<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                Notitie

 Achtergronden en opgehaalde input

     voor het Programma Wonen 2021




Versie:         6 april 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inleiding
Medio 2016 heeft de gemeenteraad de Woonvisie ‘Kwaliteit van de kernen, van bouwen naar
wonen’ vastgesteld. Deze Woonvisie gold voor de periode 2016 tot en met 2020. Het woonbeleid
zal dus opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden.

Ontwikkelingen op de woningmarkt én onze Omgevingsvisie geven ook daadwerkelijk aanleiding
tot aanpassing/herijking van een aantal beleidsuitgangspunten op het gebied van Wonen.

Om te komen tot nieuw woonbeleid is onderstaande input opgehaald. In deze notitie worden
relevante achtergronden en de opgehaald input samengevat weergegeven.

    1. De ambities uit de Omgevingsvisie.
    2. Landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen op het gebied van wonen en
       dwarsverbanden met andere beleidsvelden
    3. Trends en ontwikkelingen op de Raalter woningmarkt
    4. Een kwalitatieve verdieping van het woningmarktonderzoek voor de doelgroep
       (toekomstige) senioren
    5. Input uit de samenleving




 Achtergronden en opgehaalde input            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. De Omgevingsvisie
Zeer recent is de Omgevingsvisie “Horizon gemeente Raalte 2040” door de gemeenteraad
vastgesteld.
De Omgevingsvisie is de paraplu voor het woonbeleid. In deze paragraaf worden de ambities uit
de Horizon 2040 weergegeven die leidend zijn voor de verdere vormgeving van het woonbeleid.

Onze ambitie: Raalte geeft ruimte aan eigenzinnig samenleven
We omarmen de verduurzamingsopgave van onze wijken en dorpen en de demografische
veranderingen die hier plaatsvinden. We zien de noodzaak en kans om samen te werken aan een
verbouwing van onze wijken en dorpen tot duurzame, gezonde, klimaat- en
levensloopbestendige leefomgevingen. Zo zien we in transformatie de kans om ruimte te geven
aan nieuwe woonvormen. Gemeente Raalte als proeftuin waarin gemeente, bewoners en
bedrijven samen invulling geven aan eigentijds wonen. In onze gemeente kunnen jong én oud,
arm en rijk, een passende woning vinden doordat vol wordt ingezet op diversiteit; er is ruimte
voor flexibel ontwikkelen en renoveren en nieuwe manieren van collectief wonen. Er is voor ieder
wat wils. Nieuwbouw in de dorpen heeft een voorbeeldfunctie, daar laten we zien dat het anders
kan en dat inwoners de ruimte krijgen om anders, flexibel en samen invulling te geven aan de
opgaven. Daarbij pakken we de kansen die dit ons lokale bedrijfsleven biedt, in de bouw en
innovatieve maakindustrie.

De ambitie vraagt om een gemeente die de samenleving de ruimte geeft om duurzame en nieuwe
woonvormen te ontwikkelen, maar ook richtinggevend en regisserend is bij ingrijpende
veranderingen. Daarbij houden we vast aan vijf ontwikkelrichtingen.
    1. Wij kiezen voor toekomstbestendige dorpen en wijken: energieneutraal, klimaatadaptief,
       gezond, veilig en levensloopbestendig. Wij zien hierbij een belangrijke regisserende rol
       voor de gemeente, die de samenwerking zoekt met andere partijen, stimuleert en aansluit
       bij waar de energie in de samenleving zit.
    2. Wij kiezen voor de inzet van flexibele en collectieve woonconcepten bij nieuwbouw en
       transformatie. Zo zorgen we voor diversiteit en doorstroming en hebben onze wijken en
       dorpen in de toekomst meer te bieden
    3. Wij kiezen voor samenwerken aan voldoende ontmoetingsplekken in elk dorp en een
       goede bereikbaarheid van voorzieningen wanneer die op strategische plekken geclusterd
       zijn, zoals in het centrum van Raalte en Heino
    4. Wij kiezen voor nieuwbouw en transformatie binnen bestaand bebouwd gebied waarbij
       woningbouw zo min mogelijk ten koste gaat van waardevol groen, binnen en buiten de
       kern.
    5. We willen bijdragen aan het oplossen van de woning schaarste in de regio en staan er
       voor open om meer ontwikkelruimte te bieden dan nodig is om onze autonome groei op
       te vangen. We vinden het daarbij belangrijk dat in elk dorp ruimte blijft voor woningbouw,
       om minimaal de autonome bevolkingsgroei in de dorpen op te kunnen vangen. Dit is
       onder andere belangrijk voor de draagkracht van voorzieningen en daarmee de
       leefbaarheid. Een eventuele ‘plus’ (meer bouwen dan voor de lokale behoefte) laten we
       overwegend in de grotere kernen Raalte en Heino landen




 Achtergronden en opgehaalde input             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2. Landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen op het gebied
van wonen en dwarsverbanden met andere beleidsvelden
Er een aantal landelijke en regionale kaders en ontwikkelingen die van belang zijn voor het lokale
beleid.
Daarnaast zijn er andere beleidsvelden waarmee dwarsverbanden gelegd moeten worden,
immers wonen staat niet op zichzelf

1. Landelijk ontwikkelingen:

        Actieagenda wonen
Recent hebben 34 organisaties waaronder de VNG en Aedes de actieagenda wonen ondertekend
met als doel het verminderen van het woningtekort.
De actieagenda is een uitnodiging/oproep aan het nieuwe kabinet om samen de woningmarkt te
hervormen.
De agenda kent 4 pijlers:
    1. Een miljoen toekomstbestendige woningen erbij in 10 jaar
    2. Een betaalbaar huis voor iedereen
    3. Samen werken aan vitale en leefbare buurten
    4. Versnellen verduurzamen gebouwde omgeving

       De Woningwet
De Woningwet regelt het taakveld van woningcorporaties. Uit de woningwet volgt dat
corporaties zich meer richten op de kerntaak: het realiseren en verhuren van sociale
huurwoningen voor mensen met een laag inkomen. Verder zijn o.a. het invoeren van de
verhuurdersheffing en de regels rondom passend toewijzen van invloed op de handelingsruime
van corporaties.
Op basis van de Woningwet is het gemeentelijk woonbeleid het inhoudelijke startpunt voor het
maken van prestatieafspraken met de corporatie en de huurdersbelangenorganisaties. Het
woonbeleid moet hiervoor voldoende handvaten geven.

       Prinsjesdagmaatregelen
Op prinsjesdag 2019 zijn er een aantal landelijke maatregelen op het gebied van Wonen
aangekondigd. Het laatste punt (3) is tot nu tot nog een voornemen en moet nog in nieuwe wet
worden uitgewerkt.
   1. Er is € 1 miljard beschikbaar gesteld naar het oplossen van knelpunten in de grote steden
       zodat er sneller gebouwd kan worden (woningbouwimpulsgelden)
   2. Het kabinet wil de woningbouw door woningcorporaties aanjagen via een korting op de
       verhuurderheffing
   3. De inkomensgrenzen voor sociale-huurwoningen gaan veranderen. Het kabinet wil de
       grens van € 38.035 voor meerpersoonshoudens te verhogen naar € 42.000.
       Woningcorporaties krijgen meer ruimte voor lokaal maatwerk bij toewijzing. Ook wordt
       de wetgeving rondom inkomensafhankelijke huurverhoging gewijzigd


        Langer zelfstandig thuis wonen, uitstroom beschermd wonen en maatschappelijk opvang
Al enige jaren is landelijk de extramuralisatie van de zorg een feit. Mensen die (lichte) zorg nodig
hebben, blijven langer in het eigen huis wonen dan in het verleden het geval was. Dit geldt niet
alleen voor mensen met een lichamelijke beperking en/of (beginnende) dementie maar sinds kort
ook voor mensen die als gevolg van een psychische problemen voorheen nog terecht konden in




 Achtergronden en opgehaalde input               4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>een beschermde woonvorm. Het feit dat mensen die zorg nodig hebben vaker zelfstandig
wonen, heeft invloed op de omgeving en woonomgeving.
Om meer zicht te krijgen van de woonzorgbehoeften van en het aanjagen van
woonzorgvoorzieningen voor ouderen en kwetsbare doelgroepen hebben VNG, Aedes, ActiZ en
de ministeries VWS en BZK een bestuurlijke taskforce Wonen & Zorg opgericht. De taskforce
adviseert gemeente de woonzorgbehoefte in beeld te brengen en dit verder vorm te geven in
een woonzorgvisie welke vertaald wordt naar prestatieafspraken met de corporatie.


      Taakstelling vergunninghouders (statushouders)
 De Nederlandse gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van statushouders
 conform de door het Rijk vastgestelde taakstelling.


         Woonwagenbeleid
Het nieuwe landelijk beleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid uit 2018
schrijft voor dat gemeenten voldoende ruimte moeten bieden voor het woonwagenleven, met
voldoende standplaatsen om te voorzien in de lokale behoefte. In het woonbeleid zal deze
doelgroep moeten terug komen.




 Achtergronden en opgehaalde input          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. Regionale/provinciale ontwikkelingen

         Regio Zwolle en Omgevingsagenda Oost
In 2020 hebben de overheden uit het oosten van Nederland samen met het Rijk de
omgevingsagenda Oost opgesteld. Hierin staan de opgaven en afspraken waar de gemeenten,
regio’s, rijksoverheid en provincies samen aan willen werken. Het gaat dan onder meer om het
behouden en versterken van concurrerende stedelijke regio’s Zwolle en Deventer binnen het
stedelijk netwerk van Nederland ( de verstedelijkingsopgave)
Ook is vanuit de NOVI (Nationale Omgevingsvisie) de regio Zwolle aangewezen als
(voorlopig)NOVI-gebied met een verstedelijkingsopgave

In de Omgevingsagenda Oost is afgesproken dat er een gebiedsgericht MIRT onderzoek komt
naar de bereikbaarheid in wisselwerking met de verstedelijkingsopgave voor de regio Zwolle. Dit
wordt opgepakt vanuit de NOVI aanwijzing (waarvoor de Omgevingsagenda Oost de onderlegger
was).
De komende tijd wordt onderzocht hoe de omgevingsagenda Oost kan worden omgezet in een
Woonakkoord met het Rijk.

De groeiambitie van de regio kunnen de steden niet alleen realiseren. Vanuit de regio Zwolle is
daarom gestart met de tafel leefomgeving. Aan deze tafel verkennen de deelnemende
gemeenten (de regio is verspreid over 4 provincies) de kansen om elkaar te versterken op het
gebied van woningbouw en de positionering van de regio. Raalte neemt deel aan deze tafel
leefomgeving.
Het is een zoektocht hoe de processen van de regio Zwolle aan te laten sluiten op de processen in
de regio West-Overijssel. Dit heeft ermee te maken dat de regio Zwolle zich over 4 provincies
uitstrekt en de provincie Overijssel (uiteraard) alleen afspraken maakt met haar eigen gemeenten.
Dit doen ze in de vorm van de woonagenda (zie hieronder)

        Woonagenda West Overijssel
Op 25 maart 2021 tekenden de gemeenten in West-Overijssel en de provincie nieuwe
woonafspraken in de vorm van de woonagenda.
In de nieuwe afspraken heeft er een grote verschuiving plaatsgevonden ten opzichte van de
huidige afspraken. Van sturen op aantallen en beperkingen van de nieuwbouw gaan we nu naar
sturen op kwaliteiten en het aanjagen van (meer) nieuwbouw en het oplossen van
woningschaarste.

        -   De woonagenda onderscheidt een aantal woonmilieus: stads wonen, centraal wonen
            en ontspannen wonen. Elk woonmilieu heeft eigen kwaliteiten. Uitgangpunt is niet
            alle woningbouw naar de steden Deventer en Zwolle maar ook woningbouw ter
            versterking van de goed bereikbare kernen met voorzieningen zoals Raalte-dorp en
            Heino (centraal wonen) of ter versterking van de vitaliteit in de kleine kernen
            (ontspannen wonen). Met het regionale woningbouwprogramma wordt ruim baan
            gegeven aan de lokale behoefte én extra ingezet op het toevoegen van meer
            woningen in de grote kernen rondom mobiliteitsknooppunten (in ons geval Raalte en
            Heino). Dit vooral middels inbreiding, maar uitbreiding kan ook als dat nodig is.
        -   Binnen de woonagenda wordt er niet meer strak gestuurd op de Primos prognose
            maar er wordt ook gebouwd voor (het inlopen van ) de krapte op de regionale.
            Kortom met een goed verhaal kom je ver.
        -   Per gemeente worden sleutelprojecten benoemd.



 Achtergronden en opgehaalde input             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>        -   Gekeken wordt hoe er meer kansen voor de diverse doelgroepen kunnen worden
            geboden en waar gemeenten in een regionale aanpak elkaar kunnen versterken
        -   Op het gebied van duurzaamheid wordt in de woonagenda een koppeling gemaakt
            met het programma nieuwe energie. De woonagenda kent dus geen extra ambitie
            maar sluit aan bij de bestaande duurzaamheidsafspraken.


       Regio voor beschermd wonen en maatschappelijk opvang
Beschermd wonen en maatschappelijk opvang wordt regionaal georganiseerd. In regionaal
verband is er een visie en een actieplan voor uitstoom beschermd wonen en maatschappelijk
opvang opgesteld met als doel: het bieden van opvang en beschermd wonen aan diegene die het
nodig hebben en het mogelijk maken van het zo zelfstandig mogelijk wonen en participeren voor
diegene die dat kan.

         Regionale aanpak jeugdhup
De 11 gemeenten in de regio IJsselland willen de beweging maken naar kleinschaligere
gezinsgerichte woonvormen voor jeugd die specialistische jeugdhulp ontvangen. Het gaat om het
bieden van een beschermde leefomgeving aan jeugdigen zodat zij veilig kunnen opgroeien en
optimaal kunnen ontwikkelen. De jeugdigen worden in deze woonvormen voorbereid en begeleid
naar zelfstandigheid. Er zal een regionaal onderzoek worden uitgevoerd naar de behoefte, de
gewenste woonvormen en de gewenste locaties van deze woonvormen om een concreet beeld
te krijgen van wat er benodigd is om de gewenste beweging te realiseren.

        Regiovisie zorgkantoor
Het Zorgkantoor Midden IJssel is gericht op zorg in het Wlz-domein in onze regio. In de regiovisie
beschrijft het zorgkantoor haar visie op de Wlz zorg




 Achtergronden en opgehaalde input              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>3. Andere gemeentelijke beleidsterreinen gemeente Raalte
Voor het woonbeleid zijn er linken te leggen met (vastgesteld) beleid op diverse andere
beleidsterreinen. Deze terreinen hebben invloed op het woonbeleid en vice versa.
Onderstaand wordt per beleidsterrein kort een weergegeven wat er speelt

          Openbare ruimte
               o Integrale visie op de openbare ruimte (IVOR)
           Opgenomen is dat de openbare ruimte bijdraagt aan een prettig woonklimaat. Bij de inzet
           voor de kwaliteit van de openbare ruimte staat het gebruik en de gebruiker centraal, denk
           aan aspecten zoals levensloopbestendigheid, ruimte voor bewegen en gezondheid,
           duurzaamheid en creativiteit Wij gaan voor een openbare ruimte die ook in de toekomst is
           toegesneden op de veranderende behoeften van de gebruiker en die kan meebewegen
           met maatschappelijke ontwikkelingen.

                o Vervangingsstrategie openbare ruimte
           Voor veel wijken en straten die in de jaren ’60 en ’70 zijn aangelegd, komt een
           vervangings- en renovatieopgave in beeld om de openbare ruimte in stand te kunnen
           houden en toekomstbestendig (klimaatadaptief, levensloopbestendig etc) te maken. Niet
           alles kan in één keer. Om dit op een integrale wijze voor de lange termijn te kunnen
           realiseren is een vervangingsstrategie voor de openbare ruimte in ontwikkeling


          Sociaal domein
               o Actieplan langer zelfstandig thuis
           In de huidige woonvisie is langer zelfstadig thuis wonen een belangrijk speerpunt
           geworden.
           Om onze ambities op dit vlak waar te maken hebben we samen met onze partners 1het
           actieplan langer zelfstandig thuis opgesteld.
           Met dit plan geven we invulling aan het feit dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig
           thuis wonen en regie houden over het eigen leven. Hiervoor is het van belang dat
           inwoners, (vrijwilligers)organisaties, bedrijven, en gemeente samen en in afstemming met
           elkaar goede randvoorwaarden stellen.
           De gemeente heeft weliswaar de regie over de uitvoering van het actieplan, de
           opgenomen acties worden door en in samenwerking met onze partners uitgevoerd.
           Er worden acties uitgevoerd op de volgende thema’s: wonen /woonomgeving, meedoen,
           zelfredzaamheid en ondersteuning


               o Transformatie sociaal domein
           Zeer recent is door de gemeenteraad het transformatieplan sociaal domein vastgesteld.
           Het plan is opgesteld aan de hand van 6 thema’s
                         Gebiedsgericht werken
                         Innovatief ondersteuningsaanbod
                         Inspelen op vergrijzing
                         Een sterke samenwerking met de juiste partners
                         Meer grip op financiën
                         Een gemeentelijke organisatie die denkt vanuit de inwoner
           Met name op het gebied van vergrijzing ligt een sterke link met het wonen. Het
           verdiepende onderzoek naar de behoefte van de senioren is dan ook een samenwerking

1denk aan bijvoorbeeld De Kern, MEE Veluwe IJsseloevers, zorgaanbieders, kernteams , brandweer, S1
wijkverpleegkundig, SallandWonen etc etc


    Achtergronden en opgehaalde input              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>       tussen de beleidsvelden wonen en sociaal domein. Ook het wijkgericht werken heeft een
       link met het wonen, vooral daar waar het gaat om leefbaarheid en woonkwaliteit.



      Economische agenda 2020 - 2025
       In de economische agenda is opgenomen dat het voor een goed economisch
       vestigingsklimaat essentieel is dat inwoners en (toekomstige) werknemers prettig kunnen
       wonen en recreëren in de gemeente Raalte. Goede woon- en onderwijsvoorzieningen,
       compleet cultuuraanbod, sterk aanbod aan sportvoorzieningen, fraaie natuur, mooie
       evenementen en dynamische winkelcentra horen hierbij.
       De Regio Zwolle heeft een grote opgave om de toekomstige vraag naar woningen in te
       vullen. Wij willen in deze verstedelijkingsopgave een actieve rol pakken om een deel van
       de regionale woningbehoefte in de gemeente te laten landen.



      Vrijkomende agrarische bebouwing (erven in beweging)
       Om te voorkomen dat op grote schaal leegstand ontstaat in het buitengebied bevat de
       beleidsnota ‘Erven in beweging’ een aantal aan mogelijkheden/instrumenten om
       leegstand tegen te gaan. Wij zetten in op sloop en hergebruik. Enerzijds om de ruimtelijke
       kwaliteit van ons buitengebied te versterken. Anderzijds om een levendig buitengebied te
       houden waarin gewoond en gewerkt kan worden


      Duurzaamheid
          o Energieneutraal 2050, regionale energiestrategie en transitievisie warmte
              De gemeente Raalte wil in 2050 energieneutraal zijn en voldoen aan de afspraken
              uit het klimaatakkoord van Parijs. Dit betekent dat in 2030 de CO2 uitstoot is
              gereduceerd met 49%. Het opwekken van elektriciteit met hernieuwbare bronnen
              zal steeds meer onderdeel uitmaken van onze leefomgeving.
              Met onze regionale partners stellen we momenteel een regionale
              energiestrategie op, hiermee wordt het opwekken van elektriciteit steeds meer
              een onderdeel van onze leefomgeving. Daarin zetten we in op participatie en
              geven we via een bottom-up aanpak dorpsgericht uitwerking aan de landelijke
              afspraken uit het klimaatakkoord. Uiterlijk in 2021 stelt de gemeente de
              transitievisie warmte vast. Daarin wordt beschreven met welke wijk(en) voor 2030
              wordt gestart met de omslag naar aardgasvrije woningen en gebouwen en welke
              alternatieven voor aardgas er zijn. Het doel is om per 2050 alle woningen en
              gebouwen in de gemeente van het aardgas afgekoppeld te hebben.

           o    Energieloket/lokaal op maat
                Binnen het programma lokaal op maat wordt er ingezet op bewustwording op het
                gebied van duurzaamheid middels communicatie, bijeenkomsten en energiescans.
                Eenieder kan bij het energieloket terecht voor informatie en woningeigenaren
                kunnen gratis een energiescan van de woning laten uitvoeren.
                In januari 2021 is het Energieloket 3.0 live gegaan, onder de naam Duurzaam
                Bouwloket. Daarmee wordt opvolging gegeven aan het programma lokaal op
                maat en blijven energiescans en maatwerkadvies beschikbaar voor
                woningeigenaren.




Achtergronden en opgehaalde input              9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>           o   Klimaatadaptatie
               De inventarisatie van klimaatopgaven voor gemeente Raalte is vastgesteld.
               De belangrijkste opgaven mbt tot wonen zijn wateroverlast en hittestress.
               Oplossingen voor wateroverlast dragen ook bij aan het tegengaan van verdroging.

               Vanuit het Gemeentelijk Rioleringsplan zullen we wateroverlastlocaties in
               bestaand stedelijk gebied gaan aanpakken. Dat gebeurt zoveel mogelijk
               gecombineerd met andere opgaven.
               Het ligt voor de hand dat we aan nieuwbouw eisen gaan stellen om toekomstige
               wateroverlast te voorkomen. En waar dat niet kan, dat de risico’s niet bij de
               gemeente liggen, maar bij de perceeleigenaar.

               De maatregelen voor wateroverlast en hittestress samen komen neer op meer
               groen, meer water, minder verharding. Dat draagt ook bij aan het tegengaan van
               verdroging.


      Grondbeleid
       In de nota grondbeleid van 2019 is het uitgangspunt situationeel grondbeleid vastgesteld.
       Dit houdt in dat per opgave/initiatief wordt bepaald welke mate van sturing/regie
       nodig is en welke risico’s genomen kunnen worden. Per situatie wordt bekeken welk
       instrumentarium het meest gewenst en passend is. Dit kan variëren van het aan de markt
       overlaten van een ontwikkeling tot het zelf aankopen en in ontwikkeling brengen van
       gronden. Niet één aanpak voor alles maar het grondbeleid per situatie toesnijden en dus
       maatwerk leveren.

      Integrale Veiligheidsstrategie (IVS)
       In de IVS hebben we ons als hoofddoel gesteld ‘het blijven van een veilige gemeente
       Raalte'. Wij zetten in op het behouden van een veilige woon- en leefomgeving. Naast de
       inzet op reguliere werkzaamheden en lopende thema’s zijn er een viertal prioriteiten
       vastgesteld waar extra aandacht naar uit gaat, namelijk: Zorg & Veiligheid,
       Georganiseerde Criminaliteit, High Impact Crimes en Weerbare Samenleving.




Achtergronden en opgehaalde input             10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3. Trends en ontwikkelingen op de Raalter woningmarkt
Ook in Raalte is de woningmarkt onderhevig aan ontwikkelingen. Onderstaand wordt (op basis
van het uitgevoerde woningmarktonderzoek 2019, marktgegevens en en gegevens uit het traject
van de Omgevingsvisie) een beschrijving gegeven van de woningmarkt in Raalte en de
ontwikkelingen die op ons af komen.

Typering van Raalte als woongemeente
In Raalte is het goed wonen en onze inwoners wonen er ook met tevredenheid. Onze inwoners
zijn met name te spreken over de ruimte en onze groene omgeving.
De gemeente Raalte is een echte gezinsgemeente. Daarnaast wonen er ook oudere bewoners die
hun kinderen inmiddels het ouderlijk huis hebben zien verlaten. Deze jongeren zijn niet zelden
vanwege werk of studie naar een andere gemeente verhuisd. Onder gezinnen is Raalte een
aantrekkelijke gemeente om naar toe te verhuizen, waarbij het deels gaat om mensen die
terugkeren.
De afgelopen vijf jaar heeft de gemeente vooral mensen uit de omliggende regio aangetrokken.
De verwachting is dat deze trend (gezien trek uit de stad en de trend van meer thuiswerken) nog
zal aanhouden.
De gemeente Raalte met een goed voorzieningenniveau, zowel met de auto als via twee
treinstations goed bereikbaar, is een passend alternatief om mooi te wonen in de nabijheid van
Zwolle en Deventer.

Inwoners van Raalte zijn relatief welvarend. Ongeveer twee derde van de woningvoorraad
bestaat uit koopwoningen en één derde uit huurwoningen.

Al decennia lang kent de gemeente Raalte twee constanten: bevolkingsgroei en de groeiende
vraag naar woningen. Met name in de decennia na de Tweede Wereldoorlog groeiden de
hoofdkernen Raalte en Heino en de omliggende dorpen explosief. Veel inwoners van de
gemeente Raalte wonen dan ook in een huis van 40, 50 of 60 jaar oud. Deze wijken zijn
ontworpen in een andere tijd en zijn aan ‘groot onderhoud’ toe. Dit terwijl ook de inwoners van
deze wijk ouder worden, steeds langer zelfstandig thuis wonen en in een tijd waarin ook
klimaatverandering en duurzame energie nieuwe eisen stellen aan onze leefomgeving. Kortom,
we staan ook voor een uitdaging onze bestaande wijken en dorpen toekomstbestendig te
houden zodat het ook goed wonen blijft in Raalte.

De woningmarkt in Raalte van nu
De laatste jaren zien we de vraag naar koopwoningen meer toenemen dan er door verhuizingen
vrijkomen in de bestaande voorraad. De druk op de koopsector is in de afgelopen jaren
toegenomen. Er is sprake van krapte en prijsstijging,
 Overall bezien is er binnen de koopsector meer vraag dan aanbod. Deels gaat het om
gelijkvloerse-/nultredenwoningen (zoals appartementen), maar ook grondgebonden woningen
hebben een goede marktpositie. Met name voor woningen tot € 200.000 geldt dat er veel vraag
en nauwelijks aanbod. Voor een belangrijk deel is deze vraag afkomstig van starters. Daarnaast
zijn er jonge doorstromers op zoek naar een betaalbare eengezinswoning. Oudere doorstromers
zijn vaak op zoek naar een gelijkvloerse woning.
Binnen de huursector zien we sinds 2019 ook de vraag meer toenemen dan het aanbod. Er is een
toenemende druk op de huurmarkt




 Achtergronden en opgehaalde input             11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De woningmarkt in Raalte van de toekomst
Het woningmarktonderzoek Raalte geeft een prognose voor de ontwikkelingen op de
woningmarkt in de toekomst. In onderstaande grafieken worden de algemene trends
weergegeven.




We zien dat het aantal huishoudens in Raalte op basis van de autonome ontwikkelingen voorlopig
nog zal toenemen. Voor de periode 2019 tot 2025 wordt een groei verwacht van 500
huishoudens. Na 2025 vlakt de huishoudensgroei wat af ( groei van 300 woningen tussen 2025 en
2030). Vanaf 2035 stabiliseert het aantal huishoudens en na 2040 zal het aantal huishoudens
geleidelijk aan afnemen.

Deze prognose is voor de lokale vraag. We zien echter in de praktijk een toegenomen
woningkrapte en overloop vanuit de steden. Een inhaalslag met woningbouw (meer dan de
prognose) zal de komende jaren nodig zijn;

Als we dan vervolgens kijken naar de samenstelling van onze huishoudens zien we het volgende
beeld




We zien dat vooral het aantal ouderen (1 en 2 persoonshuishoudens) toe neemt, terwijl het aantal
tweepersoonshuishoudens tussen 23 en 65 jaar en het aantal gezinnen geleidelijk afneemt.
Voor de doelgroep ouderen geldt dat deze langer (dan in het verleden het geval was) thuis
blijven wonen ook als er zorg nodig is


 Achtergronden en opgehaalde input            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen in de koop en huursector
De uitgevoerde woningmarktanalyse voorziet op basis van demografische ontwikkelingen,
woonwensen en woonpatronen dat de toename van de woningbehoefte in Raalte tot 2030 voor
een belangrijk deel bestaat uit grondgebonden koopwoningen in alle prijsklassen.
Terwijl het aantal ouderen in dit segment toeneemt, worden er nog nieuwe jonge gezinnen
gevormd die ook graag in dit woningtype willen wonen. Na 2030 neemt de behoefte aan
grondgebonden koopwoningen op basis van de autonome ontwikkeling nauwelijks meer toe, wel
kan er nog groei zijn in dit segment door instroom van buiten de gemeente.
De behoefte aan koop- en huurappartementen neemt toe, vooral onder ouderen. Deels gaat het
om specifiek voor ouderen geschikte woningen, een vraag naar wonen in een nultredenwoning.
Dit kan ook een ‘grondgebonden appartement’ zijn, zoals een appartement op de begane grond
of een wat kleinere gelijkvloerse of levensloopbestendige grondgebonden woning. De
ontwikkeling van de behoefte aan geschikte woningen is vanwege de vergrijzing een zekere
ontwikkeling, op zowel de korte als de langere termijn.

De behoefte aan grondgebonden huurwoningen stabiliseert. Rond 2025/2030 neemt de behoefte
geleidelijk af, door het overlijden van oudere huurders en een beperkte nieuwe instroom van
jongere huurders. De afname van de behoefte hoeft niet direct te leiden tot leegstand in dit
segment. Als deze woningen voldoende kwaliteit hebben, kunnen nieuwe doelgroepen worden
aangetrokken. Zo kunnen jongeren die nu een tussenstap maken in een huurappartement,
wellicht rechtstreeks een grondgebonden huurwoning bemachtigen. En als de woningen
gelijkvloers zijn, kunnen deze mogelijk ook interessant zijn voor ouderen.

In de huursector is er de komende jaren vooral behoefte aan ándere woningen. Daar waar er
voldoende grondgebonden huur woningen zijn is er een tekort aan kleine en
levensloopbestendige woningen. Het aandeel 1 en 2 persoonshuishoudens en senioren neemt
vooral in de huursector nog verder toe




 Achtergronden en opgehaalde input           13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>4. Verdieping woningbehoefte (toekomstige) senioren

Uit het woningmarktonderzoek blijkt dat de toenemende behoefte aan geschikte woningen
voor senioren, vanwege de vergrijzing en de trend van langer zelfstandig thuis wonen, een
zekere ontwikkeling is. Onderstaand ter illustratie de ontwikkeling van het aantal 65+ ers in Raalte




Verdiepend onderzoek
Het woningmarktonderzoek geeft een goede prognose van de kwantitatieve vraag (aantallen).
Om echter ook de kwalitatieve woonwensen van deze groeiende doelgroep beter in beeld te
hebben, voerden we ook nog een kwalitatieve verdieping uit op het woningmarktonderzoek
onder (toekomstige) senioren middels een enquête.

Uitkomsten enquête
In de enquête hebben we alle 50+ ers gevraagd naar hun toekomstige woonwensen, in welke
woning of welke woonomgeving wil men wonen als men ouder wordt? In totaal waren er 856
respondenten.

In welke woning wil men oud worden?
Van de respondenten geeft ruim 51% aan in de huidige woning oud te willen worden, 39%
verwacht nog een keer te verhuizen en 10% weet het nog niet/ geeft aan dat het afhankelijk is van
de gezondheid of verhuist alleen als die ene specifieke woning beschikbaar komt.

Wat is het verhuismoment?
Als we inzoomen op de groep die aangeeft nog een keer te willen verhuizen, zien we dat het
overgrote deel dit wil doen ruim voordat men niet meer voor zichzelf kan zorgen (68%), een
ander verhuismoment is het moment dat men alleen komt te staan (11%) , op het moment dat men
niet meer voor zichzelf kan zorgen (11%), of om andere redenen (10% met zeer diverse redenen).

Wat is belangrijk voor de woning van de toekomst?
Bij de keuze van de toekomstige woning is het vooral van belang (top 3 meest genoemd) dat deze
dichtbij voorzieningen is, in het eigen dorp/buurt is en gelijkvloers is (appartement of
grondgebonden).




 Achtergronden en opgehaalde input              14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Wat zijn redenen om in de huidige woning te blijven wonen?
Als we kijken naar redenen om te blijven wonen in de huidige woning zien we dat veruit het
meeste genoemde argument is dat men de huidige woning een prima woning vindt waar men
graag woont, het tweede argument is dat de buurt goed bevalt gevolgd door het feit dat
voorzieningen goed bereikbaar zijn, de kinderen/familie in de buurt/het dorp wonen en dat men
inschat dat aanpassen van de woning goedkoper is dan verhuizen

Is de huidige woning ook geschikt?
We hebben gevraagd of de huidige woning in de huidige staat ook geschikt is om te blijven
wonen.
35% van de respondenten geeft aan van niet (aanpassingen zijn nog nodig), 25 % weet het niet,
bijna 19% geeft van de woning al aangepast te hebben,16% geeft aan dat het afhankelijk is van de
gezondheid/omstandigheden of dat het met kleine aanpassingen geschikt te maken is en 7%
geeft aan al verhuisd te zijn naar een levensloopbestendige woning.

Welke aanpassingen zijn nodig in de toekomst?
Men denkt in de toekomst vooral aan de volgende aanpassingen (top 5 genoemde aanpassingen)
nodig te hebben: slaapkamer op de begane grond, traplift, aangepaste badkamer, aangepast
toilet en verwijderen van drempels.

Wat maakt dat men de woning (nog) niet heeft aanpast?
We hebben gevraagd wat maakt dat de woning nog niet is aangepast. 45% geeft aan dat er nog
geen noodzaak voor is, 33% dat het niet op hen van toepassing is, 6% geeft aan dat er geen
belemmeringen zijn er men er gewoon eens aan moet beginnen, 6% geeft aan over onvoldoende
kennis te beschikken, 4% vindt de investering te hoog, 2% weet niet waar ze moeten beginnen en
4% heeft andere redenen (zeer divers)

Wat zou de gemeente kunnen doen om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken?
Het meest wordt genoemd: het bouwen of mogelijk maken van geschikte woningbouw, ook zou
men graag advies/ondersteuning willen bij het aanpassen van de woning, ook subsidie en WMO
ondersteuning wordt genoemd en tot slot ziet men een rol voor de gemeente als het gaat om
vergunningverlening bij bouw of verbouw van een woning.


Samenvatting
De meerderheid van de 50+ers wil in de huidige woning blijven wonen (de woning en de buurt
bevalt goed). Van diegene die nog een verhuisstap willen zetten, geeft de meerderheid aan dit te
willen doen ruim voordat men niet meer voor zichzelf kan zorgen.
Verhuizing is voor een aantal mensen ook aan de orde als men alleen komt te staan of wanneer
men niet meer voor zichzelf kan zorgen.
De voorkeur gaat uit naar een gelijkvloerse woning, dichtbij voorzieningen of in de eigen
vertrouwde buurt.
Van de mensen die de woning wel wil aanpassen in de toekomst geeft een deel aan dit nog niet
gedaan te hebben omdat men onvoldoende kennis beschikt, het een te hoge investering vindt of
niet weet waar te beginnen.
Van de gemeente wordt verwacht dat zij de juiste woningen bouwt en er wordt geopperd dat het
geven van advies en subsidie een ondersteuningsmogelijkheid is.




 Achtergronden en opgehaalde input             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> 5.Input uit de samenleving
We hebben visiemakers, inwoners, plaatselijk belangen en marktpartijen gevraagd ons middels
een vragenlijst input te leveren op de 5 thema’s van het woonbeleid. Ter inspiratie is een
bouwstenennotitie over de 5 thema’s met de vragenlijst meegestuurd.
Met de verenigingen van Plaatselijk Belang, marktpartijen en de werkgroep prestatieafspraken
hebben we vervolgens nog een verdiepend gesprek gevoerd.

Reacties op hoofdlijnen:

Thema langer zelfstandig thuis wonen:
Er wordt meermaals aangegeven dat niet alle ouderen een appartement willen maar ook een
(kleinere) grondgebonden woning met kleine tuin (al dan niet met gezamenlijke voorzieningen).
Indien het wel een appartement is dan wel met groter balkon.
Woningen voor senioren zijn bij voorkeur wel centraal gelegen, dichtbij (bekende) voorzieningen
en hebben bij voorkeur een tweede slaapkamer.
Een mix van bouwen voor jongeren en ouderen bij elkaar zodat men elkaar kan helpen wordt
meermaals genoemd. Er worden ook kansen gezien voor gezamenlijke woonvormen voor
senioren (knarrenhof, knooperf). Zelfstandig wonen maar wel met sociale controle en
ontmoeting/contact.
Ouderen zijn vooral te verleiden naar een meer geschikte woning te verhuizen als er voldoende
kwalitatief en betaalbaar aanbod is. Ondersteuning bij het maken van de verhuiskeuze of
aanpassen van de woning, ontzorging (wooncoach), voorkomen van verhuisstress en laten zien
hoe het anders kan (bijv. open dagen), geschikt aanbod in de eigen wijk, kan de senior helpen
daadwerkelijk de woning aan te passen of een verhuisstap te zetten.
Aandacht wordt gevraagd voor de stijgende lasten bij verhuizing
Technologie kan helpen bij het langer zelfstandig thuis wonen. Als idee wordt meegegeven bij
nieuwbouw of vergunning een “levensloopbestendigheidscheck te doen.
Het splitsen van woningen, zo flexibel mogelijk bouwen (geschikt voor meerdere doelgroepen)
en het mogelijk maken van inwoning/kangoeroewoning en het plaatsen van losse units bij een
woning voor een slaapkamer en badkamer op de begane grond als dat nodig is, zijn ook
genoemd.
Blijf vooral praten met elke doelgroep om zo de behoefte in beeld te hebben, wordt als advies
gegeven.
Voorzie ook in de woonbehoefte van jongere mensen met een beperking bij het zelfstandig
wonen. Voorzieningen, voorkomen van eenzaamheid en een geschikte openbare ruimte
(toegankelijk en ruimte voor ontmoeting) zijn ook van belang om zelfstandig thuis te kunnen
blijven wonen




 Achtergronden en opgehaalde input            16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Duurzaamheid
Aandacht wordt meermaals gevraagd voor de haalbaarheid en betaalbaarheid van de
energietransitie voor de gebruiker en zijn er vraagtekens of de basis wel op orde is (kan het
netwerk het allemaal wel aan).
Er zijn zorgen over het grootschalig gebruik van warmtepompen in de bebouwende omgeving
De opgave voor de bestaande voorraad mag nog concreter worden benoemd net als de termen
klimaatadaptatie en natuurinclusief.
Bij nieuwbouw werkt aardgasvrij bouwen prijsverhogend waardoor het kopen van een woning
voor nog minder mensen haalbaar wordt (of er wordt bespaard op de architectuur van de
woning).
Samen duurzaamheidsmaatregelen treffen bij nieuwbouw kan kostenbesparend zijn
Duurzaamheid is breder dan energie, ook bijv. circulariteit, het gebruik van duurzame materialen
in de bouw en meer groenvoorzieningen in de wijk en op elk perceel. Lagere woningdichtheid
dragen bij aan duurzaamheid en klimaatadaptatie.
Het bouwen van de juiste woningen voor de vraag van de toekomst (1 en 2 persoonshuishoudens)
is ook duurzaam. Hoogbouw is ook een genoemde optie.

De suggestie wordt gegeven zonnepanelen op daken verplicht te stellen.
Ook het geven van voorlichting niet alleen voor de mensen die zelf al actief zijn (maar blok voor
blok aanpak) en subsidies wordt genoemd. Zorg dat ook minima kunnen verduurzamen.
Het energieloket zou breder duurzaamheidsadvies kunnen geven (niet alleen energie).
Voorlichting over vergroening van de tuinen en bewonersbedrag is ook genoemd en laat goede
voorbeelden zien (goed voorbeeld doet goed volgen)


Huren
Leegstaande kantoren en winkels zouden verbouwd kunnen worden tot kleine huurwoningen.
Maak een visie op transformatie van kantoren.
Behoud van starters is belangrijk daar moeten woningen voor komen. Het systeem van
inschrijfduur werkt negatief voor de jongeren, zij moeten wel tijdig weten dat ze zich moeten
inschrijven.
Er zijn zorgen over de woonlasten. Kosten (huur, energie en heffingen) stijgen vaak harder dan de
inkomsten.
De suggestie wordt gegeven om noodwoningen voor mensen die met spoed een woning zoeken
te realiseren.
Een dorp kan ook zelf woningen beheren en toewijzen.
Maak ruimte voor nieuwe huurconcepten in de markt en meer particuliere huur
Bevorder de doorstroming van mensen die in een te grote huurwoning zitten of scheefwonen.
Dit kan ook middels verkoop van huurwoningen en bouw van goedkope koop.
Het voorrang geven aan mensen uit de zorg en statushouders werkt negatief voor de rest van de
woningzoekenden. Aandacht wordt gevraagd voor de doelgroep arbeidsmigranten, die zullen er
voorlopig ook zijn en blijven.
Zorg dat er meer huurwoningen worden gebouwd en voldoende huurwoningen zijn voor met
name mensen met een laag inkomen. Meer 1,2 persoonswoningen en flexibel bouwen (splitsen
of samenvoegen van woningen). Kijk fundamenteel naar het systeem en het woningaanbod
(loting is een lapmiddel)
Begeleiding van mensen die zorg nodig hebben in de wijk is een zorg (weten buurtbewoners met
wie ze contact kunnen opnemen als er iets aan de hand is).
Zorg voor diversiteit in de wijk (mensen met hogere inkomens toelaten in eenzijdige wijken)




 Achtergronden en opgehaalde input              17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Kopen
Bouw niet alleen betaalbaar maar ook voor de toegenomen vraag in het middensegment
(doorstroming). Het is dus niet of-of maar en-en: bouw voor starters én voor doorstromers. Zorg
dat er geen “grijze kernen” ontstaan, behoudt de starter.
Bedenk hierbij wel dat de groep starters in de toekomst af neemt in aantal en de ouderen
voorlopig toenemen. Nu is er veel vraag naar betaalbare koopwoningen
Doordat veel mensen van buiten zich nu in de gemeente vestigen (en hogere prijzen gewend zijn)
 wordt het voor de lokale bevolking lastig een woning te kopen. Kunnen we geen voorrang
verlenen?
Kan de gemeente een overzicht geven van toekomstige projecten zodat starters weten wat er
aan zit te komen. Het herinvoeren van de “premie A”regeling is suggestie genoemd
Zorg voor voldoende bouw voor de leefbaarheid in de dorpen. Ook het in stand houden van
voorzieningen is belangrijk.

Bouwen
Suggesties worden gegeven voor concrete herontwikkelingslocaties waar nu bedrijven gevestigd
zijn. Herontwikkeling met woningbouw geeft direct een upgrade voor het centrum en de nabije
omgeving.

Als het gaat om groei wordt er wisselend gedacht over het bouwen voor mensen van buiten. Er
wordt aangegeven dat deze mensen toch wel komen en door meer te bouwen behouden we ook
aanbod voor onze eigen inwoners. Wel zijn er zorgen over de steeds stijgende prijzen (mensen
van buiten hebben meer budget) waardoor een woning kopen voor steeds minder mensen
haalbaar is. Ook zijn er zorgen of mensen van buiten wel hetzelfde noaberschap voelen en Raalte
moet wel haar identiteit behouden.
Bouwen voor behoud van de eigen inwoners en de hun woningbehoefte is onverminderd
belangrijk en moet prioriteit hebben. Een ‘plusje ’ daarboven op realiseren is een kans voor
werkgelegenheid, welzijn en welvaart. Aangegeven wordt dat het belangrijk is met name op
inbreiding te richten en zorgvuldig om te gaan met de structuur van de dorpen en het landschap.

Suggestie die voor anders wonen worden gegeven: Tiny houses, splitsen van 2/1 kappers, bij rood
voor rood ook kleinere woningen mogelijk maken (het buitengebied is niet alleen voor de rijken).
Maak woningen vernieuwend qua uiterlijk en duurzaamheid belonen. Transformeer vrijkomende
kantoren, winkels en kerken. Groepswoonvormen. Zorg voor leuke, speels opgezette wijken met
veel groen en mogelijkheden tot ontmoeting . Versterk het centrum van Raalte, zorg voor meer
levendigheid en behoudt de festivallocaties.
Bouw karaktervolle woningen waar we trots op kunnen blijven. Denk aan opschaalbare projecten
(kostenbesparend) en bouw flexibel
Daag de markt uit daadwerkelijk goedkope concepten voor starters te ontwikkelen. Ook klein
bouwen (appartementen), starterssubsidies, goedkope grondprijzen, zelfbewoningsplicht en lage
bouwkosten door nieuwe concepten en CPO zijn genoemde oplossingen voor starters.
Er is urgentie om niet echt eens anders te gaan bouwen: klein en betaalbaar

Bouw in en rond de centra appartementen maar ook grondgebonden zoals hofjes en kleine
woningen deze zijn geschikt voor starters en ouderen. Mix de doelgroepen.
Voldoende sociale huur is belangrijk, de daadwerkelijke vraag is mede afhankelijk van de
economische ontwikkelingen.
Tot slot: bouw naar behoefte en blijf in gesprek met de inwoners over hun woonwensen en houdt
als gemeente de regie.




 Achtergronden en opgehaalde input            18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>