<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Raadsinformatie

 Zaaknummer:           20Z00763                                        Opsteller:
 Documentnummer:       20.0007811                                      R. Middelhuis

 Afdeling:             Openbare werken

 Datum:                07 april 2020                                   Afdelingshoofd:
                                                                       J.D. Ramerman

 Aan:                  Gemeenteraad
 Van:                  College

 Onderwerp:            Regionale Energiestrategie Twente (RES)

 Naar aanleiding       Klimaatakkoord                                  Portefeuillehouder:
 van:                                                                  J. van Essen



Aanleiding
De aanleiding voor het opstellen van de Regionale Energiestrategie (RES) in Twente is het
landelijke Klimaatakkoord (2019). In het Klimaatakkoord is Nederland opgedeeld in 30
energieregio’s. Het Rijk vraagt van de dertig regio’s in Nederland, die werken aan de
energietransitie, een voorstel te maken om gezamenlijk 35 Terawattuur duurzame elektriciteit op
land op te wekken in 2030. Twente is één van de 30 energieregio’s die een bijdrage levert aan het
behalen van de doelen en afspraken in het Klimaatakkoord. In de concept RES staat
beschreven wat de bijdrage van Twente is. Losser maakt onderdeel uit van deze Twentse
samenwerking en levert daarmee haar bijdrage aan het Klimaatakkoord.

Inleiding / bestuurlijk standpunt Losser
In de verkenning van de afgelopen maanden is met veel verschillende maatschappelijke partijen
en overheden in werkgroepen en bijeenkomsten gewerkt om voor de regio Twente de
mogelijkheden in beeld te brengen. Een aantal Twentse gemeenten heeft al eigen
beleid vastgesteld voor de realisatie van hernieuwbare energie. Het Twentse bod is daarmee een
combinatie van concrete biedingen van die individuele gemeenten en indien gewenst het gebruik
van regionale bouwstenen. Hierbij is keuzevrijheid om bouwstenen wel of niet toe te passen in de
eigen gemeente.
De concept RES verdeelt het bod voor elektriciteit over de gemeenten. Daarbij geldt de afspraak
dat elke gemeente haar aandeel in het bod realiseert uiterlijk 2030. Tegenvallers vangt de
gemeente zelf op, waarbij de gemeente -binnen de RES-kaders- zelf de locatie en de aard van de
maatregelen bepaalt.

In het bestuurlijke gesprek over het concept bod is onder andere door Losser het volgend
voorbehoud gemaakt: doet de verdeling van het bod over de gemeenten voldoende recht aan een
samenwerking waarin iedere gemeente naar vermogen bijdraagt?
In lijn met de eerdere mondelinge voorbehouden heeft ons college op 7 april jl. dan ook besloten
de concept Regionale Energiestrategie Twente vast te stellen onder de voorwaarde dat er
gestuurd wordt op een realistische bijdrage per gemeente of dat er tussen gemeenten gesproken
wordt over compensatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Bijeenkomst RES afgezegd
Op 31 maart zou opiniërend de concept RES en daarin de bijdrage van de gemeente Losser
samen met de andere Noordoost Twentse gemeenten met u besproken worden. Helaas is door de
corona-maatregelen de bijeenkomst afgezegd. Wij informeren u graag met deze raads-
informatiebrief over de concept RES en de bijdrage vanuit de gezamenlijke NOT-gemeenten. Voor
het aandeel van de gemeente Losser is aansluiting gezocht bij het geldende coalitieakkoord. Het
coalitieakkoord 2018-2022 vormt daarmee het kader waarbinnen het college een Lossers bod
heeft gedaan.

Doelstelling
Het vaststellen van de concept RES Twente is een onderdeel om te komen tot een definitieve
versie op 1 maart 2021 conform het Klimaatakkoord. Dit draagt bij om de CO2 uitstoot te
verminderen door gebouwen en bedrijven zonder aardgas te verwarmen en energie duurzaam op
te wekken.

Bijdrage Twente aan Klimaatakkoord
Twente wil in 2030 ca 1,5 TWh (1500 GWh) aan elektriciteit duurzaam opwekken. Dat is de helft
van het huidige elektriciteitsverbruik. Van die 1500 GWh is nu 116 GWh (8%) gerealiseerd en 1257
GWh (84%) is als voornemen in beeld bij de 14 Twentse gemeenten. De resterende 127 GWh
(8%) wordt in de RES 1.0 nader uitgewerkt. Daarna volgt nog een aanvullende opgave tot 2050.

Rol van de raad
De concept RES Twente wordt opiniërend besproken door alle bestuursorganen (raden/staten/
algemeen bestuur waterschappen) tussen 16 april en half mei 2020. In verband met de Corona-
maatregelen wordt voorgesteld om dit met een schriftelijke ronde langs de fracties uit te voeren.
Zie hiervoor ter ondersteuning het bijgevoegde format. De opmerkingen worden daarna door het
college van B&W waar nodig voorzien van commentaar en aan de voorzitter van de stuurgroep
RES gezonden. Het betreft geen opiniërende ronde conform de wensen en bedenkingenprocedure
overeenkomstig art. 169 lid 4 Gemeentewet. Verwerking van deze schriftelijke ronde vindt plaats in
een “oplegnotitie” en deze wordt meegestuurd aan het Nationaal Programma RES (NP RES) bij de
aanbieding van de concept RES Twente op 1 juni 2020. De oplegnotitie wordt vervolgens
meegenomen naar de definitieve RES Twente.

Tussen 1 juni en 31 december wordt in alle gemeenten het politieke gesprek gevoerd over de
eigen energievisie en/of het aandeel van de gemeente in de RES Twente met de raden. Naar
aanleiding van de ontvangen opmerkingen wordt bepaald of er tussen 1 juni en 1 oktober via de
Twenteraad nadere duiding nodig is op de ontvangen reacties. De definitieve RES Twente wordt
aangepast op basis van de ontvangen wensen en bedenkingen en ter besluitvorming aan het
College en de Raad voorgelegd in februari 2021. De definitieve RES Twente is een dynamisch
document en wordt elke twee jaar herzien.

Bijdrage Noordoost Twentse gemeenten aan RES Twente
De colleges van B&W hebben aangegeven om één bijdrage te willen doen namens Noordoost-
Twente. Met een bestuurlijke verkennende sessie, gevolgd door gemeentelijke
validatiegesprekken en een bestuurlijke conferentie aan de hand van diverse bouwstenen is
verkend wat deze bijdrage kan zijn.

De gebruikte bouwstenen voor de elektriciteitstafel zijn:
   1. Zon op dak: zo veel mogelijk groot dakoppervlak vol leggen met zonnepanelen,
   2. De dorpsmolen: lokale energieprojecten van en voor de eigen gemeenschap (zon en/of
      kleinere windmolens) in relatie tot een dorp/kern of wijk
   3. Grootschalige opwekking: zoekgebieden zijn inzichtelijk gemaakt door een
      afwegingsschema voor grootschalige windturbines (min 3 stuks) bij voorkeur in combinatie
      met zonnevelden ivm balans op netwerk.
   4. Verdienmodellen: inzicht in mogelijk soorten exploitatiemodellen en de verdiensten van
      grootschalige energieopwekkingsprojecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Op basis van opgedane ervaringen wordt ingeschat dat in 2030 ca 20% van het grote
dakoppervlak vol kan worden gelegd met zonnepanelen. Uitdagingen zitten met name in,
verzekeringsproblemen en de bedrijfsopvolging en netaansluitingskosten bij agrarische bedrijven.

De dorpsmolens, van en voor lokaal wordt als een bouwsteen gezien, waarbij wel aandacht moet
zijn voor het verschillende opvattingen binnen gemeenschappen over windmolens. Deelname van
een dorp of kern in een grootschaliger clustergebied heeft de voorkeur boven diverse lokale
dorpsmolens. De afweging wel of geen dorpsmolen is maatwerk en komt terug in het windbeleid
wat in ontwikkeling is in samenwerking in NOT. Ook komt dit terug in het proces om te komen tot
de Omgevingsvisie (de RES is opgenomen in de Nota van Uitgangspunten voor de Omgevings-
visie).


Clustering van grootschalige opwek heeft volgens de colleges de voorkeur ten opzichte van
spreiding van diverse grootschalige energieprojecten. Wel moet aan de hand van nog te voeren
gebiedsgesprekken onderzocht worden op welke wijze mogelijke ontwikkelingen kunnen gaan
plaatsvinden, waarbij het uitgangspunt blijft: lusten en lasten zo veel mogelijk lokaal. De
bouwsteen verdienmodellen biedt inzage in mogelijke verdiensten. Ingeschat wordt dat verspreid
over meerdere zoekgebieden in totaal 18 molens en 100 ha zonnevelden in Noordoost Twente
haalbaar zijn voor 2030.

De Noordoost Twentse gemeenten komen voor de concept RES Twente op basis van het
bovenstaande tot een beoogde bijdrage van 335 GWh. De onderlinge verdeling van de bijdrage
tussen de vier gemeenten vindt nog plaats in goed overleg. Datzelfde geldt voor mogelijkheden tot
compensatie voor gemeenten die een groter aandeel van de RES op zich nemen.

Ingeschat wordt dat een volgende soort mix realistisch is om de doelen in 2030 te behalen en wat
de tussendoelen voor 2023 zijn:

 Soort techniek              Potentie in NOT in 2030                     Mix 2023
 Op grote daken met          63 ha zijnde 20% van alle grote daken >     1/3 deel in 2023 = 18 GWh
 zonne-energie               300 m2 = 55 GWh
 Biogas*                     Biogasnetwerk in NOT,                       25 milj m³ biogas in meerdere
                             potentie van 30 milj m³ in 2030             HUB’s
 Zonnevelden                 In 2030 100 ha zonneveld = 80 GWh           In 2023 ca. 50 ha zonneveld =
                                                                         40 GWh
 Dorpsmolens, lokale         Maximaal 12 stuks van 1 MW = 20 GWh         30 % in 2023 gerealiseerd:
 energieprojecten in                                                     7 GWh
 lokaal eigendom
 Windmolens groot            In 2030: 18 grote windmolens in de          In 2023 nog geen grote
                             clustergebieden van 10 GWh per stuk =       windmolens gerealiseerd ivm
                             180 GWh                                     proceduretijden
*Biogas: maakt formeel geen deel uit van het bod, maar is voor NOT wel een belangrijke bron in de warmtetransitie en
de duurzaamheidsopgave.

In bijlage 2 bij deze Raadsinformatiebrief vindt u de huidige stand van zaken in een fact-sheet en
een tabel met zon op dak (> 300m2) gerealiseerde SDE en in nog niet gerealiseerde SDE. Deze
informatie is gedeeld vanuit de RES-organisatie.

Bijdrage gemeenten verschillen
De concept RES verdeelt het bod voor elektriciteit over de gemeenten. Daarbij geldt de afspraak
dat elke gemeente haar aandeel in het bod realiseert uiterlijk 2030. Tegenvallers vangt de
gemeente zelf op, waarbij de gemeente -binnen de RES-kaders- zelf de locatie en de aard van de
maatregelen bepaalt. Bijstelling van de RES gebeurt tweejaarlijks.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>In het bestuurlijke gesprek over het concept bod is onder andere door de gemeente Losser het
volgend voorbehoud gemaakt: doet de verdeling van het bod over de gemeenten voldoende recht
aan een samenwerking waarin iedere gemeente naar vermogen bijdraagt? Bijkomende vraag is
welke gemeenten bereid zijn de resterende opgave van 0,127 TWh in te vullen: het verschil tussen
de som van de gemeentelijke plannen en het concept-bod van 1,5 TWh. Indien dit niet kan, wordt
de Twentse bijdrage naar beneden bijgesteld tot 1,37 TWh. De voorzitter van de RES heeft hier
nogmaals met de betreffende gemeenten over gecommuniceerd.

In lijn met de eerdere mondelinge voorbehouden heeft ons college op 7 april jl. dan ook besloten
de concept Regionale Energiestrategie Twente vast te stellen onder de voorwaarde dat er
gestuurd wordt op een realistische bijdrage per gemeente of dat er tussen gemeenten gesproken
wordt over compensatie.


Aanpak gemeente Losser
Losser speelt in op de energietransitie met de strategie ‘De Losserse aanpak: We doen het
samen’. Werken met vrijwilligers en energiecoöperaties is hierbij belangrijk. Het Platform Losser
Duurzaam, waar dit wordt gebundeld, is één van de belangrijkste elementen in de strategie. Het
informeert, verbindt en activeert de samenleving voor de energietransitie, en duurzaamheid in
bredere zin. Voorbeelden hiervan zijn wooncoaches van Duurzaam Thuis Twente, Greune Deals
met de samenleving, Lokale informatieavonden ‘Energie van Nu’ en het Energiefonds. Op deze
manier proberen we inwoners, bedrijven en organisaties de mogelijkheid te geven en aan te
moedigen om zich in te zetten voor (collectieve) duurzame opwekking. Wij zijn daarnaast in
gesprek met energiecoöperatie Greuner over hoe zij zich kunnen verhouden tot de doelstellingen
en projecten van de RES.

Samenwerking NOT
In Noordoost Twente werken we samen aan de grootschalige energietransitie onder de
samenwerking van “Energie van Noordoost Twente”. Doelstelling is om 20% van de energie
(warmte en elektra) in 2023 duurzaam op te wekken. Dit kunnen de gemeenten niet alleen en
daarom werken we samen met bedrijven, netbeheerders, lokale energie coöperaties, initiatieven
en woningcorporaties. Daarnaast hebben de raden in april 2019 een zonneveldenbeleid
vastgesteld en wordt momenteel gewerkt aan een gezamenlijk beleid voor windenergie. In 2020
wordt er met inwoners gewerkt aan het opstellen van zeven wijkuitvoeringsplannen (overgang naar
aardgasvrij wonen).

Energiedialoog Twenteraad
Uw raad is bij de Twenteraad van 21 november 2019 uitgenodigd geweest om in gesprek te gaan
over de opgave van de RES Twente. De Twenteraad organiseert op 14 mei 2020 een volgende
bijeenkomst van de Energiedialoog over de regionale wensen en bedenkingen op deze concept-
RES (afhankelijk van de Corona-maatregelen).

Participatie
De concept RES is samen opgesteld met de veertien Twentse gemeenten, de provincie Overijssel,
waterschap Vechtstromen, netbeheerders Enexis en Cogas, Twence. woningcorporaties,
afvaardiging van lokale energie initiatieven, Rijkswaterstaat, Natuur en Milieu Overijssel,
Universiteit Twente, Saxion en diverse belangenorganisaties.

Als vervolg op de concept RES zal het participatieproces met de inwoners vanuit de gemeente
Losser worden uitgevoerd. Hiervoor wordt externe ondersteuning gevraagd met specifieke
expertise op participatie. Uitgangspunt is hierbij dat we participatie willen organiseren bij projecten
die Losserse inwoners aangaan. Kortom: lokale participatie bij lokale projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Communicatie
Enkele voorbeelden van communicatie- en participatietools die op dit moment vanuit de RES Twente
worden ontwikkeld zijn:

   •   Website met achtergrondinformatie over het regionale RES proces, initiatieven uit de regio,
       gemeentelijke factsheets, uitleg bouwstenen;
   •   Intranet (sharepointomgeving) om tools voor communicatie- en participatieadviseurs te
       delen (voorbeeldteksten, Q&A’s, kernboodschappen, soundbites, beeldbank)
   •   Menukaart Participatie
   •   Presentatie- en voorlichtingsmateriaal ter ondersteuning bij het lokale maatschappelijke
       gesprek
   •   Formats voor het organiseren van gebiedsateliers
   •   Burgerenquêtes en onderzoeksgegevens o.a. om meer en actueel inzicht te geven in de
       feitelijke mening van de meerderheid van de bevolking

De input wordt verwerkt in een definitieve versie en ter vaststelling voorgelegd aan gemeenteraden
in februari 2021. Op 1 maart 2021 dient de definitieve RES aangeboden te worden aan de NP-
RES.

Vervolg
Op weg naar RES 1.0 op 1 maart 2021, borgen de Twentse gemeenten hun aandeel in het bod in
hun gemeentelijk beleid. Een belangrijk aspect van die borging is dat de gemeenten zelf zorgen
voor de daarvoor benodigde communicatie en participatie bij de inpassing van de maatregelen. Als
in de dialoog met raadsleden, inwoners en bedrijven nieuwe gezichtspunten naar voren komen,
dan kunnen die worden meegenomen bij het opstellen en vaststellen van de RES 1.0. De hoogte
van de aangegeven bijdrage blijft hierbij wel intact, maar er kan worden gekozen voor een andere
lokale invulling.

In februari 2021 wordt de definitieve RES Twente ter besluitvorming voorgelegd aan uw
gemeenteraad. Op 1 maart 2021 dient de definitieve RES Twente te worden aangeboden aan het
Nationaal Programma RES.

We staan voor een uitdagende opgave om dit proces samen in Twente tot een goed einde te
brengen en rekenen op uw constructieve bijdrage.




Bijlagen behorende bij deze Raadsinformatiebrief

 Omschrijving                                            Datum             Corsanummer
 1. Concept RES Twente                                   23-03-2020        20.0008155
 2. Fact-sheet gemeente Losser                           16-03-2020        20.0008158
 3. Format wensen en bedenkingen concept RES             31-03-2020        20.0008157
 4. Tabel zon op daken: gerealiseerd en in de pijplijn   31-03-2020        20.0008156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>