<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Stimulansz Utrecht
Kennis- en adviespartner voor gemeenten in het sociaal domein
    •   16 december 2019
        Door Wilma Kuiper
Cliëntenparticipatie in gemeenten
Iedere gemeente is volgens de wet verplicht om cliënten of
hun vertegenwoordigers te betrekken bij het beleidsproces.
Cliënten en hun vertegenwoordigers moeten de ruimte krijgen
om mee te denken en advies te geven. Zo kunnen zij invloed
uitoefenen op het beleid van de gemeente. En die kan van die
inbreng profiteren en het beleid beter afstemmen op de
doelgroep.
Wat is cliëntenparticipatie?
De definitie van cliëntenparticipatie is: het betrekken van cliënten of hun
vertegenwoordigers bij het beleidsproces van de gemeente. Een groep cliënten en/of
vertegenwoordigers behartigt de gemeenschappelijke belangen. Cliëntenparticipatie in
het sociaal domein draait om de beïnvloeding van het beleid en de uitvoering vanuit
zowel het perspectief als de ervaringsdeskundigheid van de cliënt. Beleid wordt te vaak
nog voor hen, in plaats van met hen bepaald. Beleid wordt beter door inspraak en
tegenspraak vanuit de groep die het beleid betreft.
Hoe kan de gemeente cliëntenparticipatie
vormgeven?
De omschrijving van cliëntenparticipatie in de Participatiewet, de Wmo 2015 en
de Jeugdwet biedt de gemeente voldoende ruimte om hieraan een eigen invulling te geven. Er
zijn daarom verschillende manieren om cliëntenparticipatie te regelen. De vorm die het meest
voorkomt is die van een permanente cliëntenraad (vaak adviesraad genoemd), een vaste groep
mensen die gevraagd en ongevraagd advies geven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Van oudsher hadden gemeenten een adviesraad voor de bijstand (WWB/Participatiewet) en
voor de Wmo. In steeds meer gemeenten heeft men de adviesraden Wmo en
Participatiewet omgevormd tot een brede adviesraad sociaal     domein of een
burgerraad.
Wat zijn de verschillen?
 •   In een brede adviesraad (soms ook participatieraad genoemd)
     zitten cliënten of vertegenwoordigers uit de verschillende sociale
     domeinen Participatiewet, Wmo 2015 en/of Jeugd. Zo kan een
     integraal advies worden gegeven.
 •   In een burgerraad of burgerpanel zitten burgers. Dit zijn inwoners
     van de gemeente die niet per definitie afhankelijk zijn van de
     gemeente voor hun inkomen, werk of zorg. Dit zijn meestal ook
     geen vertegenwoordigers van mensen met een bijstandsuitkering
     of Wmo-voorziening.
Kan een brede adviesraad of burgerraad een
cliëntenraad PW of Wmo vervangen?
Dat kan, maar om aan de wettelijke eis van cliëntenparticipatie te voldoen moet de brede
adviesraad of de burgerraad wel aan een aantal voorwaarden voldoen:
 •   De gemeente moet een verordening hebben die gebaseerd is op artikel
     47 van de Participatiewet en artikel 2.1.3 van de Wmo 2015.
 •   De adviesraad of burgerraad moet dus op grond van artikel 47 PW
     en artikel 2.1.3 Wmo 2015 mede bestaan uit mensen met een
     bijstandsuitkering, mensen met een Wmo-voorziening of hun
     vertegenwoordigers.
 •   De gemeente moet alle verordeningen en beleidsvoorstellen op grond
     van de wetten vroegtijdig naar de advies- of burgerraad sturen voor
     advies.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>      In de Jeugdwet is in artikel 4.2.5 vastgelegd dat elke jeugdhulpaanbieder en
      gecertificeerde instelling een cliëntenraad moet instellen.
Wat zijn de succesfactoren voor een adviesraad?
Enkele factoren kunnen voor een adviesraad essentieel zijn om goed te functioneren, te
signaleren en een nuttige partner voor de gemeente te zijn bij de ontwikkeling van nieuw
beleid. Deze succesfactoren zijn:
    •    een evenwichtige samenstelling van cliënten en vertegenwoordigers die
         representatief zijn voor de doelgroep, (ervarings)deskundigheid bezitten
         en vaardig zijn;
    •    onder leiding staan van een onafhankelijk voorzitter met ervaring en
         voldoende tijd voor de cliëntenraad. Onafhankelijk, omdat er dan geen
         directe belangen in het spel zijn;
    •    frequent contact met de achterban. Niet alleen eigen ervaringen van de
         leden worden ingebracht, ook die van de achterban. De adviesraad moet
         daarvoor zichtbaar en vindbaar zijn voor cliënten, en zelf regelmatig
         contact met hen zoeken. Dit laatste kan bijvoorbeeld door
         themabijeenkomsten te organiseren of een (telefonisch) spreekuur te
         houden;
    •    tijdig in de beleidsketen worden betrokken bij beleidsvorming; zo vroeg
         mogelijk in het proces meepraten (beginspraak).
    •    Ondersneeuwen…? Werk en inkomen in
         brede adviesraden sociaal domein
    •    Adviesraden steken enorm veel tijd en energie in hun werk om gemeenten te
         adviseren over de inrichting van het sociaal domein. Toch is de positie van het
         onderdeel ‘werk en inkomen’ in brede adviesraden ietwat moeizaam. Het
         onderwerp en de doelgroep dreigen onder te sneeuwen. Wat zijn hiervan de
         oorzaken? Welke mogelijkheden heeft een brede adviesraad sociaal domein om
         meer recht te doen aan werk en inkomen? Of moeten we de zelfstandige
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>        cliëntenadviesraden werk en inkomen in stand houden? In dit artikel gaat Wilma
        Kuiper van Stimulansz in op deze vragen. Lees verder…
    •   Hoe een brede adviesraad in de praktijk georganiseerd wordt, is afhankelijk
        van de lokale situatie en setting. We zien een divers beeld. Zo zijn er
        gemeenten waarin de adviesraden fuseren tot één raad en gemeenten waarin
        de raden Wmo en Jeugd wel samengevoegd worden, maar doelbewust
        gescheiden blijven van de cliëntenadviesraad werk en inkomen. En er zijn
        gemeenten waarin tussenvormen ontwikkeld worden, met deelraden en/of
        gezamenlijk overleg.
        In veel gevallen is en blijft het zoeken naar de rol en positie van de adviesraad in
        het algemeen, en naar die van cliëntenparticipatie op het onderwerp werk en
        inkomen in het bijzonder.
    •   16 december 2019
         Door Wilma Kuiper
Voor wie is cliëntenparticipatie van belang?
1. Voor cliënten
Cliëntenparticipatie is van belang voor de doelgroepen zelf. Dit zijn binnen het sociaal domein:
 •    Bijstandsgerechtigden (PW), ook die met een arbeidsbeperking
 •    Mensen met een beperking en een Wmo-voorziening
 •    Mensen in de sociale werkvoorziening (WSW)
 •    Jeugdigen die onder de jeugdzorg vallen
2. Voor de gemeente
Maar minstens zo belangrijk is cliëntenparticipatie voor de gemeente zelf! Een adviesraad
adviseert de gemeente vanuit het cliëntenperspectief en met ervaringskennis over het
beleid en de uitvoering ervan. De adviesraad signaleert (mogelijke) knelpunten of
negatieve effecten van het beleid. Juist hierdoor krijgt de gemeente inzicht in hoe het
(voorgestelde) beleid in de praktijk tot uitvoering komt. Met dit inzicht kan de gemeente haar
beleid beter afstemmen op de doelgroepen. De inbreng van de adviesraad zorgt hiermee voor
een goede dienstverlening aan de burger.
 •    Het is een kerntaak van de gemeente om te zorgen dat de inwoners zo
      veel mogelijk zelfstandig kunnen functioneren. Alleen als dat niet lukt,
      ook niet met hulp van het netwerk, dan moet de gemeente bijspringen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  De adviesraad kan aangeven hoe het gemeentelijk beleid kan bijdragen
  tot die zelfstandigheid en wat hierbij positieve en negatieve effecten
  heeft op cliënten.
• Een goede adviesraad heeft contact met de achterban en zorgt ervoor
  dat de belangen van deze achterban worden behartigd in het proces van
  beleidsvorming. De raad moet toezien op een juiste uitvoering van het
  beleid. Waar worden cliënten mee geconfronteerd? Hoe werkt het
  beleid in de praktijk uit? Worden mensen op tijd en voldoende
  geïnformeerd over nieuwe regelingen? Bereikt de gemeente met een
  nieuwe regeling de juiste mensen? Allemaal vragen die een adviesraad
  met signalen uit de achterban moet kunnen beantwoorden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>