<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                                      Luttenbergstraat 2
                                                                                                      Postbus 10078
                                                                                                      8000 GB Zwolle
                                                                                                      Telefoon 038 499 88 99
                                                                                                      Fax 038 425 48 88
                                                                                                      overijssel.nl
                                                                                                      postbus@overijssel.nl
                     Aan de raad van de gemeente Raalte                                               Inlichtingen bij
                     Postbus 140                                                                      Mw. M.W.J. van den Broek
                     8100 AC RAALTE                                                                   telefoon 038 499 94 22
                                                                                                      MWJ.vd.Broek@overijssel.nl
                                                                                                      KvK 51048329
                                                                                                      IBAN NL45RABO0397341121
                     Onderwerp: Uw begroting 2019 en meerjarenraming 2020-2022
                   Geachte raadsleden,
          Datum
    14.03.2018
        Kenmerk
                    Deze jaarlijkse begrotingsbrief is van belang voor uw begroting 2019 en meerjarenraming
 2017/0053982
          Pagina
                   2020-2022.
                 1
                   Wij beoordelen uw begroting en meerjarenraming
         Uw brief
                   In de bijlage leest u hoe wij dat doen. U leest hierin over het proces Financieel Toezicht, over
                   de begrotingsrichtlijnen en over de toetsingsaspecten die wij hanteren als wij uw begroting
     Uw kenmerk
                   beoordelen.
                   Wilt u deze stukken digitaal lezen? Dan kunt u ze terugvinden op onze site;
                   www.overiissel.nl/beQrotinascirculaire.
                   Wij lichten het toezicht graag toe
                   De toelichting gaat in principe over het financieel toezicht. Wilt u ook meer weten over het
                   Interbestuurlijk Toezicht fhttp://www.overiissel.nl/IBTI? Dan betrekken wij dit graag bij onze
                   toelichting. Dit kunnen wij doen voor uw raad of voor een afvaardiging van uw raad. Heeft u
                   hierin interesse? Bel dan gerust met Maria van den Broek. Haar telefoonnummer is 038 - 499
                   94 22. E-mailen kan ook: MWJ.vd.Broek@overiissel.nl
                   Wij besteden in de begrotingsbrief aandacht aan specifieke onderwerpen
                   Onderstaande onderwerpen zijn actueel voor uw gemeente. Wij verwachten dat in de
                   komende begroting inzichtelijk is gemaakt hoe u hier rekening mee houdt. Het gaat om het
                   volgende:
                   - Op welke wijze worden de lasten binnen het sociaal domein beperkt;
                   - Hoe gaat uw gemeente om met de vrijstelling van precariobelasting;
                   - Wat zijn de gevolgen van de gewijzigde regelgeving rondom de grondexploitaties;
                   - Wat zijn de beleidsprestaties van de verbonden partijen.
                   Lees ook meer in de digitale flyer op www.overiissel.nl/financieeltoezicht
                   Hier leggen we kort uit wat het financieel toezicht op gemeenten inhoudt.
         Bijlagen
Datum verzending
                1.
                         1 6  mm     201B                                              provincie e Overijssel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                Uw begroting 2018 en meerjarenraming 2019-2021
                U kunt uw financiën vergelijken met die van andere Overijsselse gemeenten
                Dat kan met de databank gemeentefinanciën fwww.overiissel.nl/qemeentefinancien). De
                selectie-assistent kan u daarbij helpen. Per onderwerp en/of jaar kunt u daarbij uw eigen
                gemeente vergelijken met andere Overijsselse gemeenten op het gebied van financiën. De
                databank is nog in ontwikkeling. De komende jaren wordt de databank verder gevuld, zodat
                uiteindelijk een meerjarig beeld ontstaat.
                Bel gerust als u nog vragen heeft
                Wij helpen u graag. U kunt daarvoor op werkdagen contact opnemen met Maria van den
                Broek. Dit kan telefonisch (tel.nr.: 038 - 499 94 22) of via de mail
                fmwi.vd.broek@overiissel.nn.
                Tot slot
        Datum   Wij hebben een afschrift van deze brief gestuurd aan uw college van burgemeester en
   14.03.2018   wethouders.
      Kenmerk
2017/0053982
        Pagina  Met vriendelijke groet,
              2
       Uw brief Gedeputeerde staten van Overijssel,
   Uw kenmerk
                voorzitter,
                secretaris,
                    Wilt u in uw correspondentie met de provincie Overijssel:
                    * één onderwerp per brief hanteren;
                    • het in deze brief opgenomen kenmerk vermelden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                         BEGROTINGSCIRCULAIRE 2019 GEMEENTEN
Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................                                                               2
1.   Wij bepalen de vorm van toezicht................................................................................................................ 3
   We houden repressief of preventief toezicht............................................................................................. 3
   Wanneer houden we repressief toezicht?.................................................................................................... 3
   Wanneer houden we preventief toezicht?................................................................................................... 3
   Deze uitgangspunten hanteren wij............................................................................................................. 4
2.   Structureel en reëel evenwicht is belangrijk........................................................................................... 5
   Wat is structureel evenwicht?...................................................................................................................... 5
   Wat is reëel evenwicht?................................................................................................................................5
   Uitgangspunten van ons toezicht................................................................................................................ 5
3.   Wij beoordelen of uw begroting structureel en reëel in evenwicht is........................................... 6
   U zorgt dat het vaststellingbesluit compleet is.......................................................................................... 6
   U krijgt een algemene uitkering uit het Gemeentefonds........................................................................... 6
   Uw bezuinigingsmaatregelen en taakstellingen zijn haalbaar....................................................................6
   U geeft inzicht in het onderhoud van kapitaalgoederen............................................................................. 7
4.   Ontwikkelingen Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)......8
   Bij het maken van uw begroting houdt u rekening met de notities van de commissie BBV................... 8
   Nieuwe Notities commissie BBV.................................................................................................................. 8
5.   Specifieke onderwerpen die van belang zijn voor uw begroting 2019.........................                                                  .....10
   U laat duidelijk zien hoe u de lasten binnen het sociaal domein beperkt................................................10
   U houdt rekening met een vrijstelling van precariobelasting................................................................... 10
   U houdt rekening met de gewijzigde regelgeving rondom de grondexploitaties.................................... 11
   U geeft ons inzicht in de beleidsprestaties van verbonden partijen........................................................ 11
   Wij werken aan de dóórontwikkeling van het financieel toezicht...........................................................12
Bijlage I Proces Financieel toezicht in aanloop naar uw begroting 2019......................................... 13
Bijlage II Handreiking presentatie structureel begrotingssaldo...........................                                                               15
                                                                           Pagina 1 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inleiding
Ieder jaar geven wij u relevante en actuele informatie over de wijze waarop wij uw (meerjaren)begroting
beoordelen vanuit onze wettelijke taak, het financieel toezicht. U dient deze informatie te betrekken bij
het vaststellen van uw begroting.
Uw gemeente is verantwoordelijk voor de vaststelling van een begroting die structureel en reëel in
evenwicht is. Wij besluiten ieder jaar, op grond van artikel 203 van de Gemeentewet, of uw begroting
onze goedkeuring behoeft. Oftewel: of uw gemeente onder het repressief of preventief toezicht valt.
Wanneer wij overwegen om uw gemeente onder het preventieve toezicht te plaatsen, gaan wij eerst met
u in overleg. Vervolgens berichten wij u dan vóór 1 januari 2019.
Het doel van ons toezicht is te voorkomen dat uw gemeente een structureel tekort op de begroting
krijgt, dat niet makkelijk meer door u zelf op te lossen is.
Financieel toezicht draagt bij aan een bestendig en veilig Overijssel met een sterk openbaar bestuur als
uitgangspunt. Een bestuur waar de inwoners op kunnen vertrouwen. Respect voor de eigen
verantwoordelijkheid van besturen is daarbij het uitgangspunt.
Lees deze circulaire goed door
Uw (meerjaren)begroting is gebonden aan verschillende regels. Met dit document helpen wij u op weg. U
leest hierin onder andere:
     welke vormen van toezicht zijn er? Welke wet- en regelgeving hanteren wij bij het toezicht?
     wat verstaan we onder structureel en reëel evenwicht?
     waar kijken we naar als we beoordelen of uw begroting en meerjarenraming structureel en reëel in
     evenwicht is?
     welke ontwikkelingen zien we in het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (hierna te
     noemen: BBV)? In het BBV staan de regels over hoe u uw begroting moet inrichten.
     met welke andere specifieke onderwerpen houdt u rekening? Zoals bijvoorbeeld de precariobelasting.
U kunt uw begroting per post of digitaal sturen
Dit geldt voor uw begrotingen, maar ook voor wijzigingen in de begrotingen, de jaarrekeningen en
andere wettelijk verplichte documenten. Stuurt u ons informatie digitaal? Zorg er dan voor dat wij deze
goed kunnen archiveren. Op die manier blijft voor de toekomst duidelijk wat de besluitvorming is
geweest. Een raadbesluit met alleen een link naar informatie op een website of app is bijvoorbeeld niet
voldoende. Zorgt u ervoor dat uw begroting en uw jaarrekening qua vorm en inhoud aan de wettelijke
eisen voldoen? Dat geldt voor uw fysieke èn uw digitale begroting en jaarrekening
Laat het ons weten als u vragen heeft
Heeft u vragen over deze circulaire? Neem dan gerust contact op met de ambtelijk contactpersoon voor
uw gemeente.
                                                 Pagina 2 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Wij bepalen de vorm van toezicht
We houden repressief of preventief toezicht
U ziet er op toe dat de (meerjaren)begroting structureel en reëel in evenwicht is. Daarnaast houden wij
toezicht. Dit doen wij op basis van vertrouwen en zelfstandigheid van de gemeenten. Regulier houden wij
repressief toezicht. Repressief toezicht betekent dat u uw begroting direct kunt uitvoeren. Onze
goedkeuring is niet nodig. Wanneer uw begroting niet aan de wettelijke criteria voldoet, is er sprake van
preventief toezicht. Preventief toezicht betekent dat wij de begroting en de daarop volgende wijzigingen
eerst moeten goedkeuren voordat u deze kunt uitvoeren. Deze vorm van toezicht is een uitzondering.
Wanneer houden we repressief toezicht?
     1.  Als uw begroting structureel en reëel in evenwicht is.
         Wat betekent structureel evenwicht?
         De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten.
         Wat betekent reëel evenwicht?
         De geraamde bedragen zijn geloofwaardig.
         Oftewel: volledig, realistisch en haalbaar.
         Dit evenwicht geldt voor uw begroting inclusief nieuw beleid. Wij nemen dit mee in onze
         beoordeling. Is uw begroting niet structureel en reëel in evenwicht? Dan dient u in de
         meerjarenraming aan te tonen dat de begroting uiterlijk in 2022 in evenwicht is.
         Er kan geen sprake zijn van opschuivend sluitend meerjarenperspectief.
         Bij de beoordeling van het structureel en reëel evenwicht, beoordelen wij of er sprake is van een
         opschuivend perspectief. Daarmee wordt bedoeld dat het niet is toegestaan om ieder jaar
         opnieuw een (meerjaren)begroting aan te bieden waarbij uitsluitend de laatste jaarschijf in
         evenwicht is.
         Is er in uw (meerjaren)begroting alleen evenwicht in de laatste jaarschijf (2022) van de
         meerjarenraming 2020-2022? Dan beoordelen wij of er sprake is van opschuivend sluitend
         meerjarenperspectief. Dit is het geval als ook bij de begroting 2018 alleen de laatste jaarschijf
         (2021) structureel en reëel in evenwicht was. Als dat zo is, dan moeten bij de begroting 2019
         minimaal de laatste 2 jaarschijven structureel en reëel in evenwicht zijn (2021 en 2022).
     2.  Als u ons de jaarrekening en begroting op tijd stuurt.
         Dit betekent:
         - u stuurt ons de jaarrekening vóór 15 juli 2018.
         - u stuurt ons de begroting vóór 15 november 2018.
Wanneer houden we preventief toezicht?
 Preventief toezicht is aan de orde wanneer:
     1. uw begroting niet structureel en reëel in evenwicht is. Daarnaast is het niet aannemelijk dat u
         dit evenwicht uiterlijk in de laatste jaarschijf (2022) van de meerjarenraming herstelt.
     2. de begroting en/of jaarrekening te laat zijn ingezonden door uw college. Overschrijding van de
          inzendtermijnen leidt in beginsel tot preventief toezicht (ook voor een financieel gezonde
         gemeente). De reden hiervoor is dat de toezichthouder tijdig over informatie moet beschikken
         om zich een oordeel te kunnen vormen over de financiële positie. Dit oordeel is belangrijk voor
         ons besluit over de (in te stellen) toezichtvorm. Mocht u voorzien dat de wettelijke inzenddatum
          niet gehaald kan worden, dan dient u ons daarvan tijdig in kennis te stellen en om uitstel te
         vragen.
                                                  Pagina 3 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Deze uitgangspunten hanteren wij
Wij bepalen de vorm van toezicht onder andere op basis van:
    de Gemeentewet, zie http://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/2017-01-01:
    de Algemene wet bestuursrecht, zie http://wetten.overheid.nl/BWBR0005537/2017-01-01:
    het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), zie
    http://wetten.overheid.nl/BWBR0014606/2016-04-14:
    de notities van de commissie BBV, zie http://www.commissiebbv.nl/bearoten/notities-commissie/:
    ons Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (2014), zie www.overiissel.nl/GTK:
    deze begrotingscirculaire, zie www.overiissel.nl/bearotinascirculaire.
                                               Pagina 4 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.   Structureel en reëel evenwicht is belangrijk
Wat is structureel evenwicht?
Dekken de structurele baten de structurele lasten? Dan is er structureel evenwicht.
Dit beoordelen wij per jaarschijf.
Uit de begroting moet duidelijk blijken welke geraamde baten en lasten structureel zijn en welke
incidenteel zijn. Belangrijke onderdelen daarbij zijn:
     het overzicht van beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves (artikel 19 lid
     d BBVh
     het overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten (artikel 19 lid c BBV):
     het overzicht van baten en lasten, conform artikel 17 BBV.
Het is belangrijk dat u deze overzichten daadwerkelijk gebruikt om het structureel begrotingssaldo te
bepalen en te presenteren.
          TIP      Lees de notitie Incidentele en structurele baten en lasten
          Wilt u meer weten over het verschil tussen incidentele en structurele baten en
          lasten? Lees dan de notitie Incidentele en structurele baten en lasten van de
          commissie BBV. Deze kunt u vinden via de link op de vorige bladzijde of wij
          kunnen u deze toesturen.
Wat is reëel evenwicht?
Dit betekent dat de geraamde bedragen volledig, realistisch en haalbaar zijn. Wanneer wij beoordelen
dat dit niet het geval is, dan kunnen wij een negatieve bijstelling doorvoeren op het structureel
begrotingssaldo. Dit kan betekenen dat wij vinden dat uw begroting niet structureel en reëel in
evenwicht is. U kunt dan in aanmerking komen voor preventief toezicht.
Uitgangspunten van ons toezicht
De toezichtscriteria staan in artikel 203 van de Gemeentewet. Deze hebben wij verder uitgewerkt in ons
Gemeenschappelijk financieel toezichtkader, zie (www.overiissel.nl/GTK').
                                                Pagina 5 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>3. Wij beoordelen of uw begroting structureel en reëel in evenwicht is
Bij de beoordeling of uw begroting structureel en reëel in evenwicht is betrekken we onder andere de
volgende actuele onderwerpen.
U zorgt dat het vaststellingbesluit compleet is
Het vaststellingbesluit moet een compleet beeld geven van uw besluitvorming. Hierin moet ook staan:
         wat er is veranderd ten opzichte van de conceptbegroting. Dit dient u te laten weten in een
         aparte begrotingswijziging en
         welke investeringskredieten u beschikbaar stelt als u de begroting vaststelt
         van welke investering(en) u op een later tijdstip een apart voorstel wil ontvangen;
         als de meerjarenraming in evenwicht is en het begrotingsjaar een tekort heeft: hoe u het
         begrotingsjaar sluitend maakt; bijvoorbeeld door een onttrekking uit de algemene reserve.
U krijgt een algemene uitkering uit het Gemeentefonds
De hoogte van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds verschilt ieder jaar. U maakt een raming op
basis van reële uitgangspunten en tenminste de mei/junicirculaire 2018. Daarin staan de
uitkeringsfactoren en de effecten van de herijking en ontwikkelingen van het Gemeentefonds.
U stuurt ons de meerjarige berekeningen (2019 tot en met 2022) van de algemene uitkering
U stuurt deze informatie mee met de begroting. Dit zijn de berekeningen zoals u die hanteert in uw
(meerjaren)begroting. U vermeldt ook het gehanteerde aantal eenheden en het bedrag per eenheid.
U houdt rekening met de loonstijgingen
U houdt rekening met de budgettaire effecten van de loonstijgingen volgens de circulaire die u heeft
gehanteerd voor het ramen van de algemene uitkering. Dit kan op 2 manieren:
         u verwerkt het in de ramingen van de personele lasten of organisatiekosten,
         u neemt een aparte stelpost hiervoor op (voor zover de eigen eerder vastgestelde
         uitgangspunten afwijken van de uitgangspunten in de gehanteerde circulaire).
U houdt rekening met de prijsstijgingen
Raamt u de algemene uitkering op basis van lopende prijzen? Dan houdt u aan de lastenkant van de
meerjarenraming rekening met een mutatie van ten minste de prijsontwikkeling van het Bruto
Binnenlands Product, zoals dat wordt genoemd in de circulaire die u hanteert. Gebruikt u een ander
percentage voor prijsstijgingen, zoals voor subsidies? Dan licht u dit toe in de programmabegroting.
Uw bezuinigingsmaatregelen en taakstellingen zijn haalbaar
Om uw financiële positie te bepalen, beoordelen wij of de bezuinigingsmaatregelen of taakstellingen in
uw begroting haalbaar en hard zijn. Daarmee bedoelen we dat u aannemelijk maakt dat er voldoende
zekerheid bestaat dat de maatregelen tijdig en volledig gerealiseerd zullen worden.
Hoe vult u de bezuinigingsmaatregelen in?
U bent het hoogste bestuursorgaan van de gemeente. Wij vinden het belangrijk dat u laat weten hoe u
de maatregelen invult en uitvoert. Dit dient u transparant en reëel te onderbouwen. Dat betekent dat
wij van u verwachten dat u de maatregelen concreet op programmaniveau invult. Het proces dat bij het
concretiseren gevolgd gaat worden moet eveneens vastliggen. Heeft u eerdere
bezuinigingsmaatregelen vastgesteld? Dan kijken wij hier ook naar.
                                                Pagina 6 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>          LET OP Bezuinigingsmaatregelen moeten reëel onderbouwd zijn
          Vinden wij de bezuinigingsmaatregelen die u voorstelt onvoldoende reëel
          onderbouwd? Dan corrigeren wij deze posten op uw begroting. Wanneer dit
          leidt tot een structureel begrotingstekort, kan dit preventief toezicht tot gevolg
          hebben.
Zijn de taakstellingen van de verbonden partijen reëel?
Als u taakstellingen opneemt op de door u te betalen bijdragen aan verbonden partijen (waaronder
gemeenschappelijke regelingen) dan geldt het volgende: "De verbonden partijen moeten op bestuurlijk
niveau besluiten dat zij de taakstelling daadwerkelijk uitvoeren en hoe zij dat doen. Als u dit aannemelijk
maakt, dan zijn deze taakstellingen reëel."
          TIP      Neem deze informatie op in een aparte paragraaf
          Neem een aparte paragraaf in uw begroting op: taakstellingen en stelposten.
          Daarin krijgen wij in één oogopslag een duidelijk beeld van alle
          bezuinigingsmaatregelen, taakstellingen en stelposten. Ook zien wij welke
          taakstellingen nog open staan in de meerjarenraming. Dit geldt ook voor
          eventuele reserveringen voor toekomstige financiële onzekerheden. Dit geeft
          u, maar ook ons, beter inzicht in uw financiële positie.
U geeft inzicht in het onderhoud van kapitaalgoederen
U bent verantwoordelijk voor een veilige en duurzame leefomgeving voor uw inwoners. Daarom geeft u
ieder jaar grote bedragen uit aan het verkrijgen, vervaardigen en onderhouden van kapitaalgoederen.
Denk onder andere aan wegen, riolering, water, groen en gebouwen.
Uit de paragraaf'onderhoud kapitaalgoederen' moet blijken dat de budgetten groot genoeg zijn om
het beleid van uw gemeente te kunnen uitvoeren.
Wat geldt voor het kwaliteitsniveau van het onderhoud?
Wij kunnen bezuinigingen op het jaarlijks en groot onderhoud als reëel beoordelen. Dat doen wij alleen
als u voldoet aan de volgende voorwaarden:
         een lager kwaliteitsniveau van het onderhoud van de kapitaalgoederen leidt niet tot achterstallig
         onderhoud of onveilige situaties. Dit dient u aannemelijk te maken,
         u zorgt voor een actueel beheerplan op basis van het lagere kwaliteitsniveau.
                                                 Pagina 7 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4. Ontwikkelingen Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
Bij het maken van uw begroting houdt u rekening met de notities van de commissie BBV
De commissie BBV heeft besloten om diverse notities te actualiseren. De eerder gepubliceerde
antwoorden op gestelde vragen (Vraag en Antwoord BBVf worden hierin verwerkt.
Een aantal notities zal vervallen en een aantal wordt geactualiseerd. Na actualisatie van een notitie
vervalt de oude notitie.
Nieuwe Notities commissie BBV
Notitie materiële vaste activa
In december 2017 is de Notitie Materiële vaste activa gepubliceerd. Deze geldt vanaf het moment van
verschijnen, met uitzondering van de bepalingen en richtlijnen die een aanscherping ten opzichte van
eerder gepubliceerde notities zijn. De notitie behandelt de wijze van activeren, waarderen en afschrijven
van activa en het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook zijn er aandachtspunten voor de financiële
verordening opgenomen.
Enkele aandachtspunten zijn:
         activeringsgrens investeringen: om administratieve lasten te beperken mag een ondergrens
         gehanteerd worden voor het activeren van investeringen. Het is echter niet toegestaan om de
         activeringsgrens zodanig hoog te stellen dat hierdoor investeringen niet geactiveerd worden. U
         geeft zelf in de financiële verordening aan wat voor uw gemeente een reële ondergrens is.
         recent beheerplan: een beheerplan mag maximaal vijfjaar oud zijn. Voor het
         verslagleggingsjaar 2019 mag het beheerplan dus niet ouder zijn dan 2014. Van deze vijfjaar
         kan door de raad alleen gemotiveerd afgeweken worden.
         jaarlijkse storting in onderhoudsvoorzieningen: in de (meerjaren)begroting 2019-2022 is de
         jaarlijkse (gelijkblijvende) storting in een onderhoudsvoorziening minimaal gebaseerd op de
         onderhoudslasten van de jaarschijven 2019 tot en met 2022 van het beheerplan. Loopt het
         beheerplan in de meerjarenraming af, dan kan de storting in de meerjarenraming gelijk blijven
         als de storting is berekend op een langere periode, bijvoorbeeld van 10 jaar.
         egaliseren onderhoudslasten: Het BBV biedt alleen de mogelijkheid om onderhoudslasten
         structureel te egaliseren via een voorziening (artikel 44 lid lc BBV).
          Een jaarlijks gelijkblijvende storting in een onderhoudsvoorziening maakt het niet (meer)
         mogelijk om een ingroeimodel (de storting stijgt in enkele jaren naar de structureel benodigde
         storting) te hanteren.
         achterstallig onderhoud: achterstallig onderhoud waarmee onveilige situaties worden gecreëerd
         en waarbij sprake is van kapitaalvernietiging, is onaanvaardbaar en moet zo snel mogelijk, maar
         uiterlijk binnen vier jaar hersteld worden. Herstel van achterstallig onderhoud is een verplichting
         waarvan de omvang, door middel van een inventarisatie en een financiële vertaling,
         redelijkerwijs is in te schatten. Op basis van artikel 44 lid la BBV wordt daarvoor een
         voorziening gevormd. Dit is een andere voorziening dan de onderhoudsvoorziening voor het
         egaliseren van de onderhoudslasten. Heeft u dit begrotingsjaar onvoldoende middelen in de
         exploitatie en/of in de algemene reserve om deze voorziening te vormen? Alleen dan is het
         acceptabel om het achterstallig onderhoud financieel in vier jaar, de periode van de begroting en
         de meerjarenraming, weg te werken.
                                                    Pagina 8 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Notitie incidentele en structurele baten en lasten
Deze notitie gaat in op de incidentele baten en lasten. Goed inzicht is belangrijk om te kunnen bepalen of
de begroting structureel in evenwicht is. Daarom wordt veel waarde gehecht aan het overzicht van
incidentele baten en lasten.
De notitie wordt in het voorjaar van 2018 geactualiseerd en geldt dan naar verwachting voor de
begroting 2019.
                                                 Pagina 9 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>5. Specifieke onderwerpen die van belang zijn voor uw begroting 2019
U laat duidelijk zien hoe u de lasten binnen het sociaal domein beperkt
De taken binnen het sociaal domein voert u al vanaf 2015 uit. Het financiële beeld daarbij wordt steeds
duidelijker. In de begrotingen 2015 tot en met 2017 raamden gemeenten de uitvoering van de taken
binnen het sociaal domein vaak budgettair neutraal.
Wij zien dat steeds meer gemeenten vanaf de begroting 2018 de lasten ramen op basis van realisatie.
Het is onze rol om te beoordelen of de ramingen in de (meerjaren)begroting voor het sociaal domein
reëel zijn en welke risico's u loopt. Daarbij betrekken wij de realisatie van de jaarrekeningen 2016 en
2017, de verwachte realisatie voor het jaar 2018 en de verslagen van de accountant.
Budgettair neutraal ramen kan ook voor 2019 nog steeds reëel zijn. Blijkt uit de (verwachte) realisatie
dat de lasten hoger zijn dan het beschikbaar gestelde (rijks)budget, dan kan het uitgangspunt van
budgettair neutraal ramen mogelijk niet gehandhaafd blijven. U kunt dit uitgangspunt wel handhaven,
als u maatregelen neemt om de lasten te verlagen. Deze (bezuinigings)maatregelen en taakstellingen
beoordelen wij net als andere maatregelen op hardheid en haalbaarheid.
Decentralisaties in het sociaal domein kunnen tot financiële risico's leiden
Decentralisaties worden vaak samen opgepakt. Maar als deelnemende gemeente blijft u wel
verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid. Wordt het budget overschreden? Dan kan dit aan u
als deelnemende gemeente worden doorberekend. De financiële risico's kunnen dan groot zijn.
Maak goede afspraken
Er kunnen nog steeds veel onzekerheden zijn. Vooral nu het solidariteitsbeginsel verder onder druk komt
te staan. Dit geldt met name bij de jeugdzorg. Dit kan leiden tot onverwachte lasten, omdat de
zorgvraag niet altijd (op tijd) bekend is. Daarnaast spelen bij dit domein onzekerheden door onder
andere de 'uitgestelde zorg' en 'vroegsignalering'. Maak daarom goede afspraken met de organisatie die
deze taken voor u uitvoert. Deze taken kunnen gaan over:
         de manier van werken;
         de periodieke informatievoorziening;
         de manier van verantwoording;
         de manier waarop u kunt bijsturen.
U houdt rekening met een vrijstelling van precariobelasting
In maart 2017 heeft de eerste kamer het wetsvoorstel voor vrijstelling van precariobelasting voor
netwerken van nutsbedrijven aangenomen. Het is een vrijstelling van precariobelasting over netwerken
onder, op of boven de grond van de gemeente, de provincie of het waterschap. Deze netwerken zijn
bestemd voor de openbare dienst.
Het wetsvoorstel kent een overgangsperiode van 5 jaar
Deze termijn van 5 jaar stelt de decentrale overheden in de gelegenheid om mogelijke inkomstenderving
geleidelijk op te vangen. Om voor de overgangstermijn in aanmerking te komen, moet er op 10 februari
2016 een belastingverordening zijn voor het heffen van precariobelasting op nutsnetwerken. Voldoet u
aan deze voorwaarde? Dan mag u nog tot en met 2021 precariobelasting op openbare werken blijven
heffen. U mag dan maximaal het tarief heffen dat op 10 februari 2016 in de verordening stond.
Verwerk de inkomstenderving uit deze belasting in de begroting
Na het jaar 2021 vervallen de inkomsten uit deze belasting voor de gemeenten die hiermee te maken
hebben. Is dit ook bij uw gemeente het geval? Dan maakt u in uw meerjarenraming kenbaar op welke
wijze u zorgt voor een geleidelijk overgang naar vervangende dekking na 2021.
                                                 Pagina 10 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>U houdt rekening met de gewijzigde regelgeving rondom de grondexploitaties
De regelgeving rondom Niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) is gewijzigd door de invoering van
de Notitie grondexploitaties 2016.
De NIEGG vallen voortaan onder de categorie materiele vaste activa (MVA)
Daardoor bestaat de gemeentelijke grondexploitatie met ingang van 1 januari 2016 alleen maar uit
Bouwgronden in exploitatie. Had uw gemeente daarvoor Niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) op
de balans staan, dan zijn die nu opgenomen als materiele vaste activa (MVA).
U dient uw NIEGG te waarderen tegen marktwaarde. Uiterlijk 31 december 2019!
Het kan zijn dat deze gronden tegen een hogere waarde zijn opgenomen dan de marktwaarde. In dat
geval maakt u gebruik van de overgangsbepaling die de commissie BBV heeft opgenomen. Deze
overgangsbepaling heeft een looptijd van 4 jaar. Uiterlijk 31 december 2019 moet een toets plaatsvinden
op de marktwaarde van deze gronden tegen de geldende bestemming. Wordt daarbij een duurzame
waardevermindering vastgesteld, dan moet dat uiterlijk 31 december 2019 leiden tot een afwaardering
van deze gronden. Afwaardering van een individueel perceel grond / complex kan hierbij niet over een
aantal jaren worden gespreid.
Het is van belang deze analyse tijdig uit te voeren om de eventuele financiële consequenties inzichtelijk
te krijgen.
U geeft ons inzicht in de beleidsprestaties van verbonden partijen
Verbonden partijen zijn belangrijk. Niet alleen om het beleid van de deelnemende partijen te realiseren,
maar ook voor de financiële gevolgen daarvan. Hierover gaat de notitie Verbonden partijen (oktober
2016) van de commissie BBV. In deze notitie leest u hoe u bewuster kunt worden van de governance-
aspecten en hoe u de instrumenten voor bestuur en toezicht optimaal kunt benutten.
U geeft ons inzicht in eventuele risico's
Hebben wij voldoende inzicht in de risico's van uw verbonden partijen? Dan hebben wij beter inzicht in
de risico's die uw gemeente loopt. Neemt u daarom de volgende informatie op in uw begroting:
     •    in de paragrafen Verbonden partijen en Weerstandsvermogen en risicobeheersing: beleid over
         de sturing op financiële risico's op gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden
          partijen.
     •    in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing: de risico's van die verbonden partijen
         die onvoldoende weerstandscapaciteit hebben en de risico's geheel of gedeeltelijk afwenden op
         de deelnemers.
U zorgt voor een goed en volledig meerjarenbeleidsplan verbonden partijen
Verbonden partijen zijn steeds belangrijker om maatschappelijke doelen te bereiken. Neemt u deel aan
verbonden partijen? Dan heeft dit voordelen voor u. Echter, het brengt ook financiële en bestuurlijke
risico's met zich mee. Hoe benut u de voordelen nu optimaal, terwijl u tegelijkertijd de risico's beheerst?
Om dat goed te doen, is grip en sturing op verbonden partijen belangrijk.
Een goed meerjarenbeleidsplan met een reële (meerjaren)begroting is daarbij essentieel. U houdt in uw
(meerjaren)begroting rekening met de ontwikkelingen bij de verbonden partijen. Als dat nodig is, stuurt
u hierop. Dit geeft u meer bestuurlijke en financiële grip op de verbonden partijen. Dit komt het
democratisch proces ten goede.
                                                Pagina 11 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Wij werken aan de dóórontwikkeling van het financieel toezicht
Het financieel toezicht is volop in beweging. Positionering, transparantie, uniformiteit en sturen op
kengetallen zijn enkele actuele thema's. Anders gezegd, wij werken samen met andere toezichthouders
aan de dóórontwikkeling van het financieel toezicht.
Het Gemeenschappelijk Financieel Toetsingskader (GTK) wordt aangepast aan de ontwikkelingen
De genoemde ontwikkelingen hebben invloed op het GTK. Daarom werken we aan een nieuw
Gemeenschappelijk Financieel Toetsingskader (GTK). In het nieuwe GTK houden we rekening met
ontwikkelingen en wensen van de partijen. We verwachten dat het nieuwe GTK voor het eerst van
toepassing zal zijn op uw begroting 2020.
                                               Pagina 12 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bijlage I Proces Financieel toezicht in aanloop naar uw begroting 2019
In de onderstaande tabel ziet u welke stappen wij (op hoofdlijn) volgen vanaf januari tot en met
december in 2018 met de bestuurlijke momenten.
  Activiteit                                                     Wanneer         Bestuurlijk     Wie
                                                                                 moment
  Informeel traject gemeenten
  Bepaling en vaststelling toezichtsbeelden/kleuring             Maart           Ja              Gedeputeerde
  interbestuurlijk toezicht (IBT)                                                                Staten
  Proces en criteria schriftelijk communiceren met               le helft maart  Ja              Gedeputeerde
  gemeenten (Begrotingsbrief)_______                                                             Staten
 Traject eventuele preventieve gemeenten                         Doorlopend                      Provincie
  Uiterste inzendtermijn jaarrekeningen gemeenten                15 juli                         Gemeenten
  Beoordeling jaarrekeningen met bijhorende                      2e kwartaal                     Provincie
  accountantsrapporten van gemeenten                             met doorloop in
                                                                 3e kwartaal
 _le bestuurlijk moment gemeenten
  le beeld: Stand van zaken (weerslag le                         Sept./okt.      Ja              Gedeputeerde
  gespreksronde, kadernota's o.d., jaarrekeningen) van                                           Staten
  gemeenten
  Ambtelijke ontvangst en beoordeling van door de                Okt                             Provincie
  colleges vast te stellen cg. vastgestelde concept-
  programmabegrotingen en meerjarenramingen.
  Wettelijk traject gemeenten
  Ontvangst van de door de raden vastgestelde                    15 november                     Gedeputeerde
  Programmabegroting (verplicht op grond van GW)                                                 Staten
  Definitieve beoordeling van de door de raden                   2e helft nov.                   Provincie
  vastgestelde programmabegrotingen
  Topambtetijk overleg                                           Eind okt. (doch                 Secretaris
  Signalering o.b.v. door de colleges vast te stellen            voor                            gemeenten
  concept begrotingen. Het initiatief voor dit overleg ligt      verzending
  bij de gemeenten.                                              concept naar
                                                                 de raad)
  2e bestuurlijk moment gemeenten
  GS verzamelnota met voorstel toezichtregimes +                 le week dec     Ja              Gedeputeerde
  brieven                                                                                        Staten
  Hoorzitting met (een delegatie of vertegenwoordiging           Direct na GS    Ja              Gedeputeerde
  van) de raden van gemeenten op voornemen GS                    besluit
  instellen preventief toezicht      _________________
  Voorleggen aan GS van uitkomsten gesprekken                    3e week dec     Ja              Gedeputeerde
  gemeenten en Finale besluitvorming GS toezichtsvorm                                            Staten
  gemeenten door GS           __
  Finale brieven over de toezichtsvorm aan raden van de          3e week dec.    Afhandeling     Provincie
  gemeenten.______________
                                                 Pagina 13 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> Activiteit                                                     Wanneer          Bestuurlijk     Wie
                                                                                 moment
 Brieven ter kennisname over de toezichtsvorm                   3e week dec.     Afhandeling     Provincie
 gemeenten aan BZK, PS en VNG Overijssel
 Publicatie Staatscourant preventieve gemeenten                 le week jan.     Afhandeling     Provincie
Escalatiemoment (topambtelijk overleg)
Net zoals in voorgaande jaren is in het proces Financieel Toezicht een moment voor topambtelijk overleg
opgenomen (het zgn. escalatiemoment). Dit moment is bedoeld voor die gevallen waarin een college van
B&W bij het vaststellen van de concept-begroting frictie vermoedt of ziet met het GTK. Op dat moment
heeft escalatie nog werkelijk zin. In de aanloop naar de vaststelling van een concept-begroting kan een
eventuele noodzakelijke bijstelling immers nog geëffectueerd worden. Volgens eerder gemaakte
afspraken is het de gemeentesecretaris die opschaalt naar de provinciesecretaris.
                                                Pagina 14 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                   ItpiMUdA® UOA »!4SdM^r japc*j|g->iZ.>ö|
         jaaouDui j >jli|*ddDg:>suaduja£) |ag ui n ipuiA
    öijoujjojui      jaavv po|sa6do ig:>izaoi aAaijuaAajd                                                                                                                                                                              uajaiiOA Buoauio ui jdoI jad
                                                                                                           uoa joop uai^aga ajainpruis ua ajapapixii uassn) ua’jotu aj piagMiapoo ua uauiau
     pg JOOA pdlojj pg ipjOM uop SI pA»6 |«Hj piU                     l aaui uaiuaujapuaujo ua uaBuiBiziiMsBuipjBag uoa uaBjOAaB afaoooug ajjO |in|sagsBui|p|S|SOA pij ui uoo uapoj h/y\                      pM pjDOjajin uouunij uaisoj ua uaioq o|ajnpni|s
          pp sjv uauioij Bui^fiduiuDO m uiJOAjg:>tzaoi                                                                                                                                                        aQ uajapaoBjooiido^ ap uoa uaisojjspnoijjapuo
                   dAaissajddj ap jooa Bousjo ajuaaujab                            ua|SDj|oo|ido)| Bumndjinjapuo apuiODjaQ                                    |ooij>s uaa uoa BuipaASing a^li|aplg                          ajaijnBaj ap ua ai|DUJjoj a|soA ap uoa
             uaa uo)j pjaiuatj jpjoM fxiiuioiuaiol waui                                     uaijoj|suaoj6 doo'jiöA isBuaJCjdQ                                       jaauosiad uoa jnnijui a^lijaphj                  uaisojsjaauosjad ap :ul|Z uaisoj apjapAJis
                   ap uoa jligosjooj ajsjDOj ap ui jjljjjajtn                                                      ua6uija^|in                                                                                     uoa uappacjjoo^ gjO °P l!n ua|siuo)jui ap
      jipiAsuiMosfiui|Oj6a<| ajatnixujs pg pp ua^ouj                         (a-jagpads) ua taipisgns uaBuDApo ajapuozjig                                           saipisgns egaijstaA ajapuozjig                ua spuojaiuaoujaB pij tin Buija^jio auauwBjo
      uoij ^liptuiauuDO apuaopjOA pg ajuaatuaO uaa                                              saipiiojdxapuojB |in uaisui/v\                                      sai|D|»o|dxapuoj6 |in uazaïpa^                  ap :ul|Z uö|D<| apjnpnjis uoa uapjaogjoo^
  uaipuj BuiujojudiDhadui ap uda jlig>sjüi>l a|spt>|                                     saAjasaj uoo Buj^ajjiuo ajajuapixjj                                  saAjasaj uoo Bu;6aoAao| ajapappu)                uaujouaBdo uliz BuHuojuajoljaauj ua BuiiojBacj
   ap u| op|D*s6utpj6ag |aeinpnp pg do |g:>|zao|                                                                                                                                            Uê|IOj            ap ui s’jjifjool jasuiBacj ui aip ua|so| ua uajog ap
                                                                                                                       uapg
            uoa uüoa     ap wao papjoo suo Iim uatatog                                                                                                            uttitni ua uauifl aiaiuaonui                utiz uaisoj ua uaioq «jdjopnij^ p6oj auaupBjO
        'puaipeBui si puajinjs |aain|x>i|s piu (jaapjoo                                                                                                                                                        aip do Buuapuozim ap iwujjoa uaisoj ua uaiog
           suo joou) jm>U6unoiBaq pg s|y BuipiGag                                                                                                                    uajogsingi uaisoj ua uaiog api                   ajapapoui ap ua (BuiioiBag ap uoa jaap
            (uajoliaaui) apuaimjs jaajnpmjs uaa uda tj                  uappui uoa |sli| ap do ^aiji>ads aip uaisod apuauioijjooA jaaA jotuoo uaa uoa «ADfijaaM uaa otuag>s puoojsiapuo u|                      *Ioj6wao pg uaitOAUJO az) pBaj uliz uaisoj ua
     aijojds ja jo ^i|iapuozjo 6uijoj6ag(uajDtjaauj)                                                                                                                                                           uaiog ajajApniis aQ uajsoj ua uaiog ajojni^njjs
                 ap uoa jligouool a^ja jooa uat|ao| li/y\                                                                                                                                                             sp epjuapixji jdMoz |OAag BuqojBag aQ
                             anuiAOJd joop iipizao^                                                                                                                                                                               ua|«o| ua uaiog oj«jn|>nj|$
                                                                      00005             *                                                                           Op|Dt*6ui|Oj6«Cj p*JA|MU|{
             saAjasaj ap ui saipinui apii^xuis ap uoa                                                                                                                                                                                               opjOSt6ui|Oj6ag
     ^dizwao pij do jo uaisoj ua uaiog ajatuapoui
                                                                      000051            yf'  000055         *       00000r *                                         u»iu)| ua uajMj a|#|uapi>u| ,
                                                                                                                                                                                                                               |a«jnjDoj|s pg uoa Buijodag ap lig
 uoa    jtjMZjaAO pg do uaputA a| Bnjai snp saAjasaj
                                                                      ooo 002              * ooo ore vz * oooow n *                                                           |OD||ni*j ptuoojag
                                                                                                                                           i*ajm«j      uoo ua6ui)jif*j||uo ua u*fiu;6MAa«j                                      uaij)fOj|ag uapjOM ai igazidAO |ip
            ap ui taijDtnuj apuiooja6 ajp ujrz jaji|t>ap|
                                                                      0000991              * 00000ZI 3               0000^ ^                                                                                               juoip ua uliz iaa|dtuo:> uaisoj ua uaiog
                              uaggag w|ipjD)j jaajnjxujs                                                                                                                                (uaizjooAuo                             ajapapixii uoa igsizjaAO pg iaoui
   uaa aip pjeauaA uapjOM saAjasaj ap ut saijojnuj                                                                                 ua 6ui|SD|acjsdoij3S|OOuuaA poaijjdAO 'uapppmjsBuiijijap ’                                A83 l»H uo* d p| '6l nmr> ïu*6joa
              aj|D uajoouj dojaipi uaujouaBdo uapjOM                                                                                                auauiaBjo jaisnj^ui) s txuujojBojd popicpg                                           (uaftoj ua ua|Dg ajajnixtjjt
     igazjaAO podo uaa do saAjasaj ap u| saipjnuj
                                                                      oooowi d/- oooonee ^                      000009re*
                                                                                                                                                                                                                      ua ajaiuapxii ^gg aipou) uaopjooA jdoI
   ajajni>uis azap pp /^gg pij uda p pj 6| jajjipo _                                                                                                                      uaiZiooAuo jooa 6ojpag                       aup (DCHUixcmj apuajnpa6 uaatuaBp pg
                                                                      ooo ooi        * •/•                      000001          *
         ui uaAaMjisaÖJOOA si ujojdoq uajso||DO|ido^                                                                                                                                                                       ui goiz aip uaisoj ua uaiog ap uliz |iq
               s»Ai»sajs6unjijap pjaagjooAlig 'jaj^Djig
                                                                      00000e         * •/•                      00000c          *                        Bui|SDjagsdoij>S|oouuaA 6uigaij Bojpog
                                                                      000 002 z      *•/•                       000002Z         *                                              poaijjaAO |ij3izjaAQ
        jaain|5Ajjs uaa ja)ij>a saAjasaj ap ui saipjnuj                                                                                                                                                                                                SDUJUJDjBojd
             uaggag uagoAaB a^agoads pjuoo uaa u|
                                                                      oooor5rz          * 0000^^2 *             000002          *                        ua|app|iusBunj^ap auaiuaBjD jij^i/jdAQ
                                                                                                                                                                                                                                 ap uda jDopigos pg |6)Oa puaijg
               uaujau a| do ua|SDj ua uaiog ajajuapi:>ij|                                                                                                        S^DUIUIDjBojd ap UDA |DD40j[                                   ig^oigaB Buuapuiui ui uaizjooAUO
         uda   |(j»ZMAO pij do uajocj sp ua6u«)j^aj||uo
                                                                      ooo oor 8i *•/• ooo oor e                 000008 92 *
                                                                                                                                                                                                                         Bojpag uaa ua 6ui|sojagsdog3S|oouuaA
                                                                      ooo 00e 2 * •/• 0000051                   000008 C                                                              y oujujdjBojj
 azap ujo (kujaAacjuoo apais tuatpjaA pg ua^ap                                                                                                                                        C ouhjjdjBojj                      poagjaAO uoa uaisoj ap uapjOM doiaipj
                                                                      000 005 2 * •/•        000 005 2          0000005
  ai aaiu uaisoj ajapapoui ia ujo pjaopa<j saAjasaj                                                                                                                                   1 oujujojBojj                     apaauiaB ap jooa si uojguaisiuojjut uaa
                                                                      000 00021 */ oooooor                      00000091 *
    ap uoo uaBui^ajiiuo azap uj|Z uajjDAaB jaaA uj                                                                                                                                    | dujujdjBoj^                        lip ppujo ppjaBdo udjoppiuisBui^ap
                                                                      000 009 1 */           ooo oor            0000002 *
  jagoïo^ jaajuappui uaa uaaiuaBjo pij ui uaggag                                                       uajDg            U»|IO]                                                                                                auaujaBp ap uapjo^ s.oujiuojBojd
                                                                                   °PI°S
          saAjasaj ui ua6ui|iO|s ua uoo uaBunj^ainuQ                                                                       epps*Bui|OjB*<| |MJH|)<u|i |aij uda «jiBiutiaid puuoj                                               ap uoa |DO|0| pg uda opjos pg hg
                                                                                                                                                          l|a|S|SDA pDoj ap aip BuipjBag ap uoa si opfos jaajnioAjjs pg )j|ijd||aj nu iom japjag apuaopjOA piu
             A88 Zt            3'0u^>jooAi|uoja/^ ua BuipjBag iiojtag pg uoa uag|jg>sjooA ap uoo 6ui||oaui |aaga6 gaaB                  ig^ijjaM pooj ap jooa pg si uDAjaig ua^ajgjuo pg jooq uauuAag oppss5ui|oj6ag |*ajA|3nj|S pg uoa ai|0|uasajd
japouj |iq uaijiajgaB aj opjDssBui|Oj6ag jaaiopnijs |ag uda aiiopasajd ap jooa iouijoj puDo6lig ujo ua jas iapo li^                         (a^jlijaig >izui) uaa ua6ui|OiBaga|uaauiaB a||o pju (ftou) pp Iim uaja|0|siJ03 japnogigsizaoi sp joj azuo |inuo/^
                                                  uauicgjooA ua6uiiOMZjaAua|SD| ua saiiojadosBuiBiuinzag oi|xa Sjooz                                                                   uapjBjaA ai pooi ap joop 6uuujOAjin|sag ap uoa |»|i|OMij ap Iim uaBoag
 'ua6uissojjaA aiuDuaBuoouo uapjOM aauuoDQ uauoj|a|s6ui|Oj5ag ajajftpojjs joop isooaA piu ipiOM pooj #q                       •            6u|Jjiajpuog azap pyv |OA»g opjossBuipjBag jaamj^njii pg uoa aipiuasaid a5jlijaig>izui uaa BuipjBag ap pp
                                                                                                 piajag Mnaiu |aain|Dnj|s                 jaaipassa pg si uajgouiaA a| ^ooj azap uagap a| |DO|s ui pooj ap uiq                j |a)j4io pMapoaujaQ) SI ig^MuaAa
jooa    pjaagjooAlig ‘si joogpMjaAAUOo Iija aip a|uj«njs6ui|OjBag apjnisnjis ap ui igxzui japjag uaa |Blug pooj aQ            •           ui jaaaj ua jaajnpnjjs aip uajjais aj |sda 6ui|ojBag uaa j|DO| a)|li|a|pM ap gaag poojapaaujaB aQ uajasi|Duii|do
                                             :uliz op|OSs6uipj6ag jaajnpnj|s pg uoa ai|0|uasajd apaob uaa uoa uajapjoo/^                      a| 6uipj6aga|uaauja6 ap ui op|oss6uipj6ag |aajnpnjjs pg uoa aipiuasajd ap si Bunjiajpuog azap uoa jaoQ
                                                                                                                                                                                                                                                        6u;p;a|U|
                                                                                                                                                                                   op|ess6u|iOj6aq |a3jn;oru^s a^e^uassjd 6u|>|pjpueH II a6e|[;9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>