<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                        Collegevoorstel




Onderwerp                                                Verkabeling hoogspanningslijnen Raalte


Zaaknummer                                               30145-2021


B&W vergadering                                          11 mei 2021


Integrale advisering                                     Arie Nijman, Justin Hendriks, Henry van Rossum,
                                                         Leander Ernst

Portefeuillehouder                                       Dhr. W.J.M. (Wout) Wagenmans


Voor informatie                                          Erik Kroes


Bestuurssamenvatting
De gemeente Raalte is geruime tijd met Tennet in gesprek om het huidige bovengrondse hoogspanningstracé
ondergronds te brengen. Met hulp van een financiële regeling van het rijk en een bijdrage van de provincie zijn
hier nu gunstige voorwaarden voor aanwezig. Het ondergronds brengen neemt maatschappelijke onrust weg en
vergroot de kwaliteit van de leefomgeving. Bij de opdrachtverlening voor het basisontwerp is de intentie
onderschreven om daadwerkelijk tot de verkabeling over te gaan, maar daarbij expliciet een go/no-go besluit bij
de raad te vragen op het moment dat het basisontwerp en kostenraming zijn afgerond. Voorgesteld wordt de raad
te vragen positief te besluiten en de nu bekende extra kosten verkabeling van € 41.800 op te nemen in de
zomernota 2021.

Beslispunten
1.   Kennis te nemen van het door TenneT opgeleverde basisontwerp verkabeling.
2.   Onder voorbehoud van een positief raadsbesluit op basis van bijgevoegd raadsvoorstel in te stemmen met
     opdrachtverlening aan TenneT voor het opstellen van een detailontwerp en aansluitend de realisatie uit te
     voeren en hiermee een ‘go’ te geven voor de feitelijke uitvoering van de verkabeling.
3.   De raad voor te stellen de nu bekende extra kosten verkabeling van € 41.800 op te nemen in de zomernota
     2021 en te verwerken in de totale voor- en nadelen van de zomernota 2021.

Besluit




Inleiding
De wet Voortgang Energie Transitie (VET) maakt het mogelijk dat gemeente(n) en provincie samen het initiatief
nemen voor de eventuele verplaatsing of verkabeling (i.e. het ondergronds leggen) door de netbeheerder van een


                                                                                                                 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                          Collegevoorstel




hoogspanningstracé in woongebieden. Per 1 januari 2019 is de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB)
‘Verplaatsen en verkabelen hoogspanningsverbindingen’ in werking getreden. Dit besluit bevat regels over het
deel van de kosten van verkabeling dat de verzoeker moet bijdragen. Gemeente Raalte beschikt over een door het
ministerie aangewezen tracé en kan daarom van deze regeling gebruik maken. Voor de situatie in Raalte geldt dat
80% van de kosten door TenneT worden betaald en dat de overige 20% decentraal (gemeenten en provincie) moet
worden gefinancierd. In alle gevallen is de eigen bijdrage (het decentrale deel) gemaximeerd op € 975.000 per
kilometer nieuw aan te leggen tracédeel. Deze 80-20 regel geldt in principe voor de kosten van de
haalbaarheidsstudie, het basisontwerp en de feitelijke uitvoering.
Verkabelen neemt maatschappelijke onrust over hoogspanningskabels weg. Het vergroot ook de mogelijkheden
voor herinrichting van het gebied. Dat is direct relevant voor het oplossen van de waterbergingsopgave in de
omgeving en geeft kansen voor het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving.

Eind 2019 is de raad middels een raadsinformatienotitie geïnformeerd over de stand van zaken en de
opdrachtverlening voor het basisontwerp. In de begroting 2021 is rekening gehouden met een bijdrage van €
550.000 voor de beoogde verkabeling.

Haalbaarheidsstudie
Voor het tracé in Raalte is door TenneT in 2018 een haalbaarheidsstudie uitgevoerd en een bijbehorende
kostenraming opgesteld (met een bandbreedte van 30%). Uit deze studie blijkt dat het verkabelen van het tracé in
Raalte ‘haalbaar en maakbaar’ is, gelet op enkel technische en planologische aspecten. Voor de situatie in Raalte is
een onderscheid gemaakt in een westelijk tracé (ten westen van het transformatorstation, ca. 1.1100m) en een
oostelijk tracé (ten oosten van het transformatorstation, ca. 930m). Zie bijlage 1 voor de ligging van de tracés. In
de haalbaarheidsstudie zijn voor beide tracés drie varianten vergeleken. Op basis van de voorkeursvarianten
bedroeg de inschatting van het decentrale deel van de kosten € 1.138.100.

Afspraken provincie Overijssel
Gemeente Raalte heeft overlegd met de provincie Overijssel over haar bijdrage in het decentrale deel van de
kosten. Gemeente Raalte trok hierin samen op met gemeente Almelo, gemeente Deventer en gemeente Enschede
die eveneens een aangewezen tracé hebben.

Tijdens een bestuurlijk overleg met de provincie Overijssel op 28 oktober 2019, waarbij ook de eerdergenoemde
gemeenten waren vertegenwoordigd, heeft de provincie aangegeven bereid te zijn tot een bijdrage van 50% in het
decentrale deel van de verkabelingskosten. Dit is januari 2020 bekrachtigd door een besluit in Provinciale Staten.
Deze bijdrage is eenmalig en gemaximeerd, voor gemeente Raalte is de 50% gebaseerd op (afgerond) € 1,1
miljoen zoals dat bekend was uit de haalbaarheidsstudie. Dat betekent dat uitgegaan wordt van een eenmalige
bijdrage van
€ 550.000,- van de provincie. Om deze afspraken te formaliseren bereidt de provincie een bestuursovereenkomst
voor.

Basisontwerp
Per collegebesluit van 26 november 2019 is opdracht aan TenneT gegeven voor het opstellen van het
basisontwerp en bijbehorende kostenraming. De gemeenteraad is daarover middels een informatienotitie
geïnformeerd waarin ook expliciet is opgenomen dat de raad een go/no-go moment voor de verkabeling heeft na
afronding van het basisontwerp. Inmiddels heeft de raad bij de behandeling van de begroting 2021 een bedrag
van € 550.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van de verkabeling.



                                                                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                        Collegevoorstel




TenneT is februari 2020 begonnen met het basisontwerp en heeft dit onlangs opgeleverd. In dit basisontwerp is
door de gemeente vanuit diverse disciplines meegekeken zoals groen, water en civiel. In een volgende fase wordt
dit basisontwerp verder uitgewerkt tot een detailontwerp ter voorbereiding op de feitelijke uitvoering. Het
basisontwerp is als bijlage 2 bijgevoegd.

Onderdeel van het basisontwerp is een door TenneT opgestelde kostenraming. Het tracé door Raalte is onderdeel
van een deel van het netwerk dat door TenneT verzwaard gaat worden, onder andere met oog op de
energietransitie. Net zoals in de haalbaarheidsstudie is er in het basisontwerp vanuit gegaan dat een verkabeling
gelijktijdig met de verzwaring uitgevoerd wordt. Dit leidt tot efficiency in zowel uitvoering als totale kosten.

Op basis van het basisontwerp bedraagt de inschatting van het decentrale deel van de verkabelingskosten €
1.141.800. Bij de berekening is door TenneT rekening gehouden met het onderscheid in verzwaringskosten (100%
voor TenneT) en verkabelingskosten (80% voor TenneT). Bij het detailniveau van het basisontwerp hoort een
bandbreedte in kosten van 10% (bij de haalbaarheidsstudie was dit 30%). Daarnaast geldt dat de eindafrekening
na realisatie van het project tussen gemeente en TenneT plaatsvindt op basis van de werkelijk door TenneT
gemaakte kosten en dus kan afwijken van dit genoemde bedrag.

Bij de opdrachtverlening voor het basisontwerp, eind 2019, is door het college de intentie onderschreven om
daadwerkelijk tot de verkabeling over te gaan. Daarbij is een expliciete go/no-go besluit voor de raad aangegeven
op het moment dat het basisontwerp en kostenraming zijn afgerond. Op basis van de nu beschikbare informatie
kan dit besluit aan de raad worden voorgelegd. Het gevraagde besluit aan de raad betreft dus een ‘go’ voor de
daadwerkelijke verkabeling.

Koppeling met meerjarig investeringsprogramma
De groenzone bij het tracé van Tennet is een zoekgebied voor waterberging. Door deze zo in te richten dat daar
extreme neerslaghoeveelheden kunnen worden verwerkt, worden de wijken Langkamp en Hartkamp
klimaatadaptiever. Dit is als project opgenomen in het meerjareninvesteringsprogramma openbare ruimte dat
voorjaar 2021 aan de Raad is aangeboden als onderdeel van de Kadernota. Door de werkzaamheden voor de
verkabeling en voor de inrichting voor waterberging zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen kan overlast voor
omwonenden worden verminderd, hoeven werkzaamheden niet dubbel te worden uitgevoerd en kan een hogere
ruimtelijke kwaliteit worden bereikt. De projecten kunnen vanwege de (veiligheids)eisen die aan de verkabeling
worden gesteld niet worden geïntegreerd, maar organisatorisch kunnen ze wel op elkaar worden afgestemd. De
verkabeling verruimt de mogelijkheden voor waterberging, omdat na de verkabeling de opgelegde beperkingen
ten aanzien van hoogspanningslijnen voor een kleiner gebied gelden dan bij het bovengrondse tracé.

Planning situatie Raalte
In het basisontwerp is door TenneT een planning opgenomen. Op basis van deze planning is uitvoering voor het
oostelijk tracé voorzien ergens in de periode juni 2022 - juni 2023 en voor het westelijk tracé september 2023 -
september 2024. De feitelijke realisatiewerkzaamheden duren 2 à 3 maanden per tracé. De hier weergegeven
periodes zijn de periodes waarbinnen gepland is de verbinding buiten dienst te hebben en waarbinnen dus de
werkzaamheden uitgevoerd moeten zijn. Deze planning is uiteraard afhankelijk van het definitief kunnen starten
van de voorbereidingen, maar ook van nog te doorlopen RO-procedures.




                                                                                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                           Collegevoorstel




Beoogd effect
Met het verkabelen wordt antwoord gegeven op de maatschappelijke onrust die aanwezig is omtrent het wonen
nabij hoogspanningslijnen in relatie tot gezondheidsrisico’s. Daarnaast ontstaat door het verkabelen een nieuwe
situatie die kansen biedt voor een verbetering van de ruimtelijke en sociale kwaliteit in het betreffende gebied.

Argumenten
    1.1.       In het basisontwerp heeft TenneT de voorkeursvarianten uit de haalbaarheidsstudie verder
               gedetailleerd en waar mogelijk geoptimaliseerd. Er is bijvoorbeeld gekeken naar waar het tracé door
               middel van een gestuurde boring wordt aangelegd en waar in een open ontgraving. Ook zijn
               kruisingen met bestaande infra (zowel wegen, watergangen als andere ondergrondse infra) nader in
               beeld gebracht evenals de overgang van het toekomstige ondergrondse tracé naar waar het weer
               bovengronds verder gaat.

           Het basisontwerp is een technisch document in een vast format van TenneT en daardoor zonder
           basiskennis van het elektriciteitsnetwerk niet eenvoudig leesbaar. TenneT heeft een oplegnotitie
           geschreven ter begeleiding van dit stuk (bijlage 1).

           Gedurende het opstellen van het basisontwerp heeft regelmatig overleg plaatsgevonden tussen gemeente
           Raalte en TenneT. Het ontwerp is ook getoetst door diverse vakdisciplines waarbij met name is gekeken of
           er zich knelpunten, danwel (meekoppel)kansen voordeden bij het ontwerp zoals gepresenteerd. In het
           westelijke tracé ligt tevens een wateropgave voor de gemeente. Met TenneT is afgestemd welke
           mogelijkheden er zijn voor bijvoorbeeld het realiseren van wadi’s op of nabij de ondergrondse kabels in
           de toekomst. Op deze manier wordt voorkomen dat er in de toekomst geen of te weinig mogelijkheden
           zijn om de wateropgave goed in te vullen. Zodra er duidelijkheid is over het definitief doorgaan van de
           verkabeling, kan ook concreter een toekomstige inrichting van het gebied worden bepaald.

    2.1 Uit het basisontwerp zijn geen grote technische of planologische knelpunten gebleken. Nu de omvang van
        het decentrale deel van de kosten nagenoeg gelijk is aan het bedrag dat op basis van de
        haalbaarheidsstudie bekend was en waar bestuurlijk rekening mee werd gehouden, lijkt er geen bezwaar
        te zijn om de verkabeling ook daadwerkelijk te gaan uitvoeren. Zoals eerder gemeld, vindt er uiteindelijk
        een verrekening op basis van werkelijke kosten plaats.

           De overeenstemming met de provincie van een eenmalige en gemaximeerde bijdrage in de kosten van
           50% is gebaseerd op (afgerond) €1,1 miljoen aan kosten. Dat betekent dat de gemeente Raalte kan
           rekenen op een eenmalige bijdrage van de provincie van €550.000,- Om de mondelinge afspraken te
           formaliseren wordt momenteel door de provincie een bestuursovereenkomst voorbereid waarin de
           afspraken met de vier gemeenten (Raalte, Deventer, Almelo en Enschede) worden vastgelegd.

    2.2 De gemeenteraad is eerder door middel van raadsmemo’s geïnformeerd over de ontwikkelingen van een
        mogelijke verkabeling in Raalte en de te verwachten kosten voor de gemeente. De decentrale bijdrage die
        op basis van het basisontwerp is herleid, ligt in lijn met het bedrag zoals bekend was uit de
        haalbaarheidsstudie. Op basis hiervan wordt voorgesteld om TenneT opdracht te geven voor de volgende
        fase waarin het detailontwerp wordt opgesteld, gevolgd door de feitelijke uitvoering van de verkabeling.




                                                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                        Collegevoorstel




        De maatschappelijke onrust en ontevredenheid die heerst rondom het wonen onder en nabij
        hoogspanningslijnen pleit voor het aanpakken van deze situaties. De van kracht geworden AMvB
        onderschrijft dat nu het juiste moment van aanpakken is. Met behulp van de cofinanciering door de
        provincie zijn nu de meest gunstige omstandigheden aanwezig om de verkabeling daadwerkelijk te gaan
        uitvoeren. Bovendien kan de verkabeling in het geval van Raalte gelijktijdig met de voor TenneT
        noodzakelijke verzwaring (in het kader van energietransitie) uitgevoerd worden en vindt afstemming plaats
        met de herinrichting van een deel van het gebied gelet op de waterbergingsopgave.

    3.1 De totale kosten van de verzwaring èn verkabeling bedragen ruim € 8 miljoen. In dit bedrag is rekening
        gehouden met een efficiencyvoordeel van ca € 4 ton als gevolg van het gecombineerd kunnen uitvoeren
        van verkabeling en verzwaring. De kosten van verzwaring komen voor rekening van TenneT. Voor de
        verkabelingskosten geldt de toegelichte 80-20 kostenverdeling. Ten aanzien van het decentrale deel van
        de verkabelingskosten kan de gemeente rekenen op een bijdrage van de provincie à € 550.000,- en is in de
        gemeentelijke begroting rekening gehouden met eveneens een bedrag van € 550.000. Op basis van de
        huidige kostenraming leidt dat tot het voorstel om de nu bekende extra kosten à € 41.800,- op te nemen
        in de zomernota 2021. Zie ook de paragraaf financiën.



Duurzaamheid
Het verkabelen van het hoogspanningstracé biedt kansen voor een meer duurzame inrichting van het gebied,
gedacht kan worden aan behoud en versterking van biodiversiteit, verbetering landschappelijke waarde door
betere inpassing (van onder andere waterberging), etc. De invulling daarvan zal plaatsvinden in het project om
waterberging te realiseren; dit is opgenomen in het meerjareninvesteringsprogramma openbare ruimte. De
verzwaring van het netwerk (dat in combinatie met verkabeling wordt uitgevoerd) is bovendien nodig om de
doelen van de RES te behalen.

Kanttekeningen
Als kanttekening geldt dat er op dit moment strikt genomen geen onveilige situatie is. Niemand woont onveilig
(gelet op de wettelijke normen die hiervoor gelden).

Het definitieve bedrag wordt op basis van de werkelijke kosten bepaald en kan dus afwijken van het bedrag zoals
in dit collegevoorstel vermeld. Door TenneT wordt een bandbreedte van 10% afgegeven op de totale
kostenraming.
Uitgaande van deze bandbreedte kan de maximale bijdrage voor de gemeente oplopen tot afgerond € 711.000.
(Totaalkosten verkabeling € 5.946.140 + 10% = € 6.540.754. Hiervan is 20% decentrale bijdrage is € 1.308.150.
Hiervan is
€ 47.500 betaald (haalbaarheidsstudie en deel basisontwerp). Resteert € 1.260.650 minus bijdrage provincie van €
550.000 is afgerond € 711.000).

Het nu gevraagde besluit betreft een ‘go’ voor de daadwerkelijke verkabeling van de hoogspanningslijnen.
Daarmee starten de voorbereidingen en daarop volgend de uitvoering. Het is dus een definitief ‘groen licht’.

Financiën
Door TenneT is een kostenraming opgesteld van de totale uitvoeringskosten, dus verzwaren en verkabelen tegelijk.
Deze raming kent een bandbreedte van 10%. De verdeling van de kosten conform de 80-20 regel is toegepast op


                                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                      Collegevoorstel




de kosten die direct aan het verkabelen te relateren zijn. De verzwaringskosten komen 100% voor rekening van
TenneT.

Het decentrale deel van de verkabelingskosten bedraagt op basis van de kostenraming uit het basisontwerp:
€1.141.800,00. Uitgaande van een bijdrage van de provincie van €550.000,- resteert een bedrag van €591.800,00
voor de gemeente Raalte. De definitieve bijdrage voor de gemeente wordt op basis van werkelijke kosten bepaald.
In de begroting 2021 is rekening gehouden met een bijdrage van € 550.000.
Per saldo wordt naar nu bekend € 41.800 extra van de gemeente gevraagd.
Voorgesteld wordt de extra kosten van € 41.800 op te nemen in (het resultaat van) de zomernota 2021.

Daarnaast moet rekening worden gehouden met de projectbegeleiding vanuit de gemeente. In de begroting 2021
is hiervoor € 25.000 opgenomen. Onder de werkzaamheden van projectleiding vallen o.a.:
      Verzamelen basisinformatie ten behoeve van detailontwerp of laten genereren indien nog niet
         beschikbaar;
      Reguliere projectafstemming TenneT en beantwoording specifieke vragen (bodem, water, groen, civiel) ten
         behoeve van het detailontwerp en/of voorbereiding uitvoering;
      Afstemming waterschap in verband met specificaties kruising kanaal;
      Definitief maken afspraken provincie + afstemming overige verkabelingsgemeenten;
      Vergaderingen Platform Hoogspanning;
      Informatieavond in afstemming met TenneT en communicatie omgeving;
      Afstemming werkgroep kabelvrij Raalte;
      Toetsing tussenproducten TenneT;
      Besluitvorming/afstemming gemeente.


Vervolg
Na een positief raadsbesluit wordt opdracht verleend aan TenneT voor het opstellen van het detailontwerp en op
basis daarvan vindt verdere uitvoering van de verkabeling plaats.

Communicatie
Er vindt regelmatig overleg plaats met de Werkgroep Kabelvrij Raalte. Zij worden geïnformeerd over de stand van
zaken. Op het moment dat er besluitvorming heeft plaatsgevonden over het definitief gaan verkabelen van de
hoogspanningslijnen wordt de communicatie met de omgeving breder opgepakt.

Bijlagen
Bijlage 1: Oplegnotitie TenneT
Bijlage 2: Basisontwerp, incl. bijlagen
Bijlage 3: Raadsvoorstel




                                                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>