<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                      Beleidsnotitie
                                    Toekomst voor de
                                 begraafplaatsen van Urk

                                               Juli 2017




Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1. Inleiding .............................................................................................................................................. 3


2. Maatschappelijke ontwikkelingen rond begraven en cremeren in Nederland en in de
   gemeente Urk ..................................................................................................................................... 4


3. Ambities en uitgangspunten ten aanzien van de begraafplaatsen .............................................. 5


4. Toekomstvisie begraafplaatsen Urk ................................................................................................ 6

4.1 Visie ................................................................................................................................................... 6
4.2 Kernwaarden ..................................................................................................................................... 6
4.3 Doelstellingen .................................................................................................................................... 6


5. Beleidskeuzes .................................................................................................................................... 7
5.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 7
5.2 Beleidskeuzes 2017 .......................................................................................................................... 7
5.3 Coulanceregeling voor graven die zijn uitgegeven in de periode 1974-2017 ................................... 7




Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding

De gemeente Urk heeft een drietal begraafplaatsen in beheer: de Oude begraafplaats (Oude Kerkhof),
begraafplaats Holkenkamp en begraafplaats De Vormt. Op de Oude begraafplaats en de Holkenkamp
vinden alleen bijzettingen plaats. Alle nieuwe graven worden gedolven op begraafplaats De Vormt.

Per 1 maart 2017 zijn een nieuwe geactualiseerde beheerverordening en nadere regels voor de
begraafplaatsen van de gemeente Urk van kracht geworden. Actualisering was dringend noodzakelijk
omdat wetswijzigingen van 1991 en aanpassingen van de Wet op de lijkbezorging van 2010 en 2011
nog niet verwerkt waren. Tevens was er een financiële noodzaak omdat ongewijzigd beleid zou leiden
tot capaciteitsproblemen en dure investeringen voor uitbreiding van de begraafplaats. Ongewijzigd
beleid zou leiden tot aanzienlijke tariefstijgingen.

Ondanks een zorgvuldig participatief proces waarbij de ambtelijke medewerkers en de commissie
Begraafplaatsen van de gemeente Urk zowel de Uitvaartvereniging DEL en burgers betrokken hebben,
blijkt er onvoldoende draagvlak voor de geboden coulanceregelingen binnen het nieuwe beleid. De
commissie Begraafplaatsen stelt daarom voor om de vastgestelde coulanceregelingen te
harmoniseren.
Het vaststellen van een nieuwe en ruimere coulanceregeling vraagt bijstelling van het beleid en
aanpassing van de beheerverordening en nadere regels. Dit is het moment om de eerdere conceptvisie
‘Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk’ in een aangepaste versie formeel vast te stellen.

De aanpassing van de coulanceregeling betreft het verruimen van de omzetting van grafrechten in
onbepaalde tijd. Volgens de beheerverordening van 1973 werden graven uitgegeven voor een periode
van 30 jaar. De gemeente heeft verzuimd om tijdig een verlenging aan te bieden conform artikel 28 van
de wet op de lijkbezorging en artikel 4 van de Verordening op het beheer van de algemene
begraafplaatsen in Urk en is daardoor in gebreke gebleven. Als coulance is per 1 maart 2017 alsnog
een verlenging aangeboden in de vorm van een reservering voor gebruik als toekomstig familiegraf. Na
herinrichting waarbij stoffelijke resten verdiept begraven worden kan het graf wederom voor 30 jaar
worden gebruikt, met recht op verlenging.

In 1995 zijn de tarieven aanzienlijk gestegen. Het maatschappelijke ongenoegen daarover heeft geleid
tot een raadsbesluit om ter compensatie de termijn van het grafrecht van 30 jaar om te zetten in een
termijn voor onbepaalde tijd. Verzuimd is om toen der tijd de beheerverordening aan te passen en
nieuwe grafakten uit te geven. Dit heeft geleid tot onduidelijke communicatie en verwachtingen. Als
coulance is met terugwerkende kracht tot 1995 alsnog een grafrecht voor onbepaalde tijd aangeboden
voor de graven die tussen 1995 en 1 maart 2017 zijn uitgegeven.
De toekenning van grafrechten voor onbepaalde tijd voor de graven die sinds 1995 zijn uitgegeven
hebben na vaststelling van de nieuwe beheerverordening per 1 maart 2017 geleid tot reacties van
nabestaanden van graven die zijn uitgegeven in de periode 1974-1994. Zij vinden dat gezien het in
gebreke blijven van de overheid ten aanzien van het niet verstrekken van een grafakte, het ontbreken
van een verlengingsaanbod en de onduidelijke communicatie er eenzelfde coulanceregeling moet
komen voor de belanghebbenden van deze graven. Op verzoek van de commissie begraafplaatsen
wordt daarin voorzien.




Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2. Maatschappelijke ontwikkelingen rond begraven en cremeren in Nederland en in de gemeente
   Urk

De uitvaartbranche is volop in beweging. De belangrijkste ontwikkelingen op dit moment ten aanzien
van afscheid nemen, lijkbezorging en herdenken zijn:
- Toename van het jaarlijks aantal overlijdens. Het aantal overlijdens neemt in Nederland in de
   periode van 2015-2040 toe als gevolg van de langere levensduur en de vergrijzing, met een stijging
   tot 80%. Voor de gemeente Urk is dit niet anders en is extra begraafcapaciteit aandachtspunt;
- Toename van het crematiepercentage en daling van het begraafpercentage. In 2016 lag het
   gemiddelde crematiepercentage in Nederland op 63%, terwijl dit in 2000 nog 49% was. De
   verwachting is dat het crematiepercentage in Nederland zal doorstijgen tot 70-75%. Daarbij zijn wel
   grote regionale verschillen merkbaar. In stedelijke gebieden ligt het crematiepercentage meestal
   hoger dan het landelijk gemiddelde. Door de toename van het aantal crematoria wordt de
   reisafstand naar crematoria verkleind. Mogelijk zal hierdoor het crematiepercentage extra toenemen.
   In de gemeente Urk is het percentage begraven nog zeer hoog (99%) en de verwachting is dat daar
   op korte termijn geen verandering in komt zolang de begraafkosten kunnen concurreren met de
   crematiekosten;
- Grotere verscheidenheid aan uitvaartrituelen als gevolg van de multiculturele samenleving en de
   ontkerkelijking. Behoefte aan nieuwe begraafvakken en themavelden voor specifieke
   geloofsovertuigingen, zoals Islamieten. In de gemeente Urk speelt ontkerkelijking minder sterk en
   zijn uitvaartrituelen nog traditioneel;
- Opkomst van natuurbegraafplaatsen. Behoefte aan begraven in een natuurlijke omgeving of
   onderhoudsvrije graven en/of voor grafrechttermijnen voor onbepaalde tijd. De branchevereniging
   verwacht dat op den duur 5% tot 10% van de overledenen zal kiezen voor natuurbegraven.
   Vooralsnog is de belangstelling voor natuurbegraven in de gemeente Urk zeer gering. Wel is er de
   behoefte aan een lange termijn voor de grafrechten;
- Afname van het aantal begrafenissen en daardoor derving van inkomsten op bestaande
   begraafplaatsen door de toename van het aantal crematies en natuurbegraven. In de gemeente Urk
   speelt dit (nog) niet;
- Sterke stijging van de tarieven. Bij veel gemeenten werden in het verleden de tarieven jaarlijks
   geïndiceerd (inflatiecorrectie), maar sinds er meer aandacht is voor kostendekkendheid waren
   stijgingen van 20% tot 30% geen uitzondering. De keerzijde van te sterke stijgingen is dat cremeren
   aantrekkelijker wordt en dat er veel minder inkomsten binnenkomen voor de exploitatie van de
   begraafplaatsen. Er zijn al gemeenten die hun tarieven daarom weer verlagen, voornamelijk voor
   asbestemmingen. De bevolking van Urk ervaart de tarieven aan de hoge kant, maar in vergelijking
   met andere begraafplaatsen in de regio zijn de tarieven niet boven gemiddeld. Vaak wordt
   onvoldoende gerealiseerd wat daarvoor geboden wordt, bijvoorbeeld grafrechten voor 30 jaar, terwijl
   dat elders 20 jaar is. Aangezien de vaste lasten per begraafplaats c.q. gemeente erg verschillen, zie
   je ook grote verschillen in tariefstelling binnen Nederland;
- Meer behoefte aan een persoonlijk afscheid bij de overledene en de nabestaanden. Deze tendens is
   ook in de gemeente Urk zichtbaar.




Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>3. Ambities en uitgangspunten ten aanzien van de begraafplaatsen

De ambities van de gemeente Urk zijn er op gericht om kostenneutraal te opereren, met regionaal
concurrerende tarieven, een hoge (beeld-)kwaliteit van de begraafplaatsen en een klantgerichte
dienstverlening.
Daarnaast ook op het leveren van een bijdrage aan het sociale domein van de gemeente (sociale
infrastructuur), namelijk het streven naar een verdergaande verbinding tussen burger en begraafplaats
door hen een bijzondere openbare ruimte te bieden.
Verder het behouden en onderhouden van het cultuurhistorische erfgoed op de begraafplaatsen, de
geschiedenis van Urk, alsmede de natuurwaarden.

De uitgangspunten daarbij zijn:
-  Burger centraal
   De burger staat centraal in de dienstverlening van de begraafplaatsen. Belangrijk zijn de
   bereikbaarheid, toegankelijkheid, kwaliteit van gebouwen en terreinen en een klantvriendelijke
   bejegening op de begraafplaatsen. Er is aandacht voor nieuwe ontwikkelingen in de uitvaart en de
   persoonlijke wensen en ideeën van de burger.

-   Kostenneutraal met de uitdaging ‘dalende tarieven’
    Het beheer en onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen zijn volgens de huidige
    calculatiemethoden niet kostendekkend. Het grote aantal graven dat is uitgegeven voor onbepaalde
    tijd draagt daar aan bij. Maar ook het gebrek aan inkomsten van verlengingen. Tot 1 maart 2017
    was er geen actief verlengingsbeleid en de mogelijkheid voor het herinrichten van graven tot
    familiegraf. Na afloop van het grafrecht werd geen verlengingen aangeboden, en waren er ook
    geen nieuwe inkomsten voor de exploitatie, terwijl de onderhoudskosten wel door gingen.
    Uitdaging is om met de verwachte stijging van het aantal sterfgevallen ook in de toekomst de
    exploitatie van de begraafplaatsen kostendekkend te houden. De inkomsten van de twee oudste
    begraafplaatsen zullen vrijwel nihil zijn, waardoor het onderhoud op andere wijze gefinancierd moet
    worden. Daarbij kan op termijn ook gedacht worden aan burgerparticipatie, de inzet van vrijwilligers
    en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
    Het streven is om de gemiddelde tarieven minstens stabiel te houden en regionaal concurrerend.

-   Voldoende onderhoudskwaliteit
    Het onderhoud op de begraafplaatsen is op een hoog niveau. In de praktijk betekent dat kwaliteit
    A–B. Daarbij is oog voor de flora en fauna op de begraafplaatsen. Het verwachtingsniveau van de
    burgers is dat deze onderhoudskwaliteit gehandhaafd blijft.

-   Bijdragen aan arbeidsparticipatie en sociale duurzaamheid
    De begraafplaatsen van de gemeente Urk bieden kansen voor (langdurig en ook oudere) werklozen
    en anderen met een afstand tot de arbeidsmarkt, door hen in te zetten op de dienstverlening aan
    bezoekers en onderhoud van de oudere begraafplaatsen. Wel dient gerealiseerd te worden dat een
    dergelijke inzet scholing en extra begeleiding vergt.




Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>4. Toekomstvisie begraafplaatsen Urk

4.1 Visie
De gemeente Urk streeft naar goed onderhouden begraafplaatsen met een eigen uitstraling, waar volop
ruimte is voor de realisatie van persoonlijke wensen in combinatie met een kostendekkende exploitatie.

De uitstraling van het ‘Oude Kerkhof’ is cultuurhistorisch, TOP (de Holkenkamp) heeft een sobere
uitstraling en De Vormt is een groene oase voor herdenken en gedenken.

De dienstverlening kenmerkt zich door variatie in het aanbod, daarmee aansluitend bij veranderingen in
de samenleving, een cultuur-historisch besef en het benutten en versterken van de aanwezige groen-
en natuurwaarden.

4.2 Kernwaarden
De kernwaarden van de gemeente Urk ten aanzien van de begraafplaatsen zijn klantgericht,
bedrijfsmatig, respectvol, historie bewust en kwaliteit.


4.3 Doelstellingen
De voornoemde visie en waarden krijgen concreet gestalte aan de hand van de volgende
doelstellingen:
1. Optimalisering van de dienstverlening ten aanzien van begraven en gedenken, een hoogwaardig
   scala aan diensten/producten als vertrekpunt nemen.
2. Verbeteren en uitbreiden van het marktconform en kostendekkend werken, met de focus op het
   genereren van voldoende inkomsten en het reduceren van kosten.
3. Samenwerken met andere gemeentelijke afdelingen en externe marktpartijen om tot een betere
   dienstverlening en voorlichting over de diensten en producten te komen.
4. Waarden schenken aan en het benutten van de natuur- en cultuurhistorische betekenis en waarden
   van de begraafplaatsen. In de toekomst wellicht ook een koppeling aan educatieve activiteiten van
   scholen, historische vereniging en natuurwerkgroepen.
5. De sociale functies van de begraafplaatsen tot zijn recht en bloei laten komen. Begraafplaatsen zijn
   belangrijke plaatsen voor ontmoetingen met lotgenoten ter verwerking van verlieservaringen en het
   vinden van troost, alsmede sociale ontmoetingsplekken voor vereenzamende nabestaanden.
6. Het stimuleren van ondernemers- en burgerparticipatie. Ondernemers en burgers actief betrekken
   bij de vormgeving van beleid.




Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>5. Beleidskeuzes

5.1 Inleiding
Het realiseren van de visie en uitgangspunten vraagt duidelijke keuzes. Het inspelen op behoeften en
verwachtingen van de burgers, zoals grafrechten voor onbepaalde tijd, en het behoud van een hoge
kwaliteit van onderhoud staan op gespannen voet met het uitgangspunt kostendekkend werken en kan
alleen als er voldoende inkomstenbronnen zijn. Impulsieve beleidskeuzes kunnen leiden tot aanzienlijke
investeringen en tariefstijgingen in de toekomst. Huidige generaties dienen ook zorg te dragen voor
toekomstige generaties. Uitdaging is voortdurend een goede balans te zoeken tussen de wensen en
belangen van de nabestaanden en de exploitatiebegroting van de begraafplaatsen.

5.2 Beleidskeuzes 2017
Met de vaststelling van een nieuwe beheerverordening per 1 maart 2017 is gekozen voor een breuk
met de uitgifte van grafrechten voor onbepaalde tijd.
-   Nieuwe graven worden uitgegeven voor een periode van 30 jaar met de mogelijkheid voor
    verlenging van het grafrecht, telkens voor een periode van 10 of 20 jaar. Daarmee wordt tegemoet
    gekomen aan de behoefte van lange zeggenschap over het grafrecht (verlengd kan worden tot in
    het eindige) en een gezonde financiële basis (een verlenging kost geld).
-   Er komt een financiële stimuleringsregeling om bestaande graven om te zetten in familiegraven,
    waardoor meer familieleden begraven kunnen worden in eenzelfde graf (belang van de
    nabestaanden) en er gelijktijdig nieuwe begraafmogelijkheden beschikbaar komen zonder dure
    investeringen in extra begraafcapaciteit met aanzienlijke tariefstijgingen tot gevolg (belang van de
    gemeente en de nabestaanden). Het betreft een aanzienlijke reductie op het tarief voor een
    grafrecht (voor 2017 bedraagt de reductie € 500 per grafrecht). Deze regeling is alleen van
    toepassing voor begraafplaats De Vormt. Op de andere begraafplaatsen is het schudden van
    graven technisch niet mogelijk. Schudden is alleen mogelijk nadat afstand is gedaan van het
    grafrecht en het college het graf opnieuw kan laten inrichten voor nieuwe begravingen.
-   Middels een actief verlengingsbeleid krijgen rechthebbenden tijdig een verlengingsvoorstel
    aangeboden. Indien geen gebruik gemaakt wordt van de verlenging zal binnen 1 maand na afloop
    van de termijn de grafbedekking verwijderd worden en de stoffelijke resten op een nader te bepalen
    tijdstip worden overgebracht naar een verzamelgraf met algemeen monument. De nabestaanden
    krijgen een naamplaatje ter bevestiging op het monument zodat gedenken mogelijk blijft.
-   De tarievenstructuur is per 1 maart 2017 vereenvoudigd. De kosten voor algemeen onderhoud
    worden verrekend in het tarief voor het grafrecht. Sinds de wetswijziging van 2010 berusten de
    onderhoudsverplichtingen van de grafbedekking niet meer bij de gemeente, maar bij de
    rechthebbende van het graf.

5.3 Coulanceregeling voor graven die zijn uitgegeven in de periode 1974-2017
Graven die zijn uitgegeven op begraafplaats De Vormt tussen 1974 en 1 maart 2017 krijgen een
coulanceregeling aangeboden. Deze graven krijgen de status van ‘graven met een grafrecht voor
onbepaalde tijd’.
a. Graven waarvan de grafrechten formeel reeds verlopen zijn krijgen kosteloos een nieuw grafrecht
                                                                   e
   aangeboden voor onbepaalde tijd. Familieleden van de 1 graad kunnen zich melden als
   rechthebbende.
b. Graven met lopende grafrechten krijgen een nieuw grafrecht aangeboden voor onbepaalde tijd.
   Alle rechthebbenden krijgen een grafakte. Indien een rechthebbende van een graf waarvan de
   termijn formeel verlopen is overleden is, kan een nieuwe rechthebbende zich melden voor zover
                              e
   deze familielid is van de 1 graad van de overledene. In andere gevallen vervalt het grafrecht.
Indien de voormalige rechthebbende niet traceerbaar is, wordt een bordje geplaatst bij het graf en een
mededeling op het bord van de begraafplaats met het verzoek contact op te nemen met de beheerder.
Als binnen 1 jaar geen reactie komt vervalt het grafrecht en indien het graf verwaarloosd wordt, vervalt
het grafrecht eveneens.

Een graf met een grafrecht voor onbepaalde tijd kan worden omgezet in een familiegraf nadat afstand
wordt gedaan van het uitsluitend grafrecht en het college het graf kan laten schudden, zodat er nieuwe
ruimte komt voor begraven. De aanwezige stoffelijke resten worden verdiept begraven in hetzelfde graf.
Vervolgens kan het graf opnieuw worden uitgegeven aan de voormalige rechthebbende dan wel
degene die redelijkerwijze geacht kan worden in diens plaats te treden.



Beleidsnotitie Toekomst voor de begraafplaatsen op Urk – juli 2017                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>