<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>            Bestemmingsplan Buitengebied
            partiele herziening
            Natuurbegraafplaats op Aust
            Vastgesteld
Opdrachtgever:         Natuurbegraafplaatsen van Waarde
Rapportnummer:         RB 20.144
Datum vrijgave:        Juli 2023
Opsteller:             Dhr. M. Beek
Goedkeuring:           Dhr. H. de Roo
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>           Gemeente Losser                                                                                                           Blad 2 van 64
           Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                                                          Juli 2023
           Aust
                                                                                                                                         Versie 01
Inhoudsopgave
         .......................................................................................................................................... 1
         1         HOOFDSTUK 1 INLEIDEND HOOFDSTUK ......................................................... 4
         1.1       Inleiding .................................................................................................................. 4
         1.2       Aanleiding ............................................................................................................... 4
         1.3       Planologisch kader ................................................................................................. 5
         1.4       Doel ........................................................................................................................ 6
         1.5       Verantwoording ...................................................................................................... 6
         1.6       Leeswijzer ............................................................................................................... 6
         2         HOOFDSTUK 2 NATUURBEGRAVEN ................................................................. 8
         2.1       Omschrijving natuurbegraven................................................................................. 8
         2.2       Waarom natuurbegraven ........................................................................................ 9
         3         HOOFDSTUK 3 LOCATIE- EN PLANBESCHRIJVING ...................................... 11
         3.1       Ligging plangebied ............................................................................................... 11
         3.2       Planbeschrijving ................................................................................................... 13
         3.3       Gedragscode inrichting en uitvoering ................................................................... 18
         3.4       Gedragscode begravingen en verstoring ............................................................. 19
         4         HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ...................................................................... 21
         4.1       Rijksbeleid ............................................................................................................ 21
                   4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ............................................................ 21
                   4.1.2 Wet op de lijkbezorging ............................................................................. 21
                   4.1.3 Besluit op de Lijkbezorging ....................................................................... 22
                   4.1.4 Inspectierichtlijn Lijkbezorging, 3e herziene druk ..................................... 22
                   4.1.5 Ladder voor duurzame verstedelijking ...................................................... 22
         4.2       Provinciaal beleid ................................................................................................. 23
                   4.2.1 Omgevingsvisie Overijssel ........................................................................ 23
                   4.2.2 Gebiedskenmerken ................................................................................... 26
                   4.2.3 Omgevingsverordening Overijssel ............................................................ 31
         4.3       Gemeentelijk beleid .............................................................................................. 40
                   4.3.1 Structuurvisie Losser ................................................................................. 40
         5         HOOFDSTUK 5 OMGEVINGSFACTOREN ........................................................ 42
         5.1       Archeologie ........................................................................................................... 42
         5.2       Bodem .................................................................................................................. 45
         5.3       Cultuurhistorie....................................................................................................... 46
         5.4       Ecologie ................................................................................................................ 47
                   5.4.1 Algemeen .................................................................................................. 47
                   5.4.2 Stikstofdepositie ........................................................................................ 49
         5.5 Externe en fysieke veiligheid ................................................................................ 50
         5.6 Geluid (Wet geluidhinder) ..................................................................................... 51
         5.7 Luchtkwaliteit ........................................................................................................ 52
         5.8 Milieuhinder .......................................................................................................... 52
         5.9 Watertoets ............................................................................................................ 55
         5.10 Verkeer en vervoer ............................................................................................... 56
         5.11 M.E.R.-beoordeling............................................................................................... 58
         6         HOOFDSTUK 6 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................... 59
         6.1       Grondexploitatie: ................................................................................................ 59
           NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
           Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                                                                 Blad 3 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                                       Juli 2023
  Aust
                                                                                                                      Versie 01
7       HOOFDSTUK 7 OVERLEG EN INSPRAAK ....................................................... 60
8       HOOFDSTUK 8 JURIDISCHE TOELICHTING ................................................... 61
8.1     Algemeen.............................................................................................................. 61
8.2     Toelichting op de toelichting ................................................................................. 61
8.3     Toelichting op de planregels................................................................................. 62
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                Blad 4 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
      Aust
                                                                                         Versie 01
1   Hoofdstuk 1 Inleidend hoofdstuk
1.1 Inleiding
    Voorliggend bestemmingsplan is bedoeld om het juridisch kader te bieden voor het
    kunnen uitvoeren van een ruimtelijk initiatief. Tevens biedt voorliggend
    bestemmingsplan de onderbouwing van waarom het gewenste ruimtelijk initiatief
    inpasbaar is op de door initiatiefnemer gewenste locatie. In dit geval heeft het
    bestemmingsplan betrekking op de aanleg van een natuurbegraafplaats in een
    bosgebied nabij De Lutte (gelegen binnen het grondgebied van de gemeente Losser).
    De natuurbegraafplaats heeft de naam Op Aust gekregen.
1.2 Aanleiding
    Langs de Zandhuizerweg bevindt zich binnen het bosgebied ’t Lutterzand een
    bosgebied van circa 18,25 hectare dat in eigendom is van de eigenaren van het perceel
    Austweg 11 in De Lutte. De eigenaren hebben op dit adres een melkveehouderij,
    waarbij ondergeschikt recreatieve activiteiten plaatsvinden. Het erf betreft een historisch
    erf. De eerste aanduiding die gevonden is over het erf, is een vermelding in het
    schattingsregister van het jaar 1475. In 1787 vestigde de eerste Zanderink zich op Erve
    Aust. De huidige eigenaren zijn de achtste generatie op deze plek.
    Naast het erf en agrarische gronden hebben de eigenaren ook een bosperceel in ’t
    Lutterzand in eigendom. Het betreft een bosgebied met unieke elementen, zoals de
    steilrand aan de buitenbocht van de Dinkel, veel hoogteverschillen en volwasssen en
    markante bomen. Het bosgebied is circa 18,25 hectare groot en er wordt veel
    gewandeld. Op onderstaande weergave is bij benadering de contour van het
    plangebied zichtbaar gemaakt.
    Figuur 1.1 weergave globale ligging op ondergrond van topografische kaart
    Wens voor een natuurbegraafplaats
    Het bosgebied van circa 18,25 hectare dient onderhouden te worden, wat veel geld
    kost. Onderhoud is ook noodzakelijk doordat het gebied openbaar toegankelijk is en
    veel gebruikt wordt door wandelaars. Deze wandelaars laten hun sporen na. Daarnaast
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                             Blad 5 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
      Aust
                                                                                      Versie 01
    willen de initiatiefnemers het familiebedrijf graag toekomstbestendig houden voor
    volgende generaties.
    Ze hebben zich daartoe bezonnen op de vraag wat ze kunnen en moeten doen om het
    bos in goede staat te kunnen blijven behouden, zodat het deel kan blijven uitmaken van
    het familiebedrijf. Ook willen ze het bos openbaar toegankelijk kunnen houden.
    Door onderzoek naar de geschiedenis van het familiebedrijf kwam naar voren dat het
    omliggende gebied een historie van begraven heeft (urnenveld, grafheuvel, echte
    graven). Daarnaast hebben de initiatiefnemers een documentaire gezien over
    natuurbegraven, wat ze een prachtige, eervolle en duurzame manier vinden om als
    mens uiteindelijk toch helemaal ‘terug te gaan’ naar de natuur. Hiermee ontstond de
    wens om het bosgebied van circa 18,25 hectare in te richten als natuurbegraafplaats en
    zijn ze in contact getreden met Natuurbegraafplaatsen van Waarde.
    Door het planologisch regelen van het medegebruik van het bos als
    natuurbegraafplaats is er sprake van een economische drager, waarmee een positieve
    bijdrage wordt geleverd aan de instandhouding en verdere versterking van het
    natuurgebied. Het medegebruik als natuurbegraafplaats levert inkomsten op, waarmee
    het natuurgebied blijvend kan worden versterkt en onderhouden. De
    verantwoordelijkheid voor het lange termijn beheer van een natuurbegraafplaats wordt
    ondergebracht in een aparte stichting. Deze stichting beheert een fonds dat wordt
    gevormd door bijdragen uit de verkoop van grafrechten. Hiermee wordt de natuur op de
    natuurbegraafplaats verder ondersteund en ontwikkeld.
    De verwachting is dat er voldoende belangstelling is voor de realisatie van een
    natuurbegraafplaats op deze locatie. Binnen een straal van circa 30 minuten rijden
    rondom de natuurbegraafplaats sterven er per jaar circa 2550 mensen. Anno 2022 kiest
    ongeveer 1 % voor het natuurbegraven. Door de groeiende belangstelling naar deze
    manier van begraven is de verwachting dat dit percentage gat groeien naar ongeveer
    5% van het totaal (dat is in Engeland nu al het geval). Voor deze begraafplaats wordt
    verwacht dat 2,5 % van de overledenen zal gaan kiezen voor natuurbegraven.
    Uitgaande van circa 2550 overlijdens per jaar zou dat uitkomen op 62 uitvaarten in
    2027.
1.3 Planologisch kader
    Op het plangebied is het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ van de gemeente Losser van
    toepassing. Het plangebied voor de natuurbegraafplaats heeft de enkelbestemming
    ‘Natuur – Natuur en Bos’ en voor een deel de bestemming Verkeer - Fietspad.
    Daarnaast geldt deels de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ en deels de
    dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Tot slot geldt de gebiedsaanduiding
    ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’ en voor het uiterste noordelijke deel geldt
    de gebiedsaanduiding ‘speciale beschermingszone 1’ (aangewezen voor de
    bescherming van de instandhoudingsdoelstelling van het Natura 2000-gebied
    Dinkelland).
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                  Blad 6 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
      Aust
                                                                                           Versie 01
    Figuur 1.2 weergave globale ligging op ondergrond van het geldende bestemmingsplan
    Het realiseren van een natuurbegraafplaats op deze gronden past niet binnen deze
    geldende bestemmingen. Om planologisch toch medewerking te kunnen verlenen aan
    het voorliggende plan, is een herziening van dit bestemmingsplan noodzakelijk. De
    reeds van toepassing zijnde enkelbestemming ‘Natuur – Natuur en Bos’ dient te worden
    aangevuld met de functieaanduiding 'specifieke vorm van Natuur - natuurbegraafplaats'
    om dit medegebruik planologisch mogelijk te maken.
1.4 Doel
    Doel van dit bestemmingsplan is het mogelijk maken van de gewenste
    natuurbegraafplaats nabij De Lutte. Er zal worden aangetoond dat dit doel bereikt kan
    worden waarbij het plan aantoonbaar niet in strijd is met een zogeheten goede
    ruimtelijke ordening.
1.5 Verantwoording
    Bij het opstellen van voorliggend bestemmingsplan is gebruik gemaakt van diverse
    (beleids)documenten en websites. Sommige (beleids)documenten en
    beeldbeschrijvende documenten zijn in voorkomende gevallen integraal overgenomen
    om de inhoud zoveel mogelijk te waarborgen. Daar waar bronnen zijn gebruikt is dat in
    de tekst weergegeven.
1.6 Leeswijzer
    Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een weergave gegeven van het
    fenomeen natuurbegraven. In hoofdstuk 3 komen de historie en ligging van het
    plangebied + een uitgebreide weergave van het plan terug. In Hoofdstuk 4 komen de
    verschillende relevante beleidsstukken voorbij die van toepassing zijn op het plan en
    uitgewerkt van provinciaal niveau tot gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 5 geeft de invloed
    weer van het plan tot de verschillende omgevingsaspecten. In hoofdstuk 6 staat de
    economische uitvoerbaarheid centraal. Hoofdstuk 7 doet verslag van de inspraak- en
    overlegreacties, waarna hoofdstuk 8 ingaat op de juridische vertaling van het plan.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                            Blad 7 van 64
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                Juli 2023
 Aust
                                                                                Versie 01
Daarna volgen nog de regels, de verbeelding en de bijbehorende bijlagen die tezamen
het bestemmingsplan vormen.
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                 Blad 8 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                          Juli 2023
      Aust
                                                                                          Versie 01
2   Hoofdstuk 2 Natuurbegraven
    In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op het fenomeen van natuurbegraven in
    algemene zin en wat de realisatie van een natuurbegraafplaats kan betekenen voor het
    plangebied.
2.1 Omschrijving natuurbegraven
    Op een natuurbegraafplaats worden mensen begraven in harmonie met de natuur.
    Dat betekent dat de begraafplaats het milieu zo min mogelijk belast en past binnen het
    bestaande bosbeheer.
    Natuurbegraven is geen beschermde titel in Nederland en iedere begraafplaats kan
    zichzelf in principe oormerken als natuurbegraafplaats. Sinds 2013 bestaat er echter
    een branche vereniging (BRANA) om de formule van natuurbegraven zuiver te houden.
    Een paar cruciale elementen van natuurbegraven zijn:
    1. Natuurbegraven houdt in dat het lichaam op een organische manier wordt
         teruggegeven aan de aarde, in een daarvoor bestemd stuk natuur. Respect voor de
         overledene gaat hand in hand met respect voor natuur en milieu;
    2. Een natuurgraf wordt niet geruimd. Daarom betekent natuurbegraven
         eeuwigdurende rust in de schoonheid van de natuur. De grafrust beschermt
         daarmee ook de natuur.
    3. Alleen duurzame materialen die zonder problemen weer opgenomen worden door
         de natuur, vergezellen het lichaam. Dan zijn er geen zorgen meer over onderhoud
         en verdere verplichtingen. Want de natuur verzorgt het graf en de
         natuurbegraafplaats beheert de natuur.
    4. De natuurbegraafplaats wordt gecertificeerd als begraafplaats die voldoet aan de
         criteria van de Brana.
    5. Een natuurgraf kan worden gemarkeerd door een schijf van onbewerkt hout van
         geringe afmetingen dat van nature in onze omgeving groeit. Ook een boom kan
         dienen als grafmarkering. Het natuurgraf is integraal onderdeel van de natuur.
    De branchevereniging BRANA bewaakt de kwaliteit, continuïteit en profilering van deze
    specifieke maatschappelijke voorziening. Consumenten moeten kunnen vertrouwen op
    een betrouwbare dienstverlening en het nakomen van de verplichting van eeuwige
    grafrust in goed beheerde natuur. De natuurbegraafplaats bij De Lutte zal ook lid zijn
    van de BRANA.
    Een natuurbegraafplaats die de Brana gedragscode onderschrijft, garandeert daarmee:
    de integriteit, de continuïteit en kwaliteit van het door haar gevoerde beleid en de door
    haar geboden diensten met betrekking tot natuurbeheer en natuurbegraven;
    een correcte naleving van de gedragsregels zoals in deze gedragscode vastgelegd;
    dat zij vrijwillig meewerkt aan een periodieke toetsing van de naleving van de
    gedragsregels door het onafhankelijke keuringsinstituut Instituut Nederlandse Kwaliteit
    en dat zij de conclusies daarvan accepteert.
    Zolang het onafhankelijk en gekwalificeerde Instituut Nederlandse Kwaliteit vaststelt dat
    de gedragsregels correct worden nageleefd, kan de betreffende natuurbegraafplaats lid
    zijn van Brana en is zij gerechtigd tot het voeren van het Brana keurmerk.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                              Blad 9 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                       Juli 2023
      Aust
                                                                                       Versie 01
    Een gebruiker van de natuurbegraafplaats regelt een grafrecht voor onbepaalde tijd,
    door deze met een kwalitatieve verbinding op de grond te leggen, samen met een
    kettingbeding en een boetebeding.
2.2 Waarom natuurbegraven
    Er ontstaat meer en meer een maatschappelijke behoefte aan natuurbegraven omdat
    het zich onderscheidt van bestaande begraafplaatsen. Natuurbegraven is niet voor
    iedereen en het zal altijd een kleiner deel uitmaken van het totale geheel aan begraven
    en/of cremeren. De realisatie van een natuurbegraafplaats in de gemeente Losser is
    interessant om een aantal redenen:
    • Het geeft mensen uit de regio de kans om in de natuur te worden begraven
         (maatschappelijke behoefte);
    • Het zorgt voor de instandhouding en verbetering van landschappelijke en
         natuurlijke waarden van het plangebied;
    • Het zorgt er voor dat het gebied ook in de toekomst openbaar toegankelijk kan
         blijven voor recreanten;
    • Het is een economische drager, waarmee het beheer naar de toekomst toe ook kan
         worden betaald (hoogwaardigheid kan in stand worden gehouden);
    • Het verbindt de mens met cultuur en natuur.
    De natuurbegraafplaats zal bijdragen aan de beleefbaarheid en toegankelijk houden
    van het gebied. Tegelijkertijd draagt het op een natuurlijke en duurzame wijze bij aan de
    werkgelegenheid in schone bedrijvigheid en dienstverlening rondom De Lutte. De
    natuurbegraafplaats zal werk gaan bieden voor circa 3 fte. De natuurbegraafplaats is zo
    te zien als een instrument en een economische drager waarmee de kwaliteit en
    continuïteit van bos en natuurgebieden onderhouden en verbeterd kan worden, immers
    het natuurgebied wordt aanzienlijk opgewaardeerd ten opzichte van de huidige situatie.
    Op de volgende bladzijde is een 3-tal foto’s opgenomen van hoe een natuurbegraafgraf
    er in de praktijk uit kan zien naar voorbeeld van de bestaande natuurbegraafplaats van
    de initiatiefnemer in Drenthe met een weergave van het ‘natuurlijke gedenkteken’.
    Figuur 2.1 weergave natuurlijk gedenkteken
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                         Blad 10 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                Juli 2023
  Aust
                                                                               Versie 01
Figuur 2.2 weergave natuurlijk gedenkteken
Figuur 2.3 weergave natuurlijk gedenkteken
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                           Blad 11 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                      Juli 2023
      Aust
                                                                                                     Versie 01
3   Hoofdstuk 3 Locatie- en planbeschrijving
3.1 Ligging plangebied
    Het plangebied van circa 18,25 hectare ligt aan de Zandhuizerweg 19 (ong.) te De
    Lutte, circa 2,5 kilometer ten noordoosten van de kern van De Lutte. Het plangebied
    bevindt zich binnen de gemeente Losser. In onderstaande figuur is de globale ligging
    van het plangebied vanuit een hoger gebiedsperspectief weergegeven.
    Figuur 3.1 weergave globale ligging plangebied binnen provincie Overijssel en gemeente Losser
    Vervolgens volgt hierna een topografische kaart waarbij het plangebied in zijn directe
    omgeving zichtbaar is, waarbij het plangebied zo nauwkeurig mogelijk zichtbaar is
    gemaakt binnen het zwarte kader.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                          Blad 12 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                 Juli 2023
  Aust
                                                                                Versie 01
Figuur 3.2 weergave globale ligging plangebied op topografische kaart
Het betreft een bosgebied met unieke elementen, zoals de steilrand aan de buitenbocht
van de Dinkel, veel hoogteverschillen en volwasssen en markante bomen. Het
plangebied is momenteel toegankelijk voor recreanten.
Ten noordwesten van het plangebied is de Dinkel en diens oevers gelegen. In het plan
wordt rekening gehouden met de Dinkel door een afstand van 50 meter aan te houden
tot aan de Dinkel waar het natuurbegraven niet is toegestaan. Ten noordoosten en
westen van het plangebied is ander bosgebied aanwezig met daarin een
kampeerterrein. Het overige gedeelte van de omgeving bestaat voornamelijk uit
agrarische percelen.
Op de hierna weergegeven luchtfoto is de projectie van het plangebied weergegeven.
Figuur 3.3 weergave ligging plangebied op luchtfoto
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                             Blad 13 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                        Juli 2023
      Aust
                                                                                       Versie 01
    Het bosgebied van de familie Zanderink heeft een aantal belangrijke positieve
    elementen waarvoor juist dit bosgebied zo geschikt is om te worden medegebruikt als
    natuurbegraafplaats, te weten:
    1. het gebied is nu voornamelijk als productiebos aangewend, wat inhoudt dat door
         middel van natuurbegraven de natuurwaarden versterkt kunnen worden, en meer
         als belevingsbos ingericht kan worden;
    2. het gebied ligt hoog qua grondwaterstand, wat een voorwaarde is voor de wet op
         de lijkbezorging. Gemiddeld genomen ligt de GHG op rond de 200 cm-mv;
    3. het terrein is toegankelijk voor recreanten;
    4. de noordkant van de Dinkel heeft een meer recreatief karakter. Het perceel van de
         familie Zanderink aan de zuidkant is goed bereikbaar, maar ligt niet op een hoofd-
         wandelader door het gebied;
    5. voldoende parkeerfaciliteiten zullen langs de Zandhuizerweg worden gerealiseerd.
         Over dit punt kan worden vermeld dat in het bos al wordt geparkeerd, er komen
         extra parkeerplaatsen bij om aan de gestelde parkeernorm te kunnen voldoen. Dit
         betekent dat er nieuwe parkeerplaatsen gerealiseerd moeten worden in het NNN en
         dit dan ook gecompenseerd moet worden (m.u.v. het verharde dat nu overwoekerd
         is). Hier wordt rekening mee gehouden doordat er ook 680 m2 kruidenrijk grasland
         wordt ingericht. Hiermee wordt er voldaan aan de compensatieplicht.
3.2 Planbeschrijving
    De initiatiefnemer is voornemens een natuurbegraafplaats te realiseren. Hiervoor zal
    een ontvangstgebouw worden gerealiseerd. Parkeergelenheid is reeds aanwezig langs
    de Zandhuizerweg. In de weergave op de volgende bladzijde wordt de toekomstige
    situatie weergegeven. Het ontvangstgebouw en de parkeerplaatsen zullen aan de
    zuidzijde van de locatie worden gerealiseerd.
    Ten behoeve van de gewenste planvorming is een inrichtings- en beheersplan
    opgesteld. Deze is door middel van een voorwaardelijke verplichting gekoppeld aan het
    bestemmingsplan, zodat de uitvoering ervan ook geborgd is. Het inrichtings- en
    beheerplan is erop gericht om het natuurbegraven op het terrein
    mogelijk te maken en het terrein zo in te richten dat de landschapskwaliteiten en
    ecologische potentie benut worden. Hierbij is het doel om het terrein zo te ontwikkelen
    dat er een duurzaam natuurlijk landschap gaat ontstaan, waarbij het natuurbegraven,
    de natuurontwikkeling en het recreatieve medegebruik in de vorm van wandelen
    mogelijk wordt. Onderstaand zal de planbeschrijving op hoofdlijnen worden verwoord,
    waarbij voor de gehele uiteenzetting wordt verwezen naar de genoemde bijlage.
    Samengevat kan het volgende worden genoemd over de planontwikkeling:
    1. De natuurbegraafplaats zal (in een gefaseerde uitvoering) circa 11,2 hectare groot
         worden;
    2. Er komt een entreegebouw (grootte maximaal 250 m2) naast de huidige
         parkeerlocatie van het gebied. Deze is geschikt voor 35 auto's.
    3. Er kunnen circa 250 graven per hectare worden gegraven;
    4. Er komen open plekken in het bosgebied om de gelaagdheid van het bos te
         versterken;
    5. Exoten worden verwijderd en daar worden gemengde bossen aangeplant;
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 14 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                     Versie 01
6. Er wordt heide teruggebracht in het bosgebied op een reeds aanwezige open plek;
7. Er wordt ingezet op het verhogen van de structuurvariatie (individueel dunnen en
     vrijzetten van jeneverbessen en beuken);
8. Open zandgebieden terug laten keren door bomen te verwijderen (hierdoor krijgen
     insecten, mossen en hagedisssen meer ruimte);
9. Benadrukken vierpadenpunt.
Voor de realisatie van het gebouw is het zaak dat deze zich op een gedegen wijze
voegt in het bestaande landschap. Om te komen tot een gedegen wijze van inpassing is
voor de inpassing ervan een aantal eigen randvoorwaarden opgesteld waar het gebouw
aan dient te voldoen. Deze zijn:
• Geen verdieping met verblijfsruimte. Dit houdt het pand laag tussen de bomen en
     onder de boomkronen.
• Zadeldak met flauwe dakhelling - Een zadeldak met flauwe helling oogt bescheiden
     door de gesloten sfeer.
• Hout als basis - Door het gehele pand op te trekken uit hout wordt de relatie met
     natuur tastbaar. Door de houten afwerkingen toe te passen in horizontaal verband
     oogt het gebouw bescheiden en ondergeschikt aan de verticale statige bomen. De
     gevelbekleding is thermisch verduurzaamd en is daarmee vrij van chemische
     processen. De gevel oogt onbehandeld.
• Donkere dakbedekking - Dit komt in twee vormen, afhankelijk van de te gebruiken
     constructie wordt een sedum- of pannendak toegepast. Bij een pannendak zal altijd
     gebruik gemaakt worden van een gebakken matte donkere pan. Deze is duurzaam
     en voorkomt schitteringen en/of opvallende kleuren in de natuur.
• Donkere kozijnen - Door donkere kozijnen toe te passen worden de vensters
     minimaal aangezet, dit draagt bij aan de ondergeschiktheid van het pand ten
     opzichte van de natuur. De vensters vormen op hun plaats een spiegeling van de
     natuur.
• Verlichting - Verlichting wordt in sobere mate toegepast. De entree wordt minimaal
     aangelicht om deze te duiden in de donkere winterdagen. Van gevelverlichting is
     verder geen sprake. Verlichting is enkel ingeschakeld tijdens kantooruren.
Gemiddeld genomen zullen er over een jaar verspreid circa 70 begravingen
plaatsvinden. Het terrein blijft toegankelijk voor recreanten net zoals in de huidige
situatie.
Hierna volgt een weergave van het ontwerp van het plangebied met de daarbij
behorende legenda. Omwille van de leesbaarheid wordt tevens verwezen naar de
eerder genoemde bijlage.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 15 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                     Versie 01
Figuur 3.4 weergave gewenste inrichting plangebied
Het ontwerp van natuurbegraafplaats Op Aust maakt optimaal gebruik van de natuurlijk
potentie om de plek zowel voor mens als plant en dier optimaal in te richten. Ingrepen
zijn subtiel, maar effectief en bedoeld om eeuwig durende waardevolle natuur te
realiseren.
Het ontwerp voor natuurbegraafplaats Op Aust is gebaseerd op de natuurlijke variatie
die in de bodem aanwezig is. De bodemopbouw bepaalt de beplantingskeuze en het
bosbeheer. Hierdoor worden laagtes en bodemtype benadrukt en ontstaat er variatie
in de beleving van het bos. Hierdoor wordt het oriënteren van de recreant ook
gemakkelijker.
Fasering in gebruik name
De zonering die aangebracht is in het ontwerp, betreft de afstand tot de Dinkel (50
meter) en de buitengrens van het plangebied (25 meter) tot aan de zone waar begraven
gaat worden. Hierdoor kan de Dinkel een dynamische rivier blijven en is de impact op
de omgeving beperkt. De natuurbegraafplaats wordt in fases in gebruik genomen. Het
terrein van de familie Zanderink is ca 18,25 hectare groot. Daarvan blijft er ca 11,2 ha
over voor het natuurbegraven. Dit na aftrek van randen langs buren en de Dinkel.
Afgesproken is om de volledige 11,2 ha te bestemmen als natuurbegraafplaats, maar
het gebruik in fases vrij te geven.
Tegelijk met het vaststellen van het bestemmingsplan gaat fase A + B (4,5ha) in
werking. Als KGO-investering voor fase A + B worden twee wegen bewandeld:
1. Voor fase A (1,5 ha) zal op het terrein(18,25ha) van de familie Zanderink zelf (zie
     de hierna weergegeven figuur 3.5) verder geïnvesteerd worden door naast
     ecologische basisinspanningen extra ecologisch maatregelen te nemen. Deze
     staan beschreven in het inrichtings- en heersplan zoals die als bijlage bij dit
     bestemmingsplan is gevoegd;
2. Voor fase B (3 ha) hebben de gemeente en provincie een voorkeur voor herstel van
     bestaande biotopen in bos en landschapselementen van grondeigenaren in het
     Dinkeldal in de buurt als KGO-investering voor het natuurbegraven. Dit in de plaats
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 16 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
     van aanleg van nieuwe natuur op landbouwgronden. Afgesproken is daarvoor een
     verhouding te hanteren van per 250 graven het ‘opwaarderen’ van 5 ha bestaande
     natuur. (Dit in de plaats van aanleg van 0,5 ha tot 1 ha nieuwe natuur.) Voor fase B
     is met grondeigenaren van aangrenzende percelen een traject uitgewerkt waarbij
     bestaande droog bos met productie wordt omgezet naar en gemengd bos van
     loofhout en naaldhout. In dit bos is ook ruimte voor de ontwikkeling van een sterke
     kruid- en heesterlaag. Op de volgende pagina een arcering van dit gebied.
Figuur 3.5 weergave fasering inrichting natuurbegraafpaats
De paarse arcering in de hierna weergegeven figuur bevat het een deel van de gronden
van andere grondeigenaren. In dit zoekgebied van ca. 41 ha zal een combinatie van
ecologische basisinspanning en extra ecologische kwaliteitsimpuls maatregelen
uitgevoerd worden. In het inrichtings- en beheersplan zijn deze maatregelen uitvoerig
beschreven. Voor fase B (3 ha) zal 15 ha bos- en natuur opgewaardeerd worden. In
totaal zal er 33,25 ha opgewaardeerd en geïnvesteerd worden voor de eerste 4,5 ha
natuurbegraafplaats. Voor de uiteenzetting van alle maatregelen wordt verwezen naar
de bijlage ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                          Blad 17 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                 Juli 2023
  Aust
                                                                                Versie 01
Figuur 3.6 weergave zoekgebied voor KGO-investering
Compensatie van natuur voor het ontvangstgebouw
Het ontvangstgebouw en de parkeerplaats dienen te worden gerealiseerd omdat
deze binnen het natuur netwerk Nederland vallen. De compensatie van het
ontvangstgebouw en de huidige parkeerplaats vindt plaats door het afwaarderen
van landbouwgrond naar natuur (zie zoneringskaart en inrichtingskaart). Op de
landbouwgrond (Gelegen aan de oostkant van Lutterzandweg) worden 250m²
inheemse heesters ingeplant ter compensatie van het ontvangstgebouw. Daarbij
wordt 680m² kruidenrijk grasland gerealiseerd voor het compenseren van de
gedeeltelijk te realiseren parkeerplaats.
Op de navolgende figuur is dit compensatiegebied weergegeven. Dit gedeelte is ook bij
de bestemmingsplanverbeelding gevoegd en voorzien van een bestemming Natuur –
Natuur en bos.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                              Blad 18 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
      Aust
                                                                                        Versie 01
    Figuur 3.7 weergave compensatienatuur agv bouw ontvangstgebouw
    Voor fase B (3 ha) zal 15 ha bos- en natuur opgewaardeerd worden. In totaal zal er
    33,25 ha opgewaardeerd worden om de eerste 4,5 ha natuurbegraafplaats te
    compenseren. In de bijlage KGO op Aust is daar verder op ingegaan.
3.3 Gedragscode inrichting en uitvoering
    Om verstoring van de natuur door inrichting van de natuurbegraafplaats tegen te gaan
    zijn een aantal basisprincipes opgesteld.
    -    Er worden geen werkzaamheden aan het bos uitgevoerd tijdens het broedseizoen
         tenzij er sprake is van directe gevaarzetting. Voor het broedseizoen wordt de
         periode vanaf maart tot en met augustus aangehouden;
    -    Bomen met boomholtes worden uitsluitend gekapt als deze een gevaar vormen
         voor de veiligheid. Voorafgaand aan de kap is een inventarisatie naar mogelijk
         beschermde soorten in de boomholtes noodzakelijk. Bij het aantreffen van een
         verblijfplaats beschermde soorten en-of verblijfplaatsen wordt ontheffing
         aangevraagd;
    -    Bomen worden ten alle tijde gecontroleerd door een ter zake kundig persoon op
         gebruikte nesten of holtes voordat deze gekapt worden. Zo ja, dan wordt de kap
         tijdelijk uitgesteld. Een ter zake kundig ecoloog zal bepalen wanneer de kap wel
         doorgang kan vinden of dat ontheffing in het kader van de wet op
         natuurbescherming nodig is;
    -    Bij graaf- en/of beheerwerkzaamheden dienen de op de bodem aanwezige
         takkenhopen(ouder dan een jaar) en rillen gecontroleerd te worden op verblijvende
         soorten. Mochten deze aanwezig zijn dan bepaald een ecoloog of werkzaamheden
         met verplaatsing van soorten door kan gaan of dat werkzaamheden uitgesteld
         worden;
    -    Bij vestiging van een das op of direct nabij(<50m) de natuurbegraafplaats zullen
         werkzaamheden niet op en/of nabij eventuele dassenburchten plaatsvinden. Tenzij
         dit om veiligheidsredenen nodig is of gaat om het afzetten van exoten. Daarvoor
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                              Blad 19 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
      Aust
                                                                                        Versie 01
         wordt bij werkzaamheden gebruik gemaakt conform het meest recente
         kennisdocument Das (Bij12);
    -    Te kappen bomen blijven waar mogelijk liggen in het kader van de biodiversiteit.
         Dood hout is voor veel planten en dieren aantrekkelijk en zorgt voor een
         toekomstbestendige opbouw van de bosbodem;
    -     Bij werkzaamheden worden ten alle tijde de meest recente én goedgekeurde
         gedragscodes natuur- en bosbeheer gevolgd;
    -    Niet toegestane materialen en planten(afval, gedenktekens, e.d.) worden
         doorlopend uit het gebied verwijderd door de natuurbeheerder om vervuiling te
         voorkomen;
    -    Bij afwijking van dit werkplan bestaat de kans op het overtreden van de wet
         Natuurbescherming. Bij afwijking van dit werkprotocol dient altijd overlegd te
         worden met een ter zake kundige(natuurbeheerder of ecoloog);
    -    Natuurbegraafplaats op Aust zal gecertificeerd zijn voor natuurbeheer volgens de
         richtlijnen die Part-Ner heeft opgesteld voor natuurbegraafplaatsen en de
         aanwezige natuurtypen. Daarin zal jaarlijks verslag gedaan worden van de
         aanwezige soorten en gedane beheerswerkzaamheden middels een logboek met
         foto's. Dit verslag- en het daarvoor opgestelde kwaliteitshandboek zijn openbaar en
         in te zien op het kantoor van de natuurbegraafplaats;
    -    Het (ecologisch)werkprotocol zal eens in de vijf jaar geactualiseerd worden op basis
         van de aanwezige natuurwaarden. Dit gebeurt door een externe ecoloog;
    -    Bij werkzaamheden wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande wegen,
         paden en sporen;
    -    Werkzaamheden worden zoveel mogelijk in een aaneengesloten periode
         uitgevoerd, zodat de doorlooptijd zo kort mogelijk is. Wanneer gefaseerd uitvoeren
         van werkzaamheden nodig is voor het voortbestaan van beschermde soorten zal
         hiervoor een fasering worden opgesteld door natuurbeheerder;
    -    Een strooisellaag dikker dan 5cm wordt ten tijde van het actieve seizoen van de
         hazelworm (maart-oktober) handmatig verwijderd alvorens machinale
         werkzaamheden plaatsvinden. Hiermee wordt verstoring en mogelijk doden van de
         hazelworm, kamsalamander, en algemene zoogdieren en amfibieën voorkomen;
    -    Bij een aangetroffen nest van een jaarrond beschermde broedvogel wordt de
         openstelling van het wandelpad opgeschort tijdens het broedseizoen. Dit gebeurt
         binnen een zone van 50m van het nest.
3.4 Gedragscode begravingen en verstoring
    Om verstoring van de natuur door begraving tegen te gaan zijn een aantal
    basisprincipes opgesteld voor het begraven in de natuur. Deze worden te allen tijde
    toegepast voor natuurbegraafplaats op Aust:
    - Er worden alleen menselijke stoffelijke resten en urnen begraven;
    - Er wordt alleen in vergankelijke materialen begraven;
    - Er vindt alleen grondverzet plaats als dit nodig is voor het delven van een graf of
         het begraven van een urn. Hiervoor wordt een elektrische graafmachine gebruikt
         met een maximaal tonnage van 3,5;
    - Bij graafwerkzaamheden wordt de toplaag(humus en strooisellaag) van de bodem
         voorzichtig afgeschept en apart gelegd op platen. Eventuele andere bodemlagen
         worden gescheiden gedolven om direct na teraardestelling van het lichaam of
         stoffelijk overschot weer in eenzelfde volgorde teruggeplaatst te worden. Indien de
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 20 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
     toplaag een overwinterend reptiel of amfibie wordt aangetroffen dan wordt deze
     direct verplaatst naar een vergelijkbare locatie in de nabije omgeving;
-    Bij het dichten van een graf wordt de bodem in de oorspronkelijke volgorde
     teruggeplaatst voor zover dit relevant is voor het behouden van de bodem opbouw;
-    Er gelden beperkingen voor natuurgraven in directe nabijheid van (verblijfplaatsen)
     van beschermde of ernstig bedreigde soorten. In voorkomende gevallen wordt het
     advies van een ecoloog geraadpleegd om maatregelen te kunnen treffen. Zo
     worden soorten beschermd of kunnen deze uitwijken naar een andere plek;
-    Er kan in de nabijheid van bomen worden begraven mits dit geen blijvende schade
     aan het wortelstelsel van bomen als gevolg heeft. Er worden geen bomen
     (diamterer >20cm) gekapt voor natuurgraven. Waar mogelijk worden kleinere
     bomen- en heesters herplant;
-    Voorafgaand aan het delven van een graf vindt een controle(straal 20m) plaats op
     aanwezige verblijfplaatsen van beschermde soorten. Een verzameling hiervan is te
     vinden in het jaarverslag. Jaarlijks wordt de natuurbeheerder hierin geadviseerd
     door de ecoloog middels een toolboxmeeting. Mocht er een verblijfplaats of soort
     worden aangetroffen dan wordt bepaald door de natuurbeheerder of het graf kan
     worden aangelegd zonder maatregelen, met maatregelen of dat er moet worden
     uitgeweken in verband met aanwezige te beschermen natuurwaarden. Indien nodig
     wordt overlegd met een ecoloog;
-    Tijdens een begraving bewandelen bezoekers alleen de door de natuurbeheerder
     uitgezette paden om zo te voorkomen dat delen van het gebied onnodig betreden of
     verstoord worden;
-    Tijdens een begraving is er sprake van een ingetogen karakter en -geluidsniveau;
-    De grafrust wordt eeuwigdurend gerespecteerd, daarbinnen zijn werkzaamheden
     t.b.v. natuurbeheer toegelaten;
-    Er vinden geen bijzettingen plaats;
-    Er vindt geen as-verstrooiing plaats;
-    Er worden geen grafmonumenten geplaatst anders dan een onbehandelde
     boomschijf gefaciliteerd door de natuurbegraafplaats;
     Het leggen van geschenken(snijbloemen, kransen e.d.) door bezoekers direct na de
     begraving is toegestaan. Deze worden binnen twee weken door de
     natuurbeheerder van het graf verwijderd.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>        Gemeente Losser                                                               Blad 21 van 64
        Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                            Juli 2023
        Aust
                                                                                           Versie 01
4     Hoofdstuk 4 Beleidskader
      Binnen het ruimtelijk werkveld is door de verschillende overheidslagen veel beleid
      opgesteld. Middels dit beleid is getracht richting te geven aan de inrichting en het
      beheer van de openbare ruimte.
      Getoetst wordt of het plan past binnen het vigerende planologisch kader en binnen het
      ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een
      overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen
      van de initiatiefnemer.
4.1   Rijksbeleid
4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
      Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk zijn samen verantwoordelijk voor de
      fysieke leefomgeving. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale
      en provinciale niveau en vragen om nationale aandacht. Dit noemen we ‘nationale
      belangen’. Het Rijk heeft voor alle nationale belangen een zogenaamde systeem-
      verantwoordelijkheid. Voor een aantal belangen is het Rijk zelf eindverantwoordelijk.
      Maar voor een groot aantal nationale belangen zijn dat de medeoverheden. De NOVI
      richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen,
      en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen.
      Voorbeelden hiervan zijn:
      • Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle
           onderdelen van de fysieke leefomgeving;
      • Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving;
      • Zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoefte;
      • Waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem;
      • Zorgdragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten;
      • Waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en
           voldoende beschikbaarheid van zoetwater;
      • Verbeteren en beschermen van biodiversiteit
      • Behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke
           kwaliteiten.
      De hoofdonderwerpen die in het beleid van de NOVI zullen worden gestimuleerd, zijn
      de volgende:
      • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie
      • Duurzaam economisch groeipotentieel
      • Sterke en gezonde steden en regio’s
      • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
4.1.2 Wet op de lijkbezorging
      De wet op de lijkbezorging regelt de lijkbezorging in ruime zin, zoals de locatie en
      beheer van een bijzondere begraafplaats. De wet geeft aan dat een bijzondere
      begraafplaats kan worden aangelegd en in stand kan worden gehouden door een
      privaatrechtelijke rechtspersoon. Deze regels hebben betrekking op de feitelijke
        NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
        Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>         Gemeente Losser                                                            Blad 22 van 64
         Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                          Juli 2023
         Aust
                                                                                         Versie 01
      lijkbezorging. Hieraan zal in casu ook zonder meer worden voldaan. Het beleid rondom
      natuurbegraven wordt vastgelegd in een Algemeen Reglement door initiatiefnemer. De
      wet regelt voorts dat de gemeenteraad bevoegd gezag is in het aanwijzen van de
      locatie van de begraafplaats.
      De wet schrijft voor dat een register wordt bijgehouden met de begraven lijken en een
      nauwkeurig aanduiding van de plaats waar zij begraven zijn. In de administratie van de
      Natuurbegraafplaats zal een register worden bijgehouden van de exacte locatie van de
      begravingen op de begraafplaats, omdat na verloop van tijd geen zichtbare
      herkenningspunten meer aanwezig zullen zijn op de plek van het graf. Hiermee zal
      initiatiefnemer voldoen aan de Wet op de lijkbezorging.
4.1.3 Besluit op de Lijkbezorging
      Het besluit op de lijkbezorging regelt onder meer de wijze van begraven en de inrichting
      van het graf. Zo regelt dit besluit dat bij het begraven geen gebruik mag worden
      gemaakt van kunststof of metalen omhulsel. Dit sluit aan bij het natuurbegraven, waarbij
      alleen gebruik gemaakt mag worden van materialen die makkelijk afbreken en vergaan
      in de bodem. Initiatiefnemer zal hier op toezien.
4.1.4 Inspectierichtlijn Lijkbezorging, 3e herziene druk
      De inspectierichtlijn lijkbezorging kan worden gezien als een advies van de Inspectie
      van de Volksgezondheid voor de milieuhygiënische aspecten van de lijkbezorging. In de
      inspectierichtlijn worden adviezen gegeven over het tegengaan van bodem- en
      grondwaterverontreiniging, onvolledige lijkvertering en hinderaspecten.
      Aangegeven wordt dat een bodem van zand- of zavelgrond het meest geschikt is voor
      een begraafplaats. De afwatering van een begraafplaats moet milieuhygiënisch kritisch
      worden bezien, evenals de mogelijkheid maatregelen te nemen om te voorkomen dat
      dit water in het grond- of oppervlaktewater terechtkomt.
      Ook wordt aangegeven dat de afstand tussen de begraafplaats tot een woning, 20 tot
      30 meter dient te bedragen en er een erfafscheiding dient te zijn die de privacy
      waarborgt.
      In voorliggend bestemmingsplan is sprake van zandgrond. Tevens is gebleken uit
      eerder onderzoek (Alterra) dat de invloed van natuurbegraven op grond en grondwater
      verwaarloosbaar is. De afstand tot woningen van derden bedraagt meer dan 30 meter.
      De begraafplaats is ook niet zichtbaar vanwege de ligging in het bos en ook vanwege
      de grote afstand tot woningen van derden. Er wordt voldaan aan de Inspectierichtlijn.
4.1.5 Ladder voor duurzame verstedelijking
      Vraaggericht programmeren en realiseren van verstedelijking door provincies,
      gemeenten en marktpartijen is nodig om groei te faciliteren, te anticiperen op stagnatie
      en krimpregio’s leefbaar te houden. Ook dient de ruimte zorgvuldig te worden benut en
      overprogrammering te worden voorkomen. Om beide te bereiken wordt een ladder voor
      duurzame verstedelijking opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).
         NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
         Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>        Gemeente Losser                                                              Blad 23 van 64
        Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
        Aust
                                                                                          Versie 01
      De ladder voor duurzame verstedelijking werkt met de volgende opeenvolgende
      stappen :
      1. Beoordeling door betrokken overheden of de beoogde ontwikkeling voorziet in een
           regionale en intergemeentelijke behoefte voor bedrijventerreinen, kantoren,
           woningbouwlocaties, detailhandel en andere stedelijke voorzieningen waarin nog
           niet elders is voorzien. Naast de kwantitatieve beoordeling gaat het ook om
           kwalitatieve vraag op regionale, intergemeentelijke schaal. Het passende regionale
           schaalniveau wordt voornamelijk bepaald door het woon-werk verkeer;
      2. Indien de beoogde ontwikkeling voorziet in een regionale, intergemeentelijke vraag,
           beoordelen betrokken overheden of deze binnen bestaand stedelijk gebied kan
           worden gerealiseerd door locaties voor herstructurering of transformatie te
           benutten;
      3. Indien herstructurering of transformatie van bestaand stedelijk gebied onvoldoende
           mogelijkheden biedt om aan de regionale, intergemeentelijke vraag te voldoen,
           beoordelen betrokken overheden of de ontwikkeling zo kan worden gerealiseerd dat
           deze passend multimodaal ontsloten is of als zodanig wordt ontwikkeld.
      Naast de ladder voor duurzame verstedelijking, is ook een goed en bestendig ontwerp
      alsook adequate ruimtelijke informatie onderdeel van een gedegen afweging in de
      planvormende fase. Als onderdeel van de verantwoordelijkheid voor een goed systeem
      van ruimtelijke ordening ondersteunt het Rijk de andere overheden door middel van
      kennis en experimenten en bij de ontwikkeling van alternatieve vormen van
      financiering en nieuwe verdienmodellen.
      In het onderhavige geval is er geen sprake van verstedelijking. Daarmee betreft het
      geen ontwikkeling die verder getoetst hoeft te worden aan de Ladder voor duurzame
      verstedelijking. Het plan voorziet in de ontwikkeling van een natuurlijke waarde die past
      bij de landschappelijke/cultuurhistorische karakteristiek van de omgeving. De beoogde
      ontwikkeling sluit goed aan bij uitgangspunten van het Rijksbeleid.
4.2   Provinciaal beleid
4.2.1 Omgevingsvisie Overijssel
      Het ruimtelijk beleid van de provincie Overijssel staat vooral in de Omgevingsvisie en
      Omgevingsverordening.
      De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen
      staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving
      van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de
      vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving.
      Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en
      andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren.
      De hoofdambitie van de visie is, net als in de oorspronkelijke omgevingsvisie van 2009,
      een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de
      beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. De opgaven en kansen waar de
      provincie Overijssel voor staat heeft men vertaald in centrale beleidsambities voor
      negen beleidsthema's. Deze benadert zij vanuit de drie overkoepelende 'rode draden':
      duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit.
        NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
        Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 24 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie
Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de ambities, gebruikt de provincie het
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen
of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief kan aan de hand van deze drie stappen
bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is
(generieke beleidskeuzes), waar het past (ontwikkelperspectieven) en hoe het
uitgevoerd kan worden (gebiedskenmerken).
In onderstaande afbeelding is het uitvoeringsmodel weergegeven. Vervolgens zijn de
niveaus toegelicht. De '“vishaak” met de drie niveaus uit de Omgevingsvisie van 2009 is
daarbij behouden gebleven. Boven het uitvoeringsmodel (in de paraplu) staan de rode
draden en centrale beleidsambities weergegeven.
Figuur 4.1 weergave model ‘uitvoeringsmodel Overijssel’.
Ontwikkelingsperspectieven (waar)
Na de toetsing aan de generieke beleidskeuzes komen de ontwikkelingsperspectieven
aan de orde. In de Omgevingsvisie staan zes ontwikkelperspectieven beschreven: drie
voor de groene en drie voor de stedelijke omgeving. Daarbinnen is nog een
onderverdeling gemaakt. De ontwikkelperspectieven zijn flexibel voor de toekomst en
geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden.
Gebiedskenmerken (hoe)
Tot slot zijn de gebiedskenmerken van belang, die bestaan uit vier lagen (natuurlijke
laag, laag van agrarische cultuurlandschappen, stedelijke laag en laag van de beleving.
Voor elke laag gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke
ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                              Blad 25 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                             Juli 2023
          Aust
                                                                                            Versie 01
4.2.1.1 Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
        Indien de ontwikkeling van de natuurbegraafplaats Op Aust nabij De Lutte wordt
        getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het
        volgende beeld.
        Ontwikkelingsperspectieven
        In het plangebied is het ontwikkelingsperspectief Natuurnetwerk Nederland (NNN) van
        belang.
        Figuur 4.2 weergave Ontwikkelperspectief.
        Beschrijven ontwikkelingsperspectieven
        Binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) staan in Overijssel de kwaliteitsambities
        Natuur als ruggengraat en Continu en Beleefbaar watersysteem voorop. Behoud en
        versterking van de natuurkwaliteit staat centraal binnen de bestaande natuur van het
        natuurnetwerk. Voor initiatieven die niet passen binnen de doelstelling van het
        Natuurnetwerk Nederland (NNN) is binnen het natuurnetwerk geen ruimte, tenzij er
        sprake is van een groot openbaar belang waar niet op een andere manier aan voldaan
        kan worden (het ‘nee, tenzij’-principe). Daarbij hanteren we zogenaamde NNN-
        spelregels. Binnen de gebieden waar de komende jaren natuurrealisatie plaatsvindt, is
        medegebruik mogelijk. Voorwaarde is wel dat initiatieven actief bijdragen aan realisatie
        van het robuuste en samenhangende netwerk van gebieden met natuur-, water- en
        landschappelijke kwaliteit.
        Toetsing van het initiatief aan het Ontwikkelingsperspectief '"NNN"
        De ontwikkeling van de natuurbegraafplaats op het landgoed past binnen het
        provinciaal beleid voor de Kwaliteitsimpuls Groene omgeving en draagt bij aan een
        versterking van de landschappelijke en natuurwaarden binnen het NNN. Voor de
        realisatie van het beheersgebouw vindt compensatie van het NNN plaats. De
        ontwikkeling van de natuurbegraafplaats Op Aust gaat gepaard met een fysieke
        verbetering van de aanwezige of potentiële waarden van het gebied. Door de realisatie
        van natuurgraven maakt deze ontwikkeling een verdergaande verbetering van de
        natuurkwaliteit en een duurzame instandhouding van het natuurgebied mogelijk. Er
        wordt geïnvesteerd in het uitvoeren van extra natuurherstelmaatregelen voor een
        versnelde natuurontwikkeling tijdens de aanleg en gebruiksfase. Deze maatregelen zijn
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                                Blad 26 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                               Juli 2023
          Aust
                                                                                              Versie 01
        terug te vinden in het Inrichtings- en beheersplan dat als bijlage bij de regels is gevoegd
        en zodoende op uitvoering ervan is geborgd. Daarnaast wordt de natuurbegraafplaats
        als natuurgebied beheerd, zowel tijdens als na de gebruiksfase van het gebied als
        natuurbegraafplaats. Het natuurbeheer is voor langdurige tijd geborgd.
        De ontwikkeling betreft een evidente vorm van groen ondernemerschap en een
        menging van functies waarbij de ecologische en de recreatieve waarden van het gebied
        versterkt worden. Bij de inrichting van de natuurbegraafplaats wordt aangesloten bij de
        oorspronkelijke ecologische, landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het
        gebied welke kenmerkend zijn voor Zuidoost-Overijssel.
4.2.2   Gebiedskenmerken
        Nieuwe ruimtelijke opgaven worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken. De
        gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling
        kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken
        van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit
        van dat gebied of gebiedstype. In dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op de vier
        lagen die worden onderscheiden en – per laag – een samenvatting van de inzet of
        ambitie.
        Catalogus Gebiedskenmerken
        De gebiedskenmerken met een provinciaal belang zijn opgenomen in de Catalogus
        Gebiedskenmerken. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is beschreven welke
        kwaliteiten en kenmerken in de vier lagen behouden, versterkt en ontwikkeld moeten
        worden. De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden in de catalogus zijn integraal, in de zin
        dat ze aspecten als milieu, water, cultuur, landschap en infrastructuur omvatten voor
        zover ze te koppelen zijn aan een gebiedstype.
        De gebiedskenmerken onderscheiden we in vier lagen:
        1. de natuurlijke laag
        2. de laag van het agrarisch cultuurlandschap
        3. de stedelijke laag
        4. de laag van de beleving
4.2.2.1 De natuurlijke laag
        De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur
        die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de
        wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Zo
        zorgden ijs-, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend
        landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden
        de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en
        waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. En ontwikkelde veen zich daar,
        waar het water maar moeilijk weg kon.
        De ruimtelijke kwaliteitsambities in de natuurlijke laag zijn:
             • natuur als ruggengraat: de ontwikkeling van een robuust, aaneengesloten
                   natuurlijk landschap
             • een continu en beleefbaar watersysteem als dragende structuur van Overijssel
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 27 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
De kaartlaag ‘Natuurlijke Laag’ geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten
‘dekzandvlakte en ruggen’ (zie 1e figuur hierna) en ‘beekdalen en laagtes’ (zie de figuur
daarna).
Figuur 4.3 weergave kaartlaag ‘natuurlijke laag’.
Dekzandvlakte en ruggen
Ambitie
Met betrekking tot dekzandvlakte is de ambitie gericht op het beleefbaar maken van de
verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat. Dit kan bijvoorbeeld door een
meer natuurlijk watersysteem en door beplanting met 'natuurlijke' soorten. Ook de
strekkingsrichting van het landschap kan worden benut.
Normerende uitgangspunten
• Dekzandvlakten en ruggen krijgen een beschermende bestemmingsregeling,
     gericht op instandhouding van de hoofdlijnen het huidige reliëf.
Richtinggevende uitgangspunten
• Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en
     beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn
     tevens uitgangspunt bij (her)inrichting.
• Bij ontwikkelingen is de (strekkings-)richting van het landschap, gevormd door de
     afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt.
Toetsing van het initiatief aan de 'Natuurlijke laag' en de bijbehorende normerende en
richtinggevende uitgangspunten
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                               Blad 28 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                              Juli 2023
          Aust
                                                                                             Versie 01
        Door het medegebruik van de gronden als natuurbegraafplaats worden geen fysieke
        ingrepen in het aanwezige landschap gepleegd qua hoogteverschillen. Wel wordt het
        terrein door het medegebruik als natuurbegraafplaats meer beleefbaar. Tevens zal door
        uitvoering van de inrichtings- en beheersmaatregelen het gebied meer en meer worden
        ingericht met de natuurlijke soorten. De ontwikkeling is passend binnen de
        gebiedskenmerken behorende bij de 'Natuurlijke laag'.
        Beekdalen en natte laagtes
        Ambitie
        De ambitie is de beekdalen als functionele en ruimtelijke dragende structuren van het
        landschap betekenis te geven. Ruimte voor water, continuïteit van het systeem zijn
        leidend. Tevens is de ambitie afwenteling van wateroverlast op stroomafwaarts gelegen
        gebieden te voorkomen door het beeksysteem als eenheid te beschouwen en het
        vasthouden van water te bevorderen. Tot slot zijn beekdalen belangrijke verbindingen
        voor mens, plant en dier.
        Norm
        • Het waterpeil is niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is.
        Richting
        • Beekdalen en laagtes krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op
             instandhouding van het watersysteem, de waterkwaliteit en voldoende ruimte voor
             water en indien het bestaande (agrarisch) gebruik dat toelaat natuurlijke dynamiek.
        • Als ontwikkelingen plaats vinden in of in de directe nabijheid van beekdalen en
             natte laagtes, dan dragen deze bij aan extra ruimte voor de dynamiek van het
             stromende water en het vasthouden van water, aan versterking van de samenhang
             in het beeksysteem en aan vergroting van de zichtbaarheid, bereikbaarheid en
             beleefbaarheid van het water. Dit zijn uitgangspunten bij (her)inrichting.
        Toetsing van het initiatief aan de 'Natuurlijke laag' en de bijbehorende normerende en
        richtinggevende uitgangspunten
        Door het medegebruik van de gronden als natuurbegraafplaats worden geen fysieke
        ingrepen in het aanwezige landschap gepleegd qua hoogteverschillen. Het beekdal van
        de Dinkel blijft onaangetast en er is rekening gehouden met een zone tussen de Dinkel
        en de natuurbegraafplaats waar niet begraven mag worden. De ontwikkeling is
        passend binnen de gebiedskenmerken behorende bij de 'Natuurlijke laag'.
4.2.2.2 Laag van het agrarisch cultuurlandschap
        Het agrarisch cultuurlandschap is bij uitstek een gebruikslandschap. Bij de ontwikkeling
        ervan hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we het agrarisch
        cultuurlandschap in de loop van de tijd gaan waarderen. Het heeft als
        ‘consumptielandschap’ voor bewoners, recreanten en toeristen nieuwe betekenis
        gekregen. Veel mensen hechten aan de rust, de ruimte, de mogelijkheden om te
        fietsen, wandelen, etcetera. En aan de kwaliteit: vooral de herkenbaarheid, de
        contrasten en de afwisseling van verschillende landschapstypen worden gewaardeerd.
        De landschappelijke structuren zijn belangrijke dragers van de biodiversiteit.
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 29 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
De kwaliteit van het agrarisch cultuurlandschap wordt in Overijssel bepaald door de
variatie op twee schaalniveaus: provinciaal en regionaal. Binnen de regionale
landschappen is er vaak op korte afstand sprake van verschillen.
Ruimtelijke kwaliteitsambities
De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van het agrarisch cultuurlandschap zijn:
• Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische
     cultuurlandschappen; het palet van agrarische cultuurlandschappen versterken en
     contrasten tussen de landschappen behouden en ontwikkelen
Het is de inzet alle ontwikkelingen bij te laten dragen aan de instandhouding en
versterking van bestaande en toevoeging van nieuwe kwaliteiten in de laag van het
agrarisch cultuurlandschap. Ambitie is daarbij ook het versterken van de samenhang of
het creëren van nieuwe samenhang tussen dorp, erf en landschap.
De kaartlaag ‘Laag agrarisch-cultuur landschap” geeft aan dat ter plaatse sprake is van
zogeheten ‘Jonge heide- en broekontginningslandschap’.
Figuur 4.4 weergave kaartlaag ‘laag van het agrarisch cultuurlandschap’.
Ambitie
De ambitie voor het agrarisch cultuurlandschap is gericht op een stevige impuls van de
ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden en in voorkomende gevallen op een
transformatie wanneer daar aanleiding toe is. De dragende structuren worden gevormd
door landschappelijk raamwerken van lanen, bosstroken en waterlopen, die de
rechtlijnige ontginningsstructuren versterken. Binnen deze raamwerken is ruimte voor
verdere ontwikkeling van bestaande erven en soms de vestiging van nieuwe erven, mits
deze een stevige landschappelijke jas krijgen.
Richtinggevende uitgangspunten
• Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan
     dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van
     lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de
     kenmerkende ruimtematen.
Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’
Bij de uitwerking van het plan zijn de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarisch
cultuurlandschap’ als uitgangspunt genomen. Het initiatief hersteld en versterkt de
bestaande landschapskenmerken en de cultuurhistorisch waarden van het bosgebied.
De hoofdstructuur van lanen, bosstroken en waterlopen van het gebied blijft in stand en
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                               Blad 30 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                              Juli 2023
          Aust
                                                                                             Versie 01
        wordt verder versterkt. De ontwikkeling is in overeenstemming met de
        gebiedskenmerken van de 'Laag van het agrarisch cultuurlandschap'.
4.2.2.3 Stedelijke laag
        De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen,
        spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en
        de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de
        landelijke wegen en paden.
        Er is in het plangebied geen sprake van een gebiedskenmerk uit de stedelijke laag.
4.2.2.4 Laag van de beleving
        In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij
        elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit
        en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij
        de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de
        verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de
        natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving
        benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken
        toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten
        zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en
        maakt ze beleefbaar en tot een belevenis.
        De verblijfsrecreatiecomplexen, de attracties, de routes voor wandelen, fietsen en varen
        zijn een belangrijke economische factor geworden met een vergelijkbaar aandeel in de
        economie als de agrarische sector. Dit alles verandert het aanzien, de gewenste
        gebruiksmogelijkheden en betekenis van het buitengebied.
        Aan het ‘belevingslandschap' ontleent Overijssel zijn tijdsdiepte, maar ook zijn
        aantrekkingskracht. Steeds vaker worden de kwaliteiten uit het verleden ingezet in
        plannen door daar met nieuwe kwaliteiten, gebruiks- en verschijningsvormen op voort te
        bouwen. Belangrijk in deze laag is het oude en nieuwe ‘erfgoed’ van de provincie.
        Ruimtelijke kwaliteitsambities
        De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van de beleving zijn:
             • Zichtbaar en beleefbaar mooi landschap
             • Sterke ruimtelijke identiteiten als merken van Overijssel
        Op basis van de kaartlaag is hier sprake van zogeheten ‘donkerte’.
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>        Gemeente Losser                                                             Blad 31 van 64
        Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                          Juli 2023
        Aust
                                                                                         Versie 01
      Figuur 4.5 weergave kaartlaag ‘laag van de beleving’.
      Het contrast tussen lichte en donkere en drukke en stille gebieden is groot. Donkerte
      wordt een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten
      minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te
      maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen,
      bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen
      selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging
      van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te
      behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot
      stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies
      en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden.
      De natuurbegraafplaats wordt ingepast in het bestaande bosgebied en er zal geen
      verlichting worden aangebracht in het plan, zodat het aspect ‘donkerte’ niet nadelig
      wordt beïnvloedt. Tevens heeft de gemeente ook als voorwaarde aan medewerking
      verbonden dat ook de verlichting bij het ontvangst- en beheersgebouw zo minimaal
      mogelijk dient te zijn om lichtuitstraling te voorkomen.
      Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten
      ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie verwoorde
      ruimtelijk beleid.
4.2.3 Omgevingsverordening Overijssel
      De hoofdlijnen van de Omgevingsvisie zijn juridisch geborgd in de
      Omgevingsverordening. Het gaat om de onderwerpen uit de visie die de provincie zo
      belangrijk vindt dat deze dwingend worden opgelegd.
      In de verordening staan algemene regels op het gebied van de ruimtelijke ordening,
      mobiliteit, milieu, water en bodem. De verordening als juridisch instrument om de
      doorwerking van provinciaal beleid af te dwingen, is beperkt tot die onderdelen van het
      beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen
      veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De
      Omgevingsverordening geeft regels aan gemeenten die bij het maken van
      bestemmingsplannen in acht genomen moeten worden.
      In deze paragraaf is aan de hand van de relevante artikelen uit de
      Omgevingsverordening Overijssel onderbouwd op welke wijze de ontwikkeling van de
      natuurbegraafplaats voldoet aan de regels uit de omgevingsverordening.
        NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
        Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                                 Blad 32 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                Juli 2023
          Aust
                                                                                               Versie 01
        De ontwikkeling van de natuurbegraafplaats vindt plaats in het kader van de
        Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving. Dit betekent dat artikel 2.1.6 (KGO) van de
        Omgevingsverordening Overijssel van belang is.
        Naast artikel 2.1.6 van de Omgevingsverordening Overijssel is tevens artikel 2.1.3 van
        de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Voor sociaal-economische
        ontwikkelingen in het kader van de KGO wordt immers ruimte geboden indien deze
        ontwikkeling vanuit 'zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik' verantwoord is.
        Door de ligging in het NNN (Natuurnetwerk Nederland) is artikel 2.7 van de
        Omgevingsverordening van toepassing.
        Vanwege de ligging van een recreatieve route in het plangebied is artikel 2.17 van
        toepassing (Fiets- en wandelroutestructuren).
        Op de hiervoor genoemde artikelen wordt hierna nader ingegaan.
4.2.3.1 Principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (Art. 2.1.3)
        In artikel 2.1.3 lid 2 van de Omgevingsverordening is de volgende bepaling opgenomen:
        Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen
        die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van
        steden en dorpenwanneer aannemelijk is gemaakt:
        1. dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in
             redelijkheid niet mogelijk is;
        2. dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn
             benut.
        Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 lid 2
        Bij de ontwikkeling van de natuurbegraafplaats wordt feitelijk gezien gebruik gemaakt
        van het bestaande grondgebied van het bos. Er komt alleen een gebouw dat dienst
        doet als ontvangst- en beheersgebouw van maximaal 250 m2 die wordt gemaakt van
        duurzame en natuurlijke materialen. Het verlies aan areaal door deze bebouwing wordt
        gecompenseerd.
4.2.3.2 Kwaliteitsimpuls Groene omgeving (Art. 2.1.6 lid 1)
        "Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen -met in achtneming van het
        bepaalde in artikel 2.1.3. en artikel 2.1.4. en het bepaalde in artikel 2.1.5.- voorzien in
        nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene
        omgeving, uitsluitend indien hier sociaal-economische en/of maatschappelijke redenen
        voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijk
        waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking
        van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving."
        Zoals uit het voorgaande blijkt is artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening in het
        voorliggende geval ook van toepassing. Artikel 2.1.5. stelt - samengevat - dat nieuwe
        ontwikkelingen in bestemmingsplannen mogelijk kunnen worden gemaakt, indien deze
        de ruimtelijke kwaliteit versterken en wordt gemotiveerd dat de ontwikkeling past binnen
        het geldende ontwikkelingsperspectief. De mogelijkheid bestaat om van het
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>            Gemeente Losser                                                             Blad 33 van 64
            Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                              Juli 2023
            Aust
                                                                                             Versie 01
          ontwikkelingsperspectief af te wijken, indien er sprake is van een sociaal-economisch
          en/of maatschappelijk belang en voldoende verzekerd is dat er sprake is van een
          verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.
          Toetsing van het initiatief aan Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving
          Onderstaand wordt ingegaan op de basisinspanning die gaat worden voorzien binnen
          het plangebied. Daarna wordt nog ingegaan op de extra kwaliteitsimpuls.
4.2.3.2.1 (Ecologische) basisinspanning op gronden van KGO-investering
          Bosonderhoud wordt omgevormd van economisch bosonderhoud naar ecologisch
          bosonderhoud:
          • Diversiteit aanbrengen in soort beplanting (met name van toepassing op het
               oostelijk deel) op basis van grondslag (PNV) en hoogte (hogere koppen meer open
               bos);
          • Diversiteit aanbrengen in leeftijd beplanting (met name van toepassing op oostelijk
               deel en op gebied rond de parkeerplaats en tijdelijk gebouw);
          • Verwijderen invasieve soorten;
          • Vrijzetten beuken, hiervan zijn er nog enkelen aanwezig, terwijl het bij de PNV past;
          • Dood hout laten liggen of staan (indien niet gevaarlijk voor bezoekers);
          • Creëren van een snel afbreekbare strooisellaag voor een sterke bodemvitaliteit.
               Door aanplant van winterlinde, esdoorn en hazelaar (voor wetenschappelijke
               onderbouwing, zie Terug naar het lindewoud: strooiselkwaliteit als basis voor
               ecologisch bosbeheer door de WUR, 2007);
          • Heesterranden. Op twee plekken in het plangebied worden heesterranden om open
               plekken gerealiseerd. Deze rand van inheemse bloeiende, besdragende heesters
               zorgen voor privacy en vormen een zoom die een geleidelijke overgang van
               openheid naar bos. Soorten die in zogenaamde zomen voorkomen zijn
               boomkikkers, hazelwormen;
          • Houtrillen oftewel takkenril nieuw element in het bos. Op houtrillen wordt het dode
               hout verzameld. De houtrillen worden gerealiseerd voor tal van amfibieën, zoals
               hazelworm en de gladde slang.
          Deze maatregelen worden uitgevoerd na het in gebruik nemen van de
          natuurbegraafplaats. Na 5 jaar zal ecologisch bosonderhoud de norm zijn.
4.2.3.2.2 Extra ecologische kwaliteitsimpuls op natuurbegraafplaats
          Maatregelen die het gebied van grote ecologische waarde maken, maar een grote
          inspanning vragen, vormen de extra ecologische kwaliteitsimpuls voor dit project.
          Hieronder zijn ze opgesomd.
          Heide realiseren
          Op de hogere zandgronden wordt heide gerealiseerd. Dat betekent dat er geplagd
          wordt, zodat de voedselrijke laag verwijderd wordt. Heidemaaisel (en een deel van de
          bodem waarin de heide groeit) vanuit de omgeving wordt opgebracht zodat het proces
          om heide terug te krijgen op de plekken versneld start. Heide is aantrekkelijk voor
          natuurwaarden, maar vormt ook een cultuurhistorisch relict van de plek.
          Opbrengen van steenmeel
          Op de heide plekken is het wenselijk om steenmeel aan te brengen om de erg zure
          omstandigheden van de bodem iets basischer te maken. Op andere droge gebieden,
            NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
            Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                            Blad 34 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                   Juli 2023
  Aust
                                                                                  Versie 01
zoals op de Veluwe, is de werking van steenmeel heel positief gebleken.
Open zandige plekken maken
Variatie in het bos wordt ook gerealiseerd door open plekken te realiseren. Zandkoppen
worden open gekrabd en toegankelijk gemaakt voor zonlicht. Hierdoor wordt het
aanwezige reliëf beleefbaarder. Het zand biedt leefruimte voor amfibieën. Juist door de
combinatie met water in de buurt, zullen de open zandige plekken een waardevolle, nu
ontbrekende stapstenen, zijn.
Jeneverbes opkweken en vrij zetten
Bij voorkeur worden de bessen, van de bomen die in het projectgebied staan en al
bessen dragen verzameld en in water gelegd en in het projectgebied gekweekt. Dit is
echter kwetsbaar, door vraat van dieren en het lange tijdspad. Dus naast deze
procedure zullen er jeneverbessen geplant worden. De bestaande jeneverbessen
worden vrij gezet, zodat vallende bessen ook zelf weer kunnen ontkiemen.
Mossendiversiteit verhogen
In het projectgebied komen interessante soorten mos voor. Mossen hebben een
specifieke voorkeur voor een standplaats en vormen een vaste combinatie met planten.
Het vochtgehalte in het milieu (met name de luchtvochtigheid) bepaalt voornamelijk
welk mos zich kan vestigen. Daarnaast is zuurgraad van het substraat waarop hij groeit
ook van belang. Als laatste, minder beïnvloedbare component, is de luchtkwaliteit van
belang. Op de eerste tweevestigingsvoorwaarden speelt dit plan in en wordt een extra
kwaliteitsinspanning geleverd. De afwezigheid van steen in het projectgebied, zorgt dat
de extra kwaliteitsimpuls zich voornamelijk richt op de op houtgroeiende mossen (de
epifyten) en de op de grond groeiende mossen (de terrestische mossen).
Het gebied biedt grote kansen voor bosmossen. Naarmate het bos ouder wordt, zal
hierin diversiteit toenemen. Maatregelen die een positieve bijdrage leveren aan de
mosflora zijn de volgende:
• Structuurvariatie in het bos (zie basisinspanning) zorgt ook voor meer variatie in de
     mospopulatie.
• Door doodhout en wortelkluiten laten liggen (voornamelijk op de noordhellingen met
     een stabiele luchtvochtigheid en temperatuur), wordt het gebied aantrekkelijker voor
     mossen die op het substraat hout groeien in een luchtvochtige omgeving.
• Het planten van winterlindes en vlieren, (met licht verteerbaar blad en hout met
     basische eigenschappen) zorgt dat er ook mossen in het projectgebied kunnen
     groeien die van een niet zuur zijnde substraat houden. Oude vlieren hebben vaak
     diepe schorsspleten wat een positieve invloed heeft op de vestiging en kieming van
     mossen-sporen.
• Het realiseren van heide in het projectgebied levert een bijzondere bijdrage aan het
     mossenaantal. Denk hierbij zowel aan bladmossen (Heide-klauwtjesmos, gewoon
     gaffeltandmos en bronsmos) als korstmossen (rendiermos, bekermos, rode
     heidelucifer en soms kraakloof).
Vlinderdiversiteit verhogen.
De vlinders die zeker in het gebied voor komen na realisatie van de basisinspanning
op de natuurbegraafplaats zijn eikenpage en keizersmantel. Dit wordt bereikt door
de zuidrand van het gebied als zoomvegetatie in te richten. Deze zoomvegetatie
heeft een golvend karakter, waardoor een heester- en kruidenrand met verschillende
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>            Gemeente Losser                                                               Blad 35 van 64
            Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                Juli 2023
            Aust
                                                                                               Versie 01
          microklimaten ontstaat. De heester- en kruidenrand bestaat uit inheemse planten die
          elkaar opvolgen in bloeitijd, waardoor het vlinderaantal zal toenemen.
          Groot dikkopje, heideblauwtje en bont dikkopje vinden hun biotoop bij de te realiseren
          heidestukken en open bosstukken. Dat laatste wordt bereikt door het verwijderen
          van invasieve soorten, zoals Amerikaanse vogelkers. Ook voor deze soorten zullen de
          zoomvegetaties een belangrijke toevoeging zijn in het bestaande bos.
          De kleine ijsvogelvlinder is zeldzaam in Nederland, maar komt juist in Twente nog
          voor in de vochtige beek-begeleidende broekbossen. De kleine ijsvogelvlinder kan
          in het plangebied terug komen door de grond die ten noorden van de Dinkel in het
          plangebied verlandt, te laten begroeien met beekbegeleidend broekbos. Alle wilde
          kamperfoelie (waardplant van kleine ijsvogelvlinder) wordt behouden en gestimuleerd
          om hier te groeien.
4.2.3.2.3 Extra KGO-investering fase B
          Naast een ecologische basisinspanning op het eigen terrein wordt er op het Landgoed
          Lutterzand, aan de Lutterzandweg, gronden buiten het projectgebied opgewaardeerd.
          Het terrein wat opgewaardeerd wordt, heeft een kleinschalige recreatiefunctie. Het
          bestaat uit droog grove dennenbos met weinig ondergroei en zandpaden. Het huidige
          natuurdoeltype is droog bos met productie. Het beheer bestaat uit reguliere dunning.
          Doel van de KGO-investering: gemengd bos creëren met een natuurlijk opbouw en
          diversiteit.
          Delen van het zoekgebied kennen deze opbouw al in mindere mate. Dit zijn plekken
          waar paden elkaar kruisen en percelen in een punt lopen. De varieteit wordt
          gekenmerkt door een natuurlijke gelaagdheid met Eiken, Berken, Hulst, Vuilboom en
          een verstrooide kruidlaag.
          Binnen het zoekgebied van de KGO-investering zal de focus liggen op het zuidoostelijk
          deel. Hier zijn in het verleden de meeste ingrepen gedaan die hebben geleden tot de
          invasie van exoten. Daarbij was hier de diversiteit zoals te zien op de historische kaart
          van 1925 het sterkste. Een sterke afwisseling van kruiden, heide en ‘Clumbs’ van bos
          tekende het landschap in de overgang van laag naar hoog. Zodoende is de verwachting
          dat hier het hoogste resultaat voor de natuur en recreatie behaald kan worden met de
          extra ecologische kwaliteitsimpuls.
            NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
            Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                         Blad 36 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                Juli 2023
  Aust
                                                                               Versie 01
Figuur 4.6 weergave zoekgebied natuurcompensatie
Hierna is nog in tabelvorm aangegeven welke uit te voeren compensaties er zoal plaats
gaan vinden.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                          Blad 37 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
          Aust
                                                                                        Versie 01
        Figuur 4.7 weergave overzicht compensaties
        Indien het zover komt dat de fasen A en B vol zijn en doorgegaan kan worden met de
        opvolgende fases C, D en E dan dient voor deze opvolgende fases C,D en E op
        eenzelfde wijze compensatie plaats te vinden (per 1 hectare a 250 natuurgraven
        opwaarderen van 5 hectare aan gronden tot natuur) in nog nader af te stemmen
        gronden / zoekgebieden en overeenkomstig de aangegeven oppervlaktes zoals
        aangegeven in het schema in bijlage 2 van de regels, waarvoor dan tevens vooraf nog
        wel voor de nog nader te vinden gronden een ‘Inrichtings- en beheersplan’ zal moeten
        worden overlegd aan de gemeente en deze dit plan vooraf zal moeten goedkeuren.
        Vervolgens zal hiertoe, indien noodzakelijk, een op dat moment geëigende
        (planologische) procedure moeten worden gevoerd.
4.2.3.3 Natuurnetwerk Nederland artikel 2.7
        In artikel 2.7 van de Omgevingsverordening bevinden zich de regels voor de
        bescherming van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Ruimtelijke ontwikkelingen in
        het NNN dienen hieraan te worden getoetst. Het plangebied is gelegen in het NNN en
        voorliggend bestemmingsplan dient derhalve te strekken tot het behoud, herstel of de
        duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken van het gebied.
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                                           Blad 38 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                  Juli 2023
  Aust
                                                                                                 Versie 01
Figuur 4.8 Ligging plangebied ten opzichte van Natuurnetwerk (groen) en Natura 2000-gebied Dinkelland
(geel).
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.7 Natuurnetwerk Nederland
Door de nieuwe inrichting en het nieuwe beheer van het gebied als natuurbegraafplaats
wordt in ecologisch opzicht winst behaald. Er worden door eenmalige
inrichtingsmaatregelen en het doorvoeren van het bosomvormingsbeheer meer en
waardevollere natuurtypen gerealiseerd: Hierdoor ontstaan meer overgangen tussen
vegetaties.
Voor gronden gelegen binnen het Overijsselse Natuurnetwerk geldt dat (nieuwe)
plannen, projecten of handelingen niet zijn toegestaan indien zij de wezenlijke
kenmerken of waarden van het gebied significant aantasten. Initiatiefnemers van
ingrepen binnen het Natuurnetwerk Nederland dienen daarom de effecten van de
ingreep op kernkwaliteiten en waarden te onderzoeken. Een dergelijk onderzoek wordt
een "nee-tenzij onderzoek" genoemd. In de omgevingsverordening van de provincie
Overijssel zijn de wezenlijke kenmerken en waarden per deelgebied aangeduid.
Een ontwikkeling in het Natuurnetwerk Nederland kan niet plaatsvinden indien deze
significante negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied
hebben. Wezenlijke kenmerken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden,
gebaseerd op de natuurdoelen van het gebied. Gedacht kan worden aan de
natuurdoelen en kwaliteit, geomorforlogische en aardkundige waarden en processen,
de waterhuishouding, de kwaliteit van de bodem, water en lucht, rust, stilte, donkerte en
openheid, de landschapsstructuur en de belevingswaarde.
In de bijlage ‘Rapport Natuurtoets’ is in paragraaf 8.3 ingegaan op hoe omgegaan wordt
met de significante effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied.
Vanuit de uitgevoerde belangenafweging zoals weergegeven in paragraaf 8.3 van het
Rapport Natuurtoets kan aangenomen worden dat de wezenlijke kenmerken en
waarden worden versterkt met de voorgenomen inrichting. Het NNN is beter met elkaar
verbonden en het areaal schraalgrasland wordt vergroot. Door de investering in het
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>          Gemeente Losser                                                             Blad 39 van 64
          Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                            Juli 2023
          Aust
                                                                                           Versie 01
        NNN is geen sprake van afname van areaal. Hierdoor kan de ontwikkeling op de
        onderzoekslocatie plaatsvinden.
        Een uitzondering vormt de realisatie van een ontvangst- en beheersgebouw met een
        oppervlakte van maximaal 250 m² en de uitbreiding/aanleg van het aantal
        parkeerplaatsen. Voor deze activiteiten dient afgeweken te worden van het
        beschermingsregime uit artikel 2.7.4 lid 5 door middel van het daar gestelde dat als
        volgt luidt:
        De gemeenteraad is bevoegd om bij de vaststelling van een bestemmingsplan voor
        relatief kleinschalige ontwikkelingen binnen het NNN af te wijken van het
        beschermingsregime zoals vastgelegd in artikel 2.7.4. mits is aangetoond en verzekerd
        dat deze wijziging:
        a. de wezenlijke kenmerken en waarden slechts in beperkte mate aantast,
        b. per saldo gepaard gaat met een versterking van de wezenlijke kenmerken en
             waarden van het NNN, of een vergroting van de oppervlakte van het NNN,
        c. plaatsvindt na een zorgvuldige afweging van alternatieve locaties.
        Door de relatief beperkte oppervlakte van het gebouw worden de wezenlijke kenmerken
        en waarden in zeer beperkte mate aangetast. Het gebouw wordt gerealiseerd in
        combinatie met de verbetering van de landschappelijke en natuurlijke waarden in het
        plangebied als geheel.
        De compensatie van het ontvangstgebouw en de huidige parkeerplaats vindt plaats
        door het afwaarderen van landbouwgrond naar natuur (zie zoneringskaart en
        inrichtingskaart). Op de landbouwgrond (gelegen aan de oostkant van Lutterzandweg)
        worden 250m² inheemse heesters ingeplant ter compensatie van het ontvangstgebouw.
        Daarbij wordt 680m² kruidenrijk grasland gerealiseerd voor het compenseren van de
        gedeeltelijk te realiseren parkeerplaats.
        Een ontwikkeling in het Natuurnetwerk Nederland kan niet plaatsvinden indien deze
        significante negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied
        hebben. Wezenlijke kenmerken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden,
        gebaseerd op de natuurdoelen van het gebied. De ontwikkeling van een
        natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie zal niet leiden tot significant negatieve
        effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied Dinkelland boven- en
        middenloop.
        Voor de realisatie van de natuurbegraafplaats wordt een ‘Kwaliteitsimpuls groene
        omgeving’ (hierna: KGO-investering) gedaan. Voor fase B (3 ha) zal 15 ha bos- en
        natuur opgewaardeerd worden. In totaal zal er 33,25 ha opgewaardeerd worden om de
        eerste 4,5 ha natuurbegraafplaats te compenseren. In de bijlage KGO op Aust is daar
        verder op ingegaan.
4.2.3.4 Artikel 2.17.1 Bovenlokale fiets- en wandelroutestructuren
        In artikel 2.17.1 van de Omgevinsgverordening staan de regels voor bovenlokale fiets-
        en wandelroutestructuren. In de toelichting op bestemmingsplannen die voorzien in
        nieuwe ontwikkelingen wordt aangegeven op welke wijze bij de planontwikkeling
          NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
          Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>        Gemeente Losser                                                              Blad 40 van 64
        Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
        Aust
                                                                                          Versie 01
      rekening is gehouden met bestaande bovenlokale fiets- en wandelroutestructuren zoals
      aangegeven op kaart Recreatie.
      Toetsing van het initiatief aan artikel 2.17.1 Bovenlokale fiets- en wandelroutestructuren
      De bestaande bovenlokale wandelroute door het plangebied blijft behouden en wordt
      verbeterd. Daarnaast wordt de gehele padenstructuur door het bosgebied uitgebreid en
      versterkt en de toegankelijkheid wordt verruimd.
4.3   Gemeentelijk beleid
4.3.1 Structuurvisie Losser
      De structuurvisie Losser geeft een actueel beeld van het ruimtelijk ordeningsbeleid van
      de gemeente. Met de totstandkoming van de visie beschikt de gemeente over een
      samenhangend beleidsdocument dat leidend is voor de ruimtelijke ordening en
      ontwikkelingen voor de komende jaren.
      De structuurvisie geeft richting aan de wijze waarop ruimtelijke kwaliteiten binnen de
      gemeente kunnen worden behouden en versterkt. In de visie wordt bepaald wat de
      essentiële en gebiedsspecifieke kwaliteiten zijn, waar kansen liggen en hoe
      ontwikkelingen op deze kwaliteiten en kansen kunnen inspelen.
      Groene kwaliteit
      Losser kent een waardevol buitengebied; niet voor niets maakt de hele gemeente deel
      uit van het Nationale Landschap. De Dinkel en de Stuwwal zijn unieke gebieden. De
      kwaliteiten van dit landschap zijn een belangrijke reden waarom mensen hier willen
      wonen en werken. De groene kwaliteiten moeten daarom behouden worden.
      Verder maakt het plangebied deel uit van het rivierlandschap. Hier staat het volgende
      genoemd in de Structuurvisie Losser.
      De Dinkel en de aansluitende beken vormen een landschap van nationale betekenis.
      De natuurwaarden en de vorm van de beken zijn uniek voor Nederland.
      Vanzelfsprekend is het belangrijkste doel voor dit gebied dat deze waarden, het
      natuurlijke verloop van de beken, behouden blijven en verder worden versterkt. De
      betekenis van de beken in het Natuurnetwerk Nederland en als onderdeel van de
      Natura 2000‐gebieden is hiervoor leidend.
      Naast een ecologische doelstelling, is er ook een recreatieve doelstelling voor het
      gebied. Het is de bedoeling dat de mensen de natuur hier kunnen beleven, bijvoorbeeld
      door over de Dinkel te kanoën. Ook kunnen recreanten hier komen fietsen en
      wandelen. Fiets‐ en wandelverbindingen aansluitend op de recreatiegebieden zijn
      daarvoor gewenst. Ook is het gewenst dat vanuit de dorpen gemakkelijk een rondje
      langs de Dinkel gewandeld kan worden en dat het rivierdal vanuit, en eventueel ook
      binnen de kernen zichtbaar is.
      De Dinkel vervult in het landschap tevens een verbindende rol. Ze verbindt bijvoorbeeld
      de dorpen binnen de gemeente. De relatie tussen het rivierdal en de dorpen is echter
      niet overal even sterk aanwezig. Ontwikkelingen die bijdragen aan de belevingswaarde
      en een passend gebruik van het rivierdallandschap (recreatief en agrarisch) zullen
        NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
        Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                          Blad 41 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                 Juli 2023
  Aust
                                                                                Versie 01
worden gestimuleerd. Uitbreiding van bebouwing (schaalvergroting en nieuwvestiging)
wordt beperkingen opgelegd.
Middels voorliggend plan wordt rekening gehouden met de waarden in dit gebied. Er
wordt een zonering van 50 meter aangehouden tot aan de Dinkel. Verder wordt het
plangebied qua belevingswaarde vergroot door de te nemen landschap- en ecologische
maatregelen in het gebied van de natuurbegraafplaats en daaromheen (opwaarderen
natuur). Door het medegebruik als natuurbegraafplaats zal het gebied (naast de functie
van het kunnen rouwen en herdenken) ook meer beleefd worden door de verdergaande
openstelling van het gebied. Er is zodoende sprake van een gewenste meerwaarde
voor het gebied en kan het initiatief als passend worden beschouwd binnen het
gemeentelijke beleid.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                            Blad 42 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                       Juli 2023
      Aust
                                                                                      Versie 01
5   Hoofdstuk 5 Omgevingsfactoren
    Ruimtelijke plannen kunnen van invloed zijn op de omgeving. Anderzijds kan ook de
    zichtbare en soms niet zichtbare omgeving van invloed zijn op de uitvoerbaarheid van
    de voorgenomen plannen. In dit hoofdstuk worden de omgevingsfactoren beschreven.
    Daarnaast wordt per omgevingsfactor beoordeeld wat de invloed op het plan kan zijn.
5.1 Archeologie
    In de toelichting moet worden aangegeven hoe het cultureel erfgoed wordt beschermd
    in relatie tot de wettelijke bepalingen (Erfgoedwet) en hoe met het oog op het
    noodzakelijk onderzoek met het aspect archeologie is omgegaan. Eventuele
    onderzoeksrapporten moeten als bijlage bij de toelichting worden gevoegd.
    Op basis van het geldende bestemmingsplan kent het gebied twee verschillende
    archeologische dubbelbestemmingen, te weten ‘Waarde – Archeologie 2’ en ‘Waarde –
    Archeologie 3’. Op onderstaande uitsnede is dat zichtbaar gemaakt, waarbij de
    genoemde gebieden ‘rood’ opgelicht zijn, op de eerste kaart de waarde 2 gebieden en
    de kaart daarna de waarde 3 gebieden.
    Figuur 5.1 weergave dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’
    Figuur 5.2 weergave dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 43 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                     Versie 01
Waarde – Archeologie 2
Voor deze gebieden geldt dat nader onderzoek naar archeologie nodig is bij ruimtelijke
en daarmee gepaard gaande bodemverstorende activiteiten groter dan 2.000 m2 én
dieper dan 0,30 meter.
Waarde – Archeologie 3
Voor deze gebieden geldt dat nader onderzoek naar archeologie nodig is bij ruimtelijke
en daarmee gepaard gaande bodemverstorende activiteiten groter dan 2.500 m 2 én
dieper dan 0,30 meter.
Door onderzoeksbureau Hamaland Advies is een ‘bureauonderzoek en gecombineerd
verkennend en karterend booronderzoek archeologie’ uitgevoerd. Dit onderzoek is als
bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd. Onderstaand volgen de conclusies en
aanbevelingen van het uitgevoerde onderzoek.
Bureauonderzoek
De bodem is naar verwachting opgebouwd uit leemarm tot sterk lemig zand, waarbij
direct onder het maaiveld stuifzand verwacht wordt. Daaronder kan op een aantal
locaties sprake zijn van begraven bodems – het maaiveld van voor de verstuivingen
rond 1600. In het oostelijk deel kan lokaal veraard veen aangetroffen worden. Verwacht
wordt dat de bodem redelijk intact is, hoewel bosbouw en ontginning van heide geleid
kan hebben tot bodemverstoring. Binnen het grootste deel van het plangebied worden
duinvaaggronden verwacht, hoewel er ook veldpodzolgronden en gooreerdgronden
aanwezig kunnen zijn.
In het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn. Uit de directe
omgeving zijn zowel losse vondsten als een urnenveld uit de Late Bronstijd-Vroege
IJzertijd bekend. Ook zijn restanten van een celtic field uit de IJzertijd-Romeinse tijd
aangetroffen. Indien er archeologische resten aanwezig zijn binnen het plangebied,
worden deze onder een pakket stuifzand verwacht, vanaf circa 50 cm-mv. De begraven
bodems komen vooral in het oostelijk deel van het plangebied voor. In het westelijk deel
van het plangebied kunnen archeologische resten direct onder het maaiveld aanwezig
zijn.
Veldonderzoek Fase A+B
Tijdens het booronderzoek zijn twee typen bodems waargenomen. In de eerste
categorie is geen sprake van bodemvorming. Een uitspoelingshorizont (E-horizont) en
een inspoelingshorizont (B-horizont) ontbreken hier. Dit bodemtype komt verspreid over
het gehele onderzoeksgebied van Fase A+B voor. De natuurlijke ondergrond,
bestaande uit stuifzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk of uit
dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), is hier direct onder de
bosstrooisellaag of onder de bouwvoor aanwezig (zie Tabel 5)23. Onder de tweede
categorie vallen de bodems waarin wel (beginnende) bodemvorming is waargenomen.
In al deze boringen is sprake van een inspoelingslaag, de zogenaamde B-horizont, die
geleidelijk overgaat in de C-horizont. De natuurlijke ondergrond bestaat in al deze
boringen uit stuifzand. Daarnaast is in een aantal van deze boringen boven de
inspoelingslaag een (zwak ontwikkelde) uitspoelingslaag aangetroffen, eveneens een
kenmerk van bodemvorming (zie Tabel 6). De boringen met een (beginnende)
bodemvorming kunnen geïnterpreteerd worden als ‘cambisol’ (‘braunerden’) en
bevinden zich voornamelijk in het centraal-oostelijk deel van het onderzoeksgebied.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 44 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                     Versie 01
Een aantal van deze bodems zijn direct ten zuiden van het onderzoeksgebied van Fase
A+B aangetroffen, maar bevinden zich wel binnen het plangebied.
In boring 8 is een begraven bodem waargenomen (zie Tabel 8). Dit betekend dat het
oorspronkelijke maaiveld van vóór 1600 n.Chr. is overstoven door stuifzand. Ook in dit
relatief ‘nieuwe’ bodempakket heeft bodemvorming plaatsgevonden. De
‘oorspronkelijke’ bodem is vanaf 70 cm-mv aanwezig. De oude bouwvoor (A-horizont)
heeft een dikte van 40 centimeter. Tussen 110-120 cm-mv is een dunne B-horizont
aangetroffen, voordat deze overgaat in de C-horizont, bestaande uit stuifzand (Formatie
van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk).
Selectieadvies
Ter plaatse van de boringen waar bodemvorming is waargenomen, kunnen
archeologische resten aanwezig zijn, hoewel deze tijdens het booronderzoek niet
aangetroffen zijn. Omdat het om geïsoleerd en sterk verspreid voorkomende bodems
gaat, wordt vervolgonderzoek binnen het onderzoeksgebied van Fase A+B niet zinvol
geacht. De kosten van een gravend onderzoek wegen ons inziens niet op tegen de
geringe kenniswinst die eventueel behaald kan worden. De aangetroffen bodemvorming
heeft bovendien pas na 1600 plaatsgevonden en is dus relatief recent. Daarbij is ook in
acht genomen dat de toekomstige natuurgraven individueel uitgegraven zullen worden
en er daarbij per locatie een geringe bodemverstoring zal optreden.
Het onderzoek is beoordeeld door Het Oversticht. Deze heeft als volgt geoordeeld:
In het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn. Indien er
archeologische resten aanwezig zijn binnen het plangebied, worden deze onder een
pakket stuifzand verwacht, vanaf circa 50 cm -mv. Deze begraven bodems komen
vooral in het oostelijk deel van het plangebied voor. In het westelijk deel van het
plangebied kunnen archeologische resten direct onder het maaiveld aanwezig zijn.
Tijdens het booronderzoek zijn twee typen bodems waargenomen. In de eerste
categorie is geen sprake van bodemvorming. Onder de tweede categorie vallen de
bodems waarin wel (beginnende) bodemvorming is waargenomen.
Ter plaatse van de boringen waar bodemvorming is waargenomen, kunnen
archeologische resten aanwezig zijn, hoewel deze tijdens het booronderzoek niet
aangetroffen zijn. Omdat het om geïsoleerd en sterk verspreid voorkomende bodems
gaat, wordt vervolgonderzoek binnen het onderzoeksgebied van Fase A en B niet zinvol
geacht. De kosten van een gravend onderzoek wegen ons inziens niet op tegen de
geringe kenniswinst die eventueel behaald kan worden. De aangetroffen bodemvorming
heeft bovendien pas na 1600 plaatsgevonden en is dus relatief recent. Daarbij is ook in
acht genomen dat de toekomstige natuurgraven individueel uitgegraven zullen worden
en er daarbij per locatie een geringe bodemverstoring zal optreden. Tevens zouden
voor gravend onderzoek bomen gekapt moeten worden, die anders behouden kunnen
blijven.1
Het onderzochte gebied (fase A en B) kan worden vrijgegeven voor archeologisch
onderzoek. De verbeelding is daarop aangepast.
1.   1 De cursieve tekst is overgenomen uit het onderzoeksrapport
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                Blad 45 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
      Aust
                                                                                          Versie 01
5.2 Bodem
    In het bestemmingsplan dient aangegeven te worden wat de kwaliteit van de bodem ter
    plaatse van het plangebied is. Tevens dient, op basis van de Mor (Ministeriële regeling
    omgevingsrecht), bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit
    bouwen een rapportage van een recent uitgevoerd verkennend bodemonderzoek
    toegevoegd te worden. Voor verkennend bodemonderzoek op een locatie wordt de
    norm NEN 5740 gehanteerd (onderzoeksstrategie voor verkennend bodemonderzoek).
    De bodemonderzoeksplicht geldt alleen voor bouwwerken waarvoor:
    • een reguliere omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen is vereist;
    • waarin voortdurend of nagenoeg voortdurend (1,5 of meer uren per dag) mensen
         kunnen verblijven;
    • die de grond raken;
    • waarvan het bestaande gebruik wijzigt (interne verbouwing van niet-verblijfsruimte
         naar verblijfsruimte);
    • die niet naar aard en omvang gelijk zijn aan een bouwwerk genoemd in het Besluit
         bouwwerken;
    • waarvan geen reeds bruikbare recente onderzoeksresultaten aanwezig zijn;
    • die geen tijdelijk bouwwerk betreffen waarbij uit het vooronderzoek blijkt dat de
         locatie onverdacht is.
    Er is geen sprake van een dergelijk bouwwerk (verblijfsruimte) waarin nagenoeg
    voortdurend mensen verblijven, zodat er geen verkennend bodemonderzoek nodig is.
    Het te realiseren gebouw zal niet voortdurend door mensen als verblijfsruimte gebruikt
    worden. Er zullen vaker geen dan wel mensen in aanwezig zijn.
    Verder blijkt uit een algemeen rapport, het Alterra-rapport ‘Terug naar de Natuur’ uit
    2009, dat het vergaan van het dode lichaam geen significant effect op de bodem en het
    bodemleven veroorzaakt. In dit rapport is een aantal theoretische studies beschreven
    waarin effecten van metalen, eutrofiërende stoffen, organische zuren en
    afbraakproducten, medische stoffen en stoffen als kwik op afzonderlijke
    milieuonderdelen onderzocht zijn. Het begraven zal niet leiden tot overschrijdingen van
    de milieunormen voor de bodem.
    De Wet op de lijkbezorging voorziet afdoende in maatregelen om significante
    milieueffecten te voorkomen of te beperken. De Wet op de lijkbezorging is afgestemd
    op reguliere vormen van begraven.
    Bij natuurbegraven wordt uitgegaan van een veel lagere grafdichtheid. Verder zal bij het
    natuurbegraven alleen gebruik worden gemaakt van makkelijk afbreekbare en niet
    schadelijke materialen voor de kist/ het omhulsel. Effecten op de bodem zullen daarom
    verwaarloosbaar zijn.
    Verder is het nog zo dat de bijlage bij de Inspectierichtlijn Lijkbezorging ‘Technische
    adviezen voor de inrichting van begraafplaatsen en graven’ stelt, dat een bodem van
    zand- of zavelgrond het meest geschikt is voor een begraafplaats. Dit omdat het
    poriënvolume daarvan doorgaans voldoende is om de vereiste gaswisseling op peil te
    houden. Er zijn daarom geen bodemingrepen noodzakelijk.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                              Blad 46 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
      Aust
                                                                                        Versie 01
    Het aspect bodem behoeft geen nader onderzoek.
5.3 Cultuurhistorie
    Modernisering Monumentenwet (MoMo)/Wijziging Bro
    Per 1 januari 2012 is de wijziging van het Bro in werking getreden die een verplichting
    inhoudt om in de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving op te nemen
    van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in
    de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden.
    Wat zijn cultuurhistorische waarden? De Memorie van Toelichting bij het Besluit
    ruimtelijke ordening zegt met betrekking tot artikel 3.1.6 het volgende:
    "Bij cultuurhistorische waarden gaat het over de positieve waardering van sporen,
    objecten, patronen en structuren die zichtbaar of niet zichtbaar onderdeel uitmaken van
    onze leefomgeving en een beeld geven van een historische situatie of ontwikkeling. In
    veel gevallen bepalen deze cultuurhistorische waarden de identiteit van een plek of
    gebied en bieden ze aanknopingspunten voor toekomstige ontwikkelingen. Deze
    cultuurhistorische elementen kan men niet allemaal als beschermd monument of
    gezicht aanwijzen, maar zijn wel onderdeel van de manier waarop we ons land beleven,
    inrichten en gebruiken"
    Het begrip cultuurhistorie heeft drie aspecten:
    1. Historische (stede)bouwkunde / bovengrondse monumentenzorg; bijvoorbeeld
         kastelen, kerken, oude boerderijen of landhuizen, maar ook stedenbouwkundige
         elementen als beschermde stads- of dorpsgezichten;
    2. Archeologie; sporen en vondsten van menselijk handelen in het verleden in de
         bodem zijn achtergebleven, bijvoorbeeld potscherven, resten van voedselbereiding,
         graven, maar ook verkleuringen in de grond die duiden op bewoning of
         infrastructuur. Een verzamelterm hiervoor is 'archeologische waarden'. Alle
         archeologische waarden bij elkaar zijn het 'bodemarchief'. Deze sporen kunnen zich
         ook onder water bevinden zoals bijvoorbeeld verdronken nederzettingen of
         scheepswrakken;
    3. Cultuurlandschap/historische geografie: alle landschappelijke elementen die het
         gevolg zijn van menselijk handelen in het verleden, bijvoorbeeld
         verkavelingspatronen, pestbosjes, landgoederenzones of ontginningsassen.
    Op basis van de cultuurhistorische kaart van de gemeente Losser bevindt het
    plangebied (indicatief zichtbaar bij de blauwe ovaal) in het cultureel landschappelijke
    erfgoed.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>        Gemeente Losser                                                             Blad 47 van 64
        Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                          Juli 2023
        Aust
                                                                                         Versie 01
      Figuur 5.3 weergave cultuurhistorische beleidskaart
      Het Twentse landschap is niet alleen door de natuur bepaald; de mens heeft er grote
      invloed op gehad. Het erfgoed van het landschap betreft onder meer essen, houtwallen,
      landmarken, grafheuvels, buitenplaatsen, parken, tuinen en groen in steden en dorpen.
      Het buitengebied van Losser kent veel van dit landschappelijke erfgoed. Het is voor een
      belangrijk deel gezichtsbepalend voor de gemeente en daarmee sterk verbonden met
      de identiteit en de herkenbaarheid.
      Ambitie:
      Losser hecht er aan het landschappelijk erfgoed zo goed mogelijk te bewaren. Dit
      zonder het ‘onder een glazen stolp’ te leggen, want een gebied moet wel leefbaar zijn.
      Aandacht voor landschappelijke waarden maakt integraal deel uit van ruimtelijke
      projecten.
      Door middel van het plan wordt, met uitvoering van het Inrichtingsplan, juist weer het
      oorspronkelijke landschap meer en meer vorm gegeven en de belevingswaarde ervan
      versterkt en sluit daarmee aan op het versterken van de waarden op het gebied van
      cultuurhistorie en landschap.
5.4   Ecologie
5.4.1 Algemeen
      De bescherming van plant- en diersoorten is in Nederland geregeld in Wet
      Natuurbescherming (verder te noemen WNB). Deze wet is op 1 januari 2017 in werking
      getreden en beschermd ruim 900 soorten in Nederland voorkomende planten- en
      diersoorten. Deze wet vervangt de huidige Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet
      en Boswet.
      Doelstelling van de Wnb
      • het beschermen en ontwikkelen van de natuur;
      • het behouden en herstellen van biologische diversiteit;
      • het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur en het verzekeren
           van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waardevolle
           landschappen.
        NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
        Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>   Gemeente Losser                                                             Blad 48 van 64
   Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
   Aust
                                                                                    Versie 01
Ten behoeve van het project is een zogeheten natuurtoets uitgevoerd door
onderzoeksbureau Ecoconsultancy die is gericht op onderzoek naar de
soortenbescherming en naar de gebiedsbescherming. Het bij het onderzoek behorende
rapport waarin uitvoerig is ingegaan op de onderdelen soortenbescherming en
gebiedsbescherming en de natuurtoets is als bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd.
Hierna volgen de conclusies van het uitgevoerde onderzoek.
Het onderzoek heeft tot doel om in te schatten of er op de onderzoekslocatie planten-
en diersoorten, gebieden of houtopstanden aanwezig zijn die volgens de Wet
natuurbescherming een beschermde status hebben en die mogelijk negatieve gevolgen
kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep.
De initiatiefnemer is voornemens een natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie te
realiseren. Hiervoor zal een ontvangstgebouw en 35 onverharde parkeerplaatsen
worden aangelegd. Tevens zullen de onverharde paden door het bos op de
onderzoekslocatie worden hersteld.
De natuurtoets bestaat uit drie onderdelen:
1. Soortbescherming: dit deel van het onderzoek (quickscan) heeft als doel in te
      schatten of er op de onderzoekslocatie planten- en diersoorten aanwezig of te
      verwachten zijn die een beschermde status hebben en die mogelijk negatieve
      gevolgen kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep.
Voor de algemene broedvogelsoorten die op de onderzoekslocatie zijn te verwachten
geldt dat, indien de aanleg van de natuurbegraafplaats buiten het broedseizoen
plaatsvindt, er geen overtredingen plaats zullen vinden met betrekking tot deze soorten.
Bij kap tijdens het broedseizoen moet eerst vastgesteld worden of er actieve nesten op
de locatie aanwezig zijn.
Overtredingen van de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde
vleermuissoorten en de eekhoorn kunnen worden voorkomen om tijdens kap bomen
met holtes en nesten te ontzien.
Voor de te verwachten levendbarende hagedis kan overtreding van artikel 3.10 van de
Wet natuurbescherming worden voorkomen door maatregelen gedurende de
aanlegfase van de natuurbegraaf-plaats te treffen. Geadviseerd wordt om deze
maatregelen vast te leggen in een ecologisch werkprotocol.
Eventuele nieuwvestiging van beschermde soorten is mogelijk op de onderzoekslocatie
tijdens de gebruiksfase. Bij een dergelijk geval dient de situatie bij kap en
graafwerkzaamheden opnieuw beoordeeld te worden om overtreding te voorkomen.
Overtredingen van de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde soorten
zijn wegens het ontbreken van geschikt habitat/verblijfsmogelijkheden, op basis van
verspreidingsgegevens, de aanwezigheid van voldoende alternatieven en/of gezien de
aard van de ingreep in dit geval niet aan de orde.
2. Gebiedsbescherming (Natura 2000): Dit deel van het onderzoek (voortoets) heeft
      als doel vast te stellen of er op grond van objectieve gegevens kan worden
      uitgesloten dat het plan, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen,
   NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
   Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>        Gemeente Losser                                                              Blad 49 van 64
        Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
        Aust
                                                                                          Versie 01
           (significante) gevolgen kan hebben voor de instandhoudingsdoelstellingen van het
           Natura 2000-gebied. Het betreft een oriënterende fase.
      Op basis van de toetsing van effecten aan de hand van de effectindicator kan het
      volgende worden geconcludeerd dat de volgende effecten relevant zijn bij de
      voorgenomen werkzaamheden: verontreiniging, geluid, licht en trilling. Het optreden van
      externe effecten zoals verdroging, vernatting, verandering van stroomsnelheid,
      verandering in dynamiek van het substraat, optische effecten, mechanische effecten en
      verandering in populatiedynamiek zijn op de grond van de analyse uit te sluiten.
      De gevolgen van de optredende effecten verontreiniging, geluid, trilling zijn zeer
      beperkt. Verontreiniging is alleen mogelijk als gevolg van een calamiteit in de
      aanlegfase en als zodanig niet te voorspellen.
      Op grond van bovenstaande kan worden geconcludeerd dat in de gebruiksfase er geen
      effecten zijn te verwachten. In de aanlegfase zullen mogelijk een aantal effecten
      optreden. Deze hebben vanwege de aard en omvang en het tijdelijke karakter geen
      invloed op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Dinkelland.
      3. Provinciaal beleid: Dit deel van het onderzoek heeft tot doel om te bepalen wat de
           mogelijke effecten zijn op de kernkwaliteiten en omgevingscondities van het
           nabijgelegen NNN gebied.
      Een ontwikkeling in het Natuurnetwerk Nederland kan niet plaatsvinden indien deze
      significante negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied
      hebben. Wezenlijke kenmerken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden,
      gebaseerd op de natuurdoelen van het gebied. De ontwikkeling van een
      natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie zal niet leiden tot significant negatieve
      effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied Dinkelland boven- en
      middenloop. Door de KGO-investering is geen sprake van afname van areaal. Hierdoor
      kan de ontwikkeling op de onderzoekslocatie plaatsvinden.
      Ook heeft een in het algemeen uitgevoerd onderzoek door de provincie Gelderland
      aangetoond dat een grafdichtheid van 500 graven/hectare geen gevolgen heeft voor
      hydrologie en ecologie.
5.4.2 Stikstofdepositie
      Tevens is nog beoordeeld of er mogelijk sprake kan zijn van stikstofdepositie op Natura
      2000 gebieden. Hiertoe is een zogeheten stikstofberekening gemaakt met behulp van
      het programma Aerius. De rekenbladen van deze berekening zijn als bijlage bij het
      bestemmingsplan gevoegd. De uitkomst is dat er geen depositieresultaten boven 0,00
      mol/ha/jr aanwezig zullen zijn.
      Ten aanzien van de Aerius-berekening kan nog worden aangegeven dat is uitgegaan
      van de volgende informatie.
      Er is uitgegaan van 3598 voertuigbewegingen per jaar. Het gaat daarbij dan dus over
      1799 voertuigen per jaar. Gedeeld door 365 dagen betekent dat 5 voertuigen per dag.
      De verkeersaantrekkende werking is vanaf het project beperkt tot de Bentheimstraat.
      Omtrent de lengte van de rijlijn waarover de bijdrage van de verkeersaantrekkende
        NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
        Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                 Blad 50 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                            Juli 2023
      Aust
                                                                                           Versie 01
    werking is berekend, is uitgegaan van de 'Instructie gegevensinvoer voor AERIUS
    2022'.
    In paragraaf 2.5.2 van genoemde ‘Instructie’ is hierover het volgende vermeld: Een
    algemeen criterium voor verkeer van en naar inrichtingen is dat de gevolgen niet meer
    aan de inrichting worden toegerekend wanneer het verkeer is opgenomen in het
    heersende verkeersbeeld. Dit is het geval op het moment dat het aan- en afvoerende
    verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het
    overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevindt. Hierbij weegt ook mee hoe de
    verhouding is tussen de hoeveelheid verkeer dat door de voorgenomen ontwikkeling
    wordt aangetrokken en het reeds op de weg aanwezige verkeer. In de regel wordt het
    verkeer meegenomen tot het zich verdund heeft tot enkele procenten van het reeds
    aanwezige verkeer.
    Het verkeer van en naar de locatie zal voornamelijk vanaf de Bentheimerstraat
    afkomstig zijn. Het verkeer op de Bentheimerstraat is qua snelheid en rij- en stopgedrag
    niet te onderscheiden van het overige verkeer en tevens ook genoeg verdund om niet
    meer te worden aangemerkt als verkeer van en naar het plangebied. De gekozen lengte
    van de zijlijn van de verkeer aantrekkende werking is dus aanvaardbaar.
    Voor de natuurbegraafplaats is geen vergunning in het kader van de Wet
    natuurbescherming nodig.
5.5 Externe en fysieke veiligheid
    Het aspect externe/fysieke veiligheid bestaat uit verschillende onderdelen. Externe
    veiligheid gaat onder andere over buisleidingen (geregeld in het Besluit externe
    veiligheid buisleidingen), het transport van gevaarlijke stoffen over bepaalde
    transportassen (geregeld in het Besluit externe veiligheid transportroutes), de opslag
    van explosieven (geregeld in het Bestluit algemene regels ruimtelijke ordening) en het
    Bevi. Het Besluit externe veiligheid inrichtingen richt zich primair op inrichtingen zoals
    bedoeld in de Wet milieubeheer. In artikel 2, lid 1 van het Bevi staan de inrichtingen
    genoemd waarop het besluit van toepassing is.
    Een (natuur)begraafplaats wordt niet aangemerkt als een bevi-inrichting, zodat er geen
    sprake is van externe veiligheidsrisico’s vanuit het terrein van de natuurbegraafplaats
    naar de omgeving toe.
    Een (natuur)begraafplaats wordt ook niet aangemerkt als een (beperkt) kwetsbaar
    object, zodat het aspect externe veiligheid niet van invloed is op het bestemmingsplan.
    Voor de volledigheid is nog wel beoordeeld aan de hand van de risicokaart Nederland
    of er in het plangebied mogelijk (hogedruk)buisleidingen zijn gelegen waarmee met de
    inrichting van het plangebied rekening moet worden gehouden. Op de volgende
    bladzijde is een uitsnede van de risicokaart opgenomen. Er zijn geen bevi-inrichtingen,
    transportroutes voor gevaarlijke stoffen, hoogspanningsmasten en
    hogedrukgasleidingen aanwezig.
    Onderstaand is weergave gedaan van de risicokaart ter plaatse van het plangebied en
    omgeving, waarbij zichtbaar is dat er geen bevi-inrichtingen etc aanwezig zijn.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                           Blad 51 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
      Aust
                                                                                     Versie 01
    Figuur 5.4 weergave risicokaart Nederland
5.6 Geluid (Wet geluidhinder)
    De eventuele verplichting tot uitvoering van een akoestisch onderzoek is vastgelegd in
    de Wet geluidhinder (Wgh). De Wgh bevat geluidnormen en richtlijnen over de
    toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai,
    industrielawaai en luchtvaartlawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek
    moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een
    bestemmingsplan of het nemen van een projectafwijkingsbesluit, indien het plan een
    geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande
    geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Een eventueel
    akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeursgrenswaarde bij
    geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om
    aan de voorkeursgrenswaarde te voldoen.
    Van belang is om na te gaan of een natuurbegraafplaats een ‘geluidsgevoelig object’ is
    in het kader van de Wet geluidhinder. Een natuurbegraafplaats is op basis van de Wet
    geluidhinder niet aangemerkt als een zogeheten geluidsgevoelig object, zodat geen
    akoestisch onderzoek hoeft plaats te vinden.
    Vanuit de VNG-Reeks bedrijven en milieuzonering hebben begraafplaatsen en
    uitvaartcentra een grootste normafstand van 10 meter voor het aspect geluid ten
    opzichte van woningen. De meest nabij gelegen (bedrijfs)woning van derden bevindt
    zich op ruim 200 meter afstand van de grens van het plangebied. Er is geen
    geluidhinder te verwachten. De nabij het plangebied aanwezige recreatiewoningen zijn
    niet als geluidsgevoelig te beschouwen. Overigens bedraagt de afstand van deze
    recreatiewoning tot aan het plangebied circa 30 meter, zodat ook deze geen
    geluidoverlast zal ondervinden.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                              Blad 52 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
      Aust
                                                                                        Versie 01
5.7 Luchtkwaliteit
    Op 15 november 2007 is het onderdeel luchtkwaliteit van de Wet milieubeheer in
    werking getreden. Kern van de wet is het Nationaal Samenwerkingsprogramma
    Luchtkwaliteit (NSL).
    Projecten die ‘niet in betekende mate’ (nibm) van invloed zijn op de luchtkwaliteit
    hoeven niet meer getoetst te worden aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit. In de
    AMvB-nibm zijn de criteria vastgelegd om te kunnen beoordelen of voor een project
    sprake is van nibm.
    Met de inwerkingtreding van de NSL op 1 augustus 2009 geldt de volgende bovengrens
    om als NIBM-project te worden aangemerkt: de bouw van 1500 woningen aan één
    ontsluitingsweg. Voorliggend bestemmingsplan is qua omvang en
    verkeersaantrekkende werking kleinschaliger als de bouw van 1500 woningen aan één
    ontsluitingsweg. Het project kan derhalve worden beschouwd als een nibm-project.
    Onderzoek naar de luchtkwaliteit is niet nodig.
5.8 Milieuhinder
    In het kader van een goede ruimtelijke ordening is het van belang dat bij de
    aanwezigheid van bedrijven in de omgeving van geplande milieugevoelige functies,
    zoals seniorenwoningen, ter plaatse van de seniorenwoningen een goed woon- en
    leefklimaat kan worden gegarandeerd en dat rekening wordt gehouden met de
    bedrijfsvoering en de milieuruimte van de betreffende milieubelastende functies. Om te
    komen tot een ruimtelijk relevante toetsing van bedrijfsvestigingen op milieuhygiënische
    aspecten wordt milieuzonering gehanteerd. Hieronder wordt verstaan een voldoende
    ruimtelijke scheiding tussen enerzijds milieubelastende bedrijven of inrichtingen en
    anderzijds milieugevoelige gebieden zoals woongebieden.
    Milieuzonering beperkt zich tot milieuaspecten met een ruimtelijke dimensie: geluid,
    geur, gevaar en stof. Om milieuzonering hanteerbaar te maken wordt gebruik gemaakt
    van de VNG publicatie 'Bedrijven en milieuzonering' (uitgave 2009). Deze publicatie
    bevat onder meer lijsten met richtafstanden van diverse milieuhinderlijke activiteiten en
    stappenplannen voor concrete situaties. De richtafstanden uit bijlage 1 voor de VNG
    publicatie gaan uit van een 'rustige woonwijk'. Indien er sprake is van het
    omgevingstype 'gemengd gebied' dan kan de richtafstand terug worden gebracht met
    één afstandsstap. Hierna in tabelvorm de normafstanden:
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                                           Blad 53 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                                  Juli 2023
  Aust
                                                                                                 Versie 01
  Milieucategorie       Normafstand tot rustige woonomgeving          Normafstand tot gemengd gebied
  1                     10 meter                                      0 meter
  2                     30 meter                                      10 meter
  3.1                   50 meter                                      30 meter
  3.2                   100 meter                                     50 meter
  4.1                   200 meter                                     100 meter
  4.2                   300 meter                                     200 meter
  5.1                   500 meter                                     300 meter
  5.2                   700 meter                                     500 meter
  5.3                   1000 meter                                    700 meter
  6.1                   1500 meter                                    1000 meter
De opgenomen richtafstanden zijn geen normen, maar afstanden waarvan gemotiveerd mag worden
afgeweken. De afstanden worden gemeten vanaf de grens van de bestemming die milieubelastende functies
toelaat tot aan de dichtstbij gelegen gevel van de gevoelige functie.
Een “rustige woonwijk en rustig buitengebied” is een woonwijk die is ingericht volgens
het principe van functiescheiding. Afgezien van enkele wijkgebonden voorzieningen zijn
er vrijwel geen andere functies. Er is weinig storend verkeer. Een vergelijkbaar
omgevingstype is een rustig buitengebied (inclusief eventueel verblijfsrecreatie), een
stiltegebied of een natuurgebied.
Een “gemengd gebied” is een gebied met matige tot sterke functiemenging. Direct naast
woningen kunnen winkels, horeca of kleine bedrijven voorkomen. Ook lintbebouwing in
het buitengebied met overwegend agrarische en andere activiteiten kan als gemengd
gebied worden beschouwd. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen
behoren eveneens tot het gemengd gebied.
Onderstaand is weergave gedaan van het plangebied en de daarbij aanwezige overige
voorzieningen die van belang kunnen zijn bij het aspect milieuhinder. Het plangebied
van voorliggend bestemmingsplan is daarbij aangeduid binnen het rode kader.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 54 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
Figuur 5.5 weergave rondom gelegen bestemmingen
Het gebied valt te typeren als een rustig buitengebied, zodat uitgegaan kan worden van
de in de VNG-Reeks genoemde normafstanden
Hinder vanuit de natuurbegraafplaats naar buiten
Begraafplaatsen en uitvaartcentra hebben op basis van de VNG-reeks normafstanden
voor geur, stof, geluid en gevaar van respectievelijk 0 m, 0 m, 10 m en 0 meter. De
meest nabijgelegen woningen van derden bevindt zich op circa 200 meter afstand,
zodat er geen sprake zal zijn van hinder vanuit de natuurbegraafplaats richting
(bedrijfs)woningen van derden.
Verder bevindt zich aan de westkant van het plangebied zich een kampeerterrein, waar
zowel standplaatsen voor kampeermiddelen zijn toegestaan als ook recreatiewoningen.
Deze kampeermiddelen zijn niet als geluidsgevoelig aan te merken, wel als
geurgevoelig. Een reguliere begraafplaats heeft echter een normafstand van 0 meter
voor het aspect geur (en ook voor stof en gevaar) en leidt niet tot hinder.
Ook ‘centraal’ ten opzichte van de natuurbegraafplaats bevinden zich twee
recreatiewoningen. Recreatiewoningen zijn niet ‘geluidsgevoelig’. Recreatiewoningen
zijn wel aan te merken als geurgevoelige objecten. Een reguliere begraafplaats heeft
echter een normafstand van 0 meter voor het aspect geur (en ook voor stof en gevaar).
Hoewel er wordt voldaan aan de normafstand kan nog worden gesteld dat met de
inrichting van de natuurbegraafplaats het zo is bepaald dat de zone waar daadwerkelijk
sprake zal zijn van natuurbegraven ook rekening is gehouden met een zone van 25
meter tot de grens van het plangebied. Op deze wijze wordt overal voldaan aan de
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                             Blad 55 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                        Juli 2023
      Aust
                                                                                       Versie 01
    genoemde normafstanden en is er geen sprake van te verwachten milieuhinder vanuit
    de natuurbegraafplaats naar omringende bestemmingen en functies toe.
    Figuur 5.6 weergave gebied waar natuur begraven mag plaatsvinden
    Hinder van buiten de natuurbegraafplaats naar de begraafplaats toe
    Een natuurbegraafplaats is geen milieugevoelig object (voor geur, stof, geluid en
    gevaar), zodat er ook geen sprake is van enige belemmerde bedrijfsvoeringen van
    bedrijvigheid van buiten de natuurbegraafplaats.
5.9 Watertoets
    Ten behoeve van het plan is de watertoets uitgevoerd. Als input voor de uitgevoerde
    watertoets is uitgegaan van de volgende informatie.
    Ten aanzien van het plan is het zo dat er een beheersgebouw wordt gerealiseerd met
    een maximale oppervlakte van 250 m2. De afvoer van hemelwater zal geschieden door
    een zinkput ter plaatse waardoor het hemelwater ter plaatse kan infiltreren in de bodem.
    Gezien de hoogteligging van circa 33 meter boven NAP zal dat naar verwachting geen
    problemen opleveren en kan het water snel infiltreren. Ten aanzien van de afvoer van
    grijs afvalwater zal gebruik worden gemaakt van het in de nabijheid gelegen riool van 2
    recreatiewoningen. Op deze wijze is er sprake van een gescheiden afvoer van water. Er
    is gezien de beperkte omvang van het project geen watercompensatie noodzakelijk.
    Tevens is gebleken uit eerder onderzoek (Alterra) dat de invloed van natuurbegraven
    op grond en grondwater verwaarloosbaar is.
    Op 20 januari 2020 is voor het bestemmingsplan de watertoets uitgevoerd. Het
    plangebied bevindt zich binnen het beheersgebied van het waterschap Vechtstromen.
    De beantwoording van de vragen heeft er toe geleid dat de Normale procedure van het
    watertoetsproces moet worden doorlopen.
    Voor het verdere proces is het van belang om de RO adviseur van het waterschap te
    betrekken bij het plan. Daartoe is voorliggend bestemmingsplan en dan specifiek het
    onderdeel over water (paragraaf 5.9) voorgelegd aan het waterschap.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>       Gemeente Losser                                                             Blad 56 van 64
       Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
       Aust
                                                                                        Versie 01
     Vanuit het waterschap is per mail als volgt gereageerd op het voorliggende plan in
     relatie tot de watertoets.
     In de toelichting op het bestemmingsplan staat een voorlopige conclusie omtrent de
     invloed op het watersysteem en die kan ik onderschrijven. De veranderingen voor het
     watersysteem zijn nihil. Het hemelwater dat op het nieuwe verhard oppervlak valt, wordt
     geïnfiltreerd in de overwegend zandige bodem en het afvalwater wordt afgevoerd via
     een aanwezige riolering. De grondwaterstand is voldoende diep om niet in conflict te
     komen met het begraven.
     Het wateradvies voor dit initiatief is positief.
5.10 Verkeer en vervoer
     Er zijn drie momenten waarop verkeersbewegingen plaatsvinden:
     1. Uitzoeken graf
     Allereerst zal er een graf uitgezocht worden. Dat is vaak 1 auto die door de week op
     afspraak komt.
     2. De uitvaarten zelf
     Er worden circa 70 begravingen per jaar verwacht. Het aantal bezoekers per keer is erg
     wisselend. Bij urnbegrafenissen komt er vaak maar 1 auto, maar het zal ook wel eens
     een keer voorkomen dat mogelijk alle parkeerplaatsen benodigd zijn. Begravingen
     worden ongeveer 5 dagen van te voren bekend en geregeld en deze stroom kan dan
     ook goed gestuurd worden. Dit zal altijd overdag op een werkdag zijn. Soms komen
     mensen in een stoet, maar steeds vaker komen ze los aanrijden.
     In onderstaande weergave is nog een weergave gedaan van de parkeerberekening op
     basis van de CROW. Op basis hiervan geldt voor een reguliere begrafenis dat er tijdens
     een uitvaart 32 parkeerplaatsen benodigd zijn. Er wordt voorzien in 35 parkeerplaatsen.
     Dat aantal is voldoende om tijdens een uitvaart te kunnen voorzien in voldoende
     parkeergelegenheid.
       NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
       Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                         Blad 57 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                Juli 2023
  Aust
                                                                               Versie 01
Figuur 5.7 weergave parkeerberekening
Op de hierna weergegeven tekening is de locatie van de parkeerplaatsen ook zichtbaar
gemaakt.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>       Gemeente Losser                                                               Blad 58 van 64
       Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
       Aust
                                                                                          Versie 01
     Figuur 5.8 weergave parkeerplaatsen
     3. Grafbezoeken
     Als laatste vinden er grafbezoeken plaats, voornamelijk in het weekend. Het grootste
     gedeelte van de graven krijgt geen bezoek, maar ook een deel wel, echter vind dat
     verspreidt over en heel weekend plaats.
5.11 M.E.R.-beoordeling
     De milieueffectrapportage is een hulpmiddel om bij diverse procedures het milieubelang
     een volwaardige plaats in de besluitvorming te geven. De m.e.r.-procedure is gekoppeld
     aan de 'moederprocedure'. Dit is de procedure op grond waarvan de besluitvorming
     plaatsvindt, bijvoorbeeld de bestemmingsplanprocedure (wijzigingsplanprocedure), of
     een milieuvergunningsprocedure.
     Voor activiteiten die niet in het Besluit m.e.r. zijn genoemd, geldt geen m.e.r.-plicht of
     (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsplicht. Het bestemmingsplan maakt geen ruimtelijke
     ontwikkelingen mogelijk waarop het Besluit m.e.r. van toepassing is. Een nadere
     toetsing aan het Besluit m.e.r. kan dan ook achterwege blijven.
       NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
       Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>     Gemeente Losser                                                             Blad 59 van 64
     Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                       Juli 2023
     Aust
                                                                                      Versie 01
6   Hoofdstuk 6 Economische uitvoerbaarheid
    Dit bestemmingsplan heeft betrekking op een particulier initiatief waarmee de gemeente
    geen directe financiële bemoeienis heeft. De kosten voor de uitvoering van het plan zijn
    voor rekening van de aanvrager. De kosten met betrekking tot het opstellen van dit
    bestemmingsplan en daaraan verwante kosten worden verhaald via de leges van de
    gemeente. Het plan wordt hiermee economisch uitvoerbaar geacht.
6.1 Grondexploitatie:
    Artikel 6.12, lid 1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) bepaalt dat de gemeenteraad
    een exploitatieplan vaststelt voor gronden waarop een bij algemene maatregel van
    bestuur aangewezen bouwplan is voorgenomen. In vervolg op artikel 6.12 lid 1 Wro
    wordt in artikel 6.12 lid 2 Wro bepaald dat de gemeenteraad geen exploitatieplan
    vaststelt als het verhaal van kosten anderszins is verzekerd.
    Voor dit bestemmingsplan geldt dat het kostenverhaal anderszins verzekerd is. De
    kosten voor de ontwikkeling van het voornemen komen ten laste van aanvrager.
     NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
     Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>    Gemeente Losser                                                              Blad 60 van 64
    Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                       Juli 2023
    Aust
                                                                                      Versie 01
7 Hoofdstuk 7 Overleg en inspraak
  In deze paragraaf worden, wanneer deze beschikbaar zijn en indien noodzakelijk, de
  resultaten van het vooroverleg op grond van artikel 3.1.1. Besluit ruimtelijke ordening
  uiteengezet. Ook de resultaten van de ter visie legging van het ontwerp-
  bestemmingsplan worden hier uiteengezet wanneer deze beschikbaar zijn.
  Burgerparticipatie
  Vanuit de initiatiefnemers zijn er diverse momenten geweest dat het plan is
  gepresenteerd aan de omgeving. Hierna is weergegeven wanneer deze bijeenkomsten
  zijn geweest.
  1. 12 maart 2019: informatieavond voor de buurt georganiseerd, waarbij tevens de
       mogelijkheid is geboden om vragen te stellen;
  2. 20 juni 2020; fractieleden uitgenodigd op locatie in Lutterzand om vervolgens uitleg
       te geven over het initiatief;
  3. 17 februari 2021: digitale informatieavond voor omwonenden, waarbij tevens de
       mogelijkheid is geboden om vragen te stellen;
  4. 13 maart 2020: omwonenden zijn uitgenodigd door initiatiefnemers om op locatie te
       kijken om vervolgens uitleg te geven over het initiatief.
  De plannen zijn daarbij toegelicht en diverse vragen zijn daarbij beantwoord. Verder
  heeft de initiatiefnemer regelmatig contact over de planvorming met de provincie
  Overijssel.
  Vooroverleg
  Op grond van artikel 3.1.1. van het Besluit ruimtelijke ordening is het voorontwerp
  bestemmingsplan toegezonden aan de provincie Overijssel. Als reactie daarop hebben
  zij een mail met gewenste aanpassingen en verduidelijkingen verstuurd. Op basis
  daarvan is het gesprek aangegaan en zijn aanpassingen doorgevoerd. Het waterschap
  is niet bericht omdat zij al akkoord waren met de watertoets.
  Voorontwerpbestemmingsplan
  Met ingang van donderdag 15 juli 2021 heeft het voorontwerpbestemmingsplan met de
  daarbij behorende stukken gedurende zes weken ter visie gelegen. Gedurende die
  termijn kon door een ieder een inspraakreactie worden ingediend. Er zijn 4
  inspraakreacties ingediend. Voor een weergave van de inhoud van de ingediende
  reacties en een overzicht van de wijze waarop de gemeente hier mee om is gegaan
  wordt verwezen naar de ‘Nota van Inspraak’.
  Ontwerpbestemmingsplan
  Het ontwerpbestemmingsplan “Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats
  op Aust” en de bijbehorende stukken hebben voor een periode van zes weken (met
  ingang van 29 december 2022) voor een ieder ter inzage gelegen. Gedurende deze
  periode zijn vier zienswijzen ingediend tegen het ontwerpbestemmingsplan.
  In de als bijlage bijgevoegde ‘Nota van zienswijzen’ worden de ingekomen zienswijzen
  samengevat en voorzien van een reactie. Daarna wordt een conclusie getrokken.
  Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 daarin nog een overzicht gegeven van de wijzigingen
  die zijn doorgevoerd richting het vast te stellen bestemmingsplan.
    NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
    Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                              Blad 61 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
      Aust
                                                                                        Versie 01
8   Hoofdstuk 8 Juridische Toelichting
8.1 Algemeen
    Het bestemmingsplan regelt de gebruiks- en bebouwingsmogelijkheden van de gronden
    binnen het plangebied. De wijze waarop deze regeling juridisch kan worden
    vormgegeven, wordt in grote lijnen bepaald door de op 1 juli 2008 in werking getreden
    Wet ruimtelijke ordening, en door het daarbij behorende Besluit ruimtelijke ordening en
    de Regeling standaarden ruimtelijke ordening 2012, zoals deze per 1 oktober 2012 in
    werking is getreden. De verbeelding dient in samenhang met de planregels te worden
    gelezen.
    In de Wet ruimtelijke ordening (hierna Wro) met bijbehorend Besluit ruimtelijke ordening
    (hierna Bro) heeft het bestemmingsplan een belangrijke rol als normstellend instrument
    voor het ruimtelijk beleid van gemeenten, provincies en het rijk. In de ministeriële
    Regeling standaarden ruimtelijke ordening (hierna Rsro) is vastgelegd dat de Standaard
    Vergelijkbare Bestemmingsplannen (hierna SVBP2012) de norm is voor de
    vergelijkbaarheid van bestemmingsplannen. Naast de SVBP2012 zijn ook het
    Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (hierna IMRO2012) en de Standaard
    Toegankelijkheid Ruimtelijke Instrumenten (hierna STRI2012) normerend bij het
    vastleggen en beschikbaar stellen van bestemmingsplannen.
    Conform Wro en Bro wordt een bestemmingsplan met de daarbij behorende toelichting
    in digitale geautoriseerde bronbestanden vastgelegd en in die vorm vastgesteld.
    Daarnaast kent de Wro een papieren versie van (hetzelfde) bestemmingsplan.
    Indien de inhoud van digitale stukken tot een andere uitleg leidt dan de stukken op
    papier, dan is de digitale inhoud beslissend. Het bestemmingsplan is daarmee een
    digitaal juridisch authentiek document. De informatie die is vastgelegd in het plan moet
    in elektronische vorm volledig toegankelijk en raadpleegbaar zijn. Dit wordt de digitale
    verbeelding genoemd.
    De SVBP2012 geeft normen voor de opbouw van de planregels en voor de digitale
    verbeelding van het bestemmingsplan. De standaard heeft geen betrekking op de
    toelichting van het bestemmingsplan. Er worden geen normen gesteld omtrent de
    vormgeving en inrichting van de analoge weergave van het bestemmingsplan. De
    SVBP2012 heeft ook geen betrekking op de totstandkoming van de inhoud van een
    Bestemmingsplan. Dit is de verantwoordelijkheid van het bevoegde gezag. In de
    SVBP2012 is wel aangegeven hoe de inhoud van een bestemmingsplan digitaal moet
    worden weergegeven.
    De SVBP2012 geeft bindende standaarden voor de opbouw en de verbeelding van het
    bestemmingsplan. De verbeelding en planregels van dit bestemmingsplan zijn
    opgesteld conform deze standaarden.
8.2 Toelichting op de toelichting
    De informatie die is vastgelegd in het plan moet in elektronische vorm volledig
    toegankelijk en raadpleegbaar zijn. Dit wordt de digitale verbeelding genoemd.
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>      Gemeente Losser                                                                Blad 62 van 64
      Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                           Juli 2023
      Aust
                                                                                          Versie 01
    De digitale verbeelding is de verbeelding van het bestemmingsplan in een interactieve
    raadpleegomgeving, waarin alle relevante bestemmingsplaninformatie wordt getoond:
    de combinatie van (plan)kaart en regels met de toelichting.
    Een raadpleger van het bestemmingsplan moet alle relevante
    bestemmingsplaninformatie op eenvoudige wijze voor ogen kunnen krijgen. De
    relevante bestemmingsplaninformatie heeft betrekking op de bestemmingen,
    dubbelbestemmingen en aanduidingen met bijbehorende regels in het
    bestemmingsplan. Voor zowel bestemmingen als aanduidingen geldt, dat deze zonder
    interactie zichtbaar moeten zijn in de digitale verbeelding. Uit interactie met de digitale
    verbeelding blijkt dan de inhoud van de bestemming en/of aanduiding.
8.3 Toelichting op de planregels
    De inrichting van de planregels is in de basis gebaseerd op het moederplan, in dit geval
    het bestemmingsplan Buitengebied. Tevens geldt de opbouw van de regels vanuit de
    SVBP2012. De groepering van de planregels, de naamgeving van een aantal
    planregels en zelf de inrichting van bestemmingen is deels bepaald door de ministeriële
    regeling. Een aantal planregels is zelfs geheel voorgeschreven: het overgangsrecht, de
    anti-dubbeltelregel en de slotregel. De regels zijn standaard ingedeeld in vier
    hoofdstukken. Bij elke planregel (elk artikel) wordt hieronder een nadere toelichting
    gegeven.
    Toelichting Hoofdstuk 1 Inleidende regels
    Artikel 1 : Begrippen
    De begripsbepalingen in artikel 1 zijn noodzakelijk bij de interpretatie van de regels. In
    dit artikel worden de begrippen gedefinieerd, die in de regels worden gehanteerd. De
    begrippen die hierin zijn opgenomen zijn terug te vinden in de bestemmingsbepalingen.
    Bij de toetsing aan het bestemmingsplan wordt uitgegaan van de in dit artikel aan de
    betreffende begrippen toegekende betekenis. Voor zover geen begrippen zijn
    gedefinieerd wordt aangesloten bij het normaal spraakgebruik.
    Met uitzondering van de eerste twee begrippen (plan en bestemmingsplan) zijn de
    begrippen alfabetisch gerangschikt. De begrippen zijn zoveel mogelijk gebaseerd op
    vaste jurisprudentie. In de loop der tijd hebben de meeste begrippen zich ontwikkeld tot
    een standaard, waarvan ook in dit bestemmingsplan gebruik is gemaakt.
    Artikel 2 : Wijze van meten
    De bepalingen over de wijze van meten zijn in artikel 2 opgenomen. Dit artikel geeft aan
    hoe de hoogte- en andere maten die bij het bouwen in acht genomen dienen te worden,
    gemeten moeten worden.
    Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels
    Artikel 3 : Natuur – Natuur en Bos
    De bestemming Natuur – Natuur en Bos is primair bedoeld voor behoud, bescherming,
    beheer en ontwikkeling van actuele en potentiële natuur- en landschapswaarden, mede
    in de vorm van bossen. Voor dit bestemmingsplan geldt dat aanvullend hierop het
    medegebruik als natuurbegraafplaats is toegestaan op gronden die daartoe specifieke
    zijn voorzien van een nadere aanduiding, waarbij is gereguleerd dat binnen de gronden
      NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
      Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                                  Blad 63 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                         Juli 2023
  Aust
                                                                                        Versie 01
die zijn voorzien van de aanduiding ‘specifieke vorm van natuur - natuurbegraafplaats’
er geen sprake mag zijn van een grafdichtheid van meer dan 250 graven per hectare,
waarbij het grondgebruik per graf niet meer mag zijn dan 3,5 m2. In de gebruiksregels
van deze bestemming is dat ook gereguleerd. Tevens mag binnen de bestemming ten
behoeve van de natuurbegraafplaats gebouwd worden tot een oppervlakte van 250 m 2
groot en een goot- bouwhoogte van respectievelijk maximaal 3,5 en 6 meter hoogte.
Om ook te borgen dat de natuurbegraafplaats gaat worden ingericht en beheerd
volgens het inrichtings- en beheerplan is een voorwaardelijke verplichting opgenomen.
Artikel 4 : Verkeer - Fietspad
Voor de gronden waar het bestaande fietspad is gelegen is de bestemming "Verkeer -
Fietspad" opgenomen. Gronden met deze bestemming zijn bestemd voor wegen, voet-
en fietspaden. Er mogen geen gebouwen worden opgericht binnen deze bestemming.
Artikel 5 : Archeologie – Waarde 2
De dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2 is opgenomen in verband met de
archeologische verwachtingswaarde voor de gronden in het plangebied. In dit artikel
zijn de regels verwoord hoe omgegaan moet worden met het onderdeel archeologie in
relatie tot diverse (bodemkundige) ingrepen, in dit geval bij ingrepen groter
dan 2.000 m2 en dieper dan 0,30 meter.
Artikel 6 : Archeologie – Waarde 3
De dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3 is opgenomen in verband met de
archeologische verwachtingswaarde voor de gronden in het plangebied. In dit artikel
zijn de regels verwoord hoe omgegaan moet worden met het onderdeel archeologie in
relatie tot diverse (bodemkundige) ingrepen, in dit geval bij ingrepen groter
dan 2.500 m2 en dieper dan 0,30 meter.
Hoofdstuk 3 Algemene regels
Artikel 7 – Anti-dubbeltelregel
Deze regel is geheel voorgeschreven door het Besluit ruimtelijke ordening (in artikel
3.2.4 Bro). Deze standaardbepaling strekt ertoe te voorkomen dat van ruimte die in een
bestemmingsplan voor de realisering van een bepaald gebruik of functie mogelijk is
gemaakt, na realisering daarvan, ten gevolge van feitelijke functie- of
gebruiksverandering van het gerealiseerde, niet nogmaals zou kunnen worden gebruikt.
Artikel 8 : Algemene gebruiksregels
In dit artikel is bepaald welke activiteiten en functies in strijd zijn met de bestemmingen.
Artikel 9 : Algemene aanduidingsregels
Binnen deze bestemming is opgenomen hoe omgegaan dient te worden met
ontwikkelingen binnen als zodanig op de verbeelding opgenomen
gebiedsaanduidingen.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 64 van 64
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
Artikel 10 : Algemene afwijkingsregels
In dit artikel zijn de algemene afwijkingsregels geformuleerd en is zichtbaar met welke
afwijkingen binnen het plan het bevoegd gezag, onder genoemde voorwaarden, mee
wenst te werken aan (kleinschalige) afwijkingen van het bestemmingsplan.
Artikel 11 : Overige regels
In dit artikel is vastgelegd hoe omgegaan dient te worden met welstand.
Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels
Artikel 12 - Overgangsregels
Deze regels zijn geheel voorgeschreven door het Besluit ruimtelijke ordening (artikelen
3.2.1 en 3.2.2 Bro). Omdat een bestemmingsplan elke tien jaar moet worden herzien,
betreffen de meeste bestemmingsplannen gebieden die reeds in gebruik en ingericht
zijn. Een bestemmingsplan kan ruimte bieden voor ontwikkelingen en daarom soms
ander gebruik en/of bebouwing toelaten dan er in werkelijkheid in het gebied aanwezig
is. Bestaande rechten worden beschermd met overgangsrecht. Er is overgangsrecht
voor bouwwerken en overgangsrecht voor gebruik van de gronden en bouwwerken.
Artikel 13 - Slotregel
Deze regel is geheel voorgeschreven door de Ministeriële regeling Standaard
Vergelijkbare BestemmingsPlannen. Deze regel geeft aan hoe de planregels van dit
plan kunnen worden aangehaald. Hiermee wordt de naam van het bestemmingsplan
vastgelegd. Voor de digitale uitwisseling van plannen krijgt elk plan ook een unieke
code van letters en cijfers.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Toelichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en
rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS
Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen
stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten
die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die
aangewezen zijn in het kader van de Wet
natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort,
of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar
tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste
situatie voor stikstof.
    Overzicht
    Samenvatting situaties
    Resultaten
    Detailgegevens per emissiebron
Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in
AERIUS. Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een
bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige
documentatie is te raadplegen via:
www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Projectberekening
                   Contactgegevens
                   Rechtspersoon                         Natuurbegraafplaats Lutterzand
                   Inrichtingslocatie                    Zandhuizerweg,
                                                         7587 De Lutte
                   Activiteit
                   Omschrijving                          Aanlegfase Ontvangstgebouw
                   Toelichting                           Bron 1 (Bouwverkeer): 320 lichte vervoersbewegingen per jaar (16
                                                         weken x 5 dagen x 2 auto's per dag x 2 voor heen- en terugreis) en
                                                         20 zware vervoersbewegingen per jaar (10 vrachtwagens x 2 voor
                                                         heen- en terugreis). de lichte vervoersbewegingen zijn gerekend
                                                         over 4 maanden voor een timmerploeg en installatiebedrijf. De
                                                         vrachtwagens zijn voor het aanleveren van beton, de prefab
                                                         elementen en overige materialen; De bewuste kruising van
                                                         Zandhuizerweg naar Bentheimerstraat kan gezien worden als
                                                         opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Dit is overeenkomstig
                                                         jurisprudentie. Bron 2 (Mobiele werktuigen): Mobiele kraan 320
                                                         liter (2 dagen x 8 uur x 20 liter) en Harvester 160 liter (1 dag x 8 uur x
                                                         20 liter); De streepjes bij de resultaten dienen gelezen te worden
                                                         als zijnde 0,00 mol/ha/jaar. Er komen geen negatieve resultaten uit
                                                         de berekening.
                   Berekening
                   AERIUS kenmerk                        RtVdDBpA17w8
                   Datum berekening                      04 juli 2023, 12:39
                   Rekenconfiguratie                     Wnb-rekengrid
                   Totale emissie                        Rekenjaar                 Emissie NH₃            Emissie NOₓ
                   Aanlegfase Ontvangstgebouw - Beoogd   2022                      0,1 kg/j               1,0 kg/j
                   Resultaten                            Hoogste bijdrage         Hexagon                 Gebied
                   Aanlegfase Ontvangstgebouw - Beoogd   -
                   Gekarteerd oppervlak met toename (ha) -
                   Gekarteerd oppervlak met afname (ha)  -
                   Grootste toename                      -
                   Grootste afname                       -
RtVdDBpA17w8 (04 juli 2023)                                                                                                         2/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                                         Projectberekening
                   Aanlegfase Ontvangstgebouw (Beoogd), rekenjaar 2022
                   Emissiebronnen                                                    Emissie NH₃ Emissie NOₓ
                      2 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning |   0,1 kg/j    0,8 kg/j
                            Mobiele werktuigen
                    Verkeersnetwerk                                                   15,8 g/j    0,2 kg/j
RtVdDBpA17w8 (04 juli 2023)                                                                                  3/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Projectberekening
                   Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000
                   gebieden.
                                    500 m
                         Habitatrichtlijn                                  Grootste toename (projectberekening)
                         Vogelrichtlijn                                    Grootste afname (projectberekening)
                         Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn
                         Niet bepaald                                      Hoogste totaal (achtergrond +
                                                                           projectberekening)
                   De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen:
                   beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S).
RtVdDBpA17w8 (04 juli 2023)                                                                                        4/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Projectberekening
                   Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Aanlegfase
                   Ontvangstgebouw" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie
                              Berekend (ha  Hoogste totale Met toename Grootste         Met afname (ha Grootste
                              gekarteerd)   depositie (mol (ha gekarteerd) toename (mol gekarteerd)     afname (mol
                                            N/ha/jr)                       N/ha/jr)                     N/ha/jr)
                   Totaal                 -             -              -             -              -             -
RtVdDBpA17w8 (04 juli 2023)                                                                                         5/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        Projectberekening
                   Aanlegfase Ontvangstgebouw, Rekenjaar 2022
                      1     Wegverkeer | Weg
                   Naam                       Bouwverkeer                                                    Links Rechts NOₓ       0,2 kg/j
                   Locatie                    X:267048,68 Y:482020,25             Type scherm                - -            NO₂     58,0 g/j
                   Lengte                     1.731,90 m                          Hoogte                     - -            NH₃     15,8 g/j
                   Wegtype                    Buitenweg                           Afstand tot de weg         -       -
                   Rijrichting                Beide richtingen
                   Tunnelfactor               1
                   Type hoogteligging         Normaal
                   Weghoogte                  0m
                   Verkeer                                    Max. snelheid                          Voertuigbewegingen              In file
                   Licht verkeer                              Voorgeschreven factoren                320,0 p/jaar                   0,0 %
                   Middelzwaar vrachtverkeer                  Voorgeschreven factoren                0,0 p/jaar                     0,0 %
                   Zwaar vrachtverkeer                        Voorgeschreven factoren                20,0 p/jaar                    0,0 %
                   Busverkeer                                 Voorgeschreven factoren                0,0 p/jaar                     0,0 %
                      2     Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning
                   Naam                Mobiele werktuigen                                            NOₓ                            0,8 kg/j
                   Locatie             X:266992,87                                                   NH₃                            0,1 kg/j
                                       Y:482824,67
                   Oppervlakte         0,18 ha
                   Naam            Stageklasse                                   Brandstof­-       Draaiuren AdBlue           Stof Emissie
                                                                                 verbruik                       verbruik
                   Mobiele         Stage-V, >= 2019 , 75-560 kW, diesel, SCR: ja 320 l/j           16 u/j       22 l/j        NOₓ       0,5
                   kraan                                                                                                               kg/j
                                                                                                                              NH₃      76,8
                                                                                                                                         g/j
                   Harvester       Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel,       160 l/j           8 u/j        11 l/j        NOₓ       0,3
                                   SCR: ja                                                                                             kg/j
                                                                                                                              NH₃      38,4
                                                                                                                                         g/j
                   Disclaimer
                   Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag,
                   kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen
                   aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie.
                   Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar
                   is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden
                   verleend, zijn voorbehouden.
                   Rekenbasis
                   Deze berekening is tot stand gekomen op basis van
                   AERIUS versie                              2022.1_20230606_5e1adbf5a8
                   Database versie                            2022.1_5e1adbf5a8
                   Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie:
                   https://www.aerius.nl/
RtVdDBpA17w8 (04 juli 2023)                                                                                                                  6/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en
rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS
Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen
stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten
die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die
aangewezen zijn in het kader van de Wet
natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort,
of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar
tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste
situatie voor stikstof.
    Overzicht
    Samenvatting situaties
    Resultaten
    Detailgegevens per emissiebron
Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in
AERIUS. Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een
bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige
documentatie is te raadplegen via:
www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                                                     Projectberekening
                   Contactgegevens
                   Rechtspersoon                         Natuurbegraafplaats Lutterzand
                   Inrichtingslocatie                    Zandhuizerweg,
                                                         7587 De Lutte
                   Activiteit
                   Omschrijving                          Natuurbegraafplaats Lutterzand
                   Toelichting                           Bron 1 (Wegverkeer): 3598 lichte vervoersbewegingen per jaar. 51,4
                                                         vervoersbewegingen per plechtigheid (overeenkomstig CROW) *
                                                         70 plechtigheden = 3598 vervoersbewegingen per jaar. De bewuste
                                                         kruising van Zandhuizerweg naar Bentheimerstraat kan gezien
                                                         worden als opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Dit is
                                                         overeenkomstig jurisprudentie.
                   Berekening
                   AERIUS kenmerk                        RjPwoC1pRULN
                   Datum berekening                      12 juli 2023, 10:42
                   Rekenconfiguratie                     Wnb-rekengrid
                   Totale emissie                        Rekenjaar             Emissie NH₃          Emissie NOₓ
                   Situatie 1 - Beoogd                   2023                  0,1 kg/j             1,3 kg/j
                   Resultaten                            Hoogste bijdrage      Hexagon               Gebied
                   Situatie 1 - Beoogd                   -
                   Gekarteerd oppervlak met toename (ha) -
                   Gekarteerd oppervlak met afname (ha)  -
                   Grootste toename                      -
                   Grootste afname                       -
RjPwoC1pRULN (12 juli 2023)                                                                                                 2/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                   Projectberekening
                   Situatie 1 (Beoogd), rekenjaar 2023
                   Emissiebronnen                      Emissie NH₃        Emissie NOₓ
                         Verkeersnetwerk                0,1 kg/j           1,3 kg/j
RjPwoC1pRULN (12 juli 2023)                                                           3/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Projectberekening
                   Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000
                   gebieden.
                                    500 m
                         Habitatrichtlijn                                  Grootste toename (projectberekening)
                         Vogelrichtlijn                                    Grootste afname (projectberekening)
                         Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn
                         Niet bepaald                                      Hoogste totaal (achtergrond +
                                                                           projectberekening)
                   De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen:
                   beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S).
RjPwoC1pRULN (12 juli 2023)                                                                                        4/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Projectberekening
                   Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Situatie 1"
                   (Beoogd) incl. saldering e/o referentie
                              Berekend (ha  Hoogste totale Met toename Grootste         Met afname (ha Grootste
                              gekarteerd)   depositie (mol (ha gekarteerd) toename (mol gekarteerd)     afname (mol
                                            N/ha/jr)                       N/ha/jr)                     N/ha/jr)
                   Totaal                 -             -              -             -              -             -
RjPwoC1pRULN (12 juli 2023)                                                                                         5/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 Projectberekening
                   Situatie 1, Rekenjaar 2023
                      1     Wegverkeer | Weg
                   Naam                   Wegverkeer                                                   Links Rechts NOₓ   1,3 kg/j
                   Locatie                X:267041,93 Y:482036,35            Type scherm               - -           NO₂  0,3 kg/j
                   Lengte                 1.766,81 m                         Hoogte                    - -           NH₃  0,1 kg/j
                   Wegtype                Buitenweg                          Afstand tot de weg        -     -
                   Rijrichting            Beide richtingen
                   Tunnelfactor           1
                   Type hoogteligging     Normaal
                   Weghoogte              0m
                   Verkeer                             Max. snelheid                      Aantal voertuigbewegingen        In file
                   Licht verkeer                       Voorgeschreven factoren            3.598,0 p/jaar                  0,0 %
                   Middelzwaar vrachtverkeer           Voorgeschreven factoren            0,0 p/jaar                      0,0 %
                   Zwaar vrachtverkeer                 Voorgeschreven factoren            0,0 p/jaar                      0,0 %
                   Busverkeer                          Voorgeschreven factoren            0,0 p/jaar                      0,0 %
                   Disclaimer
                   Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag,
                   kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen
                   aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie.
                   Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar
                   is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden
                   verleend, zijn voorbehouden.
                   Rekenbasis
                   Deze berekening is tot stand gekomen op basis van
                   AERIUS versie                         2022.2_20230704_bb872f8ea4
                   Database versie                       2022.2_bb872f8ea4
                   Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie:
                   https://www.aerius.nl/
RjPwoC1pRULN (12 juli 2023)                                                                                                        6/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Bureauonderzoek en gecombineerd
Verkennend en Karterend Booronderzoek
Archeologie
Plangebied ‘Op Aust’ te De Lutte, gemeente Losser
 Opdrachtgever
 Dhr. B. Speulman
 Provincialeweg 2
 9463 TK Eext
 Projectnummer
 203030
 Kenmerk
 DWS/HAMA/203030                                       Eindredactie/kwaliteitscontrole Paraaf Datum
                                                       Drs. E.E.A. van der Kuijl              17-12-2020
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
  Colofon
  Opdrachtgever                   Dhr. B. Speulman
  Project                         BO en IVO Plangebied ‘Op Aust’ te De Lutte, gemeente Losser
  Projectnummer                   203030
                                  Bureauonderzoek en gecombineerd Verkennend en Karterend Booronderzoek Archeologie
  Titel                           Plangebied ‘Op Aust’ te De Lutte, gemeente Losser
  Datum en versie                 17-12-2020, versie 1.2 (concept)
  Auteurs                         D. Woolschot MSc en drs. E.E.A. van der Kuijl
  Redactie                        Drs. E. E.A. van der Kuijl (sr. KNA archeoloog / sr. KNA prospector)
  Afbeelding voorzijde:           Luchtfoto van het plangebied (maps.google.nl)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                      2 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>     Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
     Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Inhoud
     Samenvatting .......................................................................................................................................... 4
     1.    Inleiding .......................................................................................................................................... 6
        1.1       Inleiding en onderzoekskader ............................................................................................... 6
        1.2       Doel en vraagstelling van het onderzoek .............................................................................. 8
        1.3       Werkwijze .............................................................................................................................. 8
        1.4       Beleidskaders ........................................................................................................................ 8
        1.5       Administratieve gegevens ................................................................................................... 10
     2     Bureauonderzoek en verwachtingsmodel ..................................................................................... 11
        2.1       Landschapsgenese ............................................................................................................. 11
        2.2       Historische ontwikkeling ...................................................................................................... 14
        2.3       Bouwhistorische waarden ................................................................................................... 17
        2.4       Archeologische waarden ..................................................................................................... 17
        2.5       Archeologisch verwachtingsmodel ...................................................................................... 19
        2.5       Beantwoording onderzoeksvragen ...................................................................................... 19
     3     Booronderzoek Fase A+B............................................................................................................. 22
        3.1       Doel en vraagstelling onderzoek ......................................................................................... 22
        3.2       Werkwijze Booronderzoek................................................................................................... 22
        3.3       Resultaten ........................................................................................................................... 23
     4     Conclusie en Aanbeveling ............................................................................................................ 28
        4.1       Conclusie ............................................................................................................................ 28
        4.2       Selectieadvies ..................................................................................................................... 28
        4.3       Voorbehoud......................................................................................................................... 29
     Gebruikte bronnen ................................................................................................................................ 30
        Gebruikte literatuur ........................................................................................................................... 30
        Geraadpleegde websites .................................................................................................................. 30
     BIJLAGEN ............................................................................................................................................ 31
     © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                                                                  3 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>   Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
   Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Samenvatting
   Hamaland Advies heeft in opdracht van dhr. B. Speulman een archeologisch bureauonderzoek en
   gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied ‘Op Aust’,
   gelegen in De Lutte, gemeente Losser. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 18 hectare. Voor
   het booronderzoek is op verzoek van de opdrachtgever alleen fase A+B onderzocht, een
   onderzoeksgebied van circa 4,5 hectare.
   Momenteel is het plangebied in gebruik als vrij toegankelijk bosgebied op het Lutterzand. Ter plaatse
   van het plangebied zal een natuurbegraafplaats ontwikkeld worden. Langs de noordzijde van de
   begraafplaats zullen een ontvangstgebouw, een ceremonieplateau en onverharde parkeerplaatsen
   ontwikkeld worden. Ter plaatse van het ontvangstgebouw zal circa 250 m 2 ontbost worden. De nieuwe
   parkeerplaatsen zullen ter plaatse van de huidige parkeerplaatsen gerealiseerd worden. Langs de
   zuidzijde van het plangebied wordt één ceremonieplateau opgericht. Verder zal door het gehele
   plangebied een lichte uitdunning van het bos plaatsvinden. De huidige paden worden opgeknapt en
   derhalve zullen er geen nieuwe paden aangelegd worden.
   Gemeente Losser beschikt niet over een archeologische beleidskaart. In het bestemmingsplan
   Buitengebied (2013) heeft het noordelijk deel van het plangebied een Waarde – Archeologie 2. Hiervoor
   geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij plangebieden groter dan 2.000 m 2 en waar de
   ingrepen meer dan 30 cm-mv zullen bedragen. Het zuidelijk deel heeft een Waarde – Archeologie 3.
   Hiervoor betreft de onderzoeksgrens 2.500 m2 en een minimale verstoringsdiepte van 30 cm-mv.
   Conclusie
   Bureauonderzoek
   De bodem is naar verwachting opgebouwd uit leemarm tot sterk lemig zand, waarbij direct onder het
   maaiveld stuifzand verwacht wordt. Daaronder kan op een aantal locaties sprake zijn van begraven
   bodems – het maaiveld van voor de zandverstuivingen rond 1600. In het oostelijk deel kan lokaal veraard
   veen aangetroffen worden. Verwacht wordt dat de bodem redelijk intact is, hoewel bosbouw en
   ontginning van heide geleid kan hebben tot bodemverstoring. Binnen het grootste deel van het
   plangebied worden duinvaaggronden verwacht, hoewel er ook veldpodzolgronden en gooreerdgronden
   aanwezig kunnen zijn.
   In het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn. Uit de directe omgeving zijn zowel
   losse vondsten als een urnenveld uit de Late Bronstijd-Vroege IJzertijd bekend. Ook zijn restanten van
   een celtic field uit de IJzertijd-Romeinse tijd aangetroffen. Indien er archeologische resten aanwezig zijn
   binnen het plangebied, worden deze onder een pakket stuifzand verwacht, vanaf circa 50 cm-mv. De
   begraven bodems komen vooral in het oostelijk deel van het plangebied voor. In het westelijk deel van
   het plangebied kunnen archeologische resten direct onder het maaiveld aanwezig zijn.
   Veldonderzoek Fase A+B
   Tijdens het booronderzoek zijn twee typen bodems waargenomen. In de eerste categorie is geen sprake
   van bodemvorming. Een uitspoelingshorizont (E-horizont) en een inspoelingshorizont (B-horizont)
   ontbreken bij deze bodems. Dit bodemtype komt verspreid over het gehele onderzoeksgebied van Fase
   A+B voor. De natuurlijke ondergrond, bestaande uit stuifzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket
   van Kootwijk of uit dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), is hier direct onder de
   bosstrooisellaag of onder de bouwvoor aanwezig. Onder de tweede categorie vallen de bodems waarin
   wel (beginnende) bodemvorming is waargenomen. In al deze boringen is sprake van een
   inspoelingslaag, de zogenaamde B-horizont, die geleidelijk overgaat in de C-horizont. De natuurlijke
   ondergrond bestaat in al deze boringen uit stuifzand. Daarnaast is in een aantal van deze boringen boven
   de inspoelingslaag een (zwak ontwikkelde) uitspoelingslaag aangetroffen, eveneens een kenmerk van
   bodemvorming. De boringen met een (beginnende) bodemvorming kunnen geïnterpreteerd worden als
   ‘cambisol’ (‘braunerden’) en bevinden zich voornamelijk in het centraal-oostelijk deel van het
   onderzoeksgebied. Een aantal van deze bodems zijn direct ten zuiden van het onderzoeksgebied van
   Fase A+B aangetroffen, maar bevinden zich wel binnen het plangebied.
   In boring 8 is een begraven bodem waargenomen. Dit betekend dat het oorspronkelijke maaiveld van
   vóór 1600 n.Chr. is overstoven door stuifzand. Ook in dit relatief ‘nieuwe’ bodempakket heeft
   bodemvorming plaatsgevonden. De oorspronkelijke bodem is vanaf 70 cm-mv aanwezig. De oude
   bouwvoor (A-horizont) heeft een dikte van 40 centimeter. Tussen 110-120 cm-mv is een dunne B-
   horizont aangetroffen, voordat deze overgaat in de C-horizont, bestaande uit stuifzand (Formatie van
   Boxtel, Laagpakket van Kootwijk).
   © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                  4 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Selectieadvies
Ter plaatse van de boringen waar bodemvorming is waargenomen, kunnen archeologische resten
aanwezig zijn, hoewel deze tijdens het booronderzoek niet aangetroffen zijn. Omdat het om geïsoleerd
en sterk verspreid voorkomende bodems gaat, wordt vervolgonderzoek binnen het onderzoeksgebied
van Fase A+B niet zinvol geacht. De kosten van een gravend onderzoek wegen ons inziens niet op tegen
de geringe kenniswinst die eventueel behaald kan worden. De aangetroffen bodemvorming heeft
bovendien pas na 1600 plaatsgevonden en is dus relatief recent. Daarbij is ook in acht genomen dat de
toekomstige natuurgraven individueel uitgegraven zullen worden en er daarbij per locatie een geringe
bodemverstoring zal optreden. Tevens zouden voor gravend onderzoek bomen gekapt moeten worden,
die anders behouden kunnen blijven.
Voorbehoud
Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten
en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel
vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.
Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van
Hamaland Advies.
Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex
artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van
toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt
waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of
onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren
bij de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Losser (dhr. A. Vissinga, regioarcheoloog).
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                5 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>    Project      : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
1.  Inleiding
1.1 Inleiding en onderzoekskader
    Hamaland Advies heeft in opdracht van dhr. B. Speulman een archeologisch bureauonderzoek en
    gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Op Aust,
    gelegen in De Lutte, gemeente Losser (zie Afbeelding 1). Het plangebied heeft een oppervlakte van circa
    18 hectare. Voor het booronderzoek zullen op verzoek van de opdrachtgever alleen fase A+B onderzocht
    worden, een onderzoeksgebied van circa 4,5 hectare.
    Momenteel is het plangebied in gebruik als vrij toegankelijk bosgebied op het Lutterzand. Ter plaatse
    van het plangebied zal een natuurbegraafplaats ontwikkeld worden. Voor de ontwikkeling van de
    natuurbegraafplaats gelden de volgende uitgangspunten1:
    -Het voortbestaan van het natuurgebied en de Natuurbegraafplaats is tot in lengte van dagen
    gewaarborgd;
    -Een natuurgraf is minimaal 1.20 meter diep; op het graf rust als enige herkenning een boomschijf die
    na vier tot vijf jaar is vergaan;
    - Het lichaam van de overledene is binnen tien jaar grotendeels vergaan;
    - Op een Natuurbegraafplaats heerst eeuwige grafrust;
    - Grafmarkeringen, kisten en kleding zijn alleen van organische en andere natuurlijke materialen;
    - Registratie van de verleende grafrechten gaat via GPS-coördinaten; op deze manier is voor de
    nabestaanden altijd de exacte plek te achterhalen waar de overledene is begraven.
    Langs de noordzijde van de begraafplaats zullen een ontvangstgebouw, een ceremonieplateau en
    onverharde parkeerplaatsen ontwikkeld worden. Ter plaatse van het ontvangstgebouw zal circa 250 m2
    ontbost worden. De nieuwe parkeerplaatsen zullen ter plaatse van de huidige parkeerplaatsen
    gerealiseerd worden. Langs de zuidzijde van het plangebied wordt één ceremonieplateau opgericht.
    Verder zal door het gehele plangebied een lichte uitdunning van het bos plaatsvinden. De huidige paden
    worden opgeknapt en derhalve zullen er geen nieuwe paden aangelegd worden.
    Gemeente Losser beschikt niet over een archeologische beleidskaart In het bestemmingsplan
    Buitengebied (2013) heeft het noordelijk deel van het plangebied een Waarde – Archeologie 2. Hiervoor
    geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij plangebieden groter dan 2.000 m 2 en waar de
    ingrepen meer dan 30 cm-mv zullen bedragen. Het zuidelijk deel heeft een Waarde – Archeologie 3.
    Hiervoor betreft de onderzoeksgrens 2.500 m2 en een minimale verstoringsdiepte van 30 cm-mv.
    Vanwege de overschrijding van de vrijstellingsgrens is door Hamaland Advies een KNA conform
    bureauonderzoek en gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd. Het bevoegd
    gezag, de gemeente Losser en diens archeologisch adviseur van het Oversticht (dhr. drs A. Vissinga),
    zullen de resultaten van het onderzoek toetsen.
    1
      Bron: artikel van Ben Lensink in Tubantia d.d. 30-06-20
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                 6 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Afbeelding 1: Topografische kaart met de plangebied binnen het rode kader en fase A+B in het blauwe kader
(opentopo)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                 7 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
1.2 Doel en vraagstelling van het onderzoek
    Het doel van het bureauonderzoek is het verkrijgen van inzicht in bekende en te verwachten
    archeologische waarden in en om het plangebied. Op basis van de verworven informatie wordt een
    archeologisch verwachtingsmodel voor de onderzoekslocatie opgesteld.
    De volgende vragen zullen, indien mogelijk, beantwoord worden:
    •     Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het
          plangebied?
    •     Kunnen er archeologische vindplaatsen in het onderzoeksgebied aanwezig zijn?
    •     Is aanvullend veldonderzoek door middel van verkennende boringen, karterende boringen en/of
          proefsleuvenonderzoek noodzakelijk?
1.3 Werkwijze
    Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie
          (protocol 4002 Bureauonderzoek KNA, versie 4.1) en bestaat uit de volgende onderdelen:
    1.    Afbakenen Plan- en onderzoeksgebied, vermelden overheidsbeleid, vaststellen consequenties
          toekomstig gebruik (KNA-LS01)
    2.    beschrijving van het huidig gebruik (KNA LSO2);
    3.    beschrijving van de historische situatie en de mogelijke verstoringen KNA LSO3);
    4.    beschrijving van de bekende archeologische, ondergrondse bouwhistorische en
          aardwetenschappelijk kenmerken (KNA LSO4);
    5.    het opstellen van een specifieke verwachting en formulering onderzoeksstrategie (KNA LSO5);
    6.    het opstellen van een standaardrapport (KNA LS06).
    Om tot een gefundeerd archeologisch verwachtingsmodel te komen is voor het onderzoek relevant
    bronnenmateriaal geraadpleegd. Door informatie uit verschillende invalshoeken samen te voegen
    ontstaat de mogelijkheid dwarsverbanden te leggen tussen de diverse brontypen en aan de hand hiervan
    een geïntegreerd archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. De gegevens voor het
    bureauonderzoek zijn conform de uitvoeringsvoorwaarden ontleend aan:
    •    Archis, het geautomatiseerde archeologische informatiesysteem voor Nederland;
    •    geomorfologisch, geologische, bodemkundig, topografisch en historisch kaartmateriaal;
    •    Archeologische beleidskaart en bestemmingsplannen gemeente Enschede;
    •    archeologische rapporten en publicaties;
    •    overleg met drs. A. Vissinga, regioarcheoloog gemeente Losser;
    •    informatie van de AWN (indien voorhanden)
    Wij zijn dhr. A. Vissinga zeer erkentelijk voor het ter beschikking stellen van aanvullende archeologische
    informatie ten behoeve van het project.
1.4 Beleidskaders
    Rijksbeleid
    In 1992 werd in Valetta door de Ministers van Cultuur van de bij de Raad van Europa aangesloten landen
    het 'Europees Verdrag inzake de bescherming van het Archeologisch Erfgoed', beter bekend onder de
    naam 'Verdrag van Malta', ondertekend. De Wet op de Archeologische Monumentenzorg is op 1
    september 2007 in werking getreden. De nieuwe wet heeft zijn beslag gekregen via een wijziging van de
    Monumentenwet 1988, aanpassingen in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) en enkele andere
    wetten en met de invoering van de Wabo (2010). Met de nieuwe Wet op de Archeologische
    Monumentenzorg is het accent komen te liggen op het streven naar het behoud en beheer van
    archeologische waarden in de bodem (in situ) en het beperken van (de noodzaak van) archeologische
    opgravingen. Uitgangspunt van het nieuwe beleid is tevens het principe 'de verstoorder betaalt'. Bij het
    voorbereiden van werkzaamheden die het bodemarchief kunnen verstoren (zoals de aanleg van een
    weg, een nieuwe woonwijk, een bedrijventerrein), dient onderzocht te worden of daardoor
    archeologische resten verstoord kunnen worden. Als uit het onderzoek blijkt dat er archeologische
    waarden aanwezig zijn en deze niet ter plaatse behouden kunnen blijven, dan dient de initiatiefnemer
    van het werk de kosten te dragen die gepaard gaan met het opgraven en conserveren van de plaats.
    Met de introductie van de nieuwe wet zijn de kerntaken en bestuurlijke verantwoordelijkheden van
    gemeenten veranderd. Eén van de belangrijkste consequenties is, dat gemeenten een centrale rol is
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                   8 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
toegekend in de bescherming van archeologisch erfgoed. In de wet is bepaald, dat gemeenten door inzet
van een planologisch instrumentarium het archeologisch belang dienen te waarborgen.
Bescherming van het archeologisch erfgoed kan onder meer vorm krijgen door in bestemmingsplannen
regels ter bescherming van bekende en te verwachten archeologische waarden op te nemen. In de
regelgeving is vastgelegd dat in het kader van een omgevingsvergunning van de aanvrager geëist kan
worden dat hij een rapport overlegt waarin de archeologische waarde van het te verstoren terrein
voldoende is vastgesteld. Voor de toetsing van archeologische waarden is een archeologisch bestel
ontwikkeld, waarmee de archeologische waarde van een terrein bepaald kan worden door middel van
een getrapt systeem van onderzoek. In het kader van het vrijstellingsbesluit volstaat in eerste instantie
een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO-O).
Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van toepassing. De Erfgoedwet harmoniseert bestaande wet- en
regelgeving, schrapt overbodige regels en legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van het
cultureel erfgoed zoveel mogelijk bij het erfgoedveld zelf: musea, collectiebeheerders, archeologen,
eigenaren en overheden. Bepaalde onderdelen van de wettelijke bescherming van het cultureel erfgoed
verhuizen naar de nieuwe Omgevingswet. De vuistregel hierbij is: duiding van erfgoed in de Erfgoedwet,
omgang met erfgoed in de fysieke leefomgeving in de Omgevingswet.
Provinciaal Beleid
Het provinciaal beleid van Overijssel t.a.v. cultuurhistorie en archeologische monumentenzorg is
vastgelegd in de Omgevingsvisie Overijssel en bijbehorende Omgevingsverordening.
De hoofddoelen van het provinciaal archeologisch beleid zijn:
     •    De archeologische objecten, historisch landschap en gebouwde elementen (cultureel erfgoed)
          zijn de fysieke neerslag van menselijke activiteiten in het verleden. Het beleid gericht op het
          behoud c.q. de bescherming van deze voor Overijssel unieke waarden;
     •    Bij ontwikkelingen van functies aansluiten bij de waarden van cultureel erfgoed (archeologie,
          historisch landschap, monumenten). Dit betekent dat in een vroeg stadium van ruimtelijke
          planvorming de belangen van de archeologie moeten worden meegenomen;
     •    Het behoud van het archeologisch erfgoed in de bodem ter plekke (in situ).
     •    Financiële consequenties zijn in beginsel voor de initiatiefnemer;
     •    Duurzaam behoud en beheer van het archeologisch erfgoed ex situ (het depot), als behoud in
          situ onmogelijk blijkt.
Gemeentelijk Beleid
Met de invoering van de Wet op de archeologische monumentenzorg in 2007 (thans Erfgoedwet) is de
verantwoordelijkheid voor het bodemarchief gedelegeerd aan gemeenten. Gemeente Losser treedt
daarom op als bevoegd gezag. De gemeente Losser beschikt niet over een archeologische waarden- en
beleidskaart, maar in bestemmingsplannen is het archeologiebeleid opgenomen.
Vanuit de gemeente is dhr. drs. A. Vissinga als Regioarcheoloog betrokken bij de archeologische
toetsing van plannen in de gemeente Losser.
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                  9 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
1.5 Administratieve gegevens
    Tabel 1: Gegevens projectgebied
      Opdrachtgever                                 Dhr. B. Speulman
      Uitvoerder en       Beheer    en     plaats
                                                    Hamaland Advies Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem
      documentatie
      Bevoegd gezag                                 Gemeente Losser
      Provincie, Gemeente, Plaats                   Overijssel, Losser, De Lutte
      Adres, Toponiem                               Natuurbegraafplaats Op Aust
      Kaartblad 1:50.000                            29C
      x, y coördinaten2 plangebied                               X,Y plangebied                 Fase A+B
                                                    N            267.157 / 483.259              NW    266.893 / 483.163
                                                    O            267.600 / 483.184              NO    267.142 / 483.137
                                                    ZW           266.943 / 482.787              ZW    267.097 / 482.856
                                                    NW           266.838 / 483.201              ZO    266.964 / 482.866
      Centrumcoördinaat3                            267.151 / 483.091                           267.031 / 482.997
      CIS code/Archis
      onderzoekmeldingsnummer
                                                    4919352100
      Oppervlakte plangebied3                       18 hectare
      Oppervlakte onderzoeksgebied                  (fase A + B) 4,5 hectare
                            4
      Huidig grondgebruik                           Bos
                                 5
      Toekomstig grondgebruik                       Natuurbegraafplaats
                                                    11L54       Landduinen met bijbehorende vlakten en laagten
                                                    23R46       Beekdalbodem met meanderruggen en geulen
      Geomorfologie3
                                                    3L51yc      Dekzandwelvingen met oud-bouwlanddek
                                                    22R43       Restgeul
                                                    Zd21        Duinvaaggronden; leemarm en zwak lemig fjin zand
      Bodemtype3                                    Hn23        Veldpodzolgrond; lemig fijn zand
                                                    pZn23       Gooreerdgrond; lemig fijn zand
      Geologie5                                     Formatie van Boxtel (laagpakket van Wierden)
      Periode                                       Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd
    2
      Archis3
    3
      Opmeting in QGIS
    4
      Opgave opdrachtgever
    5
      Geologische kaart i.c.m Dinoloketboring B34F0085
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                               10 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
2   Bureauonderzoek en verwachtingsmodel
2.1 Landschapsgenese
    Inleiding
    In de laatste ijstijd, het Weichselien (120.000-11.700 jaar geleden), bereikte het landijs Nederland niet.
    Tijdens het Pleniglaciaal veranderde het landschap in een open taiga-achtig landschap met vlechtende
    rivieren, geïsoleerde bosopstanden, dwergstruiken, heide en kruiden. Gedurende het Weichselien
    raakten de diverse dalsystemen voor een belangrijk deel opgevuld met smeltwaterafzettingen, veen en
    klei. Tussen 32.500 en 19.000 jaar geleden werd het steeds droger en kouder. Na de laatste IJstijd
    ontstond het huidige landschap.
    Geologie en Geomorfologie
    De oppervlakteafzettingen aan de oppervlakte in het onderzoeksgebied zijn ontstaan in de laatste
    ijstijden, het Saalien en het Weichselien. Gedurende het Saalien werd landijs vanuit het noorden
    opgestuwd in zuidelijke richting. Hierbij werden diepe dalen uitgeschuurd en is zowel op de hoogten als
    in de dalen keileem en/of fluvioglaciaal zand afgezet, bekend als Formatie van Drenthe, Laagpakket
    van Gieten. Deze afzettingen komen in verschillende posities voor, te weten: onder de keileem, in de
    keileem en in gestuwde positie. In noordoost Twente zijn het meestal grove zanden met grind dat vanaf
    het ijs over de stuwwallen stroomde6.
    Tijdens de Weichsel-ijstijd heeft het ijs ons land niet bereikt. Wel was het ook toen zeer koud. De
    ondergrond bleef het gehele jaar permanent bevroren, terwijl de bovengrond ‘s zomers enkele
    decimeters ontdooide. Zomers kwamen er grote hoeveelheden smeltwater vrij. Hierin werd veel zand
    over grote afstanden meegevoerd. Een dergelijk koud klimaat is zeer droog. Hierdoor ontstonden
    sneeuw-, zand- en stofstormen. Het uitgestoven zand werd weer afgezet als een zanddek van vrij
    uniforme samenstelling, bekend onder de naam ‘Formatie van Boxtel’. Het wordt daarom dekzand
    genoemd. Het is afgezet in de vorm van meestal van zuidwest naar noordoost gerichte zandruggen, de
    heersende windrichting in Nederland volgend. In het dal van de Dinkel zijn op verscheidene plaatsen
    laatglaciale rivierafzettingen gevonden onder het Jonge Dekzand, zowel in boringen als in het
    Lutterzand7. Met name de hogere dekzandruggen en dekzandkopjes waren aantrekkelijk voor
    menselijke bewoning, zowel voor jagers en verzamelaars als voor landbouwers. Op de hoge en droge
    dekzandruggen was akkerbouw mogelijk, echter de bodem was arm aan grondstoffen. Zodoende was
    men gedwongen om ook vee te houden, voor de bemesting. Het vee kon grazen op de lager gelegen
    gronden en werd ’s winters op stal (potstal) gehouden en gevoerd met gerst en hooi. Dit leidde tot
    gemengde bedrijven. Op de heidevelden werden plaggen gestoken. Deze werden vermengd met mest
    op de akkers gebracht om de vruchtbaarheid op peil te houden.
    Volgens de geologische kaart is in het oostelijk deel van het plangebied sprake van de Formatie van
    Boxtel, Laagpakket van Kootwijk (Bx1). Dit betreft stuifzand. In het westelijk deel is het Laagpakket van
    Singraven van dezelfde Formatie aanwezig (Bx2). Bij dit Laagpakket gaat het om beekzand en -leem.
    Op de geomorfologische kaart8 (zie Afbeelding 2) is het grootste deel van het plangebied gekarteerd als
    landduinen met bijbehorende vlakten en laagten (11L54). In het noordelijk deel, direct langs de Dinkel
    gelegen, kan mogelijkerwijs nog sprake zijn van een beekdalbodem met meanderruggen en geulen
    (23R46). In het noordoostelijk en zuidelijk deel is lokaal sprake van dekzandwelvingen met een oud-
    bouwlanddek (3L51yc). Tot slot bestaat de kans dat er in het uiterlijk oostelijk deel een restgeul
    aangetroffen kan worden (22R43). Langs de zuidelijke grens, buiten het plangebied, zijn dekzandvlaktes
    gekarteerd (2M51).
    Bodem
    Op de bodemkaart9 (zie Afbeelding 3) ligt het centrale deel van het plangebied ter plaatse van
    duinvaaggronden in leemarm en zwak lemig fijn zand (Zd21). Het oostelijk deel en de zuidelijke grens
    van het plangebied zijn gekarteerd als veldpodzolgrond in lemig fijn zand (Hn23). In het uiterste oosten
    6
      Rappol, 1993, 136.
    7
      Rappol, 1993, 163.
    8
      Archis3
    9
      Archis3
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                  11 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
is mogelijk nog sprake van een gooreerdgrond in lemig fijn zand (pZn23). Langs de noordelijke grens
van het plangebied is het water van de Dinkel aangegeven.
Afbeelding 2: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met het plangebied binnen het rode kader (Archis3)
Afbeelding 3: Uitsnede uit de bodemkaart met het plangebied binnen het rode kader (Archis3)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                 12 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Project      : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Hoogte
Op het Actueel Hoogtebestand Nederland10 (zie Afbeelding 4) is zichtbaar dat er sprake is van een
wisselende maaiveldhoogte. De minimale hoogte bedraagt circa 44,65 m+NAP en de maximale hoogte
bedraagt circa 46,43 m+NAP. Met uitzondering van het hoogstgelegen noordelijk deel van het
plangebied, loopt de maaiveldhoogte van west naar oost op.
Afbeelding 4: Uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met het plangebied binnen het witte kader
(AHN2). Ten zuiden en zuidwesten en ten noordoosten van het plangebied zijn resten van raatakkers (Celtic
Fields) zichtbaar.
Milieu- en geotechnische gegevens
Het project bevindt zich nog in de ontwerpfase, waarin nog geen actuele milieutechnische- en
geotechnische rapporten voorhanden zijn bij de opdrachtgever. Bij het Bodemloket11 zijn voor het
plangebied geen meldingen bekend.
In het Dinoloket12 (zie Afbeelding 5) staan binnen het plangebied 29 boringen geregistreerd. Vanwege
de grote hoeveelheid boringen worden ze hier niet individueel beschreven, maar zijn de beschrijvingen
in bijlage 2 opgenomen. In het gehele plangebied is sprake van leemarm tot sterk lemig zand. De C-
horizont is in alle gevallen direct onder het maaiveld aanwezig. In enkele boringen lijkt sprake te zijn van
een begraven bodem, omdat onder de C-horizont die aan het maaiveld begint, sprake is van een A-
en/of B(C)-horizont. Deze bodems komen voornamelijk in het oostelijk deel van het plangebied voor. De
minimale diepte waarop een bodem voorkomt onder de C-horizont bedraagt 50 cm-mv. De maximale
diepte hiervan is 120 cm-mv. In het meest oostelijk deel van het plangebied wijkt een tweetal boringen
af van de algemene bodemopbouw, omdat hier onder de C-horizont vanaf 80 of 100 cm-mv sprake is
van een laag veraard veen dat als A-horizont geïnterpreteerd is. Vanaf 100 of 110 cm-mv is sprake van
een uit lemig zand bestaande B-horizont die ontwikkeld is in een sterk lemige C-horizont.
10
   Archis3
11
   http://www.bodemloket.nl
12
   www.dinoloket.nl
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                   13 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>    Project        : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
    Afbeelding 5: Uitsnede uit de kaart met ondergrondgegevens met het plangebied binnen het rode kader en
    de boringen bij de blauwe punten (Dinoloket)
2.2 Historische ontwikkeling
    Losser
    Dat er in de omgeving van Losser voor de jaartelling al mensen woonden is te herleiden aan de
    vondsten van urnenvelden op verschillende plaatsen bij de dorpen Losser en De Lutte.13 Eén van deze
    urnenvelden is circa 500 meter ten westen van het huidige plangebied aangetroffen.
    In geschriften van rond het jaar 900 wordt al gesproken over in "Eluiten" (vroegere naam voor De Lutte)
    gelegen boerenerven. Ook over Losserse boerenerven werd toen al geschreven. De Lutte was vroeger
    belangrijker dan Losser. De Lutte lag aan een belangrijke doorgangsroute van Nederland naar
    Duitsland, echter door de huidige reissnelheid en het wegvallen van de grenscontroles is De Lutte niet
    meer de belangrijke rustplaats die het in het verleden wel was. De marke De Lutte was zo groot dat
    deze was verdeeld in vier "Heurnes". Deze droegen de nu nog bestaande namen van Roorderheurne,
    Molterheurne, Elfterheurne en Hengelheurne. De marken waren eigenlijk kleine "staten" met een eigen
    wetgeving en rechtspraak.
    Van een parochie Losser (kerspel Lotere) wordt al in 1352 gesproken. De R.K. kerk van de parochie
    Losser werd toegewijd aan de Heilige Martinus. Van deze oude kerk staat nog de toren op het
    dorpsplein van Losser. Deze kerk moet tussen 1200 en 1400 gebouwd zijn maar het precieze bouwjaar
    is niet meer te achterhalen. Ondanks dat het een Rooms Katholieke kerk was hebben de Hervormden
    het na de Beeldenstormen van 1636 tot 1810 gebruikt, hierna werd de kerk weer aan de Katholieken
    teruggegeven. In het begin van de 20ste eeuw groeide de parochie zodanig dat verbouwen van de
    Martinuskerk niet meer voldoende was en werd de huidige Mariakerk gebouwd. De oude Martinuskerk
    werd in 1904 afgebroken en alleen de toren bleef voor het nageslacht gespaard.
    Het plangebied maakt onderdeel uit van het Lutterzand. Dit betreft een gebied waar zandverstuivingen
    hebben plaatsgevonden en waar overstoven bodems voorkomen. OSL-dateringen geven aan dat deze
    verstuivingen op zijn vroegst rond 1600 hebben plaatsgevonden. Rond deze periode was er sprake van
    overlast door het transport van zandsteen, terwijl de lokale gebruikers een toenemende druk
    13
       http://www.losser-
       digitaal.nl/geschiedenis
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                               14 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Project      : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
uitoefenden op de woeste gronden. Gedurende dezelfde periode verschoven de conflicten over het
landgebruik van bos naar veen. Hout werd schaars, waardoor turf een alternatieve brandstof bood. Het
Lutterzand grensde direct aan het Beuninger- en Lutterveen, waardoor het aannemelijk wordt dat de
turfwinning, die vanaf 1638 plaatsvond, leidde tot dalende grondwaterstanden. Tevens werden de
gemeenschappelijke gronden verkocht of kon men tegen betaling graasrechten kopen. Beide
gebeurtenissen leidden tot een toenemende druk op het ecosysteem, waardoor meer zandverstuivingen
plaatsvonden. Vanaf het midden van de 17e eeuw werd het land nog intensiever gebruikt als gevolg van
het herstel in de interregionale handel, eveneens met veranderingen in het watersysteem en
uitbreidingen van de zandverstuivingen als gevolg. Ook de aanwezigheid van schapen, koeien en
andere dieren, alsmede de plaggenwinning, hadden geen gunstige invloed op de omvang van de
verstuivingen. Ondanks herhaalde pogingen om het verstuiven een halt toe te roepen, wint het zand
terrein. Nadat de markegronden van De Lutte in 1820 geprivatiseerd zijn, wordt het gebied tussen 1848-
1901 bebost met naaldhout.14
Op de kaart van 1573 van Christiaan Sgroote is het plangebied niet specifiek aangegeven. Hetzelfde
geldt voor de kaart van Mercator uit 1607. Op de kaart van Ten Have uit 1648 (zie Afbeelding 6) staat
ten oosten van Oldenzaal voor het eerst ‘Lutte’ aangegeven. Het plangebied zal zich ten oosten van de
Dinkel bevinden, in het gebied waar geen historische erven aangegeven zijn. In deze zone staan enkele
grenspunten aangegeven, alsmede een tweetal galgen. Vanwege de schaal van de kaart kan niet met
zekerheid vastgesteld worden of deze elementen zich binnen het huidige plangebied bevonden, maar
waarschijnlijk lagen ze direct ten oosten ervan. Galgen waren meestal gelegen langs doorgaande wegen
op hoogten, galgenbulten genaamd. Op basis van historische gegevens kan aangenomen worden dat
er sprake is van een zandgebied. De kaart van De Wit uit 1672 laat eenzelfde situatie zien. De
Hottingerkaart (1787) geeft het plangebied als onontgonnen weer. Het plangebied maakt hier onderdeel
uit van het Lutteler Zand. De kaart van Krayenhoff uit 1829 laat eenzelfde beeld zien. 15 De kadastrale
kaart van 1828-1830 (zie Afbeelding 7) deelt het plangebied in bij de Poppe Nordkamp. Perceel 197 is
eigendom van de marke Lutte en is gebruik als heide. Uit de beschrijving blijkt dat het voorheen in gebruik
was als zandgrond, in overeenstemming met historische gegevens. Het tweede perceel waarop het
plangebied is gelegen, nummer 201, is eveneens in gebruik als heide. Eigenaar is Landerink op Auste.
De latere topografische kaarten laten enkele zandpaden door het plangebied zien. De Dinkel loopt tot
1908 door het plangebied (zie Afbeelding 8). Vanaf dit moment is er voor het eerst op de kaarten sprake
van bos. Dit staat in het westelijk deel van het plangebied. Het oostelijk deel bestaat uit heide. Vanaf
deze periode wisselen heide en bos zich af, waarbij er in bepaalde periodes voornamelijk sprake is van
heide en in andere van bos. Vanaf de kaart van 1996 is de huidige situatie, waarbij in het gehele
plangebied bos aanwezig is, voor het eerst weergegeven.
Afbeelding 6: Uitsnede uit de kaart van 1648 van Ten Have met het plangebied globaal binnen het rode kader
(http://gisopenbaar.overijssel.nl/viewer/app/bodematlas/v1)
14
   Smeenge, 2020
15
   Voor alle genoemde kaarten: http://gisopenbaar.overijssel.nl/viewer/app/bodematlas/v1
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                   15 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Afbeelding 7: Uitsnede uit de kadastrale kaart van 1928-1930 met het plangebied globaal binnen het rode
kader (beeldbank.cultureelerfgoed.nl)
Afbeelding 8: Uitsnede uit de topografische kaart van 1908 met het plangebied binnen het rode kader
(topotijdreis)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                               16 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>    Project       : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
    Op de Indicatieve Kaart voor Militair Erfgoed16 ligt het plangebied binnen een geheel Nederland
    omvattende zone waarin resten kunnen worden verwacht van kleinere objecten en structuren zoals
    crashlocaties, veldgraven en onderduikholen. Uit het Verliesregister17 kan niet afgeleid worden of er in
    (de directe nabijheid van) het plangebied vliegtuigcrashes hebben plaatsgevonden.
2.3 Bouwhistorische waarden
    Op grond van het uitgevoerde cartografisch onderzoek blijkt dat het plangebied nooit bebouwd is
    geweest. Wel is duidelijk dat er een aantal wegen (zandpaden) het plangebied doorkruisen. Het is dan
    ook mogelijk dat hiervan nog resten aanwezig zijn in het plangebied in de vorm van karrensporen.
2.4 Archeologische waarden
    In Archis3 (zie Afbeelding 10) staan voor het plangebied en de directe omgeving een aantal onderzoeken
    en vondstmeldingen geregistreerd. Deze meldingen worden hieronder besproken.
    Het gehele plangebied heeft onderdeel uitgemaakt van een booronderzoek dat RAAP in 1997 heeft
    uitgevoerd (2031003100). In Archis zijn voor dit onderzoek twee vondstlocaties gemeld: erve Molthof en
    erve De Aust. Ter plaatse van erve De Aust, op circa 800 meter ten westen van het plangebied, zijn de
    vondsten getypeerd als een urnenveld uit de Late Bronstijd-Vroege IJzertijd (vondstmelding 1036595).
    Ten noorden van deze melding zijn nog meer vondsten gedaan die gerelateerd zijn aan het urnenveld
    (vondstmelding 3155390100). Op een afgeschoven es aan de rand van het Dinkeldal achter erve De
    Aust zijn vuurstenen uit het Paleolithicum-Mesolithicum, handgevormd aardewerk uit de Late Bronstijd-
    Romeinse tijd, kogelpot uit de Middeleeuwen en menselijke crematieresten uit de Late Bronstijd-Vroege
    IJzertijd aangetroffen. Het urnenveld lag vanuit het huidige plangebied gezien aan de overzijde van de
    Dinkel.
    Een klein noordelijk deel van het plangebied heeft onderdeel uitgemaakt van een groot
    onderzoeksgebied (4027111100). Sweco heeft in 2018 een bureauonderzoek uitgevoerd voor het
    Dinkeldal.18 Op basis van het bureauonderzoek van Sweco heeft het overlappende deel een lage
    archeologische verwachting gekregen (zie Afbeelding 9). De lage verwachting is gebaseerd op de
    bodemgeografische en geomorfologische eenheden binnen het onderzoeksgebied waarop wel sprake
    is van bekende archeologische vindplaatsen. Hieruit kan afgeleid worden dat de bodemopbouw en
    geomorfologie in het noordelijk deel van het huidige plangebied niet in overeenstemming is met bekende
    vindplaatsen.
    Op 400 meter ten noorden van het plangebied staat vondstmelding 2701190100 geregistreerd. De
    vondsten zijn aan de hand van een collectiebeschrijving gekoppeld. In de collectie zaten meerdere
    fragmenten vuursteen uit het Mesolithicum en een vuurstenen spits uit het Vroeg Neolithicum B – Midden
    Bronstijd B.
    Circa 400 meter ten zuiden van het plangebied zijn in 1969 tijdens een veldkartering grondsporen
    aangetroffen die omschreven zijn als celtic field uit de IJzertijd/Romeinse tijd. Het betreft vondstmelding
    3209522100.
    16
       www.ikme.nl
    17
       https://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/
    18
       Hekman en Bakker, 2018
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                   17 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Project      : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Afbeelding 9: Uitsnede uit de verwachtingskaart van Sweco met het huidige plangebied in het rode kader
(bewerkt naar: Hekman en Bakker, 2018)
Afbeelding 10: Uitsnede uit de kaart met vondst- en onderzoeksmeldingen met het plangebied binnen het
rode kader (Archis3)
Op 9 november 2020 is door de Regioarcheoloog, dhr. A. Vissinga, als aanvullende informatie voor het
grafveld het artikel van Hijszeler en Verlinde over het urnenveld De Aust toegestuurd. 19 Uit het artikel
blijkt dat het grafveld De Aust is aangetroffen op een smalle en relatief korte dekzandrug ten westen van
de Dinkel en daarmee ten westen van het huidige plangebied. Tijdens graafactiviteiten in de periode
1914-1918 zijn hier urnen aan het licht gekomen. Ook tijdens latere graafcampagnes zijn vondsten
19
   Hijszeler en Verlinde, 1978.
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                 18 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
    aangetroffen. De scherven zijn verloren gegaan, maar een aantal volledige of bijna volledige urnen zijn
    bewaard gebleven. In de zomers van 1951 en 1952 hebben opgravingen plaatsgevonden die
    gedocumenteerd zijn. Hieruit concluderen de auteurs dat ongeveer een kwart van het totale grafveld
    opgegraven is: 100 m² met 34 (resten van) begravingen. De schatting is dat er circa 100 graven op het
    grafveld gelegen hebben. Binnen het opgegraven deel zijn 20 begravingen zonder randstructuren
    gevonden, alsmede 6 of 7 graven met een vierkante/rechthoekige randstructuur en 9 graven met een
    ronde/ovale randstructuur.
    Binnen de vierkante dan wel rechthoekige graven zijn in een drietal urnen gevonden, in een tweetal
    crematieresten (Leichenbrand) en één had er geen bijzetting (meer). Mogelijk was één graf een
    onvolledig grafmonument. De oriëntatie van deze graven is vrijwel zuid-noord. De doorsnede op De Aust
    varieert van 4 tot 7 meter. De oudere ronde/ovale graven hebben een diameter tussen 4,6 meter (rond)
    en 7,6 meter (ovaal), hoewel de meeste een diameter van 5 meter hebben. In één graf zijn twee
    begravingen aangetroffen. Het is onbekend of deze graven gelijktijdig bijgezet zijn, of het een latere
    bijzetting is uit dezelfde periode of dat de tweede begraving veel later bijgezet is. De oriëntatie van de
    ronde of ovale graven is WSW-ONO, ZW-NO, Z-N en ZO-NW. Tot slot lijken de 20 begravingen zonder
    randstructuur zich te concentreren in de noordelijke en westelijke periferie van het grafveld. Een aantal
    van deze graven is ouder dan de graven met randstructuren.
    De aangetroffen typen urnen en de bijgiften dateren de gebruiksperiode van het grafveld in de Late
    Bronstijd en de Vroege IJzertijd, waarbij de vierkante graven een duidelijke datering in de IJzertijd
    hebben. Zoals de meeste urnenvelden in Twente, hoort ook het urnenveld De Aust tot de Noord-
    Nederlandse/Noord-Duitse groep. De typologie van de urnen duidt echter ook op een zuidelijke en
    noordoostelijke invloed. Het urnenveld heeft daarmee ook een regionaal karakter. Op basis van de
    aanwezigheid van het grafveld ten westen van het huidige plangebied, is de kans groot dat binnen het
    plangebied nederzettingssporen aanwezig zijn die te relateren zijn aan dit grafveld.
2.5 Archeologisch verwachtingsmodel
    Op grond van de bekende geologische, landschappelijke, aardkundige, archeologische en historische
    gegevens in en rond het plangebied kan een specifieke archeologische verwachting worden gevormd.
    In de directe omgeving van het plangebied zijn archeologische resten vanaf het Neolithicum tot en met
    de Middeleeuwen aangetroffen. Gezien de ligging van het huidige plangebied kan niet worden
    uitgesloten dat de prehistorische mens ook hier activiteiten heeft uitgevoerd. Historische gegevens tonen
    aan dat het plangebied vanaf de Late Middeleeuwen onderdeel uitmaakte van een stuifzandgebied.
    Historische erven lijken zich buiten het plangebied te bevinden en daarom worden in het plangebied
    alleen resten verwacht die gerelateerd kunnen worden aan (doorgaande) wegen (zandpaden,
    karrensporen).
2.5 Beantwoording onderzoeksvragen
    1) Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied?
    De bodem is naar verwachting opgebouwd uit leemarm tot sterk lemig zand, waarbij direct onder het
    maaiveld stuifzand verwacht wordt. Daaronder kan op een aantal locaties sprake zijn van begraven
    bodems – het maaiveld van voor de verstuivingen rond 1600. In het oostelijk deel kan lokaal veraard
    veen aangetroffen worden. Verwacht wordt dat de bodem redelijk intact is, hoewel bosbouw en
    ontginning van heide geleid kan hebben tot bodemverstoring. Binnen het grootste deel van het
    plangebied worden duinvaaggronden verwacht, hoewel er ook veldpodzolgronden en gooreerdgronden
    aanwezig kunnen zijn.
    2) Kunnen er archeologische vindplaatsen in het onderzoeksgebied aanwezig zijn en zo ja, welke en
    waar (welke diepte) en in welke vorm?
    In het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn. Uit de directe omgeving zijn zowel
    losse vondsten als een urnenveld uit de Late Bronstijd-Vroege IJzertijd bekend. Ook zijn restanten van
    een celtic field uit de IJzertijd-Romeinse tijd aangetroffen. Indien er archeologische resten aanwezig zijn
    binnen het plangebied, worden deze onder een pakket stuifzand verwacht, vanaf circa 50 cm-mv. De
    begraven bodems komen vooral in het oostelijk deel van het plangebied voor. In het westelijk deel van
    het plangebied kunnen archeologische resten direct onder het maaiveld aanwezig zijn.
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                  19 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Project      : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Tabel 2: Archeologische verwachting en type vindplaats per periode
                            Verwachting
  Periode                                               Verwachte vindplaatstypen     Verwachte grondlaag (diepte)
  WO II                     Laag                        Munitiedumps en resten van    In de bouwvoor of strooisellaag
                                                        kleinere      objecten    en
                                                        structuren zoals veldgraven
                                                        en onderduikholen.
  Nieuwe Tijd               Middelhoog                  Verkavelingen, karrensporen,  In de bouwvoor en in het stuifzand
                                                        (verharde) wegen.             tot circa 50 cm-mv
  Late Middeleeuwen         Middelhoog                  Off-site   structuren   zoals In het stuifzand tot circa 50 à 120
                                                        meilers, schaapskooien e.d.   cm-mv
                                                        en wegen
  Vroege                    Middelhoog                  Nederzettingsterreinen,       In het stuifzand (westelijk deel) of in
  Middeleeuwen                                          resten van ijzerbewerking,    de oorspronkelijke bodem vanaf 50
                                                        begravingen.                  à 120 cm-mv (oostelijk deel)
  Romeinse Tijd             Hoog                        Nederzettingsterreinen,       In het stuifzand (westelijk deel) of in
                                                        resten van ijzerbewerking,    de oorspronkelijke bodem vanaf 50
                                                        begravingen.                  à 120 cm-mv (oostelijk deel)
  Bronstijd - IJzertijd     Hoog                        Nederzettingsterreinen,       In het stuifzand (westelijk deel) of in
                                                        jachtkampen,     urnenvelden, de oorspronkelijke bodem vanaf 50
                                                        resten van smeedhaarden,      à 120 cm-mv (oostelijk deel)
                                                        meilers.
  Mesolithicum-             Hoog                        Nederzettingsterreinen,       In het stuifzand (westelijk deel) of in
  Neolithicum-                                          jachtkampen,                  de oorspronkelijke bodem vanaf 50
  Paleolithicum                                         vuursteenvindplaatsen,        à 120 cm-mv (oostelijk deel)
                                                        haardplaatsen.
3) Is aanvullend veldonderzoek door middel van boringen en/of proefsleuvenonderzoek noodzakelijk?
Ja, op basis van het bureauonderzoek blijkt dat er archeologische waarden in het plangebied verwacht
worden. De grootste trefkans bestaat voor vindplaatsen (nederzettingen, karrensporen e.d.) uit de
Bronstijd en IJzertijd die gerelateerd zijn aan de celtic fields en het grafveld in de nabijheid van het
plangebied. Geadviseerd wordt daarom om een gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek
uit te voeren, waarbij de bodemopbouw en mate van intactheid van de bodem getoetst kunnen worden.
Vanwege het karterende karakter van het booronderzoek kunnen tevens uitspraken gedaan worden over
de aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen. Op 20 oktober 2020 is met de regioarcheoloog,
dhr. A. Vissinga, afgesproken dat de boordichtheid 12 boringen per hectare zal bedragen.
Tabel 3: Strategie Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen conform SIKB BRL protocol 4003
Boortype                                        •      Edelmanboor
Diameter boor
                                                •      12 cm (bij zeer los gepakt zand, zal de boordiameter 7 cm
                                                bedragen)
Diepte boringen                                 •      Tot 25 cm in de C-horizont (naar verwachting maximaal 150 cm-
                                                mv)
Aantal boringen
                                                •     12 boringen per hectare
Oriëntatie grid t.o.v.
geomorfologie/
paleolandschap
                                                •      Driehoeksgrid
Wijze          onderzoek/
beschrijving boorkolom
                                                •      ASB (Archeologische Standaard Boorbeschrijving)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                                 20 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Verzamelwijze
archeologische
indicatoren       (zie     .
archeologische                                  •      Met de hand zeven; verzameleenheid per intacte bodem en per
                                                afzonderlijke laag
verwachtingen)
Bemonstering
                                                •      Te bepalen in het veld
Randvoorwaarden
                                                •      Tol, A., 2006. SIKB Leidraad voor inventariserend veldonderzoek.
                                                       Deel: karterend booronderzoek. Gouda.
                                                •      BRL SIKB protocol 4003 (2018)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                            21 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
3   Booronderzoek Fase A+B
3.1 Doel en vraagstelling onderzoek
    Het doel van het gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek zoals tevens is opgenomen in
    het Plan van Aanpak, is het toetsen en aanvullen van een verwachtingsmodel, het toetsen van de mate
    van intactheid van de bodemopbouw en het toetsen van de aan- of afwezigheid van archeologische
    vindplaatsen. De volgende vragen zullen, indien mogelijk, beantwoord worden:
         1.   Wat is de aard (ontstaanswijze, textuur, kleur), diepteligging en ouderdom van de relevante
              natuurlijke afzettingen in de ondergrond ter plaatse van het onderzoeksgebied?
         2.   Wat is de aard (kleur, textuur, samenstelling), diepteligging, genese en gaafheid van natuurlijke
              en eventueel antropogene bodemhorizonten (akkerlagen en overige ‘verstoringslagen’,
              bemestingslagen e.d.), ter plaatse van het onderzoeksgebied?
         3.   Wat is de aard, dikte en omvang van eventueel ter plaatse van het onderzoeksgebied
              voorkomende afdekkende lagen en de (geschatte) ouderdom daarvan (plaggendek,
              stuifzandlaag, kleidek, afvallaag, ophogingslaag)?
         4.   Indien er afdekkende lagen voorkomen; wat is de aard (ontstaanswijze, kleur, textuur,
              samenstelling), gaafheid en dikte van het onderliggende afgedekte bodemprofiel (natuurlijke en
              antropogene bodemhorizonten zoals oude akkerlagen) en/of afzettingen?
         5.   is de diepte tot waarop artefacten van recente ouderdom (‘modern’ afvalmateriaal) in het
              bodemprofiel voorkomen?
         6.   Tot welke diepte in het bodemprofiel is sprake van een ‘recente’ bodemverstoring en wat is de
              ouderdom van deze verstoring?
         7.   Is vervolgonderzoek noodzakelijk en zo ja, in welke vorm?
3.2 Werkwijze Booronderzoek
    Aan de hand van het bureauonderzoek blijkt dat voor het plangebied een middelhoge tot hoge trefkans
    geldt voor vindplaatsen uit de Steentijd tot en met de Nieuwe Tijd. Er is in overleg met de
    Regioarcheoloog voor gekozen om een gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek uit te
    voeren conform KNA versie 4.1, specificatie VS03 en het protocol BRL SIKB 4003. Voorafgaand aan het
    booronderzoek is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld dat op 13 november 2020 getoetst en
    geaccordeerd is door de adviseur van de gemeente Losser (drs. A. Vissinga, Regioarcheoloog).
    In totaal zijn op 9 december 2020 vierenvijftig (54) boringen in het onderzoeksgebied van Fase A+B
    geplaatst met een Edelmanboor met een boordiameter van 7 centimeter. Vanwege de aanwezigheid van
    gemengd bos (naaldbomen en loofbomen met een gevarieerde onderbegroeiing) was het niet mogelijk
    om de boringen in het bos met RTK-GPS uit te zetten. 20 Langs de randen van het bos was minder
    begroeiing aanwezig. Derhalve zijn de boringen op 5 december 2020 door E.E.A. van der Kuijl (senior
    KNA archeoloog) en mw. J. Rohling (veldmedewerker) langs de noordelijke grens (de Dinkel) en de
    zuidelijke grens van het plangebied (het verharde betonpad van de Zandhuizerweg) met behulp van een
    GPS uitgezet op X-coördinaat en gemarkeerd met houten piketten. Binnen deze raaien zijn de boringen
    vervolgens met een interval van 40 meter (Y-coordinaat) in noordwest-zuidoost georiënteerde raaien
    geplaatst. Voor het bepalen van de juiste looprichting is gebruik gemaakt van een kompas. De boringen
    zijn zoveel mogelijk gezet op plaatsen met minimale begroeiing en vervolgens individueel ingemeten
    met een handheld-GPS. De verkregen RD-coördinaten zijn hierdoor bij benadering vastgesteld. Door
    deze wijze van werken is een kleine afwijking ontstaan ten opzichte van het oorspronkelijke boorplan uit
    het PvA. De aangepaste werkwijze is ter plaatse telefonisch afgestemd met de Regioarcheoloog.
    Conform het PvA zijn de boringen tot 120 cm-mv doorgezet – de maximale verstoringsdiepte van de
    natuurbegravingen. Een enkele boring is tot 150 cm-mv doorgezet om een beter beeld van de diepere
    bodemopbouw ter plaatse te verkrijgen en te controleren of sprake was van ‘begraven’ bodems. Het
    opgeboorde sediment is in het veld bodemkundig beschreven conform de NEN 5104 en de
    bodemclassificatie volgens De Bakker en Schelling (1989). Waar sprake was van bodemvorming zijn de
    boringen uitgezeefd over een metalen zeef met een maaswijdte van 4 mm om eventuele archeologische
    indicatoren te kunnen verzamelen.
    20
       Een poging om de boringen met behulp van RTK-GPS uit te zetten in het bosperceel door dhr. G.M.H. Benerink
    van SOB Research is voortijdig gestaakt, vanwege de slechte satellietontvangst.
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                    22 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
    De boringen zijn uitgevoerd door E.E.A. van der Kuijl (senior KNA archeoloog / senior KNA prospector)
    met ondersteuning van D. Woolschot MSc (junior KNA archeoloog), C. Assië Ma (junior KNA archeoloog)
    en M. Nap (projectmedewerker).
3.3 Resultaten
    Geologie en bodem
    Voor de ligging van de boorpunten wordt verwezen naar bijlage 4. De resultaten van de boringen (de
    boorbeschrijvingen) zijn separaat bijgevoegd, de legenda van de boorbeschrijvingen is als bijlage 5
    bijgevoegd. In bijlage 6 zijn overzichtskaarten met de top B-horizont- en top C-horizont opgenomen.
    Tijdens het booronderzoek zijn twee typen bodems waargenomen. In de eerste categorie is geen sprake
    van bodemvorming. Een uitspoelingshorizont (E-horizont) en een inspoelingshorizont (B-horizont)
    ontbreken hier. Dit bodemtype komt verspreid over het gehele onderzoeksgebied van Fase A+B voor.
    De natuurlijke ondergrond, bestaande uit stuifzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk
    of uit dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), is hier direct onder de bosstrooisellaag
    of onder de bouwvoor aanwezig (zie Tabel 5)21. Onder de tweede categorie vallen de bodems waarin
    wel (beginnende) bodemvorming is waargenomen. In al deze boringen is sprake van een
    inspoelingslaag, de zogenaamde B-horizont, die geleidelijk overgaat in de C-horizont. De natuurlijke
    ondergrond bestaat in al deze boringen uit stuifzand. Daarnaast is in een aantal van deze boringen boven
    de inspoelingslaag een (zwak ontwikkelde) uitspoelingslaag aangetroffen, eveneens een kenmerk van
    bodemvorming (zie Tabel 6). De boringen met een (beginnende) bodemvorming kunnen geïnterpreteerd
    worden als ‘cambisol’ (‘braunerden’) en bevinden zich voornamelijk in het centraal-oostelijk deel van het
    onderzoeksgebied. Een aantal van deze bodems zijn direct ten zuiden van het onderzoeksgebied van
    Fase A+B aangetroffen, maar bevinden zich wel binnen het plangebied.
    In boring 8 is een begraven bodem waargenomen (zie Tabel 8). Dit betekend dat het oorspronkelijke
    maaiveld van vóór 1600 n.Chr. is overstoven door stuifzand. Ook in dit relatief ‘nieuwe’ bodempakket
    heeft bodemvorming plaatsgevonden. De ‘oorspronkelijke’ bodem is vanaf 70 cm-mv aanwezig. De oude
    bouwvoor (A-horizont) heeft een dikte van 40 centimeter. Tussen 110-120 cm-mv is een dunne B-
    horizont aangetroffen, voordat deze overgaat in de C-horizont, bestaande uit stuifzand (Formatie van
    Boxtel, Laagpakket van Kootwijk).
    Tabel 4: Bodems zonder bodemvorming (boring 1)
       Diepte (cm – mv)                          Samenstelling                       Interpretatie
       0-5                                       Bosstrooisel
       5-30                                      Bruin/geel gevlekt, matig siltig,   Ap1; bouwvoor
                                                 fijn zand met wortels
       30-120                                    Geel, matig siltig, fijn zand       C; stuifzand (Formatie       van
                                                                                     Boxtel,      Laagpakket      van
                                                                                     Kootwijk)
    Tabel 5: Bodems met bodemvorming (boring 22)
       Diepte (cm – mv)                          Samenstelling                       Interpretatie
       0-10                                      Bosstrooisel
       10-15                                     Grijs, matig siltig, fijn zand met  E; uitspoelingslaag
                                                 wortels
       15-22                                     Oranje, matig siltig, fijn zand met B;     inspoelingslaag    (zwak
                                                 wortels                             ontwikkeld)
    21
       Het onderscheid tussen dekzand en stuifzand is gemaakt op basis van de sortering, kleur en de aanwezigheid van
    grindjes en/of kiezels.
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                        23 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
  22-120                                     Geel, matig siltig, fijn zand met      C; stuifzand (Formatie       van
                                             roestvlekken en wortels                Boxtel,      Laagpakket      van
                                                                                    Kootwijk)
Tabel 6: Bodembeschrijving bij een begraven bodem (boring 8)
  Diepte (cm – mv)                           Samenstelling                          Interpretatie
  0-30                                       Zwart, matig siltig, humeus, fijn      Ap1; bouwvoor
                                             zand met wortels en blad
  30-45                                      Oranje, matig siltig, fijn zand met    B1;     inspoelingslaag   (zwak
                                             wortels                                ontwikkeld)
  45-70                                      Geel, matig siltig, fijn zand          C1; stuifzand (Formatie van
                                                                                    Boxtel,      Laagpakket      van
                                                                                    Kootwijk)
  70-110                                     Lichtbruingrijs,     matig     siltig, A; oorspronkelijke bouwvoor
                                             humeus, fijn zand
  110-120                                    Oranje, matig siltig, fijn zand        B2;     inspoelingslaag   (zwak
                                                                                    ontwikkeld)
  120-150                                    Lichtgeel, matig siltig, fijn zand     C; stuifzand (Formatie       van
                                                                                    Boxtel,      Laagpakket      van
                                                                                    Kootwijk)
Boringen zonder bodemvorming
In een groot deel van de boringen is geen sprake van bodemvorming. Een uitspoelingshorizont (E-
horizont) en een inspoelingshorizont (B-horizont) ontbreken hier. Dit bodemtype komt door het gehele
onderzoeksgebied van Fase A+B voor. De natuurlijke ondergrond, bestaande uit stuifzand van de
Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk of uit dekzand, indien grindjes aanwezig zijn (Formatie
van Boxtel, Laagpakket van Wierden), komt hier direct onder de bosstrooisellaag of onder de bouwvoor
voor. De minimale diepte waarop de top van de natuurlijke afzettingen zijn aangetroffen bedraagt 2 cm-
mv (boring 16). De maximale diepte hiervan bedraagt meer dan 150 cm-mv (boring 28). De oorzaak voor
dit grote verschil is het aanwezige reliëf door stuifduinen die soms meer dan 3 meter hoog zijn.
Boringen met bodemvorming
In boringen 8, 9, 10, 14, 21, 22, 29, 31, 33, 35, 43, 47, 48 en 54 is (beginnende) bodemvorming
aangetroffen. In al deze boringen is sprake van een inspoelingslaag, de zogenaamde B-horizont. De top
van deze horizont is op minimaal 10 cm-mv (boring 14 en 54) en maximaal 65 cm-mv (boring 29)
aangetroffen. De B-horizont is in alle gevalle zwak ontwikkeld en gaat geleidelijk over in de C-horizont
op een diepte van minimaal 15 cm-mv in boring 54 en maximaal 80 cm-mv in boring 29. De natuurlijke
ondergrond bestaat in al deze boringen uit stuifzand.
Daarnaast is in boring 14, 21, 22, 29, 33, 35, 43, 47, 48 en 54 boven de inspoelingslaag een (zwak
ontwikkelde) uitspoelingslaag aangetroffen, eveneens een kenmerk van bodemvorming. Deze E-
horizont komt direct aan het maaiveld voor in boring 54. De maximale begindiepte ervan is 40 cm-mv in
boring 29.
De boringen met (beginnende) bodemvorming kunnen geïnterpreteerd worden als ‘cambisol, ook wel
‘braunerden’ genoemd en bevinden zich voornamelijk in het centraal-oostelijk deel van het
onderzoeksgebied. Een aantal van deze bodems is direct ten zuiden van het onderzoeksgebied van
Fase A+B aangetroffen, maar bevinden zich wel binnen het plangebied.
Boring met een begraven bodem
In boring 8 is een begraven bodem waargenomen. Dit betekend dat het oorspronkelijke maaiveld van
vóór 1600 n.Chr. is overstoven door stuifzand. Ook in dit relatief ‘nieuwe’ bodempakket heeft
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                           24 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
bodemvorming plaatsgevonden. De ‘oorspronkelijke’ bodem is vanaf 70 cm-mv aanwezig. De oude
bouwvoor (A-horizont) heeft een dikte van 40 centimeter. Tussen 110-120 cm-mv is een dunne B-
horizont aangetroffen voordat deze overgaat in de C-horizont, bestaande uit stuifzand (Formatie van
Boxtel, Laagpakket van Kootwijk).
Op grond van de onderzoeksresultaten kunnen de vragen uit het Plan van Aanpak als volgt beantwoord
worden:
     1.   Wat is de aard (ontstaanswijze, textuur, kleur), diepteligging en ouderdom van de relevante
          natuurlijke afzettingen in de ondergrond ter plaatse van het onderzoeksgebied?
De basis van het bodemprofiel bestaat uit stuifzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van
Kootwijk en op een aantal locaties uit dekzand, behorende tot de Formatie van Boxtel, Laagpakket van
Wierden. Het onderscheid tussen deze twee laagpakketten is gemaakt op basis van de afwezigheid van
grind (Laagpakket van Kootwijk) of de aanwezigheid van grind (Laagpakket van Wierden) in combinatie
met de sortering (regelmatig of diffuus) en kleur. Het zand van de dekzandlaag bestaat uit afgeronde
korrels die elk meestal een diameter hebben van 105-210 μM. Doordat het stuifzand vaak verwaaid
bodemmateriaal bevat is het iets grijzer van kleur dan de onderliggende dekzanden 22. Het dekzand is
aangetroffen in boring 3, 5, 13, 24, 26, 34, 38 en 39. Deze boringen zijn verspreid over het gehele
onderzoeksgebied aangetroffen. Voor een verdere beschrijving van de diepteligging van de natuurlijke
afzettingen wordt verwezen naar bovenstaande paragrafen en tabellen.
     2.   Wat is de aard (kleur, textuur, samenstelling), diepteligging, genese en gaafheid van natuurlijke
          en eventueel antropogene bodemhorizonten (akkerlagen en overige ‘verstoringslagen’,
          bemestingslagen e.d.), ter plaatse van het onderzoeksgebied?
In het plangebied is alleen in boring 8 een antropogene horizont aangetroffen. Dit is de A-horizont, de
oorspronkelijke bouwvoor van vóór de verstuivingen rond 1600 n.Chr. Deze laag is op een diepte van
70 tot 110 cm-mv aangetroffen. Hierin zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen.
In een groot aantal boringen is wel sprake van een Ap-horizont die aan het maaiveld voorkomt, maar
gezien de ligging in het bos hoeft deze laag niet per se als bouwvoor geclassificeerd te worden. Veelal
betreft het een jonge ‘bouwvoor’ die ontstaan is door rooi- en graafwerkzaamheden in het bos of een
humuslaag die ontstaan is door vertering van het bladerdek (humusvorming). Voor een verdere
beschrijving van de diepteligging van de afzettingen wordt verwezen naar bovenstaande paragrafen en
tabellen.
     3.   Wat is de aard, dikte en omvang van eventueel ter plaatse van het onderzoeksgebied
          voorkomende afdekkende lagen en de (geschatte) ouderdom daarvan (plaggendek,
          stuifzandlaag, kleidek, afvallaag, ophogingslaag)?
In een deel van het plangebied komt (onder de bosstrooisellaag) een (dunne) Ap-horizont voor. In de
rest van de boringen komt de natuurlijke bodemopbouw direct aan het maaiveld voor. Hierbij gaat het
om een uitspoelingshorizont of het onveranderde moedermateriaal. Alleen in boring 8 is de
oorspronkelijke bodem overstoven en heeft opnieuw bodemvorming plaatsgevonden. Op basis van het
bureauonderzoek kan worden bepaald dat de zandverstuivingen die geleid hebben tot de overstuiving
van de oorspronkelijke bodem vóór 1600 n.Chr. hebben plaatsgevonden.
     4.   Indien er afdekkende lagen voorkomen; wat is de aard (ontstaanswijze, kleur, textuur,
          samenstelling), gaafheid en dikte van het onderliggende afgedekte bodemprofiel (natuurlijke en
          antropogene bodemhorizonten zoals oude akkerlagen) en/of afzettingen?
Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar vraag 2 en 3.
     5.   Wat is de diepte tot waarop artefacten van recente ouderdom (‘modern’ afvalmateriaal) in het
          bodemprofiel voorkomen?
Artefacten van recente ouderdom zijn binnen het onderzoeksgebied Fase A+B niet aangetroffen.
     6.   Tot welke diepte in het bodemprofiel is sprake van een ‘recente’ bodemverstoring en wat is de
          ouderdom van deze verstoring?
De verstoringsdiepte bedraagt minimaal 0 cm-mv en maximaal meer dan 150 cm-mv (boring 28). Ter
plaatse van deze boring is sprake van een subrecent opgebracht grondpakket.
22
   www.geologievannederland.nl
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                  25 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
     7.   Is vervolgonderzoek noodzakelijk en zo ja, in welke vorm?
Ter plaatse van de boringen waar bodemvorming is waargenomen, kunnen in theorie archeologische
resten aanwezig zijn, hoewel deze tijdens het booronderzoek niet aangetroffen zijn. Omdat het om
geïsoleerd en sterk verspreid voorkomende bodems gaat, wordt vervolgonderzoek binnen het
onderzoeksgebied van Fase A+B niet zinvol geacht. De kosten van een gravend onderzoek wegen ons
inziens niet op tegen de geringe kenniswinst die eventueel behaald kan worden. De aangetroffen
bodemvorming heeft bovendien pas na 1600 plaatsgevonden en is dus relatief recent. Daarbij is ook in
acht genomen dat de toekomstige natuurgraven individueel uitgegraven zullen worden en er daarbij per
locatie een geringe bodemverstoring zal optreden.
Afbeelding 11: Profiel langs de Dinkel ontstaan door natuurlijke afslag (erosie) met daarin diverse
‘cultuurlagen’ als gevolg van bodemvorming, afgewisseld door zandverstuivingen (overstoven bodems).
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                              26 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Afbeelding 12: Impressie van de begroeiing in het onderzoeksgebied ten tijde van het onderzoek
Afbeelding 13: Impressie van het onderzoeksgebied vanaf het begin van de Zandhuizerweg. Foto richting het
noorden.
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                27 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
4   Conclusie en Aanbeveling
4.1 Conclusie
    Bureauonderzoek
    De bodem is naar verwachting opgebouwd uit leemarm tot sterk lemig zand, waarbij direct onder het
    maaiveld stuifzand verwacht wordt. Daaronder kan op een aantal locaties sprake zijn van begraven
    bodems – het maaiveld van voor de verstuivingen rond 1600. In het oostelijk deel kan lokaal veraard
    veen aangetroffen worden. Verwacht wordt dat de bodem redelijk intact is, hoewel bosbouw en
    ontginning van heide geleid kan hebben tot bodemverstoring. Binnen het grootste deel van het
    plangebied worden duinvaaggronden verwacht, hoewel er ook veldpodzolgronden en gooreerdgronden
    aanwezig kunnen zijn.
    In het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn. Uit de directe omgeving zijn zowel
    losse vondsten als een urnenveld uit de Late Bronstijd-Vroege IJzertijd bekend. Ook zijn restanten van
    een celtic field uit de IJzertijd-Romeinse tijd aangetroffen. Indien er archeologische resten aanwezig zijn
    binnen het plangebied, worden deze onder een pakket stuifzand verwacht, vanaf circa 50 cm-mv. De
    begraven bodems komen vooral in het oostelijk deel van het plangebied voor. In het westelijk deel van
    het plangebied kunnen archeologische resten direct onder het maaiveld aanwezig zijn.
    Veldonderzoek Fase A+B
    Tijdens het booronderzoek zijn twee typen bodems waargenomen. In de eerste categorie is geen sprake
    van bodemvorming. Een uitspoelingshorizont (E-horizont) en een inspoelingshorizont (B-horizont)
    ontbreken hier. Dit bodemtype komt verspreid over het gehele onderzoeksgebied van Fase A+B voor.
    De natuurlijke ondergrond, bestaande uit stuifzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk
    of uit dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), is hier direct onder de bosstrooisellaag
    of onder de bouwvoor aanwezig (zie Tabel 5)23. Onder de tweede categorie vallen de bodems waarin
    wel (beginnende) bodemvorming is waargenomen. In al deze boringen is sprake van een
    inspoelingslaag, de zogenaamde B-horizont, die geleidelijk overgaat in de C-horizont. De natuurlijke
    ondergrond bestaat in al deze boringen uit stuifzand. Daarnaast is in een aantal van deze boringen boven
    de inspoelingslaag een (zwak ontwikkelde) uitspoelingslaag aangetroffen, eveneens een kenmerk van
    bodemvorming (zie Tabel 6). De boringen met een (beginnende) bodemvorming kunnen geïnterpreteerd
    worden als ‘cambisol’ (‘braunerden’) en bevinden zich voornamelijk in het centraal-oostelijk deel van het
    onderzoeksgebied. Een aantal van deze bodems zijn direct ten zuiden van het onderzoeksgebied van
    Fase A+B aangetroffen, maar bevinden zich wel binnen het plangebied.
    In boring 8 is een begraven bodem waargenomen (zie Tabel 8). Dit betekend dat het oorspronkelijke
    maaiveld van vóór 1600 n.Chr. is overstoven door stuifzand. Ook in dit relatief ‘nieuwe’ bodempakket
    heeft bodemvorming plaatsgevonden. De ‘oorspronkelijke’ bodem is vanaf 70 cm-mv aanwezig. De oude
    bouwvoor (A-horizont) heeft een dikte van 40 centimeter. Tussen 110-120 cm-mv is een dunne B-
    horizont aangetroffen, voordat deze overgaat in de C-horizont, bestaande uit stuifzand (Formatie van
    Boxtel, Laagpakket van Kootwijk).
4.2 Selectieadvies
    Ter plaatse van de boringen waar bodemvorming is waargenomen, kunnen archeologische resten
    aanwezig zijn, hoewel deze tijdens het booronderzoek niet aangetroffen zijn. Omdat het om geïsoleerd
    en sterk verspreid voorkomende bodems gaat, wordt vervolgonderzoek binnen het onderzoeksgebied
    van Fase A+B niet zinvol geacht. De kosten van een gravend onderzoek wegen ons inziens niet op tegen
    de geringe kenniswinst die eventueel behaald kan worden. De aangetroffen bodemvorming heeft
    bovendien pas na 1600 plaatsgevonden en is dus relatief recent. Daarbij is ook in acht genomen dat de
    toekomstige natuurgraven individueel uitgegraven zullen worden en er daarbij per locatie een geringe
    bodemverstoring zal optreden.
    23
       Het onderscheid tussen dekzand en stuifzand is gemaakt op basis van de sortering, kleur en de aanwezigheid van
    grindjes en/of kiezels.
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                        28 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>    Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
    Kenmerk : DWS/HAMA/203030
4.3 Voorbehoud
    Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten
    en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel
    vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.
    Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van
    Hamaland Advies.
    Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex
    artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van
    toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt
    waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of
    onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren
    bij de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Losser (dhr. A. Vissinga, regioarcheoloog).
    © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                               29 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>     Project       : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
     Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Gebruikte bronnen
Gebruikte literatuur
     Bakker, H. de & J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland; de hogere niveaus. Wageningen.
     Barends, S., J. Renes, T. Stol, J.C. van Triest, R.J. de Vries & F.J. van Woudenberg, 1997. Het Nederlandse
     landschap, een historisch-geografische benadering. Utrecht: Matrijs (derde druk).
     Berendsen, H.J.A., 2008; De vorming van het land, inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen (Fysische
     geografie van Nederland).
     Berendsen, H.J.A., 2005; Landschappelijk Nederland. De fysisch-geografische regio’s. Assen.
     Hekman, J.J. en C.H.H. Bakker, 2018. Archeologisch onderzoek plangebied herinrichting Dinkeldal, gemeente
     Losser. Sweco Archeologische Rapporten 2072.
     Hijszeler, C.C.W.J. en A.D. Verlinde, 1978. Das Urnenfeld ‘De Aust’, Gem. Losser, Prov. Overijssel. BROB28, 99-
     110.
     Lansink, B., 2020; Natuurbegraafplaats van boer Frans in De Lutte: in 2022 gaat eerste schop de grond in, in: dagblad
     Tubantia, 30 juni 2020. Enschede.
     Mulder, E.F.J. de et al., 2003. De ondergrond van Nederland. Groningen/Houten.
     Rappol, 1993. In de bodem van Salland en Twente. Lingua Terra. Amsterdam.
     SIKB. Handreiking Archeologie, Cultuurhistorie en Aardkundige waarden voor waterbeheerders: thema archeologie
     en het winterbed. SIKB, Gouda.
     Smeenge, H., 2020. Historische landschapsecologie van Noordoost-Twente. Acht interdisciplinaire studies op het
     snijvlak van aardkunde, ecologie en cultuurhistorie (ca. 13.000 BP – heden). Proefschrift Rijksuniversiteit Groningen.
     Tol, drs. A. et al., 2012; Leidraad inventariserend veldonderzoek Deel: karterend booronderzoek, 4 december 2012,
     versie 2.0 vastgesteld door het CCvD Archeologie. Gouda
Geraadpleegde websites
     http://zoeken.cultureelerfgoed.nl; Archis3 voor informatie over vondsten, onderzoeken, Bonneblad, minuutplan 1811-
     1832, geomorfologie, bodem, grondwater, rd-coördinaten, hoogtekaart, kadaster
     h voor doen van melding
     http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl voor OAT en verzamelblad
     www.topotijdreis.nl voor informatie historische kaarten vanaf 1845
     www.dans.easy.nl voor rapporten
     www.dinoloket.nl voor informatie over ondergrondse boringen
     http://www.bodemloket.nl voor bodemkwaliteitsgegevens
     www.ruimtelijkeplannen.nl voor bestemmingsplaninformatie
     www.ikme.nl voor gegevens over WOII
     https://originals.dotkadata.com voor informatie over WOII
     http://www.bodemloket.nl/kaart voor bodeminformatie
     http://www.geologievannederland voor geologische informatie
     © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933                                             30 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>     Project     : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
     Kenmerk : DWS/HAMA/203030
BIJLAGEN
     © Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933       31 van 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Bijlage 1: Plangebied (rode kader) en overzicht van de fasering in de
ontwikkeling van de natuurbegraafplaats
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Bijlage 2: Overzicht van boringen in het Dinoloket
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
BHR000000192970
0-70               Zwak lemig zand              C
70-150             Sterk lemig zand             C
BHR000000256007
0-30               Leemarm zand                 C
30-80              Zwak lemig zand              C
80-150             Sterk lemig zand             C
BHR000000027984
0-25               Leemarm zand                 C
25-130             Zwak lemig zand              C
130-150            Sterk lemig zand             C
BHR000000109029
0-20               Leemarm zand                 C
20-150             Zwak lemig zand              C
BHR000000170109
0-25               Zwak lemig zand              Ah
25-40              Zwak lemig zand              B
40-130             Zwak lemig zand              C
130-150            Zwak lemig zand              C
BHR000000005704
0-150              Leemarm zand                 C
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
BHR000000040298
0-30               Leemarm zand                 C
30-90              Zwak lemig zand              C
90-150             Sterk lemig zand             C
BHR000000069329
0-150              Leemarm zand                 C
BHR000000048598
0-25               Leemarm zand                 C
25-150             Zwak lemig zand              C
BHR000000066699
0-20               Leemarm zand                 C
20-150             Zwak lemig zand              C
BHR000000054996
0-120              Leemarm zand                 C
120-140            Zwak lemig zand              Ahb
140-150            Zwak lemig zand              B
BHR000000010557
0-120              Leemarm zand                 C
120-150            Zwak lemig zand              C
BHR000000176622
0-150              Leemarm zand                 C
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
BHR000000267212
0-80               Leemarm zand                 C
80-150             Zwak lemig zand              C
BHR000000251046
0-45               Leemarm zand                 C
45-145             Zwak lemig zand              C
145-150            Zwak lemig zand              C
BHR000000254496
0-50               Leemarm zand                 C
50-65              Sterk lemig zand             BCu
65-110             Sterk lemig zand             C
110-150            Zwak lemig zand              C
BHR000000125726
0-150              Leemarm zand                 C
BHR000000247831
0-150              Leemarm zand                 C
BHR000000296881
0-80               Leemarm zand                 C
80-90              Zwak lemig zand              Bheb
90-150             Zwak lemig zand              BCu
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
BHR000000119625
0-90               Leemarm zand                 C
90-150             Leemarm zand                 C
BHR000000172681
0-10               Leemarm zand                 C
10-50              Zwak lemig zand              C
50-150             Sterk lemig zand             C
BHR000000168550
0-10               Leemarm zand                 C
10-40              Sterk lemig zand             C
40-150             Sterk lemig zand             C
BHR000000174776
0-100              Leemarm zand                 C
100-115            Sterk lemig zand             Ahb
115-130            Sterk lemig zand             Bheb
130-150            Sterk lemig zand             C
BHR000000247169
0-150              Leemarm zand                 C
BHR000000264612
0-130              Leemarm zand                 C
130-150            Zwak lemig zand              C
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
BHR000000068705
0-100              Leemarm zand                 C
100-110            Veraard zandig veen          Ahb
110-130            Zwak lemig zand              Bheb
130-150            Sterk lemig zand             C
BHR000000232656
0-60               Leemarm zand                 C
60-70              Sterk lemig zand             Ahb
70-85              Sterk lemig zand             Bheb
85-120             Sterk lemig zand             C
120-150            Zwak lemig zand              C
BHR000000187810
0-80               Leemarm zand                 C
80-100             Veraard zandig veen          Ahb
100-115            Sterk lemig zand             Bheb
115-150            Sterk lemig zand             C
BHR000000207125
0-70               Leemarm zand                 C
70-80              Sterk lemig zand             BCu
80-110             Sterk lemig zand             C
110-150            Zwak lemig zand              C
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Bijlage 3: Overzicht van archeologische en geologische perioden
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Bijlage 4: Boorpuntenkaart en tabel met x-, y- en z-coördinaten van de
boorpunten
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
 Boring      X-Coördinaat      Y-Coördinaat        Z-Coördinaat (bij benadering)
 1           266.919           483.109             29,47 m+NAP
 2           266.933           483.080             29,47 m+NAP
 3           266.947           483.048             29,47 m+NAP
 4           266.955           483.018             29,47 m+NAP
 5           267.022           482.982             29,75 m+NAP
 6           267.030           482.951             29,75 m+NAP
 7           266.960           482.851             52,53 m+NAP
 8           266.967           482.829             52,53 m+NAP
 9           266.977           482.813             31,82 m+NAP
 10          266.985           482.795             31,82 m+NAP
 11          267.011           482.820             32,97 m+NAP
 12          267.001           482.843             32,97 m+NAP
 13          266.997           482.878             30,65 m+NAP
 14          266.985           482.913             30,65 m+NAP
 15          266.981           482.944             30,65 m+NAP
 16          266.978           482.978             30,65 m+NAP
 17          266.991           483.016             35,00 m+NAP
 18          266.987           483.055             35,00 m+NAP
 19          266.979           483.091             31,77 m+NAP
 20          266.972           483.112             31,77 m+NAP
 21          267.024           483.098             31,02 m+NAP
 22          267.031           483.065             31,02 m+NAP
 23          267.033           483.025             31,02 m+NAP
 24          267.052           482.993             29,75 m+NAP
 25          267.059           482.948             29,75 m+NAP
 26          267.102           482.920             30,40 m+NAP
 27          267.037           482.878             29,75 m+NAP
 28          267.044           482.853             32,97 m+NAP
 29          267.037           482.834             32,97 m+NAP
 30          267.040           482.814             32,97 m+NAP
 31          267.064           482.814             32,97 m+NAP
 32          267.094           482.890             32,97 m+NAP
 33          267.071           482.917             29,75 m+NAP
 34          267.075           482.956             29,75 m+NAP
 35          267.072           482.979             29,75 m+NAP
 36          267.076           483.018             29,75 m+NAP
 37          267.065           483.045             30,48 m+NAP
 38          267.052           483.091             30,48 m+NAP
 39          267.073           483.119             32,58 m+NAP
 40          267.061           483.068             30,48 m+NAP
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
 41          267.098           483.049             30,48 m+NAP
 42          267.037           482.925             29,75 m+NAP
 43          267.099           482.956             30,40 m+NAP
 44          267.054           482.901             29,75 m+NAP
 45          267.066           482.868             32,97 m+NAP
 46          267.087           482.845             32,97 m+NAP
 47          267.105           482.820             32,97 m+NAP
 48          267.129           482.948             30,40 m+NAP
 49          267.116           482.978             30,40 m+NAP
 50          267.093           482.998             29,75 m+NAP
 51          267.081           483.090             32,58 m+NAP
 52          267.100           483.128             32,58 m+NAP
 53          267.117           483.099             32,58 m+NAP
 54          267.142           483.124             32,58 m+NAP
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Bijlage 5: Boorlegenda en boorstaten (separaat bijgevoegd)
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Bijlage 6: Overzichtskaart met de Top B- en Top C-horizont
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Project    : BO en IVO Plangebied Op Aust te De Lutte, gemeente Losser
Kenmerk : DWS/HAMA/203030
Afbeelding 14: Top B-horizont in cm-mv. Het betreft alleen voor de boorlocaties waarbij een intacte B-horizont
is aangetroffen (gele punten)
Afbeelding 15: Diepte van de top van de C-horizont (natuurlijke ondergrond) in het onderzoeksgebied van
Fase A+B en de aangrenzende zone aan de zuidzijde van het plangebied
© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Infosheet bebouwing
natuurbegraafplaats
op Aust
Vertrekpunt:
Op een natuurbegraafplaats worden mensen
begraven in volle harmonie met de natuur. Een
pand om deze gebeurtenis te faciliteren dient
daar dan ook op aangesloten te worden. In deze
infosheet staan een aantal uitgangspunten en
sfeerbeelden beschreven om een idee te vormen
bij een pand in harmonie met de natuur.
Uitgangspunten:
Geen verdieping met verblijfsruimte - dit houdt
het pand laag tussen de bomen en onder de
boomkronen.
Zadeldak met flauwe dakhelling - Een zadeldak
met flauwe helling oogt bescheiden door de
gesloten sfeer.
Hout als basis - Door het gehele pand op te
trekken uit hout wordt de relatie met natuur
tastbaar. Door de houten afwerkingen toe te
passen in horizontaal verband oogt het gebouw
bescheiden en ondergeschikt aan de verticale
statige bomen. De gevelbekleding is thermisch
verduurzaamd en is daarmee vrij van chemische
processen. De gevel oogt onbehandeld.
Donkere dakbedekking - Dit komt in twee vormen,
afhankelijk van de te gebruiken constructie wordt
een sedum- of pannendak toegepast. Bij een
pannendak zal altijd gebruik gemaakt worden
van een gebakken matte donkere pan. Deze
is duurzaam en voorkomt schitteringen en/of
opvallende kleuren in de natuur.
Donkere kozijnen - Door donkere kozijnen toe te
passen worden de vensters minimaal aangezet,
dit draagt bij aan de ondergeschiktheid van het
pand ten opzichte van de natuur. De vensters
vormen op hun plaats een spiegeling van de
natuur.
Verlichting - Verlichting wordt in sobere mate
toegepast. De entree wordt minimaal aangelicht
om deze te duiden in de donkere winterdagen.
Van gevelverlichting is verder geen sprake.
Verlichting is enkel ingeschakeld tijdens
kantooruren.
                                                  A.J. Calkhoven | 18-03-2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Natuurbegraafplaats
op Aust
Bijlage kwaliteitsimpuls
groene omgeving
Contactpersoon:
Bram Calkhoven
+31625351461
bram@navawa.nl
                         08-10-2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Locatie compensatie
Het terrein van de familie Zanderink is ca 18,25                                        2.
hectare groot. Daarvan blijft er ca 11,2 ha over                                        Voor fase B (3 ha) hebben de gemeente en
voor het natuurbegraven. Dit na aftrek van                                              provincie een voorkeur voor herstel van bestaande
randen langs buren en de Dinkel. Afgesproken                                            biotopen in bos en landschapselementen van
is om de volledige 11,2 ha te bestemmen als                                             grondeigenaren in het Dinkeldal in de buurt
natuurbegraafplaats, maar het gebruik in fases vrij                                     als compensatie voor het natuurbegraven. Dit
te geven.                                                                               in de plaats van aanleg van nieuwe natuur op
                                                                                        landbouwgronden. Afgesproken is daarvoor een
Tegelijk met het vaststellen van het                                                    verhouding te hanteren van per 250 graven het
bestemmingsplan gaat fase A + B (4,5ha) in                                              ‘opwaarderen’ van 5 ha bestaande natuur. (Dit in
werking. Als KGO compensatie voor fase A + B                                            de plaats van aanleg van 0,5ha tot 1ha nieuwe
worden twee wegen bewandeld:                                                            natuur.) Voor fase B is met grondeigenaren van
                                                                                        aangrenzende percelen (Huttenhuis en Rolink)
1.                                                                                      een traject uitgewerkt waarbij bestaande droog
Voor fase A (1,5 ha) zal op het terrein(18,25ha)                                        bos met productie wordt omgezet naar en
van de familie Zanderink zelf (figuur 1)                                                gemengd bos van loofhout en naaldhout. In dit
gecompenseerd worden door naast ecologische                                             bos is ook ruimte voor de ontwikkeling van een
basisinspanningen extra ecologisch maatregelen                                          sterke kruid- en heesterlaag.
te nemen.
      Ontwerp  Deze _zonering
                          staan beschreven in het                                       Op de volgende pagina een arcering van dit
inrichtingsplan van Eelerwoude.                                                         gebied.
                                                                                                                                  Afstand grens plangebied-graf
                                                                                                                                   25 meter, in totaal 4,4 hectare
                  Afstand Dinkel-graf
             50 meter, in totaal 2,6 hectare
                                                                                    Fase C
                                                                                  1,9 hectare                Fase D
                                                                                                           2,9 hectare
                                                                                                                                         Compensatienatuur
                                                                                                                                             250m² heesters
                                        Fase A + B                                                                                     680m² kruidenrijk grasland
                                        4,5 hectare                                                                      Fase E
                                                                                                                       1,9 hectare
      Afbeelding 21. Ontwerp natuurbegraafplaats met zonering Fig. 1: Zonering natuurbegraafplaats op Aust en begrenzing natuurgronden Fam. Zanderink(Eelerwoude)
                  18                                                                                                                                               Natuurbegraafplaats Op Aust
                                                                                                                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>    Ligging en kwaliteit zoekgebied compensatie
    fase B
    De paarse arcering in figuur 2 bevat het een
    deel van de gronden van de families Rolink en
    Huttenhuis. In dit zoekgebied van ca. 41 ha zal
    een combinatie van ecologische basisinspanning
    en extra ecologische kwaliteitsimpuls maatregelen
    uitgevoerd worden. In het inrichtingsplan zijn deze     Zoekgebied compensatie fase B
    maatregelen beschreven.
    Voor fase B (3 ha) zal 15 ha bos- en natuur bij
    de families Huttenhuis en Rolink opgewaardeerd
    worden. In totaal zal er 33,25 ha opgewaardeerd
    worden om de eerste 4,5 ha natuurbegraafplaats                                    Locatie natuurbegraven (alle fasen)
    te compenseren.
                                                                                                     Fig. 2: Ligging compensatie natuur
               A                                                                                D
  B
                                                                                         E
                               C
                                                                              F
                                                                    Fig. 3: Inzicht in huidige kwaliteit zoekgebied compensatie fase B
    Net als het bos van de familie Zanderink staat het   A - Fijnsparrenbos. Monocultuur en
    compensatiebos fase B bekend als droog bos met       ziektegevoelig
    productie. De voornaamste houtopstanden zijn         B - Voormalig Grove Dennenbos dat dankzij
    Grove Den, Zomereik en Amerikaanse Vogelkers.        kaalkap gedomineerd wordt door Amerikaanse
    Binnen dit bosgebied onderscheiden zich een          Vogelkers.
    aantal kwaliteiten. Het onderschied geeft inzicht in C - Berkenbosje. Monocultuur doch
    de inspanningen benodigd om het bos weer een         karakterestiek in beeld en inheems.
    ecologische kwaliteitsimpuls te geven. De zones      D - Lariksproductiebos zonder leeftijdsdiversiteit
    zijn vaak evengoed af te lezen in de luchtfoto.      en opbouw. Monocultuur
    Zo is bijvoorbeeld zone A(Fijnsparrenbos) een        E - Kaalkap van Dennenproductiebos met
    zichtbaar dichte groenstructuur met stervormen in    diverse jonge houtopstanden.
    de kroon.                                            F - Dennenproductiebos. Monocultuur met
                                                         invasie van Amerikaanse vogelkers.
3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Kansen voor compensatiezoekgebied fase B
Gemengd bos met natuurlijke opbouw en
diversiteit.
Delen van het zoekgebied kennen deze opbouw
al in mindere mate. Dit zijn plekken waar paden
elkaar kruisen en percelen in een punt lopen. De
varieteit wordt gekenmerkt door een natuurlijke
gelaagdheid met Eiken, Berken, Hulst, Vuilboom
en een verstrooide kruidlaag. Zie Afbeelding 1.
Binnen het zoekgebied van de compensatie
zal de focus liggen op het zuidoostelijk deel.                                                      Afb. 1 Pad door het zoekgebied.
Hier zijn in het verleden de meeste ingrepen
die hebben geleden tot de invasie van exoten.
Daarbij was hier de diversiteit zoals te zien
op de historische kaart van 1925 het sterkste.
Een sterke afwisseling van kruiden, heide en
‘Clumbs’ van bos tekende het landschap in de
overgang van laag naar hoog. Zodoende is de
verwachting dat hier het hoogste resultaat voor
de natuur en recreatie behaald kan worden met
de extra ecologische kwaliteitsimpuls.
De aanpak binnen het zoekgebied biedt kansen
om de overgang tussen bos en nat grasland/
natte heide terug te brengen. Het watersysteem                            Fig. 4: Historische kaart (1925) compensatie zoekgebied
is tegenwoordig droger, dit hoeft de impuls niet
in de weg te staan. De basis van de impuls ligt
in de overgang van het bos naar het grasland en
de diversiteit en leeftijd in het bos
Een van de belangrijkste pijlers van de
ecoligische impulsen is het terugbrengen van de
gelaagdheid in het bos. Figuur 6 laat een ideale
lagenopbouw zien. Door de lagenopbouw terug
te brengen vindt er weer synergie plaats tussen
de flora en fauna van de verschillende lagen.
Dit resulteert in een vitaler bos dat barst van de
biodiversiteit.
Voor het terugbrengen van de gelaagdheid is        Fig. 5: Hoogtekaart compensatie zoekgebied, in blauwe arcering het plangebied.
een van de voornaamste acties het bestrijden
van de Amerikaanse vogelkers. Deze heeft
voornamelijk invloed op de zoom en mantel.
Daarbij is het bijplanten en vrijzetten van
inheemse heester- en boomsoorten van belang
voor de biodiversiteit in het bos. Zaagafval
wordt opgeworpen in takkenrillen welke een
broedplek voor reptilen vormen. Op plekken
waar de zandgrond dicht aan de oppervlakte
zit wordt deze opengewerkt om ruimte te
bieden aan diverse mossen en de Jeneverbes.
Overgebleven open plekken worden ingezaaid
met inheemse kruidenmengsels om de
vlinderdiversiteit te verhogen. Voor de balans
                                                      1                2                   3                          4
van landgoed en natuur worden op kritieke                                                         Fig. 6: Lagenopbouw bosranden
plekken hekken vervangen en toegevoegd.
                                                                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>  Vlekkenplan compensatiegebied B
  Legenda
        Begrenzing gebied (Blauw onderbroken lijn)
        Ecologische basisinspannningen (Geelgroen)
        Verwijderen Amerikaanse vogelkers en vrijzetten
        inheemse bomen en heesters.
        Versnipperde structuur terug brengen met gemengd
        bos en een sterke heester- en kruidenlaag.
        Schematisch afgebeeld
        Zone openwerken zandgrond. Schematisch
        afgebeeld.
        Ruimte voor opkweken jeneverbes en mix van
        kruiden- en heideontwikkeling
        Versterken uitstraling landgoed met behulp van
        hekwerk en bebording. Schematisch afgebeeld
                                                         Fig. 7: Vlekkenplan zoekgebied
5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Toelichting ecologische impulsen A+B
Eelerwoude
Ecologische basisinspanning                      Extra ecologische kwaliteitsimpuls
Bosonderhoud wordt omgevormd van                 Maatregelen die het gebied van grote
economisch bosonderhoud naar ecologisch          ecologische waarde maken, maar een grote
bosonderhoud:                                    inspanning vragen, vormen de extra ecologische
• Diversiteit aanbrengen in soort                kwaliteitsimpuls voor dit project. Hieronder zijn
beplanting op basis van grondslag                ze opgesomd.
• Diversiteit aanbrengen in leeftijd 		
beplanting                                       Heide realiseren
• Verwijderen invasieve soorten;                 Op de hogere, zandgronden wordt heide
• Vrijzetten beuken,;                            gerealiseerd. Dat betekent dat er geplagd
• Dood hout laten liggen of staan (indien 		     wordt, zodat de voedselrijke laag verwijderd
niet gevaarlijk voor bezoekers);                 wordt. Heidemaaisel vanuit de omgeving wordt
• Creëren van een snel afbreekbare               opgebracht zodat het proces om heide terug
strooisellaag voor een sterke bodemvitaliteit.   te krijgen op de plekken versneld start. Heide
Door aanplant van winterlinde, esdoorn           is aantrekkelijk voor reptielen, maar ook een
en hazelaar (voor wetenschappelijke              cultuurhistorisch relict van de plek.
onderbouwing, zie Terug naar het lindewoud:
strooiselkwaliteit als basis voor ecologisch     Opbrengen van steenmeel
bosbeheer door de WUR, 2007);                    Op de heide plekken is het wenselijk om
• Verlengen nectarperiode door aanplant          steenmeel aan te brengen om de erg zure
verwilderingsbolgewassen in parkbossen           omstandigheden van de bodem iets basischer
• Heesterranden. Deze randen van inheemse        te maken. Op andere droge gebieden, zoals op
bloeiende, besdragende heesters zorgen voor      de Veluwe, is de werking van steenmeel heel
privacy en vormen een zoom die een geleidelijke  positief gebleken.
overgang van openheid naar bos. Soorten
die in zogenaamde zomen voorkomen zijn           Open zandige plekken maken
kamsalamanders, boomkikkers, hazelwormen,        Variatie in het bos wordt ook gerealiseerd door
levendbarende hagedis en ringslang;              open plekken te realiseren. Zandkoppen worden
• Houtrillen oftewel takkenril nieuw element     open gekrabd en toegankelijk gemaakt voor
in het bos. Op houtrillen wordt het dode hout    zonlicht. Hierdoor wordt het aanwezige reliëf
verzameld. De houtrillen worden gerealiseerd     beleefbaarder. Het zand biedt leefruimte voor
voor tal van reptielen (in de zon) en amfibieën  amfibieën. Juist door de combinatie met water
(in de schaduw), zoals kamsalamander,            in de buurt, zullen de open zandige plekken een
levendbarende hagedis, hazelworm en de           waardevolle, nu ontbrekende stapstenen, zijn.
gladde slang. Deze soorten komen nu nog
niet voor, maar vestigingsvoorwaarden worden     Jeneverbes opkweken en vrij zetten
geschapen door deze ingreep.                     Bij voorkeur worden de bessen, van de bomen
                                                 die in het projectgebied staan en al bessen
Deze maatregelen worden geleidelijk aan          dragen verzameld en in water gelegd en in
uitgevoerd in de eerste jaren van het in gebruik het projectgebied gekweekt. Dit is echter
nemen van de natuurbegraafplaats. Na 5 jaar      kwetsbaar, door vraat van dieren en het lange
zal ecologisch bosonderhoud de norm zijn.        tijdspad. Dus naast deze procedure zullen er
                                                 jeneverbessen geplant worden. De bestaande
                                                 jeneverbessen worden vrij gezet, zodat vallende
                                                 bessen ook zelf weer kunnen ontkiemen.
                                                 Mossendiversiteit verhogen
                                                 In het projectgebied komen interessante soorten
                                                 mos voor. Mossen hebben een specifieke
                                                 voorkeur voor een standplaats en vormen een
                                                 vaste combinatie met planten. Het vochtgehalte
                                                 in het milieu (met name de luchtvochtigheid)
                                                 bepaalt voornamelijk welk mos zich kan
                                                 vestigen. Daarnaast is zuurgraad van het
                                                 substraat waarop hij groeit ook van belang. Als
                                                 laatste, minder beïnvloedbare component, is
                                                 de luchtkwaliteit van belang. Op de eerste twee
                                                                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>  vestigingsvoorwaarden speelt dit plan in en         het substraat hout groeien in een luchtvochtige
  wordt een extra kwaliteitsinspanning geleverd.      omgeving.
  De afwezigheid van steen in het projectgebied,
  zorgt dat de extra kwaliteitsimpuls zich            • Het planten van winterlindes en vlieren, (met
  voornamelijk richt op de op houtgroeiende           licht verteerbaar blad en hout met basische
  mossen (de epifyten) en de op de grond              eigenschappen) zorgt dat er ook mossen in
  groeiende mossen (de terrestische mossen).          het projectgebied kunnen groeien die van
                                                      een niet zuur zijnde substraat houden. Oude
  Het gebied biedt grote kansen voor bosmossen.       vlieren hebben vaak diepe schorsspleten wat
  Naarmate het bos ouder wordt, zal hierin            een positieve invloed heeft op de vestiging en
  diversiteit toenemen.                               kieming van mossen-sporen.
  Maatregelen die een positieve bijdrage leveren
  aan de mosflora zijn de volgende:                   • Het realiseren van heide in het projectgebied
  • Structuurvariatie in het bos (zie 			             levert een bijzondere bijdrage aan het
  basisinspanning) zorgt ook voor meer variatie in    mossenaantal. Denk hierbij zowel aan
  de mospopulatie.                                    bladmossen (Heide-klauwtjesmos, gewoon
  • Door doodhout en wortelkluiten laten liggen       gaffeltandmos en bronsmos) als korstmossen
  (voornamelijk op de noordhellingen met een          (rendiermos, bekermos, rode heidelucifer en
  stabiele luchtvochtigheid en temperatuur), wordt    soms kraakloof).
  het gebied aantrekkelijker voor mossen die op
  Overzicht uit te voeren compensaties
  Fase Oppervlakte          Op te waarderen        Locatie			              Inspanningen
  			oppervlakte in ha
  A        1,5		18,2			Locatie natuur-		Extra kwaliteitsimpuls
  						begraafplaats
  B        3		              15			                  Gronden Rolink en       Combi van basisinspanningen		
  						Huttenhuis                                                         en extra kwaliteitsimpuls
  C        1,9		            9,5			                 Nader te bepalen        Combi van basisinspanningen		
  								                                                                 en extra kwaliteitsimpuls
  D        2,9		            14,5			                Nader te bepalen        Combi van basisinspanningen		
  							 		en extra kwaliteitsimpuls
  E        1,9		            9,5			                 Nader te bepalen        Combi van basisinspanningen		
  							 		en extra kwaliteitsimpuls
  				
  Totaal opgewaardeerde natuur: 667.000m2
7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Spothost Webmail :: RE: Watertoets natuurbegraafplaats nabij De Lutte https://webmail.spothost.nl/?_task=mail&_safe=0&_uid=133878&_mbo...
          Onderwerp      RE: Watertoets natuurbegraafplaats nabij De Lutte
          Afzender       Ben van Veenen <B.van.Veenen@vechtstromen.nl>
          Ontvanger      'Marcel Beek' <marcel@roobeek-advies.nl>
          Datum          2021-02-10 19:37
          Geachte heer Beek,
          In de toelich�ng op het bestemmingsplan staat een voorlopige conclusie omtrent de invloed op het watersysteem en
          die kan ik onderschrijven. De veranderingen voor het watersysteem zijn nihil. Het hemelwater dat op het nieuwe
          verhard oppervlak valt, wordt geïnﬁltreerd in de overwegend zandige bodem en het afvalwater wordt afgevoerd via
          een aanwezige riolering. De grondwaterstand is voldoende diep om niet in conﬂict te komen met het begraven.
          Het wateradvies voor dit ini�a�ef is posi�ef.
          Met vriendelijke groet,
          Ben van Veenen
          (senior adviseur ruimtelijke ontwikkeling)
          Van: Marcel Beek <marcel@roobeek-advies.nl>
          Verzonden: woensdag 10 februari 2021 10:36
          Aan: Ben van Veenen <B.van.Veenen@vechtstromen.nl>
          Onderwerp: Watertoets natuurbegraafplaats nabij De Lu�e
          Geachte heer Van Veenen,
          Bijgaand treft u onze toelichting aan voor ene bestemmingsplan voor de realisatie van een natuurbegraafplaats als
          ook het watertoetsdocument. Graag horen we jullie visie/eventueel akkoord op het aspect water/watertoets hierin.
          --
          Met vriendelijke groet,
          Marcel Beek
          RooBeek Advies
          Nautilusstraat 7b
          7821 AG Emmen
          Tel. 0591 - 648273
          Mobiel 06 13 14 17 15
          www.roobeek-advies.nl
1 van 2                                                                                                                    10-3-2022 14:14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Spothost Webmail :: RE: Watertoets natuurbegraafplaats nabij De Lutte        https://webmail.spothost.nl/?_task=mail&_safe=0&_uid=133878&_mbo...
                                                                                      T: 088 2203333
                                                                                  www.vechtstromen.nl
          De informatie in dit e-mail bericht (inclusief informatie in bijlagen) is uitsluitend bestemd voor het
          gebruik door de geadresseerde. Indien u deze e-mail per ongeluk ontvangt, verzoeken wij u vriendelijk
          contact op te nemen met de opsteller daarvan, het bericht te vernietigen en de inhoud daarvan niet te
          gebruiken of aan derden te openbaren.
2 van 2                                                                                                                           10-3-2022 14:14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>NATUURTOETS
ZANDHUIZERWEG 19 (ONG.)
TE DE LUTTE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Rapportage natuurtoets
Zandhuizerweg 19 (ong.) te De Lutte
                 Opdrachtgever            Natuurbegraafplaatsen Van Waarde
                                          Provincialeweg 2
                                          9463 TK Eext
               Rapportnummer              6343.001
                  Versienummer            D7
                            Status        Eindrapportage
                            Datum         6 juli 2023
                         Vestiging        Gelderland
                                          Fabriekstraat 19c
                                          7005 AP Doetinchem
                                          0314 - 365150
                                          doetinchem@econsultancy.nl
                        Opstellers        De heer J.G. Boogaard, BSc
                                          De heer C.C. Slemmer, BSc
                            Paraaf
             Kwaliteitscontrole           ing. E.R. Witter
                            Paraaf
 Kwaliteitszorg
 Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en onder-
 zoeksbureaus die werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en die de belan-
 gen behartigt van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belangheb-
 benden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk.
 Betrouwbaarheid
 Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van
 natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoeks-
 locatie voor beschermde soorten en het al dan niet voorkomen van soorten. De gebruikte informatie omtrent verspreiding van
 soorten is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming worden verstrekt aan derden of op enige andere
 wijze openbaar gemaakt worden. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke be-
 slissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.
 In het algemeen kan gesteld worden dat een quickscan geldig is voor een periode van 2 tot 3 jaar, tenzij in deze periode de
 ecologische omstandigheden wezenlijk zijn veranderd en/of de Wet natuurbescherming, dan wel inzichten hieromtrent zijn
 gewijzigd. Bij uitstel van de uitvoering van een project met meer dan 3 jaar verdient het de aanbeveling de resultaten van de
 quickscan opnieuw te toetsen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                           INHOUDSOPGAVE
1  INLEIDING .................................................................................................................................. 1
2  GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2
   2.1  Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving ............................................................... 2
   2.2  Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en voorgenomen ingrepen ..................... 4
3  ONDERZOEKSMETHODIEK ..................................................................................................... 5
4  OVERZICHT VAN DE NATIONALE NATUURWETGEVING ..................................................... 6
   4.1  Zorgplicht .......................................................................................................................... 6
   4.2  Soortenbescherming ........................................................................................................ 6
   4.3  Gebiedenbescherming ..................................................................................................... 7
   4.4  Houtopstanden ................................................................................................................. 8
5  AANGETROFFEN EN TE VERWACHTEN BESCHERMDE SOORTEN .................................. 9
   5.1  Vogels ............................................................................................................................... 9
   5.2  Vleermuizen .................................................................................................................... 10
   5.3  Overige zoogdieren ........................................................................................................ 11
   5.4  Reptielen, amfibieën en vissen....................................................................................... 12
   5.5  Ongewervelden............................................................................................................... 13
   5.6  Vaatplanten..................................................................................................................... 14
6  TOETSING AAN SOORTENBESCHERMING ......................................................................... 15
   6.1  Broedvogels .................................................................................................................... 15
   6.2  Vleermuizen .................................................................................................................... 15
   6.3  Grondgebonden zoogdieren en amfibieën ..................................................................... 16
   6.4  Reptielen ......................................................................................................................... 16
   6.5  Overige soort(groep)en .................................................................................................. 16
7  TOETSING AAN NATURA 2000-GEBIED DINKEL ................................................................. 17
   7.1  Doelstelling Natura 2000 ................................................................................................ 17
   7.2  Aanwezige habitats ........................................................................................................ 17
   7.3  Aangewezen soorten ...................................................................................................... 18
   7.4  Gevoeligheid ................................................................................................................... 19
   7.5  Inventarisatie mogelijke effecten Natura 2000 ............................................................... 20
   7.6  Conclusie ........................................................................................................................ 24
8  NATUURNETWERK NEDERLAND .......................................................................................... 25
   8.1  Inleiding .......................................................................................................................... 25
   8.2  Dinkeldal boven- en middenloop .................................................................................... 25
   8.3  Inventarisatie mogelijke effecten .................................................................................... 26
   8.4  Conclusie ........................................................................................................................ 30
9  HOUTOPSTANDEN ................................................................................................................. 31
10 SAMENVATTING EN CONCLUSIES ....................................................................................... 32
                                                                                                                                        6343.001
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>1     INLEIDING
Econsultancy heeft van Natuurbegraafplaatsen Van Waarde opdracht gekregen voor het uitvoeren
van een natuurtoets aan de Zandhuizerweg 19 (ong.) te De Lutte.
De natuurtoets is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen ontwikkeling van de onderzoekslocatie
tot een natuurbegraafplaats.
Volgens de aanvrager heeft er op de onderzoekslocatie in 2017 een ecologisch onderzoek door Ee-
lerwoude uitgevoerd op de onderzoekslocatie. De quickscan flora en fauna wordt nogmaals uitge-
voerd omdat Eelerwoude een belanghebbende in het project is geworden.
De natuurtoets heeft als doel om de ingreep te toetsen aan de Wet natuurbescherming en de plano-
logische bescherming middels het provinciale beleid ten aanzien van het Natuurnetwerk Nederland
en Natura 2000. Middels een quickscan (1) is getoetst aan de soortbescherming en beschermde
houtopstanden binnen de Wet natuurbescherming. De toetsing aan Natura 2000 (2) is uitgevoerd aan
de hand van een voortoets en de toetsing aan het Natuurnetwerk (3) door middel van een “nee-tenzij”
onderzoek.
Soortbescherming
De quickscan flora en fauna heeft als doel in te schatten of er op de onderzoekslocatie planten- en
diersoorten aanwezig of te verwachten zijn die volgens de wetgeving een beschermde status hebben
en die mogelijk verstoring kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep. Tevens wordt beoor-
deeld of de voorgenomen ingreep invloed kan hebben op houtopstanden die volgens de Wet natuur-
bescherming zijn beschermd.
Gebiedsbescherming
De voortoets heeft als doel vast te stellen of er op grond van objectieve gegevens kan worden uitge-
sloten dat het plan, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen (significantie) gevolgen kan
hebben voor instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Dinkelland.
Natuurnetwerk Nederland
Het “nee-tenzij onderzoek” heeft tot doel om de effecten van het beoogd gebruik op de kernkwalitei-
ten en omgevingscondities van het Natuurnetwerk Nederland te onderzoeken.
In december 2021 is versie D3 opgesteld omdat er wijzigingen zijn in het planvoornemen ten opzichte
van hetgeen beschreven is in rapport versie D2, d.d. 25 april 2018. De wijzigingen betreffen het vol-
gende:
     - De ceremonieplateau ’s zoals beschreven is in rapport 6342,001 D2 zijn niet meer van toe-
          passing;
     - Wijzigen van gebruiksfase van 2 keer per week begraven naar maximaal 2 keer per week;
     - Tekstuele aanpassing bij paragraaf 7.5.4.
Een D5 versie is opgesteld omdat er door RMA advies op 24 mei 2022 een nieuwe AERIUS-
berekening is uitgevoerd naar de effecten van het planvoornemen op de stikstofuitstoot in Natura
2000-gebieden gedurende de gebruiksfase (kenmerk: RR8Mhi93x2ah).
Onderhavige D6 versie is opgesteld om een duidelijker scheiding te maken tussen de compensatie
die in het kader van de NNN wordt gerealiseerd en de maatregelen in het kader van de 'Kwaliteitsim-
puls groene - investering'.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                 Pagina 1 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door
het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen. In dat kader verklaart Econsultancy ten behoeve
van de onderzoekslocatie niet eerder betrokken te zijn geweest voor ecologische advisering of ecolo-
gisch onderzoek.
2     GEBIEDSBESCHRIJVING
2.1    Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving
De onderzoekslocatie (± 16 ha) ligt aan de Zandhuizerweg 19 (ong.), circa 2,5 kilometer ten noord-
oosten van de kern van De Lutte. In figuur 1 is de topografische ligging van de onderzoekslocatie
weergegeven.
Volgens de topografische kaart van Nederland, kaartblad 29 C (schaal 1:25.000), zijn de coördinaten
van het midden van de onderzoekslocatie X = 267.115, Y = 483.070.
Figuur 1. Topografische ligging van de onderzoekslocatie.
De onderzoekslocatie betreft een productiebos en is geheel onbebouwd. Op de onderzoekslocatie
zijn verschillende gebieden met begroeiing aan te wijzen, zo zijn er een eiken-berkenbos met grove
dennen, een grove dennenbos of open bosvakken met divers opslag aanwezig op de onderzoekslo-
catie. De onderzoekslocatie is momenteel toegankelijk voor recreanten, tijdens het veldbezoek zijn
een tiental mensen met een enkele hond waargenomen in het gebied.
Ten noordwesten van de onderzoekslocatie is de Dinkel en diens oevers gelegen. Ten noordoosten
en westen van de onderzoekslocatie is ander bosgebied aanwezig. Het overige gedeelte van de om-
geving bestaat voornamelijk uit agrarische percelen.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                 Pagina 2 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. De figu-
ren 3 t/m 7 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens
het veldbezoek.
Figuur 2. Luchtfoto onderzoekslocatie en directe omgeving.
Figuur 3. Impressie jong berkenbos.       Figuur 4. Impressie gemengde bos van   Figuur 5. Impressie bos met eik en
                                          berk en grove den.                     ondergroei van gras.
Figuur 6. De noordelijk gelegen Dinkel.   Figuur 7. Zuidelijke grens met agrari- Figuur 8. Aanwezige ondergroei met
                                          sche percelen.                         opslag van grove den.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                               Pagina 3 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>2.2     Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en voorgenomen ingrepen
De initiatiefnemer is voornemens een natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie te realiseren.
Hiervoor zal een ontvangstgebouw en 35 onverharde parkeerplaatsen worden aangelegd. In figuur 9
wordt de toekomstige situatie weergegeven. Het ontvangstgebouw en de parkeerplaatsen zullen aan
de zuidzijde van de locatie worden gerealiseerd.
Voor het ontvangstgebouw dient circa 250 m2 ontbost te worden. Tevens zullen de onverharde paden
door het bos op de onderzoekslocatie worden opgeknapt, er zullen echter geen nieuwe worden aan-
gelegd en zal op diverse plekken het bos (lichtgroen in figuur 9) lichtelijke dunning plaatsvinden zodat
ontwikkeling van opschot mogelijk is.
Er zullen maximaal twee plechtigheden per week plaatsvinden tijdens de gebruiksfase van de natuur-
begraafplaats. Het terrein blijft toegankelijk voor recreanten net zoals in de huidige situatie.
Figuur 9. Ontwerp van de toekomstige situatie als natuurbegraafplaats (bron: Natuurbegraafplaatsen van Waarde, datum:
oktober 2021).
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                                Pagina 4 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>3     ONDERZOEKSMETHODIEK
Het onderzoek is uitgevoerd middels het verrichten van een veldbezoek en een bureauonderzoek. Op
deze wijze is inzicht verkregen in de aanwezigheid van geschikt habitat en de daarbij te verwachten
beschermde soorten, gesitueerd op of nabij de onderzoekslocatie.
Het veldbezoek is afgelegd op 23 maart 2018. Tijdens dit veldbezoek is de gehele onderzoekslocatie,
alsmede de directe omgeving beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de mogelijke aan-
wezigheid van beschermde en bedreigde soorten op basis van het aanwezige habitat. Tevens is de
rapportage van Eelerwoude uit 2017 geraadpleegd over het voorkomen van beschermde en bedreig-
de soorten.
Verder is aan de hand van verspreidingsatlassen, andere standaardwerken en op basis van “expert
judgement” nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onder-
zoekslocatie Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora
en Fauna (NDFF) opgevraagd.
Omtrent de toetsing aan Natura 2000 en NNN zijn gegevens van de provincie Overijssel en het minis-
terie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) gebruikt.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                 Pagina 5 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>4     OVERZICHT VAN DE NATIONALE NATUURWETGEVING
Dit hoofdstuk geeft achtergrondinformatie over de natuurwetgeving waaraan de voorgenomen ingreep
op de onderzoekslocatie wordt getoetst. Er wordt een globale toelichting gegeven ten aanzien van
potentiële overtredingen van de Wet natuurbescherming bij de meest voorkomende soorten en soort-
groepen. Dit hoofdstuk is niet toegespitst op de situatie op de onderzoekslocatie, maar geeft enkel
een beschrijving van de vigerende wetgeving. De Wet natuurbescherming is gericht op:
     •    het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde en het
          behouden en herstellen van de biologische diversiteit;
     •    het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maat-
          schappelijke functies;
     •    het verzekeren van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waarde-
          volle landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhisto-
          rische betekenis, mede ter vervulling van maatschappelijke functies.
De bevoegdheid voor het verlenen van ontheffingen en vrijstellingen bij soortenbescherming ligt gro-
tendeels bij de provincies. De provincie is bevoegd gezag voor de toetsing van handelingen met mo-
gelijke gevolgen voor beschermde dier- en plantensoorten (de soortenbeschermingsbepalingen) én
voor Natura 2000-gebieden (de gebiedenbeschermingsbepalingen). Alleen bij ruimtelijke ingrepen
waarmee grote nationale belangen zijn gemoeid, blijft het Rijk bevoegd gezag.
4.1     Zorgplicht
Het eerste artikel in de Wet natuurbescherming heeft betrekking op de zorgplicht en heeft betrekking
op het voorkomen of beperken van schade aan soorten en gebieden, voor zover deze niet middels
overige verbodsbepalingen zijn gereguleerd. Het gaat daarbij in de praktijk vooral om minder streng
beschermde soorten, waarbij het onnodig doden, verwonden of beschadigen dient te worden verme-
den.
In bijlage 1 wordt dit artikel nader toegelicht.
4.2     Soortenbescherming
Bij een quickscan flora en fauna wordt in beeld gebracht of er (potentiële) vaste rust- of verblijf-
plaatsen aanwezig zijn van de soorten uit de verschillende beschermingsregimes. Vervolgens wordt
beoordeeld of de voorgenomen ingreep verstorend kan zijn en of nader onderzoek noodzakelijk wordt
geacht.
De Wet natuurbescherming onderscheidt beschermingsregimes voor soorten op grond van internati-
onale verdragen, aangevuld met soorten die vanuit een nationaal oogpunt beschermd worden. Hier-
door zijn er in de Wet natuurbescherming drie verschillende verbodsartikelen per categorie soorten;
          •    soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1);
          •    soorten van de Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn (artikel 3.5);
          •    andere soorten (artikel 3.10).
In bijlage 1 worden deze artikelen nader toegelicht.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                     Pagina 6 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>4.3    Gebiedenbescherming
Indien een plangebied in of nabij een beschermd gebied is gelegen, dan dient te worden bepaald of
er een (extern) effect valt te verwachten. Het gaat daarbij om Natura 2000-gebieden en gebieden
behorend tot het Natuurnetwerk Nederland.
4.3.1     Natura 2000
Natura 2000 is de benaming voor een Europees netwerk van natuurgebieden waarin belangrijke flora
en fauna voorkomen, gezien vanuit een Europees perspectief. Met Natura 2000 wil men deze flora en
fauna duurzaam beschermen. De staatssecretaris van Economische Zaken heeft voor Nederland
ruim 160 Natura 2000-gebieden aangewezen. Gezamenlijk hebben ze een oppervlak van ruim 1,1
miljoen hectare. Ze maken deel uit van een samenhangend netwerk van natuurgebieden in de Euro-
pese Unie die zijn aangewezen op grond van de vogelrichtlijn en habitatrichtlijn. Het doel van Natura
2000 is het keren van de achteruitgang van de biodiversiteit.
Binnen een gebied kan spanning optreden tussen economie en ecologie. In een zogenaamd beheer-
plan leggen Rijk en provincies vast welke activiteiten, op welke wijze mogelijk zijn. Uitgangspunt is
steeds het realiseren van ecologische doelen met respect voor en in een zorgvuldige balans met wat
particulieren en ondernemers willen. Het opstellen gebeurt daarom in overleg met alle direct betrok-
kenen, zoals beheerders, gebruikers, omwonenden, gemeenten, natuurorganisaties en waterschap-
pen. Samen geven ze invulling aan beleven, gebruiken en beschermen. Daar draait het om in de Ne-
derlandse Natura 2000-gebieden (bron: Regiegroep Natura 2000).
Het is krachtens de Wet natuurbescherming verboden zonder vergunning van gedeputeerde staten
projecten te realiseren of andere handelingen te verrichten die gelet op de instandhoudings-
doelstellingen voor een Natura 2000-gebied de kwaliteit van de natuurlijke habitats of de habitats van
soorten in dat gebied kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen hebben op de
soorten waarvoor dat gebied is aangewezen (artikel 2.7, lid 2).
Handelingen die een negatieve invloed hebben op Natura 2000-gebieden, worden slechts onder strik-
te voorwaarden toegestaan. Een vergunning is vereist. Door middel van het Nederlandse vergun-
ningsstelsel wordt een zorgvuldige afweging gewaarborgd. De vergunningen zullen beoordeeld en
afgegeven worden door de desbetreffende provincie.
4.3.2     Natuurnetwerk Nederland
Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen na-
tuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende
agrarisch gebied.
Het Natuurnetwerk Nederland bestaat uit:
    •   bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken;
    •   gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt;
    •   landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer;
    •   ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de Noordzee en de Waddenzee;
    •   alle Natura 2000-gebieden.
Conform artikel 1.12 van de Wet natuurbescherming dragen gedeputeerde staten in hun provincie
zorg voor de totstandkoming en instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk,
genaamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Zij wijzen daartoe in hun provincie gebieden aan die tot dit net-
werk behoren.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 7 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>De planologische begrenzing en beschermingsregimes van het Natuurnetwerk Nederland loopt via
het traject van de provinciale ruimtelijke structuurvisies en verordeningen.
4.4    Houtopstanden
De bescherming van houtopstanden onder conform hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming heeft
als doel om het aanwezige areaal bos in Nederland te behouden. Onder houtopstanden vallen alle
zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers of struiken van een oppervlakte van tien are of
meer of rijbeplanting die meer dan twintig bomen omvat. In bijlage 1 (tabel V) word de regels nader
toegelicht.
Wanneer houtopstanden geveld worden, niet vallende onder artikel 4.1 van de Wet natuurbescher-
ming, geldt een meldingsplicht bij Gedeputeerde Staten van desbetreffende provincie (artikel 4.2 Wet
natuurbescherming). Op basis van deze melding wordt door de provincie beoordeeld of de voorge-
nomen velling aanvaardbaar is in het kader van natuur- en landschapswaarden. Indien er geen be-
zwaar is om de houtopstanden te kappen, verplicht artikel 4.2 van de Wet natuurbescherming om
binnen 3 jaar na het vellen of tenietgaan van de houtopstand op dezelfde grond houtopstanden op-
nieuw aan te planten. Er geldt een algehele vrijstelling van de herplantplicht voor houtopstanden die
gekapt worden in het kader van natuurbeheer en natuurbehoud.
Indien bij de voorgenomen ontwikkeling herplantplicht geldt, maar niet voldaan kan worden aan de
herplantplicht op de projectlocatie zelf, dan dient een ontheffing aangevraagd te worden met betrek-
king tot de herplantplicht bij de desbetreffende provincie. De provincie toetst vervolgens of voldaan
wordt aan de bij de provinciale verordening gestelde regels voor herbeplanting op andere perceels-
gronden. Deze regels hebben onder andere betrekking op de kwaliteit, oppervlakte en locatie van de
andere grond en de natuurwaarde van de te vellen houtopstand. Tevens kan ontheffing verleend
worden van herplantplicht ter plaatse, indien gewerkt wordt via een door het ministerie goedgekeurde
gedragscode die gebruikt mag worden door een van de betrokken partijen voor een wijze van vellen
en een wijze van herplanten.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 8 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>5      AANGETROFFEN EN TE VERWACHTEN BESCHERMDE SOORTEN
Het voorkomen van planten- en diersoorten in een gebied wordt mede bepaald door de aanwezigheid
van geschikt leefgebied. Een soort kan in zijn leefgebied gebruik maken van verschillende plekken
om te verblijven. Al deze plekken (biotopen) kunnen een bepaalde functie voor de soort vervullen. In
dit hoofdstuk wordt op basis van het aanwezige habitat / verblijfsmogelijkheden samen met versprei-
dingsgegevens beschreven welke beschermde soorten binnen de onderzoekslocatie kunnen voorko-
men. Afhankelijk van de soort wordt ingegaan op de potentiële aanwezigheid van vaste rust- en ver-
blijfplaatsen, foerageergebied en verbindingroutes. Tevens wordt beoordeeld of de voorgenomen
plannen een negatief effect kunnen hebben op de mogelijk aanwezige beschermde soorten. In hoofd-
stuk 6 wordt beschreven welke juridische implicaties dit voor het project heeft.
5.1     Vogels
5.1.1     Broedvogels (nesten jaarrond beschermd)
Er zijn broedvogels waarvan de nesten ook beschermd zijn op het moment dat ze niet voor de voort-
planting in gebruik zijn. Binnen het bosgebied kunnen dit zijn: boomvalk, buizerd, havik, oehoe, rans-
uil, sperwer, wespendief en zwarte wouw. Van deze soorten kan de oehoe en zwarte wouw op voor-
hand worden uitgesloten. Deze soorten broeden niet in de omgeving van de onderzoekslocatie. Te-
vens kunnen op grond van het habitat, een dicht bosgebied, de boomvalk en ransuil als broedvogel
worden uitgesloten. Volgens de NDFF broeden geen van de bovengenoemde soorten binnen een
straal van 3 kilometer van de onderzoekslocatie.
Gedurende het veldbezoek zijn geen nesten waargenomen die mogelijk in gebruik kunnen zijn door
een buizerd, havik, sperwer of wespendief. Echter vanwege de grootte van de onderzoekslocatie en
de dichtheid van diverse boomtoppen is het mogelijk dat een enkel nest is gemist. Vanwege deze
reden zijn de locaties waarbij grote veranderingen gepland zijn, zoals kap van bomen voor de plat-
forms en de bouw van platforms, extra gedetailleerd onderzocht. Op deze locaties zijn tevens geen
nesten aangetroffen. Aangezien op de locaties met grote veranderingen geen nesten zijn aangetrof-
fen, de aard van werkzaamheden op andere locaties (beheer) minimaal is, de al aanwezige verstoring
door het huidige gebruik en het ontbreken van waarnemingen in NDFF van territoria van deze soorten
op de onderzoekslocatie kunnen negatieve effecten op broedvogels met jaarrond beschermde nesten
met voldoende zekerheid worden uitgesloten.
5.1.2     Overige broedvogels
De beplanting op de onderzoekslocatie kan nestgelegenheid bieden aan broedvogelsoorten zoals
houtduif, zanglijster, staartmees en winterkoning. De nesten van deze soorten zijn alleen beschermd
op het moment dat ze als zodanig in gebruik zijn. Overtreding van verbodsbepalingen uit de Wet na-
tuurbescherming zijn te voorkomen (zie hoofdstuk 6).
De broedvogels waarvan het nest in uitzonderlijke gevallen eveneens jaarrond is beschermd, zijn
voornamelijk holenbroeders, zoals spechten en mezen, of makers van grote nesten, zoals ekster en
zwarte kraai. Dergelijke nesten zijn niet waargenomen.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 9 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>Het gaat hierbij om algemeen voorkomende soorten, die ook in de directe omgeving en op de onver-
stoorde plekken op de onderzoekslocatie voldoende broedgelegenheid hebben. Tevens is de kap
dusdanig minimaal, ten opzichte van de grootte van de onderzoekslocatie, dat er weinig broedgele-
genheid verloren gaat. Er zijn derhalve geen bijzondere ecologische omstandigheden die rechtvaar-
digen dat de nesten van genoemde soorten op de onderzoekslocatie een jaarrond beschermde status
zouden moeten hebben. Het werken buiten het broedseizoen is voldoende om overtreding van de
Wet natuurbescherming te voorkomen (zie hoofdstuk 6).
5.2     Vleermuizen
Volgens verspreidingsgegevens van de NDFF is de onderzoekslocatie gelegen in een deel van Ne-
derland waar de volgende vleermuissoorten kunnen voorkomen: baardvleermuis, franjestaart, gewo-
ne dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, rosse vleermuis, ruige
dwergvleermuis en watervleermuis.
Verblijfplaatsen op de onderzoekslocatie
De onderzoekslocatie is geheel onbebouwd, waardoor uitgesloten kan worden dat er verblijfplaatsen
van gebouwbewonende vleermuizen aanwezig zijn. Overtreding van de Wet natuurbescherming ten
aanzien van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen is niet aan de orde.
De aanwezige bomen op de onderzoekslocatie zijn onderzocht op holtes, spleten en/of loshangend
schors, wat kan dienen als potentiële vaste rust- en verblijfplaats voor boombewonende vleermuizen.
Er zijn enkele holtes aangetroffen, hiervan kon circa de helft worden uitgesloten als geschikte verblijf-
plaatsen voor vleermuizen, omdat ze aan de bovenzijde open waren. Gezien het oppervlakte en de
dichtheid van de bomen is niet uit te sluiten dat er tijdens het veldbezoek een holte is gemist. Ten-
minste drie bomen met holtes, die geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen, zijn aangetroffen
op de locatie (zie figuur 10). De bomen met holtes zijn op locaties waar geen kap gepland is en de
directe omgeving behouden blijft. Op basis van deze plannen kan worden uitgesloten dat eventueel
verblijvende vleermuizen verstoring van de werkzaamheden ondervinden. Indien eventuele kap op de
locatie benodigd is ter uitdunning dienen de bomen gecontroleerd te worden op holtes en dergelijk
bomen te sparen van kap. Hierdoor kan overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van
verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen worden uitgesloten (zie hoofdstuk 6).
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 10 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>Figuur 10. Locaties van bomen met geschikte holtes als verblijfplaats voor vleermuizen.
Verblijfplaatsen buiten de onderzoekslocatie
Het is door de onderlinge afstand tot de bebouwing in de omgeving niet aannemelijk dat er in de di-
recte invloedssfeer van de onderzoekslocatie potentiële verblijfplaatsen aanwezig zijn die negatieve
invloed kunnen ondervinden van de werkzaamheden.
Foerageerhabitat
De onderzoekslocatie zal, gelet op het aanwezige habitat gebruikt kunnen worden door in de omge-
ving verblijvende vleermuizen als gewone dwergvleermuis, rosse vleermuis en diverse andere soor-
ten om te foerageren. De plannen zullen echter geen aantasting van belangrijk foerageerhabitat vor-
men aangezien door de voorgenomen ingreep het aanbod van foerageermogelijkheden niet in het
geding zal komen, doordat de onderzoekslocatie geschikt blijft als foerageergebied.
Vliegroutes
Vleermuizen maken veelal gebruik van lijnvormige (donkere) landschapselementen als houtsingels,
beken en lanen om zich te verplaatsen tussen verblijfplaatsen en foerageergebieden. Door de herin-
richting van de onderzoekslocatie worden geen vliegroutes verstoord, aangezien de bomen die kun-
nen dienen als vliegroute aan de randen van de onderzoekslocatie groeien en deze bomen blijven
behouden op basis van de huidige plannen.
5.3    Overige zoogdieren
Alle zoogdieren in Nederland zijn beschermd. Voor sommige algemeen voorkomende soorten geldt
een provinciale vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkeling. Op deze wijze is er onderscheid te maken in
streng beschermde en minder streng beschermde soorten.
Volgens verspreidingsgegevens van de NDFF ligt de onderzoekslocatie binnen het verspreidingsge-
bied van de volgende streng beschermde grondgebonden zoogdieren waargenomen: otter, boom-
marter, damhert, das, eekhoorn, grote bosmuis, steenmarter, veldspitsmuis, waterspitsmuis en wild
zwijn.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                    Pagina 11 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Streng beschermde soorten
De onderzoekslocatie biedt geen geschikte verblijfplaatsen voor de steenmarter. Steenmarters ge-
bruiken hooizolders, loze ruimtes onder het dak, schuurtjes en dergelijke, als verblijfplaats. Gelet op
het ontbreken van bebouwing kan worden gesteld dat de onderzoekslocatie niet in gebruik is door de
steenmarter als verblijfplaats.
De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de eekhoorn. Een gedeelte van de hoge bomen op
de onderzoekslocatie konden door het ontbreken van bladerdek goed worden onderzocht op de aan-
wezigheid van nesten. Er zijn geen nesten van eekhoorns aangetroffen, echter niet alle bomen kon-
den volledig worden onderzocht door een dicht bladerdek bij de top. Hierdoor kan de aanwezigheid
van een vaste- rust of verblijfplaats van eekhoorn niet worden uitgesloten. Indien eventuele kap op de
locatie benodigd is ter uitdunning dienen de bomen gecontroleerd te worden op nesten en dergelijk
bomen te sparen van kap. Hierdoor kan overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van
verblijfplaatsen van de eekhoorn worden uitgesloten (zie hoofdstuk 6).
De das komt volgens de verspreidingsgegevens voor in de omgeving. Tijdens het veldbezoek is de
gehele onderzoekslocatie met banen van 5 meter breed onderzocht en er zijn op de onderzoeksloca-
tie geen loop- of eetsporen, latrines en/of wissels aangetroffen die duiden op de aanwezigheid en/of
het gebruik van de onderzoekslocatie door de das. Verstoring ten aanzien van de das als gevolg van
de voorgenomen ingreep kan redelijkerwijs worden uitgesloten.
Het voorkomen van overige grondgebonden zoogdieren waarvoor geen vrijstelling geldt, is tijdens het
veldbezoek niet vastgesteld. Vanwege het voorkomen van geschikt habitat kan het voorkomen van
deze soorten niet worden uitgesloten. De onderzoekslocatie biedt geschikt habitat voor de grote bos-
muis en wild zwijn. Tijdens het veldbezoek zijn geen sporen van deze dieren aangetroffen. Op de
locaties waar kap en bouw gaat plaatsvinden is extra gezocht naar sporen of holen, deze zijn uitge-
sloten. Door het ontbreken van sporen en holen op de locaties waar gewerkt gaat worden kan vernie-
ling van verblijfplaatsen van deze soorten, en hierbij overtreding van de Wet natuurbescherming,
worden uitgesloten. Overtreding ten aanzien van de waterspitsmuis en otter kunnen worden uitgeslo-
ten aangezien deze soorten hoogstens gebruik maken van de Dinkel en niet het omliggende droge
bosgebied.
Licht beschermde soorten
De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor een aantal soorten grondgebonden zoogdieren. Het
gaat daarbij om algemene soorten als konijn, egel, mol en diverse muizensoorten. Door de voorge-
nomen werkzaamheden bestaat de kans dat verblijfplaatsen van licht beschermde soorten worden
vergraven (zie hoofdstuk 6).
5.4     Reptielen, amfibieën en vissen
Reptielen
Volgens gegevens van de NDFF zijn er in de afgelopen 5 jaar in de directe omgeving van de onder-
zoekslocatie geen streng beschermde reptielen waargenomen. Volgens de verspreidingsgegevens
van RAVON was de onderzoekslocatie gelegen in het verspreidingsgebied van de levendbarende
hagedis, echter de soort is al enkele jaren niet meer in de omgeving waargenomen.
Reptielen stellen specifieke eisen aan het habitat die betrekking hebben op verschillende factoren. Op
de onderzoekslocatie is geschikt habitat voor de levendbarende hagedis aanwezig vanwege de aan-
wezige open structuren en zonplekken. Echter het voorkomen van de soort is niet aannemelijk van-
wege het uitblijven van waarnemingen in een straal van twee kilometer voor meer dan 5 jaar en het
niet meer in het kerngebied van de soort valt. Het is daarentegen niet uit te sluiten dat incidenteel een
individu op of nabij de onderzoekslocatie kan voorkomen (zie hoofdstuk 6).
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                     Pagina 12 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>Amfibieën
Volgens gegevens van de NDFF zijn binnen enkele kilometers rondom de onderzoekslocatie in de
afgelopen 5 jaar de volgende soorten waargenomen: alpenwatersalamander, bastaardkikker, bruine
kikker, gewone pad, groene kikker, kamsalamander, kleine watersalamander, knoflookpad en poel-
kikker.
De onderzoekslocatie vormt geschikt landhabitat voor algemene amfibieënsoorten als bruine kikker
en gewone pad. De Dinkel die zich aan de noordzijde van de onderzoekslocatie bevindt kan in luwten
onderkomen bieden aan beide soorten. Op de onderzoekslocatie kunnen deze soorten beschutting
vinden tussen de ruigte en onder de takkenhopen. De waarnemingen van de streng beschermde
knoflookpad, kamsalamander en poelkikker, hebben betrekking op de westelijk gelegen gebieden
Paaschberg, Roderveld en Molterheurne. Door de voorgenomen werkzaamheden kunnen negatieve
gevolgen ontstaan voor algemene soorten (zie hoofdstuk 6).
Doordat wateroppervlakten als beken, sloten en plassen op de onderzoekslocatie ontbreken zijn
voortplantingsmogelijkheden voor amfibieën op de onderzoekslocatie uitgesloten.
Vissen
Vanwege het ontbreken van oppervlaktewater op de onderzoekslocatie kan deze soortgroep buiten
beschouwing worden gelaten.
5.5    Ongewervelden
Libellen
Er zijn slechts enkele libellensoorten die binnen de Wet natuurbescherming een strenge bescherming
genieten. Deze zijn voor wat betreft hun verspreiding gebonden aan specifieke habitateisen, die veel-
al alleen in natuurgebied zijn te vinden. Beschermde soorten zijn op de onderzoekslocatie niet te ver-
wachten. Enkele soorten kunnen gebruik maken van de Dinkel zoals de bosbeekjuffer, echter deze
soorten vinden geen geschikt habitat op de onderzoekslocatie zelf.
Dagvlinders
Beschermde dagvlinders stellen specifieke eisen aan het voortplantingshabitat. Bij het habitat is het
belangrijk dat aan de eisen van alle stadia van de vlindersoort wordt voldaan. Voor de beschermde
soorten in Nederland geldt dat deze veelal gebonden zijn aan zeldzame waardplanten, die vaak al-
leen in natuurterreinen zijn te vinden. Geschikte waardplanten voor beschermde vlindersoorten als
sleedoornpage (sleedoorn) en iepenpage (iep) zijn op de onderzoekslocatie niet aanwezig. De kleine
ijsvogelvlinder is wel waargenomen op de onderzoekslocatie. De waardplant van de kleine ijsvogel-
vlinder is kamperfoelie. Deze plant is niet waargenomen op de locaties waar werkzaamheden gaan
plaatsvinden waardoor een negatief effect op deze soort uitgesloten kan worden.
Overige soorten
Overige beschermde soorten, zoals vliegend hert, Europese rivierkreeft en platte schijfhoorn, zijn op
de onderzoekslocatie uit te sluiten. Er is geen geschikt habitat voor dergelijke beschermde soorten op
de onderzoekslocatie aanwezig en er zijn geen waarnemingen bekend in de directe omgeving van de
onderzoekslocatie.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 13 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>5.6    Vaatplanten
Volgens de Floron Verspreidingsatlas zijn na 2000 de beschermde drijvende waterweegbree en ko-
rensla in de omgeving waargenomen. De onderzoekslocatie biedt geen goede groeiomstandigheden
voor deze beschermde plantensoorten vanwege het ontbreken van water (drijvende waterweegbree)
en aangezien de oever van de Dinkel niet tot de onderzoekslocatie behoort en het verder uitblijven
van open zonnige plekken (korensla). Tijdens het veldbezoek zijn geen beschermde planten waarge-
nomen.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                             Pagina 14 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>6     TOETSING AAN SOORTENBESCHERMING
Als gevolg van de voorgenomen ingreep op de onderzoekslocatie kunnen er overtredingen van ver-
bodsbepalingen uit soortbeschermingsparagrafen uit de Wet natuurbescherming optreden. In dit
hoofdstuk wordt beschreven voor welke soorten er sprake is van dreigende overtreding van de Wet
natuurbescherming en of met eenvoudige maatregelen overtreding is te voorkomen. Verder wordt
beschreven voor welke soorten een vervolgtraject noodzakelijk is, bijvoorbeeld omdat toetsing van de
ingreep aan de Wet natuurbescherming op basis van de huidige onderzoeksinspanning niet mogelijk
is, en wat de eventuele consequenties zijn ten aanzien van ontheffingen.
6.1    Broedvogels
Broedvogels met jaarrond beschermde nesten
Op het moment kan met redelijkerwijze zekerheid worden gesteld dat er geen nesten van broedvo-
gels met jaarrond beschermde nesten aanwezig zijn op de onderzoekslocatie. Echter vanwege de
grootte van het perceel is nieuwvestiging mogelijk. Echter indien dit tijdens de gebruiksfase plaats-
vindt zal er van extra verstoring geen sprake zijn omdat de aanwezige verstoring gelijk zal blijven.
Echter indien nieuwe werkzaamheden zal plaatsvinden zal de situatie met betrekking tot de nieuwe
nesten van broedvogels met jaarrond beschermde nesten opnieuw beoordeeld moeten worden.
Algemene broedvogels
Voor de algemene broedvogelsoorten die op de onderzoekslocatie zijn te verwachten geldt dat, indien
het groen buiten het broedseizoen wordt verwijderd, er geen overtredingen plaats zullen vinden met
betrekking tot deze soorten. Artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming (Het is verboden nesten te
beschadigen, te vernielen of weg te nemen) is van toepassing. De nesten mogen echter wel worden
weggenomen wanneer deze op dat moment niet in gebruik zijn. In de Wet natuurbescherming wordt
geen vaste periode gehanteerd voor het broedseizoen. Globaal kan voor het broedseizoen de periode
maart tot half augustus worden aangehouden. Geldend is echter de aanwezigheid van een broedge-
val op het moment van ingrijpen. Indien tijdens het broedseizoen overgegaan wordt op kap dan moe-
ten de desbetreffende vegetatie worden gecontroleerd op nesten. Indien een nest in gebruik is moet
de betreffende vegetatie behouden blijven totdat het nest buiten gebruik is.
6.2    Vleermuizen
Diverse bomen op de onderzoekslocatie is in principe geschikt als verblijfplaats voor vleermuizen. De
kap van deze bomen zou in geval van aanwezigheid van een verblijfsfunctie van vleermuizen kunnen
leiden tot overtreding van de Wet natuurbescherming .
Alle vleermuissoorten zijn opgenomen in bijlage IV van de EU-Habitatrichtlijn, dier- en plantensoorten
van communautair belang die strikt moeten worden beschermd. Vleermuizen worden ook benoemd in
Bijlage II van de conventie van Bonn.
In onderhavig geval kan overtreding van de Wet natuurbescherming worden voorkomen door bij kap
van bomen de desbetreffende bomen op holtes te inspecteren. Indien bomen met holtes worden aan-
getroffen dienen deze bomen behouden te blijven. Is dit niet mogelijk dan moet middels een nader
onderzoek vastgesteld worden of de holte(s) een functie als verblijfplaats voor boombewonende
vleermuizen heeft/hebben.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 15 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>6.3     Grondgebonden zoogdieren en amfibieën
Eekhoorn
Door de dichte toppen van de bomen was het niet mogelijk om alle bomen te controleren op nesten
van de eekhoorn. Echter op de locaties van geplande bouwactiviteiten zijn geen nesten aangetroffen.
Indien kap ergens anders op het terrein plaatsvindt kan niet gegarandeerd worden dat er geen eek-
hoornnesten in de desbetreffende bomen aanwezig zijn. In onderhavig geval kan overtreding van de
Wet natuurbescherming worden voorkomen door bij kap van bomen de bomen op nesten te inspecte-
ren. Indien bomen met nesten worden aangetroffen dienen deze gespaard te worden. Is dit niet mo-
gelijk dan moet middels een goedgekeurde gedragscode gewerkt worden.
Algemene soorten
Voor de te verwachten soorten geldt dat de werkzaamheden mogelijk verstorend kunnen werken. Als
gevolg van graafwerkzaamheden kunnen dieren verwond of gedood worden en holen kunnen worden
verwijderd. Dit houdt een overtreding van artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming in. Voor de te
verwachten soorten geldt, op grond van het provinciale soortenbeleid, bij ruimtelijke ontwikkelingen
echter een vrijstelling, waardoor geen ontheffing hoeft te worden aangevraagd. Het is echter in het
kader van de zorgplicht wel noodzakelijk om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen
en al het redelijkerwijs mogelijke dient gedaan te worden om het doden van individuen te voorkomen.
Het doden of verwonden kan plaatsvinden indien schuil- of voortplantingslocaties worden beschadigd.
Dit kan door het verwijderen van stenenstapels, takkenhopen, omgevallen bomen, bladeren en ande-
re materialen die door langdurige opslag of aanwezigheid schuilplaatsen bieden. Het verwijderen van
de materialen dient daarom buiten de gevoelige periode van voortplanting of winterrust plaats te vin-
den. Aanwezige dieren moeten de gelegenheid krijgen om veilig weg te komen.
6.4     Reptielen
Op de onderzoekslocatie kan incidenteel de levendbarende hagedis voorkomen. De werkzaamheden
kunnen verstorend werken voor individuen die zich op de onderzoekslocatie bevinden. Door de werk-
zaamheden kunnen dieren gewond raken of worden gedood. Dit houdt een overtreding van artikel
3.10 van de Wet natuurbescherming in.
Aangezien negatieve effecten plaats kunnen vinden gedurende de aanleg van de natuurbegraafplaats
wordt geadviseerd om middels een ecologisch werkprotocol te werken. In het ecologisch werkprotocol
kunnen maatregelen worden opgenomen om verwonding en doding van levendbarende hagedis ge-
durende de aanlegfase te voorkomen. Hierdoor zal overtreding van artikel 3.10 van de Wet natuurbe-
scherming redelijkerwijs worden voorkomen.
6.5     Overige soort(groep)en
Overtredingen van de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde soorten behorend tot de
overige soortgroepen zijn wegens het ontbreken van geschikt habitat/verblijfsmogelijkheden, op basis
van verspreidingsgegevens, de aanwezigheid van voldoende alternatieven en/of gezien de aard van
de ingreep in dit geval niet aan de orde.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                 Pagina 16 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>7      TOETSING AAN NATURA 2000-GEBIED DINKEL
7.1      Doelstelling Natura 2000
Voor ieder Natura 2000-gebied geldt dat deze een specifiek internationaal belang heeft voor bepaalde
soorten en/of habitattypen. Op grond van de staat van instandhouding en het relatief belang van soor-
ten en habitattypen zijn de belangrijkste verbeteropgaven en doelen op landelijk niveau vastgesteld.
Deze landelijke doelen vormen de kaders voor de formulering van instandhoudingdoelen op gebieds-
niveau. Algemene doelen zijn behoud en indien van toepassing herstel van:
     • de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan de ecologische samenhang van Natura 2000
          zowel binnen Nederland als binnen de Europese Unie;
     • de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan de biologische diversiteit en aan de gunstige
          staat van instandhouding van natuurlijke habitats en soorten binnen de Europese Unie, die
          zijn opgenomen in bijlage I of bijlage II van de Habitatrichtlijn. Dit behelst de benodigde bij-
          drage van het gebied aan het streven naar een op landelijke niveau gunstige staat van in-
          standhouding voor de habitattypen en de soorten waarvoor het gebied is aangewezen;
     • de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied, inclusief de samenhang van de struc-
          tuur en functies van de habitattypen en van de soorten waarvoor het gebied is aangewezen;
     • de op het gebied van toepassing zijnde ecologische vereisten van de habitattypen en soorten
          waarvoor het gebied is aangewezen.
7.2      Aanwezige habitats
Ieder Natura 2000-gebied is aangewezen voor een aantal specifieke habitats. De EU-lidstaten zijn de
verplichting aangegaan om alle maatregelen te nemen, die nodig zijn om een gunstige staat van in-
standhouding van habitattypen van communautair belang te realiseren. Het Natura 2000-gebied de
Dinkelland heeft in totaal 21 aangewezen habitattypes, deze zijn weergegeven in tabel I.
Tabel I. Aangewezen habitattypes voor het Natura 2000-gebied de Dinkelland.
 Habitattype                            Code                   Habitattype                              Code
 Stuifzandheiden met struikhei          H2310                  Overgangs- en trilvenen (trilvenen)      H7140A
 Zandverstuivingen                      H2330                  Pioniervegetaties met snavelbiezen       H7150
 Zwakgebufferde vennen                  H3130                  Kalkmoerassen                            H7230
 Zure vennen                            H3160                  Beuken-eikenbossen met hulst             H9120
 Beken en rivieren met waterplanten H3260A                     Eiken-haagbeukenbossen           (hogere H9160A
 (waterranokels)                                               zandgronden)
 Vochtige heiden (hogere zandgronden)   H4010A                 Oude eikenbossen                         H9190
 Droge heiden                           H4030                  Hoogveenbossen                           H91D0
 Jeneverbesstruwelen                    H5130                  Vochtige alluviale bossen (zachtooibos- H91E0A
                                                               sen)
 Stroomdalgraslanden                    H6120                  Vochtige alluviale    bossen     (essen- H91E0B
                                                               iepenbossen)
 Heischrale graslanden                  H6230                  Vochtige alluviale bossen (beekbegelei- H91E0C
                                                               dende bossen)
 Blauwgraslanden                        H6410
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                                Pagina 17 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>In figuur 11 zijn de beschermde habitats in de omgeving van de onderzoekslocatie weergegeven. Aan
de onderzoekslocatie grenst het type Onbekend (KDW meest gevoelige aangewezen habitattype) en
Vochtige alluviale bossen (essen-iepenbossen).
Figuur 11. Aangewezen habitattypes in de omgeving van de onderzoekslocatie.
7.3      Aangewezen soorten
Per Natura 2000-gebied worden specifieke soorten aangewezen. Het gebied is aangewezen voor in
totaal drie soorten, het betreffen alle drie vissen. Er zijn geen aangewezen vogel-, reptielen-, zoogdier
en amfibiesoorten voor het gebied Dinkelland. In tabel IV zijn de aangewezen soorten weergegeven.
Tabel II. Aangewezen soorten overige soorten Natura 2000-gebied Dinkelland.
 Soort                        Code
 Beekprik                     H1096
 Bittervoorn                  H1134
 Rivierdonderpad              H1163
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                     Pagina 18 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>7.4       Gevoeligheid
De toetsing van de ingreep aan de Wet natuurbescherming heeft plaatsgevonden aan de hand van
de effectenindicator van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). In deze ef-
fectenindicator van het Ministerie van LNV zijn de meest voorkomende storende factoren met betrek-
king tot Natura 2000-gebieden beschreven. De effectenindicator onderscheidt 19 storende factoren.
De storingsfactoren voor het deelgebied Dinkelland en aangewezen habitat en soorten, zijn weerge-
geven. Omdat de natuurbegraafplaats een vorm van landrecreatie is de activiteit landrecreatie in de
effectenindicator ingevuld. Aangezien de activiteit buiten het Natura 2000-gebied plaatsvindt kan op-
pervlakte verlies op voorhand worden uitgesloten. Vanwege de toename in autoverkeer zijn tevens de
effecten verzuring en vermesting door N-depositie vanuit de lucht meegenomen. De te toetsen facto-
ren zijn in onderstaande tabel dikgedrukt weergegeven.
Tabel III. Storende factoren conform effectenindicator*.
   1. Oppervlakteverlies                                              11. Verandering overstromingsfrequentie
   2. Versnippering                                                   12. Verandering dynamiek substraat
   3. Verzuring                                                       13. Verstoring door geluid
   4. Vermesting                                                      14. Verstoring door licht
   5. Verzoeting                                                      15. Verstoring door trilling
   6. Verzilting                                                      16. Optische verstoring
   7. Verontreiniging                                                 17. Verstoring door mechanische effecten
   8. Verdroging                                                      18. Verandering in populatiedynamiek
   9. Vernatting                                                      19. Bewuste verandering soortensamenstelling
   10. Verandering stroomsnelheid
 * De vetgedrukte factoren worden bij de toetsing betrokken, de overige factoren zijn op voorhand niet aan de orde.
In figuur 12 is de gevoeligheid van de aangewezen habitats en soorten voor de 19 storende factoren.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                                          Pagina 19 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>Figuur 12. Gevoeligheid van de aangewezen soorten voor landrecreatie.
7.5    Inventarisatie mogelijke effecten Natura 2000
7.5.1     Verzuring en vermesting door N-depositie vanuit de lucht
Kenmerk: Verzuring van bodem of water is een gevolg van de uitstoot (emissie) van vervuilende
gassen door bijvoorbeeld fabrieken en (vracht)auto's. De uitstoot bevat onder andere zwaveldioxide
(SO2), stikstofoxide (NOx), ammoniak (NH3) en vluchtige organische stoffen (VOS). Deze verzurende
stoffen komen via lucht of water in de grond terecht en leiden aldus tot het zuurder worden van het
biotische milieu. De belangrijkste bronnen van verzurende stoffen zijn de landbouw, het verkeer en de
industrie.
Vermesting is de 'verrijking' van ecosystemen met name stikstof en fosfaat. Het kan gaan om aanvoer
door de lucht (droge en natte neerslag van ammoniak en stikstofoxiden) of nitraat- en fosfaataanvoer
door het oppervlaktewater.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                  Pagina 20 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Interactie andere factoren: De effecten van verzurende stoffen zijn niet altijd te scheiden van die
van vermestende stoffen, omdat een deel van de verzurende stoffen ook vermestend werkt (aanvoer
van stikstof).
Gevolg: Verzuring leidt tot een directe of indirecte afname van de buffercapaciteit (het neutralisatie-
vermogen) van bodem of water. Op termijn resulteert dit proces in een daling van de zuurgraad. Hier-
door zullen voor verzuring gevoelige soorten verdwijnen, wat kan resulteren in een verandering van
het habitattype en daarmee mogelijk het verdwijnen van typische (dier)soorten.
De groei in veel natuurlijke landecosystemen zoals bossen, vennen en heidevelden worden gelimi-
teerd door de beschikbaarheid van stikstof. Het gevolg van stikstof depositie is dat deze extra stikstof
extra groei geeft. Daarbij is de beschikbaarheid van stikstof bepalend voor de concurrentieverhoudin-
gen tussen de plantensoorten.
Als de stikstofdepositie boven een bepaald kritisch niveau komt, neemt een beperkt aantal planten-
soorten sterk toe ten koste van meerdere andere. Hierdoor neemt de biodiversiteit af.
Analyse:
Op 4 juli 2023 is een Aeriusberekening uitgevoerd voor de aanlegfase (kenmerk TtVdBpA17w8). Uit
deze berekening blijkt dat bij aanleg van het ontvangstgebouw. Uit deze berekening blijkt dat er geen
sprake zal zijn van een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden.
Door RMA advies is op 24 mei 2022 een AERIUS-berekening is uitgevoerd naar de effecten van het
planvoornemen op de stikstofuitstoot in Natura 2000-gebieden gedurende de gebruiksfase (kenmerk:
RR8Mhi93x2ah). De conclusie van de berekening is dat er in de gebruiksfase geen sprake zal zijn
van een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden als gevolg van de voorgenomen
ingreep. Negatieve effecten als gevolg van stikstofdepositie zijn daarmee uitgesloten.
7.5.2     Verontreiniging
Kenmerk: Er is sprake van verontreiniging als er verhoogde concentraties van stoffen in een gebied
voorkomen, welke stoffen onder natuurlijke omstandigheden niet of in zeer lage concentraties aanwe-
zig zijn. Bij verontreiniging is sprake van een zeer brede groep van ecosysteem/gebiedsvreemde stof-
fen: organische verbindingen, zware metalen, schadelijke stoffen die ontstaan door verbranding of
productieprocessen, straling (radioactief en niet radioactief), geneesmiddelen, endocrien werkende
stoffen etc. Deze stoffen werken in op de bodem, grondwater, lucht.
Interactie andere factoren: geen directe interactie met andere factoren. Wel kan verontreiniging als
gevolg van andere factoren optreden.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 21 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Gevolg: Vrijwel alle soorten en habitattypen reageren op verontreiniging. De ecologische effecten
uiten zich in het verdwijnen van soorten en/of het beïnvloeden van gevoelige ecologische processen.
Deze beïnvloeding kan direct plaatsvinden maar ook indirect via een opeenvolging van ecologische
interacties. Bovendien kan verontreiniging zich pas vele jaren/decennia later manifesteren. De gevol-
gen van verontreiniging zijn divers en complex. In het algemeen kan gesteld worden dat aquatische
habitattypen en soorten gevoeliger zijn dan terrestrische systemen. Ook geldt dat soorten in de top
van de voedselpiramide, als gevolg van accumulatie, van verontreinigingen gevoeliger zijn. Echter,
afhankelijk van de concentratie en duur van de verontreiniging zijn alle habitattypen en soorten ge-
voelig en kan verontreiniging leiden tot verandering van de soortensamenstelling.
Analyse: In de gebruiksfase worden er geen gevaarlijke stoffen gebruikt, waardoor er geen kans op
verontreiniging is. Tijdens de aanlegfase, met name de aanleg het ontvangstgebouw, zal er worden
gewerkt met machines. In het geval van calamiteiten (bijvoorbeeld lekkages) kunnen verontreinigende
stoffen zoals diesel of hydraulische olie in de bodem lekken en uiteindelijk via regenwater of grondwa-
ter het Natura 2000-gebied binnenstromen. Bij dergelijke calamiteiten zullen in het kader van overige
wetgeving (zorgplicht) echter direct maatregelen getroffen worden. Bij gebruik van deugdelijk materi-
eel zal de kans op het optreden van calamiteiten tot een minimum beperkt zijn.
7.5.3     Verstoring door geluid
Kenmerk: verstoring door onnatuurlijke geluidsbronnen; permanent zoals geluid wegverkeer dan wel
tijdelijk zoals geluidsbelasting bij evenementen. Geluid is een hoorbare trilling, gekenmerkt door ge-
luidsdruk en frequentie.
Interactie andere factoren: Treedt vaak samen met visuele verstoring op door bijv. vlieg- en auto-
verkeer, manifestaties etc.
Gevolg: Logischerwijs zijn alleen diersoorten gevoelig voor direct effecten van geluid. Geluid is een
belangrijke factor in de verstoring van fauna. De verstoring door geluid wordt beïnvloed door het ach-
tergrondgeluid en de duur, frequentie en sterkte van de geluidsbron zelf. Geluidsbelasting kan leiden
tot stress en/of vluchtgedrag van individuen. Dit kan vervolgens weer leiden tot het verlaten van het
leefgebied of bijvoorbeeld een afname van het reproductieproces. In bepaalde gevallen kan ook ge-
wenning optreden, in het bijzonder bij continu geluid. Voor zeezoogdieren en vogels is in bepaalde
gevallen deze dosis-effect relatie goed gekwantificeerd.
Analyse: Verstoring door geluid is mogelijk gedurende de aanlegfase van de gebouwen. Tijdens de
gebruiksfase van de natuurbegraafplaats zal alleen verstoring plaats kunnen vinden tijdens de begra-
fenissen en gewoon recreatief bezoek van mensen. Echter deze verstoring zal geen verhoogde ver-
storing van geluid inhouden, omdat er geen grote mechanische handelingen benodigd zijn, enkel
graafwerkzaamheden voor een enkel graf, en vanwege de al aanwezige recreatieve functie van het
gebied.
De geluidsverstoring tijdens de aanlegfase zal worden veroorzaakt door het gebruik van machines en
graafwerkzaamheden. Deze effecten zijn plaatselijk en tijdelijk; na de aanlegfase zal dit effect ver-
dwijnen en zal alleen de tijdelijke verstoring tijdens begrafenissen en recreatie nog plaatsvinden. De
gevoelige soorten voor geluid betreffen drie vissoorten die alle drie niet direct op de onderzoeksloca-
tie voor kunnen komen door het ontbreken van oppervlaktewater. Tevens zullen de directe oevers
van de Dinkel niet gebruikt worden voor de natuurbegraafplaats, de plechtigheden zullen minimaal 50
meter van de oever verwijderd zijn. Samen met de al aanwezige recreatiedruk kan redelijkerwijs wor-
den uitgesloten dat er een merkbare toename van verstoring door geluid aanwezig is voor de eventu-
eel aanwezige vissen in de Dinkel.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                    Pagina 22 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>7.5.4      Verstoring door licht
Kenmerk: verstoring door kunstmatige lichtbronnen, zoals licht uit woonwijken en industrieterreinen,
glastuinbouw etc.
Interactie andere factoren: geen?
Gevolg: Kunstmatige verlichting van de nachtelijke omgeving kan tot verstoring van het normale ge-
drag van soorten leiden. Naar mogelijke effecten is nog vrij weinig onderzoek gedaan. Veel kennis
gaat daarom nog niet verder dan het kwalitatief signaleren van risico’s. Met name schemer- en nacht
actieve dieren kunnen last hebben van verstoring door licht, doordat zij juist aangetrokken worden of
verdreven door de lichtbron. Hierdoor raakt bijvoorbeeld hun ritme ontregeld of verlichte delen van het
leefgebied worden vermeden.
Analyse: Extra gebruik van verlichting in het gebied is mogelijk gedurende de aanlegfase van de
natuurbegraafplaats. Tijdens de aanlegfase zal naar verwachting gebruik gemaakt worden van ver-
lichting. Echter dit zal alleen benodigd zijn op locaties waar bouwwerkzaamheden plaatsvinden ter
plaatse van het ontvangstgebouw. Vanwege de ligging van het ontvangstgebouw zal er geen uitstra-
ling van verlichting naar het Natura 2000-gebied plaatsvinden waarmee negatieve gevolgen uitgeslo-
ten zijn.
Tijdens de gebruiksfase van de natuurbegraafplaats zal geen verstoring van verlichting plaatsvinden
aangezien er geen verlichting zal worden aangelegd in het gebied.
7.5.5      Optische verstoring
Kenmerk: optische verstoring betreft verstoring door de aanwezigheid en/of beweging van mensen
dan wel voorwerpen die niet thuishoren in het natuurlijke systeem.
Interactie andere factoren: treedt vaak samen op met verstoring door geluid (in geval van recreatie)
of trilling en licht (in geval van voertuigen, schepen).
Gevolg: optische verstoring leidt vooral tot vluchtgedrag van dieren. De soort reageert bijvoorbeeld
op beweging omdat een potentiële vijand wordt verwacht. Andersom kan optische verstoring juist ook
het uitzicht van soorten beperken waardoor zij potentiële vijanden niet zien naderen. De daadwerke-
lijke effecten zijn zeer soortspecifiek en hangen van de schuwheid van de soort af en de mate waarin
gewenning optreedt. Bovendien kunnen de effecten afhankelijk zijn van de periode van de levenscy-
clus van de soort: in de broedtijd zijn soorten over het algemeen schuwer en dus gevoeliger voor op-
tische verstoring.
Analyse: Tijdens de aanlegfase zullen er meer mensen en machines op de onderzoekslocatie aan-
wezig zijn dan in de huidige situatie het geval is. Er zal daarom een potentiële toename van optische
verstoring zijn.. Er zullen circa twee plechtigheden per week plaatsvinden, dit zal tijdelijke extra opti-
sche verstoring kunnen creëren. Echter dit zal plaatsvinden binnen de grenzen van de paden waar-
door er in de rustige gebieden geen verstoring zal plaatsvinden. Vanwege de huidige recreatiegebruik
wordt er geen extra negatieve effecten van optische verstoring tijdens de gebruiksfase verwacht Aan-
gezien de aanlegfase slechts tijdelijk is zullen geen lange termijn effecten van de werkzaamheden op
het Natura 2000-gebied ten opzichte van optische verstoring plaatsvinden.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                     Pagina 23 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>7.5.6     Verstoring door mechanische effecten
Kenmerk: Onder mechanische effecten vallen verstoring door betreding, golfslag, luchtwervelingen
etc. die optreden ten gevolge van menselijke activiteiten. De oorzaken en gevolgen zijn bij deze sto-
rende factor zeer divers.
Interactie andere factoren: verstoring kan samenvallen met verstoring door geluid, licht en trilling.
Gevolg: deze storende factor kan leiden tot een verandering van het habitattype en/of verstoring of
het doden van fauna-individuen. Bij habitattypen treedt de verstoring/verandering vaak op ten gevolge
van recreatie of bijvoorbeeld militaire activiteiten. Het effect is zeer afhankelijk van de kwetsbaarheid
(gevoeligheid) van het habitattype. Waterrecreatie en scheepvaart leiden tot golfslag, hetgeen effect
kan hebben op de oeverbegroeiing en waterfauna. Luchtwervelingen van bijvoorbeeld windmolens
kunnen leiden tot vogelsterfte.
Analyse: Mechanische effecten in de aanlegfase kunnen worden veroorzaakt door aanleg van be-
bouwing, dit zal echter zeer plaatselijke effecten zijn zoals trillingen in de grond waardoor er geen
merkbare effecten in het Natura 2000-gebieden zullen zijn. In de gebruiksfase zal er geen toename
van wervelingen of golfslag optreden. Er zal namelijk geen extra betreding van het Natura 2000-
gebied plaatsvinden, de te gebruiken paden liggen buiten het Natura 2000-gebied.
7.6     Conclusie
Op basis van de toetsing van effecten aan de hand van de effectindicator kan worden geconcludeerd
dat de volgende externe effecten relevant zijn bij de voorgenomen werkzaamheden: vermesting, ver-
zuring, verontreiniging, geluid, licht, optische verstoring en mechanische effecten.
De gevolgen van de optredende effecten verontreiniging, geluid, trilling zijn op voorhand zeer beperkt.
Overige effecten zullen niet plaatsvinden. Verontreiniging is alleen mogelijk als gevolg van een cala-
miteit in de aanlegfase en als zodanig niet te voorspellen.
Op grond van bovenstaande kan worden geconcludeerd dat in de gebruiksfase er geen effecten zijn
te verwachten. In de aanlegfase zullen mogelijk een aantal effecten optreden. Deze hebben vanwege
de aard en omvang en het tijdelijke karakter geen invloed op de instandhoudingsdoelstellingen van
het Natura 2000-gebied Dinkelland.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                      Pagina 24 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>8    NATUURNETWERK NEDERLAND
8.1    Inleiding
De onderzoekslocatie maakt deel uit van het Overijsselse Natuurnetwerk Nederland, een gedeelte
van het Natuurnetwerkgebied valt ook onder het Natura 2000-gebied Dinkelland (zie figuur 13).
Figuur 13. Ligging onderzoekslocatie ten opzichte van Natuurnetwerk (groen) en Natura 2000-gebied Dinkelland (geel).
Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend netwerk van natuurgebieden met be-
staande en potentiële natuurwaarden van (inter)nationaal belang met als doel het veiligstellen van
ecosystemen met de daarbij behorende soorten, begrensd overeenkomstig artikel 2.7.2 van de ge-
consolideerde omgevingsverorderning Overijssel.
8.2    Dinkeldal boven- en middenloop
Gebiedsbeschrijving
De bovenloop van de Dinkel ligt binnen het N2000 gebied Dinkelland en is te karakteriseren als een
laaglandbeek en heeft een nog nagenoeg natuurlijk karakter met afkalvende oevers, overstromings-
vlakten, oeverwallen en plaatselijk nog een natuurlijke begroeiing. Op veel plaatsen is dit natuurlijke
karakter echter aangetast door het vastleggen van de oevers met puin en het intensieve agrarische
gebruik van de cultuurgronden. Kenmerken voor het Dinkeldal waren de stroomdalgraslanden op de
periodiek overspoelde, zandige oeverwallen met onder andere grote wilde tijm, steenanjer, groot geel
walstro en kleine bevernel. Hiervan is nog maar een klein deel aanwezig. Door te intensief landbouw-
kundig gebruik (bemesting en egaliseren rivierduinen) is het grootste deel verdwenen.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                                     Pagina 25 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Op diverse laag gelegen plaatsen langs de Dinkel komen karakteristieke beekbegeleidende bossen
voor. Op de droge, soms overstroomde oevers komt op zandgronde het essen-iepenbos voor met
onder andere bosgeelster, dolle kervel en roberstkruid. De Dinkel wordt gekenmerkt door beeksoor-
ten zoals de oeverzwaluw, ijsvogel, grote gele kwikstaart, bosbeekjuffer en weidebeekjuffer. De beek
macrofauna is relatief soortenarm. In de Dinkel worden verschillende soorten vis, welke deel uitma-
ken van het streefbeeld, nog niet waargenomen. De middenloop van de Dinkel ligt tussen het Omlei-
dingskanaal en het kanaal Almelo-Nordhorn en valt gedeeltelijk binnen de begrenzing van het N2000
gebied Dinkelland. Dit gedeelte van de Dinkel heeft een nog vrij natuurlijk karakter. De piekafvoeren
worden omgeleid door het Omleidingskanaal. De oevers zijn op de meeste plaatsen versterkt met
puin.
De Dinkel kronkelt hier door boscomplexen behorend tot het Wintereiken-Beukenbos, Essen-
Iepenbos en nattere Wilgen en Ezenbroekbossen. De meeste cultuurgronden langs dit deel van de
Dinkel zijn in intensief agrarisch gebruik. Langs de Dinkel liggen nog kleine oppervlakten goed ont-
wikkeld rivierduingrasland met onder andere steenanjer. Op het landgoed Singraven komen nog en-
kele weinig of niet bemeste schrale graslanden voor.
De waterkwaliteit van de Dinkel voldoet niet aan alle gestelde normen. Dit wordt voor een belangrijk
deel veroorzaakt door de tien rioolwaterzuiveringsinstallaties die rechtstreeks, of via een kleinere wa-
tergang, effluent op de Dinkel lozen. De matige waterkwaliteit en het vastleggen van de oevers heeft
tot gevolg dat het zomerbed van de Dinkel gedomineerd wordt door een zeer soorten- en individuar-
me levensgemeenschap, die typische voor een dynamische zandbodem.
Streefbeeld
Het streefbeeld voor zowel bovenloop als middenloop van het Dinkelland is het herstel van de natuur-
lijkheid van de oevers van de Dinkel, waardoor natuurlijke processen van meandering en rivierduin-
vorming weer op gang komen. Hierdoor kan vooral de oppervlakte stroomdalgrasland (Droog schraal-
land N11.01) groeien. Verder is het realiseren van een betere waterkwaliteit een belangrijk doel, on-
der andere om de karakteristieke beekfauna te kunnen ontwikkelen.
De belangrijkste inrichtingsmaatregel om het streefbeeld te realiseren heeft betrekking op het verwij-
deren van de kunstmatige oeververdediging. De maatregel is een verplicht onderdeel van het sluiten
van een overeenkomst voor particulier natuurbeheer voor gronden die grenzen aan de Dinkel. Dit
geldt niet voor plaatsen waar bruggen, bebouwing of cultuurhistorische waardevolle elementen liggen.
8.3       Inventarisatie mogelijke effecten
Het ruimtelijk beleid van het NNN is gericht op het behoud en de duurzame ontwikkeling van de we-
zenlijke kenmerken en waarden van de gebieden die als NNN zijn aangewezen. Om te voorkomen
dat aanwezige en potentiële natuurwaarden worden aangetast, zijn in principe geen ontwikkelingen
toegestaan die significant negatieve effecten hebben op deze waarden.
Er kan echter aanleiding zijn om toch ontwikkelingen toe te staan. De mogelijkheid om een uitzonde-
ring te maken op de algemene lijn van behoud en duurzame ontwikkeling van wezenlijke kenmerken
en waarden is aan strikte voorwaarden gebonden. Dit ‘nee, tenzij-beleid' is vastgelegd in artikel 2.7.3
in combinatie met artikel 2.7.4 (voorwaarden waaronder afwijking van het beschermingsregime moge-
lijk is).
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                     Pagina 26 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>In artikel 2.7.4 lid 1 is een afwijkingsmogelijkheid opgenomen ten behoeve van ontwikkelingen die van
groot openbaar belang zijn. In artikel 2.7.3 is een afwijkingsmogelijkheid opgenomen voor een combi-
natie van ruimtelijke ontwikkelingen binnen het NNN (ten behoeve van een verbetering van het NNN).
In artikel 2.7.4 lid 5 is een afwijkingsmogelijkheid opgenomen voor kleinschalige ontwikkelingen die
weinig impact hebben op wezenlijk kenmerken en waarden. Wanneer een ontwikkeling geen signifi-
cant negatief effect heeft op het NNN voor wat betreft kwaliteit, areaal en samenhang, is afwijking niet
nodig. In dat geval staat het beschermingsregime van het NNN de ontwikkeling immers niet in de
weg.
Voor onderhavig planvoornemen kan aangesloten worden bij de afwijkingsmogelijkheid in Artikel
2.7.4 lid 5. In dit artikel is het volgende opgenomen:
De gemeenteraad is bevoegd om bij de vaststelling van een bestemmingsplan voor relatief kleinscha-
lige ontwikkelingen binnen het NNN af te wijken van het beschermingsregime zoals vastgelegd
in artikel 2.7.3. mits is aangetoond en verzekerd dat deze wijziging:
     a. de wezenlijke kenmerken en waarden (figuur 8) slechts in beperkte mate aantast,
     b. per saldo gepaard gaat met een versterking van de wezenlijke kenmerken en waarden van
          het NNN, of een vergroting van de oppervlakte van het NNN,
     c. plaatsvindt na een zorgvuldige afweging van alternatieve locaties.
Figuur 8. Wezenlijke kenmerken en waarden (uit omgevingsverordening provincie Overijssel).
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                   Pagina 27 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>In onderstaande paragraven wordt de impact van de kleinschalige ontwikkeling op de wezenlijke
kenmerken en waarden verder toegelicht.
8.3.1     Vermindering van areaal, samenhang en kwaliteit
Het gaat hierbij om de samenhang van bestaande natuur-, bos- en landschapselementen en gebie-
den die aangewezen zijn voor nieuwe natuur. Onder landschapselementen wordt verstaan: heggen,
houtwallen, bosjes, poelen en solitaire bomen.
De natuurbegraafplaats wordt gerealiseerd op terrein dat onderdeel is van een groter bosgebied. Ten
behoeve van de natuurbegraafplaats wordt lokaal enkele bomen gekapt echter dit zal niet het kwaliteit
van het gebied als bosgebied aantasten. Aangezien er geen verlichting gebruikt zal worden blijft het
bos even goed bruikbaar als leefgebied en corridor naar andere gebieden. Hierdoor is er geen sprake
van een vermindering van areaal, samenhang of kwaliteit van het gebied door de ontwikkeling. Wel
zal er ten behoeve van de aanleg van een parkeerplaats sprake zijn van een afname van areaal. Ten
behoeve van de aanleg hiervan vindt compensatie plaats om een significant effect op het NNN wat
betreft areaal te voorkomen.
Compensatie effect afname areaal
De compensatie van het ontvangstgebouw en de huidige parkeerplaats vindt plaats door het afwaar-
deren van landbouwgrond naar natuur (zie zoneringskaart en inrichtingskaart, figuur 9). Op de land-
bouwgrond (gelegen aan de oostkant van Lutterzandweg) worden 250 m² inheemse heesters inge-
plant ter compensatie van het ontvangstgebouw. Daarbij wordt 680 m² kruidenrijk grasland gereali-
seerd voor het compenseren van de gedeeltelijk te realiseren parkeerplaats.
Versterking wezenlijke kenmerken
Voor de realisatie van de natuurbegraafplaats wordt een 'Kwaliteitsimpuls groene - investering' (hier-
na: KGO-investering) gedaan. Dit krijgt vorm door 15 hectare dennenbos om te vormen tot hoog-
waardige natuur.
Deze 15 hectare ligt op het Landgoed Lutterzand, ten zuiden de Lutterzandweg, waarop ook horeca-
gelegenheid De Lutte Hutte op gevestigd is. Dit landgoed ligt ten noorden van de natuurbegraaf-
plaats.
Huidige natuurtype:        Droog bos met productie.
Grootte:                   circa 25 ha (totaal).
Huidige begroeiing:        grove dennen.
Huidige beheer:            reguliere dunning.
Toekomstige vegetatietype (15 hectare van totaal): “Droge heide” en “Dennen-, eiken en beukenbos”.
Inrichtingsmaatregel:
     • Open ruimtes creëren ten behoeve van “Droge heide”.
     • Dunnen bos voor ontwikkelen “Dennen-, eiken en beukenbos”.
Nieuwe beheer:
     • In gebied met beheertype “Droge heide” jaarlijks verwijderen opschot van struiken en bomen.
     • In gebied met beheertype “Dennen-, eiken en beukenbos” intensieve dunning grove den.
     • Behouden en sparen opschot van loofbomen en struiken om de lagenopbouw te versterken.
     • Jeneverbes wordt vrij gezet.
     • Uit lokaal zaadmateriaal wordt jeneverbes opgekweekt en weer geplant.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                Pagina 28 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>De KGO-investering voor de realisatie van de natuurbegraafplaats zal parallel aan de fasering van de
natuurbegraafplaats lopen. Dit zal voor fase A + B onder andere een extra ecologische impulsen be-
tekenen op andere gronden van de familie Zanderink. Daarbij wordt in een extra ecologische kwali-
teitsimpuls voorzien op gronden van de families Huttenhuis en - Rolink. Deze gronden maken deel
uit van het landgoed Lutterzand, gelegen ten noorden van de natuurbegraafplaats. Voor de invulling
van de KGO-investering wordt verwezen naar het Ontwerp- en natuurbeheerplan natuurbegraafplaats
op Aust.
Het behalen van de beoogde natuurdoelen is haalbaar met het juiste beheer. Iedere 5 jaar wordt het
beheer getoetst door een ecoloog. Hierdoor kan bijgestuurd worden, indien nodig, in beheermetho-
diek of frequentie.
8.3.2     Effect op de natuurdoelen en kwaliteit
Het natuurdoel van het deelgebied Dinkelland boven- en middenloop is voornamelijk gebaseerd op
het herstellen van de natuurlijke oevers en het meanderingsproces van de Dinkel. Vanwege de aard
van de ontwikkeling mag de initiatiefnemer geen natuurbegraven uitvoeren binnen 50 meter van de
Dinkel vanwege zijn meanderend karakter. Doordat de natuurbegraafplaats op een degelijke afstand
van de Dinkel is gelegen zal het geen invloed op diens oevers en meanderingsproces hebben en
zullen de natuurdoelen van het deelgebied niet negatief beïnvloed worden.
8.3.3     Vermindering van de geomorfologische en aardkundige waarden en processen
Geomorfologisch gezien heeft de onderzoekslocatie voornamelijk reliëf aan de noordzijde van het
gebied, het overige gedeelte is relatief vlak. De ontwikkeling zal de geomorfologische en aardkundige
waarden niet aantasten vanwege de aard van de ontwikkeling. De ontwikkeling betreft een natuurbe-
graafplaats waarbij de intentie is om het natuurlijk karakter van de locatie te behouden. Eventuele
gegraven graven zullen weer op natuurlijke wijze worden hersteld na de begrafenis. Er zullen daar-
door ook geen graafwerkzaamheden plaatsvinden die de geomorfologische en aardkundige waarden
en processen zullen aantasten.
8.3.4     Verandering van de waterhuishouding
Verandering van de waterhuishouding kan plaatsvinden door een groot deel van de onderzoeksloca-
tie te bebouwen of door de geomorfologische waarden van het gebied te veranderen. Er wordt echter
maar een zeer klein gedeelte bebouwd en de aan te leggen parkeerplaatsen zijn onverhard. Hierdoor
zal de infiltratie van regenwater niet afnemen. Vanwege het behoud van de geomorfologische waar-
den en de zeer minimale te realiseren bebouwing zal er geen verandering in de waterhuishouding van
het gebied plaatsvinden.
8.3.5     Verandering van de kwaliteit van de bodem, water en lucht
Verandering van de kwaliteit van de bodem, water en lucht kunnen plaatsvinden door verontreiniging,
vermesting of verzuring door de ontwikkeling. In hoofdstuk 7 is reeds besproken dat dergelijke veran-
deringen niet van toepassing zijn of, ingeval van calamiteiten, meteen maatregelen getroffen moeten
worden om verontreiniging te voorkomen. Hierdoor kan verandering van de kwaliteit van de bodem,
water en lucht worden uitgesloten.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                  Pagina 29 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>8.3.6      Verstoring van de aanwezige rust, stilte, donkerte en openheid
Verandering van de aanwezige rust, stilte, donkerte en openheid kunnen plaatsvinden door groot-
schalige kap, toepassing van verlichting en verhoogde recreatiedruk. In hoofdstuk 7 is reeds bespro-
ken dat dergelijke veranderingen niet van toepassing zijn gedurende de gebruiksfase, er zal geen
verlichting worden gebruikt, er zal geen toename van geluid zijn doordat het gebied in de huidige si-
tuatie al recreatief wordt gebruikt. Tevens zal geen grootschalige kap plaatsvinden. In de aanlegfase
is een lichte toename van geluid en licht, door het gebruik van machines, mogelijk. Echter dit is een
zeer tijdelijke toename aangezien machines alleen tijdens de aanleg van de bebouwing gebruikt zal
worden. Hierdoor zal er geen permanente verstoring van de aanwezige rust, stilte, donkerte en open-
heid plaatsvinden.
8.3.7      Verandering op de landschapsstructuur
De natuurbegraafplaats wordt gerealiseerd op terrein dat onderdeel is van een groter bosgebied. Ten
behoeve van de natuurbegraafplaats worden lokaal enkele bomen gekapt, echter dit zal niet het kwa-
liteit van het gebied als bosgebied aantasten. Tevens zullen er geen geomorfologische aanpassingen
aan het gebied plaatsvinden, waardoor de totale landschapsstructuur niet zal veranderen.
8.3.8      Verandering op de belevingswaarde
Een verandering van de belevingswaarde kan plaatsvinden door een verandering van landschap of
bijvoorbeeld een verandering in toegankelijkheid van het terrein. Aangezien er geen veranderingen in
de bovenstaande punten, zoals landschap of aanwezige stilte, plaatsvindt en het terrein toegankelijk
blijft zal er geen verandering van belevingswaarde plaatsvinden.
8.4      Conclusie
Een ontwikkeling in het Natuurnetwerk Nederland kan niet plaatsvinden indien deze significante nega-
tieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied hebben. Wezenlijke kenmer-
ken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden, gebaseerd op de natuurdoelen van het ge-
bied. De ontwikkeling van een natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie zal niet leiden tot signifi-
cant negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied Dinkelland boven-
en middenloop. De afname van oppervlakte, als gevolg het realiseren van het ontvangstgebouw met
parkeerterrein, wordt gecompenseerd door een even groot oppervlak landbouwareaal om te vormen
en aan te wijzen als NNN. De verbetering van de wezenlijke kenmerken vindt plaats doormiddel van
de 'Kwaliteitsimpuls groene - investering'. In de omgevingsverordening is echter bepaald dat de extra
investeringen in ruimtelijke kwaliteit bovenop de normale eis komen dat elke ontwikkeling moet bij-
dragen aan het versterken van ruimtelijke kwaliteit. Dat wordt gezien als de basisinspanning voor
ruimtelijke kwaliteit. Aanvullende maatregelen zijn daarom nodig om te komen tot een per saldo ver-
betering van de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                  Pagina 30 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>9     HOUTOPSTANDEN
In algemene zin is het mogelijk dat bij een voorgenomen ontwikkeling sprake is van het verloren gaan
van houtopstanden die beschermd zijn conform artikel 4 van de Wet natuurbescherming. In een der-
gelijk geval kan er sprake zijn van een meldingsplicht en herplantplicht. In dit hoofdstuk wordt be-
schreven of bij de voorgenomen ontwikkeling mogelijk sprake is van een meldingsplicht en herplant-
plicht conform artikel 4.3 van de Wet natuurbescherming. Verder wordt beschreven of vervolgstappen
nodig zijn in kader van beschermde houtopstanden en of een ontheffingsaanvraag in het kader van
de herplantplicht noodzakelijk is.
De te kappen bomen zijn niet beschermd conform artikel 4 van de Wet natuurbescherming. De op-
pervlakte van de te kappen bomen voor de bouw van het ontvangstgebouw is minder dan tien are,
hierdoor vallen ze niet onder de definitie houtopstanden. De kap ten behoeve van het dunnen van
een houtopstand valt ook niet onder de meldingsplicht. Bij de voorgenomen kap is dan ook geen
sprake van een meldingsplicht en herplantverplichting in het kader van artikel 4.2 en 4.3 van de Wet
natuurbescherming.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                  Pagina 31 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>10    SAMENVATTING EN CONCLUSIES
Econsultancy heeft in opdracht van Natuurbegraafplaatsen Van Waarde een natuurtoets uitgevoerd
aan de Zandhuizerweg 19 (ong.) te De Lutte.
De natuurtoets is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen ontwikkeling van de onderzoekslocatie
tot een natuurbegraafplaats.
Het onderzoek heeft tot doel om in te schatten of er op de onderzoekslocatie planten- en diersoorten,
gebieden of houtopstanden aanwezig zijn die volgens de Wet natuurbescherming een beschermde
status hebben en die mogelijk negatieve gevolgen kunnen ondervinden door de voorgenomen in-
greep.
De initiatiefnemer is voornemens een natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie te realiseren.
Hiervoor zal een ontvangstgebouw en 35 onverharde parkeerplaatsen worden aangelegd. Tevens
zullen de onverharde paden door het bos op de onderzoekslocatie worden hersteld.
De natuurtoets bestaat uit drie onderdelen:
     1. Soortbescherming: dit deel van het onderzoek (quickscan) heeft als doel in te schatten of er
          op de onderzoekslocatie planten- en diersoorten aanwezig of te verwachten zijn die een be-
          schermde status hebben en die mogelijk negatieve gevolgen kunnen ondervinden door de
          voorgenomen ingreep.
Voor de algemene broedvogelsoorten die op de onderzoekslocatie zijn te verwachten geldt dat, indien
de aanleg van de natuurbegraafplaats buiten het broedseizoen plaatsvindt, er geen overtredingen
plaats zullen vinden met betrekking tot deze soorten. Bij kap tijdens het broedseizoen moet eerst
vastgesteld worden of er actieve nesten op de locatie aanwezig zijn.
Overtredingen van de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde vleermuissoorten en de
eekhoorn kunnen worden voorkomen om tijdens kap bomen met holtes en nesten te ontzien.
Voor de te verwachten levendbarende hagedis kan overtreding van artikel 3.10 van de Wet natuurbe-
scherming worden voorkomen door maatregelen gedurende de aanlegfase van de natuurbegraaf-
plaats te treffen. Geadviseerd wordt om deze maatregelen vast te leggen in een ecologisch werkpro-
tocol.
Eventuele nieuwvestiging van beschermde soorten is mogelijk op de onderzoekslocatie tijdens de
gebruiksfase. Bij een dergelijk geval dient de situatie bij kap en graafwerkzaamheden opnieuw beoor-
deeld te worden om overtreding te voorkomen.
Overtredingen van de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde soorten zijn wegens het
ontbreken van geschikt habitat/verblijfsmogelijkheden, op basis van verspreidingsgegevens, de aan-
wezigheid van voldoende alternatieven en/of gezien de aard van de ingreep in dit geval niet aan de
orde.
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                 Pagina 32 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>     2. Gebiedsbescherming (Natura 2000): Dit deel van het onderzoek (voortoets) heeft als doel
          vast te stellen of er op grond van objectieve gegevens kan worden uitgesloten dat het plan,
          afzonderlijk of in combinatie met andere plannen, (significante) gevolgen kan hebben voor de
          instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Het betreft een oriënterende fa-
          se.
Op basis van de toetsing van effecten aan de hand van de effectindicator kan het volgende worden
geconcludeerd dat de volgende effecten relevant zijn bij de voorgenomen werkzaamheden: verontrei-
niging, geluid, licht en trilling. Het optreden van externe effecten zoals verdroging, vernatting, veran-
dering van stroomsnelheid, verandering in dynamiek van het substraat, optische effecten, mechani-
sche effecten en verandering in populatiedynamiek zijn op de grond van de analyse uit te sluiten.
De gevolgen van de optredende effecten verontreiniging, geluid, trilling zijn zeer beperkt. Verontreini-
ging is alleen mogelijk als gevolg van een calamiteit in de aanlegfase en als zodanig niet te voorspel-
len.
Op grond van bovenstaande kan worden geconcludeerd dat in de gebruiksfase er geen effecten zijn
te verwachten. In de aanlegfase zullen mogelijk een aantal effecten optreden. Deze hebben vanwege
de aard en omvang en het tijdelijke karakter geen invloed op de instandhoudingsdoelstellingen van
het Natura 2000-gebied Dinkelland. In de aanlegfase is geen sprake van toename van stikstofdeposi-
tie op Natura 2000-gebieden.
     3. Provinciaal beleid: Dit deel van het onderzoek heeft tot doel om te bepalen wat de mogelijke
          effecten zijn op de kernkwaliteiten en omgevingscondities van het nabijgelegen NNN gebied.
Een ontwikkeling in het Natuurnetwerk Nederland kan niet plaatsvinden indien deze significante nega-
tieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied hebben. Wezenlijke kenmer-
ken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden, gebaseerd op de natuurdoelen van het ge-
bied. De ontwikkeling van een natuurbegraafplaats op de onderzoekslocatie zal niet leiden tot signifi-
cant negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied Dinkelland boven-
en middenloop. Door de KGO-investering is geen sprake van afname van areaal. Hierdoor kan de
ontwikkeling op de onderzoekslocatie plaatsvinden.
Econsultancy
Doetinchem, 6 juli 20221
RAPPORT 6343.001 versie D7                                                                     Pagina 33 van 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>GERAADPLEEGDE BRONNEN
Ministerie van Economische Zaken 2016. Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen. Lees hier wat
            de Wet natuurbescherming daarover regelt. Versie 1.3, december 2016. Ministerie van Eco-
            nomische Zaken, Den Haag.
Nationale Database Flora en Fauna (NDFF), uitvoerportaal; https://ndff-ecogrid.nl, zoekgebied De
            Lutte, periode 2007-2017
Natuurbegraven Van Waarde, juni 2022. Natuurbegraafplaats Op Aust. Ontwerp- en beheerplan na-
            tuurbegraafplaats. Projectnummer: 6816.13, Eext.
www.overijssel.nl (NNB en beschermde gebieden in Overijssel)
www.sovon.nl (soortgegevens vogels)
www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/ (Natura 2000-gebieden en Beschermde Natuurmonumenten)
www.verspreidingsatlas.nl/ (verspreidingsgegevens NDFF)
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 toelichting verbodsbepalingen Wet natuurbescherming
Zorgplicht
Het eerste artikel in de Wet natuurbescherming heeft betrekking op de zorgplicht en heeft betrekking
op het voorkomen of beperken van schade aan soorten en gebieden, voor zover deze niet middels
overige verbodsbepalingen zijn gereguleerd (zie tabel II). Het gaat daarbij in de praktijk vooral om
minder streng beschermde soorten, waarbij het onnodig doden, verwonden of beschadigen dient te
worden vermeden.
Tabel II. Zorgplicht
  Artikel 1.11. Zorgplicht
        1.    Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild le-
              vende dieren en planten en hun directe leefomgeving.
        2.    De zorg houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige
              gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild le-
              vende dieren en planten:
              a) dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel,
              b) indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te
                   voorkomen, of
              c) voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt.
Overtreding van de zorgplicht is niet strafbaar gesteld; “de zorgplicht kan wel door toepassing van
bestuursdwang worden gehandhaafd”. Deze formulering van de zorgplicht brengt met zich mee dat
wanneer men een bepaalde handeling wilt verrichten die gevolgen voor natuurwaarden zou kunnen
hebben, men zich daaraan voorafgaand op de hoogte stelt van de aanwezige natuurwaarden, de
kwetsbaarheid ervan en de mogelijke gevolgen daarvoor van het voorgenomen handelen. De zorg-
plicht is te allen tijde van toepassing, ook al vindt er geen overtreding van een verbodsbepaling
plaats. Indien er aanleiding is maatregelen te nemen ten aanzien van de zorgplicht, zal dat voor het
betreffende beschermde natuurgebied en de betreffende soortgroep in deze rapportage worden aan-
gegeven.
Soortenbescherming
De Wet natuurbescherming onderscheidt beschermingsregimes voor soorten op grond van internati-
onale verdragen, aangevuld met soorten die vanuit een nationaal oogpunt beschermd worden. Hier-
door zijn er in de Wet natuurbescherming drie verschillende verbodsartikelen per categorie soorten;
            •     soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1);
            •     soorten van de Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn (artikel 3.5);
            •     andere soorten (artikel 3.10).
In tabel III t/m V worden deze artikelen nader toegelicht.
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>Tabel III.   Verbodsbepalingen en toelichting Artikel 3.1 Wet natuurbescherming
 Artikel 3.1. Soorten van de Vogelrichtlijn
    1.     Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogel-
           richtlijn te doden of te vangen.
    2.     Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of
           nesten van vogels weg te nemen.
    3.     Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben.
    4.     Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen.
    5.     Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van in-
           standhouding van de desbetreffende vogelsoort.
 Toelichting
 Alle inheemse vogelsoorten in Nederland vallen onder de Vogelrichtlijn. De Vogelrichtlijn is een richtlijn vanuit de Europese Unie uit 1979 en
 heeft betrekking op de instandhouding van alle natuurlijk in het wild levende vogelsoorten op het Europese grondgebied van de Lidstaten
 waarop het Verdrag van toepassing is. De lijst met soorten is niet limitatief.
Tabel IV.     Verbodsbepalingen en toelichting Artikel 3.5 Wet natuurbescherming
 Artikel 3.5. In het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Ver-
 drag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn
        1.    Het is verboden in het wild levende dieren van deze soorten in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te van-
              gen.
        2.    Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.
        3.    Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen.
        4.    Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van deze dieren te beschadigen of te vernielen.
        5.    Het is verboden planten van soorten uit de Habitatrichtlijn of het Verdrag van Bern in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzette-
              lijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
 Toelichting
 Het gaat bij artikel 3.5 over in het wild levende dieren van verschillende soortgroepen. In de wet wordt voor vogelsoorten uit bijlage II van het
 verdrag van Bern geen uitzondering gemaakt. Van de vogelsoorten die in Nederland voorkomen is hieronder een selectie gemaakt. Van de
 overige soortengroepen zijn alle soorten genoemd.
 Soorten
 Planten                 drijvende waterweegbree, groenknolorchis, kruipend moerasscherm, zomerschroeforchis
 Zoogdieren              bever, hamster, hazelmuis, lynx, Noordse woelmuis, otter, wolf, wilde kat
 Walvisachtigen          bruinvis, bultrug, butskop (hille), dwergpotvis, dwergvinvis, gestreepte dolfijn, gewone dolfijn, gewone spitsdolfijn, gewone vinvis, griend, grijze
                         dolfijn, kleine zwaardwalvis, narwal, Noordse vinvis, orka, potvis, spitsdolfijn van Gray, tuimelaar, walrus witflankdolfijn, witsnuitdolfijn, witte
                         dolfijn
 Vleermuizen             Bechsteins vleermuis, bosvleermuis, Brandts vleermuis, franjestaart, gewone baardvleermuis, gewone dwergvleermuis, gewone grootoor-
                         vleermuis, grijze grootoorvleermuis, grote hoefijzerneus, grote rosse vleermuis, ingekorven vleermuis, kleine dwergvleermuis, kleine hoefijzer-
                         neus, laatvlieger, meervleermuis, mopsvleermuis, Noordse vleermuis, rosse vleermuis, ruige dwergvleermuis, tweekleurige vleermuis, vale
                         vleermuis, watervleermuis
 Amfibieën               boomkikker, geelbuikvuurpad, heikikker, kamsalamander, knoflookpad, poelkikker, rugstreeppad, vroedmeesterpad
 Reptielen               dikkopschildpad, gladde slang, Kemps’ zeeschildpad, lederschildpad, muurhagedis, soepschildpad, zandhagedis
 Vissen                  houting, steur
 Vlinders                apollovlinder, boszandoog, donker pimpernelblauwtje, grote vuurvlinder, moerasparelmoervlinder, monarchvlinder, pimpernelblauwtje, teunis-
                         bloempijlstaart, tijmblauwtje, zilverstreephooibeestje
 Libellen                bronslibel, gaffellibel, gevlekte witsnuitlibel, groene glazenmaker, mercuurwaterjuffer, Noordse winterjuffer, oostelijke witsnuitlibel, rivierrom-
                         bout, sierlijke witsnuitlibel
 Insecten                brede geelrandwaterroofkever, gestreepte waterroofkever, heldenbok, juchtleerkever, oeveraas, vermiljoenkever
 Overig                  Bataafse stroommossel, platte schijfhoren
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre> Artikel 3.5. In het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Ver-
 drag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn
 Vogels                appelvink, baardman, beflijster, bergeend, bergfluiter, bijeneter, blauwborst, blauwe kiekendief, boerenzwaluw, bontbekplevier, bonte strandlo-
                       per, bonte vliegenvanger, boomklever, boomkruiper, boompieper, boomvalk, bosrietzanger bosruiter, bosuil, braamsluiper, brandgans, bruine
                       kiekendief, buizerd, casarca, Cetti’s zanger, draaihals, duinpieper, dwergmeeuw, dwergstern, Engelse kwikstaart, Europese kanarie, fitis,
                       fluiter, geelgors, gekraagde roodstaart, gele kwikstaart, geoorde fuut, glanskop, goudhaan, grasmus, graspieper, graszanger, grauwe kieken-
                       dief, grauwe klauwier, grauwe vliegenvanger, griel, groene specht, groenling, grote bonte specht, grote gele kwikstaart, grote karekiet, grote
                       stern, grote zilverreiger, havik, heggenmus, hop, huiszwaluw, ijsvogel, kerkuil, klapekster, klein waterhoen, kleine barmsijs, kleine bonte
                       specht, kleine karekiet, kleine plevier, kleine zilverreiger, kleinst waterhoen, kluut, kneu, koolmees, koereiger, kraanvogel, krekelzanger,
                       kortsnavelboomkruiper, kruisbek, kuifmees, kwak, kwartelkoning, lepelaar, matkop, middelste bonte specht, nachtegaal, Noordse stern, oehoe,
                       oeverloper, oeverpieper, oeverzwaluw, ooievaar, orpheusspotvogel, paapje, pestvogel, pimpelmees, poelruiter, porseleinhoen, purperreiger,
                       putter, ransuil, rietgors, rietzanger, rode wouw, roerdomp, roodborst, roodborsttapuit, roodhalsfuut, rouwkwikstaart, sijs, slangenarend, slecht-
                       valk, smelleken, snor, sperwer, spotvogel, sprinkhaanzanger, steenuil, steltkluut, strandplevier, taigaboomkruiper, tapuit, tjiftjaf, torenvalk,
                       tuinfluiter, velduil, visarend, visdief, vuurgoudhaan, wespendief, wielewaal, winterkoning, witbandkruisbek, witte kwikstaart, witwangstern,
                       nachtzwaluw, woudaap, zeearend, zwarte mees, zwarte ooievaar, zwarte roodstaart, zwarte specht, zwarte stern, zwarte wouw, zwartkop,
                       zwartkopmeeuw
Tabel V.     Verbodsbepalingen en toelichting Artikel 3.10 Wet natuurbescherming
 Artikel 3.10. Andere soorten
 Het is verboden om:
        1.    In het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijla-
              ge, onderdeel A1, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen.
        2.    De vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen.
        3.    Vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B2, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk
              te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
 Toelichting
 Het gaat bij artikel 10 om in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers. Dieren zijn opgenomen
 in bijlage onderdeel A1. Planten zijn opgenomen in bijlage onderdeel B2 van de Wet natuurbescherming. Voor een aantal zoogdieren,
 amfibieën en reptielen geldt per provincie een vrijstelling onder bepaalde voorwaarden. Dit verschilt per provincie. De betreffende soorten
 zijn aangegeven met een sterretje. Daarnaast is het mogelijk dat sommige provincies ook ‘eigen’ beschermde soorten hanteren, als aanvul-
 ling op het landelijke.
 Soorten
 Dieren             Zoogdieren         aardmuis*, boommarter, bosmuis*, bunzing*, damhert, das, dwergmuis*, dwergspitsmuis*, edelhert, eekhoorn*, egel*, eikelmuis,
                                       gewone bosspitsmuis*, gewone zeehond, grote bosmuis, grijze zeehond, haas*, hermelijn*, huisspitsmuis*, konijn*, molmuis,
                                       ondergrondse woelmuis*, ree*, rosse woelmuis*, steenmarter*, tweekleurige bosspitsmuis*, veldmuis*, veldspitsmuis, vos*,
                                       waterspitsmuis, wezel*, wild zwijn, woelrat*
                    Amfibieën          Alpenwatersalamander, bruine kikker*, gewone pad*, kleine watersalamander*, meerkikker*, middelste groene kikker*, vin-
                                       pootsalamander, vuursalamander
                    Reptielen          adder, hazelworm*, levendbarende hagedis*, ringslang
                    Vissen             beekdonderpad, beekprik, elrits, gestippelde alver, grote modderkruiper, kwabaal
                    Dagvlinders        aardbeivlinder, bosparelmoervlinder, bruin dikkopje, bruine eikenpage, donker pimpernelblauwtje, duinparel-
                                       moervlinder, gentiaanblauwtje, grote parelmoervlinder, grote vos, grote vuurvlinder, grote weerschijnvlinder,
                                       iepenpage, kleine heivlinder, kleine ijsvogelvlinder, kommavlinder, pimpernelblauwtje, sleedoornpage, spie-
                                       geldikkopje, veenbesblauwtje, veenbesparelmoervlinder, veenhooibeestje, veldparelmoervlinder, zilveren
                                       maan
                    Libellen           beekrombout, bosbeekjuffer, donkere waterjuffer, gevlekte glanslibel, gewone bronlibel, hoogveenglanslibel,
                                       Kempense heidelibel, speerwaterjuffer
                    Overige            Europese rivierkreeft, vliegend hert
                    soorten
 Planten            akkerboterbloem, akkerdoornzaad, akkerogentroost, beklierde ogentroost, berggamander, bergnachtorchis, blaasvaren,
                    blauw guichelheil, bokkenorchis, bosboterbloem, bosdravik, brave hendrik, brede wolfsmelk, breed wollegras, bruinrode
                    wespenorchis, dennenorchis, dreps, echte gamander, franjegentiaan, geelgroene wespenorchis, geplooide vrouwenmantel,
                    getande veldsla, gevlekt zonneroosje, glad biggenkruid, gladde zegge, groene nachtorchis, groensteel, groot spiegelklokje,
                    grote bosaardbei, grote leeuwenklauw, honingorchis, kalkboterbloem, kalketrip, karthuizeranjer, karwijselie, kleine ereprijs,
                    kleine schorseneer, kleine wolfsmelk, kluwenklokje, knollathyrus, knolspirea, korensla, kranskarwij, kruiptijm, lange zonne-
                    dauw, liggende ereprijs, moerasgamander, muurbloem, naakte lathyrus, naaldenkervel, pijlscheefkalk, roggelelie, rood
                    peperboompje, rozenkransje, ruw parelzaad, scherpkruid, schubvaren, schubzegge, smalle raai, spits havikskruid, steen-
                    braam
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>Volgens artikel 3.31 zijn de verboden, bedoeld in de artikelen 3.1, 3.5 en 3.10 niet van toepassing op
handelingen die zijn beschreven in en aantoonbaar worden uitgevoerd overeenkomstig een door het
Ministerie van Economische Zaken goedgekeurde gedragscode en die plaatsvinden in het kader van
bestendig beheer, bestendig gebruik, of ruimtelijke ontwikkeling of inrichting.
Houtopstanden
De bescherming van houtopstanden onder conform hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming heeft
als doel om het aanwezige areaal bos in Nederland te behouden. Onder houtopstanden vallen alle
zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers of struiken van een oppervlakte van tien are of
meer of rijbeplanting die meer dan twintig bomen omvat.
Binnen de Wet natuurbescherming zijn op houtopstanden de artikelen van toepassing die zijn opge-
nomen in tabel VI.
Tabel VI.         Bescherming houtopstanden in de Wet natuurbescherming
 Artikel 4.1             De artikelen uitgezonderd artikel 4.6 zijn niet van toepassing op:
                               a)    Houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom;
                               b)    Houtopstanden op erven of in tuinen;
                               c)    Fruitbomen en windschermen om boomgaarden;
                               d)    Naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder dan twintig jaar;
                               e)    Kweekgoed;
                               f)    Wegbeplantingen, beplantingen langs waterwagen en eenrijige beplantingen langs landbouwgronden be-
                                     staande uit wilgen en populieren;
                               g)    het dunnen van een houtopstand;
                               h)    uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld voor de productie
                                     van houtige biomassa, indien zij:
                                          1.    ten minste eens per tien jaar worden geoogst;
                                          2.    bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aan-
                                                eengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee
                                                meter, en
                                          3.    zijn aangelegd na 1 januari 2013.
 Artikel 4.2             1. Het is verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen of te doen vellen, met uitzondering van het perio-
                         diek vellen van griend- of hakhout, zonder voorafgaande melding daarvan bij gedeputeerde staten.
                         3. Gedeputeerde staten kunnen het vellen van houtopstanden telkens voor ten hoogste vijf jaar verbieden ter be-
                         scherming van bijzondere natuur- of landschapswaarden.
 Artikel 4.3 lid 1 en    Ingeval een houtopstand geheel of gedeeltelijk is geveld, met uitzondering van het periodiek vellen van griend- of
 2                       hakhout, of anderszins teniet is gegaan, draagt de rechthebbende zorg voor het op bosbouwkundig verantwoorde
                         wijze herbeplanten van dezelfde grond binnen drie jaar na het vellen of tenietgaan van de houtopstand.
                         De rechthebbende vervangt binnen drie jaar na de herbeplanting, bedoeld in het eerste lid, herbeplanting die niet is
                         aangeslagen.
 Artikel 4.4 lid 1       De artikelen 4.2, eerste en derde lid, en 4.3, eerste en tweede lid, zijn niet van toepassing op:
                         het vellen van houtopstanden en herbeplanten op een wijze die is beschreven in en aantoonbaar wordt gerealiseerd
                         overeenkomstig een door Onze Minister goedgekeurde gedragscode.
                         het vellen van houtopstanden ter uitvoering van een instandhoudingsmaatregel of een passende maatregel in het
                         kader van natuurontwikkeling en -beheer
 Artikel 4.5
                         Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van artikel 4.3, eerste en tweede lid, ten behoeve van herbeplan-
                         ting op andere grond, indien de herbeplanting voldoet aan bij provinciale verordening gestelde regels.
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>Bijlage 2              Verklarende woordenlijst
Externe werking
      Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied/NNN hebben invloed op de staat van instandhouding van het gebied,
      ook activiteiten buiten het gebied kunnen de natuurwaarden in een gebied beïnvloeden. Dit wordt "externe werking" ge-
      noemd. Er bestaat geen ruimtelijke grens voor externe werking: bepalend zijn de effecten op de instandhoudingsdoelstel-
      lingen van de soorten en habitattypen in het Natura 2000-gebied/NNN, ongeacht de afstand tot het beschermde gebied.
Expert Judgement
      Inschatting van een deskundige op grond van zijn kennis en ervaring.
Foerageerhabitat
      Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt.
Foerageren
      Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied).
Functioneel leefgebied
      Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of
      verblijfplaats te behouden. Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren, wan-
      neer er voldoende habitat (schuilgelegenheid, voedsel etc.) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren, eie-
      ren te leggen en jongen groot te brengen.
Gunstige staat van instandhouding
      Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de
      soort of het habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype.
Habitat
      Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de abiotische en biotische factoren (niet levende en
      levende natuur) van die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme stelt om te kunnen overleven,
      groeien en zich voortplanten.
Kraamverblijfplaats
      Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel
      kraamgroep genoemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleermuizen in een kraamgroep kun op-
      lopen tot meerdere honderden exemplaren.
Landschappelijk inpassingsplan
      Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied middels een ontwerp van de groenvoorziening, dat vol-
      doet aan het beleid ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Hierdoor wordt zorg gedragen dat een ruimtelijke ontwikkeling
      past in het landschap.
Landhabitat
      Amfibieën zijn voor de voortplanting afhankelijk van water. Buiten de voortplantingsperiode maakt de soortgroep gebruik
      van landhabitat als onderdeel van het leefgebied. Landhabitat voor amfibieën omvat onder andere structuurrijke of op-
      gaande vegetatie zoals (loof)bos, houtwallen, struikgewas, heide, ruigtekruiden, vegetaties en moeras.
Mitigerende maatregelen
      Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of reduceren.
Omgevingscheck
      Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van een jaarrond beschermde functie van een soort die
      door een ingreep (tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een ter zake deskundige beoordeeld
      op aanwezigheid van voldoende alternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen.
Ontheffing
      De Wet natuurbescherming is bedoeld om planten- en diersoorten die vrij in het wild leven te beschermen. Om deze
      kwetsbare soorten te beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbepalingen. Onder bepaalde
      voorwaarden mogen de activiteiten wel doorgaan, daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing is een be-
      sluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt.
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>Paarverblijfplaats
      Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/oktober) door vleermuizen worden gebruikt om te
      paren. Eén mannetje kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen. In de omgeving van de paarverblijf-
      plaats wordt veelal door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken.
Projectplan
      Een projectplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag. In het projectplan zijn maatregelen ver-
      woord waarmee de functionaliteit van een rust- of verblijfplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan
      individuen wordt voorkomen.
Populatie
      Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort die zich onderling voortplant en als zodanig geïso-
      leerd is van andere zulke groepen.
Rode Lijst
      Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soorten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zeld-
      zaam zijn. Er bestaan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels, voor zoogdieren, planten, paddenstoelen, insecten en
      voor allerlei andere soortgroepen. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de lijst maakt een
      dier dus nog geen 'beschermde diersoort' in de zin van de Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk
      wel een belangrijke signaleringfunctie. Door de Rode Lijst te raadplegen, kunnen alle instellingen die met natuurbehoud
      te maken hebben rekening houden met bedreigde soorten.
Significant negatief effect
      Een effect is in het kader van de Wet natuurbescherming significant als de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-
      gebied dreigen te worden aangetast.
      Het begrip 'significant' staat centraal in de toepassing van het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden bij zowel
      vaststelling van beheerplannen als de vergunningverlening. Het bepaalt of een uitvoerige toetsing, een zogenaamde
      passende beoordeling, moet worden uitgevoerd. Indien als gevolg van een ingreep de toekomstige oppervlakte habitat of
      leefgebied, aantal van een soort of kwaliteit van een habitat lager zal worden dan zoals bedoeld in de instandhoudings-
      doelstelling, dan kan sprake zijn van significante gevolgen. Voor het goede begrip, de soorten hoeven er niet te zitten,
      het gebied moet geschikt zijn voor de soorten.
Voortplantingsplaats of rustplaats
      Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de levenscyclus van een individu. De Wet natuurbe-
      scherming omschrijft niet exact wat een vaste rust- of verblijfplaats is. Dit is soortafhankelijk.
Vliegroute
      Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijfplaatsen naar foerageergebieden.
Winterverblijfplaats
      Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije, maar
      koele en vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen, verblijfplaatsen van kleine groepen of één of
      enkele individuen.
Zomerverblijfplaats
      Is een vleermuisverblijfplaats anders dan een kraamverblijf. Buiten de kraamperiode worden deze door vrouwtjes ge-
      bruikt, binnen de kraamperiode door individuele mannetjes.
RAPPORT 6343.001 versie D7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>datum          20-1-2021
dossiercode 20210120-63-25333
Geachte heer/mevrouw Marcel Beek,
U heeft het Waterschap Vechtstromen geïnformeerd over het plan Natuurbegraafplaats Op Aust te De Lutte door gebruik te maken van de
digitale watertoets (www.dewatertoets.nl). De beantwoording van de vragen heeft er toe geleid dat de Normale procedure van het
watertoetsproces moet worden doorlopen.
Watertoetsproces:
Op grond van artikel 12 uit het besluit op de ruimtelijke ordening moeten ruimtelijke plannen zijn voorzien van een waterparagraaf. Hiervoor
moet het proces van de watertoets worden doorlopen. Bij het watertoetsproces gaat het om het hele proces van vroegtijdig meedenken,
informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van de waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten.
Waterschap Vechtstromen kijkt wat de invloed van het plan op de waterhuishouding is en geeft een wateradvies. Daarbij toetst het
waterschap het plan aan het voorkeursbeleid dat is geformuleerd. Voor het verdere proces is het van belang om de RO adviseur van het
waterschap te betrekken bij het plan. Wij verzoeken u ons te informeren over de wijze waarop het plan verder zal worden voorbereid.
Daarvoor kunt u contact opnemen met de, voor desbetreffende gemeente, aangewezen RO adviseur.
Ben van Veenen b.van.veenen@vechtstromen.nl
     ● gemeente Hardenberg
     ● gemeente Losser
     ● gemeente Ommen
Frits Huttenhuis f.huttenhuis@vechtstromen.nl
     ● gemeente Borne
     ● gemeente Coevorden
     ● gemeente Hellendoorn
     ● gemeente Oldenzaal
Els Boerrigter e.boerrigter@vechtstromen.nl
     ● gemeente Dinkelland
     ● gemeente Enschede
     ● gemeente Tubbergen
Heral Hesselink h.hesselink@vechtstromen.nl
     ● gemeente Almelo
     ● gemeente Rijssen-Holten
     ● gemeente Wierden
Henry Legtenberg h.legtenberg@vechtstromen.nl
     ● gemeente Borger-Odoorn
     ● gemeente De Wolden
     ● gemeente Emmen
     ● gemeente Hoogeveen
     ● gemeente Midden-Drenthe
     ● gemeente Twenterand
Wim Geerdink w.geerdink@vechtstromen.nl
     ● gemeente Berkelland
     ● gemeente Haaksbergen
     ● gemeente Hengelo
     ● gemeente Hof van Twente
Telefonisch bereikbaar via mailverzoek of algemeen telefoonnr. 088-2203333.
Algemene info:
In de procedurebepalingen van de Wro voor het bestemmingsplan is opgenomen dat de kennisgeving wordt toegezonden aan de instanties die
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>bij het overleg zijn betrokken. De terinzagelegging van het bestemmingsplan kunt u zenden aan kennisgevingwro@vechtstromen.nl.
Copyright Digitale watertoets - http://www.dewatertoets.nl//. Dit document is gegenereerd via de website http://www.dewatertoets.nl//. Het
document mag alleen worden gebruikt ten behoeve van het plan, dat in dit document is omschreven. De informatie in dit document is
houdbaar tot maximaal 1 jaar, gerekend vanaf de genoemde datum in dit document.
www.dewatertoets.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>          Nota van zienswijzen
Bestemmingsplan “Buitengebied, partiële herziening
         Natuurbegraafplaats op Aust”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.   Inleiding .......................................................................................................................... 3
   1.1    Procedure en opzet ................................................................................................. 3
   1.2    Wet bescherming persoonsgegevens...................................................................... 3
   1.3    Ingediende zienswijzen ........................................................................................... 3
2.   Zienswijzen: samenvatting inhoud, reactie en conclusie ................................................. 4
   Zienswijze 1 ....................................................................................................................... 4
   Zienswijze 2 ....................................................................................................................... 7
   Zienswijze 3 ....................................................................................................................... 9
   Zienswijze 4 ......................................................................................................................15
3.   Wijzigingen ....................................................................................................................20
   Toelichting ........................................................................................................................20
   Regels ..............................................................................................................................20
     Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>1.       Inleiding
1.1     Procedure en opzet
Het ontwerpbestemmingsplan “Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op
Aust” en de bijbehorende stukken hebben voor een periode van zes weken (met ingang van
29 december 2022) voor eenieder ter inzage gelegen. Gedurende deze periode zijn vier
zienswijzen ingediend op het ontwerpbestemmingsplan.
In deze Nota van zienswijzen worden de ingekomen zienswijzen samengevat en voorzien
van een reactie. Daarna wordt een conclusie getrokken. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 een
overzicht gegeven van de wijzigingen.
1.2      Wet bescherming persoonsgegevens
Sinds 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (Avg) van
toepassing. Om deze reden worden in deze zienswijzennota geen NAW-gegevens vermeld.
Deze nota wordt als onderdeel van de besluitvorming op internet gepubliceerd. In verband
met de Avg zijn de zienswijzen daarom geanonimiseerd. De werking van de Avg strekt zich
niet uit tot gegevens omtrent natuurlijke personen, die behoren tot een rechtspersoon. Dit
geldt bijvoorbeeld ook voor stichtingen of verenigingen. Deze namen zijn daarom niet
geanonimiseerd. Dit geldt ook voor personen die beroepsmatig betrokken zijn bij de
procedure (namen van advocaten, gemachtigden en dergelijke).
1.3      Ingediende zienswijzen
Er zijn in totaal 4 zienswijzen ingekomen. Het betreft de volgende zienswijzen:
    1. Zienswijze van Reclamant 1 met kenmerknummer 23.0006684 en dagtekening 17
         januari 2023;
    2. Zienswijze van Reclamant 2 met kenmerknummer 23.0006685 en dagtekening 7
         februari 2023;
    3. Zienswijze van Reclamant 3 met kenmerknummer 23.0006686 en dagtekening 8
         februari 2023;
    4. Zienswijze van Reclamant 4 met kenmerknummer 23.0006687 en dagtekening 7
         februari 2023.
De zienswijzen zijn tijdig ingediend en derhalve ontvankelijk.
     Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>2.       Zienswijzen: samenvatting inhoud, reactie en
         conclusie
De zienswijzen worden hieronder samengevat weergegeven. Dit betekent niet dat
onderdelen van de zienswijzen die niet expliciet worden benoemd niet bij de beoordeling zijn
betrokken. De zienswijzen zijn in hun totaliteit beoordeeld.
Zienswijze 1
Samenvatting inhoud zienswijze
a) Reclamant wil graag een grondig onderzoek naar wat het natuurbegraven betekent voor
    de biodiversiteit;
b) Reclamant vraagt zich af of de grond en het grondwater wel geschikt zijn voor
    natuurbegraven en of er bodemonderzoek heeft plaatsgevonden. Dit ook betreffende
    stankoverlast en het opgraven van menselijke resten door de dieren die hier foerageren;
c) Reclamant wil weten of alle onnatuurlijke materialen die in het lichaam zijn toegebracht
    verwijderd worden. Ook wil reclamant weten hoe het zit met lijkvocht medicijnen en
    andere afbraakproducten;
d) Reclamant heeft het gevoel dat reclamant komt te recreëren tussen de restanten van
    dode personen en dat de situatie het Lutterzand Greun’n stet een grote afvalput gaat
    worden in Natura 2000-gebied;
e) Privacy-verlies, inkijk in de woning en nieuwsgierig publiek rondom de woning is waar
    reclamant voor vreest;
f) Reclamant benoemt de mogelijkheid tot waardedaling van de recreatiewoning. Mocht
    blijken dat hier sprake van is dan stelt reclamant de gemeente hiervoor aansprakelijk;
g) Personen op de natuurbegraafplaats worden voor de eeuwigheid begraven. Dit betekent
    dat personen cg. nabestaanden nooit belasting hebben betaald aan de gemeente Losser
    terwijl reclamant als grondeigenaar een recreatiewoning bezit en daarvoor wel elk jaar
    een aanslag ontvangt.
Reactie gemeente
a) In het kader van het bestemmingsplan is grondig onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen
    van het natuurbegraven voor flora en fauna. De Natuurtoets is opgenomen als bijlage bij
    de toelichting op het bestemmingsplan. Uit de Natuurtoets volgt dat de Wet
    natuurbescherming geen belemmering vormt voor de realisatie van de
    natuurbegraafplaats;
b) Uit de Inspectierichtlijn Lijkbezorging volgt dat met name een ongestoord bodemprofiel
    van o.a. zandgrond het meest geschikt is voor een begraafplaats. Hoewel geen
    bodemonderzoek is uitgevoerd, blijkt onder meer uit openbaar te raadplegen informatie
    (bijvoorbeeld het DINOloket) dat het gebied waarin het natuurbegraven mag plaatsvinden
    bestaat uit zandgrond.
    Wat betreft het grondwater is bekend dat de gronden in het gebied gemiddeld genomen
    een Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand (GHG) van 200 centimeter onder maaiveld
    kennen. Dit is ruim voldoende om te kunnen voldoen aan de voorwaarde in het Besluit op
    de lijkbezorging dat graven zich tenminste 30 centimeter boven het niveau van de
    gemiddelde grondwaterstand moeten bevinden. Ook het waterschap heeft in haar reactie
    bevestigd dat de grondwaterstand voldoende diep is om niet in conflict te komen met het
    begraven.
     Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>   Tot slot wordt inzake dit onderdeel van de zienswijze opgemerkt dat het begraven zal
   moeten voldoen aan alle wettelijke bepalingen uit de Wet op de Lijkbezorging en het
   Besluit op de Lijkbezorging. Hierin zijn ook regels opgenomen die bepalen dat boven de
   kist of het omhulsel zich een laag grond moet bevinden van 65 centimeter. Hierdoor zal
   van stankoverlast of het opgraven van menselijke resten door dieren geen sprake zijn;
c) Het begraven zal net als het begraven op een reguliere begraafplaats aan alle wettelijke
   bepalingen moeten voldoen. Uit onderzoek (Natuurbegraven in Gelderland - Verkennend
   onderzoek naar effecten op water, bodem en natuur, 2 november 2017) blijkt dat bij
   natuurbegraven uitspoeling van nutriënten en milieuvreemde stoffen (zoals bijvoorbeeld
   medicijnresten) optreedt, maar dat de kans op verslechtering van de grondwaterkwaliteit
   minimaal is. Alleen bij begraven in hoge aantallen per hectare per jaar bestaat de kans
   op belasting van het (lokale) grondwater met nitraat. Van hoge aantallen graven per
   hectare per jaar is in dit geval echter geen sprake. Het bestemmingsplan staat immers
   slechts 250 graven per hectare toe.
d) Deze mening van reclamant wordt niet gedeeld. Het begraven op een
   natuurbegraafplaats vindt plaats in harmonie met de natuur. Het huidige bosgebied
   betreft momenteel een productiebos. De inkomsten die gegenereerd worden uit het
   natuurbegraven worden ingezet voor het versterken, verbeteren en het onderhoud van
   het bosgebied. De basis hiervoor wordt gevormd door het inrichtings- en beheersplan
   (opgenomen als bijlage bij het bestemmingsplan). Dit plan is erop gericht om het
   natuurbegraven op het terrein mogelijk te maken en het terrein zo in te richten dat de
   landschapskwaliteiten en ecologische potentie benut worden. Hierbij is het doel om het
   terrein zo te ontwikkelen dat er een duurzaam natuurlijk landschap gaat ontstaan, waarbij
   het natuurbegraven, de natuurontwikkeling en het recreatieve medegebruik in de vorm
   van wandelen mogelijk wordt. Van een afvalput die ontstaat door het natuurbegraven is
   dan ook absoluut geen sprake. Daarnaast vindt het natuurbegraven niet plaats op
   gronden die onderdeel uitmaken van het Natura 2000-gebied.
   Tot slot wordt opgemerkt dat de afstand van de natuurbegraafplaats tot de
   recreatiewoning van reclamant circa 40 meter bedraagt. De afstand tot het perceel van
   reclamant bedraagt 25 meter. Deze afstand is naar onze mening in principe voldoende
   als scheiding tussen het begraven enerzijds en het recreëren anderzijds. De belangen
   van reclamant om ter plaatse te recreëren zijn naar onze mening dan ook voldoende
   gewaarborgd;
e) Verwezen wordt naar onze reactie onder d. Daarnaast wordt opgemerkt dat het zeer
   onaannemelijk is dat bezoekers van de natuurbegraafplaats rondom of in de
   recreatiewoning van reclamant zullen gaan kijken. Bezoekers van de natuurbegraafplaats
   zijn daar met het doel om afscheid te nemen of voor een bezoek aan het graf van een
   overledene.
   Daarbij heeft reclamant, voor zover reclamant dat nog niet gedaan heeft, zelf ook de
   mogelijkheid om op zijn terrein, zowel binnen de bestemming Natuur - Natuur en Bos als
   de bestemming Recreatie – Recreatiewoning, uiteraard rekening houdend met de binnen
   die bestemming geldende bouwregels, een erf- en terreinafscheiding te plaatsen om zo
   ongewenste bezoekers te weren;
f) Indien reclamant van mening is dat sprake is van een waardedaling, heeft reclamant de
   mogelijkheid om na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan een verzoek om
   planschade in te dienen. In een separate planschadeprocedure wordt dan onderzocht of
   sprake is van waardedaling en of hierdoor een recht op een planschadevergoeding
   ontstaat;
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>g) Niet wordt ingezien op welke wijze in het kader van voorliggend bestemmingsplan
   relevant is dat personen op de natuurbegraafplaats geen belasting hebben betaald aan
   de gemeente Losser (als daar al sprake van is) en reclamant wel. Het feit dat reclamant
   elk jaar een belastingaanslag ontvangt van de gemeente staat los van voorliggend
   bestemmingsplan. Op dit onderdeel wordt dan ook niet nader ingegaan.
Conclusie
De zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>Zienswijze 2
Samenvatting inhoud zienswijze
a) In een gesprek is aan reclamant aangegeven dat het ontvangstgebouw alleen gebruikt
   mag worden voor ontvangst van mensen. Er mogen geen plechtigheden en koffietafels in
   het gebouw gegeven worden is aan reclamant aangegeven. Reclamant vraagt zich af
   hoe de gemeente dit gaat vastleggen in het bestemmingsplan;
b) Reclamant vraagt zich af of een gebouw van 250 m2 nodig is voor het plaatsen van
   materiaal, een wc en een bureau;
c) In de toelichting staat de 15 hectare bos bij de Lutte Hutte nog vermeld. In de reactie op
   de inspraakreactie is aangegeven dat dit eruit gehaald zou worden. Reclamant gaat
   ervan uit dat dit nog gaat gebeuren;
d) Er staat een zoekgebied KGO ingetekend op grond van reclamant terwijl reclamant niet
   weet wat er precies met het bos gaat gebeuren en in welk tijdsbestek. Reclamant wil een
   duidelijk contract met inspanningsverplichtingen voordat reclamant hier goedkeuring op
   geeft.
Reactie gemeente
a) Het is nooit de bedoeling geweest om in het ontvangst- en beheersgebouw
   plechtigheden en koffietafels worden gehouden. Voor horeca is in artikel 3.3 wel
   opgenomen dat ‘het gebruik van gronden en bouwwerken ten behoeve van horeca’ moet
   worden aangemerkt als strijdig gebruik, een zelfstandig horecabedrijf is dan ook strijdig
   met het bestemmingsplan. Niet geheel duidelijk is of hieronder ook koffietafels moeten
   worden verstaan als daarbij de catering van elders wordt aangeleverd. Om deze reden
   wordt de hiervoor genoemde gebruiksregel als volgt aangescherpt: ‘het gebruik van
   gronden en bouwwerken ten behoeve van horeca, hieronder wordt ook verstaan het op
   locatie geleverd krijgen van dranken en etenswaren (catering)’.
   Om te verzekeren dat ter plaatse ook geen plechtigheden plaatsvinden, wordt in de
   gebruiksregels tevens een regel toegevoegd dat ‘het gebruik van het ontvangst- en
   beheersgebouw ten behoeve van ceremonies/ plechtigheden’ in strijd is met het
   bestemmingsplan;
b) Het door reclamant bedoelde gebouw gaat gebruikt worden als ontvangst- en
   beheersgebouw voor de natuurbegraafplaats en bijbehorende gronden. Naast een
   ontvangstruimte moeten in het gebouw onder andere een administratieve ruimte
   (kantoor), sanitaire voorzieningen, kitchenette voorziening (uitsluitend voor eigen gebruik,
   niet ten dienste van horeca), een technische ruimte en ruimte(n) voor opslag van
   materiaal dat gebruikt wordt voor het natuurbegraven en het beheer en onderhoud van
   de natuurbegraafplaats worden ondergebracht. Gelet op de functies die ondergebracht
   worden in het gebouw, is een gebouw van 250 m2 naar onze mening niet onevenredig
   groot;
c) Reclamant doelt op de tekst onder figuur 3.7. Deze tekst zal worden verwijderd en
   vervangen door een tekst waarmee de juiste locatie wordt geduid. Ook later in de
   toelichting en de Natuurtoets wordt dit genoemd, ook hier zal de tekst worden aangepast
   de juiste locatie worden genoemd;
d) Reclamant heeft hier een terecht punt. Inmiddels is er een contract getekend tussen
   reclamant en de exploitant van de natuurbegraafplaats.
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>Conclusie
De zienswijze leidt deels tot een aanpassing van het bestemmingsplan.
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>Zienswijze 3
Samenvatting inhoud zienswijze
a) Reclamant vreest het einde van zijn camping door de komst van een natuurbegraafplaats
   omdat vakantiegangers tijdens hun vakantie op regelmatige basis te maken krijgen met
   een passerende rouwstoet, rouwende mensen en als men in het bos wil wandelen eerst
   de natuurbegraafplaats moet passeren. Bovendien zullen de ceremonies buiten
   plaatsvinden, waardoor het kan zijn dat men tijdens een wandeling op een begrafenis
   ceremonie stuit. Reclamant vindt dit geen wenselijk beeld voor een vakantieganger;
b) Er is slechts één aanrijroute waardoor de rouwstoet de camping van reclamant passeert.
   In het bestemmingsplan wordt hierover aangegeven; 'soms komen mensen in een stoet,
   maar steeds vaker komen ze los aanrijden'. Het is onduidelijk waar deze informatie op
   gebaseerd is. Naar mening van reclamant is het meestal zo dat mensen in een stoet naar
   een begraafplaats afreizen, achter de rouwauto aan;
c) Onder punt 4.1.4 wordt aangegeven dat de begraafplaats niet zichtbaar is vanwege de
   ligging in het bos en de grote afstand tot woningen van derden. Dit is onjuist omdat er
   vanaf de camping van reclamant direct zicht is op de natuurbegraafplaats;
d) Het is reclamant onduidelijk waarom het ontvangstgebouw van een kitchenette wordt
   voorzien als er geen ceremonies plaatsvinden in het ontvangstgebouw. Dit geeft de
   mogelijkheid om de activiteiten uit te breiden met horeca-activiteiten, hetgeen reclamant
   zeer onwenselijk vindt. Reclamant verzoekt om in het bestemmingsplan meer
   duidelijkheid te geven over het doel van de toevoeging van een kitchenette en horeca uit
   te sluiten;
e) Reclamant ging ervanuit dat in de geest van de motivatie voor natuurbegraven het graf in
   natuurterreinen niet met een machine maar met de hand wordt gedolven en gedicht. In
   het rapport van Econsultancy is echter te lezen dat dit zal gaan gebeuren met o.a.
   mobiele graafmachines. Hierdoor kunnen boomwortels worden beschadigd wat kan
   leiden tot het afsterven van bomen. In het rapport van Alterra uit 2009 wordt dan ook
   geadviseerd om alleen te begraven buiten de verticale projectie van boomkruinen.
   Hierover is niets opgenomen in het ontwerpbestemmingsplan;
f) Door een graf te graven wordt een flink stuk grond weggehaald en weer teruggestort.
   Hierdoor wordt een diepere grondlaag vermengd met een hoger gelegen grondlaag
   waardoor de stofwisselingsprocessen moeten herstellen. In het ontwerp wordt
   aangegeven dat de grond in dezelfde volgorde zal worden teruggestort, dit zal niet gaan
   zonder dat er vermenging plaatsvindt;
g) Reclamant geeft aan dat als er teveel lichamen op dezelfde begraafplaats zijn begraven
   dit schade zou kunnen aanbrengen aan het grondwater. Het is van belang om bij het
   begraven van gebalsemde lichamen een goede afstand aan te houden tussen de
   plaatsen waar de lichamen begraven liggen. Dit ontbreekt in het bestemmingsplan terwijl
   dit schade aan de natuur kan aanrichten;
h) De afstand tot de Dinkel van 50 meter is niet voor eeuwig voldoende. Het meanderende
   karakter van de rivier vraagt om een grotere afstand tot graven. In het bestemmingsplan
   is daarnaast niet terug te vinden hoe tot deze afstand is gekomen. Er dient naar mening
   van reclamant meer afstand te worden gewaarborgd;
i) De normale procedure van de watertoets is doorlopen. Hier lijkt geen rekening te zijn
   gehouden met het feit dat er mensen en dieren zwemmen in de Dinkel middenin het
   aangewezen gebied voor de natuurbegraafplaats. Indien er sprake is van zwemwater
   geldt een afwijkende watertoets, hier wordt niet aan voldaan;
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>j) Reclamant vraagt zich af waarom geen m.e.r.-beoordeling aan het ontwerp ten grondslag
   ligt. Dit is immers verplicht bij de voorbereiding van plannen en besluiten die kunnen
   leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu;
k) De bezoekers van een begrafenis zullen op een relatief kleine oppervlakte tegelijkertijd
   aanwezig zijn met als gevolg verstoring van de bodem en vegetatie. Er is niet uitgewerkt
   in het ontwerpbestemmingsplan wat de gevolgen hiervan zijn voor de natuur;
l) De gevolgen van het plan zijn naar mening van reclamant op te vatten als een onzeker
   gebeurtenis. Op grond van jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU kunnen
   onzekere gebeurtenissen niet in het voorontwerp worden opgenomen als sprake is van
   significant negatieve effecten. Reclamant verwijst daarbij naar een arrest naar aanleiding
   van vragen van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State;
m) In het besluit tot aanwijzing van het Natura 2000-gebied Dinkelland zijn volgens
   reclamant diverse habitattypen toegevoegd. Met deze habitattypen is geen rekening
   gehouden terwijl de natuurbegraafplaats middenin het Natura 2000-gebied ligt en de
   komst van de natuurbegraafplaats significant effect kan hebben op voornoemde
   habitattypen. Reclamant benoemt hierbij extra verkeersbewegingen en het wekelijks
   gebruik van machines en de bouw van het ontvangstgebouw;
n) Er bestaat onduidelijkheid over het aantal graven op de natuurbegraafplaats. In de media
   spraak initiatiefnemer in eerst instantie over 100 tot 120 graven waarbij er plek zal zijn
   voor zo’n 750/1000 graven. Deze uitspraak is strijdig met het bestemmingsplan waarin
   wordt aangegeven dat de natuurbegraafplaats circa 11,2 hectare groot zal worden
   waarbij 250 graven per hectare kunnen worden gegraven. Reclamant geeft daarbij aan
   dat er op basis van een eigen berekening de mogelijkheid is om 2.800 graven te
   realiseren;
o) Alterra adviseert om het aantal graven te beperken tot 80 in voedselrijke natuurgebieden
   en ca. 40 in voedselarme gebieden. Dit is significant minder dan 250 graven per hectare
   waardoor naar mening van reclamant niet meer gesproken kan worden van een
   natuurbegraafplaats. Dit heeft ook een significant effect op de ter plaats te verwachten
   habitattypen, hierbij verwijst reclamant naar een uitspraak van de rechtbank Roermond
   van 1 juli 2011;
p) Reclamant verzoekt om de natuurbegraafplaats in omgekeerde richting in te richten
   zodat de fases nabij de camping van reclamant pas aan het einde ingericht worden.
   Tevens verzoekt reclamant om de planologische inpassing geleidelijk te laten
   plaatsvinden. Op die manier kan de gemeenteraad in de toekomst bijsturen als blijkt dat
   de reeds ingezette ontwikkelingen toch meer nadelige effecten hebben dan voorzien;
q) Reclamant is van mening dat zijn belangen ernstig geschaad worden met de komst van
   een natuurbegraafplaats pal naast zijn camping. Uit het bestemmingsplan blijkt op geen
   enkele manier dat er rekening is gehouden met de belangen van reclamant.
Reactie gemeente
a) Niet wordt ingezien waarom een natuurbegraafplaats het einde betekent voor de
   camping van reclamant. De natuurbegraafplaats bevindt zich op enige afstand van de
   camping van reclamant en ook bij een bezoek aan één van de dorpen of steden in de
   omgeving kan een vakantieganger geconfronteerd worden met een rouwstoet. Daarnaast
   is de verwachting dat er circa 70 begravingen per jaar plaatsvinden. Gelet op het
   verwachte aantal begravingen per jaar, waarbij een deel van de begravingen ook zal
   plaatsvinden buiten het recreatieseizoen, zal van een onevenredige overlast naar onze
   mening geen sprake zijn. Ook zijn er in de directe omgeving, indien men geen gebruik
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>   wenst te maken van de openbare wandelroutes op de natuurbegraafplaats, voldoende
   andere wandelmogelijkheden aanwezig voor de recreant. Tot slot wordt opgemerkt dat
   op de natuurbegraafplaats geen ceremonies mogen plaatsvinden, voor een toelichting
   hierop verwijzen wij reclamant naar onze reactie bij Zienswijze 2, onder a.
b) Er is inderdaad sprake van één aanrijroute naar de natuurbegraafplaats, dit betreft de
   Zandhuizerweg. Dit is een openbare weg die ook op zodanige wijze gebruikt mag
   worden. De informatie waar reclamant naar verwijst is gebaseerd op ervaringen van één
   van de adviseurs van initiatiefnemer die zelf ruimschoots ervaring heeft met de realisatie
   en exploitatie van een natuurbegraafplaats. Overigens is het in het kader van voorliggend
   bestemmingsplan ook niet zozeer relevant of mensen ‘los aan komen rijden’ of in een
   begrafenisstoet. De Zandhuizerweg is naar onze mening voldoende uitgerust voor deze
   beperkte verkeerstoename en biedt voldoende mogelijkheden om zowel mensen die ‘los
   aan komen rijden’ als een begrafenisstoet te laten passeren;
c) In het bewuste tekstdeel uit de toelichting gaat het om het zicht van woningen op de
   natuurbegraafplaats. Aangegeven wordt dat de begraafplaats niet zichtbaar is vanaf
   woningen van derden, dit tekstdeel heeft geen betrekking op de camping van reclamant.
   Voor wat betreft de camping wordt opgemerkt dat de afstand tussen de camping en de
   gronden waar de natuurbegraafplaats is toegestaan in het ontwerpbestemmingsplan
   circa 40 meter bedraagt, de afstand tot het dichtstbijzijnde recreatieverblijf bedraagt
   momenteel circa 50 meter. Deze afstand is ruim voldoende als scheiding tussen het
   begraven enerzijds en het recreëren anderzijds en hiermee zijn naar onze mening de
   belangen van reclamant om zijn camping te exploiteren voldoende gewaarborgd.
   Daarnaast bevindt zich tussen de camping en de natuurbegraafplaats bos waardoor van
   direct zicht niet of nauwelijks sprake zal zijn. Tot slot wordt hierbij nog opgemerkt dat
   reclamant een uitnodiging heeft gehad om bij een andere natuurbegraafplaats te komen
   kijken om te zien hoe deze begraafplaats en de daar naastgelegen camping goed naast
   elkaar functioneren. Aanvrager heeft aangegeven dat deze uitnodiging nog steeds geldt
   en dat indien reclamant hier behoefte aan heeft hiervoor een moment gepland kan
   worden;
d) Wij verwijzen reclamant naar onze reactie bij Zienswijze 2, onder a. Aanvullend hierop
   wordt opgemerkt dat de kitchenette bedoeld is voor het eigen gebruik van het personeel
   dat werkzaam is op de natuurbegraafplaats;
e) Reclamant heeft een onjuist beeld van natuurgraven. Het klopt namelijk niet dat op een
   natuurbegraafplaats alleen met de hand wordt gedolven. Op vrijwel iedere
   natuurbegraafplaats gebeurt dit machinaal. Enkel urn graven worden over het algemeen
   handmatig gedolven. In dit geval gaat gebruik worden gemaakt van een elektrische
   graafmachine, dit uiteraard met inachtneming van de in het bestemmingsplan
   opgenomen gedragscode voor begravingen en verstoring.
   Wat betreft de rapportage van Alterra uit 2009 merken wij op dat het rapport waar
   reclamant naar verwijst inmiddels achterhaald is door nieuwe onderzoeken. Ook de
   Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in onder andere haar
   uitspraak 17 april 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1264) aangegeven dat het rapport van
   Alterra uit 2009 is vervangen door de rapportage van Alterra uit 2013. Wat betreft de
   schade aan boomwortels met als gevolg het afsterven van bomen verwijzen wij
   reclamant naar een onderzoek uit 2017 (Natuurbegraven in Gelderland - Verkennend
   onderzoek naar effecten op water, bodem en natuur, 2 november 2017) uitgevoerd in
   opdracht van de provincie Gelderland. Hieruit volgt dat het natuurbegraven juist gunstige
   effecten heeft op de ontwikkeling van wortels. Ook uit een onderzoek van de Universiteit
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>   van Wageningen (Effecten van natuurbegraven op de vegetatie van Natuurbegraafplaats
   Heidepol, oktober 2017) op natuurbegraafplaats Heidepol volgt dat natuurbegraven geen
   blijvend negatieve invloed heeft op de vegetatie. Van het onherstelbaar beschadigen van
   boomwortels wat kan leiden tot het uiteindelijk afsterven van bomen zal gelet op het
   vorenstaande dan ook geen sprake zijn;
f) Het uitgangspunt is dat de grond in de oorspronkelijk volgorde wordt teruggeplaatst, dit
   uitgangspunt is ook als zodanig vastgelegd in de ‘Gedragscode begravingen en
   verstoringen’. Door dit zorgvuldig te doen zal van een vermenging van grondlagen
   hooguit minimaal sprake zijn. Ook uit onderzoek (Natuurbegraven in Gelderland -
   Verkennend onderzoek naar effecten op water, bodem en natuur, 2 november 2017)
   blijkt dat met deze werkwijze het effect op de bodemchemie te minimaliseren is. Daarbij,
   en hierbij wordt nadrukkelijk opgemerkt dat dit niet het uitgangspunt is op deze
   natuurbegraafplaats, wordt in hetzelfde onderzoek opgemerkt dat het keren van bodems
   ook een gunstig effect kan hebben;
g) In het door reclamant aangehaalde Alterra onderzoek uit 2009 wordt aangegeven dat de
   grafdichtheid op een kerkhof/ pragmatische begraafplaats varieert van 1.500 tot 2.500
   graven per hectare en op een architectonische begraafplaats 1.000 tot 1.500 graven per
   hectare. In het bestemmingsplan is bepaald dat de grafdichtheid maximaal 250 graven
   per hectare mag bedragen. De grafdichtheid die voorliggend bestemmingsplan toestaat,
   is dus vele male kleiner dan de grafdichtheid op een reguliere begraafplaats. Het citaat
   waar reclamant naar verwijst heeft betrekking op het regulier begraven en niet op het
   natuurbegraven waar per definitie sprake is van lagere grafdichtheden. Van een situatie
   dat er teveel lichamen zijn begraven die schade zouden kunnen aanbrengen aan de
   natuur of het grondwater is dan ook geen sprake. Hierbij wordt reclamant tevens
   verwezen naar onze reactie bij Zienswijze 1, onder c.
h) Niet wordt ingezien waarom een afstand van 50 meter tot de Dinkel niet voldoende is.
   Het waterschap heeft aangegeven dat een afstand van 25 meter tot de Dinkel voldoende
   is en dat zij de Dinkel zullen fixeren als deze zich meer dan 25 meter verlegd. De
   provincie heeft in overleg verzocht om een ruimere marge van 40 meter aan te houden,
   onder meer vanwege het feit dat de Dinkel en direct omliggende gronden onderdeel
   uitmaken van Natura 2000. Uiteindelijk is besloten om nog een extra marge in te bouwen
   door het natuurbegraven uitsluitend toe te staan op een afstand van 50 meter vanuit de
   Dinkel. Hiermee ligt de gehele natuurbegraafplaats buiten de begrenzing van het Natura
   2000-gebied. Gelet op de afstanden die geadviseerd werden door de hiervoor genoemde
   instanties, is een afstand van 50 meter naar onze mening ruim voldoende;
i) Eerst wordt opgemerkt dat de Dinkel zich niet middenin het gebied bevindt dat is
   aangewezen als natuurbegraafplaats, hiervoor verwijzen wij reclamant ook naar onze
   reactie onder h. Wat betreft de watertoets heeft het invullen van de digitale watertoets
   inderdaad uitgewezen dat de normale procedure van de watertoets doorlopen moest
   worden. De normale procedure betekent in feite dat in overleg getreden moet worden
   met het waterschap over het plan. Zoals blijkt uit bijlage 7 bij de toelichting van het
   bestemmingsplan is het plan voorgelegd aan het waterschap en heeft het waterschap
   naar aanleiding hiervan een positief wateradvies afgegeven. Gelet hierop wordt niet
   ingezien waarom hier een afwijkende watertoets zou moeten gelden;
j) Reclamant geeft aan een m.e.r.-beoordeling verplicht is bij de voorbereiding van plannen
   en besluiten die kunnen leiden tot belangrijk nadelige gevolgen voor het milieu. De
   aanleg van een natuurbegraafplaats wordt niet genoemd in het Besluit
   milieueffectrapportage waardoor in dit geval geen m.e.r.-beoordelingsplicht geldt. In het
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>   voorontwerpbestemmingsplan was in paragraaf 5.11 een samenvatting van de
   aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling opgenomen. Naar aanleiding van deze
   aanmeldnotitie heeft het college van burgemeester en wethouders op 6 juli 2021 besloten
   dat voor deze ontwikkeling geen m.e.r.-procedure doorlopen hoeft te worden. Zoals
   aangegeven is met de aanleg van een natuurbegraafplaats echter helemaal geen sprake
   van een activiteit die wordt genoemd in het Besluit milieueffectrapportage. Omdat de
   activiteit niet genoemd wordt in het Besluit milieueffectrapportage was een
   aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling dan ook niet noodzakelijk geweest. De
   toelichting bij het ontwerpbestemmingsplan is hier op aangepast waarbij nu wordt
   vermeld dat geen sprake is van een activiteit die wordt genoemd in het Besluit m.e.r.. Om
   deze reden hoeft ook niet getoetst te worden aan het Besluit m.e.r. Daarnaast blijkt uit de
   toelichting van het bestemmingsplan en de daarbij behorende onderzoeken dat van
   belangrijk nadelige gevolgen voor het milieu geen sprake is;
k) Wij verwijzen reclamant naar de Natuurtoets die is uitgevoerd. Hieruit volgt dat de Wet
   natuurbescherming geen belemmering vormt voor de realisatie van de
   natuurbegraafplaats. Hiermee is voldoende inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn van
   het plan voor de natuur;
l) Het arrest waar reclamant naar verwijst had betrekking op de vraag of met de
   ontwikkeling van een weg door een gebied dat in het kader van de Habitatrichtlijn was
   aangewezen, sprake was van een aantasting van de natuurlijke kenmerken van dat
   gebied. De gronden waarop de natuurbegraafplaats wordt gerealiseerd is in het kader
   van de Habitatrichtlijn niet aangewezen waardoor van een vergelijkbare situatie al geen
   sprake is. Ook is met de realisatie van de natuurbegraafplaats geen sprake van
   significant negatieve gevolgen voor een gebied dat in het kader van voornoemde richtlijn
   is aangewezen. Daarnaast is geen sprake van een onzekere gebeurtenis, het
   bestemmingsplan is voldoende concreet en bevat geen onzekere gebeurtenissen die
   eventueel gevolgen kunnen hebben voor een gebied dat in het kader van de
   Habitatrichtlijn is aangewezen;
m) Wederom wordt opgemerkt dat de natuurbegraafplaats zich niet in Natura 2000-gebied
   bevindt. Daarnaast wordt opgemerkt dat in de Natuurtoets wel degelijk rekening is
   gehouden met de door reclamant bedoelde habitattypen. In paragraaf 7.2 worden de
   aangewezen habitattypes opgesomd.
   Wat betreft de extra verkeersbewegingen wordt opgemerkt dat hier onderzoek naar is
   gedaan door middel van de in bijlage 1 bij de toelichting opgenomen AERIUS-
   berekening. De uitkomst van deze berekening is dat met het extra verkeer geen sprake is
   van rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/ja.
   Wat betreft het wekelijks gebruik van machines wordt opgemerkt dat gebruik gaat worden
   gemaakt van elektrische machines. Om dit te borgen wordt aan de ‘Gedragscode
   begravingen en verstoringen’ toegevoegd dat machinaal grondverzet dat nodig is voor
   het delven van een graf of het begraven van een urn, uitsluitend mag worden uitgevoerd
   door elektrisch aangedreven machines.
   De bouw van het ontvangstgebouw is in het ontwerpbestemmingsplan inderdaad niet
   onderzocht omdat in het ontwerpbestemmingsplan nog rekening is gehouden met de
   zogenoemde bouwvrijstelling. De Raad van State heeft op 2 november 2022 echter
   geoordeeld dat de zogenoemde bouwvrijstelling niet meer gebruikt mag worden bij
   bouwprojecten. Om deze reden is een nieuwe projectberekening uitgevoerd. Uit deze
   berekening blijkt dat zowel in de aanleg- als gebruiksfase geen sprake is van
   rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/ja. Deze nieuwe berekening is als bijlage
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>   opgenomen bij de toelichting van het bestemmingsplan. Tevens is de Natuurtoets hierop
   aangepast;
n) Het bestemmingsplan is leidend en in het ontwerpbestemmingsplan wordt in de regels
   aangegeven dat de grafdichtheid niet meer mag bedragen dan 250 graven per hectare.
   Op basis van een grafdichtheid van 250 graven per hectare zouden er op de
   natuurbegraafplaats, met een oppervlakte van 11,2 hectare, inderdaad maximaal 2.800
   graven (11,2 x 250) kunnen komen;
o) Zoals eerder ook al opgemerkt onder e. is het rapport uit 2009 waar reclamant naar
   verwijst inmiddels achterhaald en vervangen door de rapportage van Alterra uit 2013.
   Daarbij wordt in de rapportage uit 2009, de rapportage waar reclamant naar verwijst, al
   het volgende opgemerkt: “Aan dit rekenvoorbeeld valt het nodige toe en af te doen, het
   moet als niet meer dan een vingeroefening worden beschouwd”. In het Alterra-rapport uit
   2013 is het volgende opgenomen:” Het is moeilijk om op grond van deze inventarisatie
   eenduidig aan te geven of een begraafplaats wel of geen natuurbegraafplaats is. De
   brede variatie aan kenmerken betekent dat een juridisch of beleidsmatig oordeel over
   natuurbegraafplaatsen moeilijk op een enkel kenmerk, zoals het aantal graven per
   hectare, kan worden gebaseerd. Ook andere kenmerken uit dit onderzoek, waaronder de
   spreiding van graven over de ruimte en tijd zouden hierin moeten worden betrokken.”
   Voor wat betreft de door reclamant benoemde significante effecten op te verwachten
   habitattypen verwijzen wij reclamant naar onder meer de Natuurtoets. Daaruit de volgt de
   conclusie dat de Wet natuurbescherming en het Natuurnetwerk Nederland geen
   belemmering vormt voor de realisatie van de natuurbegraafplaats. Naar onze mening zijn
   de gevolgen van het plan voor de natuur voldoende onderzocht en evenwichtig
   afgewogen;
p) Op basis van de huidige fasering wordt de dichtst bij de camping van reclamant gelegen
   fase, fase E, als laatste ingericht. Het is vanwege de opzet van de natuurbegraafplaats
   niet gewenst om bijvoorbeeld eerst fase C en/of D in te richten en dan pas fase A en/of
   B. Vanuit praktisch en efficiency oogpunt is het gewenst om met de inrichting te beginnen
   het dichtst bij het parkeerterrein/ het ontvangst- en beheersgebouw om vanuit daar de
   natuurbegraafplaats langzaam uit te breiden (eerst fase A en B, dan fase C, fase D en tot
   slot fase E). Ook zien wij geen noodzaak om de natuurbegraafplaats in omgekeerde
   richting in te richten. Naar onze mening wordt met de afstand van 25 meter van de
   natuurbegraafplaats tot de perceelsgrens, en circa 40 meter tot de camping van
   reclamant, voldoende ruimtelijke scheiding aangebracht tussen het begraven enerzijds
   en het recreëren anderzijds.
   Ten aanzien van de geleidelijke planologische inpassing wordt opgemerkt dat het
   voorliggende bestemmingsplan voldoende duidelijk is en, samen met de overeenkomst
   die met aanvrager gesloten is, voldoende waarborgen biedt ter voorkoming van
   onevenredige nadelige effecten voor natuur, milieu en recreatie. Daarnaast leidt een
   geleidelijke planologische inpassing tot onnodige procedures en kosten voor de
   initiatiefnemer. Een geleidelijke planologische inpassing van het terrein voor de
   natuurbegraafplaats vinden wij dan ook ongewenst en onnodig;
q) Wij delen deze mening van reclamant niet. Er is, zoals ook wel blijkt uit het
   bestemmingsplan en onze voorgaande reactie, naar onze mening voldoende rekening
   gehouden met de belangen van onder meer reclamant.
Conclusie
De zienswijze leidt deels tot een aanpassing van het bestemmingsplan.
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>Zienswijze 4
Samenvatting inhoud zienswijze
a) Reclamant is van mening dat de functie van een begraafplaats zich niet verdraagt met de
   functie kamperen en recreëren;
b) Het uitgangspunt van maximaal 70 begrafenissen per jaar is niet in het bestemmingsplan
   geborgd. Dit is wel gewenst omdat dit van invloed is op de ruimtelijke inpassing en de
   effecten op de natuur;
c) Reclamant verzoekt om de ter aarde bestellingen op ruime afstand van de Dinkel en het
   recreatieterrein van reclamant te laten plaatsvinden. Een afstand van 25 meter tot het
   recreatieterrein is naar mening van reclamant onvoldoende omdat geluid en beeld over
   die afstand als indringend kan worden ervaren. Reclamant stelt een afstand van 50 tot 75
   meter, naar mening van reclamant is die ruimte er voldoende;
d) Reclamant verzoekt om de natuurbegraafplaats in omgekeerde richting in te richten
   zodat de fases nabij de camping van reclamant pas aan het einde ingericht worden.
   Tevens verzoekt reclamant om de planologische inpassing geleidelijk te laten
   plaatsvinden. Op die manier kan de gemeenteraad in de toekomst bijsturen als blijkt dat
   de reeds ingezette ontwikkelingen toch meer nadelige effecten hebben dan voorzien;
e) In de toelichting op het bestemmingsplan wordt aangegeven dat de natuurbegraafplaats
   goed samengaat met recreatie. Reclamant wijst erop dat het landgoed tot circa 4 jaar
   geleden voor iedereen toegankelijk was, maar dat er sinds die tijd verbodsborden staan
   die de toegang (juridisch) verhinderen. Reclamant vraagt zich af in hoeverre dit in strijd is
   met het verbod in de Wegenwet om openbare wegen en paden aan de openbaarheid te
   onttrekken. In het kader van deze procedure is het van belang dat de recreatieve functie
   wel degelijk leidt onder de plannen voor de nieuwe inrichting. Het bestemmingsplan
   regelt niet dat het recreatieve medegebruik mogelijk blijft, bij voorkeur wordt dit geregeld
   in een voorwaardelijke verplichting;
f) Het ontvangstgebouw wordt van een kitchenette voorzien. Dit geeft de mogelijkheid om
   de activiteiten uit te breiden met horeca-activiteiten, hetgeen reclamant onwenselijk vindt
   en hier is volgens reclamant geen behoefte aan. Reclamant verzoekt om in het
   bestemmingsplan meer duidelijkheid te geven over het doel van de toevoeging van een
   kitchenette en horeca uit te sluiten;
g) De afstand tot de Dinkel van 25 meter is niet voldoende. De loop van de rivier veranderd
   voortdurend en begeeft zich ook bij de begraafplaats landinwaarts. In de toelichting op
   het bestemmingsplan wordt aangegeven dat er zo nodig in de loop van de Dinkel zal
   worden ingrepen. Er wordt echter niet toegelicht hoe dit zich verdraagt tot het verbod in
   te grijpen in Natura 2000-gebied;
h) Reclamant is van mening dat met het toelaten van een natuurbegraafplaats op
   onwenselijke en waarschijnlijk onrechtmatige wijze wordt ingegrepen in het kwetsbare en
   beschermde Natura 2000-gebied;
i) Resten van medicijnen uit menselijke lichamen komen in de grond evenals protheses. Dit
   heeft effecten op het bodemleven;
j) Dieren die in de grond graven kunnen tot aan de stoffelijke overschotten en komen die
   verplaatsen en of aanvreten. In de toelichting geschetste remedie is dieper graven, dat
   kan dan weer leiden tot bodemaantasting;
k) Dat er te compenseren schade zal zijn aan de natuur blijkt wel uit de
   compensatieverplichting die als voorwaardelijke verplichting is opgenomen in artikel
   3.3.2, onder c2 van het bestemmingsplan. Naar mening van reclamant is de eis van
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>   verbetering van 5 hectare gronden per 1 hectare natuurbegraafplaats te vrijblijvend
   geredigeerd. Onduidelijk is wanneer er voldoende sprake zal zijn van verbetering. In
   eerdere casussen is geëist dat er landbouwgrond in natuurgrond zou worden omgezet.
   Onduidelijk is waarom deze eis hier niet is gesteld;
l) In het besluit tot aanwijzing van het Natura 2000-gebied Dinkelland zijn volgens
   reclamant diverse habitattypen toegevoegd. Met deze habitattypen is geen rekening
   gehouden terwijl de natuurbegraafplaats middenin het Natura 2000-gebied ligt en de
   komst van de natuurbegraafplaats significant effect kan hebben op voornoemde
   habitattypen. Reclamant benoemt hierbij extra verkeersbewegingen en het wekelijks
   gebruik van machines en de bouw van het ontvangstgebouw.
Reactie gemeente
a) Niet wordt ingezien waarom een natuurbegraafplaats zich niet kan verdragen met de
   functie kamperen en recreëren. De natuurbegraafplaats bevindt zich op enige afstand
   van de camping van reclamant, meer specifiek minimaal 25 meter. Daarbij is hier geen
   sprake van een reguliere begraafplaats met een hoge grafdichtheid maar van een
   natuurbegraafplaats. Op een natuurbegraafplaats vindt het begraven plaats in harmonie
   met de natuur, dit betekent ook dat een begraafplaats moet passen binnen het
   bestaande bosbeheer en bij voorkeur moet bijdragen aan de instandhouding en
   verbetering van de landschappelijke en natuurlijke waarden van het gebied. Dit kan ook
   een positief effect hebben op de beleefbaarheid en aantrekkelijkheid van het naast het
   recreatieterrein gelegen bosgebied. Naar onze mening is sprake van een ruimtelijke
   aanvaardbare ontwikkeling waarbij het daadwerkelijke begraven op ruim voldoende
   afstand plaatsvindt van het recreatieterrein van reclamant. Tot slot wordt hierbij nog
   opgemerkt dat reclamant een uitnodiging heeft gehad om bij een andere
   natuurbegraafplaats te komen kijken om te zien hoe deze begraafplaats en de daar
   naastgelegen camping goed naast elkaar functioneren. Aanvrager heeft aangegeven dat
   deze uitnodiging nog steeds geldt en dat indien reclamant hier behoefte aan heeft
   hiervoor een moment gepland kan worden;
b) Het is juist dat het uitgangspunt van maximaal 70 begrafenissen niet in het
   bestemmingsplan is geborgd. Zoals in de toelichting van het bestemmingsplan
   aangegeven is de verwachting dat er over een jaar verspreid circa 70 begravingen zullen
   plaatsvinden. Het begraven op een natuurbegraafplaats werkt op basis van
   reserveringen. Daarbij is het denkbaar dat er in het ene jaar minder dan 70 begravingen
   plaatsvinden en in het andere jaar meer dan 70 begravingen. De verwachting is dat het
   om circa 70 begravingen per jaar gaat. Het opnemen van een maximaal aantal
   begravingen in de regels zou echter betekenen dat in een jaar met meer overlijdens, een
   deel van de overledenen ondanks een reservering niet begraven kan worden op de
   natuurbegraafplaats. Dat is onevenredig en ongewenst, om deze reden wordt dit
   uitgangspunt niet vastgelegd in het bestemmingsplan;
c) Niet wordt ingezien waarom een afstand van 50 meter tot de Dinkel niet voldoende is.
   Het waterschap heeft aangegeven dat een afstand van 25 meter tot de Dinkel voldoende
   is en dat zij de Dinkel zullen fixeren als deze zich meer dan 25 meter verlegd. De
   provincie heeft in overleg verzocht om een ruimere marge van 40 meter aan te houden,
   onder meer vanwege het feit dat de Dinkel en direct omliggende gronden onderdeel
   uitmaken van Natura 2000. Uiteindelijk is besloten om nog een extra marge in te bouwen
   door het natuurbegraven uitsluitend toe te staan op een afstand van 50 meter vanuit de
   Dinkel. Hiermee ligt de gehele natuurbegraafplaats buiten de begrenzing van het Natura
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>   2000-gebied. Gelet op de afstanden die geadviseerd werden door de hiervoor genoemde
   instanties, is een afstand van 50 meter tot de Dinkel naar onze mening ruim voldoende.
   Wat betreft de afstand tot het recreatieterrein van reclamant wordt opgemerkt dat een
   afstand van 25 meter naar onze mening ruim voldoende is als scheiding tussen het
   begraven enerzijds en het recreëren anderzijds. Hierbij verwijzen wij reclamant ook naar
   onze reactie onder a.
d) Op basis van de huidige fasering wordt de dichtst bij het kampeerterrein van reclamant
   gelegen fase, fase E, als laatste ingericht. Het is vanwege de opzet van de
   natuurbegraafplaats niet gewenst om bijvoorbeeld eerst fase C en/of D in te richten en
   dan pas fase A en/of B. Vanuit praktisch en efficiency oogpunt is het gewenst om met de
   inrichting te beginnen het dichtst bij het parkeerterrein/ het ontvangst- en beheersgebouw
   om vanuit daar de natuurbegraafplaats langzaam uit te breiden (eerst fase A en B, dan
   fase C, fase D en tot slot fase E). Ook zien wij geen noodzaak om de
   natuurbegraafplaats in omgekeerde richting in te richten. Naar onze mening wordt met de
   afstand van 25 meter van de natuurbegraafplaats tot de perceelsgrens voldoende
   ruimtelijke scheiding aangebracht tussen het begraven enerzijds en het recreëren
   anderzijds.
   Ten aanzien van de geleidelijke planologische inpassing wordt opgemerkt dat het
   voorliggende bestemmingsplan voldoende duidelijk is en, samen met de overeenkomst
   die met aanvrager gesloten is, voldoende waarborgen biedt ter voorkoming van
   onevenredige nadelige effecten voor natuur, milieu en recreatie. Daarnaast leidt een
   geleidelijke planologische inpassing tot onnodige procedures en kosten voor de
   initiatiefnemer. Een geleidelijke planologische inpassing van het terrein voor de
   natuurbegraafplaats vinden wij dan ook ongewenst en onnodig;
e) De vraag of er wegen aan de openbaarheid onttrokken zijn en of dit niet in strijd is met
   het verbod in de Wegenwet heeft geen betrekking op het voorliggende bestemmingsplan.
   Hier wordt dan ook niet inhoudelijk op ingegaan.
   Wij zijn het met reclamant eens dat het in het kader van de procedure van belang is dat
   het recreatief medegebruik van de paden op de natuurbegraafplaats mogelijk blijft. Om
   deze reden is in het bestemmingsplan een voorwaardelijke verplichting opgenomen die
   strekt tot de uitvoering van de inrichtings- en beheersmaatregelen zoals opgenomen in
   het inrichtings- en beheersplan. De aanleg en de instandhouding van de paden maakt
   onderdeel uit van het inrichtingsplan. Daarnaast is in de overeenkomst die gesloten is
   met aanvrager, geregeld dat de paden zoals opgenomen in het inrichtingsplan openbaar
   toegankelijk moeten zijn voor het publiek. Hiermee is naar onze mening het recreatief
   medegebruik van deze gronden in voldoende mate verzekerd;
f) Wij verwijzen reclamant naar onze reactie bij Zienswijze 2, onder a. Aanvullend hierop
   wordt opgemerkt dat de kitchenette bedoeld is voor het eigen gebruik van het personeel
   dat werkzaam is op de natuurbegraafplaats;
g) De afstand van de natuurbegraafplaats tot de Dinkel bedraagt geen 25 meter maar 50
   meter. Het waterschap heeft aangegeven dat een afstand van 25 meter tot de Dinkel
   voldoende is en dat zij de Dinkel zullen fixeren als deze zich meer dan 25 meter verlegd.
   De provincie heeft in overleg verzocht om een ruimere marge van 40 meter aan te
   houden, onder meer vanwege het feit dat de Dinkel en direct omliggende gronden
   onderdeel uitmaken van Natura 2000. Uiteindelijk is besloten om nog een extra marge in
   te bouwen door het natuurbegraven uitsluitend toe te staan op een afstand van 50 meter
   vanuit de Dinkel. Hiermee ligt de gehele natuurbegraafplaats buiten de begrenzing van
   het Natura 2000-gebied. Gelet op de afstanden die geadviseerd werden door de hiervoor
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>   genoemde instanties, is een afstand van 50 meter naar onze mening ruim voldoende en
   zal van een conflict tussen het natuurbegraven en een natuurlijke verlegging van de
   Dinkel geen sprake zijn.
   Tot slot wordt opgemerkt dat een aanwijzing van een gebied als Natura 2000-gebied, niet
   betekent dat er een verbod geldt tot ingrijpen in Natura 2000-gebied. Ingrepen mogen
   niet in strijd zijn met of significant negatieve effecten hebben op
   instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Gelet op het vorenstaande
   zal van een conflict tussen de Dinkel en het natuurbegraven geen sprake zijn en
   daarmee is ook geen sprake van een significant negatief effect op het Natura 2000-
   gebied.
h) De gronden waarop het natuurbegraven is toegestaan, maken geen onderdeel uit van
   het Natura 2000-gebied. Daarnaast blijkt uit de bij het bestemmingsplan behorende
   onderzoeken dat de natuurbegraafplaats geen significant negatief effect heeft op de
   instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied;
i) Het begraven zal net als het begraven op een reguliere begraafplaats aan alle wettelijke
   bepalingen moeten voldoen. Uit onderzoek (Natuurbegraven in Gelderland - Verkennend
   onderzoek naar effecten op water, bodem en natuur, 2 november 2017) blijkt dat bij
   natuurbegraven uitspoeling van nutriënten en milieuvreemde stoffen (zoals bijvoorbeeld
   medicijnresten) optreedt, maar dat de kans op verslechtering van de grondwaterkwaliteit
   minimaal is. Alleen bij begraven in hoge aantallen per hectare per jaar bestaat de kans
   op belasting van het (lokale) grondwater met nitraat. Van hoge aantallen graven per
   hectare per jaar is in dit geval echter geen sprake. Het bestemmingsplan staat immers
   slechts 250 graven per hectare toe;
j) Reclamant verwijst naar de toelichting waarin zou staan dat de remedie voor het
   voorkomen van het verplaatsen of aanvreten van menselijk overschot, het dieper graven
   is. Onduidelijk is waar reclamant naar verwijst, in de toelichting op het bestemmingsplan
   wordt hierover namelijk niets genoemd. Wel kan worden opgemerkt dat het begraven zal
   moeten voldoen aan alle wettelijke bepalingen uit de Wet op de Lijkbezorging en het
   Besluit op de Lijkbezorging. Hierin zijn ook regels opgenomen die bepalen dat boven de
   kist of het omhulsel zich een laag grond moet bevinden van 65 centimeter. Hierdoor zal
   van het opgraven of aanvreten van menselijke resten door dieren geen sprake zijn;
k) Het natuurbegraven heeft geen schade aan de natuur tot gevolg. Zo blijkt bijvoorbeeld uit
   de Natuurtoets dat de Wet natuurbescherming geen belemmering vormt voor de
   realisatie van de natuurbegraafplaats. De compensatieverplichting waar artikel 3.3.2
   onder c betrekking op heeft, volgt uit het provinciale beleid. Meer specifiek betreft dit de
   juridische doorvertaling van de zogenoemde Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving. In
   samenspraak met de provincie is bepaald dat in dit geval de kwaliteitsimpuls moet
   bestaan uit de verhoging van de natuur- en landschapswaarden van 5 hectare gronden
   per 1 hectare natuurbegraafplaats. Deze kwaliteitsimpuls betreft geen compensatie als
   gevolg van schade aan de natuur, maar betreft een compensatie vanwege de extra
   ontwikkelingsruimte die wordt geboden door op deze gronden het medegebruik als
   natuurbegraafplaats toe te staan. De vereiste kwaliteitsimpuls is voor fase A en B al
   concreet uitgewerkt in het inrichtings- en beheersplan dat onderdeel uitmaakt van het
   bestemmingsplan. Voor fase C, D en E moet dit nog nader worden uitgewerkt in een
   inrichtings- en beheersplan. Dit plan moet goedgekeurd worden door het college van
   burgemeester en wethouders alvorens fase C, D en/of E in gebruik mag worden
   genomen. Van een vrijblijvende geredigeerde eis is naar onze mening geen sprake. De
   voorwaardelijke verplichting is duidelijk en geeft de vereiste juridische borging van de
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>   vereiste kwaliteitsimpuls.
   Reclamant verwijst bij dit onderdeel naar eerdere casussen, onduidelijk is echter op
   welke casussen reclamant doelt. Als kwaliteitsimpuls kan het omzetten van
   landbouwgrond naar natuur worden opgevoerd, dit is echter geen vereiste en er worden
   geen redenen gezien om dit als vereiste te stellen. Temeer niet omdat uit de toelichting
   en de bijbehorende onderzoeken duidelijk blijkt dat de natuurwaarden in het gebied per
   saldo versterkt worden;
l) Wederom wordt opgemerkt dat de natuurbegraafplaats zich niet in Natura 2000-gebied
   bevindt. Reclamant benoemd in de zienswijze geen habitattypen die zijn toegevoegd aan
   het aanwijzingsbesluit. Opgemerkt wordt dat in de Natuurtoets rekening is gehouden met
   alle voor het Natura 2000-gebied aangewezen habitattypen. In paragraaf 7.2 worden
   deze opgesomd.
   Wat betreft de extra verkeersbewegingen wordt opgemerkt dat hier onderzoek naar is
   gedaan door middel van de in bijlage 1 bij de toelichting opgenomen AERIUS-
   berekening. De uitkomst van deze berekening is dat met het extra verkeer geen sprake is
   van rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/ja.
   Wat betreft het wekelijks gebruik van machines wordt opgemerkt dat gebruik gaat worden
   gemaakt van elektrische machines. Om dit te borgen wordt aan de ‘Gedragscode
   begravingen en verstoringen’ toegevoegd dat machinaal grondverzet dat nodig is voor
   het delven van een graf of het begraven van een urn, uitsluitend mag worden uitgevoerd
   door elektrisch aangedreven machines.
   De bouw van het ontvangstgebouw is in het ontwerpbestemmingsplan inderdaad niet
   onderzocht omdat in het ontwerpbestemmingsplan nog rekening is gehouden met de
   zogenoemde bouwvrijstelling. De Raad van State heeft op 2 november 2022 echter
   geoordeeld dat de zogenoemde bouwvrijstelling niet meer gebruikt mag worden bij
   bouwprojecten. Om deze reden is een nieuwe projectberekening uitgevoerd. Uit deze
   berekening blijkt dat zowel in de aanleg- als gebruiksfase geen sprake is van
   rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/ja. Deze nieuwe berekening is als bijlage
   opgenomen bij de toelichting van het bestemmingsplan. Tevens is de Natuurtoets hierop
   aangepast.
Conclusie
De zienswijze leidt deels tot een aanpassing van het bestemmingsplan.
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>3.     Wijzigingen
De ingekomen zienswijzen hebben geleid tot enkele wijzigingen in de toelichting en de regels
van het bestemmingsplan. Hierna volgt een overzicht van de wijzigingen ten opzichte van het
ontwerpbestemmingsplan die het gevolg zijn van de ingekomen zienswijzen:
Toelichting
   • De tekst onder figuur 3.7 is verwijderd en vervangen door een tekst waarmee ook
       tekstueel de juiste locatie wordt geduid. Ook is dit aangepast in paragraaf 4.2.3.3 en
       in de Natuurtoets;
   • De AERIUS-berekening die is opgenomen in bijlage 1 bij de toelichting is vervangen
       door een actuele AERIUS-berekening waarin ook de aanlegfase is meegenomen.
Regels
   • Artikel 3.3.1 onder c. is als volgt aangepast: ‘het gebruik van gronden en bouwwerken
       ten behoeve van horeca, hieronder wordt ook verstaan het op locatie geleverd krijgen
       van dranken en etenswaren (catering)’.
   • Aan artikel 3.3.1 is toegevoegd dat ‘het gebruik van het ontvangst- en
       beheersgebouw ten behoeve van ceremonies/ plechtigheden’ in strijd is met het
       bestemmingsplan;
   • Aan de als bijlage bij de regels opgenomen ‘Gedragscode begravingen en
       verstoringen’ is toegevoegd: er vindt alleen grondverzet plaats als dit nodig is voor
       het delven van een graf of het begraven van een urn. Hiervoor wordt een elektrische
       graafmachine gebruikt met een maximaal tonnage van 3,5.
Naast wijzigingen als gevolg van zienswijzen, zijn er tevens ambtshalve wijzigingen
aangebracht in de toelichting en in de regels:
Toelichting
   • In het ontwerpbestemmingsplan waren zowel de oude Natuurtoets als de actuele
       Natuurtoets opgenomen als bijlage. Dit is gewijzigd door uitsluitend de actuele
       Natuurtoets als bijlage op te nemen;
   • In het ontwerpbestemmingsplan waren als bijlage 5 bij de toelichting de
       gedragscodes opgenomen. Dit is gewijzigd in die zin dat de gedragscodes nu
       beschreven worden in de toelichting zelf en niet meer separaat zijn opgenomen als
       bijlage bij de toelichting. Daarnaast is de gedragscode gewijzigd, onder het kopje
       ‘Regels’ wordt hier nader op ingegaan.
Regels
   • Ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan is een wijziging aangebracht in
       bijlage 2 van de regels. Deze wijziging betreft een nadere uitwerking van de
       ‘Gedragscode inrichting en uitvoering’ en de ‘Gedragscode begravingen en
       verstoring’. Deze uitwerking is doorgevoerd om de zorgvuldigheid over de wijze
       waarop wordt omgegaan met de natuur beter te kunnen borgen. In tabel op de
       volgende pagina is inzichtelijk gemaakt wat er gewijzigd is in deze gedragscode.
    Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                        20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>                                                         Gedragscode inrichting en uitvoering
                     Was in het ontwerpbestemmingsplan                                    Wordt in het vast te stellen bestemmingsplan
Er worden geen werkzaamheden aan het bos uitgevoerd tijdens het           Er worden geen werkzaamheden aan het bos uitgevoerd tijdens het
broedseizoen tenzij er sprake is van stormschade.                         broedseizoen tenzij er sprake is van directe gevaarzetting. Voor het
                                                                          broedseizoen wordt de periode vanaf maart tot en met augustus
                                                                          aangehouden.
Hoge sparren dienen zo veel mogelijk behouden te worden om ruimte te      Deze is vervallen omdat hier strijdigheid kan ontstaan met enkele
bieden aan nest- en broedgelegenheden.                                    uitgangspunten uit het inrichtings- en beheersplan, bijvoorbeeld om meer
                                                                          diversiteit aan te brengen in beplanting. Met de overige voorwaarden uit de
                                                                          gedragscode is de bescherming van bomen met nest- en broedgelegenheden
                                                                          voldoende gewaarborgd.
Bij een aangetroffen nest van een jaarrond beschermde broedvogel wordt    Ongewijzigd
de openstelling van het wandelpad opgeschort tijdens het broedseizoen.
Dit gebeurt binnen een zone van 50m van het nest.
Bomen met boomholtes worden uitsluitend gekapt als deze een gevaar        Bomen met boomholtes worden uitsluitend gekapt als deze een gevaar
vormen voor de veiligheid. voorafgaand aan de kap is onderzoek nodig      vormen voor de veiligheid. Voorafgaand aan de kap is een inventarisatie naar
naar mogelijk beschermde functies in de boomholtes. Bij het aantreffen    mogelijk beschermde soorten in de boomholtes noodzakelijk. Bij het
                                                                          aantreffen van een verblijfplaats beschermde soorten en-of verblijfplaatsen
van een verblijfplaats voor vleermuizen, zal een ontheffing aangevraagd
                                                                          wordt ontheffing aangevraagd.
moeten worden.
Bomen worden ten alle tijde gecontroleerd op nesten of holtes voordat     Bomen worden ten alle tijde gecontroleerd door een ter zake kundig persoon
deze gekapt worden. Mocht er een jaarrond nest aanwezig zijn of een nest  op gebruikte nesten of holtes voordat deze gekapt worden. Zo ja, dan wordt
in gebruiksfase, dan kan deze boom alleen gekapt worden met een           de kap tijdelijk uitgesteld. Een ter zake kundig ecoloog zal bepalen wanneer
ontheffing. Activiteiten binnen eens straal van 50 meter worden tot het   de kap wel doorgang kan vinden of dat ontheffing in het kader van de wet op
minimale beperkt.                                                         natuurbescherming nodig is.
Bij graaf- en/of beheerwerkzaamheden dienen de op de bodem aanwezige      Bij graaf- en/of beheerwerkzaamheden dienen de op de bodem aanwezige
takkenhopen(ouder dan een jaar) en rillen gecontroleerd te worden op      takkenhopen(ouder dan een jaar) en rillen gecontroleerd te worden op
holen. Mochten deze aanwezig zijn dan worden werkzaamheden elders         verblijvende soorten. Mochten deze aanwezig zijn dan bepaald een ecoloog
uitgevoerd.                                                               of werkzaamheden met verplaatsing van soorten door kan gaan of dat
                                                                          werkzaamheden uitgesteld worden.
Een strooisellaag dikker dan 5cm wordt ten tijde van het actieve seizoen  Ongewijzigd
van de hazelworm (maart-oktober) handmatig verwijderd alvorens
machinale werkzaamheden plaatsvinden. Hiermee wordt verstoring en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>mogelijk doden van de hazelworm, kamsalamander, en algemene
zoogdieren en amfibieën voorkomen.
                                                  Toegevoegd ten opzichte van ontwerpbestemmingsplan
Bij vestiging van een das op of direct nabij(<50m) de natuurbegraafplaats zullen werkzaamheden niet op en/of nabij eventuele dassenburchten
plaatsvinden. Tenzij dit om veiligheidsredenen nodig is of gaat om het afzetten van exoten. Daarvoor wordt bij werkzaamheden gebruik gemaakt conform
het meest recente kennisdocument Das (Bij12).
Te kappen bomen blijven waar mogelijk liggen in het kader van de biodiversiteit. Dood hout is voor veel planten en dieren aantrekkelijk en zorgt voor een
toekomstbestendige opbouw van de bosbodem.
Bij werkzaamheden worden ten alle tijde de meest recente én goedgekeurde gedragscodes natuur- en bosbeheer gevolgd.
Niet toegestane materialen en planten(afval, gedenktekens, e.d.) worden doorlopend uit het gebied verwijderd door de natuurbeheerder om vervuiling te
voorkomen.
Bij afwijking van dit werkplan bestaat de kans op het overtreden van de wet Natuurbescherming. Bij afwijking van dit werkprotocol dient altijd overlegd te
worden met een ter zake kundige(natuurbeheerder of ecoloog).
Natuurbegraafplaats op Aust zal gecertificeerd zijn voor natuurbeheer volgens de richtlijnen die Part-Ner heeft opgesteld voor natuurbegraafplaatsen en de
aanwezige natuurtypen. Daarin zal jaarlijks verslag gedaan worden van de aanwezige soorten en gedane beheerswerkzaamheden middels een logboek
met foto's. Dit verslag- en het daarvoor opgestelde kwaliteitshandboek zijn openbaar en in te zien op het kantoor van de natuurbegraafplaats.
Het (ecologisch)werkprotocol zal eens in de vijf jaar geactualiseerd worden op basis van de aanwezige natuurwaarden. Dit gebeurt door een externe
ecoloog.
Bij werkzaamheden wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande wegen, paden en sporen.
Werkzaamheden worden zoveel mogelijk in een aaneengesloten periode uitgevoerd, zodat de doorlooptijd zo kort mogelijk is. Wanneer gefaseerd
uitvoeren van werkzaamheden nodig is voor het voortbestaan van beschermde soorten zal hiervoor een fasering worden opgesteld door natuurbeheerder.
                                                         Gedragscode begravingen en verstoring
                     Was in het ontwerpbestemmingsplan                                            Wordt in het vast te stellen bestemmingsplan
het aantal graven bedraagt ten hoogste 250 graven per hectare.                   Vervallen, is elders in de regels al vastgelegd
er worden alleen menselijke stoffelijke resten en urnen begraven.                Ongewijzigd
er wordt alleen in vergankelijke materialen begraven.                            Ongewijzigd
er vindt alleen grondverzet plaats als dit nodig is voor het delven van een      Er vindt alleen grondverzet plaats als dit nodig is voor het delven van een graf
graf of het begraven van een urn.                                                of het begraven van een urn. Hiervoor wordt een elektrische graafmachine
                                                                                 gebruikt met een maximaal tonnage van 3,5.
                                 Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                                                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>bij het dichten van een graf wordt de bodem in de oorspronkelijke volgorde      Bij het dichten van een graf wordt de bodem in de oorspronkelijke volgorde
teruggeplaatst.                                                                 teruggeplaatst voor zover dit relevant is voor het behouden van de bodem
                                                                                opbouw.
de grafrust wordt eeuwigdurend gerespecteerd.                                   De grafrust wordt eeuwigdurend gerespecteerd, daarbinnen zijn
                                                                                werkzaamheden t.b.v. natuurbeheer toegelaten.
er vinden geen bijzettingen plaats.                                             Ongewijzigd
er vindt geen as-verstrooiing plaats.                                           Ongewijzigd
er worden geen grafmonumenten geplaatst.                                        Er worden geen grafmonumenten geplaatst anders dan een onbehandelde
                                                                                boomschijf gefaciliteerd door de natuurbegraafplaats.
Bij graaf- en/of beheerwerkzaamheden dienen de op de bodem aanwezige            Er gelden beperkingen voor natuurgraven in directe nabijheid van
takkenhopen(ouder dan een jaar) en rillen gecontroleerd te worden op            verblijfplaatsen van beschermde of ernstig bedreigde soorten. In
holen. Mochten deze aanwezig zijn dan worden werkzaamheden elders               voorkomende gevallen wordt advies van een ecoloog geraadpleegd om
                                                                                maatregelen te kunnen treffen. Zo worden soorten beschermd of kunnen
uitgevoerd.
                                                                                deze uitwijken naar een andere plek.
                                                                                en
                                                                                Voorafgaand aan het delven van een graf vindt een controle(straal 20m)
                                                                                plaats op aanwezige verblijfplaatsen van beschermde soorten. Een
                                                                                verzameling hiervan is te vinden in het jaarverslag. Jaarlijks wordt de
                                                                                natuurbeheerder hierin geadviseerd door de ecoloog middels een
                                                                                toolboxmeeting. Mocht er een verblijfplaats of soort worden aangetroffen dan
                                                                                wordt bepaald door de natuurbeheerder of het graf kan worden aangelegd
                                                                                zonder maatregelen, met maatregelen of dat er moet worden uitgeweken in
                                                                                verband met aanwezige te beschermen natuurwaarden. Indien nodig wordt
                                                                                overlegd met een ecoloog.
Een strooisellaag dikker dan 5cm wordt ten tijde van het actieve seizoen        Bij graafwerkzaamheden wordt de toplaag(humus en strooisellaag) van de
van de hazelworm (maart-oktober) handmatig verwijderd alvorens                  bodem voorzichtig afgeschept en apart gelegd op platen. Eventuele andere
machinale werkzaamheden plaatsvinden. Hiermee wordt verstoring en               bodemlagen worden gescheiden gedolven om direct na teraardestelling van
                                                                                het lichaam of stoffelijk overschot weer in eenzelfde volgorde teruggeplaatst
mogelijk doden van de hazelworm, kamsalamander, en algemene
                                                                                te worden. Indien de toplaag een overwinterend reptiel of amfibie wordt
zoogdieren en amfibieën voorkomen.                                              aangetroffen dan wordt deze direct verplaatst naar een vergelijkbare locatie
                                                                                in de nabije omgeving.
                                                 Toegevoegd ten opzichte van ontwerpbestemmingsplan
                                Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                                                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>Er kan in de nabijheid van bomen worden begraven mits dit geen blijvende schade aan het wortelstelsel van bomen als gevolg heeft. Er worden geen
bomen (diameter >20cm) gekapt voor natuurgraven. Waar mogelijk worden kleinere bomen- en heesters herplant.
Tijdens een begraving bewandelen bezoekers alleen de door de natuurbeheerder uitgezette paden om zo te voorkomen dat delen van het gebied onnodig
betreden of verstoord worden.
Tijdens een begraving is er sprake van een ingetogen karakter en -geluidsniveau.
Het leggen van geschenken(snijbloemen, kransen e.d.) door bezoekers direct na de begraving is toegestaan. Deze worden binnen twee weken door de
natuurbeheerder van het graf verwijderd.
                               Nota van zienswijzen bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust”
                                                                                                                                                  24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
         HOOFDSTUK 1 INLEIDENDE REGELS ......................................................................... 2
         Artikel 1 Begrippen............................................................................................................ 2
         Artikel 2 Wijze van meten ................................................................................................. 6
         HOOFDSTUK 2 BESTEMMINGSREGELS ..................................................................... 7
         Artikel 3 Natuur – Natuur en Bos ...................................................................................... 7
         Artikel 4 Verkeer – Fietspad ........................................................................................... 12
         Artikel 5 Waarde - Archeologie 2 .................................................................................... 13
         Artikel 6 Waarde - Archeologie 3 .................................................................................... 15
         HOOFDSTUK 3 OVERIGE REGELS ............................................................................. 17
         Artikel 7 Anti-dubbeltelregel ............................................................................................ 17
         Artikel 8 Algemene gebruiksregels ................................................................................. 18
         Artikel 9 Algemene aanduidingsregels ........................................................................... 19
         Artikel 10 Algemene afwijkingsregels ............................................................................. 21
         Artikel 11 Overige regels ................................................................................................ 22
         HOOFDSTUK 4 OVERGANGS- EN SLOTREGELS ..................................................... 23
         Artikel 12 Overgangsrecht .............................................................................................. 23
         Artikel 13 Slotregel .......................................................................................................... 24
         BIJLAGEN BIJ DE REGELS ......................................................................................... 25
         Bijlage 1 bij de regels – ‘Inrichtings- en beheersplan natuurbegraafplaats Op Aust’ ..... 25
         Bijlage 2 van de regels – ‘Gedragscodes’ ...................................................................... 26
         Bijlage 3 van de regels - ‘Besluit Natura 2000-gebied Dinkelland’ ................................. 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 2 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                  Juli 2023
  Aust
                                                                                  Versie 01
Hoofdstuk 1 Inleidende regels
Artikel 1 Begrippen
In deze regels wordt verstaan onder:
1.1 plan:
het Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op Aust
met identificatienummer NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401 van de gemeente Losser;
1.2 bestemmingsplan:
de geometrisch bepaalde planobjecten met de bijbehorende regels;
1.3 aanduiding:
een geometrisch bepaald vlak of figuur, waarmee de gronden zijn aangeduid, waar
ingevolge de planregels regels worden gesteld ten aanzien van het gebruik en/of het
bebouwen van deze gronden;
1.4 aanduidingsgrens:
de grens van een aanduiding indien het een vlak betreft;
1.5 archeologische waarde
de waarde die van belang is voor de archeologie en voor de kennis van de
beschavingsgeschiedenis;
1.6 bebouwing:
één of meer gebouwen en/of bouwwerken, geen gebouwen zijnde;
1.7 bestemmingsgrens:
de grens van een bestemmingsvlak;
1.8 bestemmingsvlak:
een geometrisch bepaald vlak met eenzelfde bestemming;
1.9 bouwen:
het plaatsen, het geheel of gedeeltelijk oprichten, vernieuwen of veranderen en het
vergroten van een bouwwerk;
1.10     bouwgrens:
de grens van een bouwvlak;
1.11     bouwlaag:
een voor mensen toegankelijk deel van een gebouw, dat door op gelijke of nagenoeg
gelijke hoogte liggende vloeren of balklagen wordt begrensd, met uitzondering van
onderbouwen, kelders en kappen; de eerste bouwlaag is de bouwlaag op de begane
grond;
1.12     bouwperceel:
een aaneengesloten stuk grond, waarop ingevolge de regels een zelfstandige, bij elkaar
behorende bebouwing is toegelaten;
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 3 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                   Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
1.13     bouwperceelgrens:
een grens van een bouwperceel;
1.14     bouwvlak:
een geometrisch bepaald vlak, waarmee de gronden zijn aangeduid, waar ingevolge de
regels bepaalde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, zijn toegelaten;
1.15     bouwwerk:
een bouwkundige constructie van enige omvang die direct en duurzaam met de aarde
is verbonden;
1.16     cultuurhistorische waarde:
de aan een bouwwerk of gebied toegekende waarde, gekenmerkt door het beeld dat is
ontstaan door het gebruik dat de mens in de loop van de geschiedenis van dat
bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt;
1.17     evenement:
een voor het publiek toegankelijke activiteit met een duur van ten hoogste veertien
dagen aaneengesloten. Onder de duur van de activiteit wordt eveneens de periode
verstaan die benodigd is voor het opbouwen en afbreken van de voor de activiteit
benodigde voorzieningen;
1.18     extensieve dagrecreatie:
die vormen van recreatie die in hoofdzaak zijn gericht op natuur- en landschapsbeleving
zoals wandelen en fietsen en die in principe plaatsvinden tussen zonsopgang en
zonsondergang en niet gericht zijn op het verstrekken van nachtverblijf;
1.19     extensiveringsgebied:
gedeelte van een reconstructiegebied met het primaat wonen of natuur, waar
uitbreiding, hervestiging of nieuwvestiging van in ieder geval intensieve veehouderij
onmogelijk is of in het kader van reconstructie onmogelijk wordt gemaakt;
1.20     gebouw:
elk bouwwerk dat een voor mensen toegankelijke, overdekte, geheel of gedeeltelijk met
wanden omsloten ruimte vormt;
1.21     gevel:
een bouwkundige constructie die een ruimte in een woning of gebouw scheidt van de
buitenlucht, daaronder begrepen een dak;
1.22     hoofdgebouw:
een gebouw, dat op een bouwperceel door zijn constructie of afmeting, dan wel gelet op
de bestemming, als het belangrijkste gebouw valt aan te merken, met inbegrip van aan-
en uitbouwen;
1.23     horecabedrijf:
een bedrijf of instelling waar bedrijfsmatig dranken en/of etenswaren voor gebruik ter
plaatse worden verstrekt en/of waarin bedrijfsmatig logies wordt verstrekt;
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 4 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
1.24     intensieve veehouderij:
een agrarisch bedrijf of een deel daarvan met ten minste 250 m² bedrijfsvloeroppervlak
dat wordt gebruikt voor veehouderij volgens de Wet milieubeheer, met uitzondering van
bedrijven of delen daarvan:
- waar melkrundvee, schapen of paarden worden gehouden; onder melkrundvee
     wordt begrepen melkvee met bijbehorend vrouwelijk jongvee dat overwegend wordt
     gehouden voor de melkproductie, met inbegrip van dieren die in de mestperiode
     worden gemolken, tijdens de lactatie worden gemest dan wel zijn droog gezet en
     worden afgemest en vrouwelijk vleesvee ouder dan twee jaar met bijbehorend
     vrouwelijk jongvee, dat op een met melkvee vergelijkbare manier wordt gehouden
     voor de vleesproductie en het voortbrengen en zogen van kalveren;
- waar dieren biologisch worden gehouden overeenkomstig de krachtens artikel 2
     Landbouwkwaliteitswet gestelde regels;
- waar dieren uitsluitend of in hoofdzaak worden gehouden ten behoeve van
     natuurbeheer;
1.25     kampeermiddel:
een onderkomen dat naar aard en inrichting is bedoeld voor recreatieve bewoning,
maar zonder een met de grond verbonden constructie en zonder plaatsgebonden
karakter;
1.26     landschappelijke waarde:
de aan een gebied toegekende waarde, gekenmerkt door de waarneembare
verschijningsvorm van dat gebied;
1.27     natuurbegraafplaats
terrein dat deel uitmaakt van een natuur- en/of bosgebied, waar menselijke lichamen
worden begraven en/of urnen worden begraven. Er wordt zo veel mogelijk gebruik
wordt gemaakt van onbehandelde en/of onbewerkte natuurlijke materialen;
grafmonumenten zoals grafstenen, zerken of grafbeplanting zijn niet toegestaan, enkel
een gedenkteken van vergankelijk natuurlijk materiaal;
1.28     overkapping:
een bouwwerk van één bouwlaag dat dient ter overdekking en niet of slechts
gedeeltelijk met wanden is omgeven;
1.29     peil:
1. voor een bouwwerk, waarvan de hoofdtoegang direct aan de weg grenst: de hoogte
     van de weg ter plaatse van die hoofdtoegang;
2. voor een bouwwerk, waarvan de hoofdtoegang niet direct aan de weg grenst: de
     hoogte van het terrein ter plaatse van die hoofdtoegang bij voltooiing van de bouw;
3. indien in of op het water wordt gebouwd: het Nieuw Amsterdams Peil;
1.30     rooien van bomen en/of houtgewas:
het compleet, met wortel en al, uit de grond halen van een boom en/of houtgewas;
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 5 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
1.31     seksinrichting:
een voor het publiek toegankelijke, besloten ruimte waarin bedrijfsmatig, of in de
omvang alsof zij bedrijfsmatig was, seksuele handelingen worden verricht, of
vertoningen van erotisch/pornografische aard plaatsvinden.
Onder seksinrichting wordt in ieder geval verstaan: een prostitutiebedrijf, alsmede een
erotische massagesalon, een seksbioscoop, seksautomatenhal, sekstheater of een
parenclub, al dan niet in combinatie met elkaar.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 6 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
Artikel 2 Wijze van meten
Bij toepassing van deze regels wordt als volgt gemeten:
2.1 de dakhelling:
langs het dakvlak ten opzichte van het horizontale vlak;
2.2 de goothoogte van een bouwwerk:
vanaf het peil tot aan de bovenkant van de goot, c.q. de druiplijn, het boeibord of een
daarmee gelijk te stellen constructiedeel;
2.3 de inhoud van een bouwwerk:
tussen de onderzijde van de begane grondvloer, de buitenzijde van de gevels (en/of het
hart van de scheidsmuren) en de buitenzijde van daken en dakkapellen;
2.4 de bouwhoogte van een bouwwerk:
vanaf het peil tot aan het hoogste punt van een gebouw of van een bouwwerk, geen
gebouw zijnde, met uitzondering van ondergeschikte bouwonderdelen, zoals
schoorstenen, antennes en naar de aard daarmee gelijk te stellen bouwonderdelen;
2.5 de ondergrondse bouwdiepte van een bouwwerk:
vanaf peil tot het diepste punt van het bouwwerk, de fundering niet meegerekend;
2.6 de oppervlakte van een bouwwerk:
tussen de buitenwerkse gevelvlakken en/of het hart van de scheidsmuren, neerwaarts
geprojecteerd op het gemiddelde niveau van het afgewerkte bouwterrein ter plaatse van
het bouwwerk:
2.7 de afstand tot de (zijdelingse) perceelgrens:
tussen de (zijdelingse) grenzen van een bouwperceel en enig punt van het op dat
bouwperceel voorkomend gebouw, waar die afstand het kortst is.
Bij toepassing van het bepaalde ten aanzien van het bouwen binnen bouwvlakken of
bestemmingsvlakken worden ondergeschikte bouwdelen als plinten, pilasters, kozijnen,
gevelversieringen, ventilatiekanalen, schoorstenen, gevel- en kroonlijsten, luifels, erkers
met ten hoogste 50% van de gevelbreedte van een hoofdgebouw, balkons en
overstekende daken buiten beschouwing gelaten, mits de bouw- c.q.
bestemmingsgrens, dan wel de rooilijn met niet meer dan 1 m wordt overschreden.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>   Gemeente Losser                                                                      Blad 7 van 27
   Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                             Juli 2023
   Aust
                                                                                            Versie 01
Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels
Artikel 3 Natuur – Natuur en Bos
3.1 Bestemmingsomschrijving
De voor 'Natuur – Natuur en Bos' aangewezen gronden zijn bestemd voor:
a. natuur;
b. bestaande bossen en bosbouw;
c. het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de cultuurhistorische, natuurlijke en
      landschappelijke waarden;
d. de bescherming van het gebied Dinkelland ter plaatse van de aanduiding 'speciale
      beschermingszone 1' en het voorkomen van significant negatieve aantasting van de
      natuurlijke kenmerken van dit gebied;
e. cultuurgrond, waarbij het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de
      landschappelijke waarden, zoals houtwallen, houtsingels en bosschages, worden
      nagestreefd;
f. ter plaatse van de aanduiding “specifieke vorm van natuur - natuurbegraafplaats”
      mede voor het gebruik van gronden ten behoeve van een natuurbegraafplaats;
met daaraan ondergeschikt:
g. extensieve dagrecreatie;
h. bijenkasten;
i. een beheers- en ontvangstgebouw ten behoeve van de natuurbegraafplaats;
met daarbij behorende:
j. gebouwen ten behoeve van het beheer en onderhoud van bos- en natuurgebieden;
k. bouwwerken, geen gebouwen zijnde.
l. voet- en fietspaden, alsmede overige infrastructurele voorzieningen;
m. nutsvoorzieningen;
n. waterhuishoudkundige voorzieningen, waaronder waterberging;
o. sloten, beken, poelen en daarmee gelijk te stellen water;
p. parkeervoorzieningen ter plaatse van de functieaanduiding ‘parkeerterrein’.
3.2 Bouwregels
3.2.1 Gebouwen en overkappingen
Voor het bouwen van gebouwen en overkappingen gelden de volgende regels:
a. de oppervlakte van een bijenstal bedraagt niet meer dan 10 m2, terwijl de goot- en
      bouwhoogte respectievelijk ten hoogste 2,5 m en 3 m bedragen;
b. de maatvoering van een gebouw of een overkapping voldoet aan de eisen die in het
      volgende bouwschema zijn gesteld:
  Functie van een        Max opp/inhoud     Goothoogte in m      Dakhelling in 0     Hoogte in m
  gebouw
                         Max                                     Min             Max
                               2
  Gebouw t.p.v.          250 m              3,5                                      6
  aanduiding
  ‘specifieke vorm van
  natuur –
  natuurbegraafplaats’
  uitsluitend binnen
  het bouwvlak.
   NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
   Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                                 Blad 8 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                      Versie 01
3.2.2 Overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde
Voor het bouwen van overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, gelden de volgende
regels:
a. de hoogte van erf- en terreinafscheidingen bedraagt ten hoogste 2 m;
b. de hoogte van overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, bedraagt ten hoogste
     5 m.
3.3 Specifieke gebruiksregels
3.3.1 Strijdig gebruik
Onder strijdig gebruik met deze bestemming wordt begrepen het gebruik dat afwijkt van
de bestemmingsomschrijving, waaronder in ieder geval wordt begrepen:
a. het gebruik van gronden en bouwwerken ten behoeve van verblijfsrecreatieve
     doeleinden;
b. het gebruik van de gronden en bouwwerken ten behoeve van detailhandel;
c. het gebruik van de gronden en bouwwerken ten behoeve van horeca, hieronder
     wordt ook verstaan het op de locatie aangeleverd krijgen van dranken en
     etenswaren (catering);
d. het bewonen van het onder lid 3.1 onder i. bedoelde beheer- en ontvangstgebouw;
e. het opslaan van mest en/of andere landbouwproducten;
f. het scheuren, het omzetten en/of anderszins ingrijpend wijzigen van gronden ten
     behoeve van een permanent ander gebruik;
g. het verharden van gronden;
h. het aanleggen van drainage;
i. het gebruik van gronden ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke vorm van natuur
     - natuurbegraafplaats’ waarbij:
     1. Sprake is van een grafdichtheid van meer dan 250 graven per hectare;
     2. per graf meer dan 3,5 m2 aan grondoppervlakte gebruikt wordt;
     3. sprake is van meer dan circa 70 begravingen per jaar;
j. het graven van natuurgraven op gronden die niet zijn aangeduid met de aanduiding
     ‘specifieke vorm van natuur – natuurbegraafplaats’;
k. het inrichten en uitvoeren van werkzaamheden ten behoeve van het
     natuurbegraven, indien dit plaatsvindt in afwijking van de in de als bijlage 2 van de
     regels opgenomen bijlage ‘gedragscodes’ voorgeschreven gedragscode inrichting
     en uitvoering;
l. het graven van natuurgraven, indien dit plaatsvindt in afwijking van de in de als
     bijlage 2 van de regels opgenomen bijlage ‘gedragscodes’ voorgeschreven
     gedragscode begravingen en verstoringen;
m. het gebruik van het ontvangst- en beheersgebouw ten behoeve van ceremonies/
     plechtigheden’
3.3.2 Voorwaardelijke verplichting natuurbegraafplaats
a. Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in elk geval gerekend het gebruik
     van en het in gebruik laten nemen van gronden en bouwwerken ter plaatse van de
     aanduiding ‘specifieke vorm van natuur – natuurbegraafplaats’ overeenkomstig de
     in lid 3.1, onder f. opgenomen bestemmingsomschrijving, zonder de uitvoering en
     vervolgens de instandhouding van de inrichtings- en beheersmaatregelen conform
     het als bijlage 1 opgenomen van de regels opgenomen ‘Inrichtings- en beheersplan
     natuurbegraafplaats Op Aust’, teneinde te komen tot een verbetering van de
     ruimtelijke kwaliteit en verhoging van de natuur- en landschapswaarden;
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 9 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
b. In afwijking van het bepaalde onder a. mogen gronden en bouwwerken behorende
     bij de fases A en B als bedoeld in het als bijlage 1 opgenomen ‘Inrichtings- en
     beheersplan natuurbegraafplaats Op Aust’ overeenkomstig de in lid 3.1, onder f.
     opgenomen bestemmingsomschrijving worden gebruikt, onder de voorwaarde dat
     binnen een termijn van 12 maanden na het onherroepelijk worden van het
     bestemmingsplan geheel uitvoering is gegeven aan de inrichtings- en
     beheersmaatregelen behorende bij de fases A en B als bedoeld in het als bijlage
     van de regels opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’;
c. In afwijking van het bepaalde onder a. mogen gronden en bouwwerken behorende
     bij de fases C, D en E als bedoeld in het als bijlage van de regels opgenomen
     ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’ overeenkomstig de in lid 3.1, onder f.
     opgenomen bestemmingsomschrijving worden gebruikt, onder de voorwaarde dat:
     1. binnen een termijn van 12 maanden na ingebruikname van de betreffende fase,
          geheel uitvoering is gegeven aan de bij die fase behorende inrichtings- en
          beheersmaatregelen als bedoeld in het als bijlage van de regels opgenomen
          ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats;
     2. het college van burgemeester en wethouders goedkeuring hebben verleend
          aan een inrichtings- en beheersplan dat voorziet in het elders binnen de
          gemeente Losser verbeteren van de ruimtelijk kwaliteit en verhoging van de
          natuur- en landschapswaarden van 5 hectare gronden per 1 hectare gronden
          die in gebruik wordt genomen ten behoeve van een natuurbegraafplaats; en
     3. het college van burgemeester en wethouders zich ervan verzekerd heeft dat er
          geen privaat- of publiekrechtelijke belemmeringen zijn om binnen een termijn
          van 12 maanden geheel uitvoering te geven aan de inrichtings- en
          beheersmaatregelen als beschreven in het als bijlage 1 van de regels
          opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats;
3.3.3 Voorwaardelijke verplichting compensatie NNN
a. Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in elk geval gerekend het gebruik
     van en het in gebruik laten nemen van een beheers- en ontvangstgebouw als
     bedoeld in lid 3.1 onder i. en de parkeervoorzieningen als bedoeld in lid 3.1 onder
     o., zonder de aanleg en instandhouding van de compensatienatuur, conform het als
     bijlage 1 van de regels opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’,
     teneinde te komen tot een kwalitatief volwaardige compensatienatuur;
b. In afwijking van het bepaalde onder a. mogen het beheers- en ontvangstgebouw als
     bedoeld in lid 3.1 onder i. en de parkeervoorzieningen als bedoeld in lid 3.1 onder
     o. overeenkomstig de bestemmingsomschrijving worden gebruikt, onder de
     voorwaarde dat binnen een termijn van 12 maanden na het onherroepelijk worden
     van het bestemmingsplan geheel uitvoering is gegeven aan de aanleg en
     instandhouding van de compensatienatuur, conform het in de bijlage 1 van de
     regels opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 10 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                     Versie 01
3.4       Afwijken van de gebruiksregels
3.4.1 Afwijken voorwaardelijke verplichting natuurbegraafplaats
Bij een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bepaalde in 3.3.2, indien
in plaats van de inrichtings- en beheersmaatregelen zoals opgenomen in het als bijlage
1 van de regels opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’, andere
inrichtings- en beheersmaatregelen worden getroffen, met dien verstande dat:
a. de inrichtings- en beheersmaatregelen minimaal gelijk zijn aan de in bijlage van de
     regels voorgeschreven inrichtings- en beheersmaatregelen; en voorzien in een
     minimaal gelijk niveau van verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en verhoging van
     de natuur- en landschapswaarden;
b. er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van in de omgeving aanwezige
     functies en waarden.
3.4.2 Afwijken voorwaardelijke verplichting compensatie NNN
Bij een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bepaalde in 3.3.3, indien
in plaats van de compensatienatuur zoals opgenomen in de als bijlage 1 van de regels
opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’, op een andere wijze wordt
voorzien in de vereiste compensatienatuur, met dien verstande:
a. dat de natuurcompensatie minimaal gelijk is aan de in de bijlage 1 van de regels
     opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats’ voorgeschreven
     compensatienatuur en voorziet in een minimaal gelijk kwaliteitsniveau van
     compensatienatuur;
b. er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van in de omgeving aanwezige
     functies en waarden.
3.5 Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk
zijnde, of van werkzaamheden
a. Het is verboden zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning van de
     volgende werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden uit te voeren:
     1. het af- en/of vergraven van gronden;
     2. het verwijderen van bomen en/of houtgewas, alsmede de verwijdering van
          bodem- en oevervegetaties;
     3. het aanplanten van bomen en/of houtgewas;
     4. het graven, baggeren en/of verdiepen en verbreden van beken, plassen, sloten
          en/of andere watergangen en/of -partijen;
     5. het dempen van beken, sloten en/of andere watergangen en/of -partijen;
     6. het aanbrengen van oppervlakteverhardingen;
     7. het aanleggen van fiets- en voetpaden;
     8. het aanleggen van voorzieningen ten behoeve van extensieve dagrecreatie;
     9. het aanleggen van ondergrondse of bovengrondse transport-, energie- en/of
          communicatieleidingen.
b. Het onder a vervatte verbod is niet van toepassing op werken en werkzaamheden,
     die:
     1. het normale (en planmatig) onderhoud betreffen;
     2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit plan.
     3. onderdeel vormen van de inrichtings- en beheermaatregelen zoals gesteld in
          het als bijlage van de regels opgenomen ‘Ontwerp- en beheerplan
          natuurbegraafplaats’.
     4. betrekking hebben op het inrichten en uitvoeren van werkzaamheden ten
          behoeve van het natuurbegraven en waarbij voldaan wordt aan de
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 11 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
          gedragscodes zoals verwoord in de als bijlage 2 van de regels opgenomen
          bijlage ‘Gedragscodes’;
     5. betrekking hebben op het graven van natuurgraven en waarbij voldaan wordt
          aan de aan de gedragscodes zoals verwoord in de als bijlage 2 van de regels
          opgenomen bijlage ‘Gedragscodes’;
c. De in lid 3.4, sub a genoemde vergunning kan slechts worden verleend, mits geen
     onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de landschappelijke, de natuurlijke, de
     geomorfologische, cultuurhistorische en de archeologische waarden;
d. Voor de in lid 3.4, sub a, onder 1 tot en met 5 genoemde activiteiten zullen
     uitsluitend vergunningen worden verleend als de activiteiten worden uitgevoerd in
     het kader van natuurbeheer of nodig zijn voor de natuurbegraafplaats;
e. Indien de vergunning gevolgen kan hebben voor de waterhuishouding, wordt de
     aanvraag voor de omgevingsvergunning voorgelegd aan het betreffende
     waterschap met het verzoek de aanvraag te voorzien van een deskundigenadvies.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                         Blad 12 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                Juli 2023
  Aust
                                                                               Versie 01
Artikel 4 Verkeer – Fietspad
4.1 Bestemmingsomschrijving
De voor 'Verkeer - Fietspad' aangewezen gronden zijn bestemd voor:
a. fietspaden;
b. infrastructurele voorzieningen, zoals bruggen, dammen en/of duikers;
c. bermsloten, bermen en beplanting;
met daarbij behorende:
d. bouwwerken, geen gebouwen zijnde.
4.2 Bouwregels
4.2.1 Gebouwen en overkappingen
Op of in deze gronden mogen geen gebouwen en overkappingen worden gebouwd.
4.2.2 Overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde
De hoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, bedraagt ten hoogste 5 m.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 13 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
Artikel 5 Waarde - Archeologie 2
5.1 Bestemmingsomschrijving
De voor 'Waarde - Archeologie 2' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere
daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming
van de gebieden met een hoge verwachtingswaarde.
5.2 Bouwregels
In het belang van de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden en
onder de voorwaarde dat de oppervlakte waarop de aanvraag betrekking heeft groter is
dan of gelijk is aan 2.000 m² en de activiteit op een grotere diepte dan 0,3 m wordt
uitgevoerd:
a. dient de aanvrager van een omgevingsvergunning voor het bouwen als bedoeld in
     de Wabo een rapport te overleggen waarin de archeologische waarde van het
     terrein dat blijkens de aanvraag zal worden verstoord naar het oordeel van
     burgemeester en wethouders in voldoende mate is vastgesteld; de verplichting om
     een archeologisch rapport te overleggen geldt niet voor bouwwerken ter vervanging
     van bestaande bouwwerken, waarbij de bestaande oppervlakte met niet meer dan
     2.000 m2 wordt uitgebreid;
b. kunnen aan een omgevingsvergunning als bedoeld in de Wabo de volgende regels
     worden verbonden:
     1. de verplichting tot het treffen van technische maatregelen, waardoor de
          archeologische resten in de bodem kunnen worden behouden;
     2. de verplichting tot het doen van opgravingen;
     3. de verplichting de oprichting van het bouwwerk te laten begeleiden door een
          deskundige op het terrein van de archeologische monumentenzorg die voldoet
          aan door burgemeester en wethouders bij de vergunning te stellen kwalificaties,
          tenzij in het rapport als bedoeld onder a naar het oordeel van burgemeester en
          wethouders is aangetoond dat het bouwwerk waarop de aanvraag betrekking
          heeft niet zal leiden tot een onevenredige aantasting van archeologische
          waarden.
5.3 Afwijken van de bouwregels
Er kan worden afgeweken van het bepaalde in lid 5.2, sub a voor de overlegging van
het aldaar genoemde archeologische rapport, indien naar het oordeel van het college
van burgemeester en wethouders de archeologische waarde van het terrein in andere
beschikbare informatie voldoende is vastgesteld. Daarbij maakt de gemeente gebruik
van de archeologische advieskaart van RAAP (RAAP-rapport 264: Herinrichting Losser
Noord, een archeologische inventarisatie, kartering en advieskaart; juni 1997 en RAAP-
rapport 640: Herinrichting Losser-Zuid, provincie Overijssel; een archeologische
inventarisatie, kartering en advieskaart; maart 2001). De woorden 'het rapport als
bedoeld onder a' in lid 5.2, sub b, onder 3 dienen in dat geval te worden gelezen als
'andere beschikbare informatie'.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 14 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
5.4 Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk
zijnde, of van werkzaamheden
a. Het is verboden zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning op de in lid
     5.1 omschreven gronden de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of
     werkzaamheden uit te voeren:
      − het uitvoeren van grondbewerkingen dieper dan 0,3 m met een oppervlakte
          groter dan of gelijk aan 2.000 m², zoals afgraven, diepploegen, egaliseren,
          frezen, aanleg of rooien van bos of boomgaard, aanbrengen van
          oppervlakteverhardingen, aanleggen van drainage, aanbrengen en verwijderen
          van funderingen;
met dien verstande dat de omgevingsvergunning ook verplicht is voor:
      − gebieden met een kleinere oppervlaktemaat dan 2.000 m² en dieper dan 0,3 m
          die zijn gelegen binnen een afstand van 50 m uit de bestemming ‘Waarde -
          Archeologie 1‘.
b. De in lid 5.4, sub a bedoelde vergunning is niet vereist voor werken, geen
     bouwwerken zijnde, en werkzaamheden die:
     1. plaatsvinden in of op gronden waarvan schriftelijk is aangetoond dat zich ter
         plekke geen archeologische waarden bevinden;
     2. reeds in uitvoering zijn ten tijde van de inwerkingtreding van het plan;
     3. de herdrainage, het uitbaggeren van sloten of het normale onderhoud betreffen;
     4. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende
         omgevingsvergunning;
     5. op archeologisch onderzoek zijn gericht.
c. De in lid 51.4, sub a genoemde vergunning kan slechts worden verleend indien de
     plaats waar werken en/of werkzaamheden zullen worden uitgevoerd voldoende
     archeologisch is onderzocht en vaststaat dat er geen onevenredige afbreuk aan de
     archeologische en/of cultuurhistorische waarden wordt gedaan, dan wel dat
     afdoende maatregelen zijn getroffen tot behoud of bescherming van die waarden of
     de eventuele bodemvondsten naar elders zijn overgebracht.
d. Bij de beslissing over de omgevingsvergunning zal worden betrokken de
     oppervlakte die aantoonbaar reeds eerder door een van de in lid 5.4 sub a
     genoemde werkzaamheden is verstoord.
5.5 Wijzigingsbevoegdheid
Burgemeester en wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat de bestemming
‘Waarde - Archeologie 2‘ wordt verwijderd, mits na voldoende onderzoek van de
vindplaats en het inwinnen van deskundigenadvies blijkt dat voor de archeologisch
waardevolle gebieden de waardebepalende elementen niet zijn te handhaven in relatie
tot de functie van de gronden en de gebouwen en de aanwezige bodemvondsten naar
elders zijn overgebracht.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 15 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
Artikel 6 Waarde - Archeologie 3
6.1 Bestemmingsomschrijving
De voor 'Waarde - Archeologie 3' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere
daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming
van de gebieden met een middelhoge verwachtingswaarde.
6.2 Bouwregels
In het belang van de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden en
onder de voorwaarde dat de oppervlakte waarop de aanvraag betrekking heeft groter is
dan of gelijk is aan 2.500 m² en de activiteit op een grotere diepte dan 0,3 m wordt
uitgevoerd:
a. dient de aanvrager van een omgevingsvergunning voor het bouwen als bedoeld in
     de Wabo een rapport te overleggen waarin de archeologische waarde van het
     terrein dat blijkens de aanvraag zal worden verstoord naar het oordeel van
     burgemeester en wethouders in voldoende mate is vastgesteld; de verplichting om
     een archeologisch rapport te overleggen geldt niet voor bouwwerken ter vervanging
     van bestaande bouwwerken, waarbij de bestaande oppervlakte met niet meer dan
     2.500 m2 wordt uitgebreid;
b. kunnen aan een omgevingsvergunning als bedoeld in de Wabo de volgende regels
     worden verbonden:
     1. de verplichting tot het treffen van technische maatregelen, waardoor de
          archeologische resten in de bodem kunnen worden behouden;
     2. de verplichting tot het doen van opgravingen;
     3. de verplichting de oprichting van het bouwwerk te laten begeleiden door een
          deskundige op het terrein van de archeologische monumentenzorg die voldoet
          aan door burgemeester en wethouders bij de vergunning te stellen kwalificaties,
          tenzij in het rapport als bedoeld onder a naar het oordeel van burgemeester en
          wethouders is aangetoond dat het bouwwerk waarop de aanvraag betrekking
          heeft niet zal leiden tot een onevenredige aantasting van archeologische
          waarden.
6.3 Afwijken van de bouwregels
Er kan worden afgeweken van het bepaalde in lid 6.2, sub a voor de overlegging van
het aldaar genoemd archeologische rapport, indien naar het oordeel van het college
van burgemeester en wethouders de archeologische waarde van het terrein in andere
beschikbare informatie voldoende is vastgesteld. Daarbij maakt de gemeente gebruik
van de archeologische advieskaart van RAAP (RAAP-rapport 264: Herinrichting Losser
Noord, een archeologische inventarisatie, kartering en advieskaart; juni 1997 en RAAP-
rapport 640: Herinrichting Losser-Zuid, provincie Overijssel; een archeologische
inventarisatie, kartering en advieskaart; maart 2001). De woorden 'het rapport als
bedoeld onder a' in lid 6.2, sub b, onder 3 dienen in dat geval te worden gelezen als
'andere beschikbare informatie'.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                              Blad 16 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                     Juli 2023
  Aust
                                                                                    Versie 01
6.4 Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk
zijnde, of van werkzaamheden
a. Het is verboden zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning op de in lid
     6.1 omschreven gronden de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of
     werkzaamheden uit te voeren:
      − het uitvoeren van grondbewerkingen dieper dan 0,3 m met een oppervlakte
          groter dan of gelijk aan 2.500 m², zoals afgraven, diepploegen, egaliseren,
          frezen, aanleg of rooien van bos of boomgaard, aanbrengen van
          oppervlakteverhardingen, aanleggen van drainage, aanbrengen en verwijderen
          van funderingen.
met dien verstande dat de omgevingsvergunning ook verplicht is voor:
      − gebieden met een kleinere oppervlaktemaat dan 5.000 m² en dieper dan 0,3 m
          die zijn gelegen binnen een afstand van 50 m uit de bestemming ‘Waarde -
          Archeologie 1 of 2’.
b. De in lid 6.4, sub a bedoelde vergunning is niet vereist voor werken, geen
     bouwwerken zijnde, en werkzaamheden die:
     1. plaatsvinden in of op gronden waarvan schriftelijk is aangetoond dat zich ter
         plekke geen archeologische waarden bevinden;
     2. reeds in uitvoering zijn ten tijde van de inwerkingtreding van het plan;
     3. de herdrainage, het uitbaggeren van sloten of het normale onderhoud betreffen;
     4. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende
         omgevingsvergunning;
     5. op archeologisch onderzoek zijn gericht.
c. De in lid 6.4, sub a genoemde vergunning kan slechts worden verleend indien de
     plaats waar werken en/of werkzaamheden zullen worden uitgevoerd voldoende
     archeologisch is onderzocht en vaststaat dat er geen onevenredige afbreuk aan de
     archeologische en/of cultuurhistorische waarden wordt gedaan, dan wel dat
     afdoende maatregelen zijn getroffen tot behoud of bescherming van die waarden of
     de eventuele bodemvondsten naar elders zijn overgebracht.
d. Bij de beslissing over de omgevingsvergunning zal worden betrokken de
     oppervlakte die aantoonbaar reeds eerder door een van de in lid 6.4 sub a
     genoemde werkzaamheden is verstoord.
6.5 Wijzigingsbevoegdheid
Burgemeester en wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat de bestemming
‘Waarde - Archeologie 3’ wordt verwijderd, mits na voldoende onderzoek van de
vindplaats en het inwinnen van deskundigenadvies blijkt dat voor de archeologisch
waardevolle gebieden de waardebepalende elementen niet zijn te handhaven in relatie
tot de functie van de gronden en de gebouwen en de aanwezige bodemvondsten naar
elders zijn overgebracht.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                            Blad 17 van 27
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                  Juli 2023
 Aust
                                                                                 Versie 01
Hoofdstuk 3 Overige regels
Artikel 7 Anti-dubbeltelregel
Grond die eenmaal in aanmerking is genomen bij het toestaan van een bouwplan
waaraan uitvoering is gegeven of alsnog kan worden gegeven, blijft bij de beoordeling
van latere bouwplannen buiten beschouwing.
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 18 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
Artikel 8 Algemene gebruiksregels
Tot een strijdig gebruik van gronden en bouwwerken wordt in ieder geval gerekend:
a. het gebruik en laten gebruiken van de gronden als standplaats voor
     kampeermiddelen, anders dan waar dit krachtens de bestemming of aanduiding is
     toegestaan;
b. het gebruik en laten gebruiken van de gronden en bouwwerken ten behoeve van
     een seksinrichting;
c. het gebruik en laten gebruiken van de gronden voor de opslag van schroot,
     afbraak- en bouwmaterialen, anders dan ten behoeve van de uitvoering van
     krachtens de bestemming toegelaten bouwactiviteiten en werken en
     werkzaamheden;
d. het gebruik van gronden ten behoeve van weekmarkten, jaarmarkten,
     evenementen, festiviteiten, manifestaties, en horecaterreinen en/of standplaatsen
     voor detailhandel, indien die activiteiten een aaneengesloten periode van meer dan
     14 dagen omvatten;
e. het storten van puin en afvalstoffen;
f. de stalling en opslag van (aan het oorspronkelijk gebruik onttrokken) voer-, vaar- of
     vliegtuigen;
g. het gebruik en laten gebruiken van de gronden voor het plaatsen en/of aanbrengen
     van niet-perceelsgebonden handelsreclame en/of reclame voor ideële doeleinden
     of overtuigingen.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 19 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
Artikel 9 Algemene aanduidingsregels
9.1 Reconstructiewetzone - extensiveringsgebied
Ter plaatse van de aanduiding 'reconstructiewetzone - extensiveringsgebied' geldt dat
uitbreiding, hervestiging of nieuwvestiging van intensieve veehouderij niet mogelijk is.
9.2 Speciale beschermingszone 1
Ter plaatse van de aanduiding ‘speciale beschermingszone 1’ geldt dat deze gronden,
naast de andere voor die gronden aangewezen bestemmingen (basisbestemming), zijn
aangewezen voor de bescherming van de instandhoudingsdoelstelling van het Natura
2000-gebied Dinkelland, ingevolge de aanmelding bij de Europese Commissie door de
minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, zoals opgenomen in de bijlage 3
van de regels ‘Besluit Natura 2000-gebied Dinkelland’.
De bescherming, voor zover betrekking hebbend op de aanwijzingsbesluiten van de
Habitatgebieden, is niet van toepassing op bestaande bebouwing (inclusief tuinen en
erven) en verhardingen.
In geval van strijdigheid van bepalingen gaan de regels van dit artikel vóór de
bepalingen die ingevolge andere artikelen op de desbetreffende gronden van
toepassing zijn.
9.2.1 Bouwregels
Er mogen op of in deze gronden geen gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen
worden gebouwd.
Ten behoeve van de andere voor deze gronden geldende bestemming(en) mag
uitsluitend worden gebouwd, indien het bouwplan betrekking heeft op vervanging,
vernieuwing of verandering van bestaande bouwwerken, waarbij de oppervlakte, voor
zover gelegen op of onder peil, niet wordt uitgebreid en gebruik wordt gemaakt van de
bestaande fundering.
9.2.2 Afwijken van de bouwregels
Bij een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bepaalde in lid 9.2.2 voor
het bouwen ten behoeve van de andere daar voorkomende bestemming(en), mits geen
afbreuk wordt gedaan aan de natuurlijke en landschappelijke waarden.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                               Blad 20 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                      Juli 2023
  Aust
                                                                                     Versie 01
9.2.3 Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk
zijnde, of van werkzaamheden
a. Het is verboden zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning de volgende
     werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden uit te voeren, zulks ongeacht
     het bepaalde in de bij de andere op deze gronden van toepassing zijnde
     bestemmingen:
     1. het uitvoeren van grondbewerkingen dieper dan 0,3 m;
     2. het verharden van wegen en paden;
     3. het wijzigen van het greppelsysteem en het aanbrengen van drainage.
b. Het onder a vervatte verbod is niet van toepassing op werken en werkzaamheden:
     1. die het normale onderhoud en/of natuurbeheer betreffen;
     2. die reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van de inwerkingtreding van het plan;
     3. waarvoor op het tijdstip van de inwerkingtreding van het plan een
         omgevingsvergunning is verleend.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                            Blad 21 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                   Juli 2023
  Aust
                                                                                  Versie 01
Artikel 10 Algemene afwijkingsregels
Bij een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van:
a. de bij recht in de regels gegeven afmetingen en percentages, met uitzondering van
     de oppervlakte- en inhoudsmaten, tot ten hoogste 10% van die afmetingen en
     percentages;
b. het bestemmingsplan ten behoeve van (bouw)projecten voor aanleg van nieuwe en
     aanpassing van bestaande water- en groenvoorzieningen, alsmede aanpassing van
     bestaande wegvoorzieningen, mits deze kleinschalig zijn, niet samenhangen met
     een nieuwe planmatige uitbreiding en mits het karakter van de bestaande
     voorziening c.q. weg niet verandert;
c. het bestemmingsplan ten behoeve van (bouw)projecten voor openbare
     (nuts)voorzieningen, religieuze voorzieningen, voorzieningen voor het openbaar
     vervoer of het wegverkeer, alsmede voorzieningen ten behoeve van recreatief
     medegebruik en natuurbeheer met een maximum oppervlakte van 75 m2, mits:
     1. geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan of onevenredige hinder of
         beperkingen oplevert voor aangrenzende of nabij gelegen functies of
         bestemmingen;
     2. geen sprake is van onevenredige aantasting of afbreuk van natuur en
         landschap;
     3. naar aard en schaal past in de stedenbouwkundige structuur en omgeving;
d. het bepaalde in de regels over de aan te houden afstand tot de zijdelingse
     perceelgrens en kan een kleine afstand worden toegestaan, mits dit geen
     onevenredige hinder of beperkingen oplevert voor aangrenzende functies of
     bestemmingen.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                          Blad 22 van 27
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                Juli 2023
 Aust
                                                                               Versie 01
Artikel 11 Overige regels
11.1 Aanvullende werking welstandscriteria
De in het plan geboden ruimte ten aanzien van de situering en de maatvoering van
bouwwerken, kan nader worden ingevuld door de in de Woningwet bedoelde
welstandscriteria.
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>  Gemeente Losser                                                             Blad 23 van 27
  Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                                    Juli 2023
  Aust
                                                                                   Versie 01
Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels
Artikel 12 Overgangsrecht
A. Overgangsrecht bouwwerken
1. Een bouwwerk dat op het tijdstip van inwerkingtreding van het bestemmingsplan
     aanwezig of in uitvoering is, dan wel kan worden gebouwd krachtens een
     omgevingsvergunning voor het bouwen, en afwijkt van het plan, mag, mits deze
     afwijking naar aard en omvang niet wordt vergroot:
     a. gedeeltelijk worden vernieuwd of veranderd;
     b. na het tenietgaan ten gevolge van een calamiteit geheel worden vernieuwd of
          veranderd, mits de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen
          wordt gedaan binnen twee jaar na de dag waarop het bouwwerk is
          tenietgegaan.
2. Bij een omgevingsvergunning kan eenmalig worden afgeweken van het eerste lid
     voor het vergroten van de inhoud van een bouwwerk als bedoeld in het eerste lid
     met maximaal 10%.
3. Het eerste lid is niet van toepassing op bouwwerken die weliswaar bestaan op het
     tijdstip van inwerkingtreding van het plan, maar zijn gebouwd zonder vergunning en
     in strijd met het daarvoor geldende plan, daaronder begrepen de
     overgangsbepaling van dat plan.
B. Overgangsrecht gebruik
1. Het gebruik van grond en bouwwerken dat bestond op het tijdstip van
     inwerkingtreding van het bestemmingsplan en hiermee in strijd is, mag worden
     voortgezet.
2. Het is verboden het met het bestemmingsplan strijdige gebruik, bedoeld in het
     eerste lid, te veranderen of te laten veranderen in een ander met dat plan strijdig
     gebruik, tenzij door deze verandering de afwijking naar aard en omvang wordt
     verkleind.
3. Indien het gebruik, bedoeld in het eerste lid, na de inwerkingtreding van het plan
     voor een periode langer dan een jaar wordt onderbroken, is het verboden dit
     gebruik daarna te hervatten of te laten hervatten.
4. Het eerste lid is niet van toepassing op het gebruik dat reeds in strijd was met het
     voorheen geldende bestemmingsplan, daaronder begrepen de
     overgangsbepalingen van dat plan.
  NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
  Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                         Blad 24 van 27
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                               Juli 2023
 Aust
                                                                              Versie 01
Artikel 13 Slotregel
Deze regels worden aangehaald als: 'Regels van het bestemmingsplan Buitengebied
partiële herziening Natuurbegraafplaats op Aust'.
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                         Blad 25 van 27
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                               Juli 2023
 Aust
                                                                              Versie 01
Bijlagen bij de regels
Bijlage 1 bij de regels – ‘Inrichtings- en beheersplan natuurbegraafplaats Op
Aust’
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre>Natuurbegraafplaats Op Aust
Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats
                ‘Partner voor
                duurzaam
                natuurbegraven’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>Colofon:
                                      Natuurbegraafplaats
                                      Natuurbegraafplaats             Op op Aust Aust
                                      Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats
                                      Ontwerp natuurbegraven in De Lutte
Dit document is opgesteld door
Natuurbegraven Van Waarde
Contactpersoon:
B. Speulman
Correspondentieadres:
Provincialeweg 2
9463 TK Eext
T 0478 584535
info@navawa.nl
Projectgegevens:
Natuurbegraafplaats Op Aust, De Lutte
Projectnummer: 6816.13
Datum: Juli 2022
Afbeelding 1. Dinkelrand
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>Afbeelding 2. Luchtfoto
            4           Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>                                                                                        INHOUD
                                   INLEIDING
                                   2.   LANDSCHAPSANALYSE                                           9
                                   2.1  Van nature dynamische landschap vol variatie                9
                                   2.2  Huidig landschapsbeeld                                      9
                                   2.3  Recreatie                                                  11
                                   2.4  Waardering landschap                                       13
                                   3.   ONTWERP                                                    15
                                   3.1  Bodem nodigt uit tot variatie                              15
                                   3.2  Routing bezoekers                                          15
                                   3.3  Fasering in gebruik name                                   17
                                   3.4  Compensatie natuur                                         17
                                   3.5  KGO-investering                                            17
                                   3.6  Monitoring beheer                                          19
                                   4.   ECOLOGISCHE IMPULS                                         21
                                   4.1  Ecologische basisinspanning op gronden van KGO-investering 21
                                   4.2  Extra ecologische kwaliteitsimpuls natuurbegraafplaats     17
                                   4.3  Extra KGO Fase B                                           17
                                   4.4  Monitoring op langjarig beheer                             17
                                   BIJLAGEN
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>Afbeelding 3. Topograﬁe
            6           Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>1
INLEIDING
                                   Het plangebied, een bos, ligt ten oosten van De Lu�e en ten noorden van de A1. Het
                                   bos, genaamd Op Aust, is al eeuwen in het bezit van de familie Zanderink en grenst
                                   aan bos van Staatsbosbeheer en aan landbouwgronden. Deze rapportage betre�
                                   het inrich�ngs- en beheerplan, voor de omvorming van dit par�culiere bos naar een
                                   natuurbegraafplaats.
                                   Het inrich�ngs- en beheerplan is erop gericht om het natuurbegraven op het terrein
                                   mogelijk te maken en het terrein zo in te richten dat de landschapskwaliteiten
                                   en ecologische poten�e benut worden. Hierbij is het doel om het terrein zo te
                                   ontwikkelen dat er een duurzaam natuurlijk landschap gaat ontstaan, waarbij het
                                   natuurbegraven, de natuurontwikkeling en het recrea�eve medegebruik in de vorm
                                   van wandelen mogelijk wordt.
                                   Het plan gaat in hoofdstuk 2 ‘Landschapsanalyse’ allereerst in op de bijzondere
                                   loca�e. Hoofdstuk 2 vermeldt het vigerende beleid en laat zien waar de Groene
                                   Ontwikkelingszone prima ingezet kan worden voor zijn nieuwe func�e als
                                   natuurbegraafplaats. Hoofdstuk 3 gaat in op het ontwerp, de inrich�ngsaspecten en
                                   het beheer met de beheervisie en de uitvoeringsaspecten van de natuurbegraafplaats.
                                   Tot slot gaat hoofdstuk 4 in op de maatregelen die de ecologische waarde van het
                                   plangebied een impuls geven.
Afbeelding 4. Hoogtekaart
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre>Afbeelding 5. Historische kaart 1904 Afbeelding 6. Historische kaart 1922
Afbeelding 7. Historische kaart 1950 Afbeelding 8. Topograﬁsche kaart
            8                                                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre>2
LANDSCHAPSANALYSE
                                   Het plangebied van Natuurbegraafplaats Op Aust hee� unieke eigenschappen,
                                   zoals bijzondere hoogteverschillen en de Dinkel. In nevenstaande kaarten zijn de
                                   hoogteverschillen en de bijzondere bodemopbouw af te lezen. In dit hoofdstuk
                                   volgen de uitgangspunten die dit landschap verlangt om de natuurbegraafplaats
                                   in te richten zodat deze een landschappelijke, ecologische en maatschappelijke
                                   meerwaarde kan vormen voor de regio.
                                   2.1       Van nature dynamische landschap vol varia�e
                                   In a�eelding 3, 4, 5 en 6 is de ontwikkeling van het gebied geïllustreerd aan de hand
                                   van historische kaarten. Zandverstuivingen, heide en bos hebben elkaar afgewisseld in
                                   de �jd. De Dinkel baant zijn weg door het landschap en zorgt voor blijvende dynamiek,
                                   ondanks dat het aangeplante produc�ebos van Op Aust. Vandaar dat een zone van 50
                                   meter uit de Dinkeloever vrij blij� van gebruik voor natuurbegraven.
                                   2.2       Huidig landschapsbeeld
                                   Het huidige landschapsbeeld is monotoon bos zonder enige varia�e in structuur en
                                   varia�e in mate van openheid. Deze volledige bosbegroeiing is uniek in de �jd. Omdat
                                   historische kaarten laten zien dat tot voor kort er al�jd een grote structuurvaria�e
                                   is geweest van zandduinen, heide en bos. Het landschapsbeeld is het gevolg van het
                                   aanplant van produc�ebos. De afwisseling in bodemsamenstelling, in droogte en
                                   hoogte, komt niet tot ui�ng in de begroeiing.
Afbeelding 9. Bodemkaart
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre> Recreatiedruk ‘t Lutterzand                                                                                 Recreatiekern
                                                                                                            (eigendom SBB)
                                                                                                                                                                           dﬁets
                                                                                                                                                                                route
                                                                                                                                                                          Hoof
                                                                                                             Wandelroutes,
                                                                                          ook in gebruik als mountainbikepaden en ruiterpaden
                                                                                                                 (oranje)
Afbeelding 10. Zonering recreatiefgebruik Natura 2000-gebied ‘t Lutterzand: gebruiksdruk ligt aan de noordkant van het bos Op Aust. De kern van het recreatiegebruik ligt buiten het projectgebied en is in
eigendom van Staatsbosbeheer (aangegeven met de orannje cirkel).
           10                                                                                                                                                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre>2.3      Recrea�e
De nabije omgeving van het plangebied betre� een populair wandelgebied.
De recrea�e zorgt voor een grote druk op natuur- en landschapswaarden.
Recrea�estromen worden in de huidige situa�e nauwelijks begeleid, waardoor de
verspreiding van wandelaars, mountainbikers en ruiters groot is en zodoende het
hele gebied kwetsbaar is. De overlast van zwerfvuil en vandalisme en van recreanten
onderling is dusdanig hoog, dat ‘Op Aust’ nu deels is afgesloten voor publiek, tot
een goede oplossing voor de hoge handhavings- en onderhoudskosten is gevonden.
De poten�e van hoge landschappelijke en ecologische waarden wordt nu ook niet
bereikt. Het realiseren van een natuurbegraafplaats (en dus het uitvoeren van
het landschapsontwerp) resulteert in het behalen van de maximale poten�e van
landschaps- en natuurwaarden. Ook de waarde van beleving van recreanten verhoogt,
door goede regulering in het ontwerp.
                                                                                    Afbeelding 11. Afbeeldingen van het gebruik van het Natura 2000 gebied ‘t Lutterzand in de omge-
                                                                                    ving van het projectgebied (Bron: Zoover, Tourist Info De Lutte-Losser-Beuningen): Het kerngebied
                                                                                    van de recreatie ligt voornamelijk op grond van Staatsbosbeheer ten noorden van het projectgebied.
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre>     1                                                                       3                                                                5
Afbeelding 12. Bosvak open met veel opschot (met name Amerikaanse
vogelkers. Daarnaast ook Amerikaanse eik en zomereik) na recent
                                                                        Afbeelding 16. Grove dennenbos met aan de randen jeneverbes      Afbeelding 17. Open bosvak met voornamelijk eiken en vergraste bos-
verjongingsbeheer (ongeveer vier jaar geleden)
                                                                                                                                         bodem
      2                                                                      4                                                                6
 Afbeelding 13. Eiken-berkenbos met grove dennen en ondergroei van      Afbeelding 15. Bosvak: open met veel opschot van met name Ameri- Afbeelding 14. Bosvak: open met veel opschot (met name Amerikaan-
 hulst, krent, sparren en Amerikaanse vogelkers. In de boomopbouw       kaanse vogelkers en enkele sparren. Enkele zomereik en grove den se vogelkers. Daarnaast ook Amerikaanse eik en zomereik.) na recent
 zit leeftijdsvariatie en de kronen zijn niet geheel sluitend, waardoor van 20 jaar oud. Grof verjongingsbeheer uitgevoerd ongeveer twee verjongingsbeheer (ongeveer twee jaar geleden)
 ondergroei mogelijk is.                                                jaar geleden.
               12                                                                                                                                                   Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre>  Bosbeelden op het projectgebied                       2.4       Waardering landschap
                                                        Iedere bezoeker van het bosgebied komt voor het
                                                        landschap aangegeven met nummer 7, de Dinkel met zijn
                                                        zandige steilrand. Wat betre� bosbeleving worden de
                                                        bosvlakken, aangegeven met nummers 1 tot en met 6, niet
                                                        hoog gewaardeerd (zie voor verdere uitleg de bijlagen*).
                                                        Bosvakken 2 en 3 (zie in nevenstaande a�eelding) tonen de
                                                        grootste structuurverschillen van bomen en onderbegroeiing
                                                        Bosvak 1, 4, 5 en 6 kennen ruimte voor verbetering. Deze
                                                        verbetering ligt in het verwijderen van de dominante
                                                        uitheemse boomsoorten. Ook de aanplant van ecologisch
                                                7       en esthe�sch interessant plantmateriaal zal de waardering
                                                  6     van het bosgebied voor zowel mens, dier als plant verhogen.
                         3                            4 Zeker wanneer aangeplant in verschillende fases van
                                                        volwassenwording, met uiteenlopende bloei�jden (bijen) en
                                                        verschillen in structuur.
                                                    5   Uitgangspunten ontwerp:
                                        2               Sturen op recrea�ef gebruik, zodat luwe plekken ontstaan,
                                                        maar het kernrecrea�egebied (zie oranje zonering op
                                                        a�eelding 10) toegankelijk blij�;
                                                        De zone van 50 meter uit de oever van de Dinkel;
                                                        Variëren in structuur en beplan�ngssoort en -vorm.
                             1
Afbeelding 18. Topograﬁsche kaart met bosvakken
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre>Ontwerp
Afbeelding 19. Ontwerp natuurbegraafplaats
            14                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre>3
ONTWERP
Het ontwerp van natuurbegraafplaats Op Aust maakt op�maal gebruik van de                bedreiging voor de natuurlijke poten�e om heide te realiseren. Het verwijderen van
natuurlijk poten�e om de plek zowel voor mens als plant en dier op�maal in te richten.  deze invasieve soort, zorgt voor kansen om dit cultuurlandschap terug te brengen. Zie
Ingrepen zijn sub�el, maar eﬀec�ef en bedoeld om eeuwig durende waardevolle             hoofdstuk 4.1 voor de aanpak van realisa�e van heide.
natuur te realiseren.
                                                                                        Heesterranden
3.1       Bodem nodigt uit tot varia�e                                                  Op twee plekken in het plangebied worden heesterranden om open plekken
Het ontwerp voor natuurbegraafplaats Op Aust is gebaseerd op de natuurlijke varia�e     gerealiseerd. Deze rand van inheemse bloeiende, besdragende heesters zorgen voor
die in de bodem aanwezig is. De bodemopbouw bepaalt de beplan�ngskeuze en               privacy en vormen een zoom die een geleidelijke overgang van openheid naar bos.
het bosbeheer. Hierdoor worden laagtes en bodemtype benadrukt en ontstaat er            Heesters die aangeplant worden zijn, taxus, hulst, hondsroos, framboos, Gelderse
varia�e in de beleving van het bos. Hierdoor wordt het oriënteren van de recreant ook   roos en wilde kamperfoelie. Diersoorten die in zogenaamde zomen voorkomen zijn
gemakkelijker.                                                                          hazelwormen.
Laagte herbergt bos met onderbegroeiing                                                 Houtrillen nieuw element in het bos
Het stree�eeld van het bostype in de laagte kent meer onderbegroeiing en versterkt      Op houtrillen wordt het dode hout verzameld. De houtrillen worden gerealiseerd voor
het besloten karakter van het centrum van het plangebied. Door de aanplant van          tal van amﬁbieën. Door dunning kunnen de houtrillen grote dagdelen in de zon liggen.
vuilboom ontstaat meer structuurvaria�e en een hogere beleving van de seizoenen.
Door aanplant worden de leefomstandigheden, van onder andere de bij, beter.             3.2        Rou�ng bezoekers
                                                                                        Ontvangstgebouw
Hogere gronden bieden plaats voor een droog en transparant bos                          Het ontvangstgebouw ligt op de hoge kop aan de zuidrand. Door zijn verhoogde
Op de hogere delen wordt het bos zo beheert dat grove dennen, berken, zomereiken,       ligging, is er zicht, over de geparkeerde auto’s heen, het agrarisch, open landschap in.
lijsterbessen, vuilbomen en jeneverbessen kans krijgen om weer te groeien. De           Bloei- en besdragende heesters vormen de rand in de open plek in het bos.
streekeigenheid van de beplan�ng wordt hiermee terug gebracht.
                                                                                        Parkeren
Heide realiseren                                                                        Bij aankomst bij het bos Op Aust rijdt de bezoeker de parkeerplaats op. Er wordt
Op de hogere, zandgronden wordt heide gerealiseerd. Dit is een cultuurhistorisch relict een parkeerplaats gerealiseerd met 35 parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen
van de plek. Voor de aanleg van heide worden invasieve soorten, zoals Amerikaanse       worden gerealiseerd op de huidige parkeerplaats. De parkeerplaats wordt aangelegd
vogelkers, teruggedrongen. De snelle verspreiding van deze kerssoort, vormt een
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre>                                                                                            Aanplant gemengd bos
Ontwerp_toegelicht                                                                Verwijderen opschot exoten, zoals vogelkers
               Los zand
 Bomen verwijderen, grond losmaken op
 zandduin ten behoeve insecten, mossen
             en hagedissen
                                                                                                        Heide terugbrengen
                                                                                          Open plek met opschot exoten bodem verarmen
                                                                                                                 Verhogen structuurvariatie
      Open plek in het bos                        Hogere koppen, meer open bosbeeld                   Individueel dunnen en vrijzetten jeneverbessen en
      Bomen verwijderen en                                                                           beuken, de rest laten ontsaan door natuurlijk opschot
  bosrand inplanten met bes- en
   bloesemdragende heesters                                                                                Heester aanplant (250m2) en
                                                       Vierpadenpunt benadrukken                     realiseren kruidenrijk grasland (680m²)
                                                                                                 Ter compensatie van het ontvangstgebouw en de
                                                                                                               huidige parkeerplaats
                                                                                             Loofbos met zoomvegetatie en verwilderingsbollen
                                                                                           De zuidrand van het projectgebied bestaat uit opschot. Door
                                                                                        opschot te verwijderen en loofbomen te laten doorgroeien ontstaat
                                                                                                                een open loofbos.
                                                           Entreegebouw met 35 parkeerplaatsen
                                             Het entreegebouw ligt op de hoge kop aan de zuidrand. Door zijn
                                               verhoogde ligging, is er zicht, over de geparkeerde auto’s heen
                                             het agrarisch, open landschap in. Bloei- en besdragende heesters
                                                          vormen de rand in de open plek in het bos.
Afbeelding 20. Ontwerp natuurbegraafplaats met toelichting
            16                                                                                                                                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre>met een halfverharding en wordt aangekleed met houtblokken, boomstammen,                van landbouwgrond naar natuur (zie zoneringskaart en inrich�ngskaart). Op de
heesterbegroeiing, e.d..                                                                landbouwgrond (Gelegen aan de oostkant van Lu�erzandweg) worden 250m²
                                                                                        inheemse heesters ingeplant ter compensa�e van het ontvangstgebouw. Daarbij wordt
Begeleiden van recreanten biedt rust                                                    680m² kruidenrijk grasland gerealiseerd voor het compenseren van de gedeeltelijk te
Vanaf de parkeerplaats is het ontvangstgebouw zichtbaar. Dit gebouw vormt het           realiseren parkeerplaats.
startpunt van een wandeling over de natuurbegraafplaats. Het entree-gebouw zorgt
voor natuurlijke sturing. Bezoekers van de natuurbegraafplaats zien direct bij aankomst Beplan�ngsplan 250m2 heesters.
waar zij heen moeten lopen.                                                              Plantnaam          Plantmaat  Kwaliteit      %       Aantal per m2       groepsgrootte
                                                                                         Corylus avellana   100-120    Wortelgoed        15            1                 3
Verstilling grootste winst voor natuurwaarden                                            Cornus mas         80-100     Wortelgoed        10           1,5               3-5
                                                                                         Frangula alnus     100-120    Wortelgoed        15            1                3-5
De belangrijkste ingreep voor de ecologische waarde is het gebied te vers�llen van de
                                                                                         Rosa rugosa        40-60      Wortelgoed        10            2                3-5
grote aantallen bezoekers. Eenvoudige houten hekken en sub�ele bebording zullen het      Viburnum opulus    100-120    Wortelgoed        15            1                3-5
gebied automa�sch minder aantrekkelijk maken voor een grote stroom recreanten. Dit       Sambucus nigra     100-120    Wortelgoed        10            1                 3
deel van de recreanten, die voor de Dinkel komen, zullen a�uigen naar de oostkant        Ilex aquifolium    40-60      C2                10            2                 3
van het gebied. Hierdoor ontstaat rust in het westkant van het plangebied.
                                                                                        Beheerplan
Zonering zorgt voor lage impact                                                         • Aanplant in winterseizoen.
De zonering die aangebracht is in het ontwerp, betre� de afstand tot de Dinkel          • Lagere soorten zoals Rosa rugosa, Frangula alnus en Viburnum opulus vooral langs
(50 meter) en de buitengrens van het plangebied (25 meter) tot aan de zone waar               de randen toepassen.
begraven gaat worden. Hierdoor kan de Dinkel een dynamische rivier blijven en is de     • Na aanplant worden de heesters de eerste vijf jaar jaarlijks eind juli vrij gemaaid
impact op de omgeving beperkt.                                                                van kruiden. Daarna wordt eenmalig gedunt en eens in de vijf jaar gedeeltelijk
                                                                                              afgezet om de verhoudingen in stand te houden.
3.3       Fasering in gebruik name
De natuurbegraafplaats wordt in fases in gebruik genomen. Deze fasering is ook in       680m2 kruidenrijk grasland;
het ontwerp opgenomen. De eerste fase, deel A en B, ligt in het centrum van het         • In het najaar inzaaien met 680gram mengsel N1 Cruydthoeck.
plangebied en is eenvoudig ontsloten. Hierdoor is de impact van de in gebruik name      • Jaarlijks eenmalig begrazen of maaien en afvoeren in het najaar om te verschralen.
het minst groot voor omwonenden. De tweede fase ligt aan de Dinkel, zie a�eelding
21, deel C. In de planvorming is uitgegaan van 250 graven per hectare dit is lokaal
a�ankelijk van bodem, water, reliëf, actuele en poten�ële natuurwaarden.
3.4       Compensa�enatuur
Het ontvangstgebouw en de parkeerplaats dienen te worden gerealiseerd omdat
deze binnen het natuur netwerk Nederland vallen. De compensa�e van het
ontvangstgebouw en de huidige parkeerplaats vindt plaats door het afwaarderen
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre>Ontwerp_zonering
                                                                                           Afstand grens plangebied-graf
                                                                                            25 meter, in totaal 4,4 hectare
            Afstand Dinkel-graf
       50 meter, in totaal 2,6 hectare
                                                          Fase C
                                                        1,9 hectare   Fase D
                                                                    2,9 hectare
                                                                                                  Compensatienatuur
                                                                                                      250m² heesters
                                  Fase A + B                                                    680m² kruidenrijk grasland
                                  4,5 hectare                                     Fase E
                                                                                1,9 hectare
Afbeelding 21. Ontwerp natuurbegraafplaats met zonering
            18                                                                                                              Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre>3.5       KGO investering
Voor de realisa�e van de natuurbegraafplaats wordt een ‘Kwaliteitsimpuls groene         3.6      Monitoring beheer
- investering’ (hierna: KGO-investering) gedaan. Dit krijgt vorm door 15 hectare        Het behalen van de beoogde natuurdoelen is haalbaar met het juiste beheer. Iedere
dennenbos om te vormen tot hoogwaardige natuur. Deze 15 hectare ligt op het             5 jaar wordt het beheer getoetst door een ecoloog. Hierdoor kan bijgestuurd worden,
Landgoed Lu�erzand, ten zuiden de Lu�erzandweg, waarop ook horecagelegenheid De         indien nodig, in beheermethodiek of frequen�e.
Lu�e Hu�e op geves�gd is. Dit landgoed ligt ten noorden van de natuurbegraafplaats,
zie ook het compensa�edocument.
Huidige natuurtype:        Droog bos met produc�e.
Groo�e:                    circa 25 ha (totaal).
Huidige begroeiing:        grove dennen.
Huidige beheer:            reguliere dunning.
Toekoms�ge vegeta�etype (15 hectare van totaal): “Droge heide” en “Dennen-, eiken
en beukenbos”.
Inrich�ngsmaatregel: Open ruimtes creëren ten behoeve van “Droge heide” en dunnen
bos voor ontwikkelen “Dennen-, eiken en beukenbos”.
Nieuwe beheer: in gebied met beheertype “Droge heide” jaarlijks verwijderen opschot
van struiken en bomen. In gebied met beheertype “Dennen-, eiken en beukenbos”
intensieve dunning grove den. Behouden en sparen opschot van loo�omen en struiken
om de lagenopbouw te versterken. Jeneverbes wordt vrij gezet. Uit lokaal zaadmateriaal
wordt jeneverbes opgekweekt en weer geplant.
De KGO-investering voor de realisa�e van de natuurbegraafplaats zal parallel aan de
fasering van de natuurbegraafplaats lopen. Dit zal voor fase A + B onder andere een
extra ecologische impulsen betekenen op andere gronden van de familie Zanderink.
Daarbij wordt in een extra ecologische kwaliteitsimpuls voorzien op gronden van de
families Hu�enhuis en - Rolink. Deze gronden maken deel uit van het landgoed
Lu�erzand, gelegen ten noorden van de natuurbegraafplaats. Een volledig overzicht
van de fasering van kwaliteitsimpulsen is weergeven in de tabel in de bijlage(overzicht
uit te voeren KGO-investeringen).
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre>                                                                          Zoekgebied KGO-investering fase B
                                                Loca�e natuurbegraven
                                                (alle fasen)
Afbeelding 22. Ligging natuurbegraafplaats en zoekgebied KGO-investering.
            20                                                                                              Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre>4
ECOLOGISCHE IMPULS
Op basis van het ecologische beleid (uitgangspunten Natura 2000), de resultaten                 van openheid naar bos. Soorten die in zogenaamde zomen voorkomen zijn
van de quickscan en monitoring van de ecoloog (E. Goutbeek) zijn er duidelijke                  boomkikkers, hazelwormen;
maatregelen te benoemen die de ecologische waarde van het plangebied een impuls             •   Houtrillen o�ewel takkenril nieuw element in het bos. Op houtrillen wordt
geven. In overleg met Staatsbosbeheer (naburige eigenaar), IVN en vlinders�ch�ng                het dode hout verzameld. De houtrillen worden gerealiseerd voor tal van
zijn de maatregelen besproken en waar nodig aangevuld. Hieronder zijn de                        amﬁbieën, zoals hazelworm en de gladde slang.
basisinspanningen benoemd en de extra ecologische kwaliteitsimpuls.
                                                                                       Deze maatregelen worden uitgevoerd na het in gebruik nemen van de
4.1 Ecologische basisinspanning op gronden van KGO-investering                         natuurbegraafplaats.
Bosonderhoud wordt omgevormd van economisch bosonderhoud naar ecologisch
bosonderhoud:                                                                          4.2 Extra ecologische kwaliteitsimpuls op natuurbegraafplaats
     • Diversiteit aanbrengen in soort beplan�ng (met name van toepassing op het       Maatregelen die het gebied van grote ecologische waarde maken, maar een grote
         oostelijk deel) op basis van grondslag (PNV) en hoogte (hogere koppen meer    inspanning vragen, vormen de extra ecologische kwaliteitsimpuls voor dit project.
         open bos);                                                                    Hieronder zijn ze opgesomd.
     • Diversiteit aanbrengen in lee�ijd beplan�ng (met name van toepassing op
         oostelijk deel en op gebied rond de parkeerplaats en �jdelijk gebouw);        Heide realiseren
     • Verwijderen invasieve soorten;                                                  Op de hogere zandgronden wordt heide gerealiseerd. Dat betekent dat er geplagd
     • Vrijze�en beuken, hiervan zijn er nog enkelen aanwezig, terwijl het bij de PNV  wordt, zodat de voedselrijke laag verwijderd wordt. Heidemaaisel (en een deel van de
         past;                                                                         bodem waarin de heide groeit) vanuit de omgeving wordt opgebracht zodat het proces
     • Dood hout laten liggen of staan (indien niet gevaarlijk voor bezoekers);        om heide terug te krijgen op de plekken versneld start. Heide is aantrekkelijk voor
     • Creëren van een snel a�reekbare strooisellaag voor een sterke bodemvitaliteit.  natuurwaarden, maar vormt ook een cultuurhistorisch relict van de plek.
         Door aanplant van winterlinde, esdoorn en hazelaar (voor wetenschappelijke
         onderbouwing, zie Terug naar het lindewoud: strooiselkwaliteit als basis voor Opbrengen van steenmeel
         ecologisch bosbeheer door de WUR, 2007);                                      Op de heide plekken is het wenselijk om steenmeel aan te brengen om de erg zure
     • Heesterranden. Op twee plekken in het plangebied worden heesterranden om        omstandigheden van de bodem iets basischer te maken. Op andere droge gebieden,
         open plekken gerealiseerd. Deze rand van inheemse bloeiende, besdragende      zoals op de Veluwe, is de werking van steenmeel heel posi�ef gebleken.
         heesters zorgen voor privacy en vormen een zoom die een geleidelijke overgang
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre>Open zandige plekken maken
Varia�e in het bos wordt ook gerealiseerd door open plekken te realiseren.            Maatregelen die de mos-aantallen en soorten toe doen nemen zijn de volgende:
Zandkoppen worden open gekrabd en toegankelijk gemaakt voor zonlicht. Hierdoor             • Structuurvaria�e in het bos (zie basisinspanning) zorgt ook voor meer varia�e
                                                                                               in de mospopula�e.
wordt het aanwezige reliëf belee�aarder. Het zand biedt leefruimte voor amﬁbieën.
Juist door de combina�e met water in de buurt, zullen de open zandige plekken een          •   Door doodhout en wortelkluiten laten liggen (voornamelijk op de
waardevolle, nu ontbrekende stapstenen, zijn.                                                  noordhellingen met een stabiele luchtvoch�gheid en temperatuur), wordt het
                                                                                               gebied aantrekkelijker voor mossen die op het substraat hout groeien in een
Jeneverbes opkweken en vrij zetten                                                             luchtvoch�ge omgeving.
Er worden bessen, van de bomen die in het plangebied staan en al bessen dragen,            •   Het planten van winterlindes en vlieren (met licht verteerbaar blad en hout met
verzameld, gestra�ﬁceerd (de zaadhuid beschadigd, in de koelkast), waarna het                  basische eigenschappen) zorgt dat er ook mossen in het plangebied kunnen
zaad water kan opnemen. Voordat deze zaden gezaaid worden, wordt de grond rul                  groeien die van een niet zuur zijnde substraat houden. Oude vlieren hebben
gemaakt met de aanwezige strooisellaag om ontkiemen te vergroten. Dit is echter                vaak diepe schorsspleten wat een posi�eve invloed hee� op de ves�ging en
kwetsbaar, door vraat van dieren en het lange �jdspad. Dus naast deze procedure                kieming van mossen-sporen.
worden er autochtone jeneverbessen geplant. De bestaande jeneverbessen worden              •   Het realiseren van heide in het plangebied levert een bijzondere bijdrage aan
vrij gezet, voor een gewenst eindbeeld en zodat vallende bessen ook zelf weer kunnen           het mossenaantal. Denk hierbij zowel aan bladmossen (heide-klauwtjesmos,
ontkiemen.                                                                                     gewoon gaﬀeltandmos en bronsmos) als korstmossen (rendiermos, bekermos,
                                                                                               rode heidelucifer en soms kraakloof).
Mossendiversiteit verhogen
In het plangebied komen interessante soorten mos voor. Mossen hebben een              Vlinderdiversiteit verhogen.
speciﬁeke voorkeur voor een standplaats en vormen een vaste combina�e met             De vlinders die zeker in het gebied voor komen na realisa�e van de basisinspanning
planten. Het vochtgehalte in het milieu (met name de luchtvoch�gheid) bepaalt         op de natuurbegraafplaats zijn eikenpage en keizersmantel. Dit wordt bereikt door
voornamelijk welk mos zich kan ves�gen. Daarnaast is zuurgraad van het substraat      de zuidrand van het gebied als zoomvegeta�e in te richten. Deze zoomvegeta�e
waarop hij groeit ook van belang. Als laatste, minder beïnvloedbare component, is de  hee� een golvend karakter, waardoor een heester- en kruidenrand met verschillende
luchtkwaliteit van belang. Op de eerste twee ves�gingsvoorwaarden speelt dit plan     microklimaten ontstaat. De heester- en kruidenrand bestaat uit inheemse planten die
in en wordt een extra kwaliteitsinspanning geleverd. De afwezigheid van steen in het  elkaar opvolgen in bloei�jd, waardoor het vlinderaantal zal toenemen.
plangebied, zorgt dat de extra kwaliteitsimpuls zich voornamelijk richt op de op hout
groeiende mossen (de epifyten) en de op de grond groeiende mossen (de terrestrische   Groot dikkopje, heideblauwtje en bont dikkopje vinden hun biotoop bij de te realiseren
mossen).                                                                              heidestukken en open bosstukken. Dat laatste wordt bereikt door het verwijderen
                                                                                      van invasieve soorten, zoals Amerikaanse vogelkers. Ook voor deze soorten zullen de
Het ontwerp voor de natuurbegraafplaats biedt grote kansen voor bosmossen. Zowel      zoomvegeta�es een belangrijke toevoeging zijn in het bestaande bos.
in het bestaande bos als in het beekbegeleidend broekbos, wat aan de noordkant van
de Dinkel (de verlandingskant) ontstaat. Naarmate het bos ouder wordt, hoe meer het
mossenaantal toe zal nemen.
            22                                                                                                                                    Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre>A
                                                                                                                     D
 B                                                                                                                 E
                         C                                                                                      F
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte Afbeelding 23. Inzicht huidige kwaliteit bos van zoekgebied KGO-investering.   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>De kleine ijsvogelvlinder is zeldzaam in Nederland, maar komt juist in Twente nog   Binnen het zoekgebied van de KGO-investering zal de focus liggen op het zuidoostelijk
voor in de voch�ge beek-begeleidende broekbossen. De kleine ijsvogelvlinder kan     deel. Hier zijn in het verleden de meeste ingrepen gedaan die hebben geleden tot de
in het plangebied terug komen door de grond die ten noorden van de Dinkel in het    invasie van exoten. Daarbij was hier de diversiteit zoals te zien op de historische kaart
plangebied verlandt, te laten begroeien met beekbegeleidend broekbos. Alle wilde    van 1925 het sterkste. Een sterke afwisseling van kruiden, heide en ‘Clumbs’ van bos
kamperfoelie (waardplant van kleine ijsvogelvlinder) wordt behouden en ges�muleerd  tekende het landschap in de overgang van laag naar hoog. Zodoende is de verwach�ng
om hier te groeien.                                                                 dat hier het hoogste resultaat voor de natuur en recrea�e behaald kan worden met de
                                                                                    extra ecologische kwaliteitsimpuls.
4.3 Extra KGO-investering Fase B
Naast een ecologische basisinspanning op het eigen terrein wordt er op het Landgoed A�eelding 23 (pag.23) weergeven de huidige kwaliteit van het bos wat bekend staat
Lu�erzand, aan de Lu�erzandweg, gronden buiten het projectgebied opgewaardeerd.     als droog bos met produc�e.
Het terrein wat opgewaardeerd wordt, hee� een kleinschalige recrea�efunc�e. Het     A - Fijnsparrenbos. Monocultuur en ziektegevoelig
bestaat uit droog grove dennenbos met weinig ondergroei en zandpaden. Het huidige   B - Voormalig Grove Dennenbos dat dankzij kaalkap gedomineerd wordt door
natuurdoeltype is droog bos met produc�e. Het beheer bestaat uit reguliere dunning. Amerikaanse Vogelkers.
                                                                                    C - Berkenbosje. Monocultuur doch karakteres�ek in beeld en inheems.
Doel van de KGO-investering: gemengd bos creëren met een natuurlijk opbouw en       D - Lariksproduc�ebos zonder lee�ijdsdiversiteit en opbouw. Monocultuur
diversiteit.                                                                        E - Kaalkap van Dennenproduc�ebos met diverse jonge houtopstanden.
                                                                                    F - Dennenproduc�ebos. Monocultuur met invasie van Amerikaanse vogelkers.
Delen van het zoekgebied kennen deze opbouw al in mindere mate. Dit zijn plekken
waar paden elkaar kruisen en percelen in een punt lopen. De varieteit wordt         De basisinspanning bestaat uit het omvormen van dit gehele droge grove dennenbos
gekenmerkt door een natuurlijke gelaagdheid met Eiken, Berken, Hulst, Vuilboom en   (ongeveer 32 hectare) naar natuurdoeltype:“Dennen-, eiken en beukenbos”. Dit is
een verstrooide kruidlaag. Zie A�eelding 25.                                        bepaald op basis van de bodem en de waarnemingen in het veld. Hiervoor worden de
                                                                                    volgende Inrich�ngsmaatregelen genomen:
                                                                                         • Het dunnen van bos voor het ontwikkelen “Dennen-, eiken en beukenbos”.
                                                                                         • Ander beheer ingezet: Langzaam dennen blijven dunnen.
                                                                                         • Nieuwe beheer: In gebied met beheertype “Dennen-, eiken en beukenbos”
                                                                                              vindt intensieve dunning van grove den plaats. Opschot van inheemse
                                                                                              loo�omen en struiken krijgt de ruimte.
                                                                                    De aanpak binnen het zoekgebied biedt kansen om de overgang tussen bos en nat
                                                                                    grasland/na�e heide terug te brengen. Het watersysteem is tegenwoordig droger, dit
                                                                                    hoe� de impuls niet in de weg te staan. De basis van de impuls ligt in de overgang van
                                                                                    het bos naar het grasland en de diversiteit en lee�ijd in het bos
Afbeelding 25. Pad door zoekgebied KGO-investering.
            24                                                                                                                                   Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre>Een van de belangrijkste pijlers van de ecoligische impulsen is het terugbrengen van de
gelaagdheid in het bos. Door de lagenopbouw terug te brengen vindt er weer synergie
plaats tussen de ﬂora en fauna van de verschillende lagen. Dit resulteert in een vitaler
bos dat barst van de biodiversiteit.
Voor het terugbrengen van de gelaagdheid is een van de voornaamste ac�es het
bestrijden van de Amerikaanse vogelkers. Deze hee� voornamelijk invloed op de
zoom en mantel. Daarbij is het bijplanten en vrijze�en van inheemse heester-
en boomsoorten van belang voor de biodiversiteit in het bos. Zaagafval wordt
opgeworpen in takkenrillen welke een broedplek voor rep�len vormen. Op plekken
waar de zandgrond dicht aan de oppervlakte zit wordt deze opengewerkt om ruimte
te bieden aan diverse mossen en de Jeneverbes. Overgebleven open plekken worden
ingezaaid met inheemse kruidenmengsels om de vlinderdiversiteit te verhogen. Voor
de balans van landgoed en natuur worden op kri�eke plekken hekken vervangen en
toegevoegd.
4.4 Monitoring op langjarig beheer
De natuurdoelen worden bereikt met het juiste beheer. Vandaar dat ecoloog het
beheer toetst door monitoring van natuurwaarden. Door deze toets, zal beheer,
indien nodig, aangepast worden om de beoogde, haalbare natuurdoelen te realiseren.
Deze monitoring valt binnen de Part-Ner cer�ﬁcering voor natuurbegraafplaatsen.
Natuurbegraafplaats Op Aust wordt dan ook gecer�ﬁceerd door Part-Ner. Hierin wordt
jaarlijks gemonitord en gestuurd op het behalen van de vastgestelde natuurdoelen.
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                       25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre>                                                         LEGENGDA
                                                                  Begrenzing gebied (Blauw
                                                                  onderbroken lijn) Ecologische
                                                                  basisinspannningen (Geelgroen)
                                                                  Verwijderen Amerikaanse
                                                                  vogelkers en vrijze�en inheemse
                                                                  bomen en heesters.
                                                                  Versnipperde structuur terug
                                                                  brengen met gemengd bos en een
                                                                  sterke heester- en kruidenlaag.
                                                                  Schema�sch afgebeeld
                                                                  Zone openwerken zandgrond.
                                                                  Schema�sch afgebeeld.
                                                                  Ruimte voor opkweken
                                                                  jeneverbes en mix van kruiden- en
                                                                  heideontwikkeling
                                                                  Versterken uitstraling landgoed
                                                                  met behulp van hekwerk en
                                                                  bebording. Schema�sch afgebeeld
Afbeelding 26. Vlekkenplan KGO-investeringsgebied fase B
          26                                                                Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre>Ontwerp natuurbegraven in De Lutte 27</pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN
Uitgangspuntvoor een natuurbegraafplaats                                         2. Zintuigelijke prikkels veroorzaakt door de natuur, zoals de zang van vogels
Op een natuurbegraafplaats worden mensen begraven in volle harmonie met          en het zicht van vlinders en grotere bosdieren worden gestimuleerd door
de natuur. Dat betekent dat de begraafplaats de natuurwaarden, waar mogelijk,    beplantingskeuze.
verhoogt. Ook beleving, oriëntatie en begeleiding van de bezoeker is van belang.
Onderstaand zijn de randvoorwaarden van dat laatste opgesomd.                    3. Ook dient in het ontwerp alle planmatigheid vermeden te worden.
1. Opgave voor het realiseren van een natuurbegraafplaats is het weren van
storende elementen in beeld en geluid.
Onder storende elementen wordt verstaan: elementen die als storend worden
    ervaren zijn de volgende (op volgorde van mate van ergernis)
1. Snelweg/ N-weg;
2. Bedrijventerrein;
3. Kas;
4. Grootschalige agrarische bebouwing;
5. Hoogspanningsleiding;
6. Manege;
7. Zendmast;
8. Windturbines (losse opstelling);
9. Hoogbouw;
10.Golfbaan.
(bron: Compendium -planbureau voor de leefomgeving, CBS en WUR)
          28                                                                                                                           Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre>Ontwerp natuurbegraven in De Lutte 29</pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN
4. Opgave voor het realiseren van een natuurbegraafplaats waar               opstand met spar/beuk en spar/ eik. Het verschil tussen deze twee bosbeelden
hooggewaardeerde bosgemeenschappen ontbreken is bosgemeenschappen            is dat de één geen tweede boomlaag heeft en de ander wel. De overeenkomst
(plaatselijk) omvormen naar bos met een gevarieerde soortsamenstelling en    is dat beide bosbeelden weelderig groen en grote, dikke volwassen loof- en
afwisseling.                                                                 naaldbomen laten zien en een open indruk wekken.
* Bos
Uit Alterra onderzoek is gebleken dat ‘men’ bossen met een gemengde opstand
hoog scoorden. In nevenstaande afbeeldingen zijn de best scorende bostypen
weergegeven. Deze vier staken met kop en schouders boven andere bosbeelden
uit. De twee hoogst gewaardeerde bosbeelden tonen beide een gemengde
opstand met spar/beuk en spar/ eik. Het verschil tussen deze twee bosbeelden
is dat de één geen tweede boomlaag heeft en de ander wel. De overeenkomst
is dat beide bosbeelden weelderig groen en grote, dikke volwassen loof- en
naaldbomen laten zien en een open indruk wekken.
Men waardeerde de bostypen vanwege hun soortsamenstelling (inclusief
bodembedekking en ondergroei), kleuren en de natuurlijkheid oftewel
ongereptheid of ruigheid. Openheid en afwisseling werden ook genoemd.
(bron: Alterra-rapport 250)
Uit Alterra onderzoek is gebleken dat ‘men’ bossen met een gemengde opstand
hoog scoorden. In nevenstaande afbeeldingen zijn de best scorende bostypen
weergegeven. Deze vier staken met kop en schouders boven andere bosbeelden
uit. De twee hoogst gewaardeerde bosbeelden tonen beide een gemengde
           30                                                                                                                     Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre>Overzicht uit te voeren KGO-investeringen
  Fase    Oppervlakte      Op te waarderen   Loca�e            Inspanningen
                           oppervlakte in ha
  A       1,5              18,2              Loca�e natuur-    Extra kwaliteitsimpuls
                                             begraafplaats
  B       3                15                Gronden Rolink en Combi van basisinspanningen
                                             Hu�enhuis         en extra kwaliteitsimpuls
  C       1,9              9,5               Nader te bepalen  Combi van basisinspanningen
                                                               en extra kwaliteitsimpuls
  D       2,9              14,5              Nader te bepalen  Combi van basisinspanningen
                                                               en extra kwaliteitsimpuls
  E       1,9              9,5               Nader te bepalen  Combi van basisinspanningen
                                                               en extra kwaliteitsimpuls
Totaal opgewaardeerde natuur: 667.000 m²
  Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre>natuurbegraaf plaatsen
(©) van Waarde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                         Blad 26 van 27
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                               Juli 2023
 Aust
                                                                              Versie 01
Bijlage 2 van de regels – ‘Gedragscodes’
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre>Bijlage Gedragscodes
Gedragscode inrichting en uitvoering
Om verstoring van de natuur door inrichting van de natuurbegraafplaats tegen te gaan zijn een aantal
basisprincipes opgesteld.
-   Er worden geen werkzaamheden aan het bos uitgevoerd tijdens het broedseizoen tenzij er sprake
    is van directe gevaarzetting. Voor het broedseizoen wordt de periode vanaf maart tot en met
    augustus aangehouden;
-   Bomen met boomholtes worden uitsluitend gekapt als deze een gevaar vormen voor de veiligheid.
    Voorafgaand aan de kap is een inventarisatie naar mogelijk beschermde soorten in de
    boomholtes noodzakelijk. Bij het aantreffen van een verblijfplaats beschermde soorten en-of
    verblijfplaatsen wordt ontheffing aangevraagd;
-   Bomen worden ten alle tijde gecontroleerd door een ter zake kundig persoon op gebruikte nesten
    of holtes voordat deze gekapt worden. Zo ja, dan wordt de kap tijdelijk uitgesteld. Een ter zake
    kundig ecoloog zal bepalen wanneer de kap wel doorgang kan vinden of dat ontheffing in het
    kader van de wet op natuurbescherming nodig is;
-   Bij graaf- en/of beheerwerkzaamheden dienen de op de bodem aanwezige takkenhopen(ouder
    dan een jaar) en rillen gecontroleerd te worden op verblijvende soorten. Mochten deze aanwezig
    zijn dan bepaald een ecoloog of werkzaamheden met verplaatsing van soorten door kan gaan of
    dat werkzaamheden uitgesteld worden;
-   Bij vestiging van een das op of direct nabij(<50m) de natuurbegraafplaats zullen werkzaamheden
    niet op en/of nabij eventuele dassenburchten plaatsvinden. Tenzij dit om veiligheidsredenen nodig
    is of gaat om het afzetten van exoten. Daarvoor wordt bij werkzaamheden gebruik gemaakt
    conform het meest recente kennisdocument Das (Bij12);
-   Te kappen bomen blijven waar mogelijk liggen in het kader van de biodiversiteit. Dood hout is voor
    veel planten en dieren aantrekkelijk en zorgt voor een toekomstbestendige opbouw van de
    bosbodem;
-   Bij werkzaamheden worden ten alle tijde de meest recente én goedgekeurde gedragscodes
    natuur- en bosbeheer gevolgd;
-   Niet toegestane materialen en planten(afval, gedenktekens, e.d.) worden doorlopend uit het
    gebied verwijderd door de natuurbeheerder om vervuiling te voorkomen;
-   Bij afwijking van dit werkplan bestaat de kans op het overtreden van de wet Natuurbescherming.
    Bij afwijking van dit werkprotocol dient altijd overlegd te worden met een ter zake
    kundige(natuurbeheerder of ecoloog);
-   Natuurbegraafplaats op Aust zal gecertificeerd zijn voor natuurbeheer volgens de richtlijnen die
    Part-Ner heeft opgesteld voor natuurbegraafplaatsen en de aanwezige natuurtypen. Daarin zal
    jaarlijks verslag gedaan worden van de aanwezige soorten en gedane beheerswerkzaamheden
    middels een logboek met foto's. Dit verslag- en het daarvoor opgestelde kwaliteitshandboek zijn
    openbaar en in te zien op het kantoor van de natuurbegraafplaats;
-   Het (ecologisch)werkprotocol zal eens in de vijf jaar geactualiseerd worden op basis van de
    aanwezige natuurwaarden. Dit gebeurt door een externe ecoloog;
-   Bij werkzaamheden wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande wegen, paden en
    sporen;
-   Werkzaamheden worden zoveel mogelijk in een aaneengesloten periode uitgevoerd, zodat de
    doorlooptijd zo kort mogelijk is. Wanneer gefaseerd uitvoeren van werkzaamheden nodig is voor
    het voortbestaan van beschermde soorten zal hiervoor een fasering worden opgesteld door
    natuurbeheerder;
-   Een strooisellaag dikker dan 5cm wordt ten tijde van het actieve seizoen van de hazelworm
    (maart-oktober) handmatig verwijderd alvorens machinale werkzaamheden plaatsvinden. Hiermee
    wordt verstoring en mogelijk doden van de hazelworm, kamsalamander, en algemene zoogdieren
    en amfibieën voorkomen;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 266 ======================================================================

<pre>- Bij een aangetroffen nest van een jaarrond beschermde broedvogel wordt de openstelling van het
  wandelpad opgeschort tijdens het broedseizoen. Dit gebeurt binnen een zone van 50m van het
  nest.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 266 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 267 ======================================================================

<pre>Gedragscode begravingen en verstoring
Om verstoring van de natuur door begraving tegen te gaan zijn een aantal basisprincipes opgesteld
voor het begraven in de natuur. Deze worden te allen tijde toegepast voor natuurbegraafplaats op
Aust.
- Er worden alleen menselijke stoffelijke resten en urnen begraven;
- Er wordt alleen in vergankelijke materialen begraven;
- Er vindt alleen grondverzet plaats als dit nodig is voor het delven van een graf of het begraven van
    een urn. Hiervoor wordt een elektrische graafmachine gebruikt met een maximaal tonnage van
    3,5;
- Bij graafwerkzaamheden wordt de toplaag(humus en strooisellaag) van de bodem voorzichtig
    afgeschept en apart gelegd op platen. Eventuele andere bodemlagen worden gescheiden
    gedolven om direct na teraardestelling van het lichaam of stoffelijk overschot weer in eenzelfde
    volgorde teruggeplaatst te worden. Indien de toplaag een overwinterend reptiel of amfibie wordt
    aangetroffen dan wordt deze direct verplaatst naar een vergelijkbare locatie in de nabije
    omgeving;
- Bij het dichten van een graf wordt de bodem in de oorspronkelijke volgorde teruggeplaatst voor
    zover dit relevant is voor het behouden van de bodem opbouw;
- Er gelden beperkingen voor natuurgraven in directe nabijheid van (verblijfplaatsen) van
    beschermde of ernstig bedreigde soorten. In voorkomende gevallen wordt het advies van een
    ecoloog geraadpleegd om maatregelen te kunnen treffen. Zo worden soorten beschermd of
    kunnen deze uitwijken naar een andere plek;
- Er kan in de nabijheid van bomen worden begraven mits dit geen blijvende schade aan het
    wortelstelsel van bomen als gevolg heeft. Er worden geen bomen (diamterer >20cm) gekapt voor
    natuurgraven. Waar mogelijk worden kleinere bomen- en heesters herplant;
- Voorafgaand aan het delven van een graf vindt een controle(straal 20m) plaats op aanwezige
    verblijfplaatsen van beschermde soorten. Een verzameling hiervan is te vinden in het jaarverslag.
    Jaarlijks wordt de natuurbeheerder hierin geadviseerd door de ecoloog middels een
    toolboxmeeting. Mocht er een verblijfplaats of soort worden aangetroffen dan wordt bepaald door
    de natuurbeheerder of het graf kan worden aangelegd zonder maatregelen, met maatregelen of
    dat er moet worden uitgeweken in verband met aanwezige te beschermen natuurwaarden. Indien
    nodig wordt overlegd met een ecoloog;
- Tijdens een begraving bewandelen bezoekers alleen de door de natuurbeheerder uitgezette
    paden om zo te voorkomen dat delen van het gebied onnodig betreden of verstoord worden;
- Tijdens een begraving is er sprake van een ingetogen karakter en -geluidsniveau;
- De grafrust wordt eeuwigdurend gerespecteerd, daarbinnen zijn werkzaamheden t.b.v.
    natuurbeheer toegelaten;
- Er vinden geen bijzettingen plaats;
- Er vindt geen as-verstrooiing plaats;
- Er worden geen grafmonumenten geplaatst anders dan een onbehandelde boomschijf
    gefaciliteerd door de natuurbegraafplaats;
- Het leggen van geschenken(snijbloemen, kransen e.d.) door bezoekers direct na de begraving is
    toegestaan. Deze worden binnen twee weken door de natuurbeheerder van het graf verwijderd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 267 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 268 ======================================================================

<pre> Gemeente Losser                                                         Blad 27 van 27
 Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op
                                                                               Juli 2023
 Aust
                                                                              Versie 01
Bijlage 3 van de regels - ‘Besluit Natura 2000-gebied Dinkelland’
 NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401
 Regels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 268 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 269 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
                                     Natura 2000-gebied Dinkelland
                            De Staatssecretaris van Economische Zaken
Gelet op artikel 3, eerste lid, en artikel 4, vierde lid, van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992
inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PbEG L 206);
Gelet op het Uitvoeringsbesluit van de Commissie 2013/26/EU van 16 november 2012 op grond van Richtlijn
92/43/EEG van de Raad, tot vaststelling van een zesde bijgewerkte lijst van gebieden van communautair
belang voor de Atlantische biogeografische regio (PbEU 2013, L 24/379);
Gelet op artikel 10a van de Natuurbeschermingswet 1998;
BESLUIT:
Artikel 1
1. Als speciale beschermingszone in de zin van artikel 4, vierde lid, van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van
     21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PbEG L
     206) wordt aangewezen: het op de bij dit besluit behorende kaart aangegeven gebied, bekend onder de
     naam: Dinkelland.
2. De in het eerste lid bedoelde speciale beschermingszone is aangewezen voor de volgende natuurlijke
     habitattypen opgenomen in bijlage I van Richtlijn 92/43/EEG; prioritaire habitattypen zijn met een
     sterretje (*) aangeduid:
     H3130         Oligotrofe tot mesotrofe stilstaande wateren met vegetatie behorend tot het Littorelletalia
                   uniflorae en/of Isoëto-Nanojuncetea
     H4010         Noord-Atlantische vochtige heide met Erica tetralix
     H4030         Droge Europese heide
     H6120         *Kalkminnend grasland op dorre zandbodem
     H6230         *Soortenrijke heischrale graslanden op arme bodems van berggebieden (en van submontane
                   gebieden in het binnenland van Europa)
     H6410         Grasland met Molinia op kalkhoudende, venige, of lemige kleibodem (Molinion caeruleae)
     H7150         Slenken in veengronden met vegetatie behorend tot het Rhynchosporion
     H91E0         *Bossen op alluviale grond met Alnus glutinosa en Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion
                   incanae, Salicion albae))
3. De in het eerste lid bedoelde speciale beschermingszone is aangewezen voor de volgende soort
     opgenomen in bijlage II van Richtlijn 92/43/EEG; prioritaire soorten zijn met een sterretje (*) aangeduid:
     H1163         Rivierdonderpad (Cottus gobio)
Artikel 2
1. Dit besluit gaat vergezeld van een Nota van toelichting inclusief bijlagen en een kaart die integraal deel
     uitmaken van dit besluit.
2. De in artikel 1 genoemde speciale beschermingszone vormt het Natura 2000-gebied Dinkelland,
     waarvan de instandhoudingsdoelstelling in de zin van artikel 10a, tweede lid, van de
     Natuurbeschermingswet 1998 is opgenomen in de Nota van toelichting.
Artikel 3
Als onderdeel van het beschermd natuurmonument Snoeyinksbeek, zoals aangewezen bij besluit van 26
janurai 1983 (NLB/GS/GA-54632), komen te vervallen: de in paragraaf 3.5 van de Nota van toelichting van
dit besluit bedoelde terreindelen, welke zijn aangegeven op de kaart opgenomen in bijlage A bij deze Nota
van toelichting.
                                                                                                               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 269 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 270 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
Artikel 4
1. De bekendmaking van dit besluit geschiedt in de Staatscourant.
2. Dit besluit treedt in werking op de dag na bekendmaking in de Staatscourant.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
w.g. Sharon A.M. Dijksma
d.d. 4 juli 2013
Dit aanwijzingsbesluit en de daarbij behorende Nota van toelichting worden gedurende zes weken ter inzage
gelegd. De exacte periode en locatie worden vermeld in de bekendmaking die wordt gepubliceerd in de
Staatscourant en in de advertentie die wordt gepubliceerd in gedrukte media en op internet.
Het aanwijzingsbesluit kan digitaal worden ingezien via de website www.rijksoverheid.nl/natura2000.
Belanghebbenden die hun zienswijze als bedoeld in artikel 3:15 van de Algemene wet bestuursrecht naar
voren hebben gebracht of die het redelijkerwijs niet verweten kan worden geen zienswijze naar voren te
hebben gebracht, kunnen gedurende zes weken ná de bekendmaking beroep instellen bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State, Postbus 20019, 2500 EA te Den Haag.
                                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 270 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 271 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
Nota van toelichting van het Natura 2000-gebied Dinkelland inhoudende de aanwijzing als
speciale beschermingszone in het kader van de Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992
inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna en hierna te
noemen de Habitatrichtlijn
1        INLEIDING
Met dit besluit wordt het gebied Dinkelland aangewezen als speciale beschermingszone onder de
Habitatrichtlijn. Het gebied wordt ook aangewezen als het Natura 2000-gebied Dinkelland, waarbij
instandhoudingsdoelstellingen worden toegevoegd.
In artikel 1 van het besluit staat de naam van het gebied en worden de habitattypen en habitatsoorten
opgesomd, waarvoor het gebied is aangewezen.
In artikel 2 van het besluit wordt de term Natura 2000-gebied geïntroduceerd en wordt bepaald dat er voor
het gebied een instandhoudingsdoelstelling verwezenlijkt dient te worden. Deze doelstelling heeft betrekking
op de in artikel 1 opgesomde habitattypen en habitatsoorten. In dit deel van het besluit is het Natura 2000-
gebied Dinkelland gevormd uit het Habitatrichtlijngebied, waarbij instandhoudingsdoelstellingen zijn
toegevoegd. De instandhoudingsdoelstellingen staan in de Nota van toelichting.
Artikel 3 regelt de bekendmaking en de inwerkingtreding van dit besluit.
In hoofdstuk 2 van deze Nota van toelichting wordt de aanwijzing op grond van de Habitatrichtlijn kort
toegelicht. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 een gebiedsbeschrijving gegeven en wordt ingegaan op
eventuele grenswijzigingen die zijn doorgevoerd nadat het gebied bij de Europese Commissie is aangemeld.
Tevens wordt in hoofdstuk 3 de bij dit besluit behorende kaart toegelicht.
In hoofdstuk 4 wordt een opsomming gegeven van habitattypen en soorten waaraan het gebied zijn
betekenis ontleent. Eventueel doorgevoerde wijzigingen worden in bijlage B van een toelichting voorzien.
Een belangrijk onderdeel van de Nota van toelichting is de opsomming van de instandhoudingsdoelstellingen
in hoofdstuk 5. Allereerst worden de algemene doelstellingen geformuleerd en vervolgens staan de
instandhoudingsdoelstellingen van de in het gebied aanwezige habitattypen en soorten vermeld. Er wordt
aangegeven in welke richting de instandhoudingsdoelstelling zich zal moeten ontwikkelen. Daarvoor worden
de termen “behoud”, “uitbreiding” en “verbetering” gebruikt. Voor een habitattype wordt de verdeling
gemaakt in oppervlakte en kwaliteit, zodat de aanduiding van de instandhoudingsdoelstelling van een
habitattype altijd in de vorm van “behoud” of “uitbreiding” van de oppervlakte en van “behoud” of
“verbetering” van de kwaliteit wordt gegeven. Voor soorten is het leefgebied medebepalend en geldt een
verdeling in omvang en kwaliteit van het leefgebied. De aanduiding van de instandhoudingsdoelstelling van
een soort is altijd in de vorm van “behoud” of “uitbreiding” van de omvang van het leefgebied en van
“behoud” of “verbetering” van de kwaliteit van het leefgebied ten behoeve van “behoud” of “uitbreiding” van
de populatie.
Daarnaast zijn aan de Nota van toelichting drie bijlagen toegevoegd. Ook de bijlagen maken integraal
onderdeel uit van het besluit. Bijlage A (voor zover van toepassing) laat zien welke terreindelen zijn vervallen
of zijn toegevoegd als onderdeel van de speciale beschermingszone in de zin van de Vogelrichtlijn. Bijlage B
is toegevoegd naar aanleiding van zienswijzen en omvat een nadere onderbouwing van de wijzigingen in
Natura 2000-waarden waarvoor het gebied is aangewezen, van de selectie als Habitatrichtlijngebied en
toewijzing van en wijzigingen in instandhoudingsdoelstellingen. In bijlage C wordt naar aanleiding van de
ontvangen zienswijzen een nadere onderbouwing van het besluit gegeven. De gebiedsspecifieke behandeling
van zienswijzen in deze bijlage beperkt zich tot de punten die direct van invloed zijn op dit
aanwijzingsbesluit.
                                                                                                               3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 271 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 272 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
                                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 272 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 273 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
2           AANWIJZING HABITATRICHTLIJN
Door middel van dit besluit wordt het gebied Dinkelland aangewezen als speciale beschermingszone onder de
Habitatrichtlijn (verder aangeduid als “Habitatrichtlijngebied”). Het gebied is in mei 2003 aangemeld volgens
de procedure zoals opgenomen in artikel 4 van deze Richtlijn, waarna het gebied in december 2004 door de
Europese Commissie onder de naam “Dinkelland” en onder nummer NL9801021 is geplaatst op de lijst van
gebieden van communautair belang voor de Atlantische biogeografische regio1. Het gebied is onder meer
aangewezen voor drie prioritaire habitattypen in de zin van artikel 1 van de Habitatrichtlijn.
Dit Habitatrichtlijngebied wordt voortaan aangeduid als Natura 2000-gebied Dinkelland (landelijk
gebiedsnummer 49).
Natura 2000 is het samenhangende Europees ecologisch netwerk bestaande uit de gebieden aangewezen
onder de Habitatrichtlijn en onder de Vogelrichtlijn. Dit netwerk moet de betrokken natuurlijke habitattypen,
habitats van soorten en de leefgebieden van vogels in een gunstige staat van instandhouding behouden of, in
voorkomend geval, herstellen. De instandhoudingsdoelstellingen (hoofdstuk 5) en eventuele wijziging van de
begrenzing zijn in algemene zin nader toegelicht in het Natura 2000 doelendocument (2006)2. Dit document
geeft het beleidskader van de geformuleerde instandhoudingsdoelstellingen weer en van de daarbij
gehanteerde systematiek. Beschrijvingen van habitattypen en (vogel)soorten waarvoor doelen zijn
vastgesteld, zijn opgenomen in het Natura 2000 profielendocument (2008)3.
Het Natura 2000-gebied Dinkelland ligt in de provincie Overijssel en behoort tot het grondgebied van de
gemeenten Dinkelland en Losser.
2.1         Beschermde natuurmonumenten
Ingevolge artikel 15a, tweede en derde lid, van de Natuurbeschermingswet 1998
vervalt van rechtswege de status van het hieronder genoemde natuurmonument 4, voor zover gelegen in het
Natura 2000-gebied. Een of meerdere terreindelen van het beschermd natuurmonument vallen buiten het
Natura 2000-gebied. Van deze terreindelen vervalt de status van beschermd natuurmonument op grond van
artikel 3 van dit besluit. In paragraaf 3.5 van deze Nota van toelichting is hierop een toelichting gegeven.
Het beschermd natuurmonument Snoeyinksbeek is aangewezen op 26 januari 1983 (NLB/GS/GA-54632;
Stcrt. 1983, nr. 49). Het oostelijk deel van het natuurmonument is opgenomen in het Natura 2000-gebied.
Het westelijk deel is opgenomen in het Natura 2000-gebied Landgoederen Oldenzaal.
Op grond van de wet heeft de instandhoudingsdoelstelling voor de gedeelten van het Natura 2000-gebied
waarop de aanwijzing als natuurmonument van toepassing was, mede betrekking op de doelstellingen ten
aanzien van het behoud, herstel en de ontwikkeling van het natuurschoon of de natuurwetenschappelijke
betekenis van het gebied zoals deze waren vastgelegd in het vervallen besluit (zie verder hoofdstuk 5).
De gebieden, die in het verleden als natuurmonument zijn aangewezen, zijn op de bijgevoegde kaarten ook
als zodanig te herkennen.
1
  Beschikking van de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 7 december 2004 tot vaststelling, op grond van Richtlijn 92/43/EEG van de
Raad, van de lijst van gebieden van communautair belang voor de Atlantische biogeografische regio (2004/813/EG). PB EU 2004, L 387/1.
Laatstelijk vervangen door Uitvoeringsbesluit van de Commissie 2013/26/EU van 16 november 2012 tot vaststelling van een zesde bijgewerkte lijst
van gebieden van communautair belang voor de Atlantische biogeografische regio (PbEU 2013, L 24/ 379).
2
  Ministerie van LNV (2006): Natura 2000 doelendocument. Duidelijkheid bieden, richting geven en ruimte laten. Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, Den Haag.
3
  Ministerie van LNV (2008): Natura 2000 profielendocument. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.
4
  De oude wet kende zowel staatsnatuurmonumenten als beschermde natuurmonumenten. Dit verschil is in de huidige wet komen te vervallen.
                                                                                                                                                  5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 273 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 274 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 274 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 275 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
3          GEBIEDSBESCHRIJVING EN BEGRENZING
3.1        Gebiedsbeschrijving
Het Natura 2000-gebied Dinkelland bestaat uit het beekdal van de Dinkel met een aantal zijbeken,
waaronder het oostelijk deel van het beekdal van de Snoeyinksbeek, en een drietal gevarieerde
heideterreinen langs de Puntbeek en Rammelbeek, te weten Punthuizen, Stroothuizen en het Beuninger
Achterveld.
De Dinkel is een kleine laaglandrivier. Bovenstrooms van de aftakking van het Omleidingskanaal heeft de
Dinkel een vrij natuurlijke hydrodynamiek. Benedenstrooms van deze aftakking is de hydrodynamiek sterk
gereguleerd. Landschappelijk is het een gaaf beekdal, gekenmerkt door hoogteverschillen, houtwallen,
bossen en vochtige en schrale graslanden en heideterreinen.
De delen nabij Punthuizen bestaan uit vochtige en droge heide, heischrale graslanden en blauwgraslanden,
afgewisseld met bosjes.
3.2        Landschappelijke context en kenmerken begrenzing
Dinkelland behoort tot het Natura 2000-landschap “Beekdalen”.
De ligging van de habitattypen en van de leefgebieden van de soorten (paragraaf 4.4) waarvoor het gebied is
aangewezen, vormt het uitgangspunt voor de begrenzing van de Habitatrichtlijngebieden. Dit is inclusief
terreindelen die van mindere kwaliteit zijn. Daarnaast omvat het begrensde gebied ook natuurwaarden die
integraal onderdeel uitmaken van de ecosystemen waartoe de betreffende habitattypen en leefgebieden van
soorten behoren, alsmede terreindelen die noodzakelijk worden geacht om de betreffende habitattypen en
leefgebieden van soorten in stand te houden en te herstellen5.
Bij de keuze en de afbakening van de gebieden is geen rekening gehouden met andere vereisten dan die
verband houden met de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna6.
3.3        Begrenzing en oppervlakte
De begrenzing van het Natura 2000-gebied Dinkelland is op de bijbehorende kaart aangegeven
(kaartproduktie: 24-06-2013). Het gebied omvat in grote lijnen de beeklopen van de Rühenbergerbeek vanaf
de grens, de Glanerbeek vanaf net ten noorden van de zuiveringsinstallatie in Glanerbrug, de Elsbeek vanaf
de Kennebroeksbrug en Snoeyinksbeek vanaf het Smoddebosch met aangrenzende natuurterreinen en
graslanden en de loop van de Dinkel eveneens met aangrenzende natuurterreinen en graslanden tot bij
Beuningen. Ook behoren Stroothuizen, Beuninger Achterveld en Punthuizen tot het gebied.
Het Natura 2000-gebied beslaat een oppervlakte van ongeveer 530 ha, waarvan 10 ha onderdeel uitmaakte
van het beschermd natuurmonument Snoeyinksbeek. Voor de exacte oppervlakte wordt verwezen naar de
legenda van de bij dit besluit behorende kaart. Dit cijfer betreft de bruto-oppervlakte omdat bij de
berekening geen rekening is gehouden met niet op de kaart, tekstueel uitgesloten delen (zie paragraaf 3.4).
De begrenzing van het Habitatrichtlijngebied (zoals aangemeld) is op de kaart op enkele technische punten
verbeterd7:
•      Bestaande bebouwing (inclusief erven en tuinen; reeds tekstueel geëxclaveerd) waar geen Natura 2000-
       waarden voorkomen, is waar mogelijk op grond van kadastrale of topografische lijnen ook op de kaart
       buiten de begrenzing gebracht. (º)
•      Verharde wegen, die ook reeds tekstueel zijn geëxclaveerd, zijn aan de rand van het gebied zoveel
       mogelijk ook op de kaart buiten de begrenzing gebracht.
•      De begrenzing is waar mogelijk gelegd langs topografisch herkenbare lijnen, zoals wegen, wateren,
       perceelscheidingen en bosranden.
•      De begrenzing is afgestemd op die van het (voormalige) natuurmonument opdat deze geheel binnen het
       Habitatrichtlijngebied valt (zie paragraaf 3.5 voor afwijking op deze beleidsregel).
5
  De begrenzingsmethodiek is verder uitgewerkt in het Gebiedendocument (2004).
6
  Hof van Justitie EG, 7 november 2000, First Corporate Shipping, zaak C-371/98, punten 16 en 25.
7
  Wijzigingen aangeduid met (º) betreffen aanpassingen ten opzichte van het ontwerpbesluit.
                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 275 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 276 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
•      Overlap van 5 meter of minder met kadastrale percelen die grotendeels buiten het gebied zijn gelegen,
       is gelet op de kadastrale inschrijving8, waar mogelijk beperkt. Dit betekent dat aldaar de kadastrale lijn
       is aangehouden. Deze werkwijze is alleen gevolgd op plekken waar geen Natura 2000-waarden aanwezig
       zijn. (º)
Overige wijzigingen van 1 ha of meer worden in de volgende alinea’s toegelicht.
Het Habitatrichtlijngebied (zoals aangemeld) is verkleind:
Landgoed Singraven (244 ha) is buiten de begrenzing van het gebied gebracht, omdat habitattypen (zoals
eiken-haagbeukenbossen (H9160)) er niet of nauwelijks aanwezig blijken te zijn. Binnen Twente is gekozen
voor het goed ontwikkelde voorbeeld van het habitattype eiken-haagbeukenbos: het Smoddebos, onderdeel
van Natura 2000-gebied Landgoederen Oldenzaal (050).
Het Habitatrichtlijngebied (zoals aangemeld) is op een aantal plaatsen uitgebreid:
•      Deelgebied Stroothuizen is uitgebreid met enkele percelen nieuwe natuur (26 ha) aan zuid- en
       noordzijde die behoren tot het (hydrologische) intrekgebied. Dit is van belang voor de instandhouding
       van de aanwezige habitattypen, alsmede voor uitbreiding en/of kwaliteitsverbetering van
       zwakgebufferde vennen (H3130), vochtige heiden (H4010), blauwgraslanden (H6410) en vochtige
       alluviale bossen (H91E0).
•      Het deelgebied Punthuizen is aan de west- en zuidzijde uitgebreid (52 ha) waardoor verbinding ontstaat
       met het deelgebied Beuninger Achterveld. Dit leidt tot samenhang van deze deelgebieden en is van
       belang voor instandhouding, uitbreiding en kwaliteitsverbetering van de habitattypen zwakgebufferde
       vennen (H3130), blauwgraslanden (H6410), vochtige heiden (H4010) en droge heiden (H4030).
•      Het gebied is uitgebreid met het deel van het beschermd natuurmonument Snoeyinksbeek tussen het
       Smoddebosch en de Dinkel (aansluitend op de uitbreiding van Natura 2000-gebied Landgoederen
       Oldenzaal (050)) met daaraan grenzende percelen (eigendom Natuurmonumenten), onder andere
       wegens het voorkomen van de rivierdonderpad (H1163) (15 ha). Dit is minder dan in het ontwerpbesluit
       was opgenomen, omdat hierin ook niet verworven nieuwe natuur was opgenomen die geen directe
       betekenis heeft voor de instandhouding van het gebied. (º)
Bij de aanmelding als Habitatrichtlijngebied is vrijwel het gehele overstromingsgebied van de Dinkel van de
Duitse grens tot aan het Omleidingskanaal begrensd (zie Reactiedocument 20049, pagina 90). De begrenzing
van landbouwgronden langs de Dinkel is in beginsel beperkt tot een strook aan weerszijden van de rivier
waarbinnen de beek kan meanderen en waar mogelijkheden zijn voor ontwikkeling van het habitattype
stroomdalgraslanden (H6120). Dit betreft een totale verkleining van ruim 300 hectare. (º)
Bij de aanpassing van de begrenzing langs de Dinkel zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
•      In elk geval is minimaal een strook van 25 meter aan weerszijden van de Dinkel aangehouden waar
       kans is dat de beek zich in de toekomst kan verplaatsen (zowel in lengte- als in breedterichting) en/of
       waar ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor stroomdalgraslanden (afhankelijk van hoogteligging,
       overstromingskansen en zandafzetting);
•      Andere gebieden waar qua hoogteligging, textuur of grondsoort, ook stroomdalgraslanden kunnen
       ontstaan zijn gehandhaafd;
•      Andere aanwezige habitattypen, met name vochtige alluviale bossen, beekbegeleidende bossen
       (H91E0C) en overige bestaande natuur zijn ook gehandhaafd. Op de verwijderde landbouwgronden zijn
       verder geen relevante Natura 2000-waarden aanwezig (en er zijn ook geen mogelijkheden voor
       uitbreiding van het habitattype);
•      De begrenzing wordt waar mogelijk op herkenbare grenzen gelegd.
De strookbreedte van minimaal 25 meter aan weerszijden van de rivier geeft voldoende ruimte voor
natuurlijke verlegging van het zomerbed in de komende tientallen jaren. Uit de historische loop van de
Dinkel, toen er sprake was van vrije meandering met erosie en sedimentatie, kan worden afgeleid dat het
8
  Conform artikel 15 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (Stb. 2004, 31) is dit besluit, wat betreft de kadastrale
percelen die geheel of gedeeltelijk binnen het aangewezen gebied zijn gelegen, in de kadastrale registratie als beperking ingeschreven.
9
  Ministerie van LNV (2004): Reactiedocument aanmelding Habitatrichtlijngebieden. Resultaten van de ontvangen reacties bij de openbare procedure
voor de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden in het kader van Natura 2000. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.
                                                                                                                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 276 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 277 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
verloop van de Dinkel 0,11–0,40 meter per jaar bedraagt. In een periode van 30 jaar tijd gaat het dus
maximaal om 12 meter verlegging, ruim binnen de gekozen strookbreedte.
Voor de ontwikkeling van stroomdalgraslanden zijn de volgende voorwaarden belangrijk:
1. Minerale bodems die behoren tot de categorieën vlakvaaggrond (soms vorstvaaggrond) blijven binnen
      de begrenzing. Dit zijn de locaties waar actueel dan wel potentieel het betreffende vegetatietype
      (plantenassociatie Festuco-Thymetum) voorkomt langs de Dinkel. Fysiografisch gaat het om de
      oeverwallen langs de rivier en de kronkelwaarden.
2. De begrensde gronden worden jaarlijks overstroomd met Dinkelwater.
3. Erosie en sedimentatie zijn van belang voor de zandafzetting, wat weer bijdraagt aan het ontwikkelen
      van stroomdalgrasland. Binnen de aangepaste begrenzing is voor de komende 60 jaar voldoende ruimte
      voor erosie en sedimentatie.
4. Delen van de gebieden waar zandafzetting plaatsvindt. Zandafzetting is een belangrijke randvoorwaarde
      voor de ontwikkeling van het Festuco-Thymetum. Zandafzetting blijkt volgens een steekproefsgewijze
      kartering van het hoogwater in augustus 2010 slechts voor te komen in een strook van minder dan 10 m
      langs de Dinkel. Zandafzetting valt dus binnen de aangehouden minimale breedte van 25 m.
3.4      Toelichting bij de kaart en uitgesloten delen
De begrenzing van het Natura 2000-gebied is aangegeven op de bij de aanwijzing behorende kaart. Voor
zover van toepassing is daarbij onderscheid gemaakt tussen de begrenzingen van Habitatrichtlijngebied,
Vogelrichtlijngebied en (voormalige) natuurmonumenten. Daar waar de kaart en de Nota van toelichting,
bijvoorbeeld om kaarttechnische redenen, niet overeenstemmen, is de tekst in deze paragraaf
doorslaggevend. In voorkomende gevallen zijn op de kaart ook aangrenzende Natura 2000-gebieden
aangegeven. Aan de indicatief aangeduide begrenzing van deze gebieden kunnen geen rechten worden
ontleend (voor de begrenzing van deze gebieden wordt verwezen naar de kaarten van de betreffende
aangewezen of aangemelde gebieden).
Voor de begrenzing van Natura 2000-gebieden geldt de volgende algemene exclaveringsformule: Bestaande
bebouwing, erven, tuinen, verhardingen en hoofdspoorwegen maken geen deel uit van het aangewezen
gebied, tenzij daarvan in paragraaf 3.3 wordt afgeweken. Voor de gebruikte begrippen gelden de volgende
definities (voor zover van toepassing in het onderhavige gebied):
•     Bebouwing betreft één of meer gebouwen of bouwwerken geen gebouwen zijnde. Gebouw: elk
      bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke, overdekte, geheel of gedeeltelijk met wanden omsloten
      ruimte vormt. Bouwwerk: elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander
      materiaal, welke hetzij direct of indirect met de grond verbonden is, of hetzij direct of indirect steun
      vindt in of op de grond.
•     Erven zijn de onmiddellijk aan een woning of ander gebouw gelegen, daarbij behorende en daarmede in
      gebruik zijnde terreinen.
•     Tuinen zijn in de onmiddellijke nabijheid van een woning of ander gebouw gelegen intensief
      onderhouden terreinen, beplant met siergewassen en gazons of in gebruik als moestuin, die zich
      duidelijk onderscheiden van de omgeving. Tuinen zijn meestal besloten en omheind middels een
      afrastering, schutting, muur of haag, of (deels) omgeven door een sloot.
•     Verhardingen kunnen bijvoorbeeld zijn: wegen, pleinen, parkeervoorzieningen, erfverhardingen en
      steenglooiingen. Wegen betreffen alle voor het gemotoriseerd verkeer in gebruik zijnde kunstmatig
      verharde wegen met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende
      paden en bermen of zijkanten.
•     Hoofdspoorwegen betreffen spoorlijnen die zijn opgenomen in het Besluit aanwijzing hoofdspoorwegen
      (Stb. 2004, nr. 722). Langs hoofdspoorwegen geldt artikel 20 van de Spoorwegwet.
3.5      Intrekking deel beschermd natuurmonument
Een of meerdere terreindelen van het beschermd natuurmonument Snoeyinksbeek zijn gelegen buiten het
Natura 2000-gebied (zie ook paragraaf 2.1)
Dit betreft een strook cultuurgrond zoals aangeduid op de detailkaart die is opgenomen in bijlage A van deze
Nota van toelichting. De totale omvang van deze strook bedraagt 0,05 ha. Deze strook herbergt geen
waarden die zijn aan te merken als natuurschoon of die van natuurwetenschappelijke betekenis zijn zoals
                                                                                                               9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 277 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 278 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
bedoeld in de genoemde aanwijzing tot beschermd natuurmonument. Om deze reden is de aanwijzing tot
beschermd natuurmonument van de in bijlage A aangeduide terreindelen op grond van artikel 15 van de
Natuurbeschermingswet 1998 ingetrokken.
                                                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 278 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 279 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
4            NATURA 2000-WAARDEN
4.1          Inleiding
In dit hoofdstuk wordt allereerst een opsomming gegeven van de waarden waaraan het gebied zijn betekenis
ontleent als Habitatrichtlijngebied. Wat betreft de aanwijzing als Habitatrichtlijngebied wordt in paragrafen
4.2.1 en 4.2.2 een lijst gegeven van de habitattypen (met vermelding van de aanwezige subtypen) en
soorten waarvoor het gebied is aangewezen10. Op alle vermelde Natura 2000-waarden is een
instandhoudingsdoelstelling van toepassing (zie hoofdstuk 5).
Vervolgens wordt in paragraaf 4.3 vermeld welke selectiecriteria op het Habitatrichtlijngebied van toepassing
zijn en wordt onderbouwd waarom het gebied als Habitatrichtlijngebied is geselecteerd. Van elke Natura
2000-waarde waarvoor het gebied aan de selectiecriteria voldoet, wordt in bijlage B.2 in tekst en/of
tabelvorm de betekenis (relatieve bijdrage) van het gebied afgezet tegen de betekenis van de andere
Habitatrichtlijngebieden die aan de selectiecriteria voldoen. Ten slotte beschrijft paragraaf 4.4 de verspreiding
van habitattypen en soorten binnen het gebied, ter onderbouwing van de gevolgde gebiedsbegrenzing van
het Habitatrichtlijngebied.
4.2          Natura 2000-waarden waarvoor het gebied is aangewezen
4.2.1 Habitatrichtlijn: habitattypen (bijlage I11)
Het gebied is aangewezen voor de volgende natuurlijke habitats opgenomen in bijlage I van de
Habitatrichtlijn, waarvoor het gebied een bijdrage levert aan de instandhouding op landelijk niveau. Ten
behoeve van de nationale uitwerking van de Habitatrichtlijn is een deel van de habitattypen verdeeld in
subtypen, vanwege de zeer ruime variatie in fysieke omstandigheden en soortensamenstelling. De namen
van de habitattypen en daarvan afgeleide subtypen zullen verder met hun verkorte namen worden
aangeduid. Wijzigingen ten opzichte van de aanmelding als Habitatrichtlijngebied (2003) en/of het
ontwerpbesluit (2007) zijn verklaard in bijlage B.1 van deze Nota van toelichting7.
H3130                 Oligotrofe tot mesotrofe stilstaande wateren met vegetatie behorend tot het Littorelletalia
                      uniflorae en/of Isoëto-Nanojuncetea
                      Verkorte naam Zwakgebufferde vennen
H4010                 Noord-Atlantische vochtige heide met Erica tetralix
                      Verkorte naam Vochtige heiden
betreft het subtype:
H4010A                Vochtige heiden (hogere zandgronden)
H4030                 Droge Europese heide
                      Verkorte naam Droge heiden
H6120                 *Kalkminnend grasland op dorre zandbodem
                      Verkorte naam Stroomdalgraslanden
H6230                 *Soortenrijke heischrale graslanden op arme bodems van berggebieden (en van submontane
                      gebieden in het binnenland van Europa)
                      Verkorte naam Heischrale graslanden
H6410                 Grasland met Molinia op kalkhoudende, venige, of lemige kleibodem (Molinion caeruleae)
                      Verkorte naam Blauwgraslanden
10
   Prioritaire habitattypen en habitatsoorten zijn in bijlagen I en II van de Habitatrichtlijn en in dit besluit aangeduid met een sterretje *.
11
   Bijlagen I en II laatstelijk aangepast op 20 november 2006, Richtlijn 2006/105/EG, PbEG L 363, 20.12.2006, p. 368-405 (zie ook rectificatie PbEG L
80, 21.3.2007, p. 15).
                                                                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 279 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 280 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
H7150                Slenken in veengronden met vegetatie behorend tot het Rhynchosporion
                     Verkorte naam Pioniervegetaties met snavelbiezen
H91E0                *Bossen op alluviale grond met Alnus glutinosa en Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion
                     incanae, Salicion albae)
                     Verkorte naam Vochtige alluviale bossen
betreft het subtype:
H91E0C               *Vochtige alluviale bossen (beekbegeleidende bossen)
4.2.2 Habitatrichtlijn: soorten (bijlage II11)
Het gebied is aangewezen voor de volgende soort opgenomen in bijlage II van de Habitatrichtlijn, waarvoor
het gebied een wezenlijke functie in de levenscyclus vervult. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de
instandhouding op landelijk niveau. Wijzigingen ten opzichte van de aanmelding als Habitatrichtlijngebied
(2003) en/of het ontwerpbesluit (2007) zijn verklaard in bijlage B.1 van deze Nota van toelichting7.
H1163                Rivierdonderpad (Cottus gobio)
4.3        Habitatrichtlijn: waarden waarvoor het gebied aan de selectiecriteria voldoet
4.3.1 Habitattypen (bijlage I)
Voor niet-prioritaire habitattypen opgenomen in bijlage I van de Habitatrichtlijn zijn in de eerste stap van het
selectieproces in beginsel de “vijf belangrijkste gebieden” geselecteerd. Voor habitattypen welke verdeeld zijn
in subtypen, geldt een aantal van “drie belangrijkste gebieden” per subtype. Voor prioritaire habitattypen10
geldt een aantal van “tien belangrijkste gebieden” en voor subtypen van prioritaire habitattypen een aantal
van “vijf belangrijkste gebieden” per subtype. Verdeling in subtypen ten behoeve van de selectie is alleen
toegepast indien de subtypen een verschillende verspreiding hebben en de beschikbare gegevens verdeling in
subtypen toelaten. Voor één habitattype, dat in voldoende mate in gebieden is vertegenwoordigd die voor
andere waarden zijn opgenomen, zijn geen gebieden geselecteerd (slijkgrasvelden (H1320)). De betekenis
van het gebied is afgemeten aan de aanwezige oppervlakte en zo nodig ook de representativiteit van het
habitattype. In een tweede stap zijn eventueel nog extra gebieden toegevoegd met het oog op landelijke
dekking, geografische spreiding en grensoverschrijding12. In de onderstaande tabel zijn de habitattypen
vermeld die bij de aanmelding hebben geleid tot selectie van het gebied en/of de habitattypen waarvoor het
gebied op grond van de huidige gegevens en omstandigheden aan de selectiecriteria zou voldoen (zie ook
bijlage B.2).
                                           Landelijke                                               Oppervlakte in           Selectie bij
 Habitattype          Xa        Yb                       c
                                                                   Oppervlakte in Dinkelland d
                                                                                                                    e
                                          oppervlakte                                                 Yde gebied             aanmelding
    H3130              5        5           ca. 1.000                            -                           -                     ja
    *H6120            10        9             ca. 500                        C (<2%)                     C (<2%)                  nee
    H6410              5        5             ca. 180                            -                           -                     ja
(a)    Aantal gebieden dat maximaal voor dit habitattype kan worden geselecteerd volgens het criterium: “behorend tot de X belangrijkste
       gebieden” voor het betreffende habitattype.
(b)    Aantal gebieden dat op grond van de huidige gegevens en omstandigheden zou voldoen aan het onder (a) genoemde selectiecriterium
       (Y < X indien er minder dan X gebieden zijn waarin het habitattype is vastgesteld of voorkomt in differentiërende omvang).
(c)    Geschatte landelijke oppervlakte van het (subtype van het) habitattype in hectaren.
(d)    Oppervlakte in het onderhavige gebied, uitgedrukt als percentage van de landelijke oppervlakte. (Niet ingevuld indien gebied niet één
       van de X belangrijkste gebieden is.)
(e)    Oppervlakte van het habitattype in het, in rangorde van aflopende betekenis, Yde belangrijkste gebied. (Niet ingevuld indien niet van
       belang voor de bepaling van de relatieve betekenis van het gebied, wanneer representativiteit in plaats van oppervlakte
       doorslaggevend was).
12
   De selectiecriteria zijn verder uitgewerkt in het Verantwoordingsdocument (2003).
                                                                                                                                            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 280 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 281 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
4.3.2 Soorten (bijlage II)
Voor niet-prioritaire soorten opgenomen in bijlage II van de Habitatrichtlijn zijn in de eerste stap van het
selectieproces in beginsel de “vijf belangrijkste gebieden” geselecteerd. Voor prioritaire soorten10 geldt een
aantal van “tien belangrijkste gebieden”. Voor enkele verspreid over het land voorkomende soorten, die in
voldoende mate in gebieden zijn vertegenwoordigd welke voor andere waarden zijn opgenomen, zijn geen
gebieden geselecteerd13. De betekenis van het gebied is afgemeten aan de omvang van de aanwezige
populatie. In een tweede stap zijn eventueel nog extra gebieden toegevoegd met het oog op landelijke
dekking, geografische spreiding en grensoverschrijding12. In de onderstaande tabel zijn de habitatsoorten
vermeld die bij de aanmelding hebben geleid tot selectie van het gebied en/of de habitatsoorten waarvoor
het gebied op grond van de huidige gegevens en omstandigheden aan de selectiecriteria zou voldoen (zie ook
bijlage B.2).
                                                             Landelijke                             d                       e
                                                                                                                                    Selectie bij
    Code      Soort                       Xa      Yb                    c
                                                                                  % in Dinkelland       % in Yde gebied
                                                             populatie                                                              aanmelding
   H1163      Rivierdonderpad                                               Zie bijlage B.2                                              ja
(a)    Aantal gebieden dat maximaal voor deze soort kan worden geselecteerd volgens het criterium: “behorend tot de X belangrijkste
       gebieden” voor de betreffende soort.
(b)    Aantal gebieden dat op grond van de huidige gegevens en omstandigheden zou voldoen aan het onder (a) genoemde selectiecriterium
       (Y < X indien er minder dan X gebieden zijn waarin de soort is vastgesteld of voorkomt in differentiërende omvang).
(c)    Landelijke voortplantingspopulatie in exemplaren of aantal bezette kilometerhokken.
(d)    Populatiegrootte in het onderhavige gebied uitgedrukt als percentage van de landelijke populatie. (Niet ingevuld indien gebied niet één
       van de X belangrijkste gebieden is.)
(e)    Populatiegrootte in het, in rangorde van aflopende betekenis, Yde belangrijkste gebied.
4.4         Verspreiding habitattypen en soorten in het Habitatrichtlijngebied
De begrenzing van het Habitatrichtlijngebied Dinkelland is in het bijzonder bepaald aan de hand van de
ligging van habitattypen en het leefgebied van de soort waarvoor het gebied is aangewezen (zie verder
paragraaf 3.2). De verspreiding van de betreffende habitattypen en soort binnen het gebied wordt in deze
paragraaf globaal beschreven ter onderbouwing van de gevolgde begrenzing. Het is niet bedoeld als een
uitputtende beschrijving.
Het habitattype stroomdalgraslanden (H6120) komt in kleine oppervlakte voor op zandige oeverwallen langs
de Dinkel, vooral in het middelste deel van het beekdal, waar de Dinkel nog een vrij natuurlijke dynamiek
heeft. Het habitattype blauwgraslanden (H6410) komt voor in deelgebied Punthuizen. Hogerop in de gradiënt
komen hier de habitattypen heischrale graslanden (H6230) en vochtige heiden, hogere zandgronden
(H4010A) voor. Vochtige heiden komen ook voor in het deelgebied Beuninger Achterveld en in deelgebied
Stroothuizen. Zwakgebufferde vennen (H3130) komen voor in de deelgebieden Stroothuizen en Punthuizen,
in mozaïek met vochtige heiden, hogere zandgronden (H4010A) en droge heiden (H4030). Pioniervegetaties
met snavelbiezen (H7150) komen voor op plagplekken in begroeiingen van vochtige heiden (H4010A). Het
habitattype droge heiden (H4030) komt behalve in Stroothuizen en Punthuizen ook in relatief grote
oppervlakten en goed ontwikkeld voor in het deelgebied Beuninger Achterveld. Het habitattype vochtige
alluviale bossen, beekbegeleidende bossen (91E0C) wordt verspreid aangetroffen langs de Dinkel, vooral
langs de Beneden Dinkel en de Snoeyinksbeek. De rivierdonderpad (H1163) komt verspreid over het gebied
voor in de hoofdlopen van drie beken die tot het stroomgebied van de Dinkel behoren: de Glanerbeek, de
Ruhenbergerbeek en de Dinkel.
13
   Soorten waarvoor geen gebieden zijn geselecteerd zijn: zeeprik (H1095), elft (H1102), zalm (H1106), bittervoorn (H1134) en kleine modderkruiper
(H1149). Voor de platte schijfhoren (H4056) zijn geen gebieden geselecteerd omdat de soort bij de uitbreiding van de EU in 2004 is toegevoegd aan
bijlage II.
                                                                                                                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 281 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 282 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
                                                              14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 282 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 283 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
5         INSTANDHOUDINGSDOELSTELLINGEN
5.1       Inleiding
Het ecologisch netwerk Natura 2000 moet de betrokken natuurlijke habitats en leefgebieden van soorten in
hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding behouden of in voorkomend
geval herstellen. Onder het begrip “instandhouding” wordt een geheel aan maatregelen verstaan die nodig
zijn voor het behoud of herstel van natuurlijke habitats en populaties van wilde dier- en plantensoorten in
een gunstige staat van instandhouding. Ingevolge artikel 4, vierde lid, Habitatrichtlijn worden bij aanwijzing
als Habitatrichtlijngebied “tevens de prioriteiten vast[gesteld] gelet op het belang van de gebieden voor het
in een gunstige staat van instandhouding behouden of herstellen van een type natuurlijke habitat […] of van
een soort […] alsmede voor de coherentie van Natura 2000 en gelet op de voor dat gebied bestaande
dreiging van achteruitgang en vernietiging”.
Deze bepaling is in artikel 10a, tweede lid, van de Natuurbeschermingswet 1998 nader uitgewerkt. Op grond
van dit artikel bestaat de verplichting om in een aanwijzing doelstellingen ten aanzien van de instandhouding
van leefgebieden van vogelsoorten dan wel doelstellingen ten aanzien van de instandhouding van natuurlijke
habitats of populaties van de in het wild levende dier- en plantensoorten op te nemen. Om die reden zijn
voor elk Natura 2000-gebied instandhoudingsdoelstellingen ontwikkeld, waarbij per habitattype en per
(vogel)soort is uitgegaan van landelijke doelen en de bijdrage die een gebied redelijkerwijs kan leveren voor
het bereiken van een gunstige staat van instandhouding op landelijk niveau. Voor zover van toepassing is
daarbij aangegeven welke habitattypen en/of (vogel)soorten ten koste mogen gaan van andere habitattypen
en (vogel)soorten. Bij broedvogelsoorten met een regionale doelstelling is in de toelichting aangegeven wat
in een bepaalde periode de minimale en maximale bijdrage van het betreffende gebied aan het regionale
doelniveau is geweest.
In bijlage B van deze Nota van toelichting is een overzicht opgenomen van alle gebiedsdoelstellingen per
Natura 2000-waarde.
Voor de Natura 2000-gebieden zullen in beheerplannen instandhoudingsmaatregelen worden uitgewerkt die
beantwoorden aan de gebiedsspecifieke ecologische vereisten van de betrokken natuurlijke habitats en
(vogel)soorten.
Als verdere invulling van het stellen van prioriteiten zijn voor de acht onderscheiden Natura 2000-
landschappen kernopgaven geformuleerd op grond van de daar voorkomende habitattypen en soorten, de
landelijke betekenis van deze waarden binnen het betreffende landschap, de belangrijkste verbeteropgaven
en de beïnvloedingsmogelijkheden. Per landschap omvatten ze de belangrijkste behoud- en herstelopgaven.
De kernopgaven stellen prioriteiten (“richting geven”) en geven overeenkomsten en verschillen tussen en
binnen de gebieden aan. Zij hebben in het bijzonder betrekking op habitattypen en (vogel)soorten die sterk
onder druk staan en/of waarvoor Nederland van groot of zeer groot belang is. De kernopgaven worden per
Natura 2000-landschap behandeld en opgesomd in hoofdstuk 5 van het Natura 2000 doelendocument
(2006).
5.2       Algemene doelen
Behoud en indien van toepassing herstel van:
1. de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan de ecologische samenhang van Natura 2000 zowel binnen
      Nederland als binnen de Europese Unie;
2. de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan de biologische diversiteit en aan de gunstige staat van
      instandhouding van natuurlijke habitats en soorten binnen de Europese Unie, die zijn opgenomen in
      bijlage I of bijlage II van de Habitatrichtlijn. Dit behelst de benodigde bijdrage van het gebied aan het
      streven naar een op landelijk niveau gunstige staat van instandhouding voor de habitattypen en de
      soorten waarvoor het gebied is aangewezen;
3. de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied, inclusief de samenhang van de structuur en
      functies van de habitattypen en van de soorten waarvoor het gebied is aangewezen;
4. de op het gebied van toepassing zijnde ecologische vereisten van de habitattypen en soorten waarvoor
      het gebied is aangewezen.
                                                                                                                15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 283 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 284 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
5.3     Habitatrichtlijn: habitattypen (bijlage I)
H3130            Zwakgebufferde vennen
Doel             Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype zwakgebufferde vennen komt voor in laagten in schraallandbegroeiingen en in
                 verschillende – deels recent herstelde – vennen. Waar het type verruigd is met hennegras is de
                 kwaliteit te verbeteren. Zonder restauratiebeheer weten met hennegras verruigde typen
                 decennia lang stand te houden. Op een aantal plaatsen is het habitattype zwakgebufferde
                 vennen in goede kwaliteit aanwezig.
H4010            Vochtige heiden
Doel             Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype vochtige heiden, hogere zandgronden (subtype A) wordt aangetroffen in een
                 aantal heideterreintjes. Het type maakt onderdeel uit van de gradiënt van dekzandruggen naar
                 laagtes. Het habitattype is plaatselijk goed ontwikkeld, maar bevat op andere locaties veel
                 pijpenstrootje als gevolg van verdroging. Er zijn goede potenties voor verbetering van de
                 kwaliteit.
H4030            Droge heiden
Doel             Uitbreiding oppervlakte en behoud kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype droge heiden wordt aangetroffen op dekzandruggen in de heideterreintjes.
                 Uitbreiding oppervlakte droge heiden (ten koste van naaldbos) is mede van belang voor behoud
                 en ontwikkeling van de habitattypen heischrale graslanden (H6230) en blauwgraslanden
                 (H6410), waarvoor het gebied ook is aangewezen.
H6120            *Stroomdalgraslanden
Doel             Uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype stroomdalgraslanden komt in geringe oppervlakte voor op zandige oeverwallen
                 langs de Dinkel. De vegetatie bevindt zich vooral in het middelste deel van het rivierdal waar
                 de Dinkel plaatselijk een vrij natuurlijke dynamiek heeft. Het habitattype, dat landelijk in een
                 zeer ongunstige staat verkeert, kwam hier in het verleden over een veel grotere oppervlakte
                 voor. Voor herstel van het habitattype zijn vooral de volgende factoren van belang: bodemsoort
                 (vlakvaaggrond), jaarlijkse overstroming, zandafzetting, waterkwaliteit en vegetatiebeheer.
H6230            *Heischrale graslanden
Doel             Behoud oppervlakte en kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype heischrale graslanden komt voor als smalle gordels in de overgangen van het
                 habitattype blauwgraslanden (H6410) naar vochtige heiden (H4010) en droge heiden (H4030).
                 Landelijk verkeert het type in een zeer ongunstige staat van instandhouding. In het gebied
                 Dinkelland zijn echter geen mogelijkheden voor uitbreiding van de oppervlakte. Ook de
                 mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering zijn gering.
H6410            Blauwgraslanden
Doel             Uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype blauwgraslanden komt plaatselijk in goede staat voor in het gebied. Dit goede
                 voorbeeld dient behouden te blijven. Een bijzondere soort in dit habitattype is moerassmele,
                 die hier mogelijk de grootste populatie in ons land vormt. In het natuurontwikkelingsgebied kan
                 het habitattype blauwgraslanden ontwikkeld worden, waarvoor al een aanvang is gemaakt met
                 beheermaatregelen.
H7150            Pioniervegetaties met snavelbiezen
Doel             Behoud oppervlakte en kwaliteit.
Toelichting      Het habitattype pioniervegetaties met snavelbiezen komt voor op plagplekken in begroeiingen
                 van het habitattype vochtige heiden, hogere zandgronden (H4010A), maar zal voor een groot
                                                                                                                  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 284 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 285 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
                 deel weer omvormen tot vochtige heiden. Voor behoud van de soortensamenstelling is het van
                 belang her en der in het terrein pionierplekken te behouden.
H91E0            *Vochtige alluviale bossen
Doel             Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit vochtige alluviale bossen, beekbegeleidende
                 bossen (subtype C).
Toelichting      Het habitattype vochtige alluviale bossen, beekbegeleidende bossen (subtype C) komt in het
                 gebied voor langs zijbeken van de Dinkel. Er zijn potenties om de kwaliteit te verbeteren met
                 name door verbetering waterkwaliteit.
5.4     Habitatrichtlijn: soorten (bijlage II)
H1163            Rivierdonderpad
Doel             Behoud omvang en kwaliteit leefgebied voor behoud populatie.
Toelichting      De rivierdonderpad is veelvuldig, verspreid over het gebied aangetroffen. De Dinkel met haar
                 zijbeken vormt het belangrijkste bekenstelsel voor de rivierdonderpad in ons land. Omdat de
                 soort juist in beken bedreigd is, is behoud van deze leefgebieden van groot belang. Ook is de
                 populatie als meest oostelijk gelegen populatie belangrijk voor de geografische verspreiding
                 van de soort in Nederland.
5.5     Beschermde natuurmonumenten
Het Natura 2000-gebied omvat één of meer voormalige beschermde natuurmonumenten (zie paragrafen 2.1
en 3.3 van deze Nota van toelichting). Ingevolge artikel 15a, derde lid, Natuurbeschermingswet 1998, heeft
de bescherming van dat deel van het gebied, dat zijn status als beschermd natuurmonument heeft verloren,
mede betrekking op de doelstellingen ten aanzien van het behoud, herstel en de ontwikkeling van het
natuurschoon of de natuurwetenschappelijke betekenis van het gebied zoals bepaald in het van rechtswege
vervallen besluit. Voor zover deze doelstellingen Natura 2000-waarden betreffen (zoals opgenomen in
paragraaf 4.2 van deze Nota van toelichting), maken deze deel uit van de in voorgaande paragrafen
opgenomen instandhoudingsdoelstellingen. Indien de doelstellingen geen Natura 2000-waarden betreffen,
houden deze doelstellingen, zoals de bescherming van het natuurschoon, hun zelfstandige betekenis. In een
aantal gevallen is het niet mogelijk om zowel de doelen die voortkomen uit de aanwijzing als beschermd
natuurmonument als de Natura 2000-doelstellingen te bereiken (bijvoorbeeld omdat dat om tegenstrijdig
beheer vraagt). In deze gevallen hebben de Natura 2000-doelen voorrang om de Europeesrechtelijke
verplichtingen na te komen.
Met de wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 op 18 maart 2010 (Stb. 2010, 135) is de uitwerking
van de doelen van voormalige beschermde natuurmonumenten in het beheerplan facultatief geworden, in
plaats van dat daartoe een verplichting geldt. De van rechtswege vervallen besluiten zijn ter informatie aan
het einde van dit besluit toegevoegd.
                                                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 285 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 286 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland
                                                              18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 286 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 287 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                  bijlage A
Intrekking terreindelen beschermd natuurmonument
Aanduiding plekken waar een terreindeel dat volgens de kaart deel uitmaakt van het
beschermd natuurmonument Snoeyinksbeek, is ingetrokken als onderdeel van het
betreffende beschermd natuurmonument
Blauwe lijnen zijn kadastrale lijnen, codes betreffen kadastrale perceelnummers
                                                                                            Losser, Lutterstraat
                                                                                            Gearceerd: ingetrokken
                                                                                            terreindeel dat bouwland is
Kaartondergrond copyright © 2012, Dienst voor het kadaster en openbare registers, Apeldoorn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 287 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 288 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland bijlage A
                                                                     20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 288 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 289 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                            bijlage B
Nadere onderbouwing van wijzigingen in Natura 2000-waarden waarvoor
het gebied is aangewezen, van de selectie als Habitatrichtlijngebied en
toewijzing van en wijzigingen in instandhoudingsdoelstellingen
B.1       Wijzigingen in habitattypen en soorten ten opzichte van aanmelding als Habitatrichtlijngebied en/of
          het ontwerpbesluit (paragraaf 4.2.1 en 4.2.2)
B.2       Toepassing selectiecriteria Habitatrichtlijngebieden (paragraaf 4.3)
B.3       Toewijzing instandhoudingsdoelstellingen (hoofdstuk 5)
B.1       Wijzigingen in habitattypen en soorten ten opzichte van aanmelding als
Habitatrichtlijngebied en/of het ontwerpbesluit (paragraaf 4.2.1 en 4.2.2)
•     In afwijking van de aanmelding als Habitatrichtlijngebied (2003), maar conform het ontwerpbesluit
      (2007), is het gebied niet aangewezen voor het habitattype jeneverbesstruwelen (H5130). Het
      habitattype is niet aanwezig in het gebied.
•     In aanvulling op de aanmelding als Habitatrichtlijngebied (2003), maar conform het ontwerpbesluit
      (2007), is het gebied ook aangewezen voor het habitattype pioniervegetaties met snavelbiezen (H7150).
      Het habitattype is aanwezig op plagplekken in de vochtige heiden, hogere zandgronden (H4010A) in de
      deelgebieden Stroothuizen en Punthuizen.
•     In afwijking van de aanmelding als Habitatrichtlijngebied (2003), maar conform het ontwerpbesluit
      (2007), is het gebied niet aangewezen voor de habitatsoort kleine modderkruiper (H1149). Door het
      ontbreken van waarnemingen en beperkt geschikt habitat is het zeer onwaarschijnlijk dat er een
      bestendige populatie van de soort aanwezig is in het gebied.
•     In afwijking van de aanmelding als Habitatrichtlijngebied (2003), maar conform het ontwerpbesluit
      (2007), is het gebied niet aangewezen voor de habitatsoort drijvende waterweegbree (H1831). De soort
      blijkt al geruime tijd niet meer in het gebied voor te komen.
B.2       Toepassing selectiecriteria Habitatrichtlijngebieden (paragraaf 4.3)
In dit onderdeel wordt voor elke Natura 2000-waarde waarvoor het onderhavige gebied aan de
selectiecriteria voldoet (zie paragraaf 4.3), een overzicht gegeven van alle daarvoor kwalificerende gebieden.
Dit gebeurt zoveel mogelijk in de vorm van een tabel met de gebieden die aan de selectiecriteria voldoen,
onder vermelding van de relatieve bijdrage. In het geval van habitattypen betreft dit het actuele aandeel van
de landelijke oppervlakte dat in het gebied aanwezig is. Indien kwaliteit een rol heeft gespeeld in de bepaling
van de gebiedenselectie voor habitattypen is dit tekstueel toegelicht. In het geval van soorten betreft de
relatieve bijdrage het aandeel van de landelijke populatie dat (geregeld) in het gebied aanwezig is.
Afhankelijk van de soort wordt dit afgemeten aan getelde aantallen, aantal bezette plekken of
kilometerhokken.
Er is gebruik gemaakt van de volgende klasse-indeling:
A1 = 15-30%, A2 = 30-50%, A3 = 50-75% en A4 = >75%
B1 = 2-6% en B2 = 6-15%
C = <2%
In de kolom “Bronvermelding” zijn de terreinbeherende organisaties en andere instanties en bronnen
vermeld, waaraan de oppervlaktecijfers en aantallen zijn ontleend, met vermelding van de jaren waarin deze
zijn verzameld of gepubliceerd.
                                                                                                                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 289 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 290 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                               bijlage B
        Het gebied is één van de belangrijkste gebieden voor de volgende habitattypen:
                                                         H3130 – Zwakgebufferde vennen
                                                       Landelijke oppervlakte ca. 1.000 ha
 N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                        Relatieve bijdrage           Bronvermelding
   128       Brabantse Wal                                                                  B1 (2-6%)               Aanwijzingsbesluit 2013
   131       Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen                                         B1 (2-6%)               Aanwijzingsbesluit 2013
   133       Kampina & Oisterwijkse Vennen                                                  B1 (2-6%)               Aanwijzingsbesluit 2013
   135       Kempenland-West                                                                B1 (2-6%)               Aanwijzingsbesluit 2013
   137       Strabrechtse Heide & Beuven                                                    B1 (2-6%)               Aanwijzingsbesluit 2013
                                                                                                        a
   027       Drents-Friese Wold & Leggelderveld                                            C (R, <2%)               Aanwijzingsbesluit 2011
                                                                                                        a
   057       Veluwe                                                                        C (R, <2%)               Provincie Gelderland 2009
(a)     De letter “R” in deze kolom geeft aan dat het gebied is geselecteerd teneinde een voldoende regionale spreiding te verkrijgen binnen
        het landelijke verspreidingsgebied van het habitattype.
Ten tijde van de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden (2003) werd het habitattype zwakgebufferde
vennen (H3130) onderverdeeld in vier plantensociologische verbonden, waarbij toentertijd voor elk verbond
drie gebieden zijn geselecteerd. Dit betreft de volgende gebieden: Lemselermaten (048), Dinkelland (049,
twee verbonden), Lonnekermeer (051), Boddenbroek (052)14, Teeselinkven (059)14, Veluwe (057, twee
verbonden), Kampina & Oisterwijkse Vennen (133)Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd., Strabrechtse Heide & Beuven
(137), Sarsven & De Banen (146) en Weerterbos15. In het Natura 2000 doelendocument (2006) worden
binnen dit habitattype geen subtypen meer onderscheiden, omdat de begroeiingen in zwakgebufferde
vensystemen veelal patronen van smalle zones of mozaïeken vormen of anderszins met elkaar verweven zijn.
Op grond van de huidige kennis is dit habitattype in de volgende gebieden in relatief grote oppervlakten
aanwezig: Brabantse Wal (128), Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen (131), Kampina & Oisterwijkse
Vennen, Kempenland-West (135) en Strabrechtse Heide & Beuven. Dit betreffen allemaal gebieden in de
provincie Noord-Brabant. Het habitattype heeft echter ook een ruime verspreiding in het noorden en oosten
van het land. Doordat het habitattype op veel plekken slechts over geringe oppervlakte aanwezig is, is de
landelijke dekking van het habitattype in Natura 2000-gebieden relatief laag (<50%). Dit vormt aanleiding
om aan de Brabantse gebieden nog enkele gebieden toe te voegen: Drents-Friese Wold & Leggelderveld
(027) en Veluwe.
                                                          H6120 – *Stroomdalgraslanden
                                                         Landelijke oppervlakte ca. 500 ha
 N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                        Relatieve bijdrage           Bronvermelding
   068       Uiterwaarden Waal                                                             A2 (30-50%)              Provincie Gelderland 2009
   038       Uiterwaarden IJssel                                                           A1 (15-30%)              Provincie Gelderland 2009
   067       Gelderse Poort                                                                A1 (15-30%)              Provincie Gelderland 2009
   039       Vecht- en Beneden-Reggegebied                                                  B2 (6-15%)              Provincie Overijssel 2009
   112       Biesbosch                                                                       B1 (2-6%)              Staatsbosbeheer 1995
   082       Uiterwaarden Lek                                                                 C (<2%)               Diverse bronnen
   141       Oeffelter Meent                                                                  C (<2%)               Aanwijzingsbesluit 2013
   143       Zeldersche Driessen                                                              C (<2%)               Aanwijzingsbesluit 2013
   049       Dinkelland                                                                       C (<2%)               Provincie Overijssel 2009
14
   Boddenbroek en Teeselinkven zijn in 2012 als Habitatrichtlijngebied vervallen (Uitvoeringsbesluit Commissie 2013/26/EU van 16 november 2012 met
betrekking tot zesde bijgewerkte lijst van gebieden van communautair belang voor de Atlantische biogeografische regio).
15
   Dit gebied is samen met het Habitatrichtlijngebied Ringselven en Kruispeel opgenomen in het Natura 2000-gebied Weerter- en Budelerbergen &
Ringselven (138).
                                                                                                                                                   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 290 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 291 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                                   bijlage B
Voor de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden (2003) zijn voor dit prioritaire habitattype de volgende
zeven gebieden geselecteerd: Uiterwaarden IJssel (038)16, Gelderse Poort (067), Uiterwaarden Lek (082)17,
Biesbosch (112), Oeffelter Meent (141), Zeldersche Driessen (143) en Maasduinen (145). Uit recente
gegevens is gebleken dat Uiterwaarden Waal (068) ook een aanzienlijke oppervlakte herbergt. Aan de lijst
kunnen nog twee gebieden worden toegevoegd, waar een bijzondere vorm voorkomt met steenanjer: Vecht-
en Beneden-Reggegebied (039) en Dinkelland (049). Ten tijde van de selectie in 2003 zijn deze gebieden wel
aangemeld voor dit habitattype, maar niet opgenomen in de selectie18. Het habitattype is in nog andere
gebieden aanwezig maar dit zijn fragmentaire voorkomens van geringe omvang.
                                                              H6410 – Blauwgraslanden
                                                         Landelijke oppervlakte ca. 180 ha
 N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                          Relatieve bijdrage          Bronvermelding
   015       Van Oordt’s Mersken                                                               C (<2%)               Provincie Fryslân 2009
   016       Wijnjeterper Schar                                                               B1 (2-6%)              Aanwijzingsbesluit 2010
   037       Olde Maten & Veerslootslanden                                                    B1 (2-6%)              Aanwijzingsbesluit 2013
                                                                                                          a
   049       Dinkelland                                                                    B1 (R, 2-6%)              Provincie Overijssel 2009
   065       Binnenveld                                                                       B1 (2-6%)              Staatsbosbeheer 2009
   069       De Bruuk                                                                        B2 (6-15%)              Aanwijzingsbesluit 2013
   103       Nieuwkoopse Plassen & De Haeck                                                  B2 (6-15%)              Provincie Zuid-Holland 2011
                                                                                                           a
   132       Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek                                      B2 (R, 6-15%)             Aanwijzingsbesluit 2013
(a)     De letter “R” in deze kolom geeft aan dat het gebied is geselecteerd teneinde een voldoende regionale spreiding te verkrijgen binnen
        het landelijke verspreidingsgebied van het habitattype.
Voor de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden (2003) zijn voor dit habitattype vijf gebieden geselecteerd:
Wijnjeterper Schar en Terwispeler Grootschar (015-016)19, Olde Maten & Veerslootslanden (037), Dinkelland
(049), Binnenveld (065)20 en De Bruuk (069). De landelijke oppervlakte van dit habitattype bedraagt
ongeveer 180 ha, waarvan waarschijnlijk minder dan de helft van goede kwaliteit is.
Op grond van recente gegevens, met name over het kwaliteitsaspect, herbegrenzing van gebieden,
aanpassing van de definitie van het habitattype (onder andere heldere afbakening ten opzichte van
kalkmoerassen (H7230) en heischrale graslanden (H6230)) en inschatting van de herstelkansen, worden de
volgende gebieden als belangrijkste beschouwd:
•       In De Bruuk is één van de grootste oppervlakten aanwezig (circa 10 ha), waarvan een groot deel goed
        ontwikkeld is. De kansen op uitbreiding van de oppervlakte en verbetering van de kwaliteit zijn groot (en
        deels al in ontwikkeling). Het habitattype komt voor in twee vormen, te weten als blauwgrasland en
        veldrusschraalland. De laatste vorm is nergens anders in ons land zo goed ontwikkeld.
•       In het gebied Binnenveld is een aanzienlijke oppervlakte aanwezig (circa 8 ha), waarvan ongeveer de
        helft goed ontwikkeld is en waar substantiële uitbreiding kan worden gerealiseerd.
•       Olde Maten & Veerslootslanden herbergt ongeveer 5 ha blauwgrasland, ten dele goed ontwikkeld met
        bijzondere soorten als knotszegge en parnassia. Het aangrenzende gebied De Wieden (035) heeft
        weliswaar een grotere oppervlakte maar minder bijzondere soorten. Ook worden de herstelkansen daar
        lager ingeschat.
•       In het gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (103) is door de uitbreiding met het aangrenzende
        beschermd natuurmonument De Meije de oppervlakte blauwgrasland toegenomen tot ruim 15 ha,
        waardoor dit Natura 2000-gebied het belangrijkste gebied in het westen van het land is met als
        bijzondere soort knotszegge.
16
   Destijds bekend als IJsseluiterwaarden.
17
   Destijds bekend als Luistenbuul en Koekoeksche Waard.
18
   Het betreft hier vegetaties van zwak tot sterk gebufferde droge rivierduinen. Stroomdalgraslanden kunnen ook voorkomen langs kleine rivieren waar
vrij kalkarme zanden worden afgezet.
19
   Dit gebied is bij de samenvoeging van Habitatrichtlijn- en Vogelrichtlijngebieden tot Natura 2000-gebieden in twee delen gesplitst: Wijnjeterper
Schar (016) en Terwispeler Grootschar dat gelegen is binnen het Vogelrichtlijngebied Van Oordt’s Mersken (015). Bij de onderbouwing van de selectie
worden beide gebieden nog als één Habitatrichtlijngebied beschouwd.
20
   Destijds bekend als Bennekomse Meent.
                                                                                                                                                       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 291 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 292 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                                bijlage B
•      Wijnjeterper Schar en Terwispeler Grootschar (nu onderdeel van Van Oordt’s Mersken (015)) herbergen
       in totaal ruim 5 ha blauwgrasland, deels van goede kwaliteit met bijzondere soorten als knotszegge en
       vlozegge.
Het habitattype blauwgraslanden komt verspreid over het land in diverse Natura 2000-landschappen voor
waardoor de ecologische variatie van dit schaarse habitattype in de genoemde belangrijkste gebieden
onvoldoende wordt afgedekt. Met het oog op geografische spreiding worden daarom nog twee gebieden in de
Natura 2000-landschappen Beekdalen en Rivierengebied toegevoegd:
•      In Dinkelland zijn in het deelgebied Punthuizen blauwgraslanden (enkele ha) van bijzondere kwaliteit
       aanwezig, met bijzondere soorten als moeraswespenorchis, wijdbloeiende rus en moerassmele.
•      Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek (132) bevat een aanzienlijke oppervlakte (ongeveer 10 ha)
       van deels goede kwaliteit. Het betreft één van de weinige voorbeelden van blauwgrasland met grote
       pimpernel en draadrus.
       Het gebied is één van de belangrijkste gebieden voor de volgende habitatsoort:
H1163 – Rivierdonderpad
Ten tijde van de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden (2003) is de selectie van de gebieden voor deze
soort beperkt tot de in beken voorkomende rivierdonderpad, omdat het betreffende leefgebied sterk onder
druk staat. Voor de overige voorkomens van de rivierdonderpad zijn geen gebieden geselecteerd, omdat deze
in voldoende mate vertegenwoordigd worden in Habitatrichtlijngebieden die voor andere waarden zijn
geselecteerd. De volgende gebieden voldoen aan het criterium “vijf belangrijkste gebieden” voor de in beken
voorkomende rivierdonderpad: Veluwe (057), Dinkelland (049), Geuldal (157), Roerdal (150) en Swalmdal
(148). In deze gebieden gaat het om beeklopen met een totale lengte van het leefgebied van minstens tien
kilometer. Zowel wat betreft de kwaliteit als de omvang is het Geuldal het belangrijkste Natura 2000-gebied
voor de rivierdonderpad in Nederland. Recent genetisch onderzoek heeft uitgewezen dat deze soort in
verschillende taxonomische groepen kan worden ingedeeld, die door sommige onderzoekers als aparte
soorten worden beschouwd. De in Nederland voorkomende rivierdonderpadden vallen daarbij in twee
groepen uiteen: de aan beken gebonden “beekdonderpad” (Cottus rhenanus) en de “gewone”
rivierdonderpad (Cottus perifretum) die een veel ruimere verspreiding heeft in meren, rivieren en beken21.
Vooralsnog is onduidelijk in welke gebieden sprake is van de “gewone rivierdonderpad” en/of de
“beekdonderpad”. Voor zover nu bekend herbergt alleen de Geul (inclusief zijbeken Gulp, Eijserbeek en
Selzerbeek) bovenstrooms tot de stuw bij Meerssen een populatie van de “beekdonderpad” (Cottus
rhenanus).
B.3        Toewijzing instandhoudingsdoelstellingen (hoofdstuk 5)
Voor zover de hier vermelde gebiedsdoelen en relatieve bijdragen betrekking hebben op de Natura 2000-
gebieden die buiten dit aanwijzingsbesluit vallen en waarvan de definitieve besluiten op het moment van
vaststelling van het onderhavige besluit nog niet zijn vastgesteld, moeten deze worden beschouwd als
“indicatieve” opgaven en kunnen ze nog aan verandering onderhevig zijn.
In dit onderdeel wordt voor iedere Natura 2000-waarde waarvoor het onderhavige gebied is aangewezen,
inzichtelijk gemaakt hoe de landelijke doelstelling22 is uitgewerkt in de Natura 2000-gebieden. De landelijke
doelstellingen vormen een kader voor de formulering van instandhoudingsdoelstellingen op gebiedsniveau.
De gebiedsdoelen bij elkaar “opgeteld”, eventueel tezamen met een opgave buiten het Natura 2000-netwerk,
hebben als som het landelijke doel. Onder iedere tabel wordt de landelijke staat van instandhouding van de
betreffende Natura 2000-waarde vermeld. Indien de landelijke doelstelling van de betreffende waarde afwijkt
van wat kan worden verwacht uit de landelijke staat van instandhouding, is dit hier gemotiveerd.
21
   Crombaghs, Dorenbosch, Gubbels & Kranenbarg (2007) Nederlandse Rivierdonderpad uit de Habitatrichtlijn bestaat uit twee soorten. Levende
Natuur 108: 248-251.
22
   De landelijke doelomschrijving in deze paragraaf beperkt zich in principe tot behoud/uitbreiding oppervlakte (of omvang leefgebied) en
behoud/verbetering kwaliteit (leefgebied), in geval van soorten en vogels aangevuld met het doel voor behoud/uitbreiding populatie. Voor de volledige
formulering van de landelijke doelen inclusief toelichting wordt verwezen naar het Natura 2000 doelendocument (2006).
                                                                                                                                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 292 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 293 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                        bijlage B
Gebiedsdoelstellingen die afwijken van de landelijke doelstelling, worden ook zoveel mogelijk gemotiveerd. In
gevallen waarin motivering ontbreekt, is aanpassing nog in overweging (met name naar aanleiding van
zienswijzen) in het kader van het besluit voor het betreffende gebied. Doelstellingen die volgens de tabellen
zijn aangepast ten opzichte van het ontwerpbesluit (zie kolom “Besluit”) staan eveneens onder de
betreffende tabellen gemotiveerd. De instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-waarden die zijn
toegevoegd ten opzichte van het ontwerpbesluit, zijn in principe op behoud gesteld, omdat de landelijke
doelstelling al haalbaar werd geacht zonder deze toevoegingen. De instandhoudingsdoelstellingen die om
deze reden op behoud zijn gesteld en daarmee afwijken van de landelijke doelstelling voor de betreffende
Natura 2000-waarde, zijn in de tabellen gemarkeerd met een x. Regels in cursief betreffen complementaire
doelen. Deze zijn in de tabellen opgenomen omdat ze nog in de vigerende besluiten staan vermeld. Deze
doelen zullen niet langer in aanwijzingsbesluiten worden opgenomen (zie bijlage C, paragraaf 4.1). In een
aparte kolom is van elk gebied de relatieve bijdrage vermeld. Voor een nadere toelichting en de klasse-
indeling wordt verwezen naar de inleiding van onderdeel 2 van deze bijlage.
B.3.1      Habitatrichtlijn: habitattypen
                                                        H3130 – Zwakgebufferde vennen
                                  Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                                   Doel           Doel        Relatieve
 N2k-nr    Natura 2000-gebied                                                                                            Besluit
                                                                               oppervlakte      kwaliteit      bijdrage
   027     Drents-Friese Wold & Leggelderveld                                     behoud       verbetering         C     aanwijzingsbesluit
                                                                                          a
   030     Dwingelderveld                                                         behoud         behoud            C     ontwerpbesluit
   041     Boetelerveld                                                           behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   046     Bergvennen & Brecklenkampse Veld                                       behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   047     Achter de Voort, Agelerbroek & Voltherbroek                            behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   049     Dinkelland                                                             behoud       verbetering         C     conform ontwerp
   051     Lonnekermeer                                                           behoud       verbetering         C     aanwijzingsbesluit
   053     Buurserzand & Haaksbergerveen                                          behoud       verbetering         C     aanwijzingsbesluit
   054     Witte Veen                                                             behoud       verbetering         C     aanwijzingsbesluit
   057     Veluwe                                                                 behoud         behoud            C     ontwerpbesluit
   058     Landgoederen Brummen                                                   behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   060     Stelkampsveld                                                        uitbreiding    verbetering         C     aanwijzingsbesluit
   128     Brabantse Wal                                                          behoud         behoud            B1    aanwijzingsbesluit
   131     Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen                                 behoud         behoud            B1    aanwijzingsbesluit
   133     Kampina & Oisterwijkse Vennen                                        uitbreiding    verbetering         B1    aanwijzingsbesluit
   134     Regte Heide & Riels Laag                                               behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   135     Kempenland-West                                                        behoud       verbetering         B1    aanwijzingsbesluit
   136     Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux                               uitbreiding    verbetering         C     ontwerpbesluit
   137     Strabrechtse Heide & Beuven                                            behoud       verbetering         B1    aanwijzingsbesluit
   138     Weerter- en Budelerbergen & Ringselven                               uitbreiding    verbetering         C     aanwijzingsbesluit
   144     Boschhuizerbergen                                                      behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   145     Maasduinen                                                             behoud         behoud            C     aanwijzingsbesluit
   146     Sarsven en De Banen                                                  uitbreiding      behoud            C     aanwijzingsbesluit
(a)   Enige achteruitgang in oppervlakte ten gunste van habitattype zure vennen (H3160) is toegestaan23.
Het habitattype zwakgebufferde vennen heeft een sterk versnipperd voorkomen dat doorgaans over kleine
oppervlakten voorkomt. Ongeveer een derde van dit habitattype is opgenomen in het Natura 2000-netwerk.
De landelijke staat van instandhouding van het habitattype is op de aspecten oppervlakte en kwaliteit
23
   Nadere toelichting over de “ten gunste formulering” wordt gegeven in het Natura 2000 doelendocument (2006), p. 35/37.
                                                                                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 293 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 294 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                          bijlage B
beoordeeld als “matig ongunstig”. De landelijke doelstelling sluit hierop aan24. De uitbreidingsopgave is
neergelegd in de gebieden waar de beste mogelijkheden zijn en/of die in de toekomst een grote bijdrage
kunnen leveren aan het landelijk doel (bijvoorbeeld Kampina & Oisterwijkse Vennen (133) en Leenderbos,
Groote Heide & De Plateaux (136)). In de gebieden waar een behoudopgave is gesteld voor de oppervlakte
wordt uitbreiding nagenoeg niet mogelijk geacht omdat het habitattype bijvoorbeeld voorkomt in geïsoleerde
poelen en er van nature geen nieuwe vennen bij zullen komen (Dwingelderveld (030), Boetelerveld (041),
Dinkelland (049), Veluwe (057), Landgoederen Brummen (058), Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen
(131), Boschhuizerbergen (144)), of omdat het habitattype al over een grote oppervlakte voorkomt
(Kempenland-West (135)). Ook de landelijke doelstelling ter verbetering van de kwaliteit wordt nagestreefd
in de gebieden waar de potentie het hoogst is. In de gebieden waar een behoudopgave is gesteld komt het
habitattype mogelijk al in voldoende kwaliteit voor (Veluwe (057)), in een aantal gevallen door recentelijke
herstelwerkzaamheden (Regte Heide & Riels Laag (134), Boschhuizerbergen, Sarsven en De Banen (146)). In
de Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen zijn de mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering nog onzeker.
In vennen waar de habitattypen zeer zwakgebufferde vennen (H3110) en zwakgebufferde vennen (H3130)
samen voorkomen, dient het beheer vooral gericht te zijn op het meer zeldzame en meer bedreigde
habitattype zeer zwakgebufferde vennen (H3110).
                                                H4010A – Vochtige heiden, hogere zandgronden
                                 Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                                  Doel            Doel          Relatieve
N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                                                             Besluit
                                                                             oppervlakte       kwaliteit         bijdrage
   015      Van Oordt’s Mersken                                                  behoud       verbetering            C     ontwerpbesluit
   016      Wijnjeterper Schar                                                   behoud       verbetering            C     aanwijzingsbesluit
                                                                                                                                              x
   017      Bakkeveense Duinen                                                   behoud         behoud               C     aanwijzingsbesluit
   023      Fochteloërveen                                                     uitbreiding      behoud               C     aanwijzingsbesluit
   024      Witterveld                                                           behoud         behoud               C     aanwijzingsbesluit
   025      Drentsche Aa-gebied                                                uitbreiding    verbetering            B1    ontwerpbesluit
   027      Drents-Friese Wold & Leggelderveld                                 uitbreiding    verbetering            B2    aanwijzingsbesluit
   028      Elperstroomgebied                                                  uitbreiding      behoud               C     aanwijzingsbesluit
   029      Holtingerveld                                                      uitbreiding    verbetering            B2    aanwijzingsbesluit
   030      Dwingelderveld                                                     uitbreiding    verbetering            B2    ontwerpbesluit
   032      Mantingerzand                                                      uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   039      Vecht- en Beneden-Reggegebied                                        behoud       verbetering            B1    ontwerpbesluit
   041      Boetelerveld                                                       uitbreiding    verbetering            B1    aanwijzingsbesluit
   042      Sallandse Heuvelrug                                                uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   043      Wierdense Veld                                                       behoud       verbetering            C     ontwerpbesluit
   044      Borkeld                                                            uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   045      Springendal & Dal van de Mosbeek                                     behoud       verbetering            C     ontwerpbesluit
   046      Bergvennen & Brecklenkampse Veld                                   uitbreiding      behoud               C     aanwijzingsbesluit
   048      Lemselermaten                                                      uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   049      Dinkelland                                                           behoud       verbetering            C     conform ontwerp
   051      Lonnekermeer                                                       uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   053      Buurserzand & Haaksbergerveen                                      uitbreiding      behoud               B2    aanwijzingsbesluit
   054      Witte Veen                                                           behoud       verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   055      Aamsveen                                                             behoud         behoud               C     aanwijzingsbesluit
   057      Veluwe                                                             uitbreiding    verbetering            B2    ontwerpbesluit
   058      Landgoederen Brummen                                               uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
   060      Stelkampsveld                                                      uitbreiding    verbetering            C     aanwijzingsbesluit
24
   Landelijk doel gewijzigd: Aanwijzingsbesluit Natura 2000-gebied Drents-Friese Wold & Leggelderveld (Stcrt. 2011, 4458).
                                                                                                                                              26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 294 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 295 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                             bijlage B
   061      Korenburgerveen                                                     behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   128      Brabantse Wal                                                     uitbreiding     verbetering           C         aanwijzingsbesluit
   133      Kampina & Oisterwijkse Vennen                                     uitbreiding     verbetering          B1         aanwijzingsbesluit
   134      Regte Heide & Riels Laag                                            behoud        verbetering           C         aanwijzingsbesluit
   135      Kempenland-West                                                     behoud        verbetering          B1         aanwijzingsbesluit
   136      Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux                            uitbreiding     verbetering          B1         ontwerpbesluit
   137      Strabrechtse Heide & Beuven                                         behoud        verbetering          B2         aanwijzingsbesluit
   145      Maasduinen                                                        uitbreiding     verbetering           C         aanwijzingsbesluit
   149      Meinweg                                                             behoud        verbetering           C         aanwijzingsbesluit
   155      Brunssummerheide                                                  uitbreiding        behoud             C         ontwerpbesluit
Het habitattype vochtige heiden, hogere zandgronden (subtype A) komt wijdverspreid voor in Nederland.
Meer dan twee derde van de landelijke oppervlakte van dit subtype is opgenomen binnen het Natura 2000-
netwerk. De landelijke staat van instandhouding van het habitattype is op de aspecten oppervlakte en
kwaliteit beoordeeld als “matig ongunstig”. De landelijke doelstelling sluit hierop aan25. Mogelijkheden voor
uitbreiding van de oppervlakte liggen onder andere op de Veluwe (057) en in de gebieden op het Drents
plateau, waar dit subtype over grote oppervlakten voorkomt. Verder is de uitbreidingsopgave neergelegd in
de gebieden waar de beste potenties zijn: waar voldoende ruimte en mogelijkheden zijn voor uitbreiding.
Ook de landelijke doelstelling ter verbetering van de kwaliteit wordt nagestreefd in de gebieden waar de
potentie het hoogst is: bijvoorbeeld waar herstel van sterk vergraste vormen van dit subtype mogelijk is. Een
speciale herstelopgave voor de kwaliteit van dit subtype ligt in de beekdalen waar het habitattype onderdeel
uitmaakt van de gradiënt van hogere zandgronden naar de beek (bijvoorbeeld Wijnjeterper Schar (016),
Stelkampsveld (060) en Meinweg (149)). In de meeste gebieden waar, in tegenstelling tot deze landelijke
doelstelling, behoud van de kwaliteit wordt nagestreefd komt het subtype slechts in beperkte mate voor. De
potenties ter verbetering van de kwaliteit zijn in deze gebieden veelal gering.
                                                              H4030 – Droge heiden
                                 Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                                 Doel             Doel         Relatieve
N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                                                                Besluit
                                                                             oppervlakte       kwaliteit        bijdrage
   016      Wijnjeterper Schar                                                  behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   023      Fochteloërveen                                                      behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   024      Witterveld                                                          behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   025      Drentsche Aa-gebied                                                 behoud           behoud             C         ontwerpbesluit
                                                                                                                                                 x
   027      Drents-Friese Wold & Leggelderveld                                  behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   029      Holtingerveld                                                       behoud        verbetering           C         aanwijzingsbesluit
   030      Dwingelderveld                                                      behoud        verbetering          B1         ontwerpbesluit
                                                                                                                                                 x
   032      Mantingerzand                                                       behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   039      Vecht- en Beneden-Reggegebied                                     uitbreiding     verbetering           C         ontwerpbesluit
                                                                                                                                                 x
   040      Engbertsdijksvenen                                                  behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
   042      Sallandse Heuvelrug                                               uitbreiding     verbetering          B2         aanwijzingsbesluit
   043      Wierdense Veld                                                      behoud        verbetering           C         ontwerpbesluit
   044      Borkeld                                                             behoud        verbetering           C         aanwijzingsbesluit
   045      Springendal & Dal van de Mosbeek                                  uitbreiding     verbetering           C         ontwerpbesluit
   046      Bergvennen & Brecklenkampse Veld                                  uitbreiding        behoud             C         aanwijzingsbesluit
   049      Dinkelland                                                        uitbreiding        behoud             C         conform ontwerp
   051      Lonnekermeer                                                      uitbreiding     verbetering           C         aanwijzingsbesluit
                                                                                                                                                 x
   053      Buurserzand & Haaksbergerveen                                       behoud           behoud             C         aanwijzingsbesluit
25
   Landelijk doel gewijzigd: Aanwijzingsbesluiten Natura 2000-gebieden Wijnjeterper Schar en Elperstroomgebied (Stcrt. 2010, 2212).
                                                                                                                                                 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 295 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 296 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                bijlage B
   054      Witte Veen                                                     behoud         behoud           C    aanwijzingsbesluit
   055      Aamsveen                                                       behoud         behoud           C    aanwijzingsbesluit
   057      Veluwe                                                       uitbreiding    verbetering       A2    ontwerpbesluit
   060      Stelkampsveld                                                  behoud         behoud           C    aanwijzingsbesluit
   128      Brabantse Wal                                                uitbreiding    verbetering        C    aanwijzingsbesluit
   133      Kampina & Oisterwijkse Vennen                                uitbreiding    verbetering        C    aanwijzingsbesluit
   134      Regte Heide & Riels Laag                                       behoud       verbetering        C    aanwijzingsbesluit
   135      Kempenland-West                                                behoud       verbetering        C    aanwijzingsbesluit
   136      Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux                       uitbreiding    verbetering       B1    ontwerpbesluit
                                                                                                                                    x
   137      Strabrechtse Heide & Beuven                                    behoud         behoud           C    aanwijzingsbesluit
                                                                                                                                    x
   139      Deurnsche Peel & Mariapeel                                     behoud         behoud           C    aanwijzingsbesluit
                                                                                                                                    x
   140      Groote Peel                                                    behoud         behoud           C    aanwijzingsbesluit
   145      Maasduinen                                                   uitbreiding    verbetering        C    aanwijzingsbesluit
   149      Meinweg                                                        behoud       verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
   155      Brunssummerheide                                             uitbreiding    verbetering        C    ontwerpbesluit
Meer dan de helft van de landelijke oppervlakte van het habitattype droge heiden is opgenomen binnen het
Natura 2000-netwerk. De landelijke staat van instandhouding van dit habitattype is op de aspecten
oppervlakte en kwaliteit beoordeeld als respectievelijk “matig ongunstig” en “zeer ongunstig”. De landelijke
doelstelling sluit hierop aan. Niet in alle gebieden kan de landelijke doelstelling worden nagestreefd. In een
aantal gebieden wijkt de doelstelling voor het aspect oppervlakte af van de landelijke doelstelling omdat
bijvoorbeeld de oppervlakten waar het habitattype droge heiden voor kan komen al volledig benut zijn
(Holtingerveld (029)26, Wierdense Veld (043) en Borkeld (044)). De doelstelling voor het aspect kwaliteit
wijkt af van de landelijke doelstelling in de gebieden Bergvennen & Brecklenkampse Veld (046) en Dinkelland
(049), omdat het habitattype in deze gebieden reeds in goed ontwikkelde vorm aanwezig is. In enkele
gebieden wordt zowel behoud van de oppervlakte als behoud van de kwaliteit beoogd. In het gebied
Stelkampsveld (060) ligt de focus op andere habitattypen en komen droge heiden slechts over kleine
oppervlakten voor. De gebieden Fochteloërveen (023), Witterveld (024), Witte Veen (054) en Aamsveen
(055) zijn hoogveengebieden. In deze gebieden wijken de doelstellingen af van de landelijke doelstelling
omdat het habitattype droge heiden voorkomt op de zandruggen van de gebieden en hierdoor de
mogelijkheden in het hoogveenlandschap volledig zijn benut. Ook in het, overwegend natte, Drentsche Aa-
gebied (025) zijn de mogelijkheden voor droge heiden volledig benut. De doelstellingen voor het gebied
Wijnjeterper Schar (016) wijken af van de landelijke doelstelling omdat het gebied reeds een goed voorbeeld
is betreffende dit habitattype en behoud van de kwaliteit en oppervlakte derhalve voldoende is.
                                                     H6120 – *Stroomdalgraslanden
                                Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                       Doel             Doel        Relatieve
  N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                                              Besluit
                                                                   oppervlakte        kwaliteit     bijdrage
    038       Uiterwaarden IJssel                                   uitbreiding      verbetering              ontwerpbesluit
                                                                                                       A1a
    038       Uiterwaarden IJssel                                   uitbreiding      verbetering              ontwerpbesluit
    039       Vecht- en Beneden-Reggegebied                         uitbreiding      verbetering       B2     ontwerpbesluit
    049       Dinkelland                                            uitbreiding      verbetering        C     conform ontwerp
    067       Gelderse Poort                                        uitbreiding      verbetering       A1     ontwerpbesluit
    068       Uiterwaarden Waal                                       behoud         verbetering              ontwerpbesluit
                                                                                                       A2a
    068       Uiterwaarden Waal                                     uitbreiding      verbetering              ontwerpbesluit
    071       Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem                  behoud           behoud           C     aanwijzingsbesluit
    082       Uiterwaarden Lek                                      uitbreiding      verbetering        C     ontwerpbesluit
    112       Biesbosch                                             uitbreiding        behoud          B1     ontwerpbesluit
26
   Destijds bekend als Havelte-Oost
                                                                                                                                    28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 296 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 297 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                         bijlage B
   141      Oeffelter Meent                                         uitbreiding      verbetering            C         aanwijzingsbesluit
   143      Zeldersche Driessen                                     uitbreiding      verbetering            C         aanwijzingsbesluit
   145      Maasduinen                                                behoud           behoud               C         aanwijzingsbesluit
   148      Swalmdal                                                uitbreiding      verbetering            C         aanwijzingsbesluit
 (a)  De relatieve bijdrage geldt voor het Natura 2000-gebied als geheel, dus voor het Habitatrichtlijngedeelte en het Vogelrichtlijngedeelte
      gecombineerd.
Ruim drie kwart van de landelijke oppervlakte stroomdalgraslanden komt voor binnen het Natura 2000-
netwerk. De staat van instandhouding van het habitattype stroomdalgraslanden is op de aspecten
oppervlakte en kwaliteit beoordeeld als “zeer ongunstig”. De landelijke doelstelling sluit hierop aan. De
meeste gebiedsdoelstellingen sluiten aan op de landelijke opgave. Enkele wijken echter af. De
instandhoudingsdoelstelling voor Uiterwaarden Waal (068) wijkt op het aspect oppervlakte af van de
landelijke doelstelling. Het gedeelte dat is aangewezen onder de Habitatrichtlijn is te klein om uitbreiding te
bewerkstelligen zonder dat dit ten koste gaat van de andere instandhoudingsdoelstellingen in het gebied. In
de Biesbosch (112) wijkt de doelstelling op het aspect kwaliteit af van de landelijke doelstelling. Het gebied
herbergt reeds een aanzienlijk areaal van goede kwaliteit. De doelstelling voor Loevestein, Pompveld &
Kornsche Boezem (071) wijkt af van de landelijke doelstelling, omdat er reeds goede kwaliteit aanwezig is en
uitbreiding slechts beperkt mogelijk is in vergelijking tot elders in het rivierengebied. Voor Maasduinen (145)
geldt een behoudsdoelstelling omdat er weinig mogelijkheden zijn om natuurlijke dynamiek meer ruimte te
bieden.
                                                        H6230 – *Heischrale graslanden
                              Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                            Doel            Doel          Relatieve
N2k-nr    Natura 2000-gebied                                                                                            Besluit
                                                                        oppervlakte      kwaliteit        bijdrage
  004     Duinen Terschelling                                            uitbreiding    verbetering           B2        aanwijzingsbesluit
  005     Duinen Ameland                                                 uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  015     Van Oordt’s Mersken                                            uitbreiding    verbetering            C        ontwerpbesluit
  016     Wijnjeterper Schar                                             uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  025     Drentsche Aa-gebied                                            uitbreiding    verbetering           B1        ontwerpbesluit
  026     Drouwenenzand                                                    behoud       verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  027     Drents-Friese Wold & Leggelderveld                             uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  028     Elperstroomgebied                                              uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  029     Holtingerveld                                                  uitbreiding    verbetering           B2        aanwijzingsbesluit
  030     Dwingelderveld                                                 uitbreiding      behoud              B2        ontwerpbesluit
  032     Mantingerzand                                                  uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  033     Bargerveen                                                       behoud         behoud               C        aanwijzingsbesluit
  039     Vecht- en Beneden-Reggegebied                                    behoud       verbetering            C        ontwerpbesluit
  041     Boetelerveld                                                     behoud         behoud               C        aanwijzingsbesluit
  042     Sallandse Heuvelrug                                              behoud         behoud               C        aanwijzingsbesluit
  044     Borkeld                                                        uitbreiding      behoud               C        aanwijzingsbesluit
  045     Springendal & Dal van de Mosbeek                               uitbreiding      behoud               C        ontwerpbesluit
  046     Bergvennen & Brecklenkampse Veld                               uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  048     Lemselermaten                                                    behoud         behoud               C        aanwijzingsbesluit
  049     Dinkelland                                                       behoud         behoud               C        conform ontwerp
  051     Lonnekermeer                                                     behoud         behoud               C        aanwijzingsbesluit
  055     Aamsveen                                                         behoud         behoud              B1        aanwijzingsbesluit
  057     Veluwe                                                         uitbreiding    verbetering           A2        ontwerpbesluit
  058     Landgoederen Brummen                                           uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  060     Stelkampsveld                                                  uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
  062     Willinks Weust                                                 uitbreiding    verbetering            C        aanwijzingsbesluit
                                                                                                                                             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 297 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 298 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                           bijlage B
  085    Zwanenwater & Pettemerduinen                                 uitbreiding     behoud          B1    aanwijzingsbesluit
  155    Brunssummerheide                                             uitbreiding   verbetering        C    ontwerpbesluit
  156    Bemelerberg & Schiepersberg                                  uitbreiding   verbetering       B1    ontwerpbesluit
  157    Geuldal                                                      uitbreiding   verbetering        C    ontwerpbesluit
  159    Sint Pietersberg & Jekerdal                                  uitbreiding   verbetering       B1    ontwerpbesluit
Het habitattype heischrale graslanden heeft een sterk versnipperd voorkomen dat doorgaans over kleine
oppervlakten voorkomt. Van de circa 100 ha heischrale graslanden in Nederland is ongeveer de helft
opgenomen in het Natura 2000-netwerk. De landelijke staat van instandhouding van dit habitattype is op de
aspecten oppervlakte en kwaliteit beoordeeld als “zeer ongunstig”. De landelijke doelstelling sluit hierop aan.
In enkele gebieden wijkt de doelstelling betreffende de oppervlakte af van het landelijk doel en wordt behoud
nagestreefd. De belangrijkste reden hiervoor is dat er buiten het huidig voorkomen in het betreffende gebied
niet of nauwelijks uitbreidingsmogelijkheden aanwezig zijn, onder andere in Dinkelland (049). Het landelijke
doel ter verbetering van de kwaliteit van dit habitattype kan ook niet in alle gebieden gerealiseerd worden.
De meest kansrijke gebieden zijn aangewezen voor kwaliteitsverbetering van het habitattype. In enkele
andere gebieden wordt behoud van de kwaliteit nagestreefd, in tegenstelling tot het landelijk doel. Mogelijke
redenen hiervoor zijn de aanwezigheid van reeds goede kwaliteit (Bargerveen (033)) en geringe
mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering (Dinkelland).
                                                       H6410 – Blauwgraslanden
                              Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                         Doel          Doel       Relatieve
N2k-nr   Natura 2000-gebied                                                                                 Besluit
                                                                     oppervlakte     kwaliteit     bijdrage
  006    Duinen Schiermonnikoog                                       uitbreiding     behoud           C    aanwijzingsbesluit
  013    Alde Feanen                                                    behoud      verbetering        C    aanwijzingsbesluit
  015    Van Oordt’s Mersken                                          uitbreiding   verbetering        C    ontwerpbesluit
  016    Wijnjeterper Schar                                             behoud      verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  018    Rottige Meenthe & Brandemeer                                 uitbreiding   verbetering        C    aanwijzingsbesluit
  021    Lieftinghsbroek                                                behoud      verbetering        C    aanwijzingsbesluit
  025    Drentsche Aa-gebied                                          uitbreiding   verbetering       B1    ontwerpbesluit
  028    Elperstroomgebied                                            uitbreiding   verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  034    Weerribben                                                     behoud      verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  035    De Wieden                                                    uitbreiding   verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  037    Olde Maten & Veerslootslanden                                uitbreiding   verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  041    Boetelerveld                                                 uitbreiding     behoud           C    aanwijzingsbesluit
  045    Springendal & Dal van de Mosbeek                             uitbreiding   verbetering        C    ontwerpbesluit
  046    Bergvennen & Brecklenkampse Veld                             uitbreiding   verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  047    Achter de Voort, Agelerbroek & Voltherbroek                  uitbreiding   verbetering        C    aanwijzingsbesluit
  048    Lemselermaten                                                  behoud        behoud           C    aanwijzingsbesluit
  049    Dinkelland                                                   uitbreiding   verbetering       B1    conform ontwerp
  051    Lonnekermeer                                                   behoud        behoud           C    aanwijzingsbesluit
  057    Veluwe                                                       uitbreiding   verbetering        C    ontwerpbesluit
  058    Landgoederen Brummen                                         uitbreiding   verbetering        C    aanwijzingsbesluit
  060    Stelkampsveld                                                uitbreiding     behoud           C    aanwijzingsbesluit
  061    Korenburgerveen                                              uitbreiding   verbetering       B1    aanwijzingsbesluit
  062    Willinks Weust                                               uitbreiding     behoud           C    aanwijzingsbesluit
  065    Binnenveld                                                   uitbreiding     behoud          B1    ontwerpbesluit
  069    De Bruuk                                                     uitbreiding   verbetering       B2    aanwijzingsbesluit
  083    Botshol                                                        behoud      verbetering        C    ontwerpbesluit
  084    Duinen Den Helder – Callantsoog                                behoud      verbetering        C    aanwijzingsbesluit
  085    Zwanenwater & Pettemerduinen                                   behoud        behoud           C    aanwijzingsbesluit
                                                                                                                               30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 298 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 299 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                            bijlage B
   087     Noordhollands Duinreservaat                                       uitbreiding     verbetering            C        ontwerpbesluit
   094     Naardermeer                                                       uitbreiding     verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   095     Oostelijke Vechtplassen                                             behoud        verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   103     Nieuwkoopse Plassen & De Haeck                                    uitbreiding     verbetering           B2        ontwerpbesluit
   105     Zouweboezem                                                       uitbreiding       behoud               C        ontwerpbesluit
   116     Kop van Schouwen                                                  uitbreiding       behoud               C        ontwerpbesluit
   130     Langstraat                                                        uitbreiding     verbetering           B1        aanwijzingsbesluit
   131     Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen                            uitbreiding     verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   132     Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek                          uitbreiding     verbetering           B2        aanwijzingsbesluit
   133     Kampina & Oisterwijkse Vennen                                       behoud        verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   135     Kempenland-West                                                     behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit
Het habitattype blauwgraslanden komt in verspreid liggende gebieden in kleine oppervlakten voor. Van de
circa 180 ha blauwgrasland in Nederland is ongeveer twee derde opgenomen in het Natura 2000-netwerk. De
landelijke staat van instandhouding van het habitattype blauwgraslanden is op de aspecten oppervlakte en
kwaliteit beoordeeld als “zeer ongunstig”27. De landelijke doelstelling sluit hierop aan. Voor het merendeel
van de gebieden geldt dat de doelen aansluiten bij de landelijke doelstelling van uitbreiding oppervlakte en
verbetering kwaliteit van het habitattype. In een aantal gevallen is hiervan afgeweken en is er gekozen voor
een behoudsdoelstelling voor de oppervlakte of de kwaliteit. De belangrijkste reden met betrekking tot de
oppervlakte is dat er buiten het huidig voorkomen in het betreffende gebied niet of nauwelijks
uitbreidingsmogelijkheden aanwezig zijn. De landelijke doelstelling ter verbetering van de kwaliteit van dit
habitattype kan ook niet in alle gebieden gerealiseerd worden. In het gebied Duinen Schiermonnikoog (006)
bijvoorbeeld wordt gezien de geïsoleerde ligging van het gebied geen potentieel herstel van de kwaliteit
verwacht. De meest kansrijke gebieden zijn aangewezen voor kwaliteitsverbetering van het habitattype.
                                                H7150 – Pioniervegetaties met snavelbiezen
                                Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                                Doel             Doel          Relatieve
N2k-nr     Natura 2000-gebied                                                                                                Besluit
                                                                            oppervlakte       kwaliteit         bijdrage
   016     Wijnjeterper Schar                                                  behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit
   025     Drentsche Aa-gebied                                                 behoud          behoud               C        ontwerpbesluit
   027     Drents-Friese Wold & Leggelderveld                                uitbreiding     verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   029     Holtingerveld                                                       behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit
   030     Dwingelderveld                                                    uitbreiding     verbetering           B2        ontwerpbesluit
   032     Mantingerzand                                                     uitbreiding     verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   039     Vecht- en Beneden-Reggegebied                                       behoud          behoud               C        ontwerpbesluit
   041     Boetelerveld                                                        behoud          behoud              B1        aanwijzingsbesluit
   044     Borkeld                                                             behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit x
   046     Bergvennen & Brecklenkampse Veld                                    behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit x
   048     Lemselermaten                                                       behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit x
   049     Dinkelland                                                          behoud          behoud               C        conform ontwerp
   051     Lonnekermeer                                                        behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit x
   055     Aamsveen                                                            behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit x
   057     Veluwe                                                            uitbreiding     verbetering           A1        ontwerpbesluit
   058     Landgoederen Brummen                                                behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit
   060     Stelkampsveld                                                     uitbreiding     verbetering            C        aanwijzingsbesluit
   133     Kampina & Oisterwijkse Vennen                                     uitbreiding       behoud              B1        aanwijzingsbesluit
   134     Regte Heide & Riels Laag                                            behoud          behoud               C        aanwijzingsbesluit
27
   De beschreven staat van instandhouding wijkt af van de staat van instandhouding zoals gegeven in het Natura 2000 doelendocument (2006). Zie het
Natura 2000 profielendocument (2008) voor een nadere uitleg.
                                                                                                                                                31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 299 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 300 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                                   bijlage B
   135      Kempenland-West                                                       behoud            behoud            B1          aanwijzingsbesluit
   136      Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux                                behoud            behoud            B1          ontwerpbesluit
   145      Maasduinen                                                            behoud            behoud             C          aanwijzingsbesluit
   149      Meinweg                                                               behoud            behoud             C          aanwijzingsbesluit
   155      Brunssummerheide                                                    uitbreiding      verbetering           C          ontwerpbesluit
Ongeveer de helft van de landelijke oppervlakte van het habitattype pioniervegetaties met snavelbiezen is
opgenomen binnen het Natura 2000-netwerk. De landelijke staat van instandhouding van het habitattype is
op de aspecten oppervlakte en kwaliteit beoordeeld als respectievelijk “gunstig” en “matig ongunstig”.
Landelijk wordt zowel uitbreiding van de oppervlakte als verbetering van de kwaliteit nagestreefd. Uitbreiding
van de oppervlakte is als landelijk doel gesteld omdat de gunstige staat van instandhouding slechts een
tijdelijke situatie betreft28. Deze situatie is te danken aan recent op vele plekken uitgevoerde
plagwerkzaamheden ten behoeve van herstel van het habitattype vochtige heiden, hogere zandgronden
(H4010A) waarvoor Nederland een grote verantwoordelijkheid heeft. De oppervlakte van pioniervegetaties
met snavelbiezen heeft zich plaatselijk kunnen uitbreiden door plagwerkzaamheden. Dit heeft de
achteruitgang op de plaatsen waar het habitattype van nature voorkomt gemaskeerd. Uitbreiding van de
oppervlakte is gericht op herstel van natuurlijke pioniervegetaties met snavelbiezen als duurzaam onderdeel
van het (natte) heidelandschap. Deze herstelopgave geldt alleen voor gebieden waar het type van nature
aanwezig is en waar goede mogelijkheden voor herstel aanwezig zijn, onder andere de gebieden Drents-
Friese Wold & Leggelderveld (027) en Dwingelderveld (030). In de overige gebieden, waar het habitattype
voorkomt op plagplekken in vochtige heiden (H4010), wordt volstaan met behoud.
                                       H91E0C – *Vochtige alluviale bossen, beekbegeleidende bossen
                                   Landelijke doelstelling: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit
                                                                                   Doel              Doel        Relatieve
N2k-nr      Natura 2000-gebied                                                                                                    Besluit
                                                                              oppervlakte         kwaliteit       bijdrage
   021      Lieftinghsbroek                                                       behoud         verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   025      Drentsche Aa-gebied                                                 uitbreiding      verbetering          B1          ontwerpbesluit
   039      Vecht- en Beneden-Reggegebied                                       uitbreiding      verbetering          B1          ontwerpbesluit
   045      Springendal & Dal van de Mosbeek                                    uitbreiding      verbetering          B1          ontwerpbesluit
   047      Achter de Voort, Agelerbroek & Voltherbroek                         uitbreiding      verbetering          B1          aanwijzingsbesluit
                                                                                           a
   048      Lemselermaten                                                         behoud         verbetering          B1          aanwijzingsbesluit
   049      Dinkelland                                                            behoud         verbetering           C          conform ontwerp
   050      Landgoederen Oldenzaal                                                behoud            behoud             C          ontwerpbesluit
   053      Buurserzand & Haaksbergerveen                                         behoud            behoud             C          aanwijzingsbesluit x
   055      Aamsveen                                                            uitbreiding      verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   057      Veluwe                                                              uitbreiding      verbetering          B1          ontwerpbesluit
   058      Landgoederen Brummen                                                  behoud         verbetering          B1          aanwijzingsbesluit
   060      Stelkampsveld                                                       uitbreiding      verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   061      Korenburgerveen                                                       behoud         verbetering          B1          aanwijzingsbesluit
   063      Bekendelle                                                            behoud         verbetering           C          aanwijzingsbesluit
                                                                                           b
   070      Lingegebied & Diefdijk-Zuid                                           behoud         verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   129      Ulvenhoutse Bos                                                     uitbreiding      verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   131      Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen                              uitbreiding      verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   133      Kampina & Oisterwijkse Vennen                                         behoud         verbetering           C          aanwijzingsbesluit
   134      Regte Heide & Riels Laag                                              behoud            behoud                        aanwijzingsbesluit x
   135      Kempenland-West                                                       behoud         verbetering          B1          aanwijzingsbesluit
   136      Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux                              uitbreiding      verbetering          B1          ontwerpbesluit
28
   Dit is voor dit habitattype ook de reden dat de staat van instandhouding wat betreft het aspect toekomstperspectief als “matig ongunstig” is
beoordeeld (zie ook Natura 2000 profielendocument (2008)).
                                                                                                                                                       32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 300 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 301 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                    bijlage B
  137     Strabrechtse Heide & Beuven                                     behoud          verbetering       C       aanwijzingsbesluit
  142     Sint Jansberg                                                   behoud          verbetering       C       aanwijzingsbesluit
  145     Maasduinen                                                      behoud            behoud          C       aanwijzingsbesluit
  147     Leudal                                                        uitbreiding       verbetering      B1       aanwijzingsbesluit
  148     Swalmdal                                                      uitbreiding       verbetering       C       aanwijzingsbesluit
  149     Meinweg                                                         behoud          verbetering      B1       aanwijzingsbesluit
  150     Roerdal                                                         behoud            behoud          C       aanwijzingsbesluit
  153     Bunder- en Elslooërbos                                          behoud          verbetering      B1       aanwijzingsbesluit
  154     Geleenbeekdal                                                 uitbreiding       verbetering      B1       ontwerpbesluit
  157     Geuldal                                                       uitbreiding       verbetering      B1       ontwerpbesluit
  161     Noorbeemden & Hoogbos                                           behoud          verbetering       C       aanwijzingsbesluit
(a)   Enige achteruitgang in oppervlakte ten gunste van habitattypen kalkmoerassen (H7230) of overgangs- en trilvenen (H7140) is
      toegestaan23.
(b)   Enige achteruitgang in oppervlakte ten gunste van habitattype kalkmoerassen (H7230) is toegestaan23.
Ruim de helft van de landelijke oppervlakte van het habitattype vochtige alluviale bossen, beekbegeleidende
bossen (subtype C) bevindt zich binnen het Natura 2000-netwerk. De landelijke staat van instandhouding
van het subtype beekbegeleidende bossen is op de aspecten oppervlakte en kwaliteit beoordeeld als “matig
ongunstig”. De landelijke doelstelling sluit hierop aan. Niet alle gebiedsdoelstellingen sluiten aan op de
landelijke doelstelling. Alleen in gebieden waar potenties zijn, wordt uitbreiding van de oppervlakte en/of
verbetering van de kwaliteit nagestreefd, bijvoorbeeld in de gebieden Loonse en Drunense Duinen &
Leemkuilen (131), Leudal (147) en Geuldal (157). In sommige gebieden, zoals Bunder- en Elslooërbos (153),
is reeds een zodanige oppervlakte van het habitattype aanwezig waardoor behoud van de oppervlakte
voldoende is.
B.3.2     Habitatrichtlijn: soorten
                                                       H1163 – Rivierdonderpad
                                                                                                                        a
                Landelijke doelstelling: behoud/uitbreiding omvang en behoud/verbetering kwaliteit leefgebied
                                                                                 Doel           Doel       Doel
 N2k-nr   Natura 2000-gebied                                                                                        Besluit
                                                                               omvang         kwaliteit populatie
  013     Alde Feanen                                                           behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  025     Drentsche Aa-gebied                                                   behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
  034     Weerribben                                                            behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  035     De Wieden                                                             behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  038     Uiterwaarden IJssel                                                   behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
  039     Vecht- en Beneden-Reggegebied                                         behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
                                                                                                                                     c
  049     Dinkelland                                                            behoud         behoud     behoud    doel aangepast
  057     Veluwe                                                              uitbreiding      behoud   uitbreiding ontwerpbesluit
  067     Gelderse Poort                                                        behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
  071     Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem                                behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  072     IJsselmeer                                                            behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  073     Markermeer & IJmeer                                                   behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  074     Zwarte Meer                                                           behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
                                                                                        b
  076     Veluwerandmeren                                                      behoud          behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  083     Botshol                                                               behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
  090     Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder                                  behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
  092     Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske                        behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  095     Oostelijke Vechtplassen                                               behoud         behoud     behoud    aanwijzingsbesluit
  109     Haringvliet                                                           behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
  112     Biesbosch                                                             behoud         behoud     behoud    ontwerpbesluit
                                                                                                                                        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 301 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 302 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                     bijlage B
  148     Swalmdal                                                             behoud       behoud       behoud       aanwijzingsbesluit
  150     Roerdal                                                              behoud       behoud       behoud       aanwijzingsbesluit
  152     Grensmaas                                                            behoud       behoud       behoud       ontwerpbesluit
  157     Geuldal                                                            uitbreiding  verbetering  uitbreiding    ontwerpbesluit
(a)   Behoud omvang en kwaliteit leefgebied in de grote wateren en uitbreiding omvang en verbetering kwaliteit leefgebied in de beken.
(b)   Enige achteruitgang in oppervlakte leefgebied ten gunste van broedvogelsoorten roerdomp (A021) of grote karekiet (A298) is
      toegestaan23.
(c)   De verspreidingsdoelstelling is verwijderd.
De landelijke staat van instandhouding van de rivierdonderpad is op het aspect leefgebied als “matig
ongunstig”27 beoordeeld en heeft voornamelijk betrekking op in beken voorkomende rivierdonderpadden,
waaronder de “beekdonderpad” (Cottus rhenanus). De staat van instandhouding van de “gewone”
rivierdonderpad (Cottus perifretum) die een veel ruimere verspreiding heeft in meren, rivieren en beken,
wordt, behalve in beken, vooralsnog als gunstig beoordeeld. De landelijke doelstelling sluit hierop aan. Er zijn
onvoldoende inventarisatiegegevens over de landelijke verspreiding van de soort op kilometerhokniveau
bekend, daarom worden er geen relatieve bijdragen per gebied gegeven. In de beekdalgebieden is een
landelijke hersteldoelstelling neergelegd. Alleen in de gebieden Veluwe (057) en Geuldal (157), waar het
leefgebied het meest onder druk staat en er mogelijkheden zijn voor herstel van het leefgebied en van de
populatie, is een hersteldoelstelling neergelegd.
                                                                                                                                         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 302 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 303 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                          bijlage C
Motivering van het besluit op basis van de binnengekomen zienswijzen
1           INLEIDING
Op 27 november 2006 zijn 111 ontwerp-aanwijzingsbesluiten gepubliceerd voor de eerste tranche Natura
2000-gebieden.
Deze ontwerp-aanwijzingsbesluiten hebben in de periode van 9 januari 2007 tot en met 19 februari 2007 ter
inzage gelegen. Dit heeft ertoe geleid dat er door bijna 7.800 personen of organisaties een zienswijze is
ingediend over één of meer gebieden. Een belangrijk deel van de argumentatie in deze zienswijzen heeft
betrekking op de gebruikte criteria, de voorgestelde begrenzing van de gebieden en de mogelijke gevolgen
van Natura 2000 voor burgers en het bedrijfsleven. In veel zienswijzen werd dezelfde argumentatie gebruikt
en werden gelijkluidende zorgen geuit.
Er is destijds besloten om in één nota tot een algemene beantwoording van deze breed geuite kritiekpunten
over te gaan. In deze Nota van Antwoord29 is op hoofdlijnen het gevoerde beleid uiteengezet. De Nota van
Antwoord is op 21 november 2007 aan de Tweede Kamer aangeboden en op 13 februari en 6 maart 2008
heeft de Tweede Kamer de nota besproken. Iedereen die een zienswijze heeft ingediend, heeft in een
persoonlijke brief een antwoord ontvangen, waarin op de algemene opmerkingen uit de zienswijze is
ingegaan.
Gelet op het grote aantal zienswijzen dat voor elk gebied is ingediend en het grote aantal onderwerpen dat
daarbij aan de orde is gekomen, is besloten om bij elk besluit de individuele zienswijzen per thema te
behandelen. Dit gebeurt in deze bijlage C. Verder wordt in deze bijlage C vermeld welke specifiek op het
aanwijzingsbesluit van dit gebied betrekking hebbende inspraakreacties zijn binnengekomen en hoe hiermee
is omgegaan bij het opstellen van het aanwijzingsbesluit.
Bij de beantwoording van de zienswijzen zijn ook de provinciale beschouwingen op de zienswijzen betrokken.
Voor het gebied Dinkelland zijn 78 zienswijzen ingediend. De reacties worden hieronder thematisch
besproken.
29
   Ministerie van LNV (2007): Nota van Antwoord. Inspraakprocedure aanwijzing Natura 2000-gebieden. Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, Den Haag.
                                                                                                                                              35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 303 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 304 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland bijlage C
                                                                     36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 304 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 305 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                             bijlage C
2           REACTIES OVER DE PROCEDURE
In een aantal zienswijzen zijn vragen gesteld en opmerkingen gemaakt over de gebruikte
aanmeldingsgegevens en de onderbouwing van de vermelde gegevens in het standaardgegevensformulier,
waaronder “beschermingsstatus”. Verder wordt opgemerkt dat er voor de soorten en habitattypen met de
kwalificatie “aanwezig maar verwaarloosbaar” geen instandhoudingsdoelstellingen in de besluiten hoeven te
worden opgenomen. Daarnaast wordt opgemerkt dat op het standaardgegevensformulier de
bedrijfsactiviteiten, die in en om het gebied plaatsvinden, niet zijn vermeld. Men vraagt zich af of de
Europese Commissie bij de beoordeling van de selectie van de gebieden daarmee rekening heeft kunnen
houden.
Men vraagt zich ook af of de aanmeldingsprocedure wel zorgvuldig genoeg is doorlopen en wijst in dit kader
mede op de verschillen tussen de huidige besluiten en de eerdere concepten die eind 2005 zijn opgesteld. Zo
wordt er gesteld dat de vertaling van de aanmeldingsgegevens naar de doelstellingen disproportioneel is.
Daarnaast zijn de doelstellingen volgens deze insprekers uitgebreider dan de Richtlijn voorschrijft. Door
doelstellingen op te nemen in het ontwerp-aanwijzingsbesluit voor alle soorten en habitattypen en dus ook
voor die soorten en habitattypen waarvoor het gebied niet is geselecteerd, wordt er naar de mening van een
aantal insprekers ten onrechte de suggestie gewekt dat de maatregelen die hieruit voortvloeien het gevolg
zijn van de verplichtingen van de Habitatrichtlijn. In een aantal zienswijzen wordt erop aangedrongen om in
een gebied alleen die habitattypen en soorten te beschermen, waarvoor het gebied tot de categorie van
belangrijkste gebieden behoort.
Insprekers wijzen verder op documenten die in een eerdere fase van het proces ter beoordeling zijn
aangeboden, waarop men wijzigingen heeft voorgesteld en ten aanzien waarvan wijzigingen zijn doorgevoerd
in de ontwerpbesluiten. Het betreft onder andere de profielendocumenten 200630 en gebiedendocumenten uit
2005. Verder wordt er door diverse insprekers op gewezen dat de aanwijzing van een Natura 2000-gebied
een nieuwe wettelijke status tot gevolg heeft. Dat zou moeten betekenen dat in de besluitvorming de
belangen van alle betrokkenen zorgvuldig dienen te worden meegewogen.
Met betrekking tot de hierboven genoemde reacties worden de volgende opmerkingen gemaakt:
Stappen in het selectieproces van Habitatrichtlijngebieden
Zoals in het Verantwoordingsdocument (2003)31 beschreven staat, heeft de aanmelding van
Habitatrichtlijngebieden in twee stappen plaatsgevonden:
Eerste stap van de selectie:
Bij de eerste stap zijn voor elk prioritair habitattype en voor elke prioritaire soort in principe de tien
belangrijkste gebieden geselecteerd. Dit zijn de gebieden waar het type of de soort het best ontwikkeld is en
met de grootste oppervlakte of populatie aanwezig is. Indien bij een bepaald prioritair habitattype de variatie
in soortensamenstelling zodanig groot is dat er meerdere subtypen (plantensociologische eenheden op
verbondsniveau) zijn te onderscheiden, zijn per subtype de vijf belangrijkste gebieden geselecteerd. Een
onderverdeling in subtypen is niet toegepast indien de verschillende subtypen in dezelfde gebieden
voorkomen.
Voor elk niet-prioritair habitattype of elke niet-prioritaire soort is in principe dezelfde methodiek toegepast,
met dien verstande dat voor die typen of soorten de vijf belangrijkste gebieden zijn geselecteerd. Ook hier
geldt dat alleen die gebieden zijn geselecteerd waar het habitattype of de soort het best ontwikkeld is en
waar de grootste oppervlakte of populatie aanwezig is. Indien de variatie in soortensamenstelling van een
niet-prioritair habitattype zodanig groot is dat het type meerdere subtypen omvat, zijn per subtype de drie
30
   Ministerie van LNV (2006): Natura 2000 profielendocument. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.
31
   Ministerie van LNV (2003): “Verantwoordingsdocument”. Selectiemethodiek voor aangemelde Habitatrichtlijngebieden. Ministerie van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, Den Haag.
                                                                                                                                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 305 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 306 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                              bijlage C
belangrijkste gebieden geselecteerd. Ook hier is deze onderverdeling in subtypen niet gemaakt indien de
verschillende subtypen in dezelfde gebieden voorkomen.
Tweede stap van de selectie:
Bij de tweede stap van het selectieproces is onderzocht in hoeverre de landelijke dekking en de geografische
spreiding van de gebieden als voldoende kunnen worden aangemerkt.
De landelijke dekking van habitattypen of soorten betreft de totale oppervlakte van een habitattype of de
totale populatie van een soort binnen de aangemelde gebieden als percentage van de landelijke oppervlakte
van dat habitattype of als percentage van de landelijke populatie van de soort. Als op basis van de selectie in
de eerste stap het aantal geselecteerde “belangrijkste” gebieden onvoldoende dekking oplevert, moet
onderzocht worden welke gebieden aanvullend geselecteerd dan wel aangemeld moeten worden om
voldoende landelijke dekking te halen. Daarnaast is bekeken of gebieden die één ecologische eenheid vormen
met gebieden in België of Duitsland aan de lijst van aangemelde gebieden toegevoegd moeten worden.
Voor ieder niet-prioritair habitattype en iedere niet-prioritaire soort wordt voldoende landelijke dekking
nagestreefd. De indicaties van het European Topic Centre (ETC) en de conclusies van de biogeografische
seminars zijn hiervoor als leidraad gebruikt:
•      < 20% wordt in de meeste gevallen als onvoldoende dekkingsgraad beschouwd;
•      20-60% is een bespreekbaar dekkingspercentage;
•      > 60% is over het algemeen voldoende dekking.
Hierbij is uitdrukkelijk rekening gehouden met de specifieke kenmerken en eisen die de afzonderlijke
habitattypen en soorten stellen. Een relatief laag dekkingspercentage is aanvaardbaar als er sprake is van
weinig bedreigde habitattypen of soorten en deze verspreid voorkomen. Hier geldt het
proportionaliteitsbeginsel: voor habitattypen en soorten die sterker onder druk staan, wordt relatief meer
bijgedragen binnen het Natura 2000-netwerk dan voor meer algemeen voorkomende habitattypen en
soorten. Voor prioritaire habitattypen en prioritaire soorten hebben de lidstaten een bijzondere
verantwoordelijkheid en verwacht de Europese Commissie dat een hoger dekkingspercentage wordt bereikt.
Beoordeling aanmeldingen door de Europese Commissie
In 2003 is de Nederlandse bijdrage aan de communautaire lijst van Habitatrichtlijngebieden door de
Europese Commissie goedgekeurd (hoofdstuk 2). Daaraan voorafgaand zijn in respectievelijk 1996 en 1998
voorlopige aanmeldingen bij de Europese Commissie ingediend. In het Lijstdocument (2004)32 is het
Nederlandse deel van de communautaire lijst voor de Atlantische biogeografische regio opgenomen.
Hoofdstuk 3 van het Lijstdocument geeft per habitattype en per soort een toelichting op de selectie van
gebieden. Hierbij staat steeds expliciet aangegeven hoe de Europese Commissie de aanmelding van 1998
heeft beoordeeld. Daaruit blijkt dat de Europese Commissie voor diverse habitattypen en soorten in 2002
heeft gemeld dat er een onvoldoende dekking was. Om die reden is de aanmelding van 2003 nog met een
aantal gebieden uitgebreid. Het Reactiedocument (2004)33 bevat een Nota van Antwoord met betrekking tot
de openbare voorbereidingsprocedure voor de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden, die begin 2003 heeft
plaatsgevonden.
Misverstanden over de aanmelding
Een veel gehoord argument is dat de bedrijfsactiviteiten die in en om het gebied plaatsvinden bij de
aanmelding gemeld hadden moeten worden, zodat de Europese Commissie rekening had kunnen houden met
bestaand gebruik. Dit berust op een misverstand. Zoals in paragraaf 2.1.1 van de Nota van Antwoord
uitvoerig uiteen is gezet, is het standaardgegevensformulier bedoeld om de potentiële
Habitatrichtlijngebieden met de natuurwaarden bij de Europese Commissie aan te melden. Op het formulier
staat per rubriek nauwkeurig aangegeven welke gegevens vóór de aanmelding verstrekt dienen te worden en
welke gegevens in een later stadium verstrekt kunnen worden. Eén van de rubrieken die pas ingevuld hoeft
32
   Ministerie van LNV (2004): “Lijstdocument”. Overzicht van gebiedsselectie voor de Habitatrichtlijn. Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, Den Haag.
33
   Ministerie van LNV (2004): Reactiedocument aanmelding Habitatrichtlijngebieden. Resultaten van de ontvangen reacties bij de openbare procedure
voor de aanmelding van Habitatrichtlijngebieden in het kader van Natura 2000. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.
                                                                                                                                                  38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 306 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 307 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                            bijlage C
te worden nadat het gebied deel uitmaakt van het Natura 2000-netwerk is de rubriek “Activiteiten en
invloeden in en buiten het betrokken gebied”. Die gegevens dienen vooral als basisinformatie voor de
Europese Commissie om de uitvoering van de Richtlijn te kunnen volgen en haar rol als toezichthouder te
kunnen vervullen. De aanmelding vindt uitsluitend op ecologische gronden plaats. Het is dan ook een
misvatting te veronderstellen dat de Europese Commissie bij de besluitvorming van onjuiste of onvolledige
gegevens zou zijn uitgegaan.
Zoals in paragraaf 3.3 van de Nota van Antwoord staat beschreven, dienen ook voor de soorten en
habitattypen die niet direct tot de selectie van dat betreffende Habitatrichtlijngebied hebben geleid, maar die
wel in dat gebied voorkomen, instandhoudingsdoelstellingen te worden opgesteld. Dat zijn namelijk ook
soorten en habitattypen waarvoor het gebied is aangemeld. Het berust op een misverstand te
veronderstellen dat uit de Richtlijn uitsluitend een verplichting zou voortvloeien met betrekking tot
habitattypen en soorten waarvoor het gebied is geselecteerd en dat er met betrekking tot de overige
habitattypen en soorten van bijlage II geen verplichtingen zouden bestaan. Er worden daarom niet alleen
instandhoudingsdoelstellingen voor de habitattypen of de soorten waarvoor het gebied is geselecteerd
geformuleerd, maar voor alle habitattypen of soorten, waarvoor een gebied is aangemeld. Op het
standaardgegevensformulier dat naar de Europese Commissie gaat moeten alle relevante Natura 2000-
waarden worden vermeld en de daarop verstrekte gegevens moeten geregeld worden geactualiseerd.
Voor één bepaalde categorie kan het formuleren van instandhoudingsdoelstellingen echter achterwege
blijven. Het betreft de categorie “aanwezig maar verwaarloosbaar”. Een habitattype of soort kan in een
bepaald gebied in zodanige minieme oppervlakte of slechts incidenteel aanwezig zijn, dat mag worden
aangenomen dat het habitattype of de soort zich in dit gebied niet blijvend kan handhaven. Het ontstaan van
deze categorie (aanwezig maar verwaarloosbaar) is het gevolg van de voorgeschreven
aanmeldingssystematiek, waarbij de lidstaat voor elk gebied alle aanwezige habitattypen en soorten –
ongeachte de mate waarin ze voorkomen – dient te melden. Voor deze categorie zijn dan ook geen
instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd.
Motivering
Naar aanleiding van de ingediende zienswijzen is de selectie van de gebieden inzichtelijker gemaakt. Er is per
gebied uiteengezet waarom het gebied is aangemeld en op grond van welke criteria dit is gebeurd. Naast de
reeds uitgebreide toelichting in de Nota van Antwoord is in de Nota van toelichting van dit besluit op een
overzichtelijke wijze aangegeven voor welke soorten en habitattypen het gebied is aangemeld.
Betrokkenheid bij de voorbereiding van de aanwijzing
Voor de nationale procedure voor de aanwijzing van Natura 2000-gebieden wordt verwezen naar de
paragrafen 1.1.4 en 1.3.5 van de Nota van Antwoord. In deze paragrafen wordt uitvoerig ingegaan op de
gevolgde procedure, die uiteindelijk tot de terinzagelegging van het ontwerp-aanwijzingsbesluit van dit
gebied heeft geleid. Daaruit blijkt dat dit deel van de procedure meerdere jaren in beslag heeft genomen. Zo
hebben de betrokken ministeries, provincies, kamers van koophandel, (regionale) land- en
tuinbouworganisaties, gemeenten, waterschappen, drinkwaterwinners, visserijorganisaties,
recreatieorganisaties, natuurbeschermingsorganisaties en gegevensbeheerders eind 2005 het concept Natura
2000 doelendocument (2005) en de concept Natura 2000-gebiedendocumenten (2005) voor de 162 gebieden
ontvangen, met het verzoek om commentaar te geven. Naar aanleiding van de reacties zijn waar nodig nog
aanvullende gesprekken gevoerd. Deze consultatie maakte deel uit van de voorbereiding van de
besluitvorming en heeft nog tot wijzigingen geleid. Het resultaat van deze voorbereiding heeft ter inzage
gelegen en ten aanzien van deze ontwerp-aanwijzingsbesluiten heeft een ieder een zienswijze kunnen
indienen.
Zorgvuldigheid van de procedure en afweging van belangen
In de paragrafen 2.1.1 en 1.1.8 van de Nota van Antwoord is de selectieprocedure uitvoerig beschreven en is
uiteengezet hoe de verschillende belangen tegen elkaar zijn afgewogen. De keuze van een Natura 2000-
gebied heeft uitsluitend plaatsgevonden op basis van de aanwezigheid van de in bijlage I en II van de
Habitatrichtlijn genoemde habitattypen en soorten. Deze werkwijze vloeit voort uit de in de Habitatrichtlijn
genoemde criteria en de hierop gebaseerde Europese jurisprudentie. Het is niet mogelijk om hiervan af te
wijken. Pas in een later stadium – bij het vaststellen van de instandhoudingsdoelstellingen en bij het
                                                                                                                39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 307 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 308 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                        bijlage C
vaststellen van het beheerplan – kunnen naast de ecologische belangen ook andere belangen aan de orde
komen. Dit is in de paragrafen 3.4 en 3.5 van de Nota van Antwoord verder uiteengezet. Gesteld mag
worden dat de procedure die bij de aanwijzing van de gebieden is gevolgd zorgvuldig is geweest en geheel
overeenkomstig de wet- en regelgeving heeft plaatsgevonden.
                                                                                                            40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 308 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 309 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                               bijlage C
3           REACTIES OVER DE BEGRENZING
3.1         ALGEMEEN
Bij de begrenzing van het gebied heeft een aantal insprekers aangegeven dat geen rekening wordt gehouden
met andere dan ecologische eisen. Insprekers hebben aangegeven dat ze bezwaar hebben tegen de opname
van nieuwe natuur: delen van de Ecologische Hoofdstructuur die een natuurfunctie krijgen en die in
landbouwkundig gebruik zijn of waren. Insprekers wijzen op de gedane toezeggingen in het kader van
nieuwe natuur en de Ecologische Hoofdstructuur. Tevens wordt in zienswijzen gemeld dat bepaalde
habitattypen en soorten niet of in beperkte mate aanwezig zijn in delen van het gebied. Insprekers
verwachten dat in ieder geval die gronden waar deze waarden niet aanwezig zijn buiten de begrenzing van
het Natura 2000-gebied worden gelaten.
Er wordt voor gepleit om de Natura 2000-gebieden op eenduidige wijze ook in het verticale vlak te begrenzen
op 500 voet, zijnde de bestaande minimumvlieghoogte. Verder wordt aangegeven dat bij de aanwijzing van
de Vogelrichtlijngebieden destijds voor een bufferzone van 100 meter rond jachthavens gekozen is. In die
geest wordt er bepleit om een bufferzone van 300 tot 500 meter rond agrarische- en recreatiebedrijven in te
stellen. Tevens wordt er aangegeven dat de aanmelding onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd is, zodat
de onderzoeksplicht bij de belanghebbende wordt gelegd wanneer deze de begrenzing gewijzigd wil zien.
Met betrekking tot de hierboven genoemde argumenten worden de volgende opmerkingen gemaakt:
Uitgangspunten begrenzing Habitatrichtlijngebieden
Zoals in paragraaf 2.2 van de Nota van Antwoord en in bijlage 9.1 van het Natura 2000 doelendocument
(2006)34 uitvoerig uiteen is gezet, is ook bij het begrenzen van een gebied geen rekening gehouden met
andere vereisten dan die verband houden met de aanwezigheid en de instandhouding van de natuurlijke
habitats en soorten. Daarbij zijn de volgende algemene uitgangspunten gebruikt:
•      Habitattypen en soorten van de bijlagen: de habitattypen van bijlage I en de leefgebieden van de
       soorten van bijlage II van de Habitatrichtlijn (en dus niet de soorten van bijlage IV) vormen het
       uitgangspunt voor de begrenzing. Dit is inclusief in kwaliteit achteruitgegane en gedegenereerde
       terreindelen, indien herstel haalbaar is en voor zover nodig voor de instandhouding van de aanwezige
       habitattypen en/of soorten.
•      Herkenbare eenheden en identiteit: er is gestreefd naar de begrenzing van herkenbare en beheerbare
       eenheden: ecologische eenheden (bijvoorbeeld op basis van vegetatiestructuur, hydrologie of
       geomorfologie) of beheereenheden. Door eenheden op deze manier te begrenzen krijgt het gebied een
       duidelijke identiteit.
•      “Cement tussen de bakstenen”: de begrenzing van ecologische eenheden impliceert dat het
       Habitatrichtlijngebied bestaat uit de habitattypen van bijlage I en het leefgebied van de soorten van
       bijlage II én een stelsel van natuurwaarden waarvoor het gebied niet is geselecteerd en/of niet is
       aangemeld. Die natuurwaarden, gekenmerkt als het “cement tussen de bakstenen”, maken integraal
       onderdeel uit van de ecosystemen en zijn nodig voor herstel en/of instandhouding van de betreffende in
       de Richtlijn opgenomen habitattypen en/of soorten.
•      Deelgebieden: bij zeer sterke versnippering in meerdere deelgebieden worden alleen deze deelgebieden
       begrensd. De verschillende deelgebieden bevatten dan elk afzonderlijk de habitattypen en/of soorten
       waarvoor het gebied geselecteerd is.
•      Enclaves: binnen grote eenheden zijn enclaves van grootschalige landbouw en/of bebouwing uitgesloten,
       voor zover ze geen wezenlijke bijdrage leveren aan de instandhouding van de betreffende habitattypen
       en/of soorten.
•      Aansluiting bij administratieve grenzen: er is zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande administratieve
       grenzen (bijvoorbeeld begrenzing van onder de Natuurbeschermingswet aangewezen gebieden,
       Nationale Parken, Vogelrichtlijngebieden en/of eigendomsgrenzen).
•      Herkenbare topografische lijnen: de gebiedsgrenzen vallen bij voorkeur samen met duidelijk in het
       landschap herkenbare topografische lijnen, zoals wegen, sloten, heggen, oevers, bosranden en
34
   Ministerie van LNV (2006): Natura 2000 doelendocument. Duidelijkheid bieden, richting geven en ruimte laten. Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, Den Haag.
                                                                                                                                                   41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 309 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 310 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                              bijlage C
      markante verschillen in landgebruik.
Hoofdlijnen aanpassing begrenzing Natura 2000-gebieden
De herbegrenzing is doorgevoerd op basis van technische en/of inhoudelijke argumenten.
Technische aanpassingen:
Dit zijn vaak minieme kaarttechnische verbeteringen teneinde de grenzen af te stemmen en
gelijk te trekken. Het zijn ook pragmatische aanpassingen. Hierdoor blijven het beheer en de bescherming
hanteerbaar en wordt de burger een zo duidelijk en eenvoudig mogelijke begrenzing geboden. Dit kan
betekenen dat Vogel- en Habitatrichtlijngebieden die voor een belangrijk deel overlap vertonen met
(voormalige) beschermde en staatsnatuurmonumenten op deze begrenzing afgestemd worden. Hierdoor
worden onlogische verschillen vermeden.
Verder betreft dit ook het zoveel mogelijk op kaart uitzonderen van bestaande bebouwing, tuinen en erven
die alleen tekstueel waren geëxclaveerd. Tot deze categorie behoren ook aanpassingen aan de hand van
kadastrale perceelsgrenzen in verband met de kadastrale registratie van bij de aanwijzing “betrokken”
percelen (zie Nota van toelichting, paragraaf 3.3). Hiermee wordt voorkomen dat kadastrale percelen die
slechts voor een onbetekenend deel met het gebied overlappen, kadastraal worden ingeschreven als deel
uitmakend van het gebied.
Inhoudelijke aanpassingen:
Gebleken is dat in een beperkt aantal gevallen bij de begrenzing van Habitatrichtlijngebieden onvoldoende
rekening is gehouden met de verspreiding van relevante habitattypen of leefgebieden van soorten, waardoor
aanpassingen (zowel uitbreiding als verkleining) noodzakelijk waren. Dit is meestal het gevolg van
verbeterde en toegenomen kennis. Ook uitbreidingen die noodzakelijk zijn voor het behalen van de
instandhoudingsdoelstellingen van het gebied, vallen in deze categorie van inhoudelijke aanpassingen.
Meebegrenzen van nieuwe natuur
Met nieuwe natuur worden delen van de Ecologische Hoofdstructuur bedoeld die een natuurfunctie krijgen en
die in landbouwkundig gebruik zijn of waren. Een groot deel van deze nieuwe natuur is inmiddels al
verworven en als natuurgebied ingericht. Nieuwe natuur is meebegrensd indien (in geval van een
Habitatrichtlijngebied) één van de volgende situaties van toepassing is:
1. wanneer het natuurdoel van de nieuwe natuur overeenkomt met dat van het aangrenzende aangemelde
      Natura 2000-gebied (de natuurwaarden zijn al aanwezig of zullen conform vastgestelde plannen worden
      ontwikkeld). Het betreffende natuurdoel dient uiteraard invulling te geven aan de
      instandhoudingsdoelstellingen van het gebied.
2. wanneer de nieuwe natuur aantoonbaar noodzakelijk is om de instandhoudingsdoelstellingen te kunnen
      realiseren.
Voor nieuwe natuur die nodig is voor de realisatie van Natura 2000 blijft het principe van vrijwilligheid gelden
bij verwerving van de gronden en bij omzetting van cultuurgrond naar natuur (zie verder paragraaf 2.2.2 van
de Nota van Antwoord). De nieuwe natuur die is toegevoegd na de aanmelding in 2003 is naar aanleiding van
ingediende zienswijzen op de ontwerp-aanwijzingsbesluiten nogmaals kritisch getoetst aan de hiervoor
genoemde criteria. Het resultaat staat beschreven in paragraaf 3.3 van de Nota van toelichting.
Het beleid om nieuwe natuur van ná 1 mei 1988 niet als verzuringsgevoelig aan te merken, is nooit van
toepassing geweest op de oude Natuurbeschermingswet. Ook voor de inwerkingtreding van de
Natuurbeschermingswet 1998 was het voor de beoordeling alleen van belang of een bepaalde activiteit
schade aan een aangewezen beschermd natuurmonument toebracht. De vraag of een deel van een bepaald
beschermd natuurmonument als zogenoemde nieuwe natuur moest worden aangemerkt, heeft in deze
besluitvorming geen rol gespeeld. Als een bepaald gebied als beschermd natuurmonument was aangewezen,
genoot zo’n natuurmonument de volledige bescherming van de Natuurbeschermingswet.
Bufferzones en exclavering van recreatieondernemingen en agrarische bedrijven
Een bufferzone van 300 tot 500 meter rond recreatieondernemingen en agrarische bedrijven, waar door vele
ondernemers om is verzocht, behoort niet tot de mogelijkheden. De reden hiervoor is dat menselijk gebruik
of de door de mens toegekende bestemming niet bepalend is voor de vraag of een gebied of terrein als
                                                                                                                  42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 310 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 311 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                             bijlage C
Natura 2000-gebied aangewezen dient te worden. Ecologische redenen zijn daarbij bepalend. Een Natura
2000-gebied is in zijn geheel van belang.
Ook in de uitspraak van de Raad van State over de aanwijzing van één van de eerste Natura 2000-gebieden
is de vraag over een bufferzone aan de orde gekomen. De Raad van State was toen van oordeel dat “het
aanhouden van een minimale afstand tot bedrijfsbebouwing niet mogelijk is, omdat niet in algemene zin ten
behoeve van de in het gebied gelegen agrarische bedrijfsbebouwing kan worden vastgesteld in hoeverre de
binnen die afstand gelegen gronden naar ecologische maatstaven al dan niet tot het aan te wijzen gebied
moeten worden gerekend”35.
Bij Vogelrichtlijngebieden wordt het hele gebied door de vogels gebruikt voor broeden, foerageren en/of
rusten, hoewel niet elk deel even intensief wordt benut. Voor Habitatrichtlijngebieden geldt een vergelijkbare
aanpak hoewel habitattypen meestal geen grote, aaneengesloten oppervlakten beslaan. Daar staat tegenover
dat de instandhouding van habitattypen meestal een ruimere begrenzing vereist omdat ook rekening moet
worden gehouden met een mogelijke verschuiving van de habitatwaarden door het gebied (successie).
Daarentegen maken bestaande bebouwing, erven, tuinen, steigers, verhardingen en hoofdspoorwegen geen
deel uit van een Natura 2000-gebied. Zij zijn door hun fysieke aard meestal ongeschikt. Eventuele
uitzonderingen op deze algemene regel zijn opgenomen in paragraaf 3.3 van de Nota van toelichting van het
besluit. Ook mijnbouwinrichtingen en -installaties vallen onder de definitie van een bouwwerk en daarmee
onder de exclaveringsformule (zie paragraaf 3.4 van de Nota van toelichting). Dat geldt niet voor
ondergronds of onderwater voorkomende structuren zoals gas- en waterleidingen. De aanwezigheid hiervan
betekent niet per definitie dat deze gebieden ongeschikt zijn voor planten of dieren en ze zijn daarom niet
geëxclaveerd.
Zie ook paragraaf 2.2.6 van de Nota van Antwoord.
Verticale begrenzing
In paragraaf 2.2.9 van de Nota van Antwoord wordt vermeld dat er geen verticale grens in de Natura 2000-
gebieden is opgenomen. Wel moet gewaarborgd zijn dat vliegbewegingen in de omgeving van Natura 2000-
gebieden niet tot aantasting van natuurlijke kenmerken leiden. Dat geldt voor de gehele burgerluchtvaart
(inclusief parasailen, parachutespringen en luchtballonvaren), het militaire luchtverkeer en alle andere
activiteiten die in samenhang met deze vliegbewegingen in het luchtruim of op de grond plaatsvinden, zoals
schietoefeningen en parachutespringen. De effectbeoordeling van dit soort activiteiten kan daarom het best
per gebied plaatsvinden, toegesneden op de omstandigheden ter plekke. Het is dus niet zinvol om hiervoor
generieke normen in de besluiten op te nemen. Indien aan de orde, wordt het bestaand gebruik door
luchtverkeer beoordeeld bij het opstellen van het beheerplan. Voorwaarde blijft ook hier dat het bestaande
gebruik de instandhoudingsdoelstellingen niet in gevaar mag brengen.
3.2         SPECIFIEKE REACTIES OVER DE BEGRENZING
Een inspreker geeft aan dat het Omleidingskanaal op de kaart Untere Dinkel genoemd wordt en is van
mening dat dit niet klopt.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Het is niet duidelijk waar inspreker op doelt
want de benaming “Omleidingskanaal” staat juist op de kaart en er is daar geen vermelding “Untere Dinkel”
aanwezig. Ook al zou dit toch het geval zijn, kan dat niet in dit besluit worden gewijzigd omdat de (vaste)
ondergrond van de kaarten afkomstig is van het Kadaster/Topografische Dienst (zie copyright-vermelding op
de kaart).
Meerdere insprekers zijn van mening dat de naam van het Natura 2000-gebied Dinkelland verwarrend is,
omdat daarbij gedacht kan worden aan gronden in de gemeente Dinkelland, terwijl dit gebied geheel in de
gemeente Losser is gelegen. De insprekers doen de suggestie te spreken van “Dinkeldal” of “Stroomgebied
Bovendinkel”.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. De gebiedsnaam is niet gewijzigd omdat dit
alleen nog maar aanleiding kan geven tot meer verwarring. De benaming Dinkelland is overigens al bij de
35
   Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, 5 november 2008, nr. 200802546/1.
                                                                                                                 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 311 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 312 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                           bijlage C
eerste aanmelding in 1998 aan het gebied gegeven, drie jaar voordat de gemeente Dinkelland werd gevormd
uit de samenvoeging van de gemeenten Ootmarsum, Denekamp en Weerselo.
Meerdere insprekers merken op dat veel kadastrale percelen opgenomen zijn in het Natura 2000-gebied
Dinkelland. De insprekers zijn van mening dat de begrenzing gewijzigd moet worden zodat deze gebieden
buiten de begrenzing vallen. Daarbij noemt één inspreker specifiek dat bij deze kadastrale percelen veel
landbouwgronden met nieuwe natuur zijn opgenomen. Deze inspreker merkt op dat alleen in het noorden
van het gebied bestaande natuur aanwezig is.
Een inspreker merkt op dat goede landbouwgrond langs de beken in het zuiden van Losser en in Overdinkel
extensiever worden gebruikt door het nieuwe mestbeleid waarbij meer wordt verwacht van het zelfleverende
vermogen van de grond. De inspreker vindt dat dit beleid al in het voordeel van de ecologie werkt en is
daarom van mening dat hier geen Natura 2000 nodig is. Dat zou namelijk alleen maar voor lastenverzwaring
zorgen.
Een inspreker laat weten dat percelen zijn aangewezen die in het bestemmingsplan Buitengebied als
cultuurgronden zijn omschreven. Dit gaat dan om agrarisch gebied met landschappelijke waarden en geen
natuurwetenschappelijke waarden.
De zienswijzen hebben geleid tot aanpassing van het besluit. Zoals in paragraaf 3.3 is toegelicht is de
begrenzing van landbouwgronden langs de Dinkel (exclusief de zijbeken) in beginsel beperkt tot een strook
van (minimaal) 25 meter aan weerzijden van de rivier. Hiermee zijn de bezwaren dat veel landbouwgronden
langs de Dinkel onnodig in het Natura 2000-gebied zijn opgenomen, in belangrijke mate weggenomen.
Hierdoor is de omvang van het langs de Dinkel begrensde gebied met ongeveer de helft verkleind (in totaal
ruim 300 ha landbouwgronden verwijderd).
Een inspreker is van mening dat de geselecteerde habitattypen niet in het Natura 2000-gebied Dinkelland
voorkomen op de gronden van de inspreker en dat de aanwezigheid van de rivierdonderpad (H1163) daar
niet is aangetoond. De inspreker wil dan ook dat deze gronden buiten de begrenzing van het Natura 2000-
gebied Dinkelland worden gehaald.
De zienswijze heeft geleid tot aanpassing van het besluit. Van de vier percelen die op naam van de inspreker
staan en binnen het aangemelde gebied vallen (8,5 ha), is er één (1,1 ha) geheel buiten het gebied komen
te liggen. Van de tweede (6,7 ha) ligt alleen een strook langs de Dinkel nog binnen het gebied (0,25 ha). Van
het derde perceel (0,5 ha) is ongeveer de helft (bosstrook) binnen het gebied gebleven. Het vierde perceel
(0,2 ha), onderdeel van bos langs de rivier, is geheel gehandhaafd. Voor de motivering wordt verwezen naar
paragraaf 3.3 van de Nota van Toelichting.
                                                                                                               44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 312 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 313 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                           bijlage C
Een inspreker mist de ecologische waarde van het gekanaliseerde deel van de Dinkel en merkt op dat
volgens het Waterschap dit deel weer in oude staat hersteld moet worden.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Herstel van het meanderende karakter van de
Dinkel zal het herstel van de habitattypen (met name stroomdalgraslanden) ten goede komen. Zoals uit de
derde antwoord in deze paragraaf blijkt, is de omvang van het gebied aanzienlijk beperkt omdat voor het
herstel van habitattypen niet het gehele inundatiegebied van de Dinkel hoeft te worden opgenomen in het
Natura 2000-gebied.
Een inspreker is van mening dat het deel bij Huis Singraven, wat voorheen wel begrensd was, binnen de
begrenzing hoort, omdat de kamsalamander (H1166) hier voorkomt. Een verbinding leggen tussen
kamsalamanderpopulaties in de Natura 2000-gebieden Landgoederen Oldenzaal (050), Achter de Voort,
Agelerbroek en Voltherbroek (047) en die in Dinkelland nabij Huis Singraven wordt volgens de inspreker nu
sterk belemmerd.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Landgoed Singraven is uit de begrenzing
verwijderd omdat er geen Natura 2000-waarden bleken voor te komen waarvoor dit gebied is aangewezen.
Het Natura 2000-gebied Dinkelland is verder niet voor de kamsalamander aangemeld. Betekenis van een
gebied als verbindingszone tussen populaties vormt geen reden voor uitbreiding van een Natura 2000-
gebied.
Een inspreker vindt dat het Natura 2000-gebied Dinkelland moet worden doorgetrokken naar de rivier de
Vecht.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Het gebied is op grond van ecologische
motieven begrensd aan de hand van de actuele en potentiële ligging van habitattypen en het leefgebied van
een soort. De inspreker geeft geen enkele vorm van onderbouwing voor een dergelijke ingrijpende
uitbreiding van het gebied. Bovenal ligt het grootste deel van de gevraagde uitbreiding op Duits grondgebied
(bij Ootmarsum verlaat de Dinkel Nederland). Duitsland (Land Niedersachsen) heeft langs de Dinkel geen
Habitatrichtlijngebieden aangemeld.
In het beekdal van de Beneden-Dinkel liggen volgens een inspreker nog resten van de Geele beek welke
bovenstrooms Puntbeek en later Sombeek heet. Bij Lattrop voegt de Rammelbeek zich erbij en daar is
volgens de inspreker ten onrechte Geele beek neergezet. De inspreker is van mening dat de Geele beek
behoud en waar mogelijk ook herstel verdient, omdat uit onderzoek blijkt wat de natuurwaarden voor dit
behoud en herstel zijn. Verzocht wordt de Geele beek als zijbeek van de Dinkel minstens tot de
Nordhornsestraat als waterlichaam op de kaart aan te geven.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Het gebied is begrensd op de actuele (en
potentiële) aanwezigheid van habitattypen en soorten waarvoor het gebied is aangewezen. Inspreker maakt
niet duidelijk wat de voorgestelde uitbreiding aan de instandhouding van deze waarden zou kunnen
bijdragen.
Een inspreker verzoekt tot opsplitsing van het Natura 2000-gebied Dinkelland in afzonderlijke gebieden,
zoals volgens de inspreker oorspronkelijk aangemeld.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. De begrenzing van het gebied is in het
ontwerpbesluit grotendeels identiek aan de aanmelding (exclusief Singraven) bestaande uit de deelgebieden
Dinkel met enkele zijbeken, Punthuizen en Stroothuizen. Er bestaat geen aanmelding waarbij deelgebieden
apart zijn opgenomen.
Een inspreker is van mening dat de begrenzing van het Natura 2000-gebied Dinkelland nogal willekeurig lijkt.
Bij de grens met de gemeente Dinkelland ligt abrupt de grens; blijkbaar is dit gebied vanuit ecologisch
oogpunt niet waardevol genoeg. Dit geldt ook voor andere gebieds- en gemeentegrenzen aldus de inspreker.
                                                                                                               45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 313 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 314 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                              bijlage C
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. De gemeentegrens van Losser ligt op ruim 3
kilometer verder van de noordgrens stroomafwaarts langs de Dinkel dus het is niet duidelijker op welke
“abrupte” grens in de zienswijze wordt gedoeld. Verder wordt verwezen naar het antwoord in de derde alinea
van deze paragraaf.
Een inspreker wijst op de kleinschaligheid van het gebied en vraagt zich af waarom dit gebied aangewezen is
als Natura 2000-gebied. Dit terwijl er volgens de inspreker gebieden zijn die beter geschikt zijn. De inspreker
noemt als voorbeeld van te kleine deelgebieden Stroothuizen, Beuninger-achterveld en Punthuizen en geeft
aan dat deze weinig toevoegen ten opzichte van grotere gebieden net over de grens. Waterlopen zouden
volgens de inspreker zonder de bredere stroomgebiedbegrenzing, voornamelijk als lijnelement, als Natura
2000-gebied aangewezen moeten zijn. De inspreker is van mening dat de te beschermen waarden niet als
zodanig in het gebied aanwezig zijn. De inspreker doelt dan vooral op de Elsbeek, De Ruhenbergbeek, de
Glanerbeek en de gekanaliseerde delen van de Dinkel.
De zienswijze is niet overgenomen. De gebieden die inspreker noemt (Stroothuizen, Beuninger-achterveld en
Punthuizen) zijn zeer waardevol voor verschillende habitattypen van bijlage I van de Habitatrichtlijn,
waarvoor het gebied is aangewezen. Voorts wordt opgemerkt dat elke lidstaat verantwoordelijk is voor het
eigen deel van de Natura 2000 verplichtingen en niet kan verwijzen naar kwaliteit over de grens. Dat
waterlopen met brede stroomgebiedbegrenzing zijn opgenomen vloeit voort uit het feit dat in aangrenzende
delen van de waterlopen habitattypen van bijlage I van de Habitatrichtlijn aanwezig zijn, ofwel ontwikkeld
kunnen worden. Het is mogelijk dat sommige gebiedsdelen en waterlopen mindere kwaliteiten hebben maar
evengoed zijn deze gebiedsdelen van doorslaggevend belang voor het bereiken van instandhoudingsdoelen
waarvoor het totale gebied is aangewezen.
Een inspreker merkt op dat er op de kaart gesproken wordt van zandgrond, terwijl het zware
zandgrond/kleigrond betreft.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Het is niet duidelijk waar in deze zienswijze op
wordt gedoeld. In het ontwerpbesluit komt het woord “zandgronden” alleen voor in de benaming van twee
subtypen van habitattypen: “Eiken-haagbeukenbos (hogere zandgronden) subtype A (H9160A)” en “Vochtige
heiden (hogere zandgronden) subtype A (H4010A)”. Het begrip “hogere zandgronden” verwijst hier naar de
fysisch-geografische regio “hogere zandgronden” dat de hogere delen van Nederland omvat (met
uitzondering van het rivierengebied en Zuid-Limburg).
                                                                                                                  46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 314 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 315 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                           bijlage C
4        REACTIES OVER DE INSTANDHOUDINGSDOELSTELLINGEN
4.1      ALGEMEEN
In de zienswijzen zijn veel opmerkingen gemaakt over de instandhoudingsdoelstellingen en over de realisatie
hiervan.
Er is voorgesteld om de tekst van de algemene instandhoudingsdoelstelling “behoud van de bijdrage van het
Natura 2000-gebied aan de biologische diversiteit en aan de gunstige staat van instandhouding van
natuurlijke habitattypen en soorten binnen de Europese Unie” te vervangen door de letterlijke tekst van de
Habitatrichtlijn: “behoud van de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan het waarborgen van de biologische
diversiteit door het instandhouden van habitattypen en soorten binnen de Europese Unie”.
Verder is voorgesteld om de tekst van de algemene instandhoudingsdoelstelling “behoud en waar nodig
herstel van de natuurlijke kenmerken en van de samenhang van de ecologische structuur en functie van het
gehele gebied voor alle habitattypen en soorten waarvoor instandhoudingsdoelstellingen zijn geformuleerd”
te schrappen omdat met de formulering in het ontwerpbesluit onvoldoende rekening is gehouden met de
wijze waarop in jurisprudentie rekening is gehouden met de termen “natuurlijke kenmerken” en
“instandhoudingsdoelstellingen”.
Er zijn vragen gesteld over de gestelde nationale doelen, de monitoring in Natura 2000-gebieden, de
afstemming en de verantwoordelijkheden. In een aantal zienswijzen wordt de vraag gesteld of de besluiten in
samenhang met elkaar en met de gebieden daarbuiten wel een voldoende bijdrage leveren om de soorten en
habitattypen in een landelijk gunstige staat van instandhouding te brengen of te houden. De vrees wordt
uitgesproken dat dit niet het geval is. Daarnaast wordt er verzocht om voor die soorten en habitattypen,
waarvoor sprake is van een ongunstige staat van instandhouding, zowel landelijk als op gebiedsniveau een
herstelopgave te formuleren tenzij er ecologische redenen zijn om hiervan af te zien. Het achterwege laten
van adequate herstelopgaven wordt door insprekers als onacceptabel gezien en in strijd met de wettelijke
verplichtingen.
In een zienswijze is gevraagd om alsnog, voor de soorten en habitattypen die zich in een zeer ongunstige
staat van instandhouding bevinden, minimaal complementaire doelen op te nemen in de gebieden waar
herstelmogelijkheden zijn of migratie kan plaatsvinden.
Het besluit zou moeten aangeven wat de gevolgen zijn wanneer een soort uit een gebied dreigt te
verdwijnen. Daarnaast zou er een gegronde reden aanwezig moeten zijn wanneer er niet gestreefd wordt
naar een gunstige staat van instandhouding.
Anderzijds wordt in zienswijzen aangeduid dat veel doelen te hoog gegrepen zijn en dat deze alleen met
grote (financiële) inspanningen bereikt kunnen worden. Er wordt over de instandhoudingsdoelstellingen
opgemerkt dat ze de status zouden moeten krijgen van een inspanningsverplichting en niet van een
resultaatsverplichting. Enkele insprekers menen dat bij het vaststellen van de doelstellingen veel geleund
wordt op informatie over het voorkomen van flora en fauna in vroegere jaren, die niet gebaseerd is op
voldoende wetenschappelijke gegevens. Het is onduidelijk of deze waarden daadwerkelijk aanwezig zijn. Om
die reden zouden de aanwezige habitattypen op een kaart aangeduid moeten worden.
Weer anderen menen dat de uitgangssituatie helder moet worden omschreven in het aanwijzingsbesluit.
Tegelijkertijd zal er een termijn gegeven moeten worden waarbinnen de doelstellingen gerealiseerd moeten
worden.
In de besluiten wordt er volgens insprekers niet ingegaan op de mogelijke gevolgen van klimaatverandering,
terwijl deze veranderingen bepalend kunnen zijn voor de haalbaarheid van de natuurdoelen.
Er wordt bovendien gevraagd om de kernopgaven in de aanwijzingen op te nemen, dan wel het Natura 2000
doelendocument (2006) deel uit te laten maken van de aanwijzingsbesluiten. Uit het besluit zou duidelijk
moeten blijken voor welke functie(s) en voor welke soort(en) het gebied wordt aangewezen, zodat duidelijk
is of de soorten in al hun levensbehoeften worden beschermd. Daar waar niet alle levensbehoeften in een
Natura 2000-gebied zijn beschermd dient te worden aangegeven waar de ontbrekende functies zijn gelegen
en wat de beschermingsstatus is.
                                                                                                               47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 315 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 316 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                             bijlage C
Er wordt gevraagd om rekening te houden met vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied en met
regionale en lokale bijzonderheden.
Dat het concretiseren van maatregelen wordt doorgeschoven naar het beheerplan geeft voor veel insprekers
onduidelijkheid; hierdoor kan het overleg over het beheerplan onder grote spanning komen te staan. Zij
bepleiten duidelijke kaders voor het beheerplan, zodat er constructief aan de uitwerking kan worden gewerkt.
Daarnaast wordt opgemerkt dat bij het vaststellen van de instandhoudingsdoelstellingen alleen wordt
uitgegaan van bestaande budgetten. Welke consequenties de instandhoudingsdoelstellingen hebben in
financiële zin wordt pas duidelijk bij het tot stand komen van de beheerplannen.
Met betrekking tot de hierboven genoemde zienswijzen worden de volgende opmerkingen gemaakt:
Algemene instandhoudingsdoelstellingen
De algemene instandhoudingsdoelstellingen beogen de algemene hoofddoelstelling van de Vogel- en
Habitatrichtlijn in de individuele aanwijzingsbesluiten te verankeren. Daarmee wordt de bijdrage van de
Nederlandse Natura 2000-gebieden aan het behoud van de biodiversiteit in Europa vastgelegd. Per gebied
zijn de specifieke doelstellingen voor de relevante habitattypen en soorten nader omschreven. Op basis van
deze instandhoudingsdoelstellingen en de algemene doelstellingen wordt naar een landelijk gunstige staat
van instandhouding van de voor Nederland relevante habitattypen en soorten gestreefd. Dit houdt in dat het
natuurlijke verspreidingsgebied van de habitat of van de soort stabiel moet zijn of moet toenemen; dit moet
in de toekomst ook zo blijven. Een duurzaam behoud van een habitattype kan alleen maar gerealiseerd
worden wanneer de planten- en diersoorten die typisch zijn voor de habitat behouden kunnen worden. Dit
geldt ook voor de bescherming van een bepaalde plantensoort of diersoort. De betreffende soort kan alleen
effectief beschermd worden wanneer de beschermingsmaatregelen zich, naast op de soort zelf, ook richten
op het leefgebied van de soort. Zodoende strekt in een Natura 2000-gebied de instandhoudingsdoelstelling
van een soort zich mede uit tot het leefgebied van de betreffende soort.
De formulering van de algemene instandhoudingsdoelstellingen is aangepast in hoofdstuk 5 van de Nota van
toelichting van dit besluit. In de aangepaste formulering van het tweede algemene doel is niet de letterlijke
tekst van de Habitatrichtlijn (artikel 2) gevolgd, omdat het in de Richtlijn een algemene doelstelling van de
Richtlijn betreft en in dit geval om de gebiedsspecifieke invulling daarvan gaat. Meer in het bijzonder: een
Europese Richtlijn kan een bijdrage leveren aan het waarborgen van de biologische diversiteit, maar een
gebied kan alleen bijdragen aan het behoud van de biologische diversiteit. Verder is de term “natuurlijke
kenmerken” in de algemene doelen gehandhaafd, omdat dit een begrip is dat in de Richtlijn ook gebruikt
wordt in verband met de bescherming van de gebieden (artikel 6).
Verder geldt ook dat invloeden van buitenaf op het Natura 2000-gebied van grote invloed kunnen zijn op de
staat van instandhouding van een habitattype of soort: de externe werking. De instandhoudingsdoelstelling
richt zich op het gehele biotische en abiotische complex van factoren, die het habitattype of de soort haar
specifieke aanzien geven en die noodzakelijk zijn voor het behoud van de biologische diversiteit van het
gebied.
Contour “haalbaar en betaalbaar”
In de paragrafen 3.4 en 4.1.7 van de Nota van Antwoord staat aangegeven dat zowel de selectie als de
begrenzing uitsluitend gebaseerd is op ecologische criteria. Dit betekent echter niet dat andere dan
ecologische belangen geen rol hebben gespeeld bij het vaststellen van de instandhoudingsdoelstellingen.
Hierbij heeft het uitgangspunt “haalbaar en betaalbaar”, zowel landelijk als per gebied, nadrukkelijk een rol
gespeeld. Er is daarbij rekening gehouden met de economische en sociale belangen van de directe omgeving.
Dit betekent in de praktijk dat voor een bepaald habitattype of soort de relatief grootste ecologische bijdrage
komt van het gebied waar de ecologische vereisten reeds op orde zijn of waar ze op relatief eenvoudige wijze
op orde te brengen zijn, om zodoende bij het opstellen van beheerplannen een evenwichtige balans tussen
economie en ecologie na te kunnen streven.
In paragraaf 3.4 van de Nota van Antwoord staat dat Nederland zich inspant om zoveel mogelijk habitattypen
en soorten in een gunstige staat van instandhouding te houden of te brengen. Er kan echter geen
onevenredige financiële inspanning verwacht worden om alle habitattypen en soorten te herstellen. Met oog
hierop is voor een aantal soorten en habitattypen in het Natura 2000 doelendocument (2006, hoofdstuk 6)
                                                                                                                 48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 316 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 317 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                                  bijlage C
gekozen voor een lager niveau dan gunstige staat van instandhouding. In die gevallen wordt verbetering van
de ecologische vereisten voorlopig niet realistisch geacht of staat de inspanning in geen verhouding tot de
extra bijdrage die een gebied kan leveren aan de realisering van de Natura 2000-doelen op landelijk niveau.
Anderzijds is het logisch dat een hogere inzet wordt nagestreefd voor habitattypen en soorten waar
Nederland relatief belangrijk voor is en/of voor habitattypen en soorten die sterk onder druk staan.
Dit geldt bijvoorbeeld voor de habitattypen stroomdalgraslanden (H6120) en blauwgraslanden (H6410). Voor
deze habitattypen zijn de ecologische omstandigheden nog niet op orde.
Contour “strategisch lokaliseren”
Bij het vaststellen van de instandhoudingsdoelstellingen is ook geanticipeerd op bestaande plannen en
projecten ter realisering van de Ecologische Hoofdstructuur en bestaand beleid met betrekking tot
bijvoorbeeld mest en waterhuishouding. Dit is het gehanteerde principe van “strategisch lokaliseren”: behoud
of herstel nastreven daar waar de grootste potentie ligt en waar dit gemakkelijk kan zonder dat afbreuk
wordt gedaan aan de ecologische uitgangspunten en ambities. Om daaraan invulling te geven zijn diverse
consultatierondes met deskundigen en terreinbeheerders gehouden en zijn analyses uitgevoerd, waaronder
de knelpunten- en kansenanalyse van KIWA Water Research/EGG-consult36.
In de toekomst zullen inspanningen voor het waterbeheer meer gericht moeten worden op het natuurbelang.
Waar nodig is de begrenzing van gebieden aangepast om een op termijn duurzamere situatie te verkrijgen.
Voor een aantal habitattypen en soorten zijn gezien de urgentie ten aanzien van één of meerdere
kernopgaven (“sense of urgency”)37, op de korte én lange termijn, aanvullende water- of beheermaatregelen
nodig.
Trends, dynamiek en autonome ontwikkelingen
In het aanwijzingsbesluit staat het resultaat van de bovenstaande contouren uitgewerkt in de vorm van de
instandhoudingsdoelstellingen. Op grond daarvan worden in het beheerplan de benodigde maatregelen
uitgewerkt om de genoemde habitattypen en soorten in de gewenste staat van instandhouding te brengen of
te behouden, zodat het gebied voldoende bijdrage kan leveren aan het realiseren van de gunstige staat van
instandhouding op landelijk niveau. Eén van de uitgangspunten in de Natura 2000 contourennotitie (2005)38
is dat doelstellingen in de tijd robuust geformuleerd moeten worden. Dit is gedaan om zo te kunnen
anticiperen op bijvoorbeeld de natuurlijke dynamiek of mogelijke klimaatveranderingen. Als de
instandhoudingsdoelstellingen niet gehaald lijken te worden, bijvoorbeeld omdat een populatie vogels of een
bepaald habitattype ondanks de bescherming toch kleiner wordt, moet Nederland maatregelen nemen om
deze ontwikkeling te keren. Artikel 6, tweede lid, van de Habitatrichtlijn, verplicht de lidstaat namelijk om
verslechtering van habitattypen en leefgebieden van (vogel)soorten te voorkomen. Soms zullen de genomen
maatregelen niet werken, bijvoorbeeld bij klimaatverandering, een te grote externe beïnvloeding of als
trekkende soorten in het buitenland negatief worden beïnvloed. Er zijn dan geen sancties. Gezien een aantal
onzekerheden over te verwachten ontwikkelingen, die voortkomen uit natuurlijke dynamiek en
klimaatveranderingen, is voor het jaar 2015 voorzien in een evaluatie van het Natura 2000 doelendocument
(2006). Indien noodzakelijk worden dan ook de betreffende aanwijzingsbesluiten aangepast (zie Nota van
Antwoord, paragraaf 3.19).
In bijlage B.3 van de Nota van toelichting van dit besluit wordt nader op de specifieke keuzes ingegaan.
Herijking instandhoudingsdoelstellingen
De lidstaten van de Europese Unie hebben de afspraak gemaakt om alle maatregelen te nemen die nodig zijn
om een gunstige staat van instandhouding van de aangewezen soorten en habitattypen waarvoor gebieden
zijn aangewezen te realiseren. Pas wanneer daadwerkelijk is gebleken dat de doelen om wat voor reden dan
ook niet haalbaar zijn, bestaat er – zoals onder andere in paragraaf 1.4.1 van de Nota van Antwoord staat
vermeld – een aantal momenten waarop de doelen bijgesteld kunnen worden. De drie momenten waarop de
36
   KIWA & EGG (2007): Knelpunten- en kansenanalyse Natura 2000 gebieden. Versie 2007. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den
Haag.
37
   Een “sense of urgency” is toegekend aan een gebied als binnen tien jaar (na 2005) mogelijk een onherstelbare situatie ontstaat. Zie verder bijlage 2
begrippen en definities uit de Nota van Antwoord (2007).
38
   Ministerie van LNV (2005): Natura 2000 contourennotitie. Kaders voor Natura 2000-doelen, besluiten en beheersplannen. Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.
                                                                                                                                                      49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 317 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 318 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                            bijlage C
instandhoudingsdoelstellingen kunnen worden geëvalueerd en zo nodig kunnen worden bijgesteld (zie ook
Nota van Antwoord, paragrafen 3.4 en 3.14):
•      bij de definitieve aanwijzing;
•      bij het opstellen van het beheerplan;
•      bij de geplande evaluatie in 2015.
Ecologische samenhang en belangenafweging
De afweging tussen economie en ecologie moet zodanig plaatsvinden dat de gunstige staat van
instandhouding van de habitattypen en soorten waar het gebied voor is aangewezen niet in gevaar komt.
De situatie kan zich voordoen dat in een bepaald gebied een aantal habitattypen of soorten voorkomt,
waarvoor geen instandhoudingsdoelstellingen zijn vastgesteld. Er is dan de inschatting gemaakt dat het
betreffende habitattype of de betreffende soort weliswaar marginaal in het gebied aanwezig is, maar dat het
gebied op termijn geen bijdrage kan leveren aan de instandhouding van het habitattype of de soort. Ook bij
de formulering van een doel voor vogels is bepalend of het gebied een relevante bijdrage aan het realiseren
van het landelijke doel levert of kan gaan leveren (zie ook paragraaf 3.11 van de Nota van Antwoord).
Voor elk specifiek gebied komt het erop neer dat de instandhoudingsdoelstelling van een bepaald habitattype
of bepaalde soort alleen in samenhang kan worden gezien met de instandhoudingsdoelstelling op landelijk
niveau en in andere Natura 2000-gebieden. Dat betekent dat er weliswaar landelijk per soort of per
habitattype naar een gunstige staat van instandhouding moet worden gestreefd, maar dat deze situatie niet
in elk gebied afzonderlijk hoeft te worden nagestreefd. Binnen dit kader kan ook rekening worden gehouden
met vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied en met regionale en lokale bijzonderheden.
Recreatie en toerisme
Beseft wordt dat Dinkelland een belangrijk onderdeel uitmaakt van het Twents toeristische product. De
meanderende rivier Dinkel is de belangrijkste trekpleister voor toeristen. Het toeristische bedrijfsleven vindt
dat de aard van het gebied zo moet blijven. In die zin is het belang van een adequaat natuurbeheer ook in
het belang van een gezonde toeristische sector. In onder meer paragrafen 4.1.3 en 4.1.4 van de Nota van
Antwoord is ingegaan op de ontwikkelingsmogelijkheden van bedrijven en de concurrentiepositie: afhankelijk
van de bedrijfstak biedt de aanwezigheid van een Natura 2000-gebied dikwijls nieuwe mogelijkheden.
Dit specifieke gebied is een natuurgebied waar, ondanks de toeristische druk, natuurwaarden zich hebben
kunnen handhaven of kunnen ontwikkelen. Niettemin is het door de ongunstige staat van instandhouding van
habitattypen of soorten noodzakelijk om een herstelopgave te formuleren, zoals bijvoorbeeld geldt voor
zwakgebufferde vennen (H3130), vochtige heiden, hogere zandgronden (H4010A) en blauwgraslanden
(H6410) in dit betreffende gebied. Wanneer er een herstelverplichting is, dient bij de te nemen maatregelen
rekening te worden gehouden met de vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied. Bij het
formuleren van de instandhoudingsdoelstellingen is dat gedaan. Het afwegen van ecologie en economie
gebeurt ook in het stelsel van vergunningverlening. Zie verder paragraaf 3.5 van de Nota van Antwoord.
Complementaire doelen
De analyse van de implementatie van Natura 2000 in Nederland (Kamerstuk 32670 nr. 24) laat zien dat de
bescherming van complementaire doelen onder het Natura 2000-regime niet expliciet door de Vogel- en
Habitatrichtlijn wordt voorgeschreven. Daarom zullen deze doelen dan ook niet langer in de
aanwijzingsbesluiten worden opgenomen.
Onderbouwing besluiten
In diverse ecologische rapporten39 en databanken zijn de natuurwaarden en vogelgegevens van Nederland
beschreven. Het is voor de selectie of ecologische onderbouwing van een Natura 2000-gebied niet
noodzakelijk dat de aanwezige natuurwaarden op kaart worden aangegeven. Wel wordt in paragraaf 4.4 van
deze Nota van toelichting een globale, niet-uitputtende, omschrijving gegeven van de verspreiding van de
habitattypen en soorten in dit gebied.
39
   Zie voor een overzicht van de bronnen onder andere Ministerie van LNV (2007): Nota van Antwoord. Inspraakprocedure aanwijzing Natura 2000-
gebieden, bijlage 3. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.
                                                                                                                                                50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 318 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 319 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                            bijlage C
Het Natura 2000 doelendocument (2006) is één van de dragende beleidsdocumenten die aan de
besluitvorming ten grondslag heeft gelegen. Het beleid zoals daar is uiteengezet, is bij de besluitvorming
toegepast, maar het Natura 2000 doelendocument (2006) maakt géén onderdeel uit van het besluit.
Met betrekking tot de vraag op welke wijze de gunstige staat van instandhouding voor een bepaald
habitattype of een bepaalde soort kan worden bereikt, is er in de Nota van toelichting een uitgebreid
overzicht opgenomen waarin alle gebieden staan vermeld waaraan voor het betreffende habitattype of de
betreffende soort een doel is toegekend. Op deze wijze is na te gaan hoe de landelijke opgave over het
Natura 2000-netwerk is verdeeld. Het is echter een indicatieve vermelding, want het is niet de bedoeling in
deze aanwijzing een besluit te nemen over de instandhoudingsdoelstellingen van andere gebieden.
Kernopgaven
In paragraaf 1.3.4 van de Nota van Antwoord staat vermeld dat de kernopgaven een belangrijk hulpmiddel
zijn bij de focus en eventuele prioritering binnen de Natura 2000-beheerplannen. Ze beschrijven de
belangrijkste behoud- en herstelopgaven per Natura 2000-landschap en zijn in het Natura 2000
doelendocument (2006) toebedeeld aan gebieden. Het toevoegen van de kernopgaven aan de Nota’s van
toelichting bij de definitieve aanwijzingsbesluiten heeft geen meerwaarde, omdat die informatie is
opgenomen in het Natura 2000 doelendocument (2006). De kernopgaven zijn in deze procedure dan ook niet
aan inspraak onderhevig.
Ambitieniveau van de instandhoudingsdoelstellingen
Indien een soort of habitattype landelijk in een ongunstige staat van instandhouding verkeert, betekent dit
niet automatisch dat in alle gebieden waar de betreffende waarde voorkomt hiervoor een hersteldoelstelling
moet worden geformuleerd. In de Natura 2000 contourennotitie (2005) en het Natura 2000 doelendocument
(2006) staan de hoofdlijnen voor het formuleren van de Natura 2000-doelen uitgewerkt. Daarmee is het
Europese kader toegespitst op de Nederlandse situatie. Per gebied zijn er gebiedsdoelen opgesteld. Deze
richten zich op de kwaliteit en oppervlakte van het habitattype of van het leefgebied van een soort. Voor
soorten wordt daarnaast een doel gesteld voor de gewenste populatie. Voor sommige soorten en vrijwel alle
vogels zijn hierbij richtinggevende aantallen genoemd. Deze dienen als (minimale) draagkracht voor het
leefgebied binnen de begrenzing van het gebied. In het geval van herstel is de uitwerking van de landelijke
doelen middels het principe van “strategisch lokaliseren” bepaald. Dat wil zeggen dat de herstelopgave is
neergelegd in de gebieden waar de meeste potentie is om het habitattype of het leefgebied van de soort te
verbeteren. Voor verspreid voorkomende habitattypen en soorten is het niet mogelijk om de landelijke
doelstellingen alleen binnen het Natura 2000-netwerk te realiseren. Opgaven buiten het Natura 2000-
netwerk worden via ander natuurbeleid gerealiseerd, zoals de Flora- en faunawet en de Ecologische
Hoofdstructuur. Voor een aantal habitattypen is in het Natura 2000 doelendocument de expliciete keuze
gemaakt om niet te streven naar een gunstige staat van instandhouding (Natura 2000 doelendocument
(2006), pagina 138).
Bij de evaluatie in 2015 worden zowel de ambities van de gebiedsdoelen als de landelijke
instandhoudingsdoelstellingen tegen het licht gehouden en wordt bekeken of bijstelling nodig is.
Monitoring
Het ministerie van Economische Zaken (EZ) is verantwoordelijk voor de periodieke algemene rapportages
aan de Europese Commissie en voor de monitoring van de staat van instandhouding van soorten en
habitattypen op landelijk niveau. Het ministerie van EZ zorgt voor een landelijk monitoringssysteem. De
gebiedsgerichte monitoring zal plaatsvinden op basis van de monitoringsparagraaf in de beheerplannen
waarin ook rollen en verantwoordelijkheden zijn uitgewerkt. Voor zowel de landelijke als de gebiedsgerichte
monitoring wordt momenteel - in samenhang - een programma van eisen ontwikkeld in overleg met het
betrokken bevoegd gezag (ministerie van EZ, ministerie van Infrastructuur en Milieu, ministerie van Defensie
en de provincies (Interprovinciaal Overleg). Zie ook paragraaf 1.5.1 van de Nota van Antwoord.
Nulsituatie of uitgangspunt
In paragraaf 3.18 van de Nota van Antwoord staat vermeld dat bij het vaststellen van de gebiedsdoelen niet
is uitgegaan van een bepaald referentiejaar, zoals het moment van aanwijzing als Vogelrichtlijngebied of
aanmelding als Habitatrichtlijngebied. Als uitgangspunt geldt echter wel dat er geen verslechtering mag
optreden ten opzichte van 2004, het moment waarop door Brussel de communautaire lijst met
                                                                                                                51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 319 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 320 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                      bijlage C
Habitatrichtlijngebieden is vastgesteld. Bij het vaststellen van de doelen is gekeken naar de staat van
instandhouding van de betreffende soort of het habitattype op landelijk niveau. Ook is gekeken naar de
(minimaal) benodigde oppervlakte leefgebied en/of habitattype om een gunstige staat van instandhouding op
landelijk niveau te realiseren.
Die (landelijke) staat van instandhouding vormde mede de basis voor vaststelling van de
instandhoudingsdoelstellingen voor soorten en/of habitattypen per gebied. In de Nota’s van toelichting bij de
besluiten is aangegeven of voor een soort of habitattype in een concreet gebied een behoud- of
herstelopgave geldt. Zo is bijvoorbeeld een behoudopgave geformuleerd als er onevenredige maatregelen
nodig zouden zijn om het gebied een grotere bijdrage te laten leveren.
Realisatietermijnen
Zoals in paragraaf 3.16 van de Nota van Antwoord wordt gesteld, zijn termijnen onmisbaar om de realisatie
van doelen te plannen. Deze planningen zijn grotendeels afhankelijk van regionale en zelfs lokale
omstandigheden. Daardoor zijn de op te stellen beheerplannen de aangewezen plaats voor het bepalen van
de realisatietermijnen. Om die reden is ervan afgezien realisatietermijnen in de aanwijzingsbesluiten op te
nemen.
Flankerend beleid
In paragraaf 5.8 van de Nota van Antwoord staat als uitgangspunt geformuleerd dat de
instandhoudingsdoelstellingen met behulp van bestaande budgetten worden gerealiseerd. De “bestaande
budgetten” waaruit realisatie van de Natura 2000-instandhoudingsdoelstellingen gefinancierd moet worden,
zijn grotendeels opgenomen in het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) en de financiële middelen voor
de bestrijding van verdroging in de zogenoemde TOP-lijst gebieden40. Daarnaast is ook het bestaande
beheerbudget voor Staatsbosbeheer een financieringsbron voor de instandhoudingsdoelstellingen. Waar de
Natura 2000-instandhoudingsdoelstellingen gekoppeld zijn aan waterkwaliteit kunnen de additionele kosten
worden gefinancierd via het spoor van de Kaderrichtlijn Water. Veel subsidiemogelijkheden voor inrichting en
(agrarisch) natuurbeheer zijn met het ILG onder verantwoordelijkheid van de provincies gekomen. Daartoe
behoren de maatregelen die vallen onder het Subsidiestelsel Natuur- & Landschapsbeheer (vanaf 2010) en
de provinciale subsidieregelingen zoals de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap (SKNL).
Verder is er in het kader van het LIFE+-programma vanuit de Europese Commissie geld beschikbaar voor
overheden en NGO’s voor co-financiering van de ontwikkeling, implementatie, monitoring, evaluatie en
communicatie van het Europees milieu- en natuurbeleid en van wetgeving op dit gebied, bijvoorbeeld voor
projecten die gericht zijn op maatregelen voor behoud en herstel van Natura 2000-waarden.
4.2        SPECIFIEKE REACTIES OVER DE INSTANDHOUDINGSDOELSTELLINGEN
Een inspreker geeft aan dat het Natura 2000-gebied niet logisch is opgebouwd door verschillende losstaande
onderdelen als één gebied te benoemen. Zo komen zwakgebufferde vennen (H3130), vochtige heiden
(H4010) en droge heiden (H4030) uitsluitend voor in Punthuizen en Stroothuizen en zijn de habitattypen
omsloten door landbouwgebieden, waardoor er grote maatregelen getroffen moeten worden op de
landbouwgrond om knelpunten op te lossen. De inspreker stelt voor enkel de gebieden Punthuizen en
Stroothuizen voor het habitattype zwakgebufferde vennen aan te wijzen en de doelstellingen voor vochtige
en droge heiden te laten vervallen.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Het gebied Dinkelland omvat trajecten van de
Dinkel met enkele zijbeken en enkele heidegebieden met vennen en schraalland. Tezamen vormen ze in
onderlinge samenhang een van de mooiste voorbeelden van een laaglandrivierlandschap met bijzondere
ecologische en landschappelijke kwaliteiten. Het doel is om de hele gradiënt van vochtige alluviale bossen
(H91E0) en vochtige en droge graslanden naar heiden en vennen als onderdelen van het oorspronkelijke
beekdallandschap in stand te houden. Alle drie de genoemde habitattypen zijn aanwezig in het Natura 2000-
gebied en de doelstellingen zullen derhalve gehandhaafd blijven (zie ook Nota van Antwoord, paragraaf 3.3).
De doelstellingen zullen nagestreefd worden op de locaties met de meeste potentie. In het beheerplan zullen
40
   De door de provincies opgestelde lijsten met gebieden die in het kader van het verdrogingsbeleid met voorrang worden aangepakt.
                                                                                                                                          52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 320 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 321 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                             bijlage C
de doelstellingen uitgewerkt worden in omvang, ruimte en tijd. Hierin zullen ook de maatregelen aan de orde
komen die nodig zijn om de doelstellingen te realiseren.
Volgens een inspreker komen de stroomdalgraslanden (H6120) slechts zeer beperkt voor langs de Dinkel.
Uitbreiding vraagt om zulke grote maatregelen van met name de landbouw, dat dit niet opweegt tegen de
aanwezigheid en de potenties voor uitbreiding.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. Vanuit de Habitatrichtlijn heeft Nederland de
verplichting om alle in het gebied aanwezige habitattypen aan te wijzen en te beschermen.
Stroomdalgraslanden zijn aanwezig langs de Dinkel, de doelstelling zal derhalve in dit gebied gehandhaafd
blijven. Het gebied heeft grote potentie voor herstel van het habitattype dat vroeger over een grotere
oppervlakte voorkwam. De doelstelling zal in het beheerplan uitgewerkt worden in omvang, ruimte en tijd.
Een inspreker merkt op dat er sprake is van stroomdalgraslanden (H6120) en meent dat er kalkrijke
zandgronden wordt bedoeld. Volgens de inspreker is er echter geen sprake van kalkrijke zandgronden, omdat
kalk niet wordt toegepast op de aanwezige graslanden, maar alleen op de landbouwgronden. Het zijn dan
ook de agrariërs die zorgen voor een kalkbevattende bodem. In het Dinkeldal liggen volgens de inspreker
over het algemeen graslanden en dus geen kalkrijke zandgronden. Volgens de inspreker is er juist sprake
van lichte, droge zandgronden. De inspreker stelt voor Dinkelland te schrappen als Natura 2000-gebied.
Een andere inspreker meldt dat het Dinkeldal een overstromingsgebied is wat slib meebrengt en daardoor
niet geschikt is voor de ontwikkeling van stroomdalgraslanden. Bovendien komen volgens de inspreker de in
het ontwerpbesluit genoemde soorten steenanjer en grote tijm niet voor langs de Dinkel. Om deze redenen is
de inspreker van mening dat het Natura 2000-gebied Dinkelland niet aangewezen moet worden voor het
habitattype stroomdalgraslanden en dat voor ontwikkeling van dit habitattype de focus bij de grote rivieren
moet liggen.
De zienswijzen zijn niet overgenomen. De vegetatie voldoet aan de definitie van het habitattype
stroomdalgraslanden zoals gesteld in het Natura 2000 profielendocument (2008). Het habitattype
stroomdalgraslanden komt in het gebied voor op zandige oeverwallen langs de Dinkel en dient als zodanig te
worden beschermd. Het gaat om vegetaties van zwak tot sterk gebufferde droge rivierduinen. De genoemde
soorten steenanjer en grote tijm zijn verwijderd uit de toelichting op het doel.
Een inspreker geeft aan dat heischrale graslanden (H6230) in het Natura 2000-gebied Dinkelland minimaal
bijdragen aan de landelijke doelstelling. Volgens de inspreker is er in het ontwerpbesluit aangegeven dat het
habitattype omgeven moet worden door droge heiden die volgens de inspreker alleen voorkomen in
Punthuizen en Stroothuizen, maar het komt slechts in smalle stroken voor en er is geen
uitbreidingsmogelijkheid. Daarom vindt de inspreker dat dit habitattype geschrapt moet worden.
De zienswijze is niet overgenomen. Vanuit de Habitatrichtlijn heeft Nederland de verplichting om alle in het
gebied aanwezige habitattypen aan te wijzen en te beschermen. In het gebied neemt heischrale graslanden
een positie in de overgangen van het habitattype blauwgraslanden (H6410) naar vochtige heiden (H4010) en
droge heiden (H4030). Er zijn in dit gebied inderdaad geen uitbreidingsmogelijkheden, de doelstelling luidt
dan ook “behoud oppervlakte en kwaliteit”.
Een inspreker geeft aan dat blauwgraslanden (H6410) alleen gekoppeld zijn aan het deelgebied Punthuizen
en dat deze in het deelgebied Stroothuizen nog ontwikkeld moeten worden, wat zware maatregelen vraagt
buiten het natuurgebied. Gezien de landelijke bijdrage van 2% is het doel volgens de inspreker niet reëel.
De zienswijze heeft niet tot aanpassing van het besluit geleid. Vanuit de Habitatrichtlijn heeft Nederland de
verplichting om alle in het gebied aanwezige habitattypen aan te wijzen en te beschermen. Blauwgraslanden
komen met een redelijke oppervlakte in het gebied voor (2-6% van de landelijke oppervlakte), de
doelstelling zal derhalve gehandhaafd blijven. In het Natura 2000-gebied Dinkelland is er potentie om het
habitattype uit te breiden. In het beheerplan zal de doelstelling uitgewerkt worden in omvang, ruimte en tijd.
                                                                                                                 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 321 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 322 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                           bijlage C
Volgens een inspreker staat in het Lijstdocument (2004) dat geen gebieden aangemeld worden voor
pioniervegetaties met snavelbiezen (H7150) in een subtype op plagplekken in vochtige heiden (H4010). Daar
het plaggen is gericht op herstel van vochtige heiden en niet het behoud van pioniervegetaties met
snavelbiezen gaat de inspreker er van uit dat het hier gaat om een vergissing en dat pioniervegetaties met
snavelbiezen geschrapt moet worden uit Natura 2000-gebied Dinkelland.
De zienswijze heeft niet tot aanpassing van het besluit geleid. Volgens het Natura 2000 profielendocument
(2008) kan het habitattype pioniervegetaties met snavelbiezen voorkomen in zijn natuurlijke vorm in laagtes,
maar ook op plagplekken in de vochtige heiden. De doelstelling zal derhalve gehandhaafd blijven. Omdat het
voorkomen op plagplekken van minder belang is dan de natuurlijke vorm, is de ambitie van het doel in
principe laag gehouden door behouddoelstellingen te formuleren in die gebieden waar het habitattype
beperkt is tot plagplekken, waaronder het gebied Dinkelland.
Volgens een inspreker komen vochtige alluviale bossen, beekbegeleidende bossen (H91E0C) voor minder dan
2% voor in Natura 2000-gebied Dinkelland. Om verbetering van kwaliteit de bereiken zijn volgens de
inspreker grote maatregelen nodig. De inspreker stelt dat die maatregelen niet nodig zijn om de gunstige
staat van instandhouding van de rivierdonderpad (H1163) te handhaven. Er wordt dan ook het voorstel
gedaan om het habitattype vochtige alluviale bossen voor dit gebied te schrappen en het gebied alleen aan
te wijzen voor de rivierdonderpad. Een andere inspreker is van mening dat er geen sprake is van een
verbeterpunt van vochtige alluviale bossen, omdat dit habitattype niet voorkomt langs de Dinkel.
Beide bovenstaande zienswijzen hebben niet geleid tot aanpassing van het besluit. Vanuit de Habitatrichtlijn
heeft Nederland de verplichting om alle in het gebied ten tijde van de aanmelding aanwezige habitattypen
aan te wijzen en te beschermen, zie ook Nota van Antwoord, paragraaf 3.3. Het beschermen van de
habitattypen die binnen het gebied voorkomen draagt bij aan de realisatie van de landelijke
instandhoudingsdoelstelling voor het betreffende habitattype. De doelstelling van vochtige alluviale bossen,
beekbegeleidende bossen (H91E0C) is derhalve gehandhaafd. Het leefgebied van de rivierdonderpad wordt
overigens beschermd via de instandhoudingsdoelstelling van de rivierdonderpad, niet via de doelstelling van
de vochtige alluviale bossen.
Een inspreker is van mening dat de rivierdonderpad (H1163) wordt bedreigd door vervuilde wateren en
kanalisatie. De oorzaak van deze bedreigingen liggen echter niet in het gebied en ook is er geen relatie met
de uitstoot van ammoniak en het voorkomen van de rivierendonderpad, aldus de inspreker. De inspreker
verzoekt de plannen te herzien en het Dinkeldal niet aan te merken als Natura 2000-gebied. De inspreker
verzoekt daarnaast de plannen met betrekking tot de Dinkel te herzien, omdat het volgens de inspreker om
een natuurlijke waterloop gaat zonder enige relatie tot de instandhoudingsdoelstellingen.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. De Natura 2000-gebieden worden aangewezen
op basis van ecologische criteria: het voorkomen van waarden die onder de Habitatrichtlijn of Vogelrichtlijn
worden beschermd is bepalend voor de aanwijzing. Zie voor de selectiemethodiek paragraaf 2.1 van de Nota
van Antwoord. In het beheerplan zullen eventuele knelpunten voor het realiseren van de
instandhoudingsdoelstelling en de benodigde maatregelen voor de rivierdonderpad worden uitgewerkt,
waarbij ook externe werking wordt betrokken. De Dinkel maakt met zijn natuurlijke waterloop een belangrijk
onderdeel uit van het leefgebied van niet alleen de rivierdonderpad, maar ook de beekprik (H1096).
Enkele insprekers zijn van mening dat de rivierdonderpad (H1163) niet voorkomt in de Snoeijinksbeek en
verzoeken op de kaart te laten zien waar deze soort voorkomt.
De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van het besluit. De rivierdonderpad is recent waargenomen op
diverse locaties verspreid door het hele gebied, met name in de Dinkel. Ook is de soort recent waargenomen
in de monding van de Snoeyinksbeek. Het is voor de ecologische onderbouwing van een Natura 2000-gebied
niet noodzakelijk dat de aanwezige natuurwaarden op kaart worden aangegeven. Wel wordt in paragraaf 4.4
van deze Nota van toelichting een globale omschrijving gegeven van de verspreiding van de habitattypen en
soorten in dit gebied.
                                                                                                               54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 322 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 323 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                             bijlage C
Een inspreker verzoekt het deel bij Huis Singraven op te nemen binnen de begrenzing omdat de
kamsalamander (H1166) hier voor komt. Een inspreker wil graag een instandhoudingsdoelstelling voor de
soort toegevoegd zien aan het gebied. De instandhoudingsdoelstelling zou volgens de inspreker dan “behoud
omvang en kwaliteit leefgebied voor behoud populatie” moeten zijn.
De zienswijze heeft niet tot aanpassing van het besluit geleid. Het deel bij Huis Singraven is niet binnen de
begrenzing opgenomen (zie beantwoording zienswijze in paragraaf 3.2 van deze bijlage C). Er is daarom
geen instandhoudingsdoelstelling voor de kamsalamander in het gebied opgenomen.
                                                                                                                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 323 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 324 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland bijlage C
                                                                     56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 324 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 325 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                           bijlage C
5         REACTIES OVER DE RECHTSGEVOLGEN
Er wordt door diverse insprekers gewezen op het feit dat de gevolgen van het huidig gevoerde natuurbeleid
een onevenredige belasting vormen voor de bewoners van Oost-Twente. Men stelt dat het onmogelijk is om
op basis van de stukken te bepalen wat de gevolgen van de aanwijzing zijn voor de individuele
bedrijfsvoering. De scheiding in tijd tussen het aanwijzingsbesluit en het beheerplan wordt daarvoor
verantwoordelijk gehouden. Daarnaast worden er veel opmerkingen gemaakt en vragen gesteld over de
diverse facetten van bestaand gebruik, de externe werking, de relatie met het toetsingskader Ammoniak en
Natura 2000, de relatie met de Kaderrichtlijn Water en de relatie met bestemmingsplannen en andere
ruimtelijke plannen.
Enkele insprekers wijzen er op dat 1 oktober 2005 (de inwerkingtreding van de Natuurbeschermingswet
1998) niet als peildatum voor bestaand gebruik kan dienstdoen.
Met betrekking tot de hierboven genoemde argumenten worden de volgende opmerkingen gemaakt:
Externe werking
Het is moeilijk aan te geven wat de precieze omvang van de externe werking van een bepaalde activiteit is.
In paragraaf 4.3 van de Nota van Antwoord staat dat dit afhangt van de aard van de activiteit zelf, de
intensiteit ervan en de gevoeligheid van de aanwezige habitattypen en soorten. Het valt op voorhand dus niet
te zeggen of er beïnvloeding plaatsvindt. Dat betekent dat wanneer niet uitgesloten kan worden dat een
Natura 2000-gebied door een bepaalde activiteit wordt beïnvloed, er bekeken moet worden of er op grond
van de Natuurbeschermingswet 1998 een vergunningplicht voor een bepaalde activiteit aan de orde is. Het is
dus evenmin aan te geven waar de externe werking van een bepaalde activiteit eindigt.
In het beheerplan zal duidelijkheid gegeven worden voor welke activiteiten een vergunningplicht aan de orde
kan zijn. De afstand tussen de locatie van de activiteit en de te beschermen natuurwaarden is daarbij niet
altijd doorslaggevend; het gaat er om of een bepaalde activiteit al dan niet de natuurlijke kenmerken van
een Natura 2000-gebied, waar habitattypen en leefgebieden van soorten onderdeel van uitmaken, kan
aantasten.
Rond de Natura 2000-gebieden wordt, volgens sommige insprekers, een beschermingszone ingesteld van
3.000 meter. Dat is echter niet van toepassing op de beoordeling van effecten op Natura 2000-gebieden. In
het kader van de Interimwet ammoniak en veehouderij41 werd in verband met de ammoniakdepositie een
zone van 3.000 meter gehanteerd. Binnen die zone was de beïnvloeding door een veehouderijbedrijf van
verzuringsgevoelig gebied nog meetbaar. Tot deze grens kon een vergunningplicht voor deze
verzuringsgevoelige gebieden aan de orde zijn. Deze grens is inmiddels vervallen. Natura 2000 is gericht op
de bescherming van de in het gebied voorkomende habitattypen en soorten. Een exacte grens waar de
externe werking ophoudt, is in algemene zin niet aan te geven. Dit wordt van geval tot geval beoordeeld.
Bepalend is dus niet de afstand, maar of er sprake kan zijn van verslechtering of significante verstoring van
natuurwaarden in het betreffende gebied.
Beschermde natuurmonumenten
In de paragrafen 3.15, 4.6.4 en 4.6.9 van de Nota van Antwoord staat dat een belangrijk deel van de aan te
wijzen Natura 2000-gebieden, zoals dit gebied, reeds onder de oude Natuurbeschermingswet als beschermd
of als staatsnatuurmonument was aangewezen. Op grond van artikel 15a van de Natuurbeschermingswet
1998 vervalt een besluit tot aanwijzing van een beschermd natuurmonument zodra het gebied is aangewezen
als Natura 2000-gebied en voor zover het beschermde natuurmonument binnen dat Natura 2000-gebied ligt.
Dat betekent dat wanneer een deel van het beschermde natuurmonument buiten het Natura 2000-gebied
ligt, de oude aanwijzing als natuurmonument voor dat gebiedsdeel van kracht blijft. Voor
Vogelrichtlijngebieden was dit reeds aan de orde.
De instandhoudingsdoelstelling heeft, voor het deel van het Natura 2000-gebied waarop de aanwijzing als
beschermd natuurmonument betrekking had, vanaf dat moment mede betrekking op de doelstellingen van
dat beschermde natuurmonument ten aanzien van het behoud, herstel en de ontwikkeling van het
41
   Wet van 9 juni 1994, houdende tijdelijke regeling inzake de ammoniakdepositie veroorzaakt door veehouderijen (Interimwet ammoniak en
veehouderij). Staatsblad 1994, nr. 634.
                                                                                                                                               57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 325 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 326 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                          bijlage C
natuurschoon of de natuurwetenschappelijke betekenis. Bepalingen uit de aanwijzingen tot beschermd
natuurmonument over natuurschoon, rust, stilte en over de natuurwetenschappelijke betekenis van het
beschermde natuurmonument blijven gewoon van kracht en kunnen mede de inhoud van het beheerplan
gaan bepalen. Zie voor verdere toelichting met betrekking tot beschermde natuurmonumenten paragraaf 5.5
Beschermde natuurmonumenten van de Nota van toelichting.
Bestaand gebruik: peildatum en vergunningplicht
Het aanwijzen van een Natura 2000-gebied leidt niet tot een verbod op het verrichten van bepaalde
handelingen zoals fietsen, wandelen of het laten loslopen van de hond. In het aanwijzingsbesluit staat alleen
voor welke waarden het gebied is aangewezen, welke instandhoudingsdoelstellingen gelden en wat de grens
van het betreffende gebied is. In het besluit zelf is niet aangegeven of, en onder welke voorwaarden, een
activiteit kan worden toegestaan.
Op grond van de huidige Natuurbeschermingswet 1998 geldt een vergunningplicht voor activiteiten in en om
Natura 2000-gebieden die gelet op de instandhoudingdoelstellingen van het gebied de kwaliteit van de
natuurlijke habitats en de habitats van soorten in een Natura 2000-gebied kunnen verslechteren of een
significant verstorend effect kunnen hebben op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen.
In de wet is op deze vergunningplicht een uitzondering gemaakt voor bestaand gebruik. Bestaand gebruik is
als gevolg van de wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 door de Crisis- en herstelwet altijd
vergunningvrij, tenzij het gebruik een project is dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer
van een Natura 2000-gebied, maar dat afzonderlijk of in combinatie met andere projecten of plannen
significante gevolgen kan hebben voor het desbetreffende Natura 2000-gebied. De Natuurbeschermingswet
1998 omschrijft bestaand gebruik als “gebruik dat op 31 maart 2010 bekend is, of redelijkerwijs bekend had
kunnen zijn bij het bevoegd gezag.”
Om te voorkomen dat het bestaand gebruik de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van
soorten in een Natura 2000-gebied verslechtert en dat er door bestaand gebruik storende factoren optreden
die gelet op de instandhoudingsdoelstellingen een significant effect kunnen hebben op de soorten waarvoor
het gebied is aangewezen, draagt het bevoegd gezag de verantwoordelijkheid dat er in het gebied passende
maatregelen genomen worden. In het uiterste geval kan dit betekenen dat op last van het bevoegd gezag
het bestaande gebruik wordt stilgelegd.
In het beheerplan zal het bestaand gebruik beschreven moeten worden en zal zo nodig aan voorwaarden
worden gebonden.
Doorwerking aanwijzing in andere plannen
De verplichting om Natura 2000-gebieden aan te wijzen volgt direct uit de Habitatrichtlijn en uit de
Vogelrichtlijn. Mede op basis van Europeesrechtelijke uitspraken kan er bij de selectie en bij de begrenzing
van Natura 2000-gebieden uitsluitend van ecologische criteria worden uitgegaan. Dat betekent in de praktijk
dat de grenzen van deze gebieden zijn bepaald door het gebruik dat de betreffende planten- en diersoorten
van het gebied maken. Terreindelen die van mindere kwaliteit zijn, kunnen deel uitmaken van Natura 2000-
gebieden als herstel van die terreinen haalbaar is en als ze nodig zijn voor de realisatie van de
instandhoudingsdoelstellingen. Daardoor zal de begrenzing van zo’n gebied niet in alle gevallen
overeenkomen met de bestemming die in een vastgesteld bestemmingsplan aan het gebied is toegekend. In
het uiterste geval zou dat kunnen betekenen dat een bepaalde bestemming die in een bestemmingsplan aan
zo’n gebied rechtsgeldig is toegekend, toch niet gerealiseerd kan worden, omdat daarvoor geen vergunning
op basis van de Natuurbeschermingswet 1998 kan worden verleend. In paragrafen 4.2 en 6.1 van de Nota
van Antwoord wordt hierop verder ingegaan. Ook voor reconstructieplannen42, provinciale waterplannen en
waterbeheerplannen van de waterschappen geldt een gelijksoortige situatie. Het kan zijn dat dit soort
plannen nog onvoldoende concreet zijn om ze op de gevolgen voor Natura 2000-gebieden te toetsen, maar
42
   Plannen op grond van de Wet van 31 januari 2002, houdende regels inzake de reconstructie van concentratiegebieden (Reconstructiewet
concentratiegebieden). Staatsblad 2002, nr. 115.
                                                                                                                                              58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 326 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 327 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                      bijlage C
op een gegeven moment zullen al deze plannen, al dan niet bij hun nadere uitwerking, bij het opstellen van
beheerplannen afgestemd worden (zie ook paragraaf 6.3.2 van de Nota van Antwoord).
Relatie met stikstof
Stikstof is een groot probleem bij de implementatie van Natura 2000 en daarmee het bereiken van de
instandhoudingsdoelstellingen. Van de 166 aangewezen natuurgebieden in Nederland zijn er 133
stikstofgevoelig. In Nederland wordt het probleem van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden zwaarder
gevoeld dan in de ons omringende landen. Dat heeft te maken met het feit dat we in een dicht bevolkt land
leven, waarin kwetsbare natuur en bijvoorbeeld (snel)wegen dicht bij elkaar liggen. Om de
instandhoudingsdoelstellingen te kunnen realiseren moet de neerslag van stikstof uit vooral landbouw,
verkeer en industrie minder worden.
Tegen die achtergrond is het steeds moeilijker vergunningen te verlenen voor nieuwe economische
activiteiten die tot extra uitstoot van stikstof (kunnen) leiden in en rond de natuurgebieden. Projecten
kunnen alleen doorgang vinden indien aangetoond kan worden dat er geen verslechtering van de kwaliteit
van de habitats43 optreden en de instandhoudingsdoelstellingen van een gebied niet in gevaar komen.
In het Natura 2000-gebied Dinkelland is het habitattype zwakgebufferde vennen (H3130) het meest gevoelig
voor stikstof44.
In 2007 is het toetsingskader ammoniak en Natura 2000 vastgesteld. Met behulp van dit toetsingskader
konden provincies relatief eenvoudig beoordelen of er zich nieuwe bedrijven konden vestigen. In maart 2008
oordeelde de Raad van State dat dit toetsingskader onvoldoende zekerheid biedt over het behalen van de
instandhoudingsdoelstellingen. Naar aanleiding van deze uitspraak heeft de minister van het voormalig
ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de Taskforce Trojan ingesteld. Deze Taskforce heeft
vervolgens een handreiking opgeleverd waarmee het bevoegd gezag maatwerk kan leveren bij de
beoordeling van (nieuwe) activiteiten. Deze maatwerkoplossing bleek echter niet altijd werkbaar in de
praktijk. Vervolgens is de commissie Huys gevraagd om een advies. Samengevat luidde dit advies dat er
ruimte is voor economische ontwikkeling in Natura 2000 gebieden mits wordt zeker gesteld dat ecologische
en economische doelen gelijktijdig en in samenhang worden beschouwd. Om dat uitgangspunt in de praktijk
toepasbaar te maken is er gestart met de programmatische aanpak stikstof (PAS).
Duidelijk is dat het stikstofprobleem te groot is voor één partij. Essentie is dat de PAS in beeld brengt wat de
bijdrage op verschillende niveaus (generiek, provinciaal, gebiedsgericht) en van verschillende sectoren
(landbouw, verkeer, industrie) is aan de oplossing van het probleem. Onder oplossing verstaan we het
geleidelijk maar onvermijdelijk omlaag brengen van de stikstofdepositie, waardoor de
instandhoudingsdoelstellingen gerealiseerd kunnen worden, maar waarbij economische ontwikkelingen
mogelijk blijven. Dit wil niet zeggen dat iedere economische ontwikkeling mogelijk blijft. Het incalculeren van
ruimte voor economische ontwikkelingen (ontwikkelingsruimte) maakt onderdeel uit van de aanpak.
Meer informatie over de stand van zaken rond de PAS is te vinden op de website: http://pas.natura2000.nl/
Kaderrichtlijn Water
Dinkelland maakt deel uit van het stroomgebiedbeheerplan voor de Rijn-Delta45 dat in het kader van de
Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) vastgesteld is. Natura 2000-gebieden zijn in de
stroomgebiedbeheerplannen opgenomen als gebieden waar water een bijzondere bescherming behoeft. De in
de stroomgebiedbeheerplannen opgenomen milieudoelstellingen en bijbehorende maatregelen moeten dan
ook overeenstemmen met de doelen van Natura 2000. De afstemming van doelen en de weergave daarvan in
het stroomgebiedbeheerplan beperkt zich tot die delen van de doelstellingen van Natura 2000 die een relatie
hebben met de ecologische of chemische kwaliteit van het water.
43
   Het betreft zowel stikstofgevoelige habitattypen als stikstofgevoelige leefgebieden van Natura 2000-soorten.
44
   H.F. van Dobben, R. Bobbink, D. Bal en A. van Hinsberg, 2012. Overzicht van kritische depositiewaarden voor stikstof, toegepast
op habitattypen en leefgebieden van Natura 2000. Wageningen, Alterra. Alterra-rapport
45
   http://www.kaderrichtlijnwater.nl/uitvoering/
                                                                                                                                          59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 327 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 328 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                                                           bijlage C
Het stroomgebiedbeheerplan wordt uitgewerkt in de provinciale waterplannen en in waterbeheerplannen van
waterschappen. Daar waar in de afstemming strijdigheid kan ontstaan wordt maatwerk toegepast en wordt
afhankelijk van de situatie de KRW of de Vogel- en Habitatrichtlijnen als richtinggevend genomen. Tot
gebiedsspecifiek maatwerk behoort bijvoorbeeld de door de waterschappen opgestelde Gewenst Grond en
Oppervlakte Water Regimes (GGOR’s)46.
Waar nodig zullen de lokale watervereisten en de daarvoor benodigde maatregelen verder worden uitgewerkt
en in de Natura 2000-beheerplannen worden opgenomen.
Zie ook Nota van Antwoord paragraaf 6.3.
Waterwinning
Zie Nota van Antwoord paragraaf 4.5.2.
Grensoverschrijdende gebieden
De aanwijzingsbesluiten (en ook de beheerplannen) worden opgesteld vanuit de nationale
Natuurbeschermingswet. Er bestaan daarom geen grensoverschrijdende Natura 2000-gebieden. Wel zijn er
Natura 2000-gebieden die aansluiten op Natura 2000-gebieden op Belgisch of Duits grondgebied, waaronder
het gebied Dinkelland. De Natuurbeschermingswet gaat echter niet over de grens heen. Er zal daarom een
Nederlands beheerplan worden opgesteld dat enkel van toepassing is op het beschermde gebied op
Nederlandse grond. Hierbij is samenwerking met het betreffende buurland een nadrukkelijk punt van
aandacht. Zie ook Nota van Antwoord paragrafen 1.1.5 en 1.3.3.
Aangezien de Natuurbeschermingswet 1998 beperkt is tot Nederlands grondgebied, kan Nederland geen
vergunningplicht worden opgelegd voor activiteiten die in een andere lidstaat plaatsvinden. Die andere
lidstaat zal, volgens artikel 6 van de Habitatrichtlijn, zijn eigen nationale wetgeving moeten hanteren om te
beoordelen of zo’n activiteit mogelijke gevolgen heeft voor een Nederlands Natura 2000-gebied. Andersom
moet Nederland in het kader van een vergunningverlening een habitattoets uitvoeren, om te bepalen of
activiteiten binnen onze landsgrenzen mogelijke effecten hebben op Natura 2000-gebieden in Duitsland of
België. Zie ook Nota van Antwoord paragraaf 4.3.3.
46
   De te nemen maatregelen voor grondwater worden gebiedsspecifiek vastgesteld via het GGOR in het stroomgebiedbeheerplan dat opgesteld wordt
naar aanleiding van de Kaderrichtlijn Water (EU-richtlijn voor waterkwaliteit).
                                                                                                                                               60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 328 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 329 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                            bijlage C
6       REACTIES OVER DE RELATIE MET DE BEHEERPLANNEN
De wijze waarop de instandhoudingsdoelstellingen al dan niet verwezenlijkt moeten worden, wordt in vele
zienswijzen aan de orde gesteld. Zo wordt in verschillende zienswijzen de wens uitgesproken om de plannen
zo te ontwikkelen dat daardoor de aanwezige natuurwaarden zich kunnen verbeteren en voor de komende
generaties behouden blijven. Er wordt gewezen op de diverse vormen van ongewenst gebruik van het
gebied. In weer andere zienswijzen is men van mening dat bepaalde vormen van gebruik geen negatieve
invloed op de natuurwaarden hebben en wordt bepleit dat het huidige landgebruik ongehinderd voortgang
moet kunnen vinden. Men verwijst dan ook naar de Bestuursverklaring Dinkeldal 2000. In een ander verband
wordt er zorg uitgesproken over de bescherming van een soort als de rivierdonderpad (H1163). Er wordt
opgemerkt dat door de nationale procedure, waarbij eerst de gebieden worden aangewezen en doelstellingen
worden geformuleerd en pas in een later stadium de beheerplannen worden opgesteld, aan sociaal-
economische belangen voorbij wordt gegaan. Ook zou er in zijn algemeenheid onvoldoende duidelijkheid
bestaan over het algehele ambitieniveau en de consequenties van de aanwijzing en het toekennen van
instandhoudingsdoelstellingen. Tot slot geven verschillende insprekers aan betrokken te willen worden bij het
opstellen van het beheerplan.
Met betrekking tot de hierboven genoemde argumenten worden de volgende opmerkingen gemaakt:
Volgorde aanwijzing en beheerplan
De Nota van Antwoord gaat in paragraaf 1.4 in op de relatie tussen de aanwijzingsbesluiten en de nog op te
stellen beheerplannen. De onderbouwing van de keuze om niet gelijktijdig tot vaststelling van de
instandhoudingsdoelstellingen en het beheerplan over te gaan wordt in paragraaf 1.4.1 van de Nota van
Antwoord uiteengezet.
Een verbijzondering hierop vormen de gebieden waar de provincies het voortouw hebben voor het opstellen
van de beheerplannen. Op verzoek van de provincies heeft de minister van LNV in het Algemeen Overleg met
de Tweede Kamer van 13 februari 2008 toegezegd te wachten met het definitief maken van de
aanwijzingsbesluiten voor die gebieden waarvoor de provincie voortouwnemer is en die daarvoor door de
provincie zijn aangemeld (“koppelingsafspraak”). De provincies zijn voor deze gebieden eerst in de
gelegenheid gesteld met de betrokken partijen in de gebieden concept-beheerplannen op te stellen op basis
van de ontwerp-aanwijzingsbesluiten. Deze afspraak beoogde draagvlak te creëren voor de beheerplannen en
de implementatie daarvan en meer inzicht te geven in de haalbaarheid en betaalbaarheid van de
instandhoudingsdoelstellingen en de begrenzing. De besluitvorming over de definitieve aanwijzingsbesluiten
van deze gebieden is daarom uitgesteld tot na 1 september 2009. Voor dit Natura 2000-gebied zijn daarover
afspraken gemaakt met de minister van LNV. In het kader van de “koppelingsafspraak” hebben de provincies
tot 1 september 2009 de mogelijkheid gehad om gebiedsspecifieke wijzigingsvoorstellen in te dienen die
voortkwamen uit de opgestelde concept-beheerplannen. De wijzigingsvoorstellen zijn in samenhang met de
zienswijzen en op eenzelfde manier, zorgvuldig in overweging genomen. Bij brief van 26 januari 2010 zijn de
provincies op de hoogte gebracht van hoe de minister voornemens is met de voorstellen van de provincies in
het definitieve besluit om te gaan. Binnen het reguliere proces van de aanwijzing zijn alle overige zienswijzen
behandeld.
Voor de gebieden waarvoor op 1 september 2009 nog geen concept-beheerplan was opgesteld, geldt dat
evident nieuwe inzichten uit het beheerplanproces eveneens in het reguliere aanwijzingstraject zijn
meegenomen, ook hier met inachtneming van de ingediende zienswijzen.
Beheerplan en bestaand gebruik
Het aanwijzingsbesluit legt - naast de begrenzing - de instandhoudingsdoelstellingen vast waarvoor het
gebied als Natura 2000-gebied is aangewezen. De instandhoudingsdoelstellingen geven op hoofdlijnen
duidelijkheid over het ambitieniveau (zie ook paragraaf 4.1 van deze bijlage), in termen van “behoud” en
“uitbreiding”/“verbetering” van de omvang en kwaliteit van betreffende aangewezen habitattype of leefgebied
van een (vogel)soort. De uitwerking in omvang, ruimte en tijd van de instandhoudingsdoelstelling(en) uit het
aanwijzingsbesluit, is een thema dat in een beheerplan thuishoort. Als er voor het realiseren van deze
instandhoudingsdoelstellingen bepaalde specifieke maatregelen nodig zijn, dan behoort dit ook in het
beheerplan geregeld te worden. Dat kan betekenen dat er ook maatregelen buiten de grenzen van het
                                                                                                                61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 329 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 330 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                           bijlage C
Natura 2000-gebied genomen moeten worden.
Zoals in paragrafen 1.5 en 4.2 van de Nota van Antwoord staat vermeld, kan bestaand gebruik een plaats in
het beheerplan krijgen. Hierbij wordt zoveel mogelijk ruimte gelaten voor het continueren van bestaand
gebruik, echter wel binnen de voorwaarden die de instandhoudingsdoelstellingen daaraan stellen. Uiteindelijk
heeft het beheerplan een centrale rol als het gaat om de regulering van bestaand gebruik. In een beheerplan
wordt concreet gemaakt hoe en op welke termijn de instandhoudingsdoelstellingen van het gebied
gerealiseerd kunnen worden. Het beheerplan zal duidelijkheid verschaffen over de vereiste ecologische
randvoorwaarden ten behoeve van de instandhoudingsdoelstellingen en over de ruimtelijke samenhang met
de omgeving. In het beheerplan zal dus ook aan de orde komen of bestaand gebruik (mogelijk onder
voorwaarden) overeenkomstig het beheerplan kan worden uitgeoefend. Kan het bestaand gebruik niet
overeenkomstig het beheerplan uitgeoefend worden en zorgt het bestaand gebruik ervoor dat de kwaliteit
van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten in een Natura 2000-gebied verslechtert of dat er door
het bestaand gebruik storende factoren optreden die gelet op de instandhoudingsdoelstellingen een
significant effect kunnen hebben op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen, dan moet het bevoegd
gezag passende maatregelen treffen. Het bevoegd gezag kan dan de aanschrijvingsbevoegdheid gebruiken.
De opstellers van het beheerplan zullen onderling afstemmen hoe zij met bestaand gebruik om willen gaan
en hoe zij dit in het beheerplan zullen opnemen. Mogelijk kan niet voor al het bestaand gebruik ten tijde van
het vaststellen van het beheerplan worden bepaald wat het effect is op de instandhoudingsdoelstellingen.
Voor deze gevallen zal dan een eventuele aanschrijving plaats moeten vinden indien blijkt dat er toch
(significante) negatieve effecten zijn op de instandhoudingsdoelstellingen.
Jacht, wildbeheer en schadebestrijding worden gereguleerd door de bepalingen van de Flora- en faunawet.
Dit betekent dat zienswijzen over dit onderwerp geen directe relatie hebben met de aanwijzing van Natura
2000-gebieden, maar met de bepalingen van de Flora- en faunawet. De huidige regels voor jacht en
wildbeheer volgens de Flora- en faunawet zijn door de aanwijzing als Natura 2000-gebied niet gewijzigd.
Over wildbeheer en schadebestrijding zijn afspraken gemaakt in het Faunabeheerplan. Zie verder paragraaf
6.4.2 van de Nota van Antwoord.
Betrokkenheid bij beheerplan
De wens om betrokken te worden bij het opstellen van het beheerplan en de diverse ideeën die daarover
naar voren zijn gebracht, zijn een goed signaal. De integrale benadering die het beheerplan voorstaat, kan
alleen succesvol zijn bij voldoende betrokkenheid. Per gebied is één bevoegd gezag de zogenaamde
voortouwnemer voor het opstellen van het beheerplan. Voor dit gebied is dat Provincie Overijssel.
Het is aan de voortouwnemer om grondeigenaren, gebruikers, andere overheden en belanghebbenden of
vertegenwoordigers te betrekken bij het beheerplan. Belanghebbenden kunnen natuurlijk ook zelf het
initiatief nemen de voortouwnemer of hun vertegenwoordigers te benaderen. Het is niet uitvoerbaar
verzoeken om betrokkenheid bij het beheerplan, zoals verwoord in een aantal zienswijzen, door te zenden
aan de voortouwnemer.
                                                                                                               62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 330 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 331 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                          bijlage C
7        REACTIES OVER SCHADE
In een groot aantal zienswijzen wordt erop gewezen dat er als gevolg van deze aanwijzing inkomens- en
vermogensschade kan optreden. Men mist in het besluit een paragraaf over schade en het betalen van een
schadevergoeding. Verder wordt aangevoerd dat bij het aannemen van de Habitatrichtlijn de toezegging is
gedaan dat de eigenaren en de gebruikers van de grond niet de financiële last van deze maatregelen hoeven
te dragen. Artikel 31 van de Natuurbeschermingswet 1998 biedt volgens de insprekers geen afdoende
mogelijkheid voor compensatie. Verder zou de aanwijzing als Natura 2000-gebied een schending van het
eigendomsrecht opleveren en in strijd zijn met artikel 1 van het Eerste Protocol van het Europese Verdrag
voor de Rechten van de Mens. Ook de beperkingen van artikel 19d tot en met 19l en artikel 20 van de
Natuurbeschermingswet 1998 zou een dermate zware verplichting opleveren dat het eigendom of het
gebruikersrecht geen waarde van enige betekenis overhoudt. Er wordt in dit kader om een volledige
schadeloosstelling gevraagd.
Met betrekking tot de hierboven genoemde argumenten worden de volgende opmerkingen gemaakt:
Schadevergoeding
Zoals in hoofdstuk 5 van de Nota van Antwoord over dit onderwerp staat vermeld, zijn in de
aanwijzingsbesluiten geen aparte vergoedingsregelingen opgenomen. De huidige wettelijke regeling biedt
namelijk voldoende mogelijkheden voor compensatie. Het gaat dan in het bijzonder om artikel 31 van de
Natuurbeschermingswet 1998.
De aanwijzingsbesluiten zullen naar verwachting niet snel een recht op schadevergoeding geven, omdat het
aanwijzingsbesluit zelf over het algemeen geen beperkingen oplevert. Pas in het kader van het beheerplan of
bij vergunningverlening kunnen beperkingen worden gesteld aan het bestaand gebruik, aan voorgenomen
uitbreidingsmogelijkheden of aan de ontwikkeling van nieuwe activiteiten. Men komt in aanmerking voor
schadevergoeding, indien aan de volgende voorwaarden is voldaan:
1. er is schade geleden door een aanwijzing van een Natura 2000-gebied, door het weigeren van een
      vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 (of door een daaraan verbonden voorwaarde)
      of door bepalingen in het Natura 2000-beheerplan;
2. de schade behoort redelijkerwijs niet (geheel) voor eigen rekening te blijven;
3. de vergoeding van de schade is niet (voldoende) verzekerd door aankoop, onteigening of door andere
      maatregelen, zoals beheersubsidies.
Rol van het beheerplan bij schade
In de nog op te stellen Natura 2000-beheerplannen zal uiteindelijk worden bepaald wanneer en hoe de
doelen gerealiseerd worden en welke maatregelen daarvoor noodzakelijk zijn. Pas op dat moment kan er een
nauwkeurige kosteninschatting worden gemaakt. Er wordt grote waarde gehecht aan goede financiële
dekking van de realisering van de doelen in de beheerplannen. Het bovenstaande houdt niet alleen in dat
Nederland zich inspant om zoveel mogelijk habitattypen en soorten in een gunstige staat van instandhouding
te houden of te brengen. Het betekent ook dat de compensatie van mogelijke inkomens- en
vermogensschade van de betrokken eigenaren en gebruikers aan de orde dient te komen. Artikel 31 van de
Natuurbeschermingswet 1998 is juist voor dit doel door de wetgever in de wet opgenomen en deze heeft
gemeend daarmee een voldoende mogelijkheid voor nadeelcompensatie te bieden. Resolutie 2004/2164(INI)
van het Europese Parlement over de financiering van Natura 2000, waarnaar verschillende keren in
zienswijzen is verwezen, biedt dan ook geen grond voor de stelling dat artikel 31 van
Natuurbeschermingswet 1998 onvoldoende compensatiemogelijkheden zou bieden.
Eigendomsrecht
Van schending van het eigendomsrecht en van strijdigheid met artikel 1 van het Eerste Protocol van het
Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) is geen sprake. Artikel 1, eerste lid, van het Eerste
Protocol van het EVRM bepaalt dat alle natuurlijke rechtspersonen recht hebben op het ongestoord genot van
hun eigendom en dat niemand van zijn eigendom zal worden beroofd, behalve indien sprake is van algemeen
belang en met inachtneming van de voorwaarden neergelegd in de wet en in de algemene beginselen van het
internationaal recht. De voorwaarden die worden gesteld aan het beheer van grond, die nodig is voor het
realiseren van het Natura 2000-netwerk, leveren geen aantasting op van het recht van eigendom. De
                                                                                                              63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 331 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 332 ======================================================================

<pre>Programmadirectie Natura 2000 | PDN/2013-049 | 049 Dinkelland                                         bijlage C
bepaling uit het EVRM laat onverlet dat de Staat het recht heeft om die wetten toe te passen die noodzakelijk
worden geacht om het gebruik van eigendom te reguleren in overeenstemming met het algemeen belang.
                                                                                                             64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 332 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 333 ======================================================================

<pre>MINISTERIE VAN kenmerk datum
LANDBOUW EN VISSERIJ NLB/GS/GA-54632 26 januari 1983

DE MINISTER VAN LANDBOUW EN VISSERIJ

Overwegende, dat de "Snoeyinksbeek", tezamen met de aangrenzende terreinen,
voor zover gevormd door de hierna kadastraal omschreven percelen, van algemeen
belang is uit een oogpunt van natuurschoon en om zijn natuurwetenschappelijke
betekenis en mitsdien een natuurmonument is in de zin van artikel 1, onder b,
van de Natuurbeschermingswet (Stb. 1967, 572);

dat de aan de beek grenzende terreinen in het natuurmonument een directe re-
latie met de beek hebben;

dat door de afwisselende gesteldheid van deze terreinen ook een grote ver-
scheidenheid in milieufactoren aanwezig is;

dat met name de gevarieerde samenstelling van de bodem en de taluds van de
beek, de kwaliteit en temperatuur van het water, de stroming en de afwisseling
in substraten bijdragen aan de zeer hydrobiologische waarde van de beek, die
onder meer tot uiting komt in het voorkomen van zeldzame insectesoorten en de
beschermde vissoort het Bermpje;

dat de in het natuurmonument voorkomende bossen en beekbegeleidende beplanting
uit vegetatiekundig oogpunt van belang zijn door het voorkomen van verscheidene
typen bos- en plantengemeenschappen;

dat deze bossen en beekbegeleidende beplanting eveneens van grote ornitholo-
gische betekenis zijn door hun functie van broedgebied van verscheidene minder
algemene tot zeldzame vogelsoorten, waaronder IJsvogel en Houtsnip;

dat het bos aan de bovenloop (het Boerskottenbos) van grote mycologische be-
tekenis is;

dat het natuurmonument uit een oogpunt van natuurschoon van belang is door zijn
ligging in en invloed op het afwisselende landschap, gekenmerkt door hoogte-
verschillen, houtwallen, fraai opgaand geboomte, bossen en een waardevol agra-
risch cultuurlandschap;

Overwegende ten aanzien van de wezenlijke kenmerken van het onderhavige natuur-
monument, dat hieronder niet alleen moeten worden begrepen de genoemde biolo-
gische waarden en het natuurschoon, maar ook de geomorfologische structuur,

de opbouw van het bodemprofiel, de waterhuishouding, het bestaande cultuurpa-
troon en de ten behoeve van de avifauna noodzakelijke rust;

4
M

LV 000-0018-82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 333 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 334 ======================================================================

<pre>MINISTERIE VAN LANDBOUW EN VISSERIJ

blad

2 kenmerk NLB/GS/GA-54632

Overwegende ten slotte, dat de bescherming van het natuurmonument niet
reeds op andere wijze door of krachtens de wet is verzekerd;

Gelet op artikel 7 en artikel 9, zevende lid, van de Natuurbeschermings-

wet;

Gezien de beschikking van 27 januari 1982, nr. NLB/GS/GA-50069, houdende
het besluit, dat de aanwijzing als beschermd natuurmonument in overweging
is ten aanzien van de "Snoeyinksbeek"; -

Gezien de omtrent de in overweging zijnde aanwijzing door Gedeputeerde Sta-
ten van Overijssel ingezonden en van hun beschouwingen vergezelde schrift-
uren, alsmede de te zelfder zake door de Natuurbeschermingsraad en de
Rijksplanologische Commissie uitgebrachte adviezen;

Handelende in overeenstemming met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimte-
lijke Ordening en Milieubeheer;

II.

BESLUIT:

. Aangewezen wordt als beschermd natuurmonument de "Snoeyinksbeek" en

aangrenzende terreinen, voor zover gevormd door de percelen, kadas-
traal bekend gemeente Losser, sectie G, nrs. 857 en 1393; sectie H,
nrs. 131 ged., 132, 571 ged., 572, 574, 861 ged., 862 ged., 863, 871
ged., 872 ged., 873 ged., 874 ged., 875 ged., 876, 880 ged., 1255

ged., 1256 ged., 1310, 1312, 1315 ged., 1565, 1568 ged., 2589 ged.,
3301, 3312 ged., 3313 ged., 3314, 3470 ged., 3624 ged., 3651 ged.,

3727 ged., 3729 ged., 3732 ged., 3916 ged., 3994 ged., 4215 ged., 4418
ged., 4601 ged., 4630 ged., 4712 ged., 4744 ged., 4754 ged., 4762 ged.,
4763 ged., 5008 ged., 5189 ged., 5193 ged., 5194 ged., 5390, 5426 ged.,
5802 ged., 5809 ged., 5813 ged., 5814 ged., 6038 ged., 6039 ged. en
6392 ged., een en ander zoals aangegeven op de bij deze beschikking be-
horende kaart BN105/SN83.

Bij deze beschikking gaat een toelichting, die in samenhang met de be-
schikking moet worden gelezen.

Van deze beschikking zal mededeling worden gedaan in de Nederlandse Staats-
courant.

De Minister van Landbouw
en Visserij,

w.g. G.J.M. Braks

yy
</pre>

====================================================================== Einde pagina 334 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 335 ======================================================================

<pre>TOELICHTING

. Inleiding

De onderhavige beschikking en deze toelichting zijn mede gewijzigd in
reactie op de naar aanleiding van de voorgenomen aanwijzing ingediende
bezwaren.

Gave beken en beekdalen zijn in Nederland schaars geworden, zo schaars
dat de resterende beken met een oorspronkelijk beloop en een natuurlijk
karakter als relicten beschouwd moeten worden.

In Twente zijn nog enkele daarvan te vinden, onder anderen de Snoeyinks-
beek, een zijbeek en de Dinkel. De Snoeyinksbeek, globaal west-oost
stromend, heeft een afwaterende functie voor een deel van de stuwwal
van Oldenzaal. De beek meandert door een gevarieerd waardevol agrarisch
cultuurlandschap gekenmerkt door hoogteverschillen, houtwallen, fraai
opgaand geboomte, bossen en vochtige graslanden.

De beek is geheel gelegen in de gemeente Losser. De aanwijzing ervan als
beschermd natuurmonument in de zin van de Natuurbeschermingswet heeft
ten doel een effectieve bescherming te bieden tegen ingrepen, die het
oorspronkelijk beekkarakter, nu nog goeddeels intact, teloor kunnen doen
gaan. Zoals blijkt uit de bij de beschikking behorende kaart is in het
natuurmonument één perceel staatseigendom gelegen. Dit deel zal te
zijner tijd afzonderlijk als staatsnatuurmonument worden aangewezen.

Het Structuurschema Natuur- en Landschapsbehoud, deel a, (Beleidsvoor-
nemen) rekent de Snoeyinksbeek tot de "biologisch of geomorfologisch
waardevolle beken",

Begrenzing van het aangewezen gebied

Voorop staat bij de aanwijzing van de Snoeyinksbeek als beschermd natuur-
monument, dat de opbouw van het beekprofiel en het beloop van de beek
worden beschermd. Dit is de reden, dat de beekloop zelf vanaf de oor-
sprong in het Boerskottenbos tot aan de uitmonding van de Dinkel, en
een strook ter weerszijden daarvan met een breedte van minimaal c.a.

10 meter uit de as van de beek binnen het aangewezen gebied zijn opge-
nomen. 10 meter is een afstand, waarbinnen de primaire beekloop als
zodanig duidelijk herkenbaar is.

Bovendien sluit de breedte van de strook van 10 meter aan weerszijden
van de middellijn van de beek aan op de begrenzing, zoals opgenomen in
het ontwerp-bestemmingsplan Buitengebied van de gemeente Losser, dat
naar verwachting eerdaags ter inzage zal worden gelegd, overeenkomstig
het bepaalde in artikel 23, lid 1, van de Wet op de Ruimtelijke Orde-
ning.

Deze oeverzone heeft een dermate directe relatie met de beek, dat ze
ten behoeve van een effectieve bescherming tot het aangewezen gebied
behoort. Als binnen deze zone geen waardebedreigende handelingen plaats-
vinden, kan het beekmilieu zijn huidige waarde behouden. Deze waarde is
in veel opzichten juist gebonden aan het onregelmatige beloop en de
variatie in milieufactoren (zie onder 3).

Bij het aanwijzen van de strook van totaal ca 20 breed speelt ook een
rol, dat de beek licht meandert en dus niet steeds hetzelfde beloop
heeft. Waar topografische situaties een doelmatige begrenzing vormen,
is daarbij aangesloten. Te denken valt aan onder andere (zand)wegen

en steilranden. Waar bossen en beekbegeleidende beplanting voorkomen is

ges
SE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 335 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 336 ======================================================================

<pre>de begrenzing in beginsel gebonden aan de bosrand, in die zin, dat de
houtopstanden binnen het aangewezen gebied vallen. De relatie tussen
beek en houtopstand heeft een wederzijds waardeverhogend effect.

Een tweede motief voor de aanwijzing ligt in de wens dat de waterkwa-
liteit in de beek niet verslechtert, opdat het huidige fysisch-
chemische en biologisch karakter onaangetast blijft. Hiertoe hoeven
nauwelijks beperkingen aan het landbouwkundige gebruik te worden opgelegd.
Het sinds jaar en dag bestaande gebruik kan worden voortgezet inclu-
sief de in het stroomgebied van de beek normale bedrijfsontwikkeling.
Onder "normale bedrijfsontwikkeling" kan o.m. worden begrepen de vrij-
heid van gewaskeuze op bouwland. Ter voorkoming van eutrofiëring en de
daarmee gepaard gaande biologische verarming van het beekmilieu dient
het dumpen van drijfmest in het stroomgebied van de Snoeyinksbeek te
worden vermeden. Daarbij zal dumpen van organische mest (meer mest op
het land brengen dan voor een kwantitatief en kwalitatief goed gewas
nodig is) naarmate het dichter bij de beek gebeurt, ernstiger gevolgen
hebben.

Verharde wegen, die de beek kruisen, zijn buiten de aanwijzing gelaten,
evenals de gronden die binnen het profiel van de aan te leggen Rijks-
weg 1 vallen. De aanleg van de Rijksweg is dan ook niet aan een vergun-
ning gebonden.

. Motivering van de aanwijzing

De loop van de Snoeyinksbeek kan weliswaar niet geheel natuurlijk meer
worden genoemd, maar het dwarsprofiel is dit in het algemeen wel. Het
totale waterregime en de waterkwaliteit zijn zodanig, dat in de beek
organismen voorkomen die wijzen op een hoge hydrobiologische kwaliteit.
De aan de beek aansluitende gronden zijn voor ca. de helft agrarische
cultuurgronden. Het overige deel bestaat uit bos c.q. houtwallen.

Over de cultuurgronden wordt opgemerkt dat deze in een aantal situa-
ties voor maximaal landbouwkundig gebruik te nat en te weinig draag-
krachtig zijn, en op diverse plaatsen buiten de genoemde bos- en wal-
lengte van de beek voorzien zijn van verspreide beplanting, waaronder
solitaire bomen.

De vegetatiekundige betekenis van de houtopstanden varieert afhankelijk
van bodemeigenschappen en waterhuishouding. Aanwezig zijn onder meer
Eiken-berkenbos, Beuken-eikenbos, Eiken-haagbeukenbos en Elzen-Vogel-
kersbos, soms zeer fraai ontwikkeld met onder meer Slanke sleutel-
bloem en Smalle beukvaren. Aan de uitmonding, binnen het overstromings-
bereik van de Dinkel, komen voorts doornstruwelen voor, restanten van
droge rivierduingraslanden, die onder invloed van bemesting en/of over-
spoeling met te voedselrijk Dinkelwater weliswaar aan waarde hebben in-
geboet, maar niettemin nog zeer belangrijk Zijn.

Naast de genoemde vegetatiekundige waarden moet met name de grote my~
cologische waarde worden genoemd van het bos rond het oorsprongsgebied
van de beek, het landgoed Boerskotten.

De ornithologische waarden van het natuurmonument komen tot uiting in
de betekenis als broedgebied van de volgende minder algemene tot zeer
zeldzame vogelsoorten: IJsvogel, Appelvink, Bonte vliegenvanger,
Wielewaal, Kleine bonte specht, Houtsnip, Buizerd, Bosuil, Wespendief
en ook de Rode wouw heeft hier gebroed (het enig bekende broedgeval
in Nederland).

Meer algemene soorten worden in het gevarieerde beekmilieu regelmatig
als broedvogel aangetroffen, zoals Winterkoning, Gekraagde roodstaart,
Boomkruiper, Boomklever, Glanskopmeeuw, Zwartkop en Tjiftjaf.

Meerdere malen is de Grote gele kwikstaart langs de Snoeyinksbeek
waargenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 336 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 337 ======================================================================

<pre>Het belangrijkste natuurwetenschappelijke aspect van deze aanwijzing is

het hydrobiologische belang van de Snoeyinksbeek, dat tot uiting

komt door het voorkomen van diverse soorten die gebonden zijn aan koel,

zuurstofrijk en min of meer stromend water, zoals de kevers Platambus

maculatus en Ilybius fuliginosus en de steenvlieg Nemura cinerea.

In wat mindere mate geldt dit ook voor Agabus bipustulatus en Hydro-

porus memnonius. Genoemd moet ook worden het voorkomen van het Bermpje,

een op grond van de Natuurbeschermingswet beschermde vissoort.

De wezenlijke abiotische kenmerken van een laaglandbeek kunnen alsvoigt

worden samengevat:

1. In de beek is het water schoon en zuurstofrijk en verhoudingsgewijs
koel;

2. de bodem en taluds zijn onregelmatig van samenstelling en opbouw, dat
wil zeggen dat er beschaduwde en zonnige plekken in voorkomen, diepe
en ondiepe delen, vlakke en steile tot overhangende taluds, in res-
pectievelijk binnen- en buitenbochten;

3. er is altijd water aanwezig, dat vrijvel het hele jaar stroomt;

4. er is een afwisseling in substraten, zoals zand, slib, stenen en
organisch materiaal.

De Snoeyinksbeek voldoet aan deze karakteristiek. Weliswaar staat de

beek soms gedeeltelijk droog (met name in de zeer droge jaren als 1959,

1976 en 1982), maar door de onregelmatige opbouw blijven op veel plaat-

sen poelen en ondiepten over, die fungeren als overzomeringsgebied voor

de beekfauna.

. Gebruik

Volgens artikel 12 van de Natuurbeschermingswet moet voor handelingen
die de wezenlijke kenmerken van het beschermd natuurmonument aantasten,
dan wel schadelijk voor de natuurwetenschappelijke betekenis of ontsie-
rend zijn, vergunning worden aangevraagd. Dit dient krachtens artikel
13, eerste lid, per aangetekende brief te gebeuren. Wellicht ten over-
vloede wordt erop gewezen, dat de in artikel 12 van de Natuurbescher-
mingsvet bedoelde verbodsbepalingen voor een ieder van kracht zijn.

Het is niet mogelijk op voorhand tot in details aan te geven vat vel en
wat niet is toegestaan. In de eerste plaats hangt dit samen met de ge-
varieerde opbouw van het natuurmonument, in de tweede plaats kunnen
handelingen in aard en intensiteit verschillen.

Niettemin kunnen de volgende richtlijnen worden aangehouden:

x In ieder geval niet vergunningplichtig zijn de volgende handelingen:

- ploegen en inzaaien van bouwland; maaien; oogsten; mesten, voorzo~
ver niet meer mest wordt opgebracht dan voor de agrarische gewassen
opneembaar is; |

- het vernieuwen van afrasteringen;

- maaien ten behoeve van de schouw;

- het onderhouden van duikers;

- dunning van houtopstanden in het kader van het bosbouwkundig be-
heer van de aangewezen boscomplexen.

Het betreft handelingen, die worden verricht binnen het sinds jaar

en dag plaats vindend gebruik, alsmede regelmatig terugkerende be~

heers- en onderhoudswerkzaamheden.

x In ieder geval wel vergunningplichtig zijn de volgende handelingen:

- het wijzigen van de opbouw van het lengte- en/of dwarsprofiel van de
beek alsmede vergravingen van de taluds;

- het maken van kaden, beschoeiingen, betuiningen, stuwen en duikers;

- handelingen die wijziging van de waterhuishouding tot gevolg kunnen
hebben, zoals begreppelen, wateronttrekking ten behoeve van berege-
ning, het aanleggen van waterlossingen en drainages;

- het aanbrengen van oppervlakteverhardingen, ophogen, egaliseren en
ontgronden;

- plaatsen en aanleggen van voor verblijf geschikte, al dan niet aan
hun bestemming onttrokken voertuigen en onderkomens (waaronder
</pre>

====================================================================== Einde pagina 337 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 338 ======================================================================

<pre>- bouwen in de zin van artikel 1 van de Woningwet;

- het aanbrengen van onder- of bovengrondse leidingen, installaties
of apparatuur met bijbehorende werken of werkzaamheden;

- het gebruiken van bestrijdingsmiddelen, groei- en stoorstoffen in
de beek of op de taluds van de beek, alsmede in de onder deze aan-
wijzing vallende bossen en andere houtopstanden;

~ het aanwenden binnen het stroomgebied van de beek van meer orga-
nische mest dan voor een kwantitatief en kwalitatief goed gewas
noodzakelijk is.

Handelingen, welke buiten het aangewezen gebied worden verricht maar
de omschreven wezenlijke kenmerken aantasten, zijn eveneens aan een
vergunning gebonden. Indien bijvoorbeeld in het beekdal min of meer
parallel met de beekloop een nieuwe waterafvoerende leiding zou wor-
den gegraven zou dat de watervoering van de Snoeyinksbeek direct be-
invloeden. Daarmee zou worden ingegrepen in de wezenlijke kenmerken
van de beek, zodat een vergunning vereist zou Zijn.

x Ten slotte is er een groep van handelingen, waarvan niet bij voorbaat
is vast te stellen of een vergunning vereist is, ook omdat de wijze
van uitvoering kan verschillen.

Hieronder vallen vormen van recreatiebeoefening, het rooien van
houtopstanden op de aangewezen bosgronden en in de aangewezen land-
schapselementen, het verrichten van achterstallige onderhoudswerk-
zaamheden aan de beek, het achterlaten of opslaan van voorwerpen of
afval, stoffen, specie, bagger, materialen, hulpstoffen of producten
van het agrarisch bedrijf en handelingen die de waterkwaliteit aan-
tasten.

In dergelijke gevallen zal de consulent Natuurbehoud van het Staats-
bosbeheer in Overijssel behulpzaam zijn bij de beoordeling van de ver-
gunningplichtigheid.

5. Beheersplan

De wet geeft in artikel 14 de mogelijkheid om in overeenstemming met
eigenaren en gebruikers van het beschermd natuurmonument een beheers-
plan op te stellen, Dit beheersplan, dat tot doel heeft het behoud of
herstel van de natuurschoon en de natuurwetenschappelijke betekenis,
heeft als gevolg, dat voor handelingen die neergelegd zijn in het be-
heersplan, geen vergunning op grond van artikel 12 behoeft te worden
aangevraagd.

Bij de vaststelling van een beheersplan, waaraan voor betrokkene kosten
of lasten zijn verbonden, die redelijkerwijze niet of niet geheel te zijner
lasten behoren te komen, kan op zijn verzoek een uitkering worden toe-
gekend.

6, Planologische situatie

a. Streekplan Twente

De aanduidingen, welke op de plankaart van het op 25 mei 1966 vast-

gestelde Streekplan Twente zijn ingetekend in het dal van de Snoey-

inksbeek, zijn de volgende:

x Natuurgebied, voor het gedeelte vanaf de oorsprong van de beek
tot aan ongeveer de Veldmatenweg.

x Landschappelijk waardevol landbouwgebied, vanaf ongeveer de Veld-
matenweg tot aan de Luttersestraat.

x Natuurmonument voor het loofbos gelegen ten oosten van de Lutter-
sestraat over een afstand van + 500 meter.

x Landschappelijk waardevol landbouwgebied, tot aan de Denekamper-
dijk. °
</pre>

====================================================================== Einde pagina 338 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 339 ======================================================================

<pre>x Natuurmonument voor een deel oostelijk van de Denekamperdijk tot
aan de monding van de Snoeyinksbeek in de Dinkel.
Deze opsomming weerspiegelt het in landschappelijke en natuurweten-
schappelijk opzicht waardevolle karakter van de Snoeyinksbeek.
De Snoeyinksbeek valt in het voorontwerp Streekplan d.d, november
1982 geheel in de zone-aanduiding "Landelijk gebied III", welke
wordt omschreven als: "Gebieden, die in het algemeen in landbouw-
kundig gebruik zijn met grote natuur- en/of landschapskwaliteiten".
Bescherming van natuur en landschap wordt van groot belang geacht.
Afzonderlijke aandacht krijgen in het voorontwerp de natuurlijke (en
potentieel natuurlijke) beken: "Deze beken komen voor handhaving
van de kwaliteiten in aanmerking". Op een afzonderlijke kaart van
deze (potentieel) natuurlijke beken is de Snoeyinksbeek aangeduid.

. Bestemmingsplan "Losser-Buitengebied"

Het plan werd vastgesteld op 22 februari 1972.

Gedeputeerde Staten van Overijssel keurden het gedeeltelijk goed op

15 mei 1973, besluit no. 274, afd. 2.

Onherroepelijk werd het plan door het Koninklijk Besluit nr. 30 van

16 november 1977.

De bestemmingen, zoals uitgetekend op de plankaart, geven een even

gevarieerd beeld (zie bijlagen):

x De beekloop in het Boerskottenbos draagt de bestemming agrarisch
gebied van grote landschappelijke waarde.

x Tot natuurmonument zijn bestemd het eigenlijke dal van de Dinkel,
inelusief de monding van de Snoeyinksbeek, een strook ten noorden
van de beek en ten oosten van de Luttersestraat, over een af-
stand van + 900 meter, alsmede een deel van het beekdal over een
afstand van + 150 meter, gelegen oostelijk van de Veldmatenweg.

x Tussenliggende delen dragen agrarische bestemming met verschillen-
de kwalificaties: agrarisch gebied, agrarisch gebied van land-
schappelijke waarde, agrarisch gebied van grote landschappelijke
waarde.

De bestemmingen zijn in zoverre sterk versnipperd, dat de eenheid

die de Snoeyinksbeek vormt, niet in de bestemmingsregeling tot

uiting komt. Na de goedkeuringsprocedure resteert een sterk ver-
minkte bestemmingsregeling, aangezien aan grote delen van de voor-
schriften (onder meer het aanlegvergunningenstelsel) goedkeuring
werd onthouden.

. Voorbereidingsbesluit

Op 15 juli 1982 heeft de Raad van de gemeente Losser een voorbe-
reidingsbesluit vastgesteld voor het buitengebied.

De Snoeyinksbeek valt binnen het gebied waarvoor een aanlegver-
gunningvereiste geldt voor diverse werken en werkzaamheden die de
natuurwetenscheppelijke en landschappelijke vaarde van de beek kun-
nen aantasten.

De aanleg van de Rijksweg 1 ten zuiden van Oldenzaal en de Lutte,

zal aanzienlijke veranderingen te weeg brengen aan de bovenloop van
de Snoeyinksbeek. Het Ontwerp-Rijkswegenplan 1982 voorziet, dat met
de uitvoering der werkzaamheden vóór 1990 een aanvang wordt ge-
maakt. De gemeenteraad van Losser heeft de aanleg planologsch moge-
lijk gemaakt door de vaststelling van het bestemmingsplan Rijksweg 1,
dat thans ter goedkeuring ligt bij Gedeputeerde Staten van Overijssel.
Het Boerskottenbos zal door Rijksweg 1 worden doorsneden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 339 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 340 ======================================================================

<pre>Volgens het voorstel van het Staatsbosbeheer aan Rijkswaterstaat is
het in verband met de natuurwetenschappelijke belangen noodzakelijk
dat onder andere de Snoeyinksbeek de Rijksweg onbelemmerd kan
kruisen, i.c. door middel van een duiker. Bij de aanleg van de berm-
sloten zal met de consulent Natuurbehoud bezien worden hoe voor-
komen kan worden dat in de winter pekelwater in de beek terecht
komt.

Paragraaf 6.4.4.4. van het Structuurschema vraagt bijzondere aandacht
voor de laaglandbeken. De instandhouding van de nog resterende bio-
logisch en/of geomorfologisch waardevolle beekdalen en beken wordt
van essentiële betekenis geacht. Op kaart 4 (p. 252) van het Struc-
tuurschema staat de Snoeyinksbeek aangewezen als "biologisch of geo-
morfologisch waardevolle beek".

In paragraaf 6.4.4.4. op pagina 159 onderaan wordt expliciet ge-
sproken over mogelijke toepassing van de Natuurbeschermingswet op
waardevolle agrarische cultuurlandschappen (W.A.C.'s). Bij de om-
schrijving van de W.A.C.'s worden onder meer beken en beekdalen ge-
noemd.

Gewezen wordt op de verantwoordelijkheden van de waterschappen in deze.
In paragraaf 7.2 van het Structuurschema is te lezen, dat water-
schapsbesturen bij de behartiging van de hun toevertrouwde taak alle
hierbij betrokken belangen, waaronder die van natuur- en landschapsbe-
houd, zorgvuldig dienen af te wegen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 340 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 341 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                                      1050
                                                                                                                                                                                                           836
                                                                                                    4622
                                                                                                                              WR-A2
                          4649
                                        WR-A2
                                                                                                                                                                                                                                      N-NB
                                                                                                                                                                                   N-NB
                                                                                                                                                                                                                      V-F
                                                                                                                                                                                   (sn-nbp)
                                                                                                                                                                                   WR-A3
                                                                                                                                                                                                                                                                        Legenda       219
                                                                                                                                            25
                                                                                                                                                      918                                                                                                                                   Plangebied
                                                                                                                                                                                                     V-F
                                                                                                                                                                                                                                                                        Enkelbestemmingen
                                                                                                                                                                                                                            1017
                                                                                                                                                                                                                                                                             N-NB           Natuur - Natuur en Bos
                                                                                                                                                                                              V-F
                                                                                                                                                 23                                                                                                                             V-F         Verkeer - Fietspad
                                                                                                                                                                       919
                                                                                                                 1242
                                 1240                                                                                                                                                                                                                 1183
                                                                                                                                                                                                                                                                        Dubbelbestemmingen
                                                                                                                                                                                                                                                                            WR-A2           Waarde - Archeologie 2
                                                                                                                                                                  ad
                                                                                                                                                               erp
                                                                                                                                                            uiz
                                                                                                                                                  Za
                                                                                                                                                       nd
                                                                                                                                                         h
                                                                                                                                                                                                                                                                            WR-A3           Waarde - Archeologie 3
1219
                                                                                                                                      V-F
            1220
                                                      21D
                                                                                                                                                                                                                                                                        Gebiedsaanduidingen
                                                                                                                                                                                                                                                                                            overige zone - speciale beschermingszone 1
                                                21C
                                                                                                                                                                                                                                                                     1184
                                                                                                                                                                                                                                                                                            reconstructiewetzone - extensiveringsgebied
                                                                                                                        V-F
                                                                                                     V-F
                                                                                  (p)
                                                                                                                                                                                                                                                         215
                                                                                                                                                                                                                                                                        Functieaanduidingen
                                         1222                     V-F                                                                                                                                                                                                           (p)         parkeerterrein
                                                            895
                                                 17                                                                                                                                                                                                                      (sn-nbp)           specifieke vorm van natuur - natuurbegraafplaats
                                                                                                                                                                                                                                                             214
                                                                                                                 1241
                                                                                                                                                                             887
                                                                                                                                                                                                                                                         1015
                                                                                                                                                                                                                                                                        Bouwvlakken
                                                                                                                                                                                                                                                        1014
                                                                                                                                                                                                                                                      1013
                                                                                                                                                                                                                                                                                            bouwvlak
                                                                        Zand
                                                                         huize
       19
                                                                           rweg                                                                                                               1016
                                                                                                                                                                                                                                               1012                Gemeente :                Losser
                   1047
                                                                                                                                                                                                                                        1011
             971                                                                                                                                                                                                                                                   Naam plan :               Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Natuurbegraafplaats op Aust
                                                                                                                               959
                                                                                                                                                                                                                               1010
                                                                                                                                                                                                                                                                   Locatie :                 Losser
                                                                                                                                                                                                                                                                   projectnr.                                         status          formaat   schaal     datum
                                                                                                                                                                                                                                                                   NL.IMRO.0168.BP008vzp1703-0401                     vastgesteld     A2        1:2000     juni 2023
                                                                                                                                                                                   922                      888
                                                                                                           924
                                                                                                                 10
                                                                                        Zan
                                                                                         dhu
                                                                                          ize
                                                                                              rwe
                                                                                               g                                                                                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 341 =================================================================

<br><br>