<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>RAPPORT

Rekenkameronderzoek afvalbeleid
Staphorst

Doelmatigheid en governance van het afvalbeheer

Klant:    Rekenkamercommissie Staphorst


Referentie: BH8779IBRP2104270915-1
Status:   S0/P01.01
Datum:    30-11-2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.



                                                                                                  Laan 1914 no.35
                                                                                               3818 EX Amersfoort
                                                                                                   Industry & Buildings
                                                                                    Trade register number: 56515154

                                                                                                     +31 88 348 20 00 T
                                                                                                     +31 33 463 36 52 F
                                                                                                      info@rhdhv.com E
                                                                                             royalhaskoningdhv.com W




             Titel document: Rekenkameronderzoek afvalbeleid Staphorst

                  Ondertitel:   RKC Staphorst
                  Referentie:   BH8779IBRP2104270915-1
                     Status:    P01.01/S0
                     Datum:     30-11-2021
               Projectnaam:     Rekenkameronderzoek afvalbeleid Staphorst
             Projectnummer:     BH8779
             Opgesteld door: RHDHV




Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of
openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd.
HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document,
anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van
HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te
worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te
publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat.

30-11-2021            RKC STAPHORST                                       BH8779IBRP2104270915-1            i
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoud
1            Samenvatting onderzoek                                                         3
1.1          Inleiding                                                                      3
1.2          Onderzoeksmethodiek                                                            4
1.3          Kernbevindingen                                                                5
1.4          Aanbevelingen                                                                  9

2            Beleid en governance                                                          10
2.1          Afvalbeleid van Staphorst                                                     10
2.2          Besluitvorming in beeld                                                       12
2.3          Organisatie en uitvoering van het afvalbeheer                                 13
2.4          Monitoring en sturing                                                         15

3            Gerealiseerde prestaties                                                      17
3.1          Milieuprestaties Staphorst                                                    17
3.2          Kostenprestaties (efficiëntie)                                                25
3.3          Serviceprestaties (bewonerstevredenheid)                                      31

4            Toekomstgerichtheid                                                           37
4.1          Ontwikkelingen                                                                37
4.2          Mogelijkheden beleidskeuzes                                                   38

Bijlage 1 Overzicht bestudeerde stukken                                                    40

Bijlage 2 Toelichting Boxenmodel                                                           47




30-11-2021           RKC STAPHORST                           BH8779IBRP2104270915-1   ii
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1            Samenvatting onderzoek

1.1          Inleiding

1.1.1        Achtergrond
De inzameling van huishoudelijk afval is één van de meest zichtbare vormen van gemeentelijke
dienstverlening. Bij veranderingen van het inzamelsysteem kan een gemeente rekenen op reacties vanuit
de samenleving. Het onderwerp heeft mede daarom vaak veel politieke belangstelling. Afvalinzameling is
zeker op dit moment een veel besproken thema in de lokale politiek. Dit komt onder meer omdat veel
gemeenten bezig zijn met de transitie naar een circulaire economie en daarbij staat het afvalbeheer vaak
hoog op de prioriteitenlijst. De Rijksoverheid zet hier ook volop in en specifiek ook op de gescheiden
inzameling en recycling van huishoudelijk afval. Het Rijk heeft ambitieuze doelen geformuleerd, eerst voor
2020 en daarna voor 2025: in die jaren moet de hoeveelheid restafval worden teruggebracht naar
respectievelijk 100 en 30 kg/inw1. Voor veel gemeenten waaronder ook Staphorst is dat een grote opgave.
Daarom zijn er landelijk vele ontwikkelingen en experimenteren gemeenten volop om het ultieme systeem
te zoeken om invulling te kunnen geven aan genoemde doelstellingen.

1.1.2        Opgave Staphorst
De afvalinzameling in Staphorst wordt uitgevoerd door ROVA. ROVA heeft in deze gemeenten als één
van de eerste gemeenten in Nederland de systematiek “omgekeerd inzamelen” ingevoerd waarbij
restafval moet worden weggebracht (lage service) en grondstoffen aan huis worden opgehaald (hoge
service). Later is daar Diftar aan toegevoegd. Dat heeft ertoe geleid dat gemeente Staphorst vanaf circa
2015 een koppositie inneemt in Nederland als het gaat om milieuresultaat en dat tegen relatief lage
kosten. De huidige systematiek in Staphorst wordt daarom landelijk gezien als een “best practice”.

Ontwikkelingen in afvalland staan niet stil. De laatste tijd zijn er veel nieuwsberichten rondom
“verhogingen van de afvalstoffenheffing” en “mogelijkheden van nascheiding” geweest. De raad van de
gemeente vraagt zich daarom af of de ervaringen met en de huidige ontwikkelingen rond de
afvalinzameling nog passen bij de beleidsuitgangspunten en de feitelijke en (milieu-) technische
ontwikkelingen die golden ten tijde van het invoeren van het huidige systeem van afvalinzameling en
verwerking.

1.1.3        Vraagstelling Rekenkameronderzoek
Naar aanleiding van vragen van raadsleden over de rol van ROVA, sturingsmogelijkheden, verschillen in
tarieven tussen ROVA-gemeenten, voor- en nadelen van Diftar en nieuwe afvalverwerkingstarieven heeft
de rekenkamercommissie besloten om hier nader onderzoek naar te doen.

De centrale vraag voor het Rekenkameronderzoek is door de rekenkamer tweeledig geformuleerd:
1. In hoeverre voldoet de huidige wijze van afvalinzameling, afvalscheiding en tarifering aan hetgeen de
   gemeenteraad voor ogen had toen voor de huidige werkwijze werd gekozen en is de huidige wijze van
   afvalinzameling effectief?
2. Kunnen er veranderingen doorgevoerd worden en zo ja: welke, en wat zijn daarvoor, binnen de
   huidige constellatie van samenwerking binnen de ROVA, de mogelijkheden?




1
    Rijksbreed Programma VANG huishoudelijk afval: https://www.vang-hha.nl/


30-11-2021       RKC STAPHORST                              BH8779IBRP2104270915-1   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.2          Onderzoeksmethodiek

1.2.1        Hoofdonderwerpen
Op basis van haar ervaringen in het vakgebied heeft Royal HaskoningDHV in opdracht van de
rekenkamer het onderzoek uitgevoerd en daarbij de vragen vertaald naar drie hoofdonderwerpen:
    • Beleid en governance (status en sturing).
    • Gerealiseerde prestaties (effectiviteit en efficiëntie).
    • Toekomstgerichtheid (handelingsperspectief en opties om doelen te behalen).
Aan de drie hoofdonderwerpen zijn tien deelvragen gekoppeld.

1.2.2        Onderzoeksvragen en normenkader
In onderstaande tabel staat een opsomming van deze vragen met het ontwikkelde normenkader.

Onderzoeksvraag                                               Normen

Beleid en governance


1.   Wanneer is de huidige wijze van het inzamelen
     van afvalstoffen in de gemeente door de                  Het beleid is gebaseerd op concrete kaders.
     gemeenteraad vormgegeven? Welke kaders zijn
     daarbij gesteld, welke uitgangspunten ten aanzien
     van milieuaspecten en ten aanzien van tarifering
     zijn daarbij gehanteerd, en welke besluiten zijn ter     Raads- en collegebesluiten zijn duidelijk in beeld en hebben
     zake genomen?                                            geleid tot de huidige beleidsuitvoering.


2.   Is de bij de eerste deelvraag bedoelde ‘gekozen          Beleid wordt periodiek geëvalueerd.
     lijn’ op enig moment geëvalueerd en welke
                                                              Er zijn SMART KPI’s vastgesteld t.b.v. beleidsmonitoring en
     ijkpunten/indicatoren zijn daarbij gehanteerd?
                                                              bijsturing.
     Welke (voorlopige?) conclusies zijn daarbij
     getrokken en heeft dat tot bijsturing geleid?            Er is bijgestuurd indien noodzakelijk.

Gerealiseerde prestaties

3.   Leidt het huidige afvalbeheer (met Diftar) in            Maximaal 100 kg/inw restafval is haalbaar.
     Staphorst tot realisatie van de beleidsdoelen in
     relatie tot kosten, milieu en service?                   Minimaal 75% afvalscheiding is haalbaar.

                                                              De kosten van het afvalbeheer in Staphorst en Staphorst zijn
                                                              marktconform in vergelijking met de benchmark en andere
4.   Is het huidige afvalbeheer doelmatig (uitgedrukt in      ROVA-gemeenten.
     euro’s per taak of inspanning)?
                                                              De kosten voor de verschillende taken zijn marktconform in
                                                              vergelijking met de benchmark.

5.   Welke rol speelt het systeem van Diftar voor wat         Diftar leidt tot goede milieu- en kostenprestaties in Staphorst.
     betreft het milieuaspect en de verdeling van de
     lastendruk? Is het gevormde beleid o.a. rond de
     toepassing van Diftar effectief?                         Diftar is gebaseerd op het principe “de vervuiler betaalt”.

                                                              De dienstverlening in de gemeente is hoogwaardig.
6.   Is de dienstverlening voor afvalinzameling               Minimaal XX% van de inwoners is tevreden.
     hoogwaardig en zijn inwoners daarover tevreden
     (service) en goed geïnformeerd (communicatie)?           Er is goed inzicht in het aantal en type meldingen.

                                                              Bewoners zijn goed geïnformeerd (communicatie).

7.   Hoe verhouden de afvalbeheerprestaties (kosten,          Milieuprestaties van de gemeente zijn minimaal gelijk aan het
     milieu en service) ten aanzien van landelijke            benchmarkgemiddelde (voor Diftar).

30-11-2021     RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Onderzoeksvraag                                            Normen

     benchmarks en andere ROVA-gemeenten?                  De totale kosten per aansluiting (afvalstoffenheffing) zijn
                                                           gelijk aan het benchmarkgemiddelde (of lager).
                                                           Serviceprestaties (voor halen en brengen) zijn minimaal
                                                           gelijkwaardig aan de benchmark.
Ontwikkelingen en toekomstgerichtheid

8.   Welke ontwikkelingen en/of problemen zijn er te
     benoemen op het gebied van (de techniek van)
     afvalinzameling en afvalscheiding, milieuaspecten     Gemeenteraad wordt goed geïnformeerd over ontwikkelingen
     en/of verdeling van lastendruk die voor de            en mogelijke alternatieven t.o.v. het huidige systeem.
     gemeenteraad aanleiding kunnen zijn andere
     keuzes te maken?


9.   Zou nascheiding een haalbare en effectieve
                                                           Geen norm.
     oplossing kunnen zijn voor Staphorst?

10. Wat zijn de mogelijkheden voor de gemeente en          Staphorst kan haar eigen beleid bepalen en afwijken van de
    de ROVA om andere keuzes te maken? In                  “ROVA-standaard”.
    hoeverre past dat binnen de huidige werkwijze via
    het deelnemerschap/aandeelhouderschap van              Deelnemerschap/aandeelhouderschap beïnvloedt niet de
    ROVA?                                                  feitelijke uitvoering van de afvalinzameling.


Tabel 1-1 Onderzoeksvragen en normenkader


1.2.3        Methodologie
Bovenstaande vragen en normenkader zijn gebruikt als uitgangspunt voor het onderzoek naar effectiviteit,
efficiëntie en governance van het afvalbeleid in Staphorst. Er zijn twee onderzoeksmethodes toegepast:
    • Documentenanalyse: op basis van beleidsplannen, begrotingsstukken, contractstukken, rapporten
        en openbare benchmarks is een beeld geschetst van de situatie van het afvalbeleid.
    • Interviews met betrokkenen: de bevindingen van de documentenanalyse zijn verder aangevuld met
        informatie uit interviews met medewerkers van de gemeente en ROVA.

1.3          Kernbevindingen

1.3.1        Conclusies beleid en governance
Kaders en uitgangspunten afvalbeleid zijn gedateerd en onduidelijk (zie paragraaf 2.1.1)
Gemeente Staphorst kent geen eigen afvalbeleidsplan maar onderschrijft het beleidsplan van ROVA. De
basis van het huidige beleid en de huidige beleidsuitvoering is reeds in 2011 gelegd met de behandeling
van ‘Wijziging afvalstoffeninzameling ‘Van Afval naar Grondstof’’. Deze is 25 oktober 2011 ter
besluitvorming voorgelegd aan de raad. In het voorstel is gevraagd kennis te nemen van het ROVA
beleidsplan ‘Van afval naar grondstof; van idee naar aanpak; van betalen naar belonen’ en is gevraagd in
te stemmen met de daarin voorgestelde aanpak voor omgekeerd inzamelen.

Op basis van de beleidsstukken ontstaat het beeld dat er in het verleden niet expliciet middels een
raadsvoorstel een concreet ambitieniveau door de raad is vastgesteld. Daarentegen maken de ambities
deel uit van het de bij het raadsvoorstel bijgesloten bijlage vn ROVA die op basis van “Kennis te nemen”
en “in te stemmen met” is vastgesteld. De aandacht in het raadsvoorstel is daarmee komen te liggen op
type maatregelen en niet zozeer op het gestelde ambitieniveau. Laatstgenoemde is in het raadsvoorstel
zelf niet aangetroffen.



30-11-2021     RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Consequentie hiervan is dat de status van het vastgestelde ambitieniveau onduidelijk is. Er is ingestemd
met de voorgestelde aanpak. Echter, is daarmee ook het ambitieniveau onderschreven en was de raad
daarvan voldoende op de hoogte? Als gevolg van voorgaande bestaat de vraag of en welk ambitieniveau
door de raad is vastgesteld. In de desbetreffende bijlage bij het raadsvoorstel is door ROVA een
doelstelling van 30kg restafval in 2020 geformuleerd. De vraag bestaat wat de status is van dit
ambitieniveau, met name ook omdat in de latere ROVA monitoringrapportages en ook het landelijk beleid
2025 als ijkjaar voor 30kg wordt gehanteerd.

Besluitvorming is beperkt in beeld (zie paragraaf 2.2)
Veel besluiten en stukken van het huidige beleid en de huidige uitvoering dateren ver in het verleden,
waarna personele wisselingen hebben plaatsgevonden. De basis van het huidige beleid en de huidige
beleidsuitvoering is reeds in 2011 gelegd met de vaststelling van met de de behandeling van ‘Wijziging
afvalstoffeninzameling ‘Van Afval naar Grondstof’.

Zoals hierboven aangegeven is opvallend dat het daadwerkelijke ambitieniveau niet in het raadsvoorstel
zelf is opgenomen maar in bijgevoegde stukken. De vraag bestaat of de raad zich daar voldoende van
bewust is en vanuit het perspectief van beleidsevaluatie is het verstandig om ambities helder vast te
stellen zodat er een basis ligt om eventueel bij te sturen.

Organisatie en uitvoering afvalbeheer verloopt conform DVO, wel behoefte actualisatie document
(zie paragraaf 2.3)
De uitvoering van het afvalbeheer wordt volledig uitgevoerd door ROVA. De samenwerking met en de
uitvoering van taken uit de DVO door ROVA is in de basis op orde: er is een degelijke DVO, een goede
relatie en problemen worden onderling opgelost.

Veranderingen in de uitvoering worden in de DVO verwerkt middels een zogenaamd mutatieformulier. De
DVO stamt uit 2004 en is door de vele mutaties minder overzichtelijk geworden. De behoefte bestaat bij
de gemeente om een actualisatie(document) van de DVO door te voeren zodat sprake is van één centraal
actueel document.

Monitoring afvalbeheer kent impliciet een gedelegeerde beleidscyclus (zie paragraaf 2.4)
Conform de DVO rapporteert ROVA periodiek (jaarlijks en per kwartaal) over het afvalbeheer. Hiermee
worden de milieu, service en kosten door ROVA gemonitord en gerapporteerd. Er vindt door de gemeente
bestuurlijk vanuit de raad bezien echter geen periodieke evaluatie plaats van het afvalbeleid. De
gemeente presteert in landelijk vergelijkend perspectief goed in het afvalbeheer. Echter, van een
periodieke evaluatie omtrent realisatie van de ambities binnen gestelde kaders lijkt geen sprake. Veelal
maakt een dergelijke evaluatie deel uit van de ontwikkeling van een nieuw beleidsplan. Staphorst kent
geen eigen ontwikkeld beleidsplan. Er is vanuit de gemeente(raad) geen sprake van een gesloten
beleidscyclus van beleidsvorming, besluitvorming, beleidsuitvoering en beleidsevaluatie.

1.3.2        Conclusies milieuprestaties
De landelijke doelen voor 2020 zijn gerealiseerd (zie 3.1.1 en 3.1.2)
De landelijke doelstellingen om in 2020 maximaal 100 kg/inw restafval te hebben en minimaal 75%
afvalscheiding te realiseren heeft Staphorst behaald: in 2019 was de totale hoeveelheid restafval 55
kg/inw en het scheidingspercentage 88%. Opgemerkt wordt dat in ROVA beleidsdocumenten
oorspronkelijk sprake was van een ambitie van 30 kg per inwoner in 2020. In de jaarlijkse
monitoringrapportages wordt echter telkens verwezen naar (de landelijke ambities van) 30 kg per inwoner
in 2025. Zoals hierboven aangegeven, de status van deze oorspronkelijke ambities zijn onduidelijk.

De milieuprestaties van Staphorst zijn bovengemiddeld aan de benchmark (zie 3.1.3)
Staphorst presteert in de benchmark bovengemiddeld op haar milieuprestaties. Zowel met het
afvalscheidingspercentage (88% versus 75% gemiddeld) als met de hoeveelheid restafval (55 kg versus
127 kg gemiddeld per inwoner in de benchmark) scoort Staphorst bovengemiddeld. Dit vertaalt zich dan
bijna over de gehele linie ook in hogere hoeveelheden gescheiden afvalstromen dan vergelijkbare
30-11-2021     RKC STAPHORST                    BH8779IBRP2104270915-1   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>gemeenten in de landelijke benchmark. De gekozen beleidslijn om restafval te ontmoedigen middels
omgekeerd inzamelen en diftar is daarmee effectief gebleken.

1.3.3        Conclusies kostenprestaties
Nader inzicht in detaillering van de kostenstructuur is gewenst (zie ook paragraaf 3.2.1)
In 3.2.1 wordt de kostenstructuur behandeld. Onderdeel daarin is het kostenallocatie-model (het
zogenaamde ‘Boxen-model’) op basis waarvan ROVA haar tarieven met de gemeente verrekend. Op
basis van deze systematiek kan een redelijk overzicht verkregen worden van de verschillende
kostencomponenten. Het model kent echter verschillende verrekeningen en kortingen waardoor een meer
zuiver inzicht in kosten per taak soms ontbreekt.

ROVA heeft aangegeven dat door verstrijking van tijd het Boxenmodel inmiddels meer vragen oproept en
dat ze bezig is met het actualiseren om te zorgen dat er een transparant afrekenmodel blijft bestaan.
Momenteel loopt de voorbereiding waarbij het jaar 2022 volgens het nieuw contourenmodel wordt
ingeregeld. De financieel gemeentelijke contactambtenaren zijn hierbij betrokken. Kern van de actualisatie
is dat ROVA het huidige Boxenmodel wil indelen in herkenbare posten waarbij logistiek, infrastructuur,
verwerking en diverse andere producten en diensten herkenbaar worden uitgesplitst.

Er is sprake van een doelmatig afvalbeheer
De totale afvalbeheerkosten per huishouden liggen in gemeente Staphorst iets boven het gemiddelde van
vergelijkbare gemeenten uit de landelijke benchmark (klasse D). Om over de effectiviteit of doelmatigheid
van de bestede middelen uitspraken te kunnen doen moet echter niet enkel gekeken worden naar de
kosten van de inspanning maar tevens naar het behaalde resultaat. Hiervoor zijn de uitgaven voor het
afvalbeheer afgezet tegen het behaalde scheidingsresultaat, zie ook onderstaande tabel.
Tabel 1-2 Overzicht kosten per procentpunt afvalscheiding Staphorst 2019 in vergelijking met landelijke benchmark.
 2019                                                                                    Staphorst                   Klasse D

 Scheidingspercentage totaal                                                                  88%                      75%

 Totaal afvalbeheerkosten                                                                     €167                    €157

 Kosten per procentpunt afvalscheiding per huishouden                                         €1,89                   €2,09


Uit de tabel blijkt dat de kosten per procentpunt afvalscheiding van Staphorst lager zijn dan het
gemiddelde bij vergelijkbare gemeenten in de benchmark. Tegen iets hogere kosten realiseert gemeente
Staphorst een substantieel hoger scheidingsrendement dan de vergelijkbare gemeenten (88% versus
75%).

Er is sprake van een relatief lage afvalstoffenheffing, echter geen volledige dekking, zie ook 3.2.1
Gemeente Staphorst kent een relatief lage afvalstoffenheffing. Landelijk kennen gemeenten met diftar en
goede scheidingsprestaties gemiddeld ook een lagere afvalstoffenheffing. De vergelijking kent wel de
kanttekening dat niet alle gemeenten een kostendekkende afvalstoffenheffing kennen en ook verschillen
kennen in beleid omtrent wat wel en niet mee te nemen (bijvoorbeeld kwijtscheldingsbeleid) in de
afvalstoffenheffing, zo ook gemeente Staphorst.

De opbrengsten uit de afvalstoffenheffing dekken de kosten niet. Er is in zowel de begroting als de
realisatie een onttrekking van de reserve matiging afvalstoffenheffing opgenomen. In de realisatie betreft
dit een omvang van €39 per huishouden.

Er is een verhoging van de afvalstoffenheffing voorzien, zie ook 3.2.1
De afvalstoffenheffing in Staphorst is niet kostendekkend. Jaarlijks wordt ingeteerd op de ‘reserve
matiging tarief afvalstoffenheffing’. Uit de begroting 2021 blijkt dat deze ook niet langer toereikend is.
Hierom is een verhoging van het vast recht voorzien. Als toelichting voor de verhoging van het vast recht
van €140 naar €169 wordt aangegeven: “De ‘reserve matiging tarief afvalstoffenheffing’ is in 2021 niet

30-11-2021     RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>meer toereikend. Door de verhoging van de afvalstoffenbelasting die de landelijke overheid heeft
ingevoerd, stijgen de verwerkingskosten. Naar verwachting zal deze belasting de komende jaren verder
stijgen, waardoor de verbranding van restafval steeds duurder wordt. Daarnaast is er sprake van een
toenemende vervuiling van de grondstoffen. De kwaliteit neemt af, waardoor meer afgekeurd materiaal
moet worden verbrand. Dit kan niet worden gerecycled. Ook is er sprake van dalende opbrengsten uit
PMD, oud papier en textiel en lagere dividenduitkering. Al met al zorgen deze redenen voor een verhoging
van het tarief.”

Diftar leidt niet tot zwaardere lasten in verdeling lastendruk (zie paragraaf 3.2.2)
Met betrekking tot de rol van diftar in de verdeling van de financiële lastendruk kan worden geconcludeerd
dat burgers in gemeente Staphorst kwijtschelding kunnen aanvragen voor het vast recht van de
afvalstoffenheffing en de afrekening van maximaal 6 containerledigingen. Dit zijn meer ledigingen dan het
aantal op basis waarvan de begroting wordt vastgesteld (zijnde 3,8 ledigingen) en het gemiddelde aantal
ledigingen in 2019 (zijnde 3,3). Inwoners die derhalve in aanmerking komen voor kwijtschelding komen
daarmee in aanmerking voor volledige kwijtschelding. Een aandachtspunt daarbij is wel dat kwijtschelding
van het variabele deel kan leiden tot een kleinere prikkel tot afvalscheiding of zelfs het volledig verdwijnen
ervan.

1.3.4        Conclusies serviceprestaties
Inwoners zijn tevreden over de dienstverlening van ROVA (zie 3.3.1)
Uit het bewonersonderzoek dat ROVA zelf heeft uitgevoerd in 2020 blijkt dat inwoners van Staphorst over
het algemeen tevreden zijn over de dienstverlening van ROVA: de dienstverlening scoort een rapportcijfer
7,7. Het klantcontact scoort zelfs een 8,3. Het aantal klachten en meldingen bij het ROVA
klantcontactcentrum is beperkt. Met 1,4 klachten per 1.000 inwoners ligt het gemiddelde ruim onder de
maximale norm van 2 klachten per 1.000 huishoudens.

Inwoners worden gestimuleerd afval te scheiden door lage ophaalfrequentie restafval (zie 3.3.2)
Kijkend naar het aangeboden serviceniveau dan valt met name op dat het aangeboden serviceniveau
voor PMD lager ligt dan bij andere vergelijkbare gemeenten in de landelijke benchmark. Zowel de
ophaalfrequentie als het aantal brengvoorzieningen is lager. Ook restafval kent een lager serviceniveau
maar hier is bewust als strategie voor gekozen, om afvalscheiding te stimuleren.

1.3.5        Conclusies Toekomstgerichtheid
Mogelijkheden beleidskeuzes (zie paragraaf 4.1)
De gemeente is verantwoordelijk voor het afvalbeleid. ROVA is uitvoerende partij. Daarin kent gemeente
Staphorst beleidsvrijheid. De gemeenteraad heeft daarbij de mogelijkheid om, bijvoorbeeld via
werkbezoeken of specifieke vragen, zich vanuit ROVA op de hoogte te laten stellen van relevante
ontwikkelingen in het afvalbeheer. ROVA geeft aan gemeenten juist ook door de juridische structuur
(Naamloze Vennootschap) meer flexibiliteit te kunnen bieden dan bijvoorbeeld via een
Gemeenschappelijke Regeling. Dit is in lijn met het landelijke beeld hieromtrent. Wel spelen
onderliggende contracten (zoals bijvoorbeeld verwerkingscontracten) een rol bij eventuele wijziging in
beleid.




30-11-2021     RKC STAPHORST                       BH8779IBRP2104270915-1   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.4          Aanbevelingen
Al met al presteert gemeente Staphorst goed op afvalbeheer. Zowel qua milieuprestaties als kosten en
serviceprestaties kan ze meten met of presteert ze beter dan vergelijkbare gemeenten in de landelijke
benchmark. Desondanks zijn een aantal elementen voor verbetering vatbaar. Hieronder volgen derhalve
een drietal aanbevelingen.

Geef vorm aan de sturingswensen van de raad
Samen met de raad moet, om de kaderstellende en controlerende rol van de raad beter in te kunnen
vullen, in kaart worden gebracht welke informatie (aanvullend) nodig is om goede ambities en kaders te
kunnen stellen en welke informatie de raad nodig heeft om de voortgang en uitvoering daarvan te kunnen
controleren en indien nodig bij te sturen. Er zou meer bewust stilgestaan kunnen worden bij de vaststelling
van het gewenste ambitieniveau en de gestelde kaders. Door ambities SMART in raadsvoorstellen op te
nemen wordt transparantie bevorderd. Een periodieke evaluatie kan daarbij bijdragen aan het informeren
van de raad over de voortgang.

Heroverweeg dekking afvalstoffenheffing
Er geldt dat de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing de kosten niet dekken. Er is reeds meerdere jaren
sprake van een onttrekking van de reserve matiging afvalstoffenheffing. Uit de begroting 2021 blijkt dat de
reserve niet langer toereikend is. Hierom is een verhoging van het vast recht voorzien van €140 naar
€169. Gelet op de meer structurele aard van een aantal van de achterliggende redenen (o.a. hogere
afvalstoffenbelasting welk leidt tot hogere verwerkingskosten, toenemende vervuiling PMD en afnemende
opbrengsten van PMD) wordt aanbevolen te verkennen in hoeverre de verhoging leidt tot een volledige
dekkingsgraad.

Stuur aan op actualisatie van de DVO
De huidige DVO met ROVA kent inmiddels vele mutaties. Een actualisatie van de DVO is ambtelijk
wenselijk. Ook is geconstateerd dat het kostenallocatiemodel achter de DVO afrekening geactualiseerd
kan worden naar de huidige tijd. ROVA heeft aangegeven hiermee inmiddels aan de slag te zijn. Het is
goed de voortgang hierin te volgen.




30-11-2021    RKC STAPHORST                      BH8779IBRP2104270915-1   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2            Beleid en governance
Gemeenten werken (bewust en onbewust) aan de hand van
de stappen van de beleidscyclus (zie figuur 2.1). Deze geeft
                                                                                  Stap 4             Stap 1
de dynamiek weer van beleidsvorming, uitvoering, evaluatie                       Beleids-            Beleids-
en bijsturing in een cirkel die telkens opnieuw doorlopen wordt.                 evaluatie           vorming

In dit hoofdstuk staan de bevindingen ten aanzien van de
                                                                                  Stap 3              Stap 2
beleidscyclus en governance van afvalbeheer in Staphorst.                        Beleids-            Besluit-
Aan bod komen:                                                                  uitvoering           vorming
    • Afvalbeleid van Staphorst – paragraaf 2.1
    • Besluitvorming in beeld – paragraaf 2.2
    • Organisatie en uitvoering van het afvalbeheer –
        paragraaf 2.3
    • Monitoring en sturing – paragraaf 2.3
                                                                          Figuur 2.1 Beleidscyclus (o.b.v. PDCA)



2.1          Afvalbeleid van Staphorst
In deze paragraaf wordt de volgende deelvraag onderzocht:

Onderzoeksvraag                                         Normen

Beleid en governance

1.   Wanneer is de huidige wijze van het inzamelen
     van afvalstoffen in de gemeente door de Het beleid is gebaseerd op concrete kaders.
     gemeenteraad vormgegeven? Welke kaders zijn
     daarbij gesteld, welke uitgangspunten ten aanzien
     van milieuaspecten en ten aanzien van tarifering
     zijn daarbij gehanteerd, en welke besluiten zijn ter Raads- en collegebesluiten zijn duidelijk in beeld en hebben
     zake genomen?                                        geleid tot de huidige beleidsuitvoering.




2.1.1        Kaders en uitgangspunten afvalbeleid
Met betrekking tot het afvalbeleid in Staphorst gaan we in op:
   • Doelstellingen afvalbeleid.
   • Besluitvorming afvalbeleid is in beeld.
   • Tussentijdse evaluaties.

Doelstellingen Afvalbeleid
Relevante plandocumenten voor het huishoudelijk afvalbeleid in Staphorst zijn:
    • Van afvalbeheer naar grondstofbeheer: anders denken, anders doen! (ROVA, oktober 2009).
    • Afvalbeleidsplan ROVA ‘Omgekeerd inzamelen’; Van afval naar grondstof; van idee naar aanpak.
       van betalen naar belonen, ROVA, juli 2011).
    • Raadsvoorstel Programma klimaat & energie (ADV/19-14303).

De basis voor het afvalbeleid is gelegd in de hierboven genoemde beleidsdocumenten. Op 27 september
2011 (Reg. Nr. 6685) is in het College het voorstel “Wijziging afvalstoffeninzameling ‘Van Afval naar
Grondstof’” behandeld. Daarbij is voorgesteld het op 11 oktober 2011 opiniërend in de raad te
behandelen. Dit voorstel is 25 oktober 2011 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd en vastgesteld.
Het opgenomen advies en aldus genomen besluit in het voorstel betreft:
1. Kennis te nemen van de notitie “Van Afval naar Grondstof, Van Idee naar Aanpak, Van Betalen naar
    Belonen” en in te stemmen met de daarin voorgestelde aanpak.
30-11-2021     RKC STAPHORST                          BH8779IBRP2104270915-1    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2. In te stemmen met de wijzigingen in de inzameling van de afvalstoffen, zijnde:
   a. Per 1-1-2012 hanteren van het nultarief voor de GFT-container;
   b. Per 1-1-2012 GFT inzameling in het buitengebied te herintroduceren;
   c. Per 1-1-2012 de inzamelfrequentie van de restafval-container te verlagen naar eens per vier
        weken;
   d. In de loop van 2012 te starten met de inzameling van papier met minicontainers;
   e. Per 1-1-2012 instellen van zes keer per jaar gratis brengen van grof tuinafval op de
        afvalbrengstations te Zwolle en Meppel;
   f. Per 1-1-2012 inzameling van grof tuinafval met tuinzakken (tegen vergoeding) in te stellen.
3. Besluitvorming over de financiële consequenties van deze wijzigingen plaats te laten vinden in de
   begroting 2012.
4. De Afvalstoffenverordening 2012, zoals opgenomen in bijlage 3, vast te stellen.

Op het voorstel 2b is daarbij het volgende amendement aangenomen:
    b. Per 1-1-2012 GFT inzameling in het buitengebied te herintroduceren na een analyse op de
        aansluitadressen in het buitengebied en een succesvolle pilot die representatief is voor de
        beoogde doelstellingen overeenkomstig de notitie: ‘Van afval naar Grondstof’.

Op basis van de beleidsstukken ontstaat het beeld dat er in het verleden middels het raadsvoorstel niet
expliciet een concreet ambitieniveau door de raad is vastgesteld, maar dat er op basis van “Kennis te
nemen” en “in te stemmen met” bij het raadsvoorstel bijgesloten bijlage gekozen is om maatregelen door
te voeren en de Afvalstoffenverordening te wijzigen. In het voorstel van 25 oktober zelf wordt het
ambitieniveau niet expliciet gemaakt.

Onderstaand zijn de in beleidsdocumenten aangetroffen doelstellingen weergegeven. Het is onduidelijk in
hoeverre de ROVA brede doelstellingen door de raad zijn vastgesteld. De raad is, zoals hierboven
aangegeven, gevraagd in te stemmen met de voorgestelde aanpak. Onduidelijk is echter in hoeverre de in
het ROVA beleidsplan genoemde ambities leidend dienen te zijn voor de uitvoering. Met name de
doelstelling van 30 kg restafval per inwoner per jaar in 2020 vraagt daarbij aandacht. Deze stamt uit het
ROVA beleidsplan van 2011 maar in de latere jaarlijkse grondstoffenmonitor van ROVA wordt 30 kg als
doel neergezet voor 2025.

Een tweede aandachtspunt is dat er sprake is van een doelstelling om in 2030 50% minder grondstoffen
te verbruiken maar dat hier geen peiljaar als uitgangspunt is opgenomen (50% minder t.o.v. welk jaar?).
Tabel 2-1 Overzicht beleidsdoelstellingen Staphorst
Onderwerp                      Doelstelling                                                       Doeljaar



                               ROVA-brede ambitie is om in de periode 2010-2015 tenminste de helft
                               van de herbruikbare fracties gescheiden in te zamelen en nuttig te
                               kunnen hergebruiken. Omgerekend betekent dit een reductiestreven 2020
                               van 25% op de totale hoeveelheid restafval. Grofweg betekent dit dat
                               gemiddeld genomen 50 kg per inwoner via preventie of extra
                               bronscheiding moet worden gerealiseerd [1]
Hoeveelheid restafval
                               201 kg restafval per inwoner per jaar                              2010
                               100 kg restafval per inwoner per jaar                              2014
                               30 kg restafval per inwoner per jaar                               2020

                               In Staphorst worden in 2030 50% minder primaire grondstoffen 2030
                               verbruikt [2].


                               Met de beoogde wijziging van de inzamelstructuur wordt maximaal
                               ingezet op enerzijds een hoog serviceniveau op de inzameling van
Service                                                                                           -
                               waardevolle grondstoffen en anderzijds een aangepast serviceniveau
                               op de inzameling van het restafval.

30-11-2021     RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Onderwerp                      Doelstelling                                                           Doeljaar

                               Uitgangspunt bij te hanteren ambitieniveau is dat afvalinzameling voor
Kosten                                                                                                -
                               de burger niet duurder mag worden.
[1] Afvalbeleidsplan ROVA ‘Omgekeerd inzamelen’; Van afval naar grondstof; van idee naar aanpak; van betalen naar
belonen, ROVA, juli 2011)
[2] Raadsvoorstel Programma klimaat & energie (ADV/19-14303)



2.2          Besluitvorming in beeld
In onderstaand gaan we in op de volgende deelvraag:

Onderzoeksvraag                                            Normen

Beleid en governance

                                                           Raads- en collegebesluiten zijn duidelijk in beeld en hebben
1.   Welke besluiten zijn ter zake genomen?
                                                           geleid tot de huidige beleidsuitvoering.


De basis van het huidige beleid en de huidige beleidsuitvoering is reeds in 2010 en 2011 gelegd met de
behandeling van ‘Wijziging afvalstoffeninzameling ‘Van Afval naar Grondstof’’. Daarin is gevraagd kennis
te nemen van het ROVA beleidsplan ‘Van afval naar grondstof; van idee naar aanpak; van betalen naar
belonen’ en in te stemmen met de daarin voorgestelde aanpak voor omgekeerd inzamelen. Daarna is in
2015 fase 2 behandeld in de raad. Belangrijk detail daarin is het aangenomen amendement dat de
voorgestelde aanpak (ADV/14-8749) voor bebouwde kom heeft veranderd in een gemeentebrede aanpak
met aanpassing in de ledigingsfrequentie. Het uiteindelijke besluit is in onderstaande box opgenomen.

Tekstbox: Raadsbesluit d.d. 30 juni 2015.




Opvallend is dat in de programmabegroting 2016 de evaluatie is veranderd in: “Na ½ jaar vindt een
tussenevaluatie en na 1 jaar (begin 2017) een eindevaluatie plaats waarbij tegelijk wordt bezien of de
grijze container als aanbiedmogelijkheid door gebruikerstegen vergoeding kan worden behouden;” (bron:
Programmabegroting 2016). We hebben tijdens het onderzoek geen evaluatie aangetroffen in de
raadsstukken, noch een besluit over de extra bijdrage voor het behoud van de grijze container. In bijlage 1
is een overzicht opgenomen van afvalgerelateerde stukken die zijn bestudeerd en nadien in de Raad
en/of College zijn behandeld.




30-11-2021     RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>2.3          Organisatie en uitvoering van het afvalbeheer
In deze paragraaf wordt de volgende deelvraag onderzocht:


•   Hoe is de afvalinzameling vormgegeven (in             Er wordt gewerkt conform een plan, contract / DVO
    samenwerking met uitvoerende organisatie ROVA)
    en hoe is dit georganiseerd?                          Afspraken worden nagekomen

Met betrekking tot de organisatie van het afvalbeheer gaan we in op:
   • Afvalbeheer binnen de gemeentelijke organisatie.
   • Afvalbeheer uitbesteed aan ROVA:
         • De DVO met ROVA.
         • De mate waarin gewerkt wordt conform de DVO.

Afvalbeheer binnen de gemeentelijke organisatie
De gemeente heeft zelf een beleidsmedewerker afval. Deze bereidt beleidsstukken voor, alsmede de
besluitvorming in overleg met de verantwoordelijke portefeuillehouder. In de uitvoering is het merendeel
van het afvalbeheer uitbesteed aan ROVA. De gemeente ledigt zelf de prullenbakken in de openbare
ruimte.

Afvalbeheer uitbesteed aan ROVA
Naast de beleidsmedewerker afval biedt ROVA ook beleidsondersteuning aan de gemeente. De
afvalinzameling en -verwerking wordt in Staphorst volledig uitbesteed aan ROVA. ROVA is een publieke
dienstverlener en levert haar diensten aan 23 gemeenten met een werkgebied van ongeveer 855.000
inwoners verdeeld in 3 regio’s: IJssel-Vecht, Achterhoek en Eemland.

De relatie met ROVA is meerzijdig: de gemeente is aandeelhouder type A van ROVA. Dit betekent dat zij
gebruik maakt van het domein afval & grondstoffen en exploitatie stortplaats. Als zodanig heeft de
gemeente ook recht op een jaarlijkse dividenduitkering op basis van het resultaat van NV ROVA
Afvalverwerking.
Gemeente Staphorst neemt dus diensten af, namelijk afvalinzameling en afvalverwerking. De afspraken
op de verschillende onderwerpen zijn vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst (DVO).

De DVO met ROVA
De huidige DVO met ROVA stamt uit 2004 en bestaat uit drie delen, te weten:
    • Deel I: Door ROVA uit te voeren taken.
    • Deel II: Rapportage en toezicht.
    • Deel III: Specificatie van de vergoedingen.
In de afgelopen decennia zijn er meerdere wijzigingen/mutaties in de DVO doorgevoerd. Die zijn per
onderdeel van de DVO benoemd.

Deel I: Door ROVA uit te voeren taken
Dit deel is een juridisch document en beschrijft de algemene afspraken tussen de gemeente als
opdrachtgever en ROVA als opdrachtnemer. Hierin is onder andere de rolverdeling tussen de partijen
vastgelegd, de looptijd van het contract (deze is voor onbepaalde tijd vastgelegd), hoe wijzigingen
plaatsvinden en op welke manier financiële verrekening plaatsvindt.

De DVO beperkt zich tot het takenpakket van ROVA. Hierin vallen (peiljaar 1996):
   • Inzameling van alle huishoudelijke stoffen (restafval, grofvuil, GFT, grof tuinafval, klein gevaarlijk
      afval en glas). Ophaalfrequentie is hier niet in opgenomen.
   • Uitvoering van be- en verwerkingstaken.
   • Beschikbaarstelling, vervanging en beheer van wegbrengvoorzieningen en ophaalvoorzieningen.
   • Klachtenafhandeling.

30-11-2021     RKC STAPHORST                         BH8779IBRP2104270915-1   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>     •       Voorlichting via de afvalkalender.

Sinds de opstelling van de DVO uit 1996 zijn de volgende mutaties uitgevoerd m.b.t. het takenpakket van
ROVA:
    • 2009 – deelname aan Natuurlijk Schoon ingediend. Dit was een zwerfafvalactie.
    • 2012 – inzameling textielstroom.
    • Levering en plaatsing van voorzieningen voorafvalstromen:
           o 2006 – plaatsing ondergrondse restcontainer te Ebbinge Wubbenlaan 11 t.b.v. hoogbouw.
           o 2015, augustus – inzameling PMD via mini-containers, 5.300 mini-containers zijn destijds
                geleverd.
           o 2017 – inzameling PMD via ondergrondse verzamelcontainers. Twee containers zijn toen
                geplaatst bij de Triangel.
           o 2019 – plaatsing twee KTK containers t.b.v. banden en metaal.
De diverse mutaties maken dat de DVO bestaat uit een basisdocument met (jaarlijkse)
aanvuldocumenten. Dit maakt de traceerbaarheid van mutaties inzichtelijk, maar maakt tegelijkertijd dat
de actueel geldende voorwaarden niet in één actueel document opgenomen zijn. De versie uit 1996 is
door de mutaties minder overzichtelijk geworden en betrokkenen geven aan dat een actualisatie van het
DVO document wenselijk is.

Deel II: Rapportage en toezicht
In deel II van de DVO staan de taken (Producten) beschreven die ROVA voor de gemeente uitvoert. Ook
staan hier de wederzijdse verplichtingen tussen beide partijen. In deel II zijn de verschillende producten
en onderwerpen waarover ROVA aan de gemeente rapporteert uitgewerkt. Dit bestaat uit twee rapporten
die per kwartaal worden opgesteld door ROVA:
     • Klachten en klachtafhandelingen.
     • Afvalhoeveelheden per deelfractie (restafval, grofvuil, GFT, klein gevaarlijk afval, wit glas en bont
          glas).

Verdere wijzigingen in de diensten en afspraken worden besproken in de overleggen tussen gemeente en
ROVA, deze vinden minimaal één keer per jaar plaats. Dan staan de ontwikkelingen m.b.t. de
werkzaamheden en te nemen beslissingen op de agenda.

Deel III: Specificatie van de vergoedingen
Tot slot volgt DVO Deel III. In dit deel zijn de afspraken omtrent de vergoedingen voor de dienstverlening
opgenomen. Ieder jaar wordt de hoogte van de vergoeding herzien. Wat daarbij opvalt is de afspraak dat
de vergoedingen die de gemeente aan ROVA betaalt in lijn dienen te zijn met de vergoeding die ROVA
voor soortgelijke diensten in de overige Gemeenschappelijke Regeling IJssel-Vecht deelnemende
gemeenten berekent. Mogelijk wijkt deze dus af van andere regiogemeenten die bij ROVA zijn
aangesloten. Dit is niet in detail onderzocht. ROVA heeft aangegeven dat er wel verschillen kunnen
bestaan als gevolg van de historische totstandkoming van de begrotingen, zie ook de toelichting op het
Boxenmodel in paragraaf 3.2.1.

Realisatie DVO
Zowel de gemeente als ROVA geven aan dat de samenwerking en de uitvoering van de taken uit de DVO
over het algemeen goed gaan. De gemeente geeft aan dat zij over het algemeen geen omkijken heeft
naar de uitvoering door ROVA, er is in de loop der jaren een vertrouwensband ontstaan. Daardoor wordt
een structurele evaluatie van de uitvoering conform het DVO niet consistent uitgevoerd.

De overlegstructuur die wordt gehanteerd is:
   • Operationeel overleg (4x per jaar).
   • Grondstoffenmonitor (1x per jaar).
   • AROM (Ambtelijk ROVA Overleg Milieuambtenaren) overleg (2x per jaar).
   • Het eindejaargesprek
   • De aandeelhoudersvergaderingen -2x per jaar
30-11-2021       RKC STAPHORST                    BH8779IBRP2104270915-1   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2.4          Monitoring en sturing
In deze paragraaf wordt de volgende deelvraag onderzocht:

Onderzoeksvraag                                              Normen

Beleid en governance

2.   Is de bij de eerste deelvraag bedoelde ‘gekozen         Beleid wordt periodiek geëvalueerd.
     lijn’ op enig moment geëvalueerd en welke
                                                             Er zijn SMART KPI’s vastgesteld t.b.v. beleidsmonitoring en
     ijkpunten/indicatoren zijn daarbij gehanteerd?
                                                             bijsturing.
     Welke (voorlopige?) conclusies zijn daarbij
     getrokken en heeft dat tot bijsturing geleid?           Er is bijgestuurd indien noodzakelijk.


Met betrekking tot de monitoring van het afvalbeheer gaan we in op:
   • Belangrijkste beleidsindicatoren.
   • Evaluatie en bijsturing beleid.


2.4.1        Belangrijkste indicatoren
Zoals eerder aangegeven zijn relevante indicatoren veelal opgenomen in bijlagen van raadsvoorstellen.

Monitoring conform indicatoren in DVO
Los van indicatoren of concrete doelstellingen zoals aangegeven door de raad wordt er wel periodiek
gemonitord en gerapporteerd op verschillende indicatoren door ROVA.

Conform de opbouw van deel II (productbladen) van de DVO staat dat ROVA-rapportages verzorgt over:
Tabel 2-2 Rapportages ROVA conform DVO deel II
Rapportage              Beschrijving                                                              Wanneer/frequentie
                        In deel II van de DVO staat voor ieder product (per afvalstroom en
                        inzamelwijze) dat ROVA rapporteert over:
                             •    Hoeveelheid ingezameld afval per deelfractie
                                    o Restafval
Rapportage
                                    o Grofvuil                                             Kwartaal
Afvalhoeveelheden
                                    o GFT
                                    o Klein gevaarlijk afval
                                    o Wit glas
                                    o Bont glas

                        In deel II van de DVO dat ROVA rapporteert over:
Rapportage klachten
                             •     Aantal en aard van de meldingen/klachten.                      Kwartaal
en meldingen
                             •     Afhandelingswijze van de klachten.


Monitoring en rapportage in de praktijk
ROVA monitort en rapporteert jaarlijks middels de Grondstoffenmonitor over de gemeenteprestaties van
het afvalbeheer. In de monitor worden vier onderwerpen behandeld, zijnde: Milieu, Financieel, Service en
Educatie. Ook het onderliggende bewonersonderzoek en de sorteeranalyses worden gedeeld met de
gemeente. Elk kwartaal ontvangt de gemeente een overzicht met afvalhoeveelheden en ledigingen.

Binnen de monitor worden de gemeentelijke prestaties vergeleken met de prestaties van de andere ROVA
gemeenten en met het landelijk vergelijkbare gemiddelde. Hiervoor hanteert ROVA de indeling in
stedelijkheidsklassen van het CBS 2 . Inmiddels is binnen de jaarlijkse benchmark van de

2
 Stedelijkheidsklassen zijn gebaseerd op de omgevingsadressendichtheid van een gemeente. De vijf stedelijkheidsklassen zijn
gebaseerd op klassegrenzen van 2.500, 1.500, 1.000 en 500 adressen per km².


30-11-2021     RKC STAPHORST                               BH8779IBRP2104270915-1      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>branchevereniging NVRD (waar ROVA ook aan meedoet) gekozen voor onderscheid in hoogbouwklasse
waarbij het aandeel hoogbouw binnen de gemeente bepalend is voor de indeling.

Naast de Grondstoffenmonitor rapporteert ROVA jaarlijks middels een eindafrekening ook de financiële
verantwoording. Via de kwartaalrapportages koppelt ROVA de prestaties terug. Indien er trends of
ontwikkelingen zijn krijgt de gemeente die stukken doorgaans in het kader van het Ambtelijk Rova Overleg
Milieuambtenaren (AROM). Die vindt twee keer per jaar plaats. Verder ontvangt de gemeente ook
updates over incidentele ontwikkelingen zoals de recente brand bij Pre Zero3.
Tot slot wordt er elke twee jaar een tevredenheidsonderzoek onder de inwoners uitgevoerd. Dit onderzoek
wordt door ROVA namens de gemeente gedaan. Tot nu toe is dit uitbesteed aan een extern bedrijf,
Integron. Het meest recente bewonersonderzoek komt uit 2020.

2.4.2         Evaluatie en bijsturing
De mate waarin gewerkt wordt conform de DVO
Zowel de gemeente als ROVA geven aan dat de samenwerking en de uitvoering van de taken uit de DVO
over het algemeen goed gaan. De gemeente geeft aan dat zij over het algemeen geen omkijken heeft
naar de uitvoering door ROVA, er is in de loop der jaren een vertrouwensband ontstaan. Daardoor wordt
een structurele evaluatie van de uitvoering conform het DVO niet consistent uitgevoerd. Los van de
jaarlijkse ROVA Grondstoffenmonitor zijn er vanuit de gemeente geen stukken aangetroffen waaruit blijkt
dat de gemeente zelf het afvalbeleid structureel evalueert.

Bij de introductie van fase 2 van het omgekeerd inzamelen in 2015 is door de raad besloten na een jaar te
evalueren. Deze evaluatie is door de onderzoekers niet aangetroffen, zie ook paragraaf 2.2.




3
    Brand Pre Zero 16 juli 2021


30-11-2021        RKC STAPHORST                 BH8779IBRP2104270915-1   16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>3            Gerealiseerde prestaties
In onze aanpak maken we gebruik van de in de
afvalwereld bekende afvaldriehoek om de gerealiseerde
prestaties op afvalbeheer te duiden. De afvaldriehoek is
een instrument om de prestaties, doelen en ambities ten
aanzien van de belangrijkste aspecten t.a.v. afvalbeheer
in kaart te brengen:
    • Milieuprestaties: paragraaf 3.1
    • Kostenprestaties: paragraaf 3.2
    • Serviceprestaties: paragraaf 3.3

Deze aspecten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden:
het bieden van een hogere service gaat vaak gepaard
met een hoger kostenniveau. Gemeenten maken hierbij
een afweging. Deze keuzes kunnen leiden tot een hoger
of lager kostenniveau. Om goede resultaten te behalen
op “milieu”, helpt het als het inzamelsysteem een hoge
service biedt op het kunnen aanbieden van grondstoffen.                   Figuur 3.1 Afvaldriehoek


3.1          Milieuprestaties Staphorst
In deze paragraaf worden de volgende deelvragen beantwoord:

Gerealiseerde prestaties

3.   Leidt het huidige afvalbeheer (met Diftar) in         Maximaal 100 kg/inw restafval is haalbaar.
     Staphorst tot realisatie van de beleidsdoelen in
     relatie tot kosten, milieu en service?                Minimaal 75% Afvalscheiding is haalbaar.

5.   Welke rol speelt het systeem van Diftar voor wat
     betreft het milieuaspect? Is het gevormde beleid      Diftar leidt tot goede milieuprestaties in Staphorst.
     o.a. rond de toepassing van Diftar effectief?

7.   Hoe verhouden de afvalbeheerprestaties (milieu)
                                                           Milieuprestaties van gemeente Staphorst zijn minimaal gelijk
     ten aanzien van landelijke benchmarks en andere
                                                           aan het benchmarkgemiddelde (voor Diftar).
     ROVA-gemeenten?



3.1.1        Realisatie beleidsdoelen
Maximaal 100 kg/inw restafval
De hoeveelheid restafval bestaat uit fijn restafval, grof restafval en verbouwingsrestafval. We gaan in op:
   • De totale hoeveelheid restafval in Staphorst.
   • Prestaties fijn restafval.
   • Prestaties grof restafval.




30-11-2021     RKC STAPHORST                            BH8779IBRP2104270915-1     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Restafval totaal
In figuur 3.1 is de hoeveelheid restafval voor Staphorst en het gemiddelde in Nederland weergegeven
voor de periode tussen 2002 en 20194. De figuur laat ook zien wat de landelijke doelstelling voor 2020 is
en de trend die zichtbaar is voor respectievelijk Nederland. De doelstelling van 100 kg in 2020 is, wanneer
de dalende trend van de gemeente voortzette in 2020, al bereikt.

Figuur 3.2 toont aan dat de hoeveelheid restafval in Staphorst de afgelopen bijna 20 jaar gestaag is
gedaald van ongeveer 150 kg/inw rond 2000 naar ca. 56 kg/inw in 20195. Ook laat de figuur zien dat de
hoeveelheid restafval in Staphorst altijd ca. 140 kg/inw minder is geweest dan het landelijk gemiddelde.
De nationale doelstelling van 2025, 30 kg restafval per inwoner lijkt haalbaar, maar wordt wel uitdagend
voor de gemeente.


                                                    Restafval totaal (kg/inw) Nederland vs. Staphorst
                                350

                                300
    Restafval totaal (kg/inw)




                                250
                                                                                                                                                                               100 kg
                                200
                                                                                                     Fase 2 Omgekeerd inzamelen
                                150

                                100                                                                                                                                                               30 kg

                                50
                                                                                 Diftar
                                 0
                                      2002
                                             2003
                                                    2004
                                                           2005
                                                                  2006
                                                                         2007
                                                                                2008
                                                                                       2009
                                                                                              2010
                                                                                                      2011
                                                                                                             2012
                                                                                                                    2013
                                                                                                                           2014
                                                                                                                                  2015
                                                                                                                                         2016
                                                                                                                                                2017
                                                                                                                                                       2018
                                                                                                                                                              2019
                                                                                                                                                                     2020
                                                                                                                                                                            2021
                                                                                                                                                                                   2022
                                                                                                                                                                                          2023
                                                                                                                                                                                                 2024
                                                                                                                                                                                                        2025
                                                                     Staphorst                          Nederland                           Doelstellingen NL

Figuur 3.2 Trend restafvalreductie in Staphorst en in Nederland6.

De gemeente hanteert een diftarsysteem op basis van volume en frequentie sinds 2011. Sindsdien is de
hoeveelheid restafval per inwoner afgenomen. In 2012 is begonnen met fase 1 van het omgekeerd
inzamelen en in 2015 zijn voorbereidingen getroffen voor fase 2. Daarbij is in 2015 ingezet op een betere
scheiding van het restafval door:
    • De inzamelfrequentie van restafval te verlagen van 1 x per 4 weken naar 1 x per 8 weken.
    • Pilot ondergrondse restcontainers.
    • Mini-containers voor PMD-stroom.

Als de huidige trend zich voortzet is de nationale streefwaarde van 100 kg restafval per inwoner voor
Staphorst al behaald in 2014 (zie figuur 3.1).Voor twee-derde tot driekwart van de Nederlandse klasse D
gemeenten geldt dit overigens niet (zie figuur 3.3). De figuur hieronder laat ook zien dat Staphorst behoort
tot de ca. 20% gemeenten met het minste restafval.




4
  https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/
5
  Bron: CBS Statline, peiljaar 2019. ROVA grondstoffenmonitor hanteert 55 kg/inwoner. Dit rapport volgt de CBS data.
6
  Bron: CBS Statline (cijfers t/m 2019). NB tot 2002 zijn geen cijfers van Staphorst uit CBS Statline beschikbaar


30-11-2021                             RKC STAPHORST                                                         BH8779IBRP2104270915-1                    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>       Meer dan 200 kg/inw                              100 tot 200 kg/inw                       Minder dan 100 kg/inw




                                                                                                                               Staphorst




Figuur 3.3 Totale hoeveelheid restafval per inwoner per Nederlandse klasse D gemeente (situatie 2019) 7

Restafval fijn
De hoeveelheid fijn restafval is in Staphorst in 2019 54,8 kg/inw. Volgens de jaarrapportage 2019 van
CBS is de hoeveelheid restafval in 2019 licht gedaald met 1,3 kg/inw. Het fijne restafval is het afval dat via
minicontainers aan huis of verzamelcontainers wordt ingezameld. Hiermee behoort Staphorst tot de circa
20% gemeenten met het minste fijne restafval.

Sinds de invoer van Diftar in 2011 is er een sterke daling in de hoeveelheid fijn restafval per inwoner te
zien, namelijk met 86 kg/inwoner. Ook fase 2 van het omgekeerd inzamelen draagt hier flink aan bij.


                        Fijn huishoudelijk restafval Staphorst
                 180
                 160                                     Fase 2 Omgekeerd inzamelen
                 140
                 120
    Kg/inwoner




                 100
                 80                        Diftar
                 60
                 40
                 20
                  0
                      01
                      02
                      03
                      04
                      05
                      06
                      07
                      08
                      09
                      10
                      11
                      12
                      13
                      14
                      15

                   20 16
                   20 **
                   20 **
                       **
                     17
                     18
                     19
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20
                    20




Figuur 3.4 Fijn huishoudelijk restafval hoeveelheden8. Bron: CBS, Statline peiljaar 2019




7
 Bron: https://www.benchmarkafval.nl/vang-tools/vang-kaart/
8
 Dit is de som van grof- en fijn huishoudelijk restafval en verbouwingsafval. Dit vormen samen de ongescheiden huishoudelijk
afvalstromen


30-11-2021             RKC STAPHORST                          BH8779IBRP2104270915-1       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>De grootste stromen die nog uit het fijn restafval van Staphorst kunnen worden gescheiden zijn GFT, PMD
en OPK, in de onderstaande tabel zijn de percentages per stroom in het fijn huishoudelijk restafval te
vinden.
Tabel 3-1 Uitsplitsing fijn huishoudelijk restafval
Stromen                                                       2019 (%)9                      2020 (%)10

GFT                                                                26,6                        28,9

PMD                                                                6,8                          8,4

OPK                                                                4,1                          4,6

Glas                                                               3,7                          1,7

Textiel, incl. schoeisel                                           2,2                          1,7
Metaal overig                                                      2,2                          1,0

KCA                                                                0,1                          0,1


Restafval grof
Grof restafval is het restafval dat op afspraak aan huis wordt opgehaald of wordt gebracht naar het
gezamenlijke afvalbrengstation van ROVA te Zwolle. De hoeveelheid grof restafval is in Staphorst in 2019
0,9 kg/inw (CBS Statline). Het gemiddelde in Nederland in 2019 is 30 kg/inw.

Opvallend is dat de hoeveelheid grof huishoudelijk restafval sinds 2016 is verdubbeld, van 0,4 naar 1,1
kg/inw. Dit kan worden verklaard doordat in 2017 het grof huishoudelijk restafval vanaf de gemeentewerf
door ROVA is afgevoerd. Dit gebeurt niet ieder jaar, daardoor zitten er soms (relatief) grote verschillen in
de hoeveelheden per jaar.

Minimaal 75% afvalscheiding is haalbaar
Het percentage afvalscheiding is de hoeveelheid bron- en nagescheiden afval t.o.v. de totale hoeveelheid
huishoudelijk afval. Onderstaande figuur laat wederom het landelijk gemiddelde en prestaties van
Staphorst en bijbehorende trends zien. Staphorst heeft in 2019 een scheidingspercentage van 88%,
Nederland 60%.




9
    Bron Sorteeranalyse fijn huishoudelijk restafval 2019- ROVA
10
     Bron Sorteeranalyse fijn huishoudelijk restafval 2020- ROVA


30-11-2021        RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                          Afvalscheidingspercentages
 100%
   90%
                                                                                                         75%
   80%
   70%                                    Diftar
   60%
   50%

   40%                                                               Fase 2 Omgekeerd inzamelen
   30%
   20%

   10%

    0%
             2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

                                      Staphorst             Nederland                Doelstelling 2020

Figuur 3.5 Afvalscheidingspercentages Staphorst vs. Nederland. Bron: CBS, Statline Peiljaar 2019


Sinds 2011 is een sterke stijging in het scheidingspercentage van gemeente Staphorst te zien. Dit is te
herleiden naar de invoering van Diftar en de invoer van omgekeerd inzamelen met de inzet op
afvalscheiding (lees: lagere ophaalfrequente restafval en stimuleren GFT scheiding (geen betaling per
lediging maar een vast bedrag en inzameling in het buitengebied)).

Figuur 3.3 laat zien dat het bereiken van de landelijke VANG-streefwaarde om in 2020 75% van het
huishoudelijk afval te scheiden reeds in 2013 is behaald. Dit toont aan dat de genomen maatregelen
effectief zijn geweest.

3.1.2        Rol Diftar in realisatie milieuprestaties
Zoals in voorgaande paragraaf reeds duidelijk werd, presteert gemeente Staphorst goed als het gaat om
de milieuprestaties. De rol van Diftar komt hierin ook naar voren met een duidelijk waarneembare
verandering tot gevolg. Echter gelet op het feit dat op dat moment niet enkel Diftar is ingevoerd maar ook
de GFT-inzameling in het buitengebied is geherintroduceerd is de effectiviteit van Diftar hier niet volledig
uit af te leiden.
Kijken we naar landelijke prestaties van gemeenten met Diftar en zonder Diftar dan ontstaat een
duidelijker verband; ‘geen Diftar’-gemeenten hebben een grotere hoeveelheid restafval dan Diftar-
gemeenten (zie onderstaand figuur).




30-11-2021     RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Figuur 3.6 Restafval en afvalbeheerkosten per gemeente (2019), bron: NVRD op Avalex conferentie met data Coelo, CBS en
bewerking IPR)


Aanvullend en meer algemeen geredeneerd schetst de brancheorganisatie NVRD op basis van koplopers
het volgende beeld voor wat betreft de werking en inzet van verschillende afvalbeleidsinstrumenten om te
komen tot het landelijke beleidsdoel minder restafval:




Figuur 3.7 Inzet instrumentarium koplopers in reductie hoeveelheid restafval


De grafiek laat een duidelijk verband zien tussen daling van de hoeveelheid restafval met invoering van
financiële prikkels, alsmede de wisselwerking met de serviceprikkel (stimuleren service grondstofstromen
en ontmoedigen restafval).


3.1.3        Benchmark milieuprestaties Staphorst
Om te kunnen beoordelen of de milieuprestaties in de pas lopen met die van andere gemeenten doen we
drie benchmarks met:
     • Het Nederlandse gemiddelde (al verwerkt in de eerdere grafieken).
     • De landelijke benchmark huishoudelijk afval.

30-11-2021     RKC STAPHORST                                 BH8779IBRP2104270915-1   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>     •       Vergelijkbare ROVA gemeenten.

Landelijke benchmark huishoudelijk afval
De benchmark is gegroepeerd naar het aandeel hoogbouw in het verzorgingsgebied. Staphorst valt in
klasse D (0 t/m 19% hoogbouw). In de benchmark worden gemeenten in die klasse met elkaar
vergeleken. Staphorst valt met een aandeel hoogbouw van 16% in het bovenste deel van de klasse.

Tevens hoort Staphorst tot klasse weinig stedelijk (CBS-stedelijkheidsklasse 5), waaronder bijvoorbeeld
ook Dalfsen, Dinkelland, Ommen, Olst Wijhe en Tubbergen. Dit zijn gemeenten met stedelijkheidsklasse
5, een diftarsysteem (omgekeerd inzamelen) en zijn alle ROVA gemeenten.

Het dashboard hieronder geeft de prestaties weer van Staphorst ten opzichte van de benchmark:

                                           11,12&13
Tabel 3-2 Milieuprestatie 2019 Benchmark
 2019                                                                        Staphorst14           Klasse D15         Score

 Scheidingspercentage totaal                                                     88%                   75%

 Restafval totaal (kg/inw)                                                        56                   127

              Fijn huishoudelijk afval

 Scheidingspercentage fijn huishoudelijk afval                                   84%                  70%

 Fijn restafval (kg/inw)                                                         54,8                  111

 Groente-, fruit- en tuinafval (kg/inw)                                          183,7                 137

 Oud papier en karton (kg/inw)                                                   51,9                   58

 Plastic, metalen en drankenkartons (kg/inw)                                     32,2                   32

 Glas verpakkingen (kg/inw)                                                      17,2                   22

 Textiel (kg/inw)                                                                 7,5                  5,9

              Grof huishoudelijk afval

 Grof restafval (kg/inw)                                                          0,9                   17

 Legenda:
                 Boven het klasse-gemiddelde (>5%)
                 Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%)
                 Onder het klasse-gemiddelde (<-5%)

Gemeenten in de regio
We vergelijken de prestaties van Staphorst ook met vergelijkbare ROVA gemeenten. Dit zijn ROVA
gemeenten: Dalfsen, Dinkelland, Ommen, Olst Wijhe en Tubbergen.




11
   Bron: CBS, Statline, Huishoudelijk afval per gemeente per inwoner peiljaar 2019 – hoeveelheden afval per inwoner
12
   Bron: Benchmark huishoudelijkafval, peiljaar 2019 – scheidingspercentages totaal
13
   Bron: Sorteeranalyses 2019 Staphorst – ROVA – scheidingspercentages grof en fijn restafval
14
   Bron: CBS, Statline, Huishoudelijk afval per gemeente per inwoner
15
   Bron: Benchmark huishoudelijkafval, peiljaar 2019


30-11-2021      RKC STAPHORST                               BH8779IBRP2104270915-1       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Tabel 3-3 Samenstelling benchmark met buurtgemeenten16
                                                                                            Omgekeerd   Uitvoering
     Gemeente      Inwoners     Stedelijkheid     Hoogbouw           Tariefsysteem17
                                                                                            inzamelen     ROVA

Dalfsen              28.543           5                D             Volume/frequentie         Ja          Ja

Dinkelland           26.406           5                D             Volume/frequentie         Ja          Ja

Ommen                17.911           5                D                 Dure zak              Ja          Ja

Olst Wijhe           18.162           5                D             Volume/frequentie         Ja          Ja

Tubbergen            21.276           5                D             Volume/frequentie         Ja          Ja

Staphorst            17.074           5                D             Volume/frequentie         Ja          Ja


Het onderstaande dashboard geeft een overzicht van de belangrijkste prestaties:




Figuur 3.8 Dashboard benchmark. Bron: CBS, Statline peiljaar 2019.


Uit het dashboard kan worden opgemaakt dat Staphorst (in het lichtblauw) op de meeste parameters
gemiddeld beter presteert qua milieuprestaties ten opzichte van andere ROVA gemeenten. Staphorst doet
het vooral goed bij de hoeveelheid fijn- en grof restafval en het scheidingspercentage.

Ook kan worden opgemaakt dat vrijwel alle ROVA gemeenten beter presteren qua milieuprestaties dan de
landelijke benchmark en het Nederlandse gemiddelde.




16
     Jaarverslag 2020-ROVA en inwoner data CBS
17
     Bron: Benchmark Afval peiljaar 2019, VANG


30-11-2021      RKC STAPHORST                              BH8779IBRP2104270915-1      24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>3.2          Kostenprestaties (efficiëntie)
In deze pararaaf worden de volgende deelvragen beantwoord:

Gerealiseerde prestaties

                                                              De kosten van het afvalbeheer in Staphorst zijn
                                                              marktconform in vergelijking met de benchmark en andere
4.   Is het huidige afvalbeheer doelmatig (uitgedrukt in      ROVA-gemeenten.
     euro’s per taak of inspanning)?
                                                              De kosten voor de verschillende taken zijn ieder
                                                              marktconform in vergelijking met de benchmark.

5.   Welke rol speelt het systeem van Diftar voor wat         Diftar leidt tot goede kostenprestaties in Staphorst.
     betreft de verdeling van de lastendruk? Is het
     gevormde beleid o.a. rond de toepassing van Diftar
     effectief?                                               Diftar is gebaseerd op het principe “de vervuiler betaalt”.

7.   Hoe verhouden de afvalbeheerprestaties (kosten)
                                                              De totale kosten per aansluiting (afvalstoffenheffing) zijn
     ten aanzien van landelijke benchmarks en andere
                                                              gelijk aan het benchmarkgemiddelde (of lager).
     ROVA-gemeenten?



3.2.1        Kosten afvalbeheer
Om de doelmatigheid van het afvalbeheer te bepalen kijken we eerst naar de kostenstructuur. Als
onderdeel van de kostenstructuur gaan we in op:
   • Kostenallocatiemodel (Boxenmodel) ROVA.
   • Gemeentelijke kosten vanuit ROVA.
   • Totale kosten gemeentelijk afvalbeheer en hoogte afvalstoffenheffing.

Als opmerking vooraf geldt dat er voor het bepalen van de kosten en afvalstoffenheffing per huishouden
het aantal huishoudens van belang is. Hiervoor zijn verschillende data(bronnen) en peildata (begin jaar /
einde jaar / gemiddelde jaar) te hanteren. Om zoveel mogelijk herkenbare kostendata te gebruiken is hier
gekozen voor het aantal dat ook door ROVA wordt gehanteerd, zijnde 5.781.

Kostenallocatiemodel (Boxenmodel) ROVA
ROVA is neergezet als collectief model. Daarvoor was er e.e.a. via Regio IJssel-Vecht georganiseerd. Dit
is vervolgens allemaal in ROVA ingebracht. De gemeentebegroting afval is daarbij overgedragen aan
ROVA. Wel is daarbij meteen een eerste kostenbesparing meegenomen. Binnen ROVA worden een
aantal posten 1-op-1 afgerekend met de gemeente en worden algemene kosten collectief gedragen.
Hiervoor is een afrekenmodel ontwikkeld volgens het zogenaamde boxenmodel dat bestaat uit drie
boxen/onderdelen.

Grofweg is de indeling als volgt (gemeentelijke interpretatie):
   • Box 1 betreft een verrekening op basis van aantal ledigingen van/stortingen in containers.
   • Box 2 betreft een verrekening op basis van aantal aansluitingen.
   • Box 3 betreft een verrekening op basis van afvalhoeveelheden.

In bijlage 2 is een toelichting opgenomen op het boxenmodel. Opmerkelijk is dat er voor gekozen is om de
btw niet te verrekenen in het tarief waardoor de dekkingsgraad van de kosten van het afvalbeheer lager
uitvalt. De btw lasten komen ten laste van de algemene middelen. Ook wordt een deel van de
overheadkosten van de gemeentelijke organisatie niet doorbelast in de afvalstoffenheffing. Ook dit leidt tot
een lagere dekking binnen de afvalstoffenheffing (zie ook paragraaf 2.2).




30-11-2021     RKC STAPHORST                               BH8779IBRP2104270915-1     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Het Boxenmodel roept een aantal vragen op. Met name de kortingen zoals ‘Logistieke korting’, en ‘Korting
i.v.m. Box 1’. Ook roept de post ‘Totaal overige taken afvalverwijdering’ vragen op omdat het als een
restpost ten opzichte van een voorschot wordt gepresenteerd. In feite wordt hier het basisbedrag bedoeld
voor de hierboven genoemde basis dienstverlening.

ROVA heeft aangegeven dat door verstrijking van tijd het Boxenmodel inmiddels meer vragen oproept en
dat ze bezig is met een actualisatie om te zorgen dat er een transparant afrekenmodel blijft bestaan. De
financieel contactambtenaren zijn betrokken bij een nieuwe opzet voor het boxenmodel. Momenteel loopt
de voorbereiding waarbij jaar 2022 volgens het nieuw contourenmodel wordt ingeregeld. Dit zal een
nieuwe opzet van de begroting en eindafrekening opleveren. Belangrijk daarbij is hoe het DVO-bedrag
transparanter kan worden gemaakt. Onderdeel van de zoektocht is daarbij: Kun je meer inzicht geven
zonder bedrijfsgevoelige informatie prijs te geven?

Kern van de actualisatie is dat ROVA het huidige Boxenmodel wil indelen in herkenbare posten waarbij
logistiek, infrastructuur, verwerking en diverse andere producten en diensten herkenbaar worden
uitgesplitst.

Gemeentelijke kosten vanuit ROVA
ROVA rapporteert in haar Grondstoffenmonitor 2020 een grafisch overzicht van de ontwikkeling in de
eindafrekening over de jaren 2012 tot en met 2020. Deze is hieronder weergegeven.




Figuur 3.9 Eindafrekening ROVA 2012-2019.




30-11-2021    RKC STAPHORST                     BH8779IBRP2104270915-1   26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>De volgende tabel geeft een overzicht van de totale kosten (excl. BTW) die voor 2019 als eindbedrag in
rekening zijn gebracht door ROVA18.

Tabel 3-4 Overzicht kostenposten ROVA 2019.
                                                                                                    Euro per huishouden
 Kostenpost                                                         TOTAAL 2019 (euro)
                                                                                                       (gemiddeld 2019)

 Kosten box 1                                                               184.669                           31,94

 Kosten box 2                                                               847.609                          146,62

 -Waarvan ‘Overige taken afvalverwijdering’                       476.297                          82,39

 Kosten box 3                                                               133.284                           23,06

 Subtotaal ROVA                                                            1.165.562                           202


Uit de tabel wordt duidelijk dat het tarief “Overige taken afvalverwijdering” een groot deel van de kosten
met zich meebrengt. ROVA heeft aangegeven dat de algemene kosten in een algemene post ROVA
(Totaal overige taken afvalverwijdering) als vaste basisvergoeding zijn opgenomen. ROVA streeft naar
zoveel mogelijk uniformiteit van dienstverlening. Ook de contributievergoeding (algemene kosten) moet
worden gezien als collectief. Deze vaste basisvergoeding in het boxen-model is niet voor elke gemeente
gelijk.

De basisvergoeding bevat de volgende hoofdelementen die grotendeels afkomstig zijn uit de
oorspronkelijke gemeentebegrotingen en op onderdelen daarna zijn aangevuld of gewijzigd (bijvoorbeeld
bij beleidswijzigingen):
     • Inzameling restafval, GFT-afval, KGA, glas, e-waste.
     • Afschrijving en onderhoud containerpark (mini’s en ondergrondse containers).
     • Beheer en organisatie ROVA (beheer en organisatie, beleid, communicatie, afvalkalender,
         afvalapp, projectmanagement, bewonersonderzoek, natuurlijk schoon, sorteeranalyses).
Deze post bevat niet de inzameling en sortering van PMD, kosten Diftar, Kringloop en Milieubrengstation.
Die posten worden in de eindafrekening apart vermeld.
ROVA geeft aan dat sinds de oprichting van ROVA ze veel ontwikkelingen heeft gedaan. Aanvullende
diensten met betrekking tot beleid en communicatie en projectmanagement zijn toegevoegd zonder
additionele vergoedingen (voordelen van schaalvergroting).

Om de kosten van de uitvoering van het afvalbeheer te vergelijken kan in principe worden gekeken naar
de kosten per taak. De hiervoor noodzakelijke kostendetaillering per taak ontbreekt echter. Door de
relatief grote post ‘Overige taken afvalverwijdering’ zijn de kosten van het afvalbeheer niet op elk
taakniveau inzichtelijk te maken. Zoals reeds bij de behandeling van het allocatiemodel hierboven is
besproken, kent dit tarief verschillende onderdelen. Deze worden niet op de afrekening uitgesplitst
verstrekt. Navraag bij ROVA heeft een gedeelde uitsplitsing opgeleverd in de volgende drie
subcategorieën:
• Inzameling restafval, GFT, KGA, glas, e-waste.
• Beheer en organisatie.
• Afschrijving en onderhoud mini’s en ondergrondse containers.

Op basis van deze indeling is het tot op zekere hoogte mogelijk een vergelijking te maken op een meer
geaggregeerd kostenniveau. Deze is in de volgende tabel opgenomen. Opgemerkt wordt dat de kosten
van de benchmark geen kostenvergelijking kent voor KGA en e-waste welke bij ROVA deel uitmaken van
de kosten in Box 1. De benchmark drukt in de vergelijking dus een iets te laag kostenniveau uit.

18
  Bron: Eindafrekening gemeente Staphorst ROVA 2019. Opmerking: niet alle subposten zijn overgenomen. Door
afrondingsverschillen en verschil in uitgangspunten met betrekking tot aantal huishoudens komen het beschikbaar gestelde
gemeentelijk overzicht en de eindafrekening van ROVA niet overeen.


30-11-2021     RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Tabel 3-5 Overzicht kostenposten ROVA 2019 in vergelijking met benchmark ( per huishouden).
                                                            Rova                                         Klasse D19
                                          Inzamelkosten      Verwerkingskosten        Inzamelkosten         Verwerkingskosten
Restafval, GFT, KGA, glas, e-                                                                    €18II                €28II
                                               €74,69
wasteI                                                                                           €22II                €16II
         III
OPK                                            €15,55                                            €12                  €-10
         IV
Pmd                                            €9,07                 €72,72                      €17                  €24
Glas                                                                                                        €1,7
               V
Textiel                                        €3,36                                                         -
Gha                                            €12,43                                            €16                  €15
Subtotaal                                                   € 188                                          € 160
OverheadVII                                                €13,80
Subtotaal ROVA                                              € 202
                           VI
Vergoeding Afvalfonds                                      €-34,88
Totaal afvalbeheer ROVA                                  € 167 p/hh                                      €157 p/hh
I
 Betreft kosten Box 1 en Kosten Diftar, Korting i.v.m. Box 1, BTW Box 1 en Logistieke korting. Opmerking: de benchmark kent
geen kosten voor KGA en e-waste waar deze in kosten ROVA wel zijn meegenomen.
II
     Exclusief kosten KGA en e-waste. Deze zijn niet in de benchmark opgenomen.
III
    Dit is inclusief een vergoeding van €6,82 die is uitbetaald aan verenigingen.
IV
    Exclusief opbrengsten vanuit Afvalfonds.
V
  Inclusief Kosten Afhandeling kosten Regionaal Textiel Sorteer Centrum 2018 en 2019.
VI
    Exclusief zwerfvuilvergoeding. Deze wordt in de benchmark en voor de vergelijkbaarheid derhalve ook hier buiten beschouwing
gelaten.
VII
    Email correspondentie met Rova.


De kosten in bovenstaande tabel geven slechts de hoogte van de kosten weer. Zoals de tabel laat zien
zijn de totale afvalbeheerkosten per huishouden iets hoger dan het gemiddelde van vergelijkbare
gemeenten uit de landelijke benchmark (klasse D). Los hiervan wordt opgemerkt dat een vergelijking op
basis van kosten per taak (bijvoorbeeld inzameling restafval) in de loop der jaren steeds complexer is
geworden. Door variatie in inzamelsystemen zoals verschil in ledigingsfrequentie en in inzamelmiddel en
door verschillen in afvalhoeveelheden zijn de inzamelkosten per huishouden minder goed vergelijkbaar
geworden.

Om over de effectiviteit of doelmatigheid van de bestede middelen uitspraken te kunnen doen moet niet
enkel gekeken worden naar de kosten van de inspanning maar tevens naar het behaalde resultaat. In
onderstaande tabel worden daarom de uitgaven voor het afvalbeheer afgezet tegen het behaalde
scheidingsresultaat.
Tabel 3-6 Overzicht kosten per procentpunt afvalscheiding Staphorst 2019 in vergelijking met resultaten benchmark.
      2019                                                                        Staphorst               Klasse D            Score

      Scheidingspercentage totaal                                                   88%                     75%

      Totaal afvalbeheerkosten                                                      €167                    €157

      Kosten per procentpunt afvalscheiding                                         €1,89                   €2,09

      Legenda:
                   Boven het klasse-gemiddelde (>5%)
                   Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%)
                   Onder het klasse-gemiddelde (<-5%)



19
      Bron: Benchmark huishoudelijkafval, peiljaar 2019, bewerking RHDHV


30-11-2021         RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1         28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>De tabel laat zien dat de kosten per procentpunt afvalscheiding van Staphorst lager zijn dan het
gemiddelde bij vergelijkbare gemeenten in de benchmark. Tegen iets hogere kosten realiseert gemeente
Staphorst echter wel een substantieel hoger scheidingsrendement dan de vergelijkbare gemeenten (88%
versus 75%).


                                                       Restafval (2018) en afvalbeheerkosten (2020) per gemeente
     Gemiddelde afvalbeheerkosten per huishouden




                                                      Staphorst
                    per jaar (in €)




                                                                                   Restafval (kg / inwoner / jaar)
                                                   Tariefsystemen:   vast tarief        aantal personen          Diftar

Figuur 3.10 Hoeveelheid restafval in relatie tot de hoogte en type afvalstoffenheffing (bron: RWS - Afvalstoffenheffing 2020,
bewerking RHDHV).


Een vergelijkbare conclusie kunnen we trekken wanneer we kijken naar de hoogte van de
afvalbeheerkosten20 in relatie tot de hoeveelheid restafval, zie figuur 10. De totale uitgaven minus
gerelateerde inkomsten (exclusief geïnde afvalstoffenheffing) in kader van het afvalbeheer bedroegen in
2019 circa €173 - 212, afhankelijk van de toerekeningen in de afvalstoffenheffing, zie ook paragraaf
hieronder. Uit de figuur blijkt dat gemeente Staphorst relatief lage afvalbeheerkosten kent met daarbij een
relatief lage hoeveelheid restafval21.

Totale kosten gemeentelijk afvalbeheer en hoogte afvalstoffenheffing
De afvalstoffenheffing die huishoudens betalen, moeten de kosten die de gemeente maakt voor het
inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval dekken. De afvalstoffenheffing mag maximaal
kostendekkend zijn. De opbrengst van de afvalstoffenheffing hoeft niet toereikend te zijn: eventuele extra
kosten voor de inzameling mogen ook vanuit andere geldstromen worden gedekt. Staphorst hanteert een
tariefsysteem voor de afvalstoffenheffing waarbij onderscheid gemaakt wordt in een vastrecht en een
bedrag dat betaald wordt voor het aantal keer dat restafval wordt aangeboden. Voor het ophalen van
GFT-afval (groente-, fruit- en tuinafval) en PMD (plastic- en metalen verpakkingen(blik) en
drankenkartons), Klein Chemisch Afval (KCA) en oud papier betaalt de burger geen variabel bedrag per
lediging. Het vastrecht bedraagt in 2021 € 169,- per jaar.


20
   Afvalbeheerkosten is hier het gewogen gemiddelde van het aantal een- en meer-persoonsheffingen binnen een gemeente met
behulp van het kostendekkingspercentage opgeschaald naar 100 procent kostendekking. De op deze wijze bepaalde
afvalbeheerkosten zijn niet voor 100% correct. Dit komt omdat gemeenten verschillende definities aanhouden van kostendekking. Bij
sommige gemeenten is de kwijtschelding in de kostendekking verwerkt. Daarnaast neemt niet iedere gemeente de BTW mee in het
kostendekkingspercentage. Maar omdat de meeste gemeenten dit elk jaar op dezelfde wijze zullen opgeven, kan op deze manier de
ontwikkeling van de beheerkosten op de meest betrouwbare wijze worden bepaald (bron: RWS- Afvalstoffenheffing 2019).
21
   Gemeente Staphorst komt in de RWS-rapportage op €180 per huishouden als gemiddeld tarief.


30-11-2021                                         RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Voor het bepalen van de hoogte en de opbouw van de afvalstoffenheffing zijn de volgende bronnen
geraadpleegd:
    • Begroting 2019 - Uiteenzetting financiële positie en de toelichting (begrotingsapp.nl), voor bepalen
       van de begrote uitgaven.
    • Begroting 2021 - Paragraaf 7 - Lokale heffingen (begrotingsapp.nl), voor de realisatie 2019 zoals
       opgenomen in de programmabegroting.
    • Eindafrekening ROVA, voor bepalen van totale kosten ophalen huisvuil op basis van realisatie
       ROVA (deze wijkt af van de realisatie zoals opgenomen in de programmabegroting).
    • RWS- Afvalstoffenheffing 2019 voor de vergelijking met andere gemeenten.

Tabel 3-7 Overzicht opbouw afvalstoffenheffing; bedragen; bron: Begroting 2019 en 2021 - Uiteenzetting financiële positie en de
toelichting; bron: begrotingsapp.nl. Tussen haakjes () is de realisatie weergegeven op basis van eindafrekening ROVA.
                                                                 Begroot 2019          Realisatie 2019         Realisatie per
                                                                  (x €1.000)             (x €1.000)           huishouden (€)
                                                                                                   1.249                 216,05
 Totaal kosten ophalen huisvuil (ROVA)                                      1.171
                                                                                                  (1.166)               (201,62)

 Gemeentelijke lasten:

 - Kosten overhead                                             40                     35                     6,05

 - Kosten straatvegen (25%)                                    22                     19                     3,29

 - Doorberekening BTW-aandeel door invoering BCF               234                    220                    38,06

 - Kwijtschelding                                              27                     30                     5,19

 Subtotaal gemeentelijke lasten                                               323                     304                     53

 Totale uitgaven                                                            1.494                  1.553              269 (254)

 Gerelateerde inkomsten:

 Overige baten (o.a. vergoeding verpakkingsafval en
 dividend)                                                                    -285                   -330                    -57

 Uitgaven minus gerelateerde inkomsten                                      1.209                  1.223              212 (197)

 Baten afvalstoffenheffing                                                    -988                   -998                   -173

 Saldo*                                                                       220                     225                39 (24)

 Storting / Onttrekking reserve matiging
 afvalstoffenheffing*                                                         -220                   -225                    -39

 * Een positief saldo betekent hier meer uitgaven dan inkomsten. Een negatieve onttrekking betekent dat ingeteerd
 wordt op de reserve.


De opbouw van de gemeentelijke afvalstoffenheffing en de kosten van het afvalbeheer is in bovenstaande
tabel weergegeven. De kosten op basis van de eindafrekening van ROVA is daarbij tussen haakjes ()
opgenomen. Deze wijkt af van de realisatie 2019 zoals opgenomen in de programmabegroting 2021. De
oorzaak hiervan is niet bekend.

Aan de opbouw van de afvalstoffenheffing vallen een aantal dingen op:
   • Kostendekking: de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing dekken de kosten niet. Er is in zowel
       de begroting als de realisatie een onttrekking van de reserve matiging afvalstoffenheffing
       opgenomen. In de realisatie betreft dit een omvang van €39 per huishouden. Overigens maakt
       de gemeente gebruik van een externe dienst om de kostendekkendheid te bepalen.
   • Realisatieverschil: wat in de tabel opvalt is dat de realisatie in de programmabegroting niet gelijk
       is aan de realisatie zoals die op basis van de eindafrekening van ROVA wordt gehanteerd.
30-11-2021     RKC STAPHORST                                 BH8779IBRP2104270915-1        30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>             Mogelijk dat de post ‘Totaal kosten ophalen huisvuil’ een andere invulling geeft aan de
             verrekening van baten en lasten over het jaar heen en/of nog een aanvullende kostenpost kent.
             Het uiteindelijke verschil dat hierdoor ontstaat bedraagt circa € 83.000 of €14 per huishouden.
       •     Verhoging afvalstoffenheffing: De afvalstoffenheffing in Staphorst is niet kostendekkend.
             Jaarlijks wordt ingeteerd op de ‘reserve matiging tarief afvalstoffenheffing’. Uit de begroting 2021
             blijkt dat deze ook niet langer toereikend is. Als toelichting voor de verhoging van het vast recht
             van €140 naar €169 wordt aangegeven: “De ‘reserve matiging tarief afvalstoffenheffing’ is in 2021
             niet meer toereikend. Door de verhoging van de afvalstoffenbelasting die de landelijke overheid
             heeft ingevoerd, stijgen de verwerkingskosten. Naar verwachting zal deze belasting de komende
             jaren verder stijgen, waardoor de verbranding van restafval steeds duurder wordt. Daarnaast is er
             sprake van een toenemende vervuiling van de grondstoffen. De kwaliteit neemt af, waardoor meer
             afgekeurd materiaal moet worden verbrand. Dit kan niet worden gerecycled. Ook is er sprake van
             dalende opbrengsten uit PMD, oud papier en textiel en lagere dividenduitkering. Al met al zorgen
             deze redenen voor een verhoging van het tarief.”

3.2.2         Rol Diftar in de verdeling van de lastendruk
Diftar gemeenten hebben gemiddeld gezien een lagere afvalstoffenheffing. Dit is gerelateerd aan de
lagere hoeveelheid restafval per inwoner, waardoor de gemeente bespaart op restafvalverwerkingskosten.
In meerpersoonshuishoudens is dit verschil gemiddeld € 64 per jaar22.

In veel gemeenten kan de afvalstoffenheffing worden kwijtgescholden op basis van regelingen voor
minima of voor inwoners met een medische indicatie omdat deze inwoners hun medisch (rest) afval niet
kunnen beperken. Voor Diftar gemeenten zijn hiervoor diverse regelingen om inwoners tegemoet te
komen. Naast kwijtschelding van het vaste deel van de afvalstoffenheffing wordt vaak ook het variabele
deel (deels) kwijtgescholden.

In gemeente Staphorst kunnen inwoners kwijtschelding aanvragen voor het vast recht van de
afvalstoffenheffing en de afrekening van maximaal 6 containerledigingen. Dit zijn meer ledigingen dan het
aantal op basis waarvan de begroting wordt vastgesteld (zijnde 3,8 ledigingen). Het gemiddelde aantal
ledigingen bedroeg in 2019 3,3. Financieel bezien komen inwoners die in aanmerking komen voor
kwijtschelding dus daarmee in aanmerking voor meer dan noodzakelijk voor volledige kwijtschelding.



3.3           Serviceprestaties (bewonerstevredenheid)
In deze pararaaf worden de volgende deelvragen beantwoord:

                                                                         De dienstverlening in de gemeente Staphorst is
                                                                         hoogwaardig.
6.       Is de dienstverlening voor afvalinzameling                      Minimaal XX% van de bewoners is tevreden.
         hoogwaardig en zijn bewoners daarover tevreden en
         goed geïnformeerd (communicatie)?                               Er is goed inzicht in het aantal en type meldingen.

                                                                         Bewoners zijn goed geïnformeerd (communicatie).

7.       Hoe verhouden de afvalbeheerprestaties (service)
                                                                        Serviceprestaties (voor halen en brengen) zijn
         ten aanzien van landelijke benchmarks en andere
                                                                        minimaal gelijkwaardig aan de benchmark.
         ROVA-gemeenten?




22
     Bron: Diftar als beleidsinstrument bij huishoudelijk afvalbeheer, RWS/IPR Normag, januari 2021.


30-11-2021        RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>3.3.1        Prestaties tevredenheid inwoners
Om de bewonerstevredenheid te kunnen bepalen, is het bewonersonderzoek van 2020 gebruikt. Dit
onderzoek is destijds via Integron uitgezet in opdracht van de gemeente en ROVA. De enquête is door
300 inwoners ingevuld. Hiervan waren 272 laagbouw bewoners en 22 hoogbouw bewoners.
De enquête betrof vragen over de tevredenheid over de afvalservice, kennis over afval scheiden en de
opinie over (stimulerings-)maatregelen.

Kwaliteit dienstverlening
Bewoners zijn over het algemeen (zeer) tevreden over de afvalservice in de gemeente (score 7,7).
Tevredenheid is het hoogst over het klantcontact (8,3). De mensen zijn tevreden over deze service door
de:
    • Bereikbaarheid van het klantcontactcentrum.
    • Klantvriendelijkheid van de medewerker.
    • Kwaliteit van de afhandeling.
    • Snelheid van de afhandeling.

Het minst tevreden zijn ze over het grof huishoudelijk afval (6,7 is neutraal). Onvree komt voort uit de
mogelijkheid om grof huishoudelijk afval aan te bieden / weg te brengen. Dit wordt nu tegen betaling
opgehaald door ROVA. Verder kunnen inwoners het grofafval naar de milieustraat brengen, daar wordt
het tegen betaling ingenomen.

Het gros van de bewoners is tevreden over de inzameling van de afvalstromen. Men is over het algemeen
het meest tevreden over de inzameling van het papier en karton, restafval en PMD (7,9 of hoger).

De algemene tevredenheid ligt bij hoogbouwhuishoudens (7,74) iets hoger dan bij laagbouwbewoners
(7,68). Het verschil is marginaal en is volgens het bewonersonderzoek altijd kleiner dan 0,4 punten
verschil. Laagbouwbewoners zijn iets meer tevreden over de inzameling van het GFT en grofvuil (ca. 0,5
verschil).




Figuur 3.11 Staphorst – Tevredenheid over succesgebied – inwonersonderzoek 2020 Integron.

30-11-2021     RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1      32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Kennis en motivatie bewoners
Uit de enquête blijkt dat de inwoners van Staphorst het gros van hun afval weten te scheiden. Met name
PMD, GFT, glas en papier en karton worden apart aangeboden. De stromen GFT, OPK, PMD, glas, en
textiel worden meer gescheiden dan de ROVA benchmark gemeenten. Stromen die minder (goed)
worden gescheiden zijn frituurvet en grof tuinafval (<85%).




Figuur 3.12 Staphorst – afvalscheiding – inwonersonderzoek 2020 Integron


De voornaamste motivaties voor afval scheiden in Staphorst zijn:
   1. Geldbesparing, lagere afvalstoffenheffing (32%).
   2. Er staan voldoende containers in de buurt om het afval mee te scheiden (31%).
   3. Helpen met het milieu te verbeteren (27%).

Meldingen en klachten
Het aantal klachten en meldingen bij het ROVA klantcontactcentrum is beperkt. Met gemiddeld 1,4
klachten per 1.000 inwoners in 2019 ligt het gemiddelde ruim onder de maximale norm van 2 klachten per
1.000 huishoudens, evenals onder het gemiddelde van ROVA-gemeenten in regio IJssel-Vecht. Het
betreft voornamelijk inzamelings-gerelateerde klachten van de verschillende fracties (niet geledigde
minicontainers). In 2020 is er bij Staphorst een afwijkende hoeveelheid geregistreerde klachten te zien, dit
is te herleiden naar een fout van de chauffeur van Suez waarbij een deel van de oud papier-route niet
gereden is in de maand januari.




30-11-2021     RKC STAPHORST                               BH8779IBRP2104270915-1   33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Figuur 3.13 Klachten per 1.000 inwoners peiljaar 2015-2020 en het totaal aantal geregistreerde meldingen incl. klachten per 1.000
inwoners. Bron: Klantcontactcentrum klachten en meldingen gemeente Steenwijkerland en Staphorst, 25 juni 2021


Het aantal geregistreerde meldingen vanuit Staphorst ligt ook onder het ROVA gemiddelde. De meest
voorkomende meldingen zijn aanvraag van milieupassen, containerdiensten, storingen aan
verzamelcontainers en aanvragen van inzamelkalenders.

3.3.2        Prestaties afvalservice
De kwaliteit van de dienstverlening van ROVA (prestaties afvalservice) wordt bepaald op basis van de
methode die ook wordt gebruikt bij de landelijke benchmark afval. De prestaties van Staphorst worden
hiermee vergeleken (met hoogbouw klasse D), net zoals bij de milieu- en kostenprestaties. De service
wordt uitgesplitst in de volgende onderdelen:
    1. Service aan huis (bijv. minicontainers).
    2. Service brengvoorzieningen (bijv. ondergrondse containers).
    3. Service afvalbrengstation (in Zwolle).
Het serviceniveau wordt door de gemeente bepaald en vastgelegd in de DVO met ROVA. De uitvoering
wordt gedaan door ROVA.

Het dashboard op de volgende pagina geeft in één oogopslag de serviceprestaties weer.

Service aan huis
De service aan huis is in het dashboard op de volgende pagina weergegeven als de inzamelfrequentie:
het aantal keer per jaar dat een container aan huis wordt geledigd. Het getal 26 voor GFT betekent dat de
minicontainer 26 maal per jaar aan huis wordt geledigd.

Afvalstroom                    Ophaalfrequentie Staphorst
GFT                            Mini-containers 1 x 2 weken

                               Mini-containers 1 x 4 weken.
PMD
                               Hoogbouw gebruikt ondergrondse containers

OPK                            Mini-containers 1 x 4 weken

                               Mini-containers 1 x 8 weken
Rest
                               Hoogbouw gebruikt ondergrondse containers
Bron: https://www.staphorst.nl/inwoners/onderwerpen-a-z_42831/product/afval-huishoudelijk-afval_15.html


De aan huis service (laagbouw) in Staphorst is redelijk in lijn met die van de benchmark. Het effect van de
strategie die Staphorst toepast (servicedifferentiatie in combinatie met tariefdifferentiatie) is te zien in de
prestaties: hogere service op grondstoffen tegenover een lage service op ophalen restafval (13x per jaar).

30-11-2021     RKC STAPHORST                                 BH8779IBRP2104270915-1       34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Daarbij geldt wel dat er ook kosten per aanbieding van restafval in rekening worden gebracht. Het
milieuresultaat laat zien dat dit ook effect heeft: de hoeveelheid restafval bij huishoudens is met 56 kg/inw
laag.

Opvallend zijn de lagere scores op de ophaalfrequentie voor PMD en restafval. De ophaalfrequentie van
het restafval is lager dan de benchmark (meer dan 10% verschil) en kleurt daarom rood. Er is bewust
gekozen voor een lage ophaalfrequentie, om afvalscheiding te stimuleren. De ledigingsfrequentie van het
PMD is in verhouding tot andere klasse D gemeenten aan de lage kant. De ophaalfrequentie van het
GFT-afval is gelijk aan de benchmark met een verchil tussen de 0-5%.

                                                                    Staphorst                Klasse D23        Score

                                                                      Service aan huis (ophaalfrequentie per jaar)

     Groente-, fruit- en tuinafval                                      26                      28

     Oud papier en karton                                               13                      15

     Plastic-, metalen en drankenkartons                                13                      21

     Textiel                                                          N.v.t.                     4                   -

     Fijn restafval                                                     6                       19

                                                                   Service Brengvoorzieningen (Wha’s per container)

     Groente-, fruit- en tuinafval                                    N.v.t.                    32                   -

     Oud papier en karton                                             N.v.t.                   1678

     Plastic, metalen en drankenkartons                               1.987*                    461

     Glasverpakkingen                                                  314                     n.v.t.                -

     Textiel                                                           994                     1.133

     Fijn restafval                                                    542                      49

                                                                                Service Afvalbrengstation

     Milieustraat (huishoudens per milieustraat)                      5.962                   12.000

     Aantal afvalstromen milieustraat                                   26                      24

     Openingsuren doordeweeks                                         46,25                     31

     Openingsuren zaterdag                                              8                        5

Legenda:
                      Boven het klasse-gemiddelde (>5%)
                      Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%)
                      Onder het klasse-gemiddelde (<-5%)




23
     Bron: Benchmark huishoudelijkafval, klasse D, Peiljaar 2019


30-11-2021        RKC STAPHORST                                BH8779IBRP2104270915-1   35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Service brengvoorzieningen
Het dashboard laat zien dat Staphorst een gemiddeld tot laag serviceniveau heeft voor de
brengvoorzieningen ten opzichte van de benchmark. Het serviceniveau wordt uitgedrukt als het aantal
aansluitingen dat gebruik moet maken van één brengvoorziening (voor textiel bijv. 994 Wha’s op één
container).

Voor de brengvoorzieningen voor het restafval scoort de gemeente lager dan het gemiddelde in de
hoogbouwklasse D gemeenten. Dit is te verklaren doordat laagbouwhuishoudens over een mini-container
beschikken. De ondergrondse containers voor restafval (11 stuks) zijn voor de hoogbouw woningen en
dienen als overloopservice; wanneer men onvoldoende ruimte in de mini-container heeft kan men het
restafval hier kwijt. Deze containers zijn vaak op centrale plekken (zoals bij de supermarkt) opgesteld.

De drie ondergrondse PMD-containers zijn ter beschikking gesteld aan enkel hoogbouwhuishoudens. Het
aantal huishoudens per rest- en PMD-container zal dus lager liggen dan in de tabel wordt weergeven. In
de tabel staan namelijk het aantal ondergrondse containers per stroom / het aantal huishoudens van de
gemeente, hoogbouwhuishoudens aantallen zijn niet bekend.

Service grofvuil / Afvalbrengstation
De milieustraat die voornamelijk wordt gebruikt door de inwoners van de gemeente Staphorst ligt in
Zwolle, Rijnlandstraat 2. Inwoners van Staphorst scoren de tevredenheid over het grofvuil met een 6,7. Dit
ligt rond het gemiddelde van de ROVA Benchmark, een 6,8. Uit de rapportage blijkt er vooral onvree te
zijn over de kosten die in rekening worden gebracht voor het aanbieden van grofvuil. In de gemeente
Staphorst kunnen inwoners grofvuil laten ophalen tegen betaling én tegen betaling inleveren bij de
milieustraat in Zwolle. De gemeente krijgt van inwoners terug dat deze te ver weg gelegen is.

Klantonderzoek ROVA
ROVA heeft zelf een klantenonderzoek uitgevoerd in oktober 2020 24 . Er hebben 300 inwoners van
gemeente meegedaan aan het onderzoek. De afvalinzameling (manier en frequentie) in de gemeente
Staphorst werd beoordeeld met het rapportcijfer 7,7. Inwoners van gemeente Staphorst gaven de
dienstverlening van ROVA ook het rapportcijfer 7,7.




24
     Bron: Bewonersonderzoek 2020 ROVA


30-11-2021      RKC STAPHORST                    BH8779IBRP2104270915-1   36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>4             Toekomstgerichtheid
                                                                                                           Opgave 1.
De ambitie van het Rijk is duidelijk: Nederland                                                            Minimaal
moet circulair zijn in 2050. Daartoe wil het Rijk                                                       gebruik primaire
samen met maatschappelijke partners in 2030                                                              grondstoffen
reeds een vermindering van 50% op gebruik
van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en                                                           Opgave 2. Zo
metalen) realiseren. Vanuit de Europese en                                                              lang en effectief
landelijke beleidskaders en programma’s zien                                                            mogelijk gebruik
                                                                                                        van grondstoffen
we vier grote transitie-opgaven:
    1. Minimaliseren primair
         grondstoffenverbruik.                                                                          Opgave 3. Geen
    2. Maximaliseren hergebruik van                                                                     afval (maximaal
         producten en grondstoffen.                                                                       hergebruik)
    3. Sluiten van materiaalketens (geen
         afval meer).
    4. Veranderen economisch systeem
                                                               Figuur 4.1 Transitie-opgaven grondstoffen voor een CE
         (circulaire businessmodellen).

Gemeenten hebben een belangrijke rol om de transitie naar een circulaire economie te versnellen of te
realiseren. Dit geldt met name voor de taken waarvoor gemeenten aan de lat staan. Huishoudelijk
afvalbeheer is daar één van en die momenteel ook in veel gemeenten een aandachtspunt is. Vanuit het
landelijke VANG-programma25 zijn er ook scherpe ambities voor 2020 en 2025 geformuleerd.

In dit hoofdstuk beschouwen we de toekomstgerichtheid van het afvalbeheer in Staphorst. Hierbij gaan we
vooral in op de ontwikkelingen die spelen en de mate waarin de gemeente mogelijkheden heeft om
andere keuzes te maken.

4.1           Ontwikkelingen
In deze pararaaf worden de volgende deelvragen beantwoord:


8.     Welke ontwikkelingen en/of problemen zijn er te
       benoemen op het gebied van (de techniek van)
       afvalinzameling en afvalscheiding, milieuaspecten     Gemeenteraad wordt goed geïnformeerd over ontwikkelingen
       en/of verdeling van lastendruk die voor de            en mogelijke alternatieven t.o.v. het huidige systeem
       gemeenteraad aanleiding kunnen zijn andere
       keuzes te maken?


9.     Zou nascheiding een haalbare en effectieve
                                                             Geen norm
       oplossing kunnen zijn voor Staphorst ?


Er zijn vele ontwikkelingen gaande in afvalland om milieu- en kostenprestaties te verbeteren. Enkele
ontwikkelen die vaak voorkomen, worden kort toegelicht en aangegeven wordt in hoeverre ROVA en
Staphorst hierop inspelen:
    • Fijnmazige monitoring (data science).
    • Nascheiding van afval.




25
     Van Afval Naar Grondstof


30-11-2021       RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1   37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Fijnmazige monitoring (data science)
Om gericht te kunnen sturen op basis van gedetailleerde management-informatie is het nodig op een zo
laag mogelijk abstractieniveau, zoals per verzamelcontainer, buurt of inzamelroute informatie te
verzamelen. ROVA voorziet dat er vanuit uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (met name
verpakkingen) er een soort systeem gaat ontstaan waarbinnen gemeenten worden afgerekend op de
kwaliteit ingezamelde grondstoffen. Gemeenten met een slechtere kwaliteit PMD krijgen dan mogelijk een
lagere vergoeding. Het beheersbaar houden van de kwaliteit van gescheiden afval-/grondstofstromen
vereist steeds meer detailinformatie en informatie-uitwisseling in de keten waarbij afgekeurde vrachten zo
specifiek mogelijk kunnen worden terugherleid naar wijk- of straatniveau. Zo kan de gemeente een andere
aanpak hanteren in buurten die bijvoorbeeld slecht scheiden ten opzichte van buurten die juist al erg goed
scheiden.

Nascheiding van restafval
Diverse gemeenten laten het restafval nascheiden of overwegen het restafval te laten nascheiden als
mogelijk alternatief voor het huidig systeem. Veelal betreft dit gemeenten of delen van gemeenten
(bepaalde buurten of inzamelroutes, zoals inzamelroutes uit hoogbouw) waarin afval slecht wordt
gescheiden aan de bron. Gemeenten kiezen er dan soms voor om (delen van) het restafval te laten
nascheiden om er nog zoveel mogelijk PMD uit te halen voordat het wordt verbrand. Dit kan in theorie
aanvullend op bronscheiding. Echter, als gevolg van beperkte capaciteit bij nascheiders en in verband met
de haalbaarheid van de businesscase eisen nascheiders tegenwoordig veelal dat na te scheiden restafval
geen bronscheiding voor PMD mag kennen.

In verband met slechte resultaten met brongescheiden PMD inzameling hebben met name diverse sterk
verstedelijkte gemeenten zoals Amsterdam en Utrecht inmiddels gekozen voor nascheiding van PMD.
Soms wordt ook vanuit serviceoverwegingen gekozen voor nascheiding van PMD. Wanneer
bronscheiding echter goede inzamelresultaten kent, ligt een overstap op nascheiding niet voor de hand.
De best presterende gemeenten in de benchmark kennen geen van allen enkel nascheiding maar louter
bronscheiding. Eén best practice gemeente kent nacheiding als aanvulling op brongescheiden PMD.
Daarbij, de vergoedingensystematiek vanuit de producentenverantwoordelijkheid is momenteel ook
dusdanig dat bij een hoge inzamelrespons via bronscheiding een overstap naar nascheiding duurder
uitvalt door lagere (vergoedings-)opbrengsten (kg en euro). Ook heeft nascheiding vooralsnog enkel
betrekking op de PMD stroom. Andere stromen zoals Gft, textiel en oud papier dienen ook bij nascheiding
van restafval nog steeds aan de bron te worden gescheiden.

De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om, bijvoorbeeld via werkbezoeken of specifieke vragen, zich
vanuit ROVA op de hoogte te laten stellen van relevante ontwikkelingen in het afvalbeheer.



4.2          Mogelijkheden beleidskeuzes
In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag omtrent ander beleidskeuzes:

10. Wat zijn de mogelijkheden voor de gemeente en         Staphorst kan haar eigen beleid bepalen en afwijken van de
    de ROVA om andere keuzes te maken? In                 “ROVA-standaard”
    hoeverre past dat binnen de huidige werkwijze via
    het deelnemerschap/ aandeelhouderschap van            Deelnemerschap/aandeelhouderschap beïnvloedt niet de
    ROVA?                                                 feitelijke uitvoering van de afvalinzameling




Mogelijkheden (afwijkende) beleidskeuzes
ROVA is een uitvoeringsorganisatie. Ze kan op basis van haar beschikbare expertise de gemeente
(College/raad) adviseren. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraad om beleid vast te stellen. Verandering
in beleid kan aanleiding zijn tot bijstelling van de dienstverleningsovereenkomst. ROVA geeft aan dat er
beleidsvrijheid is. Eén van de ROVA-deelnemende gemeenten, zijnde Bunschoten, staat momenteel ook

30-11-2021    RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1   38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>daadwerkelijk voor een transitie waarin ze overstapt op een andere beleidskeuze, zijnde nascheiding. Dit
voorbeeld laat zien dat er kan worden afgeweken van de “ROVA-standaard”. Wat bij beleidsverandering
wel speelt zijn de contractuele randvoorwaarden. Voor nascheiding geldt bijvoorbeeld dat er sprake is van
een contract voor restafvalverwerking. De beleidsvrijheid wordt daarmee voor de duur van het contract
mede bepaald door de contractuele voorwaarden.

Beïnvloeding uitvoering vanuit aandeelhouderschap
ROVA is juridisch beschouwd een privaatrechtelijke samenwerking via een Naamloze Vennootschap
(NV). Privaatrechtelijke samenwerking of uitvoering van taken in een privaatrechtelijke rechtsvorm komt
voor bij (gemeentelijke) taken waarbij het vanwege het karakter daarvan voor de hand ligt deze vorm te
kiezen, bijvoorbeeld bij gezamenlijke uitbesteding van afvalinzameling (Raad voor het openbaar bestuur,
2015). De Raad voor het openbaar bestuur geeft aan dat gemeenten veelal kiezen voor een
privaatrechtelijke variant vanwege de grotere flexibiliteit die dit zou bieden26. Ook ROVA geeft zelf aan dat
een NV voordelen heeft ten opzichte van bijvoorbeeld een Gemeenschappelijke Regeling (op grond van
de WGR). Los van het feit dat een GR veelal vaak politiek gevoeliger ligt zijn individuele
beleidsveranderingen juist relatief makkelijker via een NV. Bij een GR moet je ook andere gemeenten
meenemen. De juridische constructie met aandeelhouderschap in een NV lijkt keuzevrijheid in de feitelijke
uitvoering daarmee eerder makkelijker te maken dan complexer.




26
  Raad voor het openbaar bestuur, 2015- Wisselwerking Naar een betere wisselwerking tussen gemeenteraden en de
bovengemeentelijke samenwerking.


30-11-2021    RKC STAPHORST                              BH8779IBRP2104270915-1     39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 Overzicht bestudeerde stukken
In de hierna volgende tabel volgt een overzicht van afvalgerelateerde stukken die na invoering van het
nieuwe inzamelen in de Raad en/of College zijn behandeld.




30-11-2021   RKC STAPHORST                       BH8779IBRP2104270915-1   40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Jaar            Wat                      Toelichting                                                                      Document / mapnaam

                                         Besluit B&W beslissing 27-09-2011

                                         1. Kennis te nemen van de notitie “Van Afval naar Grondstof, Van Idee naar
                                         Aanpak, Van Betalen naar Belonen” (Bijlage 2) en in te stemmen met de daarin
                                         voorgestelde aanpak.
                                         2. De Raad voor te stellen in te stemmen met de wijzigingen in de inzameling
                                         van de afvalstoffen, zijnde:
                                         a. Per 1-1-2012 hanteren van het nultarief voor de GFT-container;
                                         b. Per 1-1-2012 GFT inzameling in het buitengebied te herintroduceren;
                Afvalstoffenverordenin   c. Per 1-1-2012 de inzamelfrequentie van de restafval-container te verlagen naar ADVIEZEN079_EAA5380C55A08F42A0145A94978B6C9
25-110-2011
                g en uitvoering 2012     eens per vier weken;                                                              D - ADVIEZEN201166851--Gebr.JPA
                                         d. In de loop van 2012 te starten met de inzameling van papier met
                                         minicontainers;
                                         e. Per 1-1-2012 instellen van zes keer per jaar gratis brengen van grof tuinafval
                                         op de afvalbrengstations te Zwolle en Meppel;
                                         f. Per 1-1-2012 inzameling van grof tuinafval met tuinzakken (tegen vergoeding)
                                         in te stellen.
                                         3. Besluitvorming over de financiële consequenties van deze wijzigingenplaats te
                                         laten vinden in de begroting 2012.
                                         4. Afvalstoffenverordening 2012, zoals opgenomen in bijlage 3 vast te stellen
                                         In te stemmen met het plaatsen van één ondergrondse container aan de E.
                Uitbreiding
                                         Wubbenlaan en daarmee teven akkoord te gaan met de ondertekening van             ADVIEZEN081_83C0C65D9819D8408E3040EBAA47888
29-5-2012       Ondergrondsinzamele
                                         bijbehorende aanpassing van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met            3 - ADVIEZEN201271541--Gebr.JPA
                n
                                         ROVA.
                                                                                                                          ADVIEZEN084_128D1CF5DF8AF74686DDA43D407C5F
                Afvalstoffenverordenin   Afvalstoffenverordening 2012                                                     73 - ADVIEZEN201276612--Gebr.JPA
13-11-2012
                g en uitvoering 2012     omgekeerdinzamelen via ROVA                                                      ADVIEZEN084_134A2338D5981E458E7416ADC4CA3F9
                                                                                                                          5 - ADVIEZEN201276613--Gebr.JPA
                Verbranding afval                                                                                         Map 2013_beantwoording raadsvragen over verbranding
3-6-2013                                 Afschaffing brandontheffingen voor het verbranden van snoeihout, riet en loof.
                (memo)                                                                                                    afval

29-10-2013      Duurzaamheidsvisie       Niet specifiek voor afval                                                        Map 2013_Visie duurzaamheid 2013

                                         Voorstel en besluit raad
                                         1.Fase2 omgekeerdinzamelen in te voeren met de daarbij behorende
                                         maatregelen,zijnde:øInzameling restafval middels
                                         ondergrondseverzamelcontainers binnen de bebouwde kom; øInvoering
                                         inzameling kunststofverpakkingen middels minicontainer in de gehele gemeente.
                                         2.Een krediet van ë140.000,- beschikbaar te stellen en dit bedrag te ontrekken
                                                                                                                         ADVIEZEN110_98957F67C10E45EABF3CC91168EF158
30-7-2015       Omgekeerdinzamelen       aan de reserveafvalstoffenheffing.
                                                                                                                         B - Raadsvoorstel en -besluit 30jun2015
                                         3.Alle burgers een pasje te verstrekken voor een ondergrondse container en
                                         daarnaast de keuze te geven de grijze container voor restafval te houden.
                                         Lediging van deze container een per 8 weken.
                                         4. Na een jaar evalueren en bezien of een extra bijdrage voor het behoud van de
                                         grijze container een goede mogelijkheid is
                                         5. De invoering inzameling kunststofverpakking middels minicontainer in de

30-11-2021    RKC STAPHORST                               BH8779IBRP2104270915-1      41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Jaar           Wat                       Toelichting                                                                         Document / mapnaam

                                         gehele gemeente wordt in het vierde kwartaal van 2015 uitgevoerd.

                                         Beslissing college B&W:
                                         Ingestemd wordt met uitvoering amendementen conform bijgevoegd voorstel.
                                         • Een pilot voor de inzameling van restafval middels 5 ondergrondse
                                         verzamelcontainers.
                                         • Alle burgers een pasje te verstrekken voor een ondergrondse container en
                                         daarnaast de keuze te geven de grijze container voor restafval te houden.
                                                                                                                             Fase 2 omgekeerd inzamelen uitvoering amendementen:
                                         Lediging van de ze container eens per 8 weken.
               Pilot                                                                                                         Bijlage 1 bij ADV15_10293 _ Voorstel uitwerken
                                         • Invoering inzameling kunststofverpakkingen middels de mini container voor de
15-9-2015      omgekeerdinzamelen                                                                                            amendementen_na BenW
                                         gehele gemeente in het 4e kwartaal van 2015 uit te voeren.
               2016                                                                                                          20160293_1_1-DOCX - PDF na BenW vergadering-ADV
                                         • Na een jaar evalueren en bezien of een extra bijdrage voor het behoud van de
                                                                                                                             10293 BenW voorstel
                                         grijze container een goede mogelijkheid is.

                                         Voorstel is om de pilot in 2016 uit te voeren. Dat betekent dat de 5 ondergrondse
                                         verzamel-containers containers voor restafval en de containers voor kunststof in
                                         2015 worden geplaatst (zie bijlage planning). De inzameling van restafval gaat
                                         per 1 januari 2016 van 1 maal per 4 weken terug naar 1 maal per 8 weken.
                                         De doelstelling is aangepast in overeenstemming met de gewijzigde Wet
                                         milieubeheer.
                                         De afvalstoffenverordening 2016 geeft uitvoering aan de bepalingen van de Wet
                                         milieubeheer (Wm) waarmee het kader is gesteld voor het beheer van
                                         huishoudelijke en andere afvalstoffen. Op grond van artikel 10.23 Wm zijn
                                         gemeenten verplicht een afvalstoffenverordening vast te stellen in het belang
               Afvalstoffenverordenin    van de bescherming van het milieu en artikel 10.24 Wm schrijft de verplichte
                                                                                                                             Afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit
               g en uitvoeringsbesluit   inhoud van de afvalstoffenverordening voor. Daarnaast zijn voor gemeenten en
14-6-2016                                                                                                                    afvalstoffenheffing:
               afvalstoffenheffing       derden met betrekking tot de inzameling van afvalstoffen ook nog andere
                                                                                                                             Vastgestelde en getekende Afvalstoffenverordening 2016
               2016                      elementen van de Wm evenals andere wetten en verordeningen van belang.
                                         De Wm schrijft voor dat de verordening met het oog op de bescherming van het
                                         milieu -waarvan een doelmatig beheer van afvalstoffen onderdeel uitmaakt-
                                         wordt toegepast. Deze algemene doelstelling is toegevoegd aan de
                                         afvalstoffenverordening 2016 (art.2) en dient ook in het oog gehouden te worden
                                         bij het stellen van nadere regels en bij het nemen van besluiten op basis van
                                         deze verordening.
               2016_in of
23-2-2016      aanbesteden               Groenafval in of aanbesteden bij ROVA                                               In of aanbesteden groenafval
               groenafval
                                                                                                                             B&W advies Energie & Klimaat:
                                                                                                                             23092019 Programmaplan Energie & Klimaat_1-docx -
               Programma plan            Doel: Verder terugbrengen kilo’s restafval per huishouden en betere
23-9-2019                                                                                                                    PDF na BenW vergadering
               Energie en klimaat        afvalscheiding. Landelijk doel - 2050 geen afval
                                                                                                                             20164118_1_1-DOCX - PDF na BenW vergadering-BenW
                                                                                                                             advies
                                         Motie: Op 13 november 2018 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen               Map 2019_verruimen mogelijkheden inleveren grof
               Verruiming inleveren
14-5-2019                                waarin het college wordt opgeroepen om “de mogelijkheden aan de raad voor te        tuinafval
               grof tuinafval
                                         leggen voor het vaker gratis afvoeren van grof tuinafval voor de inwoners van de    Raadsvoorstel verruimen mogelijkheden inleveren grof

30-11-2021   RKC STAPHORST                               BH8779IBRP2104270915-1        42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Jaar                Wat                     Toelichting                                                                          Document / mapnaam

                                            gemeente Staphorst”. In de huidige situatie kunnen inwoners van de gemeente          tuinafval
                                            Staphorst op zes zaterdagen per jaar grof tuinafval gratis aanbieden. Het gaat       20163676_2_1-DOCX - PDF na BenW vergadering-
                                            om drie zaterdagen in het voorjaar, en drie zaterdagen in het najaar. Inwoners       Verruimen mogelijkheden inleveren grof tuinafval
                                            kunnen grof tuinafval dan aanbieden bij Groenrecycling Rouveen of het
                                            milieubrengstation van de ROVA in Zwolle. Voorgesteld wordt om de frequentie
                                            van deze actie, bij wijze van proef, te verhogen van zes naar tien zaterdagen per
                                            jaar.

                                            Besluit Raad:
                                            1. Het aantal zaterdagen voor het aanbieden van grof tuinafval, bij wijze van
                                            proef, te verruimen van zes naar tien per jaar;
                                            2. De jaarlijkse kosten ad. € 15.000 te dekken uit de reserve afvalstoffenheffing;
                                            3. De proef in het najaar van 2021 te evalueren, en dan met een voorstel te
                                            komen over het al dan niet continueren van de proef
                    Programma energie en                                                                                         Map 2020_Energie & Klimaat
28-4-2020                                Geen wijzigingen voor afval
                    klimaat                                                                                                      Raadsbesluit programma energie en klimaat

Coalitieakkoorden

                                            Met het afvoeren van groenafval (o.a. afkomstig van bermonderhoud) is jaarlijks
                                            een groot
                                            bedrag gemoeid. Door het op een andere wijze en/of naar een andere locatie af
                    Coalitieakkoord 2010-   te voeren kan
                    2014 van de partijen    jaarlijks een besparing van € 50.000 worden bereikt.
                    SGP, CDA en                                                                                                  Map coalitieakkoorden
                    Gemeentebelangen        Afvalinzameling                                                                      Coalitieakkoord 2010-2014
                    voor de periode 2010-   Onderzocht wordt of de uitvoeringstaken door aanbesteding beter en goedkoper
                    2014                    kunnen plaatsvinden.
                                            Een mogelijke kostenbesparing op de afvoer van groenafval naar een andere
                                            locatie, wordt inmiddels
                                            onderzocht (zie ook onder programma 4).
                                            Afvalinzameling
                                            De eerste fase omtrent het omgekeerd inzamelen is afgerond. De tweede fase
                                            staat op punt van
                                            beginnen. Wij willen eerst een evaluatie uitvoeren, aangezien de financiële
                                            resultaten niet duidelijk
                                            zijn bij inwoners en gemeente.
                                            Wij willen rekening houden met de inwoners in de buitengebieden en de grote
                    Coalitieakkoord 2014-   gezinnen in de                                                                       Map coalitieakkoorden
                    2018                    vervolgfase van het omgekeerd inzamelen en het creëren van centraal liggende         Coalitieakkoord 2014-2018
                                            inzamelplekken.
                                            Wat gaan we hiervoor doen?
                                            8.4.1 Wij evalueren de eerste fase van het omgekeerd inzamelen. Daarbij
                                            spitsen wij ons
                                            vooral op de voordelen van de burger.
                                            8.4.2 Wij houden rekening in het vervolgtraject met inwoners van de gemeente
                                            in de

30-11-2021   RKC STAPHORST                                   BH8779IBRP2104270915-1        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Jaar           Wat                     Toelichting                                                                        Document / mapnaam

                                       buitengebieden en de gezinnen in onze gemeente.

                                       Financiële gevolgen afvalstoffen
                                       Wij willen de financiële effecten van het ‘omgekeerd inzamelen’ onderzoeken.
                                       Het is onbekend of er
                                       al enig resultaat of voordeel is voor de burger. Dit heeft direct verband met de
                                       afvalstoffenheffing.
                                       Aangezien de gemeente steeds meer betrokkenheid van de burger verlangt
                                       betreffende het
                                       inzamelen, willen wij hierover indirect een kostendekkende vergoeding rekenen.
                                       Wat gaan we hiervoor doen
                                       Tijdens de evaluatie van de eerste fase van het omgekeerd inzamelen, zoals
                                       beschreven in voorgaand programma, onderzoeken wij de mogelijkheid om
                                       indirect
                                       de kosten van de burger te vergoeden
                                       Ambitie afvalstromen
               Coalitieakkoord 2018-   We continueren de huidige vorm van afvalinzameling en bevorderen gescheiden        Map coalitieakkoorden
               2022                    afvalstromen en het                                                                Coalitieakkoord 2018-2022
                                       verminderen van restafval.

Monitoring

                                       Als ambitie heeft de gemeente verder geformuleerd:
                                       · 100 kg restafval per inwoner in 2014 (rond 70% hergebruik);
                                                                                                                          Map monitoring
               Monitor 2012            · 30 kg restafval per inwoner in 2020 (rond 90% hergebruik).
                                                                                                                          Monitor 2012 Staphorst
                                       In 2012 103 kg rest van de 405kg - zie blz 2
                                       Omgekeerd inzamelen leidt nog steeds tot een daling in de hoeveelheid
                                       restafval. Met 91 kg per inwoner wordt de landelijke doelstelling van 100 kg per
                                       inwoner voor 2020 al gehaald. Streefwaarde VANG is 30 kg per inwoner in 2025.
                                       Gemiddeld biedt een huishouden 7,1 per jaar restafval aan, in 2011 was dit       Map monitoring
               Monitor 2014
                                       gemiddeld 10,5 keer.                                                             Staphorst Monitor 2014

                                       Het percentage hergebruik is 80%. De landelijke doelstelling van 65% in 2015 en
                                       75% in 2020 wordt daarmee ruim gehaald.
                                       Kilogrammen restafval
                                       In 2012 is de gemeente Staphorst gestart met fase 1 van Omgekeerd inzamelen.
                                       Als alternatief voor fase 2 (restafval ondergronds brengen) heeft de gemeente
                                       gekozen voor het, per 2016, verlagen van de inzamelfrequentie van restafval
                                       naar eenmaal per 8 weken. Dit heeft vanaf 2016 geleid tot een afname van de
                                                                                                                     Map monitoring
               Monitor 2018            hoeveelheid restafval tot 56 kg per inwoner in 2018.
                                                                                                                     rapportage_Staphorst_2018 definitief
                                       Scheidingspercentage
                                       Door invoering van Omgekeerd Inzamelen laagfrequent (i.p.v. fase 2) is het
                                       scheidingspercentage toegenomen van 83% in 2015 naar 87% in 2018. In totaal
                                       is vanaf 2011 het scheidingspercentage met 35% toegenomen. De landelijke

30-11-2021   RKC STAPHORST                             BH8779IBRP2104270915-1         44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Jaar           Wat                   Toelichting                                                                         Document / mapnaam

                                     scheidingsdoelstelling van 75% in 2020 is gehaald.

                                     Kilogrammen restafval
                                     In 2012 is de gemeente Staphorst gestart met fase 1 van Omgekeerd inzamelen.
                                     Als alternatief voor fase 2 (restafval ondergronds brengen) heeft de gemeente
                                     gekozen voor het, per 2016, verlagen van de inzamelfrequentie van restafval
                                     naar eenmaal per 8 weken. Dit heeft vanaf 2016 geleid tot een afname van de
                                     hoeveelheid restafval tot 55 kg per inwoner in 2019.                          Map monitoring
               Monitor 2019
                                                                                                                   rapportage_Staphorst_2019 (Definitief)
                                     Scheidingspercentage
                                     Door invoering van Omgekeerd Inzamelen laagfrequent (ipv fase 2) is het
                                     scheidingspercentage toegenomen van 83% in 2015 naar 88% in 2019. In totaal
                                     is vanaf 2011 het scheidingspercentage met 36% toegenomen. De landelijke
                                     scheidingsdoelstelling van 90% in 2025 is bijna gehaald.
               Grondstoffenmonitor                                                                                       Map monitoring
                                     -
               Staphorst 2017                                                                                            Grondstoffenmonitor Staphorst 2017
               Grondstoffenmonitor                                                                                       Map monitoring
                                     -
               Staphorst 2018                                                                                            Grondstoffenmonitor Staphorst 2018
               Grondstoffenmonitor                                                                                       Map monitoring
                                     -
               Staphorst 2019                                                                                            Grondstoffenmonitor Staphorst 2019

Bewonersonderzoeken

               Bewonersonderzoek
                                     -
               2012
                                     Vergeleken met 2012 is er een stijging van 0.1 te zien in de algemene
                                     tevredenheid (2014: 7.8 vs. 2012: 7.7). Uit de vragenlijsten blijkt dat deze stijging
               Bewonersonderzoek                                                                                           Map Bewonersonderzoeken
                                     met name komt door een hogere tevredenheid over de inzameling van papier en
               2014                                                                                                        Bewonersonderzoek 2014 gemeente Staphorst
                                     karton (2014: 8.3 vs. 2012: 8.0 ) en het klantcontactcentrum. (2014: 7.8 vs.
                                     2012:7.3).
                                     Wat is er veranderd in de tevredenheid sinds 2014?
                                     Vergeleken met 2014 is er een lichte stijging in de tevredenheid te zien, van een
                                     7.8 naar een 7.9. De tevredenheid over de inzameling van PMD en grof tuinafval
                                     is gestegen; dit is met name voor grof tuinafval waardevol omdat hiervoor in
               Bewonersonderzoek     2014 geldt dat de inwoners hierover beneden gemiddeld tevreden waren. Wat           Map Bewonersonderzoeken
               2016                  echter ook opvalt, is dat de tevredenheid zichtbaar is achteruitgegaan over het     Bewonersonderzoek 2016 gemeente Staphorst
                                     milieubrengstation 0.3).
                                     Ten opzichte van 2014 zijn de inwoners uit de segmenten hoogbouw en
                                     laagbouw meer tevreden gestemd. De tevredenheid is in beide segmenten met
                                     0.1 punt gestegen.
               Bewonersonderzoek                                                                                         Map Bewonersonderzoeken
               2018                                                                                                      Bewonersonderzoek 2018 gemeente Staphorst

               Bewonersonderzoek                                                                                         Map Bewonersonderzoeken

30-11-2021   RKC STAPHORST                           BH8779IBRP2104270915-1        45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Jaar            Wat                    Toelichting                                                           Document / mapnaam

                2020                                                                                         Bewonersonderzoek 2020 gemeente Staphorst

Mooischoon rapportages

                Mooischoonrapportage                                                                         Map Bewonersonderzoeken
                2014                                                                                         Rapportage Mooi Schoon 2014
                Mooischoonrapportage                                                                         Map Bewonersonderzoeken
                2015                                                                                         Rapportage Mooi Schoon 2015
                Mooischoonrapportage                                                                         Map Bewonersonderzoeken
                2016                                                                                         Rapportage Mooi Schoon 2016
                Mooischoonrapportage                                                                         Map Bewonersonderzoeken
                2017                                                                                         Rapportage Mooi Schoon 2017

Programmabegroting

                Programmabegroting
2018                                   Begroting 2018                                                        https://staphorst.begrotingsapp.nl/begroting-2018/
                2018
                Programmabegroting     Begroting 2019 - Uiteenzetting financiële positie en de toelichting
2019                                                                                                         https://staphorst.begrotingsapp.nl/begroting-2019/
                2019                   (begrotingsapp.nl)
                Programmabegroting
2020                                   Begroting 2020                                                        https://staphorst.begrotingsapp.nl/begroting-2020/
                2020
                Programmabegroting
2021                                   Begroting 2021 - Paragraaf 7 - Lokale heffingen (begrotingsapp.nl)    https://staphorst.begrotingsapp.nl/begroting-2021/
                2021




30-11-2021   RKC STAPHORST                              BH8779IBRP2104270915-1        46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 Toelichting Boxenmodel
Hieronder volgt een uitleg over het boxen-model.


Box 1
Binnen Box 1 worden jaarlijks de variabele kosten opgenomen die 1 op 1 doorberekend zijn aan de
burger. Bij invoering van Diftar is onderscheid gemaakt in een variabel deel en een vast deel. In de
afrekening met ROVA is dit ook hieraan gekoppeld in box 1 om er zo voor te zorgen dat er geen risico is
voor gemeente.
Tabel 0-1 Overzicht kostencomponenten box 1.
 Kostencomponent box 1

 Aantal mini restcontainers x tarief voor 240 liter

 Aantal mini restcontainers x tarief voor 140 liter

 Aantal mini restcontainers x tarief voor 80 liter

 Aantal mini restcontainers x tarief voor 60 liter

 Aantal mini restcontainers x tarief voor 40 liter


Box 2
Binnen box 2 worden verschillende kosten opgevoerd; het betreft specifieke kosten die deels ook jaarlijks
kunnen verschillen, zie onderstaande tabel. ROVA geeft aan dat Box 2 ROVA-dienstverlening is en deze
kent de basis van het ROVA-huis: afval-app, communicatie, website; projectcommunicatie;
beleidsvoorbereiding; ontvangst gemeenteraden; vaste inzameling van GFT, rest, OPK; web;
bewonersonderzoeken. Een aantal van dit soort elementen is er later bij gekomen; deze zijn dan apart
benoemd.
Tabel 0-2 Overzicht kostencomponenten box 2 zoals opgenomen in ROVA Eindafrekening 2019.
 Kostencomponent 2019                          Toelichting

 Totaal overige taken afvalverwjjdering        Basisvergoeding voor het “ROVA-huis”

 Grofvuil inzameling                           Dit betreft grofvuil dat aan huis wordt ingezameld

 Ontvangen van burgers                         -

 Kosten Diftar                                 Kosten voor pasjes, etc.

 Korting i.v.m. Box 1                          -

 Logistieke korting                            Op basis van historische uren, urencorrectie voor inzameling

 Btw Box 1                                     Verrekening in verband met btw-compensatiefonds.

 Kringloop                                     Vaste vergoeding per ingezamelde hoeveelheid

 Bijdrage regionaal Milieustation              Beheer milieustation

 Kosten inzameling oud papier                  Kosten ROVA voor inzamelen oud papier

 Kosten inzameling OPK, uitbetaald             Vergoeding betaald aan verenigingen in verband met gemiste
 aan verenigingen                              opbrengsten oud papier en karton (OPK)

 Kosten inzameling PMD                         Kosten voor inzamelen Plasticverpakkingen, Metalen en Drankkartons

 Kosten sorteren en vermarkten PMD             Ketenkosten voor sorteren en vermarkten van (uitgesorteerd) PMD

 Kosten afkeur PMD bij overslag 2019           Kosten voor vervuilde, afgekeurde hoeveelheden

 Deelname zwerfvuilcampagne                    Kosten voor campagnes ter voorkoming van zwerfafval en opruimacties




30-11-2021            RKC STAPHORST                                                BH8779IBRP2104270915-1     47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre> Kosten 2 x “gratis” brengen GTA            Kosten als gevolg van 2 maal “gratis” mogen afvoeren van Grof Tuinafval

 Kosten inzameling textiel ingaande 1       Kosten inzamelen textiel; nieuwe contractsituatie.
 april 2020

 Afhandeling kosten Regionaal Textiel       Kosten als gevolg van stopzetten samenwerking Regionaal Textiel
 Sorteer Centrum 2018                       Sorteer Centrum over jaar 2018

 Afhandeling kosten Regionaal Textiel       Kosten als gevolg van stopzetten samenwerking Regionaal Textiel
 Sorteer Centrum 2019                       Sorteer Centrum over jaar 2019

 Extra logistieke kosten GFT                Corona – gerelateerd (bovenmatige hoeveelheden)

 Extra logistieke kosten PMD                Corona – gerelateerd (bovenmatige hoeveelheden)


Zoals de tabel laat zien zijn er verschillende, specifieke kostenposten opgenomen in box 2.

Box 3
Box 3 kent een verrekening op basis van afvalhoeveelheden tegen veelal een tarief per kilogram.
Tabel 0-3 Overzicht kostencomponenten in box 3 zoals opgenomen in Eindafrekening 2019.
 Kostencomponent 2020                       Toelichting

 Restafval tonnages x tarief                Kosten verwerking restafval

 GFT afval tonnages x tarief                Kosten verwerking groente, fruit en tuinafval

 Oud papier tonnages x tarief               Kosten/opbrengsten oud papier

 Grof tuinafval*                            Kosten extra grof tuinafval als gevolg van corona

 Glas, blank tonnage x tarief               Vergoeding marktopbrengsten

 Glas, bont tonnage x tarief                Vergoeding marktopbrengsten

 Vergoeding textiel, Reshare                Vergoeding vanuit textiel

 Klein gevaarlijk afval tonnage x tarief    Kosten verwerking klein gevaarlijk afval




30-11-2021          RKC STAPHORST                                                BH8779IBRP2104270915-1   48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>    Uw brief van   6 december 2021
   Uw kenmerk                                                         Rekenkamercommissie MSSW
   Ons kenmerk     ADV/21 - 16046                                     T.a.v. dhr. S. van Maurik
   Zaaknummer      Z37560
        Afdeling   Fysieke Leefomgeving
      Informant    dhr. W. Dijk
Doorkiesnummer     (0522) 46 75 70
        Bijlagen   1


      Staphorst,   6 december 2021
     Verzonden


     Onderwerp     Rekenkameronderzoek afvalbeleid




                   Geachte rekenkamer,

                   Op 21 december hebben wij kennis genomen van uw onderzoek naar de afvalbeleid in Staphorst. U
                   heeft ons gevraagd om hier een reactie op te geven. Inhoudelijk hebben wij twee opmerkingen. Deze
                   opmerkingen vindt u in deze brief.

                   Ambities zijn volgens ons helder
                   De ROVA is een Gemeentelijke samenwerkingsverband waar wij als deelnemende gemeenten sturing
                   aan geven. Als deelnemende gemeenten committeren wij ons aan het Landelijk Afval Plan 3. Hierin zijn
                   heldere doelstellingen opgenomen ten aanzien van afvalbeheer. Een voorbeeld van zo’n doelstelling is
                   het verlagen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval naar maximaal 25 kilo per inwoner in 2025. Wat
                   ons betreft zijn de ambities daarmee helder en is het niet wenselijk om aanvullende kaders en ambities
                   te stellen. In die context zijn wij het niet eens met uw conclusie uit paragraaf 1.3.1 en de eerste
                   aanbeveling van paragraaf 1.4.


                   Eerst Diftar, daarna omgekeerd inzamelen
                   In paragraaf 1.1.2. staat dat Staphorst eerst Omgekeerd Inzamelen heeft ingevoerd, later gevolgd door
                   Diftar. Dit is niet juist. Staphorst behoort tot een van de eerste gemeenten in Nederland die een
                   systeem van Diftar hebben ingevoerd (Staphorst al per 1-1-1999). Dat betekent dat er in Staphorst al
                   haast een generatie is die is opgegroeid met Diftar. Daarmee behaalde Staphorst al een goede score in
                   afvalscheiding. Op basis van landelijke verdergaande doelstellingen is daarna in 2009 door de
                   samenwerkende gemeenten in ROVA nieuw afvalbeleid vastgesteld. Deze richtten zich op
                   doelstellingen in 2020 en 2025 en liepen vooruit op het landelijk programma VANG (Van Afval Naar
                   Grondstof).

                   Om deze doelen te realiseren is in Staphorst met de gemeenteraad gesproken over een systeem van
                   Omgekeerd Inzamelen. Hierbij werd de frequentie voor inzameling restafval verlaagd en daarnaast een
                   goede service geboden voor de inzameling van PMD (als prikkel tot betere afvalscheiding).




                   Postadres Postbus 2 - 7950 AA Staphorst      Bezoekadres Binnenweg 26 - 7951 DE Staphorst
                   Tel. 0522 46 74 00     E-mail gemeente@staphorst.nl      Informatie www.staphorst.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Aanvankelijk was daarbij het plan om in fase 1 naar een frequentie van 1x per 4 weken te gaan voor
restafval en in fase 2 restafval te laten wegbrengen naar een ondergrondse wijkcontainer. Door de
gemeenteraad van Staphorst is hier toen een geamendeerde aanpak uit gekomen dat binnen ROVA
aanvankelijk ‘het Staphorster-model’ is gaan heten en dat inmiddels landelijk bekend staat als ‘laag
frequent inzamelen’. Hierbij is fase 2 (ondergrondse inzameling) vervangen door een frequentie van
huis-aan-huis inzameling van 1x per 8 weken.

Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders van Staphorst,
namens dezen,apture:size(150,40)}}       {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}


{{esl:signer1:SigningDate:size(200,16)}} {{esl:signer2:SigningDate:size(200,16)}}


J. ten Kate                                         M.E Kragting – de Groot,
Burgemeester                                        Gemeentesecretaris igner1/
esl:signer1:Capture:size(150,40)}}     {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}




Postadres Postbus 2 - 7950 AA Staphorst      Bezoekadres Binnenweg 26 - 7951 DE Staphorst
Tel. 0522 46 74 00   E-mail gemeente@staphorst.nl       Informatie www.staphorst.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                      Rekenkamercommissie



Naschrift bij bestuurlijke reactie van het college

Staphorst, 20 januari 2022

De rekenkamercommissie Staphorst heeft de bestuurlijke reactie van het college van
burgemeester en wethouders met belangstelling gelezen.

Het college maakt twee opmerkingen/kanttekeningen.

De eerste opmerking betreft de helderheid van ambities. Daarbij dreigt het gevaar van een
technische discussie waardoor de helderheid van de ambities in het gedrang kan komen.
Verwezen wordt naar LAP3 en “het verlagen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval naar
maximaal 25 kilo per inwoner in 2025” waarmee de ambities helder zouden zijn. LAP3 kent in
sectie A.3.1 Algemene doelstellingen als doelstelling 10: “Verlagen van de hoeveelheid
huishoudelijk restafval van 240 kilogram per inwoner per jaar in 2014 naar maximaal 100 kilogram
per inwoner per jaar in 2020, en maximaal 30 kilogram per inwoner per jaar in 2025.”
Wij kunnen ons voorstellen dat dit onderwerp aan de orde kan komen bij de presentatie van het
rapport op 25 januari aanstaande.

De intentie van de conclusie was overigens niet zozeer gericht op de ambitie zelf maar meer op
het procesverloop en de transparantie rondom het vaststellen van de ambitie: ‘Weet de raad
welke ambitie hij heeft vastgesteld?’

De tweede opmerking van het college betreft het ‘omgekeerd inzamelen en Diftar’. Het college
merkt onder andere het volgende op:

‘In paragraaf 1.1.2. staat dat Staphorst eerst Omgekeerd Inzamelen heeft ingevoerd, later gevolgd
door Diftar. Dit is niet juist. Staphorst behoort tot een van de eerste gemeenten in Nederland die
een systeem van Diftar hebben ingevoerd (Staphorst al per 1-1-1999). Dat betekent dat er in
Staphorst al haast een generatie is die is opgegroeid met Diftar.’

De constatering van het college is juist. Dit is een omissie die helaas niet eerder aan het licht is
gekomen en die ook niet strookt met de feitelijke beschrijving zoals in de rapportage is
opgenomen.

Met vriendelijke groet,
Rekenkamercommissie Staphorst




J.J. Mastwijk, voorzitter
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>