<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Natuurbegraafplaats Op Aust
Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats
                ‘Partner voor
                duurzaam
                natuurbegraven’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Colofon:
                                      Natuurbegraafplaats
                                      Natuurbegraafplaats             Op op Aust Aust
                                      Ontwerp- en beheerplan natuurbegraafplaats
                                      Ontwerp natuurbegraven in De Lutte
Dit document is opgesteld door
Natuurbegraven Van Waarde
Contactpersoon:
B. Speulman
Correspondentieadres:
Provincialeweg 2
9463 TK Eext
T 0478 584535
info@navawa.nl
Projectgegevens:
Natuurbegraafplaats Op Aust, De Lutte
Projectnummer: 6816.13
Datum: Juli 2022
Afbeelding 1. Dinkelrand
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Afbeelding 2. Luchtfoto
            4           Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                        INHOUD
                                   INLEIDING
                                   2.   LANDSCHAPSANALYSE                                           9
                                   2.1  Van nature dynamische landschap vol variatie                9
                                   2.2  Huidig landschapsbeeld                                      9
                                   2.3  Recreatie                                                  11
                                   2.4  Waardering landschap                                       13
                                   3.   ONTWERP                                                    15
                                   3.1  Bodem nodigt uit tot variatie                              15
                                   3.2  Routing bezoekers                                          15
                                   3.3  Fasering in gebruik name                                   17
                                   3.4  Compensatie natuur                                         17
                                   3.5  KGO-investering                                            17
                                   3.6  Monitoring beheer                                          19
                                   4.   ECOLOGISCHE IMPULS                                         21
                                   4.1  Ecologische basisinspanning op gronden van KGO-investering 21
                                   4.2  Extra ecologische kwaliteitsimpuls natuurbegraafplaats     17
                                   4.3  Extra KGO Fase B                                           17
                                   4.4  Monitoring op langjarig beheer                             17
                                   BIJLAGEN
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Afbeelding 3. Topograﬁe
            6           Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1
INLEIDING
                                   Het plangebied, een bos, ligt ten oosten van De Lu�e en ten noorden van de A1. Het
                                   bos, genaamd Op Aust, is al eeuwen in het bezit van de familie Zanderink en grenst
                                   aan bos van Staatsbosbeheer en aan landbouwgronden. Deze rapportage betre�
                                   het inrich�ngs- en beheerplan, voor de omvorming van dit par�culiere bos naar een
                                   natuurbegraafplaats.
                                   Het inrich�ngs- en beheerplan is erop gericht om het natuurbegraven op het terrein
                                   mogelijk te maken en het terrein zo in te richten dat de landschapskwaliteiten
                                   en ecologische poten�e benut worden. Hierbij is het doel om het terrein zo te
                                   ontwikkelen dat er een duurzaam natuurlijk landschap gaat ontstaan, waarbij het
                                   natuurbegraven, de natuurontwikkeling en het recrea�eve medegebruik in de vorm
                                   van wandelen mogelijk wordt.
                                   Het plan gaat in hoofdstuk 2 ‘Landschapsanalyse’ allereerst in op de bijzondere
                                   loca�e. Hoofdstuk 2 vermeldt het vigerende beleid en laat zien waar de Groene
                                   Ontwikkelingszone prima ingezet kan worden voor zijn nieuwe func�e als
                                   natuurbegraafplaats. Hoofdstuk 3 gaat in op het ontwerp, de inrich�ngsaspecten en
                                   het beheer met de beheervisie en de uitvoeringsaspecten van de natuurbegraafplaats.
                                   Tot slot gaat hoofdstuk 4 in op de maatregelen die de ecologische waarde van het
                                   plangebied een impuls geven.
Afbeelding 4. Hoogtekaart
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Afbeelding 5. Historische kaart 1904 Afbeelding 6. Historische kaart 1922
Afbeelding 7. Historische kaart 1950 Afbeelding 8. Topograﬁsche kaart
            8                                                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2
LANDSCHAPSANALYSE
                                   Het plangebied van Natuurbegraafplaats Op Aust hee� unieke eigenschappen,
                                   zoals bijzondere hoogteverschillen en de Dinkel. In nevenstaande kaarten zijn de
                                   hoogteverschillen en de bijzondere bodemopbouw af te lezen. In dit hoofdstuk
                                   volgen de uitgangspunten die dit landschap verlangt om de natuurbegraafplaats
                                   in te richten zodat deze een landschappelijke, ecologische en maatschappelijke
                                   meerwaarde kan vormen voor de regio.
                                   2.1       Van nature dynamische landschap vol varia�e
                                   In a�eelding 3, 4, 5 en 6 is de ontwikkeling van het gebied geïllustreerd aan de hand
                                   van historische kaarten. Zandverstuivingen, heide en bos hebben elkaar afgewisseld in
                                   de �jd. De Dinkel baant zijn weg door het landschap en zorgt voor blijvende dynamiek,
                                   ondanks dat het aangeplante produc�ebos van Op Aust. Vandaar dat een zone van 50
                                   meter uit de Dinkeloever vrij blij� van gebruik voor natuurbegraven.
                                   2.2       Huidig landschapsbeeld
                                   Het huidige landschapsbeeld is monotoon bos zonder enige varia�e in structuur en
                                   varia�e in mate van openheid. Deze volledige bosbegroeiing is uniek in de �jd. Omdat
                                   historische kaarten laten zien dat tot voor kort er al�jd een grote structuurvaria�e
                                   is geweest van zandduinen, heide en bos. Het landschapsbeeld is het gevolg van het
                                   aanplant van produc�ebos. De afwisseling in bodemsamenstelling, in droogte en
                                   hoogte, komt niet tot ui�ng in de begroeiing.
Afbeelding 9. Bodemkaart
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> Recreatiedruk ‘t Lutterzand                                                                                 Recreatiekern
                                                                                                            (eigendom SBB)
                                                                                                                                                                           dﬁets
                                                                                                                                                                                route
                                                                                                                                                                          Hoof
                                                                                                             Wandelroutes,
                                                                                          ook in gebruik als mountainbikepaden en ruiterpaden
                                                                                                                 (oranje)
Afbeelding 10. Zonering recreatiefgebruik Natura 2000-gebied ‘t Lutterzand: gebruiksdruk ligt aan de noordkant van het bos Op Aust. De kern van het recreatiegebruik ligt buiten het projectgebied en is in
eigendom van Staatsbosbeheer (aangegeven met de orannje cirkel).
           10                                                                                                                                                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2.3      Recrea�e
De nabije omgeving van het plangebied betre� een populair wandelgebied.
De recrea�e zorgt voor een grote druk op natuur- en landschapswaarden.
Recrea�estromen worden in de huidige situa�e nauwelijks begeleid, waardoor de
verspreiding van wandelaars, mountainbikers en ruiters groot is en zodoende het
hele gebied kwetsbaar is. De overlast van zwerfvuil en vandalisme en van recreanten
onderling is dusdanig hoog, dat ‘Op Aust’ nu deels is afgesloten voor publiek, tot
een goede oplossing voor de hoge handhavings- en onderhoudskosten is gevonden.
De poten�e van hoge landschappelijke en ecologische waarden wordt nu ook niet
bereikt. Het realiseren van een natuurbegraafplaats (en dus het uitvoeren van
het landschapsontwerp) resulteert in het behalen van de maximale poten�e van
landschaps- en natuurwaarden. Ook de waarde van beleving van recreanten verhoogt,
door goede regulering in het ontwerp.
                                                                                    Afbeelding 11. Afbeeldingen van het gebruik van het Natura 2000 gebied ‘t Lutterzand in de omge-
                                                                                    ving van het projectgebied (Bron: Zoover, Tourist Info De Lutte-Losser-Beuningen): Het kerngebied
                                                                                    van de recreatie ligt voornamelijk op grond van Staatsbosbeheer ten noorden van het projectgebied.
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>     1                                                                       3                                                                5
Afbeelding 12. Bosvak open met veel opschot (met name Amerikaanse
vogelkers. Daarnaast ook Amerikaanse eik en zomereik) na recent
                                                                        Afbeelding 16. Grove dennenbos met aan de randen jeneverbes      Afbeelding 17. Open bosvak met voornamelijk eiken en vergraste bos-
verjongingsbeheer (ongeveer vier jaar geleden)
                                                                                                                                         bodem
      2                                                                      4                                                                6
 Afbeelding 13. Eiken-berkenbos met grove dennen en ondergroei van      Afbeelding 15. Bosvak: open met veel opschot van met name Ameri- Afbeelding 14. Bosvak: open met veel opschot (met name Amerikaan-
 hulst, krent, sparren en Amerikaanse vogelkers. In de boomopbouw       kaanse vogelkers en enkele sparren. Enkele zomereik en grove den se vogelkers. Daarnaast ook Amerikaanse eik en zomereik.) na recent
 zit leeftijdsvariatie en de kronen zijn niet geheel sluitend, waardoor van 20 jaar oud. Grof verjongingsbeheer uitgevoerd ongeveer twee verjongingsbeheer (ongeveer twee jaar geleden)
 ondergroei mogelijk is.                                                jaar geleden.
               12                                                                                                                                                   Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>  Bosbeelden op het projectgebied                       2.4       Waardering landschap
                                                        Iedere bezoeker van het bosgebied komt voor het
                                                        landschap aangegeven met nummer 7, de Dinkel met zijn
                                                        zandige steilrand. Wat betre� bosbeleving worden de
                                                        bosvlakken, aangegeven met nummers 1 tot en met 6, niet
                                                        hoog gewaardeerd (zie voor verdere uitleg de bijlagen*).
                                                        Bosvakken 2 en 3 (zie in nevenstaande a�eelding) tonen de
                                                        grootste structuurverschillen van bomen en onderbegroeiing
                                                        Bosvak 1, 4, 5 en 6 kennen ruimte voor verbetering. Deze
                                                        verbetering ligt in het verwijderen van de dominante
                                                        uitheemse boomsoorten. Ook de aanplant van ecologisch
                                                7       en esthe�sch interessant plantmateriaal zal de waardering
                                                  6     van het bosgebied voor zowel mens, dier als plant verhogen.
                         3                            4 Zeker wanneer aangeplant in verschillende fases van
                                                        volwassenwording, met uiteenlopende bloei�jden (bijen) en
                                                        verschillen in structuur.
                                                    5   Uitgangspunten ontwerp:
                                        2               Sturen op recrea�ef gebruik, zodat luwe plekken ontstaan,
                                                        maar het kernrecrea�egebied (zie oranje zonering op
                                                        a�eelding 10) toegankelijk blij�;
                                                        De zone van 50 meter uit de oever van de Dinkel;
                                                        Variëren in structuur en beplan�ngssoort en -vorm.
                             1
Afbeelding 18. Topograﬁsche kaart met bosvakken
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Ontwerp
Afbeelding 19. Ontwerp natuurbegraafplaats
            14                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3
ONTWERP
Het ontwerp van natuurbegraafplaats Op Aust maakt op�maal gebruik van de                bedreiging voor de natuurlijke poten�e om heide te realiseren. Het verwijderen van
natuurlijk poten�e om de plek zowel voor mens als plant en dier op�maal in te richten.  deze invasieve soort, zorgt voor kansen om dit cultuurlandschap terug te brengen. Zie
Ingrepen zijn sub�el, maar eﬀec�ef en bedoeld om eeuwig durende waardevolle             hoofdstuk 4.1 voor de aanpak van realisa�e van heide.
natuur te realiseren.
                                                                                        Heesterranden
3.1       Bodem nodigt uit tot varia�e                                                  Op twee plekken in het plangebied worden heesterranden om open plekken
Het ontwerp voor natuurbegraafplaats Op Aust is gebaseerd op de natuurlijke varia�e     gerealiseerd. Deze rand van inheemse bloeiende, besdragende heesters zorgen voor
die in de bodem aanwezig is. De bodemopbouw bepaalt de beplan�ngskeuze en               privacy en vormen een zoom die een geleidelijke overgang van openheid naar bos.
het bosbeheer. Hierdoor worden laagtes en bodemtype benadrukt en ontstaat er            Heesters die aangeplant worden zijn, taxus, hulst, hondsroos, framboos, Gelderse
varia�e in de beleving van het bos. Hierdoor wordt het oriënteren van de recreant ook   roos en wilde kamperfoelie. Diersoorten die in zogenaamde zomen voorkomen zijn
gemakkelijker.                                                                          hazelwormen.
Laagte herbergt bos met onderbegroeiing                                                 Houtrillen nieuw element in het bos
Het stree�eeld van het bostype in de laagte kent meer onderbegroeiing en versterkt      Op houtrillen wordt het dode hout verzameld. De houtrillen worden gerealiseerd voor
het besloten karakter van het centrum van het plangebied. Door de aanplant van          tal van amﬁbieën. Door dunning kunnen de houtrillen grote dagdelen in de zon liggen.
vuilboom ontstaat meer structuurvaria�e en een hogere beleving van de seizoenen.
Door aanplant worden de leefomstandigheden, van onder andere de bij, beter.             3.2        Rou�ng bezoekers
                                                                                        Ontvangstgebouw
Hogere gronden bieden plaats voor een droog en transparant bos                          Het ontvangstgebouw ligt op de hoge kop aan de zuidrand. Door zijn verhoogde
Op de hogere delen wordt het bos zo beheert dat grove dennen, berken, zomereiken,       ligging, is er zicht, over de geparkeerde auto’s heen, het agrarisch, open landschap in.
lijsterbessen, vuilbomen en jeneverbessen kans krijgen om weer te groeien. De           Bloei- en besdragende heesters vormen de rand in de open plek in het bos.
streekeigenheid van de beplan�ng wordt hiermee terug gebracht.
                                                                                        Parkeren
Heide realiseren                                                                        Bij aankomst bij het bos Op Aust rijdt de bezoeker de parkeerplaats op. Er wordt
Op de hogere, zandgronden wordt heide gerealiseerd. Dit is een cultuurhistorisch relict een parkeerplaats gerealiseerd met 35 parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen
van de plek. Voor de aanleg van heide worden invasieve soorten, zoals Amerikaanse       worden gerealiseerd op de huidige parkeerplaats. De parkeerplaats wordt aangelegd
vogelkers, teruggedrongen. De snelle verspreiding van deze kerssoort, vormt een
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                            Aanplant gemengd bos
Ontwerp_toegelicht                                                                Verwijderen opschot exoten, zoals vogelkers
               Los zand
 Bomen verwijderen, grond losmaken op
 zandduin ten behoeve insecten, mossen
             en hagedissen
                                                                                                        Heide terugbrengen
                                                                                          Open plek met opschot exoten bodem verarmen
                                                                                                                 Verhogen structuurvariatie
      Open plek in het bos                        Hogere koppen, meer open bosbeeld                   Individueel dunnen en vrijzetten jeneverbessen en
      Bomen verwijderen en                                                                           beuken, de rest laten ontsaan door natuurlijk opschot
  bosrand inplanten met bes- en
   bloesemdragende heesters                                                                                Heester aanplant (250m2) en
                                                       Vierpadenpunt benadrukken                     realiseren kruidenrijk grasland (680m²)
                                                                                                 Ter compensatie van het ontvangstgebouw en de
                                                                                                               huidige parkeerplaats
                                                                                             Loofbos met zoomvegetatie en verwilderingsbollen
                                                                                           De zuidrand van het projectgebied bestaat uit opschot. Door
                                                                                        opschot te verwijderen en loofbomen te laten doorgroeien ontstaat
                                                                                                                een open loofbos.
                                                           Entreegebouw met 35 parkeerplaatsen
                                             Het entreegebouw ligt op de hoge kop aan de zuidrand. Door zijn
                                               verhoogde ligging, is er zicht, over de geparkeerde auto’s heen
                                             het agrarisch, open landschap in. Bloei- en besdragende heesters
                                                          vormen de rand in de open plek in het bos.
Afbeelding 20. Ontwerp natuurbegraafplaats met toelichting
            16                                                                                                                                             Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>met een halfverharding en wordt aangekleed met houtblokken, boomstammen,                van landbouwgrond naar natuur (zie zoneringskaart en inrich�ngskaart). Op de
heesterbegroeiing, e.d..                                                                landbouwgrond (Gelegen aan de oostkant van Lu�erzandweg) worden 250m²
                                                                                        inheemse heesters ingeplant ter compensa�e van het ontvangstgebouw. Daarbij wordt
Begeleiden van recreanten biedt rust                                                    680m² kruidenrijk grasland gerealiseerd voor het compenseren van de gedeeltelijk te
Vanaf de parkeerplaats is het ontvangstgebouw zichtbaar. Dit gebouw vormt het           realiseren parkeerplaats.
startpunt van een wandeling over de natuurbegraafplaats. Het entree-gebouw zorgt
voor natuurlijke sturing. Bezoekers van de natuurbegraafplaats zien direct bij aankomst Beplan�ngsplan 250m2 heesters.
waar zij heen moeten lopen.                                                              Plantnaam          Plantmaat  Kwaliteit      %       Aantal per m2       groepsgrootte
                                                                                         Corylus avellana   100-120    Wortelgoed        15            1                 3
Verstilling grootste winst voor natuurwaarden                                            Cornus mas         80-100     Wortelgoed        10           1,5               3-5
                                                                                         Frangula alnus     100-120    Wortelgoed        15            1                3-5
De belangrijkste ingreep voor de ecologische waarde is het gebied te vers�llen van de
                                                                                         Rosa rugosa        40-60      Wortelgoed        10            2                3-5
grote aantallen bezoekers. Eenvoudige houten hekken en sub�ele bebording zullen het      Viburnum opulus    100-120    Wortelgoed        15            1                3-5
gebied automa�sch minder aantrekkelijk maken voor een grote stroom recreanten. Dit       Sambucus nigra     100-120    Wortelgoed        10            1                 3
deel van de recreanten, die voor de Dinkel komen, zullen a�uigen naar de oostkant        Ilex aquifolium    40-60      C2                10            2                 3
van het gebied. Hierdoor ontstaat rust in het westkant van het plangebied.
                                                                                        Beheerplan
Zonering zorgt voor lage impact                                                         • Aanplant in winterseizoen.
De zonering die aangebracht is in het ontwerp, betre� de afstand tot de Dinkel          • Lagere soorten zoals Rosa rugosa, Frangula alnus en Viburnum opulus vooral langs
(50 meter) en de buitengrens van het plangebied (25 meter) tot aan de zone waar               de randen toepassen.
begraven gaat worden. Hierdoor kan de Dinkel een dynamische rivier blijven en is de     • Na aanplant worden de heesters de eerste vijf jaar jaarlijks eind juli vrij gemaaid
impact op de omgeving beperkt.                                                                van kruiden. Daarna wordt eenmalig gedunt en eens in de vijf jaar gedeeltelijk
                                                                                              afgezet om de verhoudingen in stand te houden.
3.3       Fasering in gebruik name
De natuurbegraafplaats wordt in fases in gebruik genomen. Deze fasering is ook in       680m2 kruidenrijk grasland;
het ontwerp opgenomen. De eerste fase, deel A en B, ligt in het centrum van het         • In het najaar inzaaien met 680gram mengsel N1 Cruydthoeck.
plangebied en is eenvoudig ontsloten. Hierdoor is de impact van de in gebruik name      • Jaarlijks eenmalig begrazen of maaien en afvoeren in het najaar om te verschralen.
het minst groot voor omwonenden. De tweede fase ligt aan de Dinkel, zie a�eelding
21, deel C. In de planvorming is uitgegaan van 250 graven per hectare dit is lokaal
a�ankelijk van bodem, water, reliëf, actuele en poten�ële natuurwaarden.
3.4       Compensa�enatuur
Het ontvangstgebouw en de parkeerplaats dienen te worden gerealiseerd omdat
deze binnen het natuur netwerk Nederland vallen. De compensa�e van het
ontvangstgebouw en de huidige parkeerplaats vindt plaats door het afwaarderen
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Ontwerp_zonering
                                                                                           Afstand grens plangebied-graf
                                                                                            25 meter, in totaal 4,4 hectare
            Afstand Dinkel-graf
       50 meter, in totaal 2,6 hectare
                                                          Fase C
                                                        1,9 hectare   Fase D
                                                                    2,9 hectare
                                                                                                  Compensatienatuur
                                                                                                      250m² heesters
                                  Fase A + B                                                    680m² kruidenrijk grasland
                                  4,5 hectare                                     Fase E
                                                                                1,9 hectare
Afbeelding 21. Ontwerp natuurbegraafplaats met zonering
            18                                                                                                              Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.5       KGO investering
Voor de realisa�e van de natuurbegraafplaats wordt een ‘Kwaliteitsimpuls groene         3.6      Monitoring beheer
- investering’ (hierna: KGO-investering) gedaan. Dit krijgt vorm door 15 hectare        Het behalen van de beoogde natuurdoelen is haalbaar met het juiste beheer. Iedere
dennenbos om te vormen tot hoogwaardige natuur. Deze 15 hectare ligt op het             5 jaar wordt het beheer getoetst door een ecoloog. Hierdoor kan bijgestuurd worden,
Landgoed Lu�erzand, ten zuiden de Lu�erzandweg, waarop ook horecagelegenheid De         indien nodig, in beheermethodiek of frequen�e.
Lu�e Hu�e op geves�gd is. Dit landgoed ligt ten noorden van de natuurbegraafplaats,
zie ook het compensa�edocument.
Huidige natuurtype:        Droog bos met produc�e.
Groo�e:                    circa 25 ha (totaal).
Huidige begroeiing:        grove dennen.
Huidige beheer:            reguliere dunning.
Toekoms�ge vegeta�etype (15 hectare van totaal): “Droge heide” en “Dennen-, eiken
en beukenbos”.
Inrich�ngsmaatregel: Open ruimtes creëren ten behoeve van “Droge heide” en dunnen
bos voor ontwikkelen “Dennen-, eiken en beukenbos”.
Nieuwe beheer: in gebied met beheertype “Droge heide” jaarlijks verwijderen opschot
van struiken en bomen. In gebied met beheertype “Dennen-, eiken en beukenbos”
intensieve dunning grove den. Behouden en sparen opschot van loo�omen en struiken
om de lagenopbouw te versterken. Jeneverbes wordt vrij gezet. Uit lokaal zaadmateriaal
wordt jeneverbes opgekweekt en weer geplant.
De KGO-investering voor de realisa�e van de natuurbegraafplaats zal parallel aan de
fasering van de natuurbegraafplaats lopen. Dit zal voor fase A + B onder andere een
extra ecologische impulsen betekenen op andere gronden van de familie Zanderink.
Daarbij wordt in een extra ecologische kwaliteitsimpuls voorzien op gronden van de
families Hu�enhuis en - Rolink. Deze gronden maken deel uit van het landgoed
Lu�erzand, gelegen ten noorden van de natuurbegraafplaats. Een volledig overzicht
van de fasering van kwaliteitsimpulsen is weergeven in de tabel in de bijlage(overzicht
uit te voeren KGO-investeringen).
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                          Zoekgebied KGO-investering fase B
                                                Loca�e natuurbegraven
                                                (alle fasen)
Afbeelding 22. Ligging natuurbegraafplaats en zoekgebied KGO-investering.
            20                                                                                              Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4
ECOLOGISCHE IMPULS
Op basis van het ecologische beleid (uitgangspunten Natura 2000), de resultaten                 van openheid naar bos. Soorten die in zogenaamde zomen voorkomen zijn
van de quickscan en monitoring van de ecoloog (E. Goutbeek) zijn er duidelijke                  boomkikkers, hazelwormen;
maatregelen te benoemen die de ecologische waarde van het plangebied een impuls             •   Houtrillen o�ewel takkenril nieuw element in het bos. Op houtrillen wordt
geven. In overleg met Staatsbosbeheer (naburige eigenaar), IVN en vlinders�ch�ng                het dode hout verzameld. De houtrillen worden gerealiseerd voor tal van
zijn de maatregelen besproken en waar nodig aangevuld. Hieronder zijn de                        amﬁbieën, zoals hazelworm en de gladde slang.
basisinspanningen benoemd en de extra ecologische kwaliteitsimpuls.
                                                                                       Deze maatregelen worden uitgevoerd na het in gebruik nemen van de
4.1 Ecologische basisinspanning op gronden van KGO-investering                         natuurbegraafplaats.
Bosonderhoud wordt omgevormd van economisch bosonderhoud naar ecologisch
bosonderhoud:                                                                          4.2 Extra ecologische kwaliteitsimpuls op natuurbegraafplaats
     • Diversiteit aanbrengen in soort beplan�ng (met name van toepassing op het       Maatregelen die het gebied van grote ecologische waarde maken, maar een grote
         oostelijk deel) op basis van grondslag (PNV) en hoogte (hogere koppen meer    inspanning vragen, vormen de extra ecologische kwaliteitsimpuls voor dit project.
         open bos);                                                                    Hieronder zijn ze opgesomd.
     • Diversiteit aanbrengen in lee�ijd beplan�ng (met name van toepassing op
         oostelijk deel en op gebied rond de parkeerplaats en �jdelijk gebouw);        Heide realiseren
     • Verwijderen invasieve soorten;                                                  Op de hogere zandgronden wordt heide gerealiseerd. Dat betekent dat er geplagd
     • Vrijze�en beuken, hiervan zijn er nog enkelen aanwezig, terwijl het bij de PNV  wordt, zodat de voedselrijke laag verwijderd wordt. Heidemaaisel (en een deel van de
         past;                                                                         bodem waarin de heide groeit) vanuit de omgeving wordt opgebracht zodat het proces
     • Dood hout laten liggen of staan (indien niet gevaarlijk voor bezoekers);        om heide terug te krijgen op de plekken versneld start. Heide is aantrekkelijk voor
     • Creëren van een snel a�reekbare strooisellaag voor een sterke bodemvitaliteit.  natuurwaarden, maar vormt ook een cultuurhistorisch relict van de plek.
         Door aanplant van winterlinde, esdoorn en hazelaar (voor wetenschappelijke
         onderbouwing, zie Terug naar het lindewoud: strooiselkwaliteit als basis voor Opbrengen van steenmeel
         ecologisch bosbeheer door de WUR, 2007);                                      Op de heide plekken is het wenselijk om steenmeel aan te brengen om de erg zure
     • Heesterranden. Op twee plekken in het plangebied worden heesterranden om        omstandigheden van de bodem iets basischer te maken. Op andere droge gebieden,
         open plekken gerealiseerd. Deze rand van inheemse bloeiende, besdragende      zoals op de Veluwe, is de werking van steenmeel heel posi�ef gebleken.
         heesters zorgen voor privacy en vormen een zoom die een geleidelijke overgang
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Open zandige plekken maken
Varia�e in het bos wordt ook gerealiseerd door open plekken te realiseren.            Maatregelen die de mos-aantallen en soorten toe doen nemen zijn de volgende:
Zandkoppen worden open gekrabd en toegankelijk gemaakt voor zonlicht. Hierdoor             • Structuurvaria�e in het bos (zie basisinspanning) zorgt ook voor meer varia�e
                                                                                               in de mospopula�e.
wordt het aanwezige reliëf belee�aarder. Het zand biedt leefruimte voor amﬁbieën.
Juist door de combina�e met water in de buurt, zullen de open zandige plekken een          •   Door doodhout en wortelkluiten laten liggen (voornamelijk op de
waardevolle, nu ontbrekende stapstenen, zijn.                                                  noordhellingen met een stabiele luchtvoch�gheid en temperatuur), wordt het
                                                                                               gebied aantrekkelijker voor mossen die op het substraat hout groeien in een
Jeneverbes opkweken en vrij zetten                                                             luchtvoch�ge omgeving.
Er worden bessen, van de bomen die in het plangebied staan en al bessen dragen,            •   Het planten van winterlindes en vlieren (met licht verteerbaar blad en hout met
verzameld, gestra�ﬁceerd (de zaadhuid beschadigd, in de koelkast), waarna het                  basische eigenschappen) zorgt dat er ook mossen in het plangebied kunnen
zaad water kan opnemen. Voordat deze zaden gezaaid worden, wordt de grond rul                  groeien die van een niet zuur zijnde substraat houden. Oude vlieren hebben
gemaakt met de aanwezige strooisellaag om ontkiemen te vergroten. Dit is echter                vaak diepe schorsspleten wat een posi�eve invloed hee� op de ves�ging en
kwetsbaar, door vraat van dieren en het lange �jdspad. Dus naast deze procedure                kieming van mossen-sporen.
worden er autochtone jeneverbessen geplant. De bestaande jeneverbessen worden              •   Het realiseren van heide in het plangebied levert een bijzondere bijdrage aan
vrij gezet, voor een gewenst eindbeeld en zodat vallende bessen ook zelf weer kunnen           het mossenaantal. Denk hierbij zowel aan bladmossen (heide-klauwtjesmos,
ontkiemen.                                                                                     gewoon gaﬀeltandmos en bronsmos) als korstmossen (rendiermos, bekermos,
                                                                                               rode heidelucifer en soms kraakloof).
Mossendiversiteit verhogen
In het plangebied komen interessante soorten mos voor. Mossen hebben een              Vlinderdiversiteit verhogen.
speciﬁeke voorkeur voor een standplaats en vormen een vaste combina�e met             De vlinders die zeker in het gebied voor komen na realisa�e van de basisinspanning
planten. Het vochtgehalte in het milieu (met name de luchtvoch�gheid) bepaalt         op de natuurbegraafplaats zijn eikenpage en keizersmantel. Dit wordt bereikt door
voornamelijk welk mos zich kan ves�gen. Daarnaast is zuurgraad van het substraat      de zuidrand van het gebied als zoomvegeta�e in te richten. Deze zoomvegeta�e
waarop hij groeit ook van belang. Als laatste, minder beïnvloedbare component, is de  hee� een golvend karakter, waardoor een heester- en kruidenrand met verschillende
luchtkwaliteit van belang. Op de eerste twee ves�gingsvoorwaarden speelt dit plan     microklimaten ontstaat. De heester- en kruidenrand bestaat uit inheemse planten die
in en wordt een extra kwaliteitsinspanning geleverd. De afwezigheid van steen in het  elkaar opvolgen in bloei�jd, waardoor het vlinderaantal zal toenemen.
plangebied, zorgt dat de extra kwaliteitsimpuls zich voornamelijk richt op de op hout
groeiende mossen (de epifyten) en de op de grond groeiende mossen (de terrestrische   Groot dikkopje, heideblauwtje en bont dikkopje vinden hun biotoop bij de te realiseren
mossen).                                                                              heidestukken en open bosstukken. Dat laatste wordt bereikt door het verwijderen
                                                                                      van invasieve soorten, zoals Amerikaanse vogelkers. Ook voor deze soorten zullen de
Het ontwerp voor de natuurbegraafplaats biedt grote kansen voor bosmossen. Zowel      zoomvegeta�es een belangrijke toevoeging zijn in het bestaande bos.
in het bestaande bos als in het beekbegeleidend broekbos, wat aan de noordkant van
de Dinkel (de verlandingskant) ontstaat. Naarmate het bos ouder wordt, hoe meer het
mossenaantal toe zal nemen.
            22                                                                                                                                    Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>A
                                                                                                                     D
 B                                                                                                                 E
                         C                                                                                      F
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte Afbeelding 23. Inzicht huidige kwaliteit bos van zoekgebied KGO-investering.   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>De kleine ijsvogelvlinder is zeldzaam in Nederland, maar komt juist in Twente nog   Binnen het zoekgebied van de KGO-investering zal de focus liggen op het zuidoostelijk
voor in de voch�ge beek-begeleidende broekbossen. De kleine ijsvogelvlinder kan     deel. Hier zijn in het verleden de meeste ingrepen gedaan die hebben geleden tot de
in het plangebied terug komen door de grond die ten noorden van de Dinkel in het    invasie van exoten. Daarbij was hier de diversiteit zoals te zien op de historische kaart
plangebied verlandt, te laten begroeien met beekbegeleidend broekbos. Alle wilde    van 1925 het sterkste. Een sterke afwisseling van kruiden, heide en ‘Clumbs’ van bos
kamperfoelie (waardplant van kleine ijsvogelvlinder) wordt behouden en ges�muleerd  tekende het landschap in de overgang van laag naar hoog. Zodoende is de verwach�ng
om hier te groeien.                                                                 dat hier het hoogste resultaat voor de natuur en recrea�e behaald kan worden met de
                                                                                    extra ecologische kwaliteitsimpuls.
4.3 Extra KGO-investering Fase B
Naast een ecologische basisinspanning op het eigen terrein wordt er op het Landgoed A�eelding 23 (pag.23) weergeven de huidige kwaliteit van het bos wat bekend staat
Lu�erzand, aan de Lu�erzandweg, gronden buiten het projectgebied opgewaardeerd.     als droog bos met produc�e.
Het terrein wat opgewaardeerd wordt, hee� een kleinschalige recrea�efunc�e. Het     A - Fijnsparrenbos. Monocultuur en ziektegevoelig
bestaat uit droog grove dennenbos met weinig ondergroei en zandpaden. Het huidige   B - Voormalig Grove Dennenbos dat dankzij kaalkap gedomineerd wordt door
natuurdoeltype is droog bos met produc�e. Het beheer bestaat uit reguliere dunning. Amerikaanse Vogelkers.
                                                                                    C - Berkenbosje. Monocultuur doch karakteres�ek in beeld en inheems.
Doel van de KGO-investering: gemengd bos creëren met een natuurlijk opbouw en       D - Lariksproduc�ebos zonder lee�ijdsdiversiteit en opbouw. Monocultuur
diversiteit.                                                                        E - Kaalkap van Dennenproduc�ebos met diverse jonge houtopstanden.
                                                                                    F - Dennenproduc�ebos. Monocultuur met invasie van Amerikaanse vogelkers.
Delen van het zoekgebied kennen deze opbouw al in mindere mate. Dit zijn plekken
waar paden elkaar kruisen en percelen in een punt lopen. De varieteit wordt         De basisinspanning bestaat uit het omvormen van dit gehele droge grove dennenbos
gekenmerkt door een natuurlijke gelaagdheid met Eiken, Berken, Hulst, Vuilboom en   (ongeveer 32 hectare) naar natuurdoeltype:“Dennen-, eiken en beukenbos”. Dit is
een verstrooide kruidlaag. Zie A�eelding 25.                                        bepaald op basis van de bodem en de waarnemingen in het veld. Hiervoor worden de
                                                                                    volgende Inrich�ngsmaatregelen genomen:
                                                                                         • Het dunnen van bos voor het ontwikkelen “Dennen-, eiken en beukenbos”.
                                                                                         • Ander beheer ingezet: Langzaam dennen blijven dunnen.
                                                                                         • Nieuwe beheer: In gebied met beheertype “Dennen-, eiken en beukenbos”
                                                                                              vindt intensieve dunning van grove den plaats. Opschot van inheemse
                                                                                              loo�omen en struiken krijgt de ruimte.
                                                                                    De aanpak binnen het zoekgebied biedt kansen om de overgang tussen bos en nat
                                                                                    grasland/na�e heide terug te brengen. Het watersysteem is tegenwoordig droger, dit
                                                                                    hoe� de impuls niet in de weg te staan. De basis van de impuls ligt in de overgang van
                                                                                    het bos naar het grasland en de diversiteit en lee�ijd in het bos
Afbeelding 25. Pad door zoekgebied KGO-investering.
            24                                                                                                                                   Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Een van de belangrijkste pijlers van de ecoligische impulsen is het terugbrengen van de
gelaagdheid in het bos. Door de lagenopbouw terug te brengen vindt er weer synergie
plaats tussen de ﬂora en fauna van de verschillende lagen. Dit resulteert in een vitaler
bos dat barst van de biodiversiteit.
Voor het terugbrengen van de gelaagdheid is een van de voornaamste ac�es het
bestrijden van de Amerikaanse vogelkers. Deze hee� voornamelijk invloed op de
zoom en mantel. Daarbij is het bijplanten en vrijze�en van inheemse heester-
en boomsoorten van belang voor de biodiversiteit in het bos. Zaagafval wordt
opgeworpen in takkenrillen welke een broedplek voor rep�len vormen. Op plekken
waar de zandgrond dicht aan de oppervlakte zit wordt deze opengewerkt om ruimte
te bieden aan diverse mossen en de Jeneverbes. Overgebleven open plekken worden
ingezaaid met inheemse kruidenmengsels om de vlinderdiversiteit te verhogen. Voor
de balans van landgoed en natuur worden op kri�eke plekken hekken vervangen en
toegevoegd.
4.4 Monitoring op langjarig beheer
De natuurdoelen worden bereikt met het juiste beheer. Vandaar dat ecoloog het
beheer toetst door monitoring van natuurwaarden. Door deze toets, zal beheer,
indien nodig, aangepast worden om de beoogde, haalbare natuurdoelen te realiseren.
Deze monitoring valt binnen de Part-Ner cer�ﬁcering voor natuurbegraafplaatsen.
Natuurbegraafplaats Op Aust wordt dan ook gecer�ﬁceerd door Part-Ner. Hierin wordt
jaarlijks gemonitord en gestuurd op het behalen van de vastgestelde natuurdoelen.
Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                       25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                         LEGENGDA
                                                                  Begrenzing gebied (Blauw
                                                                  onderbroken lijn) Ecologische
                                                                  basisinspannningen (Geelgroen)
                                                                  Verwijderen Amerikaanse
                                                                  vogelkers en vrijze�en inheemse
                                                                  bomen en heesters.
                                                                  Versnipperde structuur terug
                                                                  brengen met gemengd bos en een
                                                                  sterke heester- en kruidenlaag.
                                                                  Schema�sch afgebeeld
                                                                  Zone openwerken zandgrond.
                                                                  Schema�sch afgebeeld.
                                                                  Ruimte voor opkweken
                                                                  jeneverbes en mix van kruiden- en
                                                                  heideontwikkeling
                                                                  Versterken uitstraling landgoed
                                                                  met behulp van hekwerk en
                                                                  bebording. Schema�sch afgebeeld
Afbeelding 26. Vlekkenplan KGO-investeringsgebied fase B
          26                                                                Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Ontwerp natuurbegraven in De Lutte 27</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN
Uitgangspuntvoor een natuurbegraafplaats                                         2. Zintuigelijke prikkels veroorzaakt door de natuur, zoals de zang van vogels
Op een natuurbegraafplaats worden mensen begraven in volle harmonie met          en het zicht van vlinders en grotere bosdieren worden gestimuleerd door
de natuur. Dat betekent dat de begraafplaats de natuurwaarden, waar mogelijk,    beplantingskeuze.
verhoogt. Ook beleving, oriëntatie en begeleiding van de bezoeker is van belang.
Onderstaand zijn de randvoorwaarden van dat laatste opgesomd.                    3. Ook dient in het ontwerp alle planmatigheid vermeden te worden.
1. Opgave voor het realiseren van een natuurbegraafplaats is het weren van
storende elementen in beeld en geluid.
Onder storende elementen wordt verstaan: elementen die als storend worden
    ervaren zijn de volgende (op volgorde van mate van ergernis)
1. Snelweg/ N-weg;
2. Bedrijventerrein;
3. Kas;
4. Grootschalige agrarische bebouwing;
5. Hoogspanningsleiding;
6. Manege;
7. Zendmast;
8. Windturbines (losse opstelling);
9. Hoogbouw;
10.Golfbaan.
(bron: Compendium -planbureau voor de leefomgeving, CBS en WUR)
          28                                                                                                                           Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Ontwerp natuurbegraven in De Lutte 29</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN
4. Opgave voor het realiseren van een natuurbegraafplaats waar               opstand met spar/beuk en spar/ eik. Het verschil tussen deze twee bosbeelden
hooggewaardeerde bosgemeenschappen ontbreken is bosgemeenschappen            is dat de één geen tweede boomlaag heeft en de ander wel. De overeenkomst
(plaatselijk) omvormen naar bos met een gevarieerde soortsamenstelling en    is dat beide bosbeelden weelderig groen en grote, dikke volwassen loof- en
afwisseling.                                                                 naaldbomen laten zien en een open indruk wekken.
* Bos
Uit Alterra onderzoek is gebleken dat ‘men’ bossen met een gemengde opstand
hoog scoorden. In nevenstaande afbeeldingen zijn de best scorende bostypen
weergegeven. Deze vier staken met kop en schouders boven andere bosbeelden
uit. De twee hoogst gewaardeerde bosbeelden tonen beide een gemengde
opstand met spar/beuk en spar/ eik. Het verschil tussen deze twee bosbeelden
is dat de één geen tweede boomlaag heeft en de ander wel. De overeenkomst
is dat beide bosbeelden weelderig groen en grote, dikke volwassen loof- en
naaldbomen laten zien en een open indruk wekken.
Men waardeerde de bostypen vanwege hun soortsamenstelling (inclusief
bodembedekking en ondergroei), kleuren en de natuurlijkheid oftewel
ongereptheid of ruigheid. Openheid en afwisseling werden ook genoemd.
(bron: Alterra-rapport 250)
Uit Alterra onderzoek is gebleken dat ‘men’ bossen met een gemengde opstand
hoog scoorden. In nevenstaande afbeeldingen zijn de best scorende bostypen
weergegeven. Deze vier staken met kop en schouders boven andere bosbeelden
uit. De twee hoogst gewaardeerde bosbeelden tonen beide een gemengde
           30                                                                                                                     Natuurbegraafplaats Op Aust
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Overzicht uit te voeren KGO-investeringen
  Fase    Oppervlakte      Op te waarderen   Loca�e            Inspanningen
                           oppervlakte in ha
  A       1,5              18,2              Loca�e natuur-    Extra kwaliteitsimpuls
                                             begraafplaats
  B       3                15                Gronden Rolink en Combi van basisinspanningen
                                             Hu�enhuis         en extra kwaliteitsimpuls
  C       1,9              9,5               Nader te bepalen  Combi van basisinspanningen
                                                               en extra kwaliteitsimpuls
  D       2,9              14,5              Nader te bepalen  Combi van basisinspanningen
                                                               en extra kwaliteitsimpuls
  E       1,9              9,5               Nader te bepalen  Combi van basisinspanningen
                                                               en extra kwaliteitsimpuls
Totaal opgewaardeerde natuur: 667.000 m²
  Ontwerp natuurbegraven in De Lutte                                                       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>natuurbegraaf plaatsen
(©) van Waarde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>