<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>     FILMKENNISCENTRUM
Film in Zwolle
   Een Benchmark
          Dick Smits
          15-05-2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                        1
1.Vooraf
Context
We leven al lang in een beeldcultuur. Film is niet meer weg te denken, de grenzen tussen hoge en
lage cultuur zijn verdwenen en we communiceren de hele dag via beeld. Tegelijkertijd is en blijft in
onze maatschappij, waar velen afgezonderd achter een beeldscherm zitten, het sociale aspect: een
behoefte aan samen zijn, aan samen tegelijkertijd kijken en delen.
Dit besef wordt door cinemadeskundigen wereldwijd gedeeld. Als dit vertrouwen er niet was dan
zouden filmtheaters en bioscopen niet uitbreiden. Dat in Nederland de grenzen nog niet bereikt zijn
blijkt onder meer uit alle uitbreidingen en uitbreidingsplannen van grote internationale concerns. Zij
investeren in Nederland omdat ze ervan overtuigd zijn dat hier de investering terug te verdienen is
omdat er nog veel rek zit in het bioscoopbezoek.
Niet alleen voor bezoekers en culturele ondernemers ook voor andere partijen is dit interessant. Los
van de intrinsieke waarde wordt cultuur en de vaak bijbehorende horeca zo steeds belangrijker en
bepalender voor binnensteden. Afgezien van economische overwegingen raakt dit ook aan thema’s
als participatie of vestigingsklimaat, van belang voor gemeenten.
Sinds 2010 is het filmlandschap veranderd, in positieve zin. Zo is de filmvertoning gedigitaliseerd met
als resultaat betere beeldkwaliteit voor alle vertoners, meer mogelijkheden om actueler en vaker te
vertonen, en een verder geautomatiseerde bedrijfsvoering. De Nederlandse bioscopen zijn in deze
periode vrijwel geheel in handen gekomen van grote internationale investeerders met als gevolg dat
de concurrentie zich even vooral tussen hen onderling afspeelt.
De technische toepassingen zijn sneller gegaan en breder aanvaard dan we konden bedenken. De
eerste Ipad is uit 2010, Netflix ging in 2013 in Nederland online. Het belangrijkste is wellicht dat de
groei in de filmvertoning door heeft gezet waarbij het marktaandeel van de filmtheaters is gegroeid.
De filmvertoning heeft de crisis en het thuiskijken uitstekend doorstaan, het was wellicht een rots in
de branding.
In deze tijd is ook Filmtheater Fraterhuis gegroeid. Zowel het jaarlijks aantal voorstellingen als het
aantal bezoekers liep snel op. Deze veranderingen en de opties die zich aandienen leidden tot deze
opdracht om te kijken naar de stand van zaken rondom filmvertoning in Zwolle. Het resultaat is deze
benchmark. Invalshoek hierbij is het publieksbereik. Een financieel uitgangspunt is hier niet aan de
orde alhoewel recette uit het bezoek een belangrijke pijler vormt voor een gezonde bedrijfsvoering.
Werkwijze
Er zijn tientallen variabelen die invloed hebben op het culturele klimaat en het filmtheaterbezoek in
het bijzonder. De grootte van de stad, de geografische ligging, de bevolkingssamenstelling en -
opbouw, de geschiedenis, de huidige industrie en die uit het verleden, de architectuur, het midden-
                                                       Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                       2
en kleinbedrijf en de horeca in het centrum, de locatie en het pand van het filmtheater,
subsidiebeleid, het personeel, de films, de zalen, de techniek en de horeca, alles heeft zijn invloed.
Helaas bestaat er geen algemeen rekenmodel waarmee bezoekgedrag aan een toekomstig
filmtheater voorspeld kan worden. Elke stad en elk filmtheater is anders. Bij categoriseren blijven er
daarom vaak maar een te beperkt aantal vergelijkbare situaties over zodat generaliseren riskant
wordt.
Er zijn echter veel data beschikbaar over de huidige stand van zaken en uiteraard over het bezoek in
het verleden bij de bioscopen en de filmtheaters. Daarmee zijn wel trends te signaleren en die
worden hier benoemd en doorgetrokken voor Filmtheater Fraterhuis.
Als onderbouwing voor een prognose over toekomstig bezoek bij Filmtheater Fraterhuis dient een
vergelijking met filmvertoners verspreid over Nederland. Ook worden de ontwikkelingen in de sector
kort beschreven.
Filmbezoek wordt in Nederland traditioneel gesplitst in bezoek aan een filmtheater en in bezoek aan
de bioscoop. Dit onderscheid geeft geen oordeel over kwaliteit of over wenselijkheid. Het
onderscheid is in de praktijk ook niet helemaal zwart-wit. Er zit een grijsgebied tussen. Het verschil
tussen bioscoop en filmtheater is gebaseerd op het doel van de filmvertoning: winst versus cultuur.
Het gaat om film als handel versus film als cultuur. Dat resulteert in een ander soort films dat
vertoond wordt en daarmee uiteindelijk ook in ambiance, organisatie, financieringsstructuur en soms
in publiek.
Eind 2018 waren in Nederland 150 bioscopen, 78 kleine filmtheaters en 39 grote filmtheaters.
Filmtheater Fraterhuis is een van de grote filmtheaters. Deze indeling wordt bepaald door de
brancheorganisatie Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF). Om lid van de
NVBF te kunnen zijn - en dat is noodzakelijk om film te kunnen vertonen - moet de vertoner voldoen
aan een aantal vooral technische eisen. Een groot filmtheater vertoont elke dag films en heeft
meestal meerdere zalen. Deze filmtheaters variëren in grootte van één zaal tot acht zalen. Een klein
filmtheater heeft geen dagelijkse programmering.
Voor een benchmark is een corpus van vergelijkbare entiteiten noodzakelijk. Continuïteit in het
bestaan van die entiteiten is hierbij belangrijk. Door hierop te focussen worden uitschieters in de
resultaten door toeval of incidenten geminimaliseerd. Van de 39 grote filmtheaters in Nederland zijn
er 34, inclusief Filmtheater Fraterhuis, die al langere tijd tot de categorie `groot filmtheater ’
behoren. Zij vormen de betrouwbare bestendige basis voor deze benchmark. Deze 34 grote
filmtheaters behoren minimaal negen jaar - van 2010 tot en met 2018 - tot deze categorie. Dit
collectief is de belangrijkste graadmeter voor de filmvertoning van filmtheaters in Nederland. Dat
betekent niet dat andere filmvertoners buiten beschouwing worden gelaten. Het hele Nederlandse
speelveld van filmtheaters en bioscopen wordt meegenomen in de context van deze benchmark als
dat relevant is.
Bij de analyses is tevens gelet op nieuwbouw dan wel uitbreidingen van deze filmtheaters in de
laatste negen jaar. Bij 21 van de 34 was dat het geval. Aparte analyse van deze 21 filmtheaters is van
                                                       Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                      3
belang om prognoses voor Filmtheater Fraterhuis te onderbouwen. Op verzoek van en in overleg met
de opdrachtgever is verder nog specifiek gekeken naar de filmtheatersituatie in 11 Nederlandse
gemeenten die specifiek als stad te vergelijken zijn met Zwolle.
Van deze 34 grote filmtheaters zijn alle bezoekcijfers en voorstellingen over de jaren 2010 tot ne met
2018 geanalyseerd. Daarbij is bovendien per voorstelling gelet op zaalgrootte om de bezettingsgraad
te kunnen bepalen.
Het complete veld is in zo kaart gebracht. Zo kon gedetailleerd de positie van Filmtheater Fraterhuis
in het Nederlandse filmlandschap bepaald worden.
Bij deze benchmark is uitgegaan van het reguliere bezoek zoals dat bij de NVBF geregistreerd wordt
en van cijfers ter beschikking geteld door Filmtheater Fraterhuis.
Succes of falen wordt veelal behalve aan de absolute bezoekcijfers afgemeten aan drie indicatoren:
zaalbezetting, gemiddeld bezoek per voorstelling of hoe vaak een stoel verkocht wordt. Het zijn alle
drie andere indicatoren voor dit succes of het falen. In deze rapportage is vooral uitgegaan van de
zaalbezetting. Dat is het meest compleet. Het houdt met alle drie factoren tegelijkertijd rekening:
bezoek, aantal voorstellingen en zaalgrootte.
De bezettingsgraad zegt ook iets over sfeer. Een heel lage bezettingsgraad én toch veel bezoekers
betekent dat er genoeg mensen komen om rendabel te kunnen zijn maar dat dat wel gebeurt in
redelijk lege ongezellige zalen. Vice versa betekenen hele hoge bezettingsgraden dat er veel
uitverkochte voorstellingen zijn maar wellicht ook opgekropte en teleurgestelde bezoekers die niet
meer naar binnen kunnen.
                                                      Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                      4
2. Filmtheater Fraterhuis in breder perspectief
Bezoek Nederland en Zwolle
Tussen 2010 en 2018 steeg het bioscoop- en filmtheaterbezoek in Nederland met 26½ procent van
ruim 28 miljoen naar bijna 36 miljoen bezoeken. Het filmtheaterbezoek in Nederland steeg in deze
periode spectaculair met bijna 69 procent tot net geen 3 miljoen bezoeken. Het einde van die groei is
nog niet in zicht.
Het filmbezoek in Filmtheater Fraterhuis groeide vanaf 2010 tot en met 2016 met 57 procent sterk
mee met de landelijke stijging. De landelijke groei van de filmtheaters was op dat moment 58½
procent. Uiteindelijk bleef de groei tussen 2010 en 2018 bij Filmtheater Fraterhuis steken op 33½
procent.
De groei van het Filmtheater Fraterhuis werd in 2017 en 2018 afgezwakt. Eind 2016 opende in Zwolle
een nieuwe Pathé bioscoop. Zwolle was er aan toe bleek. Het zette de filmvertoningssituatie in
Zwolle even op zijn kop.
Het bezoek aan Pathé Zwolle groeide van 2010 tot en met 2016 met 49 procent. Dat was meer dan
de landelijke bioscoopgroei in deze periode. Het zat de groei van het Filmtheater Fraterhuis niet in de
weg.
Vanaf de opening van de nieuwe Pathé Zwolle liep het storm. Tegelijkertijd liep het bezoek bij
Filmtheater Fraterhuis wat terug. Er is geen onderzoek gedaan om te achterhalen of dit een causaal
verband betreft. Daarvoor was een publieksonderzoek nodig geweest.
In Zwolle was het bioscoopbezoek eind 2018 uiteindelijk 3½ keer zo hoog als in 2010. Pathé Zwolle
kon een stijging van 354 procent noteren. Pathé Zwolle groeide in een keer enorm. Het jaar erop
werd dit bestendigd. Verdere groei bleef uit. Het bioscoopbezoek bleef op het niveau van 2017.
Meestal zakt het bezoek enkele jaren na een bioscoopopening iets terug. Het is nog te vroeg om
hierover in Zwolle iets te kunnen zeggen.
Filmtheater Fraterhuis groeide na 2017 weer licht. Landelijk was tussen 2017 en 2018 de groei bij de
filmtheaters 3½ procent. Filmtheater Fraterhuis groeide weer met 1,2 procent.
Uitbreiding
Groei wordt veelal veroorzaakt door `uitbreiders’. Dat zijn bioscopen of filmtheaters die overgaan
naar nieuwbouw, een ander pand of op de bestaande locatie de capaciteit vergroten. Zij groeien
letterlijk. Alleen al de nieuwbouw van de filmtheaters EYE in Amsterdam en LantarenVenster in
Rotterdam veroorzaakten ruim 26 procent van alle groei bij de filmtheaters in de periode 2010-2018.
De nieuwbouw van Pathé in Zwolle is een ander succesvol voorbeeld.
                                                      Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                            5
De bezoekstijging van Filmtheater Fraterhuis zonder uitbreiding is daarom opvallend. Bij met name
bioscopen die geen deel uitmaken van een concern en die niet veranderen is achteruitgang of zelfs
sluiting waar te nemen.
Grafiek 1. Bezoekcijfers 2010 t/m 2018
  400
  350
  300
  250                                                                             alle bioscopen NL x 100.000
                                                                                  Pathé Zwolle x 2.000
  200
                                                                                  alle filmtheaters NL x 10.000
  150                                                                             34 grote filmtheaters x 10.000
                                                                                  Fraterhuis x 500
  100
   50
     0
         2010   2011   2012    2013   2014   2015  2016    2017    2018
De laatste jaren deed zich een vijftal keren een vergelijkbare situatie voor als bij Filmtheater
Fraterhuis: De opening van een nieuwe bioscoop door een concern in een gemeente met een groot
filmtheater. Ook daarbij ging het om nieuwbouw en niet om overnames of het samenvoegen of
uitbreiden op eenzelfde locatie. In 2 van die gemeenten hebben filmtheaters in dezelfde periode ook
uitgebreid. Daarvoor is gecompenseerd in de berekeningen die zijn gebruikt voor grafiek 2.
Uiteraard zijn die resultaten van die 5 gemeenten niet direct naar een willekeurig andere situatie
overdraagbaar maar ze geven wel een goede indicatie van wat er gebeurt.
In jaar nul opent de bioscoop en de cijfers tonen de groei van de filmtheaters op dat moment ten
opzichte van twee jaar daarvoor. In het eerste jaar na de opening van de bioscoop zet een daling van
de groei in. Deze daling in groei houdt in het tweede jaar na de opening van de nieuwe bioscoop
alweer op om weer om te buigen in een groeistijging. Deze groei houdt ook daarna aan. Gemiddeld
ging het bij deze filmtheaters om een daling van ongeveer 8.000 bezoekers in het jaar na de opening
van de nieuwe bioscoop. Omdat er enkele hele grote filmtheaters bij zitten is de tijdelijke daling in
groei bij hen procentueel minder en is deze relatief hoger bij Filmtheater Fraterhuis.
Overigens zijn in de omgeving van Zwolle geen concurrerende filmtheaters en daar zijn ook geen
plannen voor. Na de opening van Pathé Zwolle is de filmvertoningssituatie weer stabiel.
                                                     Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                      6
Grafiek 2. Effect van nieuwbouw bioscoop op filmtheater
                                   groei filmtheaters na opening bioscoop
  25
  20
  15
  10
    5
    0
               0 openingsjaar                1 jaar na opening               2 jaar na opening
   -5
                                        Filmtheaters         Fraterhuis
De filmtheaters zijn redelijk shockproof voor een opening van een nieuwe bioscoop van een groot
concern in dezelfde stad. In tegenstelling tot de onafhankelijke bioscopen herpakt men zich snel. Dit
zal naar verwachting bij Filmtheater Fraterhuis niet anders zijn. De daling was bij Filmtheater
Fraterhuis weliswaar groter maar de trend is dezelfde.
Marktaandeel
Het aandeel van de filmtheaters in het totale filmbezoek groeit gestaag. Tussen 2010 en 2018 steeg
het aandeel van de filmtheaters in het filmbezoek van ruim 6 naar ruim 8 procent, een stijging van
32½ procent. Het lijkt wellicht weinig maar in absolute cijfers gaat het om een stijging tussen 2010 en
2018 van ongeveer 1.217.000 bezoeken.
Het aandeel van Filmtheater Fraterhuis in de filmvertoning in Zwolle was altijd veel hoger dan dat
van de gezamenlijke filmtheaters binnen de Nederlandse filmvertoning. Filmtheater Fraterhuis
overschreed het aandeel van de filmtheaters in de landelijke filmvertoning met een factor 3¼ in
2010. Filmtheater Fraterhuis hield haar aandeel al die jaren stabiel terwijl landelijk het aandeel
groeide. Desalniettemin overtrof Filmtheater Fraterhuis het landelijke aandeel in 2016 nog steeds
met een factor 2½.
Na het explosieve succes van Pathé Zwolle zakte het aandeel van Filmtheater Fraterhuis in de Zwolse
filmvertoning uiteraard verder. Het eindigde in 2018 uiteindelijk op exact hetzelfde niveau als dat van
de landelijke filmtheaters.
Het aandeel van de filmtheaters in het totale filmbezoek groeit. De grote filmtheaters die de laatste
jaren uitbreidden groeien het hardst. Het deel van de grote filmtheaters dat niet uitgebreid heeft kan
deze groei, zoals we ook in Zwolle zien, over het algemeen niet bijhouden. De kleine filmtheaters,
met niet dagelijkse programmering, groeien ook zeer sterk maar hebben uiteraard niet het volume
van de grotere filmtheaters. Hun invloed op de totale groei is daarmee klein.
                                                        Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                     7
Grafiek 3. Verdeling filmbezoek in Nederland 2010-2018, in percentages
 100%
  90%
  80%
  70%
  60%
  50%                                                                    aandeel bioscopen in filmbezoek in
  40%                                                                    Nederland / Zwolle
  30%                                                                    aandeel filmtheaters in filmbezoek
                                                                         in Nederland / Zwolle
  20%
  10%
   0%          2010
         2010 Zwolle
               2011
         2011 Zwolle
               2012
         2012 Zwolle
               2013
         2013 Zwolle
               2014
         2014 Zwolle
               2015
         2015 Zwolle
               2016
         2016 Zwolle
               2017
         2017 Zwolle
               2018
         2018 Zwolle
Het marktaandeel van Pathé in Nederland is tussen 2010 en 2018 weinig veranderd. Het is nog
steeds het grootste concern van Nederland. Sinds 2010 is het aantal bioscopen van het concern met
25 procent gestegen. Het aantal zalen en het bezoek steeg sindsdien met 30 procent.
Filmtheater Fraterhuis en Pathé Zwolle doen het allebei goed in Zwolle. Gezien de landelijke
groeicijfers van filmtheaters zou het voor Filmtheater Fraterhuis eenvoudiger moeten zijn om harder
te groeien dan Pathé Zwolle en daarmee marktaandeel te vergroten dan wel terug te winnen. Of
minder competitief: om meer bezoekers te trekken voor hun eigen programmering.
                                                   Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                          8
3. Filmtheater Fraterhuis en de andere filmtheaters
Groei en uitbreiding
Tussen 2010 en 2018 is het bezoek aan de grote filmtheaters met ruim 70 procent gestegen terwijl
het aantal filmvoorstellingen met 90 procent steeg. Tot de opening van Pathé Zwolle in 2016 volgde
Filmtheater Fraterhuis de landelijke trend van stevige groei in bezoek. De stijging van het aantal
voorstellingen bij Filmtheater Fraterhuis volgde ook daarna de landelijke trend.
De groei bij Filmtheater Fraterhuis werd afgezwakt rond de opening van de nieuwe bioscoop Pathé
Zwolle. De groei van het Filmtheater Fraterhuis van 2010 tot en met 2018 blijft na de recente
opening van Pathé Zwolle met ongeveer 33½ procent achter bij de landelijke trend. De verwachting
is dat dit bijtrekt.
De piek in 2012 wordt veroorzaakt door slechts één film namelijk Intouchables: het filmaanbod blijft
een cruciale factor voor bezoekcijfers. Ook hier volgt Filmtheater Fraterhuis de landelijke trend.
Grafiek 4. Groei bezoek en voorstellingen van grote filmtheaters en Filmtheater Fraterhuis 2010-2018,
in percentages
  100
   90
   80
   70                                                                            33 grote filmtheaters,
                                                                                 voorstelingen
   60
                                                                                 33 grote filmtheaters, bezoek
   50
                                                                                 Fraterhuis, voorstellingen
   40
   30                                                                            Fraterhuis, bezoek
   20
   10
    0
         2010     2011 2012    2013   2014  2015    2016   2017   2018
Analyse van de groeicijfers laat een onderscheid zien tussen de 21 grote filmtheaters die uitgebreid
hebben in capaciteit, zij het via nieuwbouw, verhuizing of interne uitbreiding, en de 13 waarbij geen
veranderingen hebben plaatsgevonden.
                                                     Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                           9
De capaciteit in 2018 van niet uitgebreide filmtheaters, inclusief Filmtheater Fraterhuis, was 28 zalen
en 2206 stoelen. Deze 13 filmtheaters zonder uitbreiding wijken onderling weinig af voor wat betreft
groei. Afgezien van het Filmtheater Fraterhuis zijn nog 5 van de 13 niet uitgebreide filmtheaters bezig
met concrete uitbreiding of hebben ze plannen hiertoe.
De 21 uitgebreide filmtheaters groeiden van 61 naar 81 zalen, een stijging van bijna 33 procent. Hun
zaalcapaciteit groeide navenant van 5532 naar 7577 stoelen, een stijging van bijna 37 procent. De
grote groei van de uitgebreide filmtheaters loopt op tot 89 procent in bezoek en tot 108 procent in
voorstellingen.
In alle zalen wordt na uitbreiding zowel in absoluut als in relatief opzicht veel meer vertoond dan
voorheen. De bezoekstijging overtreft de capaciteitsuitbreiding met een factor 2,7 voor wat betreft
de zalen en een factor 2,4 voor wat betreft het aantal stoelen.
Grafiek 5. Groei in bezoek en voorstellingen van grote filmtheaters en Filmtheater Fraterhuis gesplitst
naar uitbreiding 2010-2018, in percentages
  120
  100
   80                                                                           uitbreiding, voorstellingen
                                                                                uitbreiding, bezoek
   60                                                                           geen verandering, voorstellingen
                                                                                geen veranderingen, bezoek
   40                                                                           Fraterhuis, voorstellingen
                                                                                Fraterhuis, bezoek
   20
    0
         2010   2011   2012   2013   2014   2015  2016    2017    2018
Filmtheater Fraterhuis laat in haar groeicurves tot en met 2016 meer overeenkomst zien met
uitgebreide dan met niet uitgebreide filmtheaters. Dat betekent dat Filmtheater Fraterhuis het als
`niet uitbreider’ beter deed dan de anderen.
Tussen 2016 en 2018 heeft Filmtheater Fraterhuis ten opzichte van alle 33 andere filmtheaters een
achterstand opgelopen in bezoekersgroei van 2 jaar. Ten opzicht van niet uitbreiders is de
achterstand ongeveer een ½ jaar. Echter als gekeken wordt naar de trendlijnen dan toont
                                                     Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                      10
Filmtheater Fraterhuis, ook in 2018 nog, ruim 10 procent meer bezoekersgroei dan de andere 12 niet
uitgebreide grote filmtheaters.
Beide groepen filmtheaters, degene die uitbreiden en degene die dat niet deden, hadden ongeveer
dezelfde uitgangspositie met een bezettingsgraad van meer dan 40 procent.
Bij de filmtheaters die uitbreidden zakte de zaalbezetting tussen 2010 en 2018 met ruim 22 procent
tot bijna 19 procent. Daar is weer lucht. Bij genoeg capaciteit is dat voldoende voor een goede
bedrijfsvoering.
Bij de filmtheaters die niet uitbreidden daalde de zaalbezetting tussen 2010 en 2018 ook en wel met
ruim 14 procent tot ruim 26 procent. Hun bezettingsgraad is bijna 39 procent hoger dan de
zaalbezettingsgraad van de filmtheaters die wel uitbreidden. De bezettingsgraad zakte bij hen alleen
door de toename van het aantal voorstellingen. Ondanks deze toename is het daar bij elke
voorstelling nog steeds gemiddeld relatief veel drukker dan bij degene die wel uitbreidden in zalen.
Aan die toename zit een grens als niet uitgebreid wordt. Bovendien genereren extra voorstellingen
niet direct evenredig extra bezoek. Met andere woorden, verhoging van het aantal voorstellingen
loopt niet gelijk op met de verhoging van het bezoek.
Filmtheaters die niet uitbreiden hebben meer voorstellingen nodig om evenveel groei in bezoek te
bewerkstelligen dan filmtheaters die wel uitbreiden. Bij degene die uitgebreid hebben genereert 100
procent verhoging van het aantal voorstellingen ongeveer een verhoging van 80 procent in bezoek.
Bij de filmtheaters die niet uitgebreid hebben is deze verhouding 100 tegenover 70. Filmtheater
Fraterhuis wist ook zonder uitbreiding tot de verhouding 100 versus 80 te komen voordat de daling
inzette.
Afgezien van een `lager rendement’ bij extra voorstellingen hebben de niet uitgebreide filmtheaters
ook minder mogelijkheden voor extra voorstellingen. Ze zitten al vaak aan hun plafond voor wat
betreft mogelijkheden om het aantal voorstellingen te verhogen.
Ze zitten ook aan hun plafond vanwege de hogere zaalbezettingen: er kan weinig publiek meer bij,
het wordt te druk. In het weekend is het al vol en extra voorstellingen op een doordeweekse dag zijn
nooit zo druk bezocht.
Vóór 2010, tussen 2006 en 2010, hebben nog 6 andere grote filmtheaters uitgebreid. Ze zijn alle
gevestigd in gemeenten met een inwonertal variërend van ongeveer 100.000 tot 150.000 inwoners.
Vanaf hun moment van uitbreiding tot op heden bleef het bezoek bij hen stijgen. De verhouding
tussen de stijging in voorstellingen en de stijging in bezoek was bij hen ook 100 versus 80, net als de
21 filmtheaters die na 2010 uitbreiden. Hier is dus geen sprake van `waan van de dag’ maar van
continuïteit.
Voorstellingen en zalen
Grote filmtheaters met 2 zalen hadden in 2018 gemiddeld 47.410 bezoekers. Filmtheater Fraterhuis
is hierbij niet meegerekend. In 2018 ontving Filmtheater Fraterhuis 68.061 bezoekers. De grote
                                                        Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                      11
filmtheaters met 2 zalen gaven gemiddeld 1.714 voorstellingen. Bij Filmtheater Fraterhuis waren dat
er 2.572. Fraterhuis heeft ruim 43½ procent meer bezoekers en 50 procent meer voorstellingen dan
vergelijkbare filmtheaters in Nederland.
Van deze 10 andere filmtheaters met 2 zalen heeft er maar 1 meer bezoek dan Filmtheater
Fraterhuis. Dit is de uitzondering de overal boven uitsteekt. Als de cijfers van dit filmtheater worden
weggelaten dan daalt het gemiddelde bezoek van de filmtheaters met 2 zalen in 2018 tot 36.951 en
het gemiddeld aantal voorstellingen tot 1.590. De zaalbezettingsgraad in 2018 was bij deze
filmtheaters ruim 22½ procent. Bij Filmtheater Fraterhuis was in 2018 de bezettingsgraad 32 procent.
Door steeds meer voorstellingen te geven heeft Filmtheater Fraterhuis de bezettingsgraad al
teruggebracht van ruim 41 procent in 2010 tot dit niveau.
Van alle grote filmtheaters in Nederland hebben er 9 een hogere bezettingsgraad dan Filmtheater
Fraterhuis. Daarvan heeft ⅓ (concrete) plannen voor uitbreiding en ⅓ is al uitgebreid tussen 2010 en
2018. Deze laatste waren direct weer zo enorm succesvol dat de uitbreiding misschien wel te beperkt
is geweest. De andere 3 filmtheaters met een hogere zaalbezettingsgraad dan Filmtheater Fraterhuis
hadden al eerder uitgebreid.
Filmtheater Fraterhuis zat en zit nog steeds aan top van haar kunnen binnen de huidige
mogelijkheden.
Grote filmtheaters met drie tot en met vijf zalen trokken in 2018 gemiddeld 81.000 bezoekers. Het
aantal van drie zalen is hierbij wel sterk oververtegenwoordigd. Heel grof is de indeling van grote
filmtheaters met dagelijkse vertoning: één zaal trekt 15.000 bezoekers, twee zalen 45.000 bezoekers,
3 zalen 65.000 bezoekers en vier zalen genereert jaarlijks 105.000 bezoekers, 5 of meer zalen
ongeveer 150.000 bezoekers per jaar.
In het oplopende traject van meer zalen en meer bezoekers neemt de zaalbezetting af. De
bezettingsgraad is bij grote filmtheaters met 5 of meer zalen nog maar de helft van die van de
filmtheaters met 1 zaal. Vanwege het enorme volume aan bezoekers is het voldoende voor een
gezonde bedrijfsvoering. Door de gedeeltelijke overlap of gelijktijdigheid van voorstellingen voelt het
ook voor het publiek niet leeg maar druk genoeg.
Het aantal voorstellingen neemt niet alleen absoluut maar ook relatief toe met de toename van het
aantal zalen. Bij de grote filmtheaters tot en met 2 zalen is het aantal voorstellingen per jaar minder
dan 1.000 per zaal. Bij 3 of meer zalen is het aantal voorstellingen meer dan 1.000 per zaal per jaar.
Ook hier steekt Filmtheater Fraterhuis weer ver boven vergelijkbare filmtheaters uit. Het bezoek
heeft het niveau van een filmtheater met 3 zalen. Het aantal voorstellingen zit bijna exact tussen dat
van 2 en 3 zalen in. De bezettingsgraad is alleen bij filmtheaters met 1 zaal hoger.
                                                       Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                    12
Grafiek 6. Bezoek, voorstellingen en bezettingsgraad van grote filmtheaters en Filmtheater Fraterhuis
naar zaalgrootte in 2018
1600
                                     Zaalgrootte en gebruik
1400
1200
1000
  800
  600
  400
  200
    0
            1 zaal        2 zalen         3 zalen           4 zalen      5 of meer zalen Fraterhuis
                        bezoek x 100    voorstellingen x 10      bezettingsgraad in %
Als uit wordt gegaan van het aantal voorstellingen dan was er in 2018 in het segment van 9
filmtheaters met 2.000 tot 3.000 voorstellingen maar 1 filmtheater met meer bezoekers dan
Filmtheater Fraterhuis. Deze heeft tevens een hogere bezettingsgraad. In de gemeente van dit
filmtheater met 2 zalen worden momenteel plannen bekeken voor een filmtheater met 6 zalen.
Twee andere filmtheaters uit dit segment hebben een hogere bezettingsgraad maar minder
bezoekers dan Filmtheater Fraterhuis. Zij zijn op weg naar 5 respectievelijk 4 zalen in hun
nieuwbouw.
Directe vergelijking met elf benchmarksteden
Een vergelijking tussen Filmtheater Fraterhuis en de filmtheaters in het cluster steden Arnhem,
Amersfoort, Deventer, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leeuwarden,
Nijmegen en Maastricht bevestigt het beeld dat boven is ontstaan.
Deze 11 steden variëren van meer arbeidersstad tot meer studentenstad en van high tech moderne
stad tot meer bourgondisch historische stad. Ze hebben gemiddeld iets meer inwoners dan Zwolle,
maar niet extreem veel meer. Ze zijn verspreid over Nederland met iets meer nadruk op het Oosten.
Ze nemen in hun regio een centrale plaats in. De grote randsteden maken er geen deel van uit.
                                                         Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                    13
Grafiek 7. Groei bezoek en voorstellingen van grote filmtheaters in elf vergelijkingssteden en
Filmtheater Fraterhuis 2010-2018, in percentages
                             Fraterhuis en 11 benchmarksteden
  100
   90
   80
   70
   60
   50
   40
   30
   20
   10
    0
           2010     2011       2012          2013    2014       2015       2016   2017    2018
                       benchmarksteden voorstellingen      benchmarksteden bezoek
                       Fraterhuis voorstellingen           Fraterhuis bezoek
In 2010 hadden deze elf filmtheaters samen 37 zalen. 5 van hen hadden 2 zalen, 4 hadden er 3. De
andere twee waren groter. In 2018 was het aantal zalen opgelopen tot 49. De 2 niet uitgebreide
filmtheaters hebben nog steeds 2 zalen elk. Twee filmtheaters zijn van 2 naar 3 zalen uitgebreid. De
overige hebben 4 zalen of meer.
Tussen 2010 en 2018 steeg het bezoek aan niet uitgebreide filmtheaters met 40 procent. Bij de
uitgebreide filmtheaters was dit 90 procent. Bij de 11 specifieke benchmark filmtheaters is deze
stijging in deze periode 60 procent.
Filmtheater Fraterhuis bewerkstelligde haar groei met 2 zalen. De 11 benchmark filmtheaters
begonnen hun groeiproces met gemiddeld 3 zalen en eindigden met bijna 4½ zaal gemiddeld. De 21
uitgebreide filmtheaters begonnen hun groeiproces met bijna 3 zalen gemiddeld en eindigden met
bijna 4 zalen gemiddeld. Ook de 12 niet uitgebreide filmtheaters hadden deze hele periode
gemiddeld 2⅙ zaal tot hun beschikking.
De groei tussen 2010 en 2018 in de 11 benchmarksteden is 13 procent lager in bezoek en 12 procent
lager in voorstellingen dan de groei in de 33 steden met een groot filmtheater (grafiek 4).
                                                         Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                     14
Van deze 11 benchmarkfilmtheaters hebben er 9 uitgebreid. Zalengroei, bezettingsgraad of
uitbreiding geven echter geen verklaring voor de lagere groei in bezoek en voorstellingen bij deze 11
filmtheaters. Vooral bepalend is dat hier de grote steden ontbreken.
De 2 filmtheaters in de grote steden genereerden 60 procent van de groei bij de uitgebreide
filmtheaters, de 9 uitgebreide benchmarktheaters niet meegerekend. In de grote steden is het
filmbezoek hoger. Daar wordt ook meer ingezet op het verhogen van voorstellingen. Ook is de
verhouding tussen de verhoging van het aantal voorstellingen en de verhoging van het bezoek in de
grote steden met 100 versus 118 veel gunstiger dan daarbuiten.
Desalniettemin is in deze 11 benchmarksteden de verhouding tussen een verhoging van
voorstellingen en de verhoging van het daarmee gepaard gaande bezoek nog steeds 100 tegen 75.
Dat komt dicht in de buurt van de 100 versus 80 van de 21 grote filmtheaters, inclusief grote steden,
die uitgebreid hebben.
Groei is dus heel goed mogelijk bij de filmtheaters. Alle grote filmtheaters groeien. Meer
voorstellingen genereren meer bezoek. Zonder meer voorstellingen is er geen groei. Alle grote
filmtheaters geven meer voorstellingen maar degene die uitgebreid hebben kunnen daar het meest
van profiteren.
Afgezien van de recente tijdelijk dip na de opening van Pathé geeft de groeicurve van het bezoek aan
Filmtheater Fraterhuis aan dat er enorme vraag is. Filmtheater Fraterhuis groeide tot en met 2016
harder dan de gezamenlijke filmtheaters in de benchmarksteden terwijl Filmtheater Fraterhuis niet
heeft uitgebreid. Dan was de groei nog harder gegaan. Trendlijnen geven dat ook aan. Zelfs tot en
met 2018 is de trendlijn voor de groei in bezoek van Filmtheater Fraterhuis nagenoeg gelijk aan die
van de filmtheaters uit de 11 benchmarkgemeenten.
Meer groeien in voorstellingen en daarmee in bezoek zal echter moeilijker worden doordat de
capaciteit nagenoeg gebruikt is.
Bezoek per inwoner
Het gemiddelde bezoek per inwoner neemt, een uitzondering daargelaten, toe als de provincie meer
inwoners telt of als er meer bioscopen zijn. Dit heeft deels met verstedelijking te maken. Het bereik
van bioscopen en filmtheaters in stedelijk en landelijke gebied schommelt rond de 60 respectievelijk
45 procent van de bevolking. Ongeveer 25 procent van de filmbezoekers gaat naar het filmtheater.
Dit zijn percentages waarvan men in de sport of in andere culturele segmenten alleen van kan
dromen.
In stedelijk gebied wordt relatief vaak de film bezocht. De mogelijkheid tot bezoek is direct aanwezig.
Mensen gaan het liefst dichtbij huis naar de film. Als die mogelijkheid gecreëerd wordt, ook in
minder stedelijke gebieden, wordt er direct gebruik van gemaakt, alhoewel in niet of weinig stedelijk
gebied wel de tendens bestaat dat het bezoek daalt.
                                                      Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                      15
Het gemiddelde bezoek per inwoner is landelijk bezien tussen 2010 en 2018 bij de filmtheaters met
bijna 58 procent gestegen terwijl de landelijke stijging bij de bioscopen 19½ procent bedraagt.
Het gemiddeld aantal filmbezoeken per inwoner is in Zwolle veel hoger dan gemiddeld in Nederland.
Het filmtheaterbezoek per inwoner is in Zwolle zelfs hoger dan in de grote randsteden.
Grafiek 8. Gemiddeld filmbezoek per inwoner
  0.7
  0.6
  0.5                                                                       gemiddeld bezoek bioscopen
                                                                            per inwoner Nederland x 10
  0.4                                                                       gemiddeld bezoek filmtheaters
                                                                            per inwoner Nederland
  0.3                                                                       gemiddeld bezoek Pathé Zwolle
                                                                            per inwoner Zwolle x 10
  0.2                                                                       gemiddeld bezoek Fraterhuis
                                                                            per inwoner Zwolle
  0.1
    0
        2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Het gemiddeld bezoek per inwoner bij Filmtheater Fraterhuis steeg vanaf 2010 tot de opening van
Pathé Zwolle met 51 procent. Landelijk was tot en met 2016 de stijging 37 procent. Gerekend vanaf
2010 tot en met 2018 was de stijging van het gemiddeld bezoek per inwoner bij Filmtheater
Fraterhuis 26 procent. Tussen 2010 en 2016 was de stijging bij Pathé Zwolle ruim 42 procent. Tot
2018 gerekend was dat 335 procent.
Omdat de sterke stijging in groei bij de filmtheaters gegenereerd wordt door degene die uitgebreid
hebben en door de kleine filmhuizen is de groei bij Filmtheater Fraterhuis ook hier opvallend. Temeer
daar het gemiddelde bezoek per inwoner bij Filmtheater Fraterhuis ondanks de terugval na 2016 nog
steeds veel hoger is dan het landelijk gemiddelde.
Zowel het bioscoopbezoek als het filmtheaterbezoek per inwoner is in Zwolle de gehele periode van
2010 tot en met 2018 veel hoger dan het landelijk gemiddelde. Wel is de verhouding tussen
filmtheaterbezoek en bioscoopbezoek per inwoner na 2016 meer conform de landelijke
verhoudingen.
                                                      Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                      16
Van alle grote filmtheaters in Nederland die in 2018 bestonden hadden er 11 een hoger bezoek per
inwoner dan Filmtheater Fraterhuis. Ook opgeteld hebben de 5 grote filmtheaters in Amsterdam
samen geen hoger bezoek per inwoner dan het Fraterhuis. Het enige niet uitgebreide filmtheater van
deze 11 is bezig met nieuwbouw. Deze 11 filmtheaters met een hoger bezoek per inwoner dan
Filmtheater Fraterhuis hebben in totaal 46 zalen. Dat is gemiddeld 2 zalen meer dan Filmtheater
Fraterhuis.
Na hun uitbreiding hebben 18 van de 21 filmtheaters die uitgebreid hebben na de uitbreiding niet
alleen een hoger bezoek per inwoner dan voorheen maar ook een hoger bezoek per inwoner per
zaal. Op welk moment ze ook uitbreidden ze hebben de verhoging in bezoek per inwoner
vastgehouden tot op heden. Bij 3 van de 21 is weliswaar het bezoek per inwoner gestegen maar niet
het bezoek per zaal. Waarom zij afwijken is onduidelijk.
Grafiek 9. Gemiddeld filmbezoek per inwoner, Fraterhuis, benchmarksteden
  0.8
  0.7
                                                                            gemiddeld bezoek Fraterhuis
  0.6                                                                       per zaal per inwoner Zwolle
  0.5                                                                       gemiddeld bezoek
                                                                            benchmarksteden per zaal per
  0.4                                                                       inwoner
                                                                            gemiddeld bezoek
  0.3                                                                       benchmarksteden per inwoner
  0.2                                                                       gemiddeld bezoek Fraterhuis
                                                                            per inwoner Zwolle
  0.1
    0
         2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Als bezoek per inwoner gerelateerd wordt aan het aantal zalen dan staat Filmtheater Fraterhuis
derde ná de enige twee andere filmtheaters uit de benchmarksteden met ieder twee zalen. Bij deze
twee andere filmtheaters zijn plannen voor 4 respectievelijk 6 extra zalen.
Trendlijnen vanaf 2010 tot einde 2018 geven aan dat het bezoek per inwoner per zaal bij Filmtheater
Fraterhuis harder groeit dan bij de benchmarksteden in deze periode. Dit is los van het feit dat dit
bezoek per inwoner per zaal al op een hoger niveau begon bij Filmtheater Fraterhuis.
Er is al die jaren een groeiende behoefte aan filmtheaterbezoek in Zwolle.
                                                     Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                       17
Groei is mogelijk door het aantal voorstellingen op een bestaande locatie op te voeren. Dat kan
beperkt. De andere manier is uitbreiding in zalen. Capaciteit wordt hierdoor verhoogd en het bezoek
stijgt. Bezoekgroei per inwoner wordt vooral bereikt door capaciteitsuitbreiding.
Zaalbezetting
Een bezettingsgraad van honderd procent geeft aan dat alle voorstellingen, alle dagen, uitverkocht
zijn. Een bezettingsgraad van nul procent betekent dat er nooit iemand komt. Een bezettingsgraad
van 20-25 procent betekent in de praktijk uitverkochte voorstellingen in het weekend en door de
week redelijk gevuld maar nog zeker ruimte.
Twintig procent bezettingsgraad is voor bioscopen gewoon. Filmtheaters schommelen daar wat om
heen, een beetje afhankelijk van hun grootte. Vijfentwintig procent wordt als zeer goed en
bedrijfsmatig zeer verantwoord geacht.
De 33 grote filmtheaters samen kwamen in 2018 uit op 20½ procent. De 21 uitgebreide filmtheaters
hadden in 2018 gemiddeld een bezettingsgraad van 19 procent. De 11 filmtheaters uit de
benchmarksteden hadden dat jaar gemiddeld een bezettingsgraad van 22½ procent. De
bezettingsgraad van Filmtheater Fraterhuis was in 2018 net geen 32 procent.
Grafiek 10. Bezoek, zalen, bezettingsgraad, benchmarksteden en Filmtheater Fraterhuis
  6000
                                                                            benchmarksteden gemiddeld
                                                                            aantal zalen / 1000
  5000
                                                                            benchmarksteden gemiddeld
                                                                            bezoek x 20
  4000
                                                                            benchmarksteden gemiddeld
                                                                            bezoek per zaal x 20
  3000                                                                      Fraterhuis bezoek x 20
  2000                                                                      Fraterhuis bezoek per zaal x 20
                                                                            benchmarksteden gemiddelde
  1000                                                                      zaalbezetting in % / 100
                                                                            Fraterhuis zaalbezetting in % /
      0                                                                     100
          2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Na uitbreiding gaat meestal de bezettingsgraad wat omlaag. Het bezoek wordt meer gespreid.
Continu lage of dalende bezettingsgraden zijn een teken van verval. Alleen als de zalen zodanig groot
zijn en het gemiddelde bezoek acceptabel is dan is deze bezettingsgraad te relativeren.
                                                     Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                      18
Een te hoge bezettingsgraad is daarentegen ook niet goed, zeker niet als de locatie beperkt is. Het
succes kan zich tegen de vertoner keren. Een hoge bezettingsgraad kan duiden op een grens van het
succes. Bij een te hoge bezettingsgraad wordt spreiding van bezoekers moeilijk, het wordt te druk op
de piekmomenten en verbetering in service is dan niet meer mogelijk. Men zal vaker nee moeten
verkopen. Zalen zijn te vaak uitverkocht. Een lege zaal is misschien ongezellig, te drukke zalen en
foyers bevorderen ook niet dat het publiek blijft na de filmvoorstelling of graag terugkeert. Alleen
een monopolist kan zich dit veroorloven. Tegelijkertijd vergt ook een positie van `the place to be’
regelmatige verandering om hierin succesvol te blijven. Ook in deze branche is uiteindelijk stilstand
achteruitgang.
Grafiek 11. Zaalbezetting in percentages, Filmtheater Fraterhuis en (niet-) uitgebreide grote
filmtheaters
                                            Zaalbezetting
  50.000
  45.000
  40.000
  35.000
  30.000
  25.000
  20.000
  15.000
  10.000
   5.000
   0.000
             2010        2011        2012   2013      2014        2015    2016      2017        2018
            uitbreiding, zaalbezetting    geen verandering, zaalbezetting   Fraterhuis, zaalbezetting
Noch bij de uitgebreide filmtheaters noch bij de niet-uitgebreide filmtheaters is een trend
waarneembaar naar een hogere zaalbezetting. Dit volgt uit de ratio tussen extra voorstellingen en
extra bezoek.
De trendlijn bij Filmtheater Fraterhuis volgt vrijwel identiek de trendlijnen van de andere theaters.
De trend van de zaalbezettingsgraad blijft bij Filmtheater Fraterhuis ongeveer op hetzelfde niveau,
parallel hoger, aan die van zowel uitgebreide als niet uitgebreide filmtheaters. Dat geldt ook indien
2016 als uitgangspunt wordt genomen. De opening van Pathé Zwolle heeft dus niet zo veel effect op
de toekomstige bezettingsgraad bij het Fraterhuis.
Bezettingsgraad is belangrijk om mede te bepalen of grenzen bereikt worden. Als zalen en alles dat
daar bij van belang is wordt weggelaten dan is volume in zowel voorstellingen als in bezoek hetgeen
                                                         Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                      19
uiteindelijk vooral het programmatisch en het publieke succes bepaalt. Indirect wordt hierdoor
uiteraard ook het financiële succes bepaald. Volume is steeds meer van belang omdat tegenwoordig
voor een goede exploitatie van uitgebreide filmtheaters wel de helft van de omzet in de horeca
gerealiseerd wordt.
3.Conclusie
Constateringen over groeimogelijkheden die zichtbaar zijn in het veld en die ondersteund worden
door deskundigen uit zowel commerciële als niet-commerciële hoek worden gestaafd door cijfers.
Al is het moeilijk vergelijken, gemeenten verschillen sterk in geografisch, economisch of
demografisch opzicht, er zijn duidelijke trends waarneembaar.
Een belangrijke trend is dat de groei in filmbezoek en de groei van het aandeel hierin van de
filmtheaters wijdverbreid is. Terwijl dat aandeel tussen 2010 en 2018 landelijk groeide naar ongeveer
8 procent was dat het aandeel van Filmtheater Fraterhuis in de Zwolse filmvertoning met ongeveer
20 procent al jaren hoger. Vanaf de komst van de nieuwe Pathé Zwolle dat een enorme
bezoekersgroei veroorzaakte volgde Filmtheater Fraterhuis de landelijke groei.
Zwolle kent een breed gedragen filmklimaat voor zowel bioscoop als filmtheater. Het filmbezoek in
Zwolle per inwoner ligt hoger en stijgt sterker dan het landelijke gemiddelde. Er is een grote vraag in
Zwolle naar filmtheateraanbod in een filmtheaterambiance. Pathé Zwolle lijkt geconsolideerd in
bezoek en filmtheaters zijn in het algemeen redelijk shockproof voor de opening van een nieuwe
bioscoop. In de omgeving van Zwolle zijn geen concurrerende filmtheaters en daar zijn ook geen
plannen voor.
Alle grote filmtheaters groeien. Ze geven meer voorstellingen en meer voorstellingen genereren
meer bezoek. Zonder meer voorstellingen is er geen of weinig groei in filmbezoek. Groei in
voorstellingen wordt vooral mogelijk door capaciteitsuitbreiding via nieuwbouw, verhuizing en soms
door verbouw. Uitbreiding bij grote filmtheaters in heel Nederland leidt tot groei van het bezoek en
deze groei is blijvend. Anderzijds heeft stilstand, het handhaven van de bestaande situatie, gevolgen
in de vorm van minder stijgende bezoekcijfers of van krimpende bezoekcijfers veroorzaakt doordat
het publiek wel mee gaat met de tijd en hogere eisen stelt aan bijvoorbeeld faciliteiten, horeca,
gemak of programma.
De grote filmtheaters die de laatste jaren uitbreidden groeien het hardst. Filmtheater Fraterhuis laat
in haar groeicurves tot en met 2016 meer overeenkomst zien met uitgebreide dan met niet
uitgebreide filmtheaters. Als gekeken wordt naar de trendlijnen dan toont Filmtheater Fraterhuis,
ook in 2018 nog steeds, meer bezoekersgroei dan de andere niet uitgebreide grote filmtheaters. Dat
betekent dat Filmtheater Fraterhuis het als nog niet uitgebreid filmtheater beter doet dan de
anderen.
Filmtheater Fraterhuis scoort beter dan vergelijkbare grote filmtheaters zowel in Nederland als in
vergelijking met filmtheaters in de 11 benchmarksteden. Afhankelijk of het ijkpunt bij 2016 of bij
2018 gelegd wordt is er meer groei, meer bezoek, meer bezoek per inwoner en per zaal, er zijn meer
                                                       Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                      20
voorstellingen en er is een hogere zaalbezetting. Maar Filmtheater Fraterhuis zat en zit nog steeds
wel aan top van haar kunnen binnen de huidige mogelijkheden.
Filmtheater Fraterhuis heeft een zeker groeipotentieel. Analyses vanuit diverse invalshoeken wijzen
in dezelfde richting. Als gelet wordt op zalen, op voorstellingen, op steden van gelijke omvang, op
niet-grote steden, op bezettingsgraden, op groei binnen de huidige locatie, op gerealiseerde
uitbreidingen over een voldoende lange periode inclusief crisis, dan is alleen maar te concluderen dat
er ruimte is voor groei bij Filmtheater Fraterhuis.
In de huidige beeldcultuur zijn bioscopen en filmtheaters de ontmoetingsplaatsen. Zij dragen bij aan
ontwikkeling en vermaak van de bezoeker en zorgen voor reuring in een leeglopende binnenstad.
Zwolle heeft een filmtheater dat aan zijn grenzen zit en is een van de succesvolste in haar categorie
in Nederland. Uitbreiding is logisch, het klimaat is er naar. Concurrentie van filmtheaters of de
bioscoop is niet te vrezen. Filmtheater Fraterhuis heeft een bewezen goede relatie met het publiek.
De bezoekcijfers spreken boekdelen, Filmtheater Fraterhuis is gewenst.
Als Filmtheater Fraterhuis uitbreidt dan kunnen daar zowel goed bezochte arthousefilms als de wat
kleinere kunstzinnigere films hun plek krijgen en afhankelijk van het bezoek wat langer of korter
vertoond worden. Maatwerk is dan mogelijk en meer films kunnen beter afgestemd op het publiek
hun weg vinden.
Filmtheater Fraterhuis is speler in het segment waar met succes uitgebreid wordt en heeft daar een
positie in de kopgroep. Filmtheater Fraterhuis moet op zijn minst gaan nadenken over grotere
uitbreiding. Uitbreiding is vaak een traject van jaren. Als overheden nauw betrokken zijn is tien jaar
niet ongebruikelijk. Alle seinen staan nu op groen. Het is altijd riskant voorspellen maar met een
verdubbeling van het aantal zalen en een verdubbeling of tweeëneenhalf keer het huidige aantal
voorstellingen zou Filmtheater Fraterhuis haar bezoekcijfers met 75 tot 100 procent moeten kunnen
verhogen.
                                                       Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                                         21
4. Samenvatting
Belangrijkste trend sinds 2010 is dat de groei in de filmvertoning door heeft gezet waarbij het
marktaandeel van de filmtheaters hard is gegroeid. Meer mensen bezoeken de film en steeds meer
het filmtheater.
En de grenzen aan de groei zijn nog niet bereikt. De groei wordt bij bioscopen vooral veroorzaakt
door capaciteitsuitbreiding. Meestal is dat nieuwbouw. In Nederland wordt daarom momenteel nog
steeds veel geïnvesteerd in nieuwe bioscopen.
Analyse van het bezoek aan alle grote filmtheaters de laatste tien jaar in heel Nederland laat zien dat
ook uitbreiding daar bij alle filmtheaters leidt tot groei en dat deze groei blijvend is en dat deze groei
groter is dan bij de bioscopen. Dat geldt ook alle uitbreidingen van filmtheaters in middelgrote
gemeenten.
De grote filmtheaters die niet uitgebreid hebben groeien veel beperkter. Hun groeipotentieel wordt
beperkt doordat hun capaciteit al ten volle wordt benut, terwijl er nog overduidelijk grote vraag is. Zij
hebben hun grenzen hierdoor veelal gedwongen wel bereikt.
Concurrentie van andere filmtheaters heeft Filmtheater Fraterhuis niet. Verdere uitbreiding van
bioscopen in Zwolle valt niet te verwachten. Met het huidige Pathé is de afbakening weer duidelijk.
Dat is een complementaire relatie.
Sinds 2010 steeg het bezoek aan Filmtheater Fraterhuis met 33 procent. Filmtheater Fraterhuis heeft
een enorm hoge zaalbezetting. Filmtheater Fraterhuis groeit, tegen de verdrukking in, tot het randje.
Zwolle heeft hiermee weliswaar een filmtheater dat een van de succesvolste in haar categorie is in
Nederland maar het heeft ook een filmtheater dat aan haar grenzen zit. Daardoor wordt het
kwetsbaar. Men zal vaker nee moeten verkopen tegen potentiële bezoekers, actueel blijven
programmeren en mooie films draaien wordt moeilijker. Ook in deze branche is stilstand
achteruitgang.
Filmtheater Fraterhuis heeft een enorm groeipotentieel. Meerdere analyses vanuit diverse
invalshoeken wijzen in dezelfde richting. En deze analyses gaan over een voldoende lange periode,
inclusief de tijden van crisis. Als gelet wordt op aantal zalen, op aantal voorstellingen, op steden van
gelijke omvang, op niet-Randstedelijke gemeenten, op filmtheaters met dezelfde bezettingsgraden
als Filmtheater Fraterhuis, op groei binnen huidige beperkingen, op gerealiseerde uitbreidingen dan
is alleen maar te concluderen dat er enorme ruimte is voor film in Zwolle.
Na de analyse van alle grote filmtheaters in Nederland, de situatie in Zwolle en de plannen tot
uitbreiding lijkt de insteek om met 1 zaal uit te breiden conservatief. Een verdubbeling van het aantal
zalen, stoelen en filmvoorstellingen per jaar is realistisch. Bij één extra kleine zaal zal het 85.000 à
90.000 bezoekers trekken. Bij een verdubbeling van de capaciteit moet ver boven de 100.000
bezoekers realiseerbaar zijn en is Filmtheater Fraterhuis bovendien toekomstbestendig.
                                                        Film in Zwolle. Een benchmark. ©2019.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>