<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voorstel Gemeenteraad C

Onderwerp                       Actualisatie uitgiftebeleid werklocaties Enschede

Portefeuillehouder              Jeroen Diepemaat agendaletter (C)


Organisatieonderdeel            Cluster Strategie & Beleid Fysiek    Aangeboden aan Raad    15 oktober 2024
Stuknummer                                                           Corsanummer            2400029892
(invulling door Griffie)

_______________________________________________________________________________________

Wij stellen u voor te besluiten om:

     1. Het beleidskader ‘Uitgiftebeleid werklocaties Enschede’ vast te stellen.
     2. De volgende kaderstellende beleidsnota’s in te trekken:
        - de ‘Selectieve gronduitgifte op bedrijventerreinen’;
        - de ‘Nota Aanpassing Selectie- en Toewijzingscriteria Bedrijfskavels op Bedrijventerreinen i.v.m.
        Didam-arrest’.


Inleiding en voorgeschiedenis
• Op 26 november 2021 heeft de Hoge Raad in het Didam-arrest geoordeeld dat overheidslichamen die
    onroerende zaken (zoals bedrijfskavels) willen verkopen alle potentiële gegadigden een gelijke kans
    moeten bieden. Dit houdt in dat het overheidslichaam, waaronder ook de gemeente Enschede, de koper
    moet selecteren aan de hand van objectieve, toetsbare en redelijke criteria. Door deze uitspraak hebben
    wij destijds onze gemeentelijke gronduitgifte aan bedrijven tijdelijk stopgezet. Ook hebben we toen ons
    huidige uitgiftebeleid getoetst aan het Didam-arrest. De conclusie was dat het ‘oude’ uitgiftebeleid (2003)
    niet op alle punten voldoet aan de door de Hoge Raad gestelde eis van criteria die objectief, toetsbaar en
    redelijk moeten zijn.
• Om voortgang te houden in de uitgifte van bedrijfskavels hebben we toen een reparatienota gemaakt.
    Daarin hebben we onderdelen die niet “Didam-proof” waren geschrapt uit het geldende toewijzings- en
    selectiebeleid voor bedrijfskavels.
• Op 29 november 2022 stelde het college van B&W, als tijdelijke oplossing, de ‘Nota Aanpassing Selectie-
    en Toewijzingscriteria Bedrijfskavels op Bedrijventerreinen i.v.m. Didam-arrest’ vast. Ook heeft het college
    van B&W toen besloten om nieuw uitgiftebeleid in Enschede te ontwikkelen dat aansluit bij de moderne
    maatstaven voor werklocaties.
• De gemeenteraad benadrukte op 12 april 2024, met vaststelling van de Ontwikkelagenda Economie 2024,
    nog eens het belang om het geldende gronduitgiftebeleid te actualiseren. De gemeenteraad wil namelijk
    selectiever zijn in welke bedrijven we toelaten op werklocaties.
• Het nieuwe uitgiftekader voor bedrijfskavels is klaar. Het bevat de inhoudelijke kaders en de leidraad voor
    het te doorlopen gronduitgifteproces voor de uitgifte van bedrijfskavels aan bedrijven. Het vormt daarmee
    de basis voor het opstellen van uitgifteplannen voor individuele kantoorlocaties en bedrijventerreinen
    (m.u.v. Technology Base). Het beleid gaat uit van selectie en toewijzing aan de hand van zorgvuldig
    gekozen basiscriteria (minimale vereisten) en selectiecriteria (puntentoekenning) die goed aansluiten bij
    de beleidsambities van de gemeente.
• Dit nieuwe uitgiftebeleid ligt nu ter besluitvorming voor. In dit voorstel stellen we gemeenteraad voor om dit
    nieuwe uitgiftebeleid vast te stellen.

Publieksvriendelijke samenvatting
Enschede heeft veel plekken voor bedrijven en kantoren. Op die plekken heeft de gemeente nog grond
beschikbaar om te verkopen. Er is regelmatig belangstelling bij bedrijven om grond van de gemeente te kopen
en op die grond een kantoor of bedrijf neer te zetten.

De gemeente verkoopt alleen grond als ze akkoord is met de plannen voor hoe het gebouw en de ruimte erom
heen eruit komt te zien. Ook moet de gemeente instemmen met wat voor soort werkzaamheden er in dat
gebouw gaan plaatsvinden. Verder is bijvoorbeeld ook belangrijk dat de nieuwe gebouwen duurzaam zijn. En
dat ze een fijne werkomgeving bieden.
SBFE-Cluster Strategie & Beleid Fysiek HB Nijenhuis
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Om te besluiten of een bedrijf ergens grond mag kopen stelt de gemeente regels op. Deze regels noemen we
ook wel het gemeentelijke gronduitgiftebeleid voor werklocaties. Met die regels bepaalt de gemeente dus wie
er wel en wie er niet grond mogen kopen.

De gemeente Enschede heeft deze regels vernieuwd. Met die nieuwe regels kan de gemeente er nu nog beter
voor zorgen dat de terreinen voor bedrijven en kantoren een hoge kwaliteit hebben en houden. Het college
van B&W stelt de gemeenteraad voor om die nieuwe regels vast te stellen.

Gewenst effect van het besluit in relatie tot de strategische opgaven
De vaststelling van dit geactualiseerde beleidskader draagt bij aan de strategische opgaven ‘Aantrekkelijk
Enschede’ en ‘Groen en duurzaam Enschede’. Het kader stelt ons in staat selectiever te zijn in welke
bedrijven we (eerder) toelaten op onze bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Daarmee geven we uitvoering
aan meerdere ambities op het gebied van ruimte, economie, energie, circulariteit, biodiversiteit en
klimaatbestendigheid. Dit komt ten goede aan de toekomstbestendigheid van de werklocaties in Enschede.

Argumenten
1.1 Maatschappelijke, economische en klimatologische ontwikkelingen vragen van ons dat we steeds
      zorgvuldiger en duurzamer met grond en ruimte omgaan
Onze criteria voor de uitgifte van bedrijfs- en kantoorkavels sluiten niet (meer) aan bij de ambities die de
gemeente heeft. De basis- en selectiecriteria in het nieuwe gronduitgiftebeleid hebben we opgesteld op basis
van actuele beleidsambities op het gebied van ruimte, economie, energie, circulariteit, klimaatadaptatie en
biodiversiteit. Daarmee beschikken we over een actuele set aan toewijzingscriteria die goed aansluit bij de
onze beleidsambities.

1.2      Het uitgiftebeleid maakt onderscheid tussen bedrijventerreinen en kantoorlocaties
In het ‘oude’ gronduitgiftebeleid gelden voor alle type werklocaties (met uitzondering van Technology Base)
uniforme uitgiftecriteria. Zo gelden er voor kantoorlocaties op dit moment dezelfde regels als op
bedrijventerreinen. Dat terwijl beide type werklocaties een andere ruimtelijke kenmerken en
eigendomsstructuur hebben en dat vraagt om maatwerk in uitgiftecriteria.

1.3    In het nieuwe uitgiftebeleid is er een goede balans tussen de sturing op beleidsambities en de
       uitvoerbaarheid voor aanvragers en beoordelaars
We willen selectiever zijn in welke bedrijven we (eerder) toelaten op onze werklocaties. Toch kiezen we ervoor
om niet alle beleidsambities te vertalen in basis- of selectiecriteria en op te nemen in het uitgiftebeleid. We
willen ondernemers namelijk op een toegankelijke manier kunnen faciliteren in hun ruimtebehoefte. Daarvoor
is het van belang dat bedrijven goed een correcte aanvraag voor een bedrijfskavel kunnen indienen. Met het
nieuwe uitgiftebeleid is er een goede balans tussen enerzijds de sturing op beleidsambities en anderzijds de
uitvoerbaarheid voor aanvragers en beoordelaars.

Verschillende aspecten die wél relevant zijn voor Enschede komen niet expliciet terug in het uitgiftebeleid.
Deze vindt u straks op andere plekken terug. In principe vormt het publiekrechtelijk instrumentarium, zoals het
omgevingsplan en beeldkwaliteitsplan, namelijk de basis bij het sturen op beleidsambities. Het uitgiftebeleid
kan gezien worden als een extra gemeentelijk sturingsinstrument. Het is zelfs zo dat er in het uitgiftebeleid bij
minimale vereisten (basiscriteria) wettelijk geen zaken opgenomen mogen worden die je publiekrechtelijk dient
te regelen. Bovendien heeft de wetgever specifiek ten aanzien van duurzaam bouwen bepaald dat gemeenten
sinds 1 januari 2024 geen aanvullende eisen meer mogen stellen bovenop hetgeen landelijk al in het Besluit
bouwwerken leefomgeving is geregeld. Dit soort zaken kunnen alleen in het uitgiftebeleid opgenomen worden
aan de hand van puntentoekenning (selectiecriteria).

Om bovenstaande redenen sturen we in het uitgiftebeleid vooral met de selectiecriteria op onze
beleidsambities (o.a. ruimte, economie en duurzaamheid). Goed om daarbij te benoemen is dat de selectie
aan de hand van punten alleen plaatsvindt als sprake is van meerdere gegadigden voor een bedrijfskavel.

1.4     Het uitgiftebeleid voldoet aan huidige wet- en regelgeving en jurisprudentie n.a.v. het Didam-arrest
Met het nieuwe uitgiftebeleid beschikken we weer over een volledig en ‘Didam-proof toewijzings- en
selectiebeleid, dat aansluit bij de huidige wet- en regelgeving en jurisprudentie. Daarbij hebben we dankbaar
gebruik gemaakt van de teksten uit de in 2022 door uw raad vastgestelde reparatienota n.a.v. het Didam-
arrest.

SBFE-Cluster Strategie & Beleid Fysiek HB Nijenhuis
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Daarnaast verplicht de zogenaamde ‘doorkruisingsleer’ gemeenten om onderscheid te maken tussen
enerzijds publiekrechtelijk instrumentarium (zoals het omgevingsplan) en anderzijds privaatrechtelijke
instrumenten (zoals het gronduitgiftebeleid). Dat betekent concreet dat bijvoorbeeld aspecten als
functietoewijzing, milieucategorie, bouwhoogte, kavelomvang en bebouwingsdichtheid, in beginsel niet in het
gronduitgiftebeleid terechtkomen. Het gronduitgiftebeleid spitst zich toe op vereisten die niet ruimtelijk van
aard zijn of anderszins niet in het omgevingsplan thuis horen en voldoet daarmee aan de regels van de
‘doorkruisingsleer’.

1.5      Het uitgiftebeleid biedt de mogelijkheid maatwerk te bieden bij het opstellen van uitgifteplannen voor
         individuele werklocaties
Dit beleid is de leidraad voor het opstellen van uitgifteplannen voor individuele bedrijventerreinen en
kantoorlocaties. Echter, het staat ons vrij om per werklocatie gemotiveerd van het gronduitgiftebeleid af te
wijken als dat beter aansluit op de specifieke ambities die voor dat gebied zijn geformuleerd. Bijvoorbeeld door
het toevoegen, weglaten, anders formuleren of anders wegen van de basis- en selectiecriteria. Ook bevat het
uitgiftebeleid een hardheidsclausule dat het mogelijk maakt om in specifieke en uitzonderlijke situaties af te
wijken van de basis- en selectiecriteria.

2.1     Conflicterend beleid en onduidelijkheid voorkomen door gelijktijdig met de vaststelling van het nieuwe
        beleid het oude beleid in te trekken
We nemen de aanvullende toewijzingscriteria voor Kennispark Twente ongewijzigd over uit de reparatienota:
‘Nota Aanpassing Selectie- en Toewijzingscriteria Bedrijfskavels op Bedrijventerreinen i.v.m. Didam-arrest’.
Op dit onderdeel na zijn de ‘oude’ beleidsnota overbodig. We stellen voor de genoemde nota in te trekken en
zo tegenstrijdigheden en onduidelijkheid te voorkomen.

Risico’s
1.1      Ons nieuwe beleid vraagt om goede afstemming tussen gronduitgifte en vergunningverlening
Sommige selectiecriteria worden bij inschrijving beoordeeld, maar in een later stadium gecontroleerd. Dit geldt
bijvoorbeeld bij criteria die betrekking hebben tot het realiseren van het pand of de inrichting van de kavel.
Daarvoor moet de aanvrager een concreet plan opstellen. Dat doet een onderneming doorgaans pas bij het
verkrijgen van de eerste optie tot koop van de kavel. Het is van belang dat het gronduitgiftespoor en het
vergunningenspoor, nauwer dan in het verleden, gaan samenwerken. Het kost tijd en aandacht om dit proces
goed te stroomlijnen.

1.2      Onze handhavingscapaciteit staat onder druk, terwijl zorgvuldige handhaving essentieel is voor
          eerlijkheid, integriteit en bereiken gewenst effect
Als het ontwerp- en inrichtingsplan gereed is, start het reguliere vergunningverleningstraject. Op dat moment
kunnen we ook toetsen of de ontwikkelaar aan alle afspraken voldoet die we bij de inschrijving voor de kavel
hebben gemaakt. Daarbij hanteren we met het uitgiftebeleid een harde grens: wanneer de aanvrager niet aan
alle criteria en afspraken voldoet werken wij niet mee aan de overdracht van de kavel en wordt de
omgevingsvergunning niet verleend. Daarnaast nemen we in de koopovereenkomst een start- en
realisatietermijn op. Indien de ontwikkelaar daar niet aan voldoet hebben we het recht om de
koopovereenkomst te ontbinden.

Hoewel we uitgaan van eerlijk handelen door ondernemers binnen de wettelijke kaders, blijft het belangrijk dat
er voldoende capaciteit is om de toetsing van aanvragen te kunnen uitvoeren. Zorgvuldige en voldoende
handhaving gedurende de uitgifteprocedure en erna is essentieel. Alleen dan kunnen we de eerlijkheid en
integriteit van de selectie waarborgen én het gewenste effect van het uitgiftebeleid bereiken. Meerdere criteria
uit het uitgiftebeleid kunnen meegenomen worden in het toezicht- en handhavingstraject op grond van de
omgevingsvergunning. Voor de overige zaken die niet in het publiekrechtelijke traject meegenomen kunnen
worden moet na vaststelling van het beleid bekeken worden of en hoe toezicht en handhaving wordt verzorgd.

Kosten en financiële dekking van het voorstel
n.v.t.




Afweging en alternatieven


SBFE-Cluster Strategie & Beleid Fysiek HB Nijenhuis
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Het alternatief is niets doen en het huidige uitgiftebeleid in stand houden. Als we daarvoor kiezen blijven we
geen onderscheid maken tussen bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Daarnaast houden we een
uitgiftekader:
• dat bestaat uit meerdere documenten en dat is niet overzichtelijk;
• dat niet (meer) aansluit bij de ambities van de gemeente; en
• waarmee we niet effectief kunnen inspelen op de vele maatschappelijke, economische en klimatologische
     ontwikkelingen.

Participatie
n.v.t.

Communicatie
Externe communicatie:
Het nieuwe uitgiftebeleid publiceren we conform de Wet Elektronische Publicaties. Zodra we bedrijfskavels op
bestaande of nieuwe werklocaties aanbieden communiceren we daarover op basis van een
communicatieplan. Deze maakt onderdeel uit van het uitgifteplan. Externe communicatie vindt in ieder geval
plaats door een publicatie op de gemeentelijke website en een advertentie in het lokale huis-aan-huisblad.

Interne communicatie:
Het ‘Uitgiftebeleid werklocaties Enschede’ hebben we opgesteld in samenwerking met Stec Groep. Intern
hebben we een brede delegatie aan inhoudelijke deskundigen betrokken in het gehele proces.

Persbericht:
nee

Vervolg
Het nieuwe uitgiftebeleid vormt na vaststelling de nieuwe basis voor het opstellen van uitgifteplannen voor
individuele bedrijventerreinen (m.u.v. Technology Base) en kantoorlocaties.

Bijlagen
      1 Beleidsnota ‘Uitgiftebeleid werklocaties Enschede’
      2 Raadsbesluit



Burgemeester en Wethouders van Enschede, _______________

de loco-Secretaris,                   de Burgemeester,



E.A. Smit                             R.W. Bleker




SBFE-Cluster Strategie & Beleid Fysiek HB Nijenhuis
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>