<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                       mooi




dmooi                         Zwolle




  Welstandsnota 2023
  versie juli 2023
                       1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>     14




                                                                  13




          7                                                            5
                                                                                                       12
                                                                                                            Gebiedsindeling
                                                     5
                                                                                 10

                                                                                              10
                                       4
                                                                                12

                                                                                          8
                                                             3

                                                                                                            1    Binnenstad, gebied binnen de stadsgracht
               8
13
                                        11
                                                         2
                                                                                     13                     2    Oudere wijken: Kamperpoort, Diezerpoort, Stationswijk
                                                                                                                 en Oud- en Nieuw Assendorp
                   12                                                      11
                                             1
                                       2

                                                                                                            3    Oudere uitbreidingswijken: Veerallee/Katerveer, Dieze
                                                                                                                 Oost en - West, Wipstrik en Pierik
                              3                              11
                    13                           2
              13
                                  11                                                                        4    Holtenbroek, uitbreidingswijk vanaf de jaren 60
                         10
                                                                  3
                                                                                                            5    Aa-landen, uitbreidingswijk vanaf de jaren 70
                                                                                                            6    Zwolle Zuid, uitbreidingswijk vanaf de jaren 80
                                                                                12                          7    Stadshagen, uitbreidingswijk vanaf de jaren 90
                                                                                                   9        8    Westenholte en Berkum, uitgegroeide oudere kernen
                                                              6
                                                                                                            9    Wijthmen en Windesheim, kleine kernen in het
                                   13
                                                                                                                 buitengebied
                                                                                10
                                                                                                            10   Stedelijk landschap, de omgevingen van Engelse Werk,
                                                                                                                 Berkum Bruggenhoek en Zandhove.
                                                                                                            11   Gemengde zones, zones langs de Blaloweg/A28,
                                                                                                                 Oosterenk/Ceintuurbaan, De Vrolijkheid, Binnenring,
                                                                                                                 Hanzeland/Willemsvaart en Spoorzone
                                                                                                            12   Bedrijventerreinen, Voorst/Westenholte, Marslanden,
                                                                                                                 Hessenpoort en bedrijvenpark Berkum
                                                                                                            13   Buitengebied
                                                                                                            14   Polder Mastenbroek

                                                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   mooi



Inhoudsopgave

1. Inleiding..................................................................................4                                                                Stedelijk landschap (10)................................................................................................... 50
                                                                                                                                                               Gemengde zones (11)....................................................................................................... 53
2. Welstandsbeleid en procedures voor de toetsing ..................6                                                                                          Bedrijventerrein (12)........................................................................................................ 56
   2.1 Beleid................................................................................................................................. 6               Buitengebied (13)............................................................................................................. 59
       2.1.1 Bevorderen van ruimtelijke kwaliteit ....................................................................... 6                                    Polder Mastenbroek (14).................................................................................................. 63
       2.1.2 Relatie met ander ruimtelijk beleid ........................................................................ 6
   2.2 Plannen getoetst................................................................................................................ 8              4. Specifieke criteria................................................................65
       2.2.1 Criteria voor veel voorkomende kleine bouwwerken .............................................. 8                                            4.1 Welstandsvrije bouwwerken............................................................................................ 65
       2.2.2 Gebiedsgerichte criteria .......................................................................................... 8                            4.1.1 Welstandsvrije bouwwerken in het kader van het Besluit omgevingsrecht ......... 65
       2.2.3 Algemene criteria.................................................................................................... 9                          4.1.2 Welstandsvrije bouwwerken in het kader van de Woningwet ................................ 66
       2.2.4 Criteria voor monumenten en cultuurhistorie ..................................................... 11                                         4.2 Welstandscriteria voor vergunningplichtige kleine bouwwerken .................................. 67
       2.2.5 Wettelijk kader woonboten .................................................................................... 13                                4.2.1 Toepassingen en gebruik........................................................................................ 67
       2.2.6 Repressief welstandstoezicht: handhaving en excessen ...................................... 13                                                   4.2.2 Uitgangspunten...................................................................................................... 67
   2.3 Procedures....................................................................................................................... 13               4.3 Toetscriteria per type bouwwerk..................................................................................... 69
       2.3.1 De gemeenteraad stelt het welstandsbeleid vast ................................................. 13                                              4.3.1 Algemeen................................................................................................................. 69
       2.3.2 De gemeenteraad evalueert jaarlijks het welstandsbeleid .................................. 13                                                    4.3.2 Aan- en uitbouwen in het voorerfgebied................................................................. 70
       2.3.3 Burgemeester en wethouders voeren het welstandsbeleid uit............................. 14                                                        4.3.3 Bijgebouwen en overkappingen in het voorerfgebied............................................ 71
       2.3.4 De welstands-/monumentencommissie ............................................................... 14                                             4.3.4 Kozijn- en gevelwijzigingen in het voorerfgebied................................................... 72
       2.3.5 Indieningsvereisten aanvraag omgevingsvergunning ........................................... 15                                                  4.3.5 Dakkapellen............................................................................................................. 73
                                                                                                                                                              4.3.6 Rolhekken, luiken en rolluiken............................................................................... 75
3. Gebiedsgericht welstandsbeleid..........................................16                                                                             4.4 Welstandscriteria voor monumenten.............................................................................. 76
   3.1 Globale kenmerken en ontstaansgeschiedenis.............................................................. 16                                        4.5 Object- en themagerichte criteria................................................................................... 77
   3.2 Gebiedsindeling................................................................................................................ 16                     4.5.1 Winkelpuien in de binnenstad en de oudere (uitbreidings)wijken......................... 77
   3.3 De beleidskeuzes en beoordelingsaspecten................................................................... 19                                         4.5.2 Woonwagenstandplaatsen...................................................................................... 77
   3.4 Gebiedsbeschrijvingen..................................................................................................... 22                          4.5.3 Reclame ................................................................................................................. 77
       Binnenstad (1).................................................................................................................. 22                    4.5.4 Winterterrassen ..................................................................................................... 77
       Oudere wijken (2).............................................................................................................. 26                     4.5.5 Vergunningplichtige antenne-installaties ............................................................. 77
       Oudere uitbreidingswijken (3).......................................................................................... 29                             4.5.6	Collectoren of panelen op een dak binnen het Beschermd Stadsgezicht ............ 78
       Holtenbroek (4)................................................................................................................. 33                4.6 Welstandscriteria voor woonboten en bijbehorende bouwwerken................................. 79
       Aa-landen (5).................................................................................................................... 36                   4.6.1 Binnen het beschermd stadsgezicht: .................................................................... 80
       Zwolle-Zuid (6)................................................................................................................. 39                    4.6.2 Buiten het beschermd stadsgezicht: ..................................................................... 83
       Stadshagen (7).................................................................................................................. 43
       Westenholte en Berkum (8)............................................................................................. 46                       Bijlage 1. Begrippenlijst...........................................................85
       Wijthmen en Windesheim (9)........................................................................................... 48

                                                                                                                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                       mooi




1. Inleiding
Ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving is iets dat ons allen aangaat en waar velen een grote            t.a.v. het welstandstoezicht openbaar te maken in een welstandsnota en te plaatsen in een
betrokkenheid bij hebben. De gemeente Zwolle heeft in de stad en in het buitengebied als het               begrijpelijke context.
gaat om ruimtelijke kwaliteit heel veel te bieden. De rijke historie laat zich op vele plekken zien.       De welstandsnota kent twee belangrijke gebruikers: voor de overheid biedt de nota een
                                                                                                           toetsingskader voor ingediende bouwinitiatieven, voor de burger biedt de welstandsnota vooraf
Deze omgevingskwaliteit is door zorgvuldig handelen van particulieren en overheid door                     het kader en de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van nieuwe bouwinitiatieven.
de eeuwen heen ontstaan. De afgelopen decennia is het welstandstoezicht een belangrijk                     Met het vaststellen van een welstandsnota en de beleidskeuzen die daarin worden opgenomen,
overheidsinstrument gebleken om deze kwaliteit te waarborgen. Het bevorderen van de                        ontstaat een belangrijk instrument voor het gemeentebestuur om te sturen op aspecten van
kwaliteit van die dagelijkse leefomgeving is een onderwerp van permanente zorg en aandacht                 welstand voor de stad, het breedst uit te drukken in het begrip ruimtelijke kwaliteit. Voor de
van het gemeentebestuur. Daarom kiest de gemeente Zwolle voor het blijven uitoefenen van                   burger biedt de nota vooraf inzicht in de criteria die worden gehanteerd bij de toetsing op
welstandstoezicht. Daartoe heeft de gemeenteraad in 2004 een welstandsnota vastgesteld,                    welstand. De nota dient daarbij niet een beperking te zijn maar juist een bron van informatie en
welke in 2012 en 2017 is herzien. Deze laatste nota wordt nu herzien met het toevoegen van                 ideeën die de kwaliteit van het bouwplan helpen verhogen. Initiatiefnemers voor bouwwerken
criteria voor woonboten.                                                                                   wordt de mogelijkheid geboden te anticiperen op de welstandstoetsing, niet als keurslijf maar
                                                                                                           als bron van inspiratie. Een vastgesteld welstandsbeleid brengt rechtszekerheid aan burgers
Met het welstandsbeleid wil het gemeentebestuur potentiële indieners van bouwplannen en                    en draagt bij aan het vergroten van efficiency in procedures.
hun ontwerpers inspireren en uitdagen tot het ontwikkelen van plannen die de ruimtelijke
kwaliteit van de gemeente duurzaam ten goede komen. Voor het uitvoeren van de                              Een welstandsnota is nooit af. Door het werken met en het evalueren van het beleid ontstaat er
welstandstoets bevat deze nota criteria, waarmee het gemeentebestuur voldoet aan de eisen                  vanzelf behoefte tot aanpassing. Verder zal het beleid steeds moeten inspelen op
die de Woningwet stelt.                                                                                    nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen of veranderende regelgeving of inzichten. Een actief
                                                                                                           welstandsbeleid vergt dus een dynamische welstandsnota en een voortdurende goede
Wijzigingen ten opzichte van de Welstandsnota 2022                                                         communicatie tussen de gemeentelijke beleidsmakers en de beleidsuitvoerder, de welstands-/
In de Welstandsnota zijn specifieke criteria opgenomen voor het vergunningplichtig plaatsen                monumentencommissie.
van zonnepanelen/-collectoren op daken in het beschermd stadsgezicht.
                                                                                                           Werkwijze en inwerkingtreding
Het beleid hieromtrent is gewijzigd. Om een aanvraag om omgevingsvergunning te kunnen                      Omdat welstand gaat over de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving van mensen in de
toetsen, is de Welstandsnota gewijzigd en aangevuld met de criteria uit de ‘beleidslijn en                 stad en daarbuiten, is het hebben van draagvlak voor het welstandsbeleid van groot belang.
welstandscriteria zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten Zwolle’.                               In de moderne maatschappelijke verhoudingen past dat belanghebbenden worden betrokken
                                                                                                           bij beleidsvorming door zich uit te spreken over wat er belangrijk wordt gevonden in de
Doel van de welstandsnota                                                                                  leefomgeving. De Welstandsnota versie 2.0 uit 2004 is middels een uitgebreid inspraaktraject
Het doel van de welstandsnota is het bieden van een toetsingskader voor de ruimtelijke                     tot stand gekomen.
kwaliteit van de stad. De Woningwet geeft enkele kaders waarbinnen het welstandstoezicht
dient plaats te vinden. Een van die kaders is de verplichting tot het opstellen van een                    Er is voor gekozen om bij de wijziging van de welstandsnota geen uitgebreid inspraaktraject
welstandsnota met gebieds- en objectgerichte welstandscriteria. De welstandsnota beperkt                   te volgen, maar om de procedure uit de inspraakverordening te voeren. Deze keuze is
zich daarbij niet tot alleen gebouwen en andere bouwwerken, maar is ook een toetsingskader                 gemaakt omdat er geen sprake is van een substantiële beleidswijziging, maar slechts van een
voor reclame-uitingen en varende woonschepen. Aangezien de welstandsnota tot doel heeft                    aanpassing op een specifiek onderdeel.
het welstandsbeleid inzichtelijk en bespreekbaar te maken is het wenselijk de regelgeving


                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                mooi




Leeswijzer
Hoofdstuk 2 gaat in op de beleidsmatige inzet van het gemeentebestuur en te hanteren
procedures. Daarbij wordt ingegaan op de rol van de welstandscommissie, het college
en de raad. Hoofdstuk 3 geeft uitwerking aan een van de belangrijke uitgangspunten van
het welstandbeleid: de gebiedsgerichte aanpak. Voor elk van de onderscheiden gebieden
beschrijft hoofdstuk 3 de belangrijkste kenmerken. Per gebied wordt aangeduid hoe het
gemeentebestuur hiermee om wil gaan en waaraan in het kader van het welstandsbeleid wordt
getoetst. De opbouw en structuur zijn per gebied gelijk.
Hoofdstuk 4 gaat over de specifieke criteria. De toetscriteria voor veel voorkomende kleinere
bouwwerkzaamheden komen in dit hoofdstuk aan bod. In dit hoofdstuk wordt ook aangegeven
welke keuzes in het kader van het Besluit omgevingsrecht zijn gemaakt. Eveneens worden de
criteria en richtlijnen vermeld die gelden voor specifieke objecten als monumenten, woonboten
en bijbehorende bouwwerken op de wal, antennemasten, woonwagenstandplaatsen en
winterterrassen.




                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




2. Welstandsbeleid en procedures voor de toetsing
2.1 Beleid
2.1.1 Bevorderen van ruimtelijke kwaliteit
Deze nota gaat over het duurzaam bevorderen van de ruimtelijke kwaliteit van de dagelijkse
leefomgeving. De welstandstoets is in dat licht een belangrijk instrument. In deze
gemeentelijke welstandsnota is in het kader van de Woningwet, voor de welstandstoets
een aantal inhoudelijke criteria geformuleerd. Het gaat daarbij om het toetsen van
omgevingsvergunningplichtige plannen, zoals voor (drijvende) bouwwerken, maar ook reclame
en woonschepen waarop de ligplaatsenverordening van toepassing is.

Een zinvolle welstandstoets is niet mogelijk als in absolute termen de criteria zijn vastgelegd
waaraan toekomstige ontwikkelingen moeten voldoen. Absolute criteria leveren slechts één
mogelijk resultaat op; bijvoorbeeld de bepaling dat de kleur van de voordeuren in een gebied
RAL nummer 7021 moet zijn. Dergelijke absolute criteria zullen in de praktijk doorgaans niet
bruikbaar zijn en in de tijd niet houdbaar blijken. Daarom wordt de welstandstoets uitgevoerd
op basis van relatieve criteria. Deze criteria schrijven dwingend voor op welke architectonische
aspecten een bouwplan wordt beoordeeld, maar laten initiatiefnemers ruimte zelf invulling te
geven aan deze aspecten.

Eigen aan het gebruik van ‘relatieve’ criteria is dat zij niet uitkomen op één resultaat, maar
dat zij meerdere uitkomsten mogelijk maken. Relatieve criteria vragen dus om nadere
oordeelsvorming, bijvoorbeeld de bepaling dat kleurgebruik van een bijgebouw hetzelfde
karakter moet hebben als dat van het hoofdgebouw. Om een goede kwaliteit van de
ontwerpresultaten te bevorderen, kunnen er aanvullende richtlijnen worden geformuleerd.

2.1.2 Relatie met ander ruimtelijk beleid
Ruimtelijke kwaliteit is een onderwerp dat in veel gemeentelijke beleidsstukken een
belangrijke plaats inneemt. De aard, status of strekking van die stukken kan zeer divers zijn.
Van zeer concreet en themagericht, bijvoorbeeld een parkennota, tot zeer schetsmatig en
overkoepelend, zoals een structuurvisie. Daarnaast presenteren hogere overheden ook nog het
nodige op dit gebied (nota’s ruimtelijke ordening, omgevingsvisie, beleid tav monumenten en
cultuurhistorie, enz.)




                                                                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




Om de welstandsnota in dit geheel een herkenbare plaats te geven, is het nodig om de                 Bij de stedenbouwkundige planvoorbereiding voor een ontwikkelingsgericht bestemmingsplan
positie (hiërarchie), de afhankelijkheden en eventueel de overlappen met andere relevante            wordt tevens vastgesteld aan welke beeldkwaliteitseisen de bouwplannen die uitwerking geven
beleidsstukken aan te geven. Zeker daar waar sprake is van overlap, moeten procedurele               aan dat bestemmingsplan moeten gaan voldoen. Zonodig worden die beeldkwaliteitseisen door
afspraken er voor zorgen dat strijdigheid wordt voorkomen. Bij de toekomstige vaststelling           de raad vastgesteld als aanvulling op of wijziging van de welstandsnota.
van gemeentelijke beleidsstukken waarin ruimtelijke kwaliteit onderwerp is, zal de relatie met
welstand steeds duidelijk moeten worden weergegeven.                                                 Een bekend instrument om de kwaliteit van een ruimtelijke ontwikkeling gericht te sturen is
                                                                                                     het beeldkwaliteitplan. Hierin worden de gewenste stedenbouwkundige en architectonische
De welstandsnota heeft betrekking op plannen voor omgevingsvergunningplichtige                       kenmerken en de inrichting van de openbare ruimte van een plangebied op een
bouwwerken die op grond van het vigerende bestemmingsplan zijn toegelaten of waarvan                 samenhangende wijze verbeeld, als uitnodigend maar ook als taakstellend kader. Daarmee
de gemeente wil meewerken aan een afwijking (art.2.12 Wabo) van de voorschriften van het             wordt een bepaald concept of een thema meegegeven aan het plangebied. De aanwijzingen in
bestemmingsplan.                                                                                     het beeldkwaliteitplan ten aanzien van de typische welstandsaspecten als plaatsing, massa en
                                                                                                     vorm, gevelkarakteristiek, detaillering, kleur en materiaal, worden apart als aanvulling op of
Het bestemmingsplan is altijd kaderstellend voor de welstandstoetsing. Wat in het                    wijziging van de welstandsnota door de raad vastgesteld.
bestemmingsplan is toegelaten of is voorgeschreven aan bouwhoogte, bouwvolume, functie
enzovoorts, kan door het welstandsbeleid niet worden ingeperkt.                                      Als een plangebied eenmaal is voltooid, kan de vraag worden gesteld wat dan verder
Soms gaan bestemmingsplannen verder en worden ook regels gegeven voor bijvoorbeeld                   nog de betekenis is van het beeldkwaliteitplan dat er aan ten grondslag ligt. Het concept
plaatsing in de rooilijn of voor kappen en dakkapellen. Dan is er sprake van enige overlap met       of het thema is neergezet, de kwaliteit daarvan zal zichzelf in de tijd bewijzen. Verdere
welstand.                                                                                            omgevingsvergunningaanvragen hebben alleen betrekking op wijzigingen en uitbreidingen,
                                                                                                     die zich moeten voegen naar de bestaande context. Voor de toetsing hiervan volstaat regulier,
Omdat het bestemmingsplan in hiërarchische zin boven de welstandsnota staat, zijn de                 gebiedsgericht welstandsbeleid. Met andere woorden:
bepalingen uit het bestemmingsplan altijd leidend bij de bouwplantoetsing.                           Na de feitelijke invulling van een plangebied aan de hand van het daarvoor geldende
                                                                                                     beeldkwaliteitplan, treedt het reguliere gebiedsgerichte welstandsbeleid in werking.
Door het relatieve karakter van de welstandscriteria ontstaat er geen strijdigheid met
eventuele bestemmingsplaneisen. Bij de herziening van bestemmingsplannen is de aansluiting           Er zijn meer pro-actieve manieren om aan de voorkant van het ontwerpproces te sturen
met de welstandsnota een belangrijk aandachtspunt.                                                   op de gewenste uitkomst. Architectonische supervisie, selectie van architecten of een
                                                                                                     architectuurprijsvraag zijn daar voorbeelden van. Deze mogelijkheden blijven nadrukkelijk
Het is duidelijk dat vanuit de welstandsnota niet vooruit kan worden geblikt op alle mogelijke       bestaan, maar de uitkomsten van deze processen, dat zijn de bouwplannen, zullen altijd
ruimtelijke ontwikkelingen die in structuurplannen, ontwikkelingsvisies en dergelijke                onderworpen zijn aan een welstandstoets achteraf. Vooraf moet dus worden bepaald of er
worden geschetst, maar die nog niet zijn uitgekristalliseerd in een (herziening van een)             voldoende kaderstellende criteria in de welstandsnota aanwezig zijn. Als dat niet het geval is
bestemmingsplan.                                                                                     dan zullen zij, in ieder geval voor de duur van het project, door middel van vaststelling door de
Op het moment dat een gewenste ruimtelijke ontwikkeling bestemmingsplantechnisch                     raad moeten worden toegevoegd aan de welstandsnota.
mogelijk wordt gemaakt, wordt tevens besloten of er in aanvulling op het dan bestaande
gebiedsgerichte welstandsbeleid meer richting moet worden bepaald ten aanzien van
het ambitieniveau, de verschijningsvorm van de gebouwen en hun samenhang met de
stedenbouwkundige structuur en de openbare ruimte.




                                                                                                 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




2.2 Plannen getoetst
De Wabo regelt voor welke bouwwerken een omgevingsvergunning nodig is. In het Besluit
omgevingsrecht (Bor), uitwerking van de Wabo, staan de wettelijke kaders voor het
vergunningvrij bouwen en gebruiken. In alle overige gevallen is een omgevingsvergunning
nodig. De kaders voor vergunningvrij bouwen in het Bor gelden ook voor drijvende
bouwwerken. In de ligplaatsenverordening zijn regels omtrent vergunningvrije mogelijkheden
voor varende woonschepen opgenomen.

De gemeente Zwolle dient voor alle omgevingsvergunningplichtige bouwwerken een
welstandstoets te laten uitvoeren, met uitzondering van de in de welstandsnota aangewezen
welstandsvrije gebieden/objecten. De Woningwet zegt hierover (art.12a Ww):
De gemeenteraad stelt een welstandsnota vast, inhoudende beleidsregels waarin in ieder geval
de criteria zijn opgenomen die het bevoegd gezag toepast bij de beoordeling:
a. of het uiterlijk en de plaatsing van een bouwwerk waarop de aanvraag om een
    omgevingsvergunning betrekking heeft, zowel op zichzelf beschouwd, als in verband met
    de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan, in strijd zijn met redelijke eisen van
    welstand;
b. of het uiterlijk van een bestaand bouwwerk in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen
    van welstand.

2.2.1 Criteria voor veel voorkomende kleine bouwwerken                                                 over deze omgeving bekend zijn. Het gemeentelijke grondgebied is hiertoe opgedeeld in 14
Veel van de kleinere bouwwerken als een aanbouw, dakkapel of dakraam, zijn met de                      herkenbare eenheden (gebieden). Door het beschrijven van de ruimtelijke karakteristieken
invoering van de Wabo omgevingsvergunningvrij geworden. Er zijn echter nog steeds ‘kleine’
bouwactiviteiten waarvoor wel een omgevingsvergunning nodig is, bijvoorbeeld aan de                    daarvan en het doen van beleidsuitspraken over hoe de gemeente hiermee wil omgaan, is een
voorzijde van een woning of aan een monument of in het beschermd stadsgezicht. De criteria             referentiekader geschapen voor de gebiedsgerichte welstandstoetsing. De beleidsuitspraken
die hiervoor zijn opgesteld zijn voor de gehele gemeente van toepassing en zijn dus niet               kunnen iets zeggen over wat er met de gebiedskenmerken zou moeten gebeuren (behouden,
gebiedsspecifiek. Hierop zijn echter twee uitzonderingen. In de eerste plaats het beschermd            respecteren of juist veranderen/verbeteren) en de ambitie die de gemeente hierin heeft (een
gezicht en de monumenten. Deze criteria zijn zo absoluut mogelijk omschreven. De tweede                hoog of een regulier/normaal niveau van welstandstoetsing). Per gebied wordt een opsomming
uitzondering betreft dakkapellen aan de voorzijde. Deze zijn wel gebiedsspecifiek.                     gegeven van de relevante toetsingscriteria.
In hoofdstuk 4.1 wordt nader ingegaan op de toetsing van de veel voorkomende kleine
bouwwerken.                                                                                            De gebiedsgerichte criteria zijn relatieve criteria. Zij zijn direct gekoppeld aan de
                                                                                                       beschrijvingen en de beleidskeuzen van - en zijn dus ook verschillend voor - elk van de
2.2.2 Gebiedsgerichte criteria                                                                         onderscheiden gebieden. Zij dagen de planindieners uit zich bij het ontwerpen te laten
Voor alle omgevingsvergunningplichtige bouwwerken geldt dat zij aan een welstandstoets                 inspireren door de beschreven kenmerken van de omgeving. Het is aan de indieners van
onderhevig zijn. Het hiervoor opgestelde welstandsbeleid is gebiedsgericht. Immers, om een             plannen om hun aanvraag te laten vergezellen van deugdelijk materiaal (zie paragraaf 2.3.5)
oordeel te kunnen geven over de relatie tussen een bouwwerk en zijn omgeving, moet er iets             waarmee zij op overtuigende wijze aantonen aan de criteria te hebben voldaan.




                                                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                               mooi




In een aantal gevallen zal de gebiedsgerichte welstandstoets meer dan de gebruikelijke             relatie houdt met zijn oorsprong. Daarmee is tegelijk gezegd dat de verschijningsvorm meer
aandacht en zorg krijgen. Naast de toets aan de gebiedsgerichte criteria zal ook getoetst          is dan een rechtstreekse optelsom van gebruik en constructie. Er zijn daarnaast andere
worden aan de algemene criteria voor redelijke eisen van welstand. Dit is het geval bij:           factoren die hun invloed kunnen hebben zoals de omgeving of de betekenis die een vorm in
• bouwwerken op het raakvlak van twee gebieden, of op het raakvlak met een hoofdroute;             een bepaalde omgeving kan hebben (gekregen). Maar als de vorm in tegenspraak is met het
• bouwwerken aan of nabij bijzondere elementen (genoemd in de gebiedsbeschrijving);                gebruik en de constructie, dan verliest zij daarmee aan begrijpelijkheid en integriteit.
• bouwwerken die naar typologie of verschijningsvorm niet of nauwelijks herkenbaar voldoen
    aan de gebiedsbeschrijving;                                                                    Relatie tussen bouwwerk en omgeving
• bouwwerken naast of in de nabijheid van monumenten.                                              Van een bouwwerk dat zich onderscheidt in zijn omgeving mag worden verwacht dat het een
                                                                                                   positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke)
Het gebiedsgerichte welstandsbeleid is verder uitgewerkt in hoofdstuk 3.                           ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld naarmate de openbare betekenis van het
                                                                                                   bouwwerk of van de omgeving groter is.
2.2.3 Algemene criteria
Naast de gebiedsgerichte benadering met gerichte toetsingscriteria zijn er algemene                Bij het oprichten van een gebouw is sprake van het afzonderen en in bezit nemen van een deel
criteria waaraan bouwwerken kunnen worden getoetst. Dit kan voorkomen in situaties                 van de algemene ruimte voor particulier gebruik. Gevels en volumes vormen zowel de externe
waar gekozen wordt voor een hoog ambitieniveau van de architectonische vormgeving.                 begrenzing van de gebouwen als ook de wanden van de openbare ruimte die zij gezamenlijk
Met de welstandscriteria die in deze paragraaf worden genoemd, wordt gestreefd naar                bepalen. Het gebouw is een particulier object in een openbare context. Het bestaansrecht van
architectonische ontwerpen met zeggingskracht en vakmanschap.                                      het gebouw ligt niet in het eigen functioneren alleen, maar ook in de betekenis die het gebouw
Deze criteria kunnen ook worden toegepast wanneer een voorgelegd bouwplan niet voldoet             heeft in zijn stedelijke of landschappelijke omgeving. Ook van een gebouw dat contrasteert
aan het gebiedsgerichte welstandsbeleid, maar het toch op overtuigende wijze een positieve         met zijn omgeving mag worden verwacht dat het zorgvuldig is ontworpen en de omgeving niet
bijdrage levert aan de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving. Door terug te grijpen op de          ontkent. Het gaat erom dat het gebouw een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de
algemene criteria voor redelijke eisen van welstand, kan worden voorkomen dat een dergelijk        omgeving en de te verwachten ontwikkeling daarvan.
kwalitatief hoogstaand bouwplan moet worden afgewezen.
                                                                                                   Over de wijze waarop dat bij voorkeur zou moeten gebeuren, kunnen de gebiedsgerichte
Relatie tussen vorm, gebruik en constructie                                                        welstandscriteria duidelijkheid verschaffen.
Van een bouwwerk dat zich onderscheidt in zijn omgeving mag worden verwacht dat de
verschijningsvorm een relatie heeft met het gebruik ervan en de wijze waarop het gemaakt is,       Betekenissen van vormen in de sociaal-culturele context
terwijl de vormgeving daarnaast ook zijn eigen samenhang en logica heeft.                          Van een bouwwerk dat zich onderscheidt van zijn omgeving mag worden verwacht dat
                                                                                                   verwijzingen en associaties zorgvuldig worden gebruikt en uitgewerkt, zodat er concepten en
Een bouwwerk wordt primair gemaakt om te worden gebruikt. Hoewel het welstandstoezicht             vormen ontstaan die bruikbaar zijn in de maatschappelijke context ter plaatse.
slechts is gericht op de uiterlijke verschijningsvorm, kan de vorm van het bouwwerk niet los
worden gezien van de eisen die het gebruik hieraan stelt en de mogelijkheden die materialen        Voor vormgeving gelden in iedere cultuur bepaalde regels, net zoals een taal zijn eigen
en technieken bieden om een doelmatige constructie te maken. Gebruik en constructie bepalen        grammaticale regels heeft om zinnen en teksten te maken. Die regels zijn geen wetten en
in belangrijke mate de vorm.                                                                       moeten ter discussie kunnen staan. Maar als ze worden verhaspeld of ongeïnspireerd gebruikt,
                                                                                                   wordt een tekst verwarrend of saai. Precies zo wordt een bouwwerk verwarrend of saai als
Daarmee is nog niet gezegd dat de vorm altijd ondergeschikt is aan het gebruik of de               de regels van de architectonische vormgeving niet bewust worden gehanteerd. Als vormen
constructie. Ook wanneer andere aspecten de vorm tijdens het ontwerpproces gaan                    regelmatig in een bepaald verband zijn waargenomen, krijgen zij een zelfstandige betekenis en
domineren, mag worden verwacht dat de uiteindelijke verschijningsvorm een begrijpelijke            roepen zij, los van gebruik en constructie, bepaalde associaties op.




                                                                                               9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                     mooi




Pilasters in classicistische gevels verwijzen naar zuilenstructuren van tempels, transparante
gevels van glas en metaal roepen associaties op met techniek en vooruitgang. In iedere
bouwstijl wordt gebruik gemaakt van verwijzingen en associaties naar wat eerder of elders
reeds aanwezig was of naar wat in de toekomst wordt verwacht. De kracht of de kwaliteit van
een bouwwerk ligt vooral in de wijze waarop die verwijzingen en associaties worden verwerkt
en geïnterpreteerd binnen het kader van de actuele culturele ontwikkelingen, zodat concepten
en vormen ontstaan die voor die plek en gemeenschap geëigend zijn. Zorgvuldig gebruik van
verwijzingen en associaties betekent onder meer dat er een bouwwerk ontstaat dat iets zegt
over zijn tijd doordat het op grond van zijn uiterlijk in de tijd worden geplaatst waarin het werd
gebouwd of verbouwd. Bij restauraties is sprake van herstel van elementen uit het verleden,
maar bij nieuw- of verbouw in bestaande (monumentale) omgeving betekent dit dat duidelijk
moet zijn wat authentiek is en wat nieuw is toegevoegd. Een ontwerp kan worden geïnspireerd
door een bepaalde tijdsperiode, maar dat is iets anders dan het imiteren van stijlen, vormen en
detailleringen uit het verleden.

Associatieve betekenissen zijn van groot belang om een omgeving te “begrijpen” als beeld van
de tijd waarin zij is ontstaan, als verhaal van de geschiedenis, als representant van een stijl.
Daarom is het zo belangrijk om ook bij nieuwe bouwplannen zorgvuldig met stijlvormen om te
gaan, zij vormen immers de geschiedenis van de toekomst.

Evenwicht tussen helderheid en complexiteit
Van een bouwwerk dat zich onderscheidt van zijn omgeving mag worden verwacht dat er
structuur is aangebracht in het beeld, zonder dat de aantrekkingskracht door simpelheid
verloren gaat.
Een belangrijke eis die aan een ontwerp voor een gebouw mag worden gesteld, is dat er
structuur wordt aangebracht in het beeld. Een heldere structuur biedt houvast voor de
waarneming en is bepalend voor het beeld dat men vasthoudt van een gebouw. Symmetrie,
ritme, herkenbare maatreeksen en materialen maken het voor de gemiddelde waarnemer
mogelijk de grote hoeveelheid visuele informatie die de gebouwde omgeving geeft, te
reduceren tot een bevattelijk beeld.

Het streven naar helderheid mag echter niet ontaarden in simpelheid. Een bouwwerk moet
de waarnemer blijven prikkelen en intrigeren en zijn geheimen niet direct prijsgeven. Er mag
best een beheerst beroep op de creativiteit van de voorbijganger worden gedaan. Van oudsher
worden daarom helderheid en complexiteit als complementaire begrippen ingebracht bij het
ontwerpen van bouwwerken. Complexiteit in de architectonische compositie ontstaat vanuit de
stedenbouwkundige eisen en het programma van eisen voor het bouwwerk. Bij een gebouwde




                                                                                                     10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




omgeving met een hoge belevingswaarde zijn helderheid en complexiteit tegelijk aanwezig in             is tegenwoordig niet meer beperkt tot wat lokaal aan materiaal en ambachtelijke
een evenwichtige en spanningsvolle relatie.                                                            kennis voorhanden is. Die keuzevrijheid maakt de keuze moeilijker en het risico van een
                                                                                                       onsamenhangend beeld groot. Als materialen en kleuren te veel los staan van het ontwerp
Schaal en maatverhoudingen                                                                             en daarin geen ondersteunende functie hebben, maar slechts worden gekozen op grond
Van een bouwwerk dat zich onderscheidt van zijn omgeving mag worden verwacht dat het een               van decoratieve werking, wordt de betekenis ervan toevallig. Dat kan afbreuk doen aan de
samenhangend geheel is van maatverhoudingen dat beheerst wordt toegepast in ruimtes,                   zeggingskracht van het bouwwerk. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer het gebruik van
volumes en vlakverdelingen.                                                                            materialen en kleuren geen ondersteuning geeft aan de architectonische vormgeving of
                                                                                                       wanneer het gebruik van materialen en kleuren een juiste interpretatie van de aard van de
Ieder bouwwerk heeft een schaal die voortkomt uit de grootte of de betekenis van de                    ontstaansperiode van het bouwwerk in de weg staat.
betreffende bouwopgave. Grote bouwwerken kunnen uiteraard binnen hun eigen grenzen zijn
geleed, maar worden onherkenbaar en ongeloofwaardig als ze er uit zien alsof ze bestaan uit            Detaillering
een verzameling losstaande kleine bouwwerken.                                                          Van een bouwwerk dat zich onderscheidt van zijn omgeving mag worden verwacht dat sprake is
                                                                                                       van een zorgvuldige en op duurzaamheid gerichte bouwkundige detaillering.
De maatverhoudingen van een bouwwerk zijn van groot belang voor de belevingswaarde. Maar
tegelijk vormen ze een van de meest ongrijpbare aspecten bij het beoordelen van ontwerpen.             De wijze waarop materialen en bouwkundige constructies zijn gedimensioneerd en onderling
De waarnemer ervaart bewust of onbewust de maatverhoudingen van een bouwwerk. Echter                   worden samengebracht, evenals de wijze waarop het materiaal naar zijn eigenschappen is
waarom de maatverhoudingen van een bepaalde ruimte aangenamer, evenwichtiger of                        gevormd en toegepast, bepalen in hoge mate de esthetische kwaliteiten van een gebouw. Ook
spannender zijn dan die van een andere, valt nauwelijks vast te stellen.                               zijn ze bepalend voor de duurzaamheid en instandhouding van het gebouw. En dus voor de
                                                                                                       welstand en ruimtelijke kwaliteit van hun omgeving.
Duidelijk is dat de kracht van een compositie groter is naarmate de maatverhoudingen een
sterkere samenhang en hiërarchie vertonen. Mits bewust toegepast kunnen ook spanning en                2.2.4 Criteria voor monumenten en cultuurhistorie
contrast daarin hun werking hebben.                                                                    Voor monumenten, of dit nu rijks- of gemeentelijke monumenten zijn, gelden altijd specifieke
                                                                                                       eisen en criteria en worden omgevingsvergunningaanvragen ongeacht het gebied, altijd
De afmetingen en verhoudingen van gevelelementen vormen tezamen de compositie van                      getoetst door de welstands-/ monumentencommissie.
het gevelvlak. Hellende daken vormen een belangrijk element in de totale compositie. Als
toegevoegde elementen (zoals een dakkapel, een aanbouw of een zonnecollector) te dominant              Met de inwerkingtreding van de Wabo is ook de Monumentenwet 1988 geïntegreerd
zijn ten opzichte van de hoofdmassa en/of de vlakverdeling, verstoren zij het beeld niet alleen        in de omgevingsvergunning. Voor alle rijksmonumenten geldt hiermee een
van het object zelf, maar ook van de omgeving waarin dat is geplaatst.                                 omgevingsvergunningplicht op grond van de Wabo.
                                                                                                       Voor wijzigingen aan het exterieur en beschreven interieuronderdelen van een gemeentelijk
Materiaal, textuur, kleur en licht                                                                     monument geldt op grond van de Erfgoedverordening Zwolle en de Wabo eveneens een
Van een bouwwerk dat zich onderscheidt van zijn omgeving mag worden verwacht dat                       omgevingsvergunningplicht.
materiaal, textuur, kleur en licht het karakter van het bouwwerk zelf ondersteunen en de
ruimtelijke samenhang met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan duidelijk               Bij cultuurhistorische waarden gaat het over de positieve waardering van sporen, objecten,
maken.                                                                                                 patronen en structuren die zichtbaar of niet zichtbaar onderdeel uitmaken van onze
                                                                                                       leefomgeving en een beeld geven van een historische situatie of ontwikkeling. In veel gevallen
Door materialen, kleuren en lichttoetreding krijgt een bouwwerk uiteindelijk zijn visuele              bepalen deze cultuurhistorische waarden de identiteit van een plek of gebied en bieden ze
en tactiele kracht: het wordt zichtbaar en voelbaar. De keuze van materialen en kleuren                aanknopingspunten voor toekomstige ontwikkelingen.




                                                                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Met de (rijks)beleidsbrief Modernisering van de Monumentenzorg (MoMo) uit 2009 is gekozen         is. Het betreft hier ten eerste gewoon onderhoud voor zover, naast de daarvoor in algemene
voor een systematiek die cultuurhistorie aan het begin van het ruimtelijke ordeningsproces        zin op grond van het Bor geldende criteria, te weten dat detaillering, profilering, vormgeving,
juridisch versterkt.                                                                              materiaalsoort, kleur etc. niet wijzigen. Ten tweede is voor beschermde monumenten geen
                                                                                                  omgevingsvergunning voor het wijzigen van het monument meer nodig als de activiteit
Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dienen cultuurhistorische waarden             uitsluitend leidt tot inpandige veranderingen en betrekking heeft op een onderdeel dat uit het
uitdrukkelijk te worden meegewogen bij het vaststellen van bestemmingsplannen. Wijzigingen        oogpunt van monumentenzorg geen waarde heeft. Het is voor een eigenaar raadzaam om tijdig
aan cultuurhistorisch waardevolle objecten kunnen omgevingsvergunningplichtig zijn en             contact te hebben met de gemeente over wat wel en niet vergunningplichtig is.
worden getoetst door de welstands-/ monumentencommissie

Een tweede implementatie van MoMo omvat de wijziging van het Bor waarbij voor beschermde
monumenten geen omgevingsvergunning voor het wijzigen van het monument meer nodig




                                                                                             12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




2.2.5 Wettelijk kader woonboten                                                                        Ook bouwwerken waarvoor geen omgevingsvergunning hoeft te worden aangevraagd moeten
De reden voor het opnemen van woonboten in de welstandsnota is voornamelijk dat                        aan minimale welstandseisen voldoen.
woonboten als gevolg van een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad                 De excessenregeling is niet bedoeld om de plaatsing van een bouwwerk tegen te gaan.
van State in 2014 als bouwwerk moeten worden aangemerkt en bouwaanvragen dienen
te worden beoordeeld op welstandsaspecten. Voor deze uitspraak was er alleen een                       Een bouwwerk is in ernstige mate in strijd met redelijke eisen van welstand indien sprake is
ligplaatsenvergunningplicht voor woonboten op basis van de ligplaatsenverordening. In deze             van excessen, dat wil zeggen buitensporigheden in het uiterlijk die ook voor niet-deskundigen
verordening stond wel een aantal eisen waaraan een woonboot dient te voldoen, met name als             evident zijn en die afbreuk doen aan de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving. De context
het gaat om maatvoering, maar geen specifieke welstandscriteria.                                       waarin het vergunningvrije bouwwerk is geplaatst is veelal medebepalend of het een exces
                                                                                                       betreft.
Sinds een wijziging van de wetgeving per 1 januari 2018 moet voor woonarken en                         De toetsing van een exces heeft betrekking op:
woonvaartuigen een omgevingsvergunning worden aangevraagd op grond van de Wet                          • het afsluiten van een bouwwerk voor zijn omgeving,
algemene bepalingen omgevingsrecht. Bij de beoordeling van de aanvraag wordt er getoetst               • het ontkennen of vernietigen van architectonische bijzonderheden,
aan het bestemmingsplan, het Bouwbesluit, de bouwverordening, en de redelijke eisen van                • armoedig materiaalgebruik,
welstand.                                                                                              • toepassing van felle of contrasterende kleuren,
Schepen die nog in de vaart zijn, en waar ook op wordt gewoond, worden niet als bouwwerk               • te opdringerige reclames
aangemerkt. Voor deze schepen moet een ligplaatsenvergunning worden aangevraagd.                       • een te grove inbreuk op wat in de omgeving gebruikelijk is (zie hiervoor de gebiedsgerichte
Bij de beoordeling van de aanvraag wordt er getoetst aan het bestemmingsplan, de                           welstandscriteria),
ligplaatsenverordening en tevens aan redelijke eisen van welstand. Om tot een eenduidig                • bij woonboten: ernstig achterstallig onderhoud of verval.
welstandsbeleid voor alle woonboten te komen (zowel varende als niet-varende) zijn de
welstandscriteria voor de woonschepen ook opgenomen in deze welstandsnota.                             2.3 Procedures
2.2.6 Repressief welstandstoezicht: handhaving en excessen                                             2.3.1 De gemeenteraad stelt het welstandsbeleid vast
Handhaving                                                                                             Een van de instrumenten die het gemeentebestuur heeft om een actief beleid te voeren ter
Als voor een omgevingsvergunningplichtig bouwwerk geen omgevingsvergunning is                          bevordering van de kwaliteit van de dagelijkse leefomgeving, is het welstandstoezicht. Het
aangevraagd of als een bouwwerk na realisering afwijkt van de tekeningen waarop de                     welstandstoezicht vindt plaats op basis van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid, dat
vergunning is afgegeven, zal onderzocht worden of het bouwwerk gelegaliseerd kan worden.               in deze nota is verwoord en verbeeld.
Als dat mogelijk is dan krijgt de eigenaar de gelegenheid om (alsnog of opnieuw) vergunning
aan te vragen voor het gerealiseerde bouwwerk. Als legalisatie op grond van een negatief               De welstandsnota geldt voor een periode van maximaal tien jaar. Tussentijds kan
welstandsadvies niet mogelijk is, dan zal de eigenaar de situatie moeten veranderen. B &               de gemeenteraad de nota wijzigen dan wel aanvullen. De gemeenteraad kan een
W kunnen degene die tot het opheffen van de (illegale) situatie bevoegd is, aanschrijven om            beeldkwaliteitplan voor een bepaald gebied of nieuwe ontwikkeling toevoegen aan de
binnen een door hen te bepalen termijn de strijdigheid op te heffen.                                   welstandsnota.
                                                                                                       Nieuwe wetgeving kan aanleiding zijn om de welstandsnota integraal te herzien.
Excessen                                                                                                 
Artikel 12 van de Woningwet geeft aan dat indien het uiterlijk van een bouwwerk in ernstige            2.3.2 De gemeenteraad evalueert jaarlijks het welstandsbeleid
mate in strijd is met redelijke eisen van welstand, burgemeester en wethouders degene die              Het welstandsbeleid wordt jaarlijks geëvalueerd. Zowel burgemeester en wethouders als
tot het opheffen van die strijdigheid bevoegd is, kunnen aanschrijven om die strijdigheid op te        de welstands-/monumentencommissie stellen hiervoor jaarlijks een rapportage op over
heffen.                                                                                                het voorgaande kalenderjaar en leggen deze voor aan de gemeenteraad. Onderdeel van




                                                                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                mooi




deze evaluaties is een jaarlijks overleg van de welstands-/monumentencommissie met de                wethouders als van de welstands-/monumentencommissie dienen deze gevallen te worden
verantwoordelijke wethouder en licht de commissie, indien gewenst, het jaarverslag toe aan de        geëvalueerd.
gemeenteraad.
                                                                                                     2.3.4 De welstands-/monumentencommissie
2.3.3 Burgemeester en wethouders voeren het welstandsbeleid uit                                      Het gemeentebestuur van Zwolle heeft Het Oversticht opgedragen de welstands- en
De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het welstandsbeleid ligt bij             monumentenadvisering voor haar uit te voeren zoals vastgelegd in de bouwverordening en de
burgemeester en wethouders.                                                                          daar voor opgestelde dienstverleningsovereenkomst, die als bijlage aan de bouwverordening is
Door het verlenen of weigeren van een omgevingsvergunning geven burgemeester en                      toegevoegd.
wethouders uitvoering aan het welstandsbeleid. burgemeester en wethouders nemen dit
besluit pas nadat daarover advies is ingewonnen bij de welstands-/monumentencommissie.               De welstands- en monumentenadvisering wordt uitgevoerd conform de relevante wetgeving
Voor alle omgevingsvergunningplichtige bouwwerkzaamheden waarvoor vaststaat dat                      en hetgeen is vastgelegd in de ‘Regeling van Orde welstands- en monumentenadvisering
de omgevingsvergunning niet op een andere grond moet worden geweigerd, wordt deze                    2012 Gemeente Zwolle’ waarin opgenomen de benoeming, de samenstelling en taken van
commissie om advies gevraagd.                                                                        de welstands- en monumentencommissie, openbaarheid en in de ‘Beschrijving werkwijze
                                                                                                     welstands- en monumentenadvisering’. Hierin staat de wijze waarop de planbehandeling door
Bij het beoordelen van een bouwplan hebben burgemeester en wethouders, binnen de                     de secretaris en welstands- en monumentencommissie wordt gedaan.
kaders die het door de gemeenteraad vastgestelde beleid stelt, een eigen bestuurlijke
verantwoordelijkheid.

Strijdig maar toch positief advies
De welstands-/monumentencommissie kan burgemeester en wethouders voorstellen van haar
bevoegdheid gebruik te maken om toch een omgevingsvergunning af te geven voor een plan
dat strijdig is met het welstandsbeleid.
De commissie doet dit alleen wanneer naar haar mening overtuigend is aangetoond dat
het desbetreffende plan een positieve impuls geeft aan de kwaliteit van de dagelijkse
leefomgeving.
Zij doet dat op basis van de in paragraaf 2.2.3 beschreven algemene criteria voor redelijke
eisen van welstand.

Afwijken van advies
Voor het bevorderen van de kwaliteit van de dagelijkse leefomgeving is het van belang
dat het gemeentebestuur eenduidig en helder is bij de uitvoering van haar beleid.
Daarom volgen burgemeester en wethouders in principe het advies van de welstands-/
monumentencommissie.

Burgemeester en wethouders kunnen van het advies afwijken. Mocht zich dit voordoen,
dan doen burgemeester en wethouders hiervan schriftelijk (gemotiveerd) mededeling aan
de welstands-/ monumentencommissie. In de jaarverslagen van zowel burgemeester en




                                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                               mooi




2.3.5 Indieningsvereisten aanvraag omgevingsvergunning
De aanvraag voor een omgevingsvergunningvergunning dient vergezeld te gaan van deugdelijk
ondersteunend materiaal, dat in woord en beeld voldoende inzicht geeft in de voorgenomen
bouwwerkzaamheden en het daaraan ten grondslag liggende plan. Vanzelfsprekend is de
diepgang van dit ondersteunende materiaal afhankelijk van het belang van de voorgenomen
bouwwerkzaamheden.
In de Wabo zijn in artikel 2.5 van de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor) de
indieningsvereisten voor een omgevingsvergunning ten behoeve van de welstandsadvisering
opgenomen. Dit artikel luidt als volgt:

•   Artikel 2.5. Redelijke eisen van welstand
    In of bij de aanvraag om een vergunning voor een bouwactiviteit verstrekt de aanvrager
    de volgende gegevens en bescheiden ten behoeve van de toetsing aan de criteria uit de
    welstandsnota, bedoeld in artikel 12a, eerste lid, van de Woningwet:
    o a. tekeningen van alle gevels van het bouwwerk, inclusief de gevels van belen-dende
           bebouwing, waaruit blijkt hoe het geplande bouwwerk in de directe omge-ving past;
    o b. principedetails van gezichtsbepalende delen van het bouwwerk;
    o c. kleurenfoto’s van de bestaande situatie en de omliggende bebouwing;
    o d. o  pgave van de toe te passen bouwmaterialen en de kleur daarvan (uitwendige
           scheidingsconstructie). In ieder geval worden opgegeven het materiaal en de kleur
           van de gevels, het voegwerk, kozijnen, ramen en deuren, balkonhekken, dakgoten en
           boeidelen en de dakbedekking.




                                                                                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




3. Gebiedsgericht welstandsbeleid
3.1 Globale kenmerken en ontstaansgeschiedenis                                                         3.2 Gebiedsindeling
De stad Zwolle heeft een aantal bijzondere kwaliteiten: een historisch waardevolle binnenstad,         De gebiedsgewijze benadering staat centraal in de welstandstoetsing.
een zeer afwisselend ommeland en een strategische ligging aan de IJssel, tussen de Randstad            De beleidskeuzes en de daaruit voortvloeiende welstandscriteria zijn gekoppeld aan gebieden
en Noord- en Oost Nederland.                                                                           die op een herkenbare manier kunnen worden beschreven. De beschrijving van de gebieden,
Door de eeuwen heen heeft de stad zich ontwikkeld tot een spil in de regio. De laatste decennia        de benoeming en de waardering van gebiedskenmerken liggen aan de gemaakte beleidskeuzes
groeide de stad uit tot ruim 120.000 inwoners. Een aantal kleine kernen is daardoor in de stad         ten grondslag.
opgenomen. Volgens de laatste inzichten zullen de bevolking en de bedrijvigheid nog verder
uitgroeien. Deze ontwikkelingen vragen om een voortdurende aanpassing van de stad.                     Voor de gebiedsindeling in Zwolle is een aantal criteria gehanteerd:
                                                                                                       • samenhang in de stedenbouwkundige structuur
De opbouw van de stad Zwolle is sterk verbonden met de landschappelijke ondergrond. Zwolle             • samenhang in de onderliggende landschappelijke structuur
heeft zich in de loop van de tijd ontwikkeld op de hoger gelegen zandruggen met daartussen             • samenhang in de voorkomende functies
gelegen nattere gebieden. Dit maakt dat in deze nattere zones het groene buitengebied tot diep
in de stad doordringt. In het buitengebied zijn verschillende en gevarieerde landschapstypes te        Het streven is gericht op het minimale aantal gebieden waarbij nog voor het welstandsbeleid
onderscheiden: de uiterwaarden van IJssel, Vecht en Zwartewater, de rivierkleigebieden langs           een afdoende beschrijving van de gebiedskarakteristieken mogelijk is. Tevens is vanuit een
de IJssel, het dekzandgebied langs de Vecht, de lage zand- en veengebieden aan de oostzijde            praktische invalshoek de voorwaarde gesteld dat de te onderscheiden gebieden voor de
van de gemeente en natuurlijk de cultuurhistorisch waardevolle polder Mastenbroek.                     gebruikers herkenbaar moeten zijn.

Er zijn in Zwolle ruim 800 monumenten te vinden, ruim de helft daarvan is aangewezen als               De gebiedsindeling
rijksmonument. De meeste monumenten zijn te vinden in de historische binnenstad. De                    Bij het tot stand brengen van de gebiedsindeling is gestart met het in beeld brengen van de
binnenstad zelf is een beschermd stadsgezicht. De ontstaansgeschiedenis en de ruimtelijke              belangrijkste lagen die de ruimtelijke en fysieke structuur van de stad bepalen:
structuur daarvan zijn uitvoerig beschreven in het bestemmingsplan Binnenstad en Omgeving.             • de ondergrond
                                                                                                       • de netwerken
In de beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg (2009), wordt in lijn met de rijksnota                 • de gebouwde omgeving
Belvedere, aanbevelingen gedaan over de omgang met cultuurhistorische waarden. In de
rijksnota Belvedere worden de binnenstad van Zwolle, de polder Mastenbroek en het gebied               De ondergrond:
langs de Vecht aangewezen als cultuurhistorisch zeer waardevol.                                        Hierbij gaat het om:
                                                                                                       • bodemstructuur
                                                                                                       • waterlopen
                                                                                                       • reliëf in het landschap
                                                                                                       • morfologie
                                                                                                       • cultuurhistorie




                                                                                                  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                          mooi




Vervolgens de netwerken:                                                                                       Op basis hiervan is de gebiedsindeling tot stand gekomen.
• wegen, spoorlijnen, rivieren, kanalen, leidingen




                   14

                                                                                                                                           14




                                                                                                                                                                                                        13
                                                                                                     13


                                                                                                                                                                                                                                                  12
                                                                                                                                                7                                                                 5

en de occupatie (het ruimtegebruik):                                                                                                                                                       5
                                                                                                                                                                                                                            10


• woongebieden, werkgebieden, concentraties van voorzieningen, recreatiegebieden e.d                                                                                         4
                                                                                                                                                                                                                           12
                                                                                                                                                                                                                                         10




                                                                                                                                                                                                             12
                                                                                                                                                                                                                                     8
                                                                                                                                                                                                   3
                                                                                                                                                     8
                                                                                                                                  13
                        7                                                                                      5                                                              11
                                                                                                                                                                                               2
                                                                                                                                                                                                                                13
                                                                                                                                                         12                                                           11
                                                                                        5                                                                                    2
                                                                                                                                                                                   1

                                                                                                                         10
                                                                                                                                                                    3                              11
                                                                                                                                                          13                           2
                                                                                                                                                    13
                                                                                                                                                                        11

                                                                    4                                                                                                                                   3
                                                                                                                        12                                     10




                                                                                                                                                                                                                           12
                                                                                                                                       8
                                                                                                3                                                                                                                                             9
                                                                                                                                                                                                    6
                             8
                                                                                                                                                                         13
             13
                                                                    11
                                                                                            2                                                                                                                              10

                                                                                                                             13
                                   12                                                                              11
                                                                               1
                                                                    2


                                                     3                                          11
                                    13                                              2
                            13
                                                               11                                                                                                                                                               9



                                                                                                     3
                                              10
                                                         Zone beeldkwaliteitsplan

                                                                                                          17
                                                                                                                        12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                mooi




Korte toelichting op de gebiedsindeling:                                                                 liggen op de overgangen van de hogere en lagere gronden die kenmerkend zijn voor de
                                                                                                         landschappelijke ondergrond van Zwolle en/of bij de hoofdinfrastructuurlijnen.
Op basis van stedenbouwkundige karakteristieken is een indeling gemaakt in een zevental              12. Vanuit stedenbouwkundige en functionele criteria zijn bedrijventerreinen als aparte
(woon)wijken uit verschillende perioden.                                                                 categorie opgenomen: Voorst/Westenholte, Marslanden, Hessenpoort en bedrijvenpark
1. De binnenstad is als apart gebied opgenomen, mede gezien het feit dat het gaat om een                 Berkum.
   Beschermd Stadsgezicht.                                                                           In het buitengebied komen meerdere landschapstypen voor. Omdat de beleidskeuzen voor de
Rond de binnenstad liggen de oudere woonwijken. Deze zijn verdeeld in :                              verschillende landschapstypen hetzelfde zijn, is gekozen voor samenvoeging tot één gebied.
2. geleidelijk gegroeide gebieden: Kamperpoort, Diezerpoort en Assendorp (Stationsbuurt en           13. Buitengebied: de uiterwaarden van IJssel, Vecht en Zwartewater, de rivierkleigebieden
   Oud- en Nieuw); en                                                                                    langs de IJssel, het dekzandgebied langs de Vecht en de lage zand- en veengebieden. Deze
3. planmatig aangelegde gebieden: Veerallee, Dieze Oost en – West, Wipstrik en Pierik.                   laatste liggen vooral aan de oostzijde van de gemeente.
                                                                                                     14. de Polder Mastenbroek; deze is, mede gezien de status als Belvedèregebied, zelfstandig
De gestage groei van Zwolle, voortkomend uit haar centrale positie in de landelijke en                   opgenomen.
regionale netwerken, leidt tot een toenemende concentratie van menselijke activiteiten in
en om de binnenstad. De betekenis van de stadsgracht is veranderd; van grens en overgang
naar centrale openbare ruimte die beide zijden bij elkaar brengt. Om de samenhang
met de binnenstad en de omliggende gebieden beter te beschrijven en te borgen is het
beeldkwaliteitplan Binnenstad+Schil opgesteld. Bij de gebiedsbeschrijving van de Oudere
wijken (2) en Gemende Zones (11) is een kaart opgenomen van het gedeelte van de wijken die
behoren bij dit beeldkwaliteitplan.

Vervolgens zijn de verschillende grootschaliger uitbreidingen van Zwolle als afzonderlijke
gebieden beschouwd;
4. Holtenbroek vanaf de jaren 60
5. Aa-landen vanaf de jaren 70,
6. Zwolle-Zuid vanaf de jaren 80; en
7. Stadshagen vanaf de jaren 90.
8. Westenholte en Berkum vallen, als uitgegroeide oudere kernen, buiten deze indeling in
    uitbreidingsperioden. Ze zijn daarom samen als een apart deelgebied opgenomen.
9. Dit geldt ook voor Wythmen en Windesheim, de kleine kernen in het buitengebied.
10. Als ‘stedelijk landschap’ zijn vier gebieden onderscheiden die gekenmerkt worden door een
    groen, parkachtig karakter: de omgevingen van het Engelse Werk, Kranenburg, Zandhove
    en Vechtcorridor noord.
11. Daarnaast zijn er gebieden met gemengde functies onderscheiden: zones langs de
    Blaloweg/A28, Oosterenk/Ceintuurbaan, Vrolijkheid, Binnenring, Hanzeland/Willemsvaart,
    Spoorzone en Vechtvorridor noord. Het gaat daarbij om zones waar kantoren, maar
    bijvoorbeeld ook scholen, instellingen, groengebieden en soms woningbouw naast elkaar
    voorkomen. Het zijn gebieden met een grote ruimtelijke en functionele dynamiek. Ze




                                                                                                18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




3.3 De beleidskeuzes en beoordelingsaspecten
Voor de gebruiker ontstaat er duidelijkheid en inzicht als er een logisch verband is tussen
de karakteristieken van het gebied en zijn gebouwde omgeving, de daarop aansluitende
keuze die het bestuur maakt ten aanzien van het toe te passen welstandsbeleid en de                      Hoog (delen buiten gebied)
                                                                                                         Hoog
daaruit voortkomende welstandscriteria. De beleidskeuzen geven aan wat er moet gebeuren                  Regulier
om de voorgenomen ambitie ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit te bereiken. Zij zijn de                 Vrij
vertrekpunten voor de beoordeling van bouwplannen in een bepaald gebied.

Beleidskeuzes worden gemaakt in twee stappen:
Stap 1: het niveau van welstandstoetsing: hoe “streng” dient welstandsbeleid toegepast te
worden
Stap 2: welke richting moet het beleid kennen




                                                                                                     Binnenstad
                                                                                                     Oudere wijken: Kamperpoort,
                                                                                                     Diezerpoort, Assendorp
                                                                                                     Oudere uitbreidingswijken:
                                                                                                     Veerallee, Katerveer, Dieze-oost,
                                                                                                     Dieze-west, Wipstrik, Pierik
                                                                                                     Hol
                                                                                                     Holtenbroek
                                                                                                     Aa-landen
                                                                                                     Zwolle-Zuid
                                                                                                     Stadshagen
                                                                                                     Berkum en Westenholte
                                                                                                     Wijthmen en Windesheim
                                                                                                     Stedelijk landschap: Engelse Werk,
                                                                                                     Zandh
                                                                                                     Zandhove,   Kranenburg en Vechtcorridor noord
                                                                                                     Gemengde zones
                                                                                                     Bedrijventerrein: Voorst, Marslanden, Hessenpoort
                                                                                                     Buitengebieden
                                                                                                     Polder Mastenbroek




                                                     Zone beeldkwaliteitsplan

                                                                                              19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                mooi




Stap 1: het niveau van welstandstoetsing
Er worden drie niveaus van toetsing onderscheiden:                                                   • respecteren: handhaven in de zin van respecteren en interpreteren
                                                                                                     Bij deze beleidskeuze ligt het accent nog steeds op het handhaven van het aanwezige beeld,
• Niveau 1: hoog                                                                                     maar er is duidelijk meer ruimte voor eigen interpretatie, zolang de relaties met de omgeving
Dit niveau past bij gebieden die van grote betekenis zijn voor het totaalbeeld van de stad           maar zichtbaar blijven.
en het landschap. Deze gebieden hebben bijzondere cultuurhistorische, landschappelijke,
stedenbouwkundige of architectonische karakteristieken. Nieuwe ingrepen zullen met extra             • veranderen: niet-handhaven, gericht op verbetering
aandacht en zorg worden beoordeeld.                                                                  In dit geval wordt ingezet op het verbeteren van een negatief gewaardeerd kenmerk van een
De welstandscommissie zal op alle beoordelingsaspecten adviseren en de criteria nauwgezet            gebied.
toepassen. Deze beleidskeuze kan ook worden gekoppeld aan nieuw te ontwikkelen gebieden
waarvoor een hoog ambitieniveau is vastgelegd, bijvoorbeeld in het stedenbouwkundig plan of          De formulering van de beleidskeuzen voor een gebied heeft betrekking op de voor dat gebied
in het beeldkwaliteitplan.                                                                           genoemde en gewaardeerde kenmerken.

• Niveau 2: regulier                                                                                 De beoordelingsaspecten
Onder dit niveau van welstandstoetsing vallen alle gebieden die om een normale en                    Voor het uiteindelijke beoordelen van bouwwerken is een aantal algemeen gangbare
zorgvuldige beoordeling van de bouwkundige ingrepen vragen. De welstandsbeoordeling is dan           beoordelingsaspecten beschikbaar. De welstandscriteria zijn gegroepeerd onder deze aspecten
vooral gericht op het handhaven van de aanwezige basiskwaliteit. Dit niveau is van toepassing        van een bouwwerk. Dit betreffen:
op de meeste gebieden.                                                                               • Plaatsing
                                                                                                     • Massa en Vorm
• Niveau 3: welstandsvrij                                                                            • Gevelkarakteristiek
In dit geval wordt er geen welstandstoetsing uitgevoerd. Binnen de welstandsvrije gebieden           • Detaillering, kleur en materiaal
blijven alle andere voorschriften voortvloeiend uit het bestemmingsplan, de bouwverordening
of het Bouwbesluit wel van toepassing.                                                               Per gebied zijn de relevant geachte criteria geselecteerd en toegesneden op de gemaakte
In Zwolle is alleen een klein gebied in Stadshagen, Vrij Werkeren (driehoek tussen het               beleidskeuzen.
deelgebied Werkeren en de Stadshagenallee) als welstandsvrij gebied aangemerkt.



Stap 2: richting geven aan de inhoudelijke beoordeling
Nadat het gewenste niveau van welstandstoetsing is vastgesteld, komt de vraag aan de orde
in welke richting de inhoudelijke beoordeling zich gaat bewegen. Op hoofdlijnen staan daar de
volgende beleidskeuzen voor open:

• behouden: handhaven in de zin van behouden en herstellen
Hierbij ligt het accent op behouden van kenmerken die waardevol worden geacht en op
kwalitatief herstel van wat verloren is gegaan. Nieuwe bouwwerken zullen zorgvuldig moeten
worden ingepast in hun omgeving. Een dergelijke beleidskeuze is vaak van toepassing in
gevoelige en bijzondere gebieden.




                                                                                                20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                mooi




Plaatsing:                                          hoofd-volume.
Het gaat hierbij om de situering van een        •   Kapvorm en –richting
gebouw ten opzichte van andere gebouwen         •   relatieve omvang: gaat in op de
en ten opzichte van de openbare ruimte. Het         verhoudingen van de belangrijkste
gaat hierbij om:                                    afmetingen van een gebouw
• positie onderling: onderlinge plaatsing       •   vormbehandeling: toets het model of de
    van gebouwen, plaatsing in de diepte op         aard van de vorm
    de kavel, wandvorming
• afstand onderling: onderlinge afstand         Gevelkarakteristiek:
    tussen gebouwen, plaatsing in de            In dat geval is de verschijningsvorm of het
    breedte op de kavel, beslotenheid en        aanzicht van een gebouw het onderwerp.
    doorzicht                                   Er wordt daarbij zowel naar het gebouw
• plaatsing op kavel: plaatsing van het         zelf gekeken als naar de relatie met zijn
    gebouw ten opzichte van de kavel            omgeving.
• richting: beschrijft de opstellingsrichting   • gerichtheid en oriëntatie: hierbij gaat
    van een gebouw                                  het om de gezichtsbepalende zijden
• herhaling, ritmiek: de mate van                   van een gebouw, die vanuit de publieke
    samenhang door herhaling of ritmiek             ruimte zichtbaar zijn.
    van een verzameling gebouwen                • geleding: de belijning en reliëf van de
• oriëntatie: de positie van het gebouw             gevel
    voor wat betreft zijn voor-, achter en      • indeling: de vorm en indeling van de
    zijkant ten opzichte van bijvoorbeeld de        gesloten en open vlakken zoals ramen
    ontsluitingswegen.                              en deuren
                                                • plasticiteit: dieptewerking door het reliëf
Massa en vorm:
Het gaat hierbij om de hoofdvorm                Detaillering, kleur en materiaal:
en –massa van een gebouw in relatie tot         Deze aspecten beschrijven de
zijn omgeving. De volgende aspecten zijn        karakteristieken die invulling geven aan de
relevant:                                       verschijningsvorm. Kleur en materiaal zijn
• opbouw hoofdmassa: combinatie van             daarin zeer bepalend.
    gebouwhoogte en belijning, oftewel het      • gaafheid, oorspronkelijkheid: hierbij
    aantal bouwlagen en de kapvorm                 gaat het om elementen die het gewenste
• profiel ruimte: beschrijft de                    straatbeeld juist versterken dan wel
    karakteristiek van het dwarsprofiel van        verstoren
    de ruimte                                   • materiaalgebruik
• samenstelling massa: gaat in op de            • kleurtoon en toepassing
    compositie en samenstelling van het         • decoraties en ornamenten




                                                                                                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




3.4 Gebiedsbeschrijvingen

Binnenstad (1)
                                                                 gebouwen, zowel in schaal als in typologie. De gebouwen
                                                                 vormen veelal een ruimtelijke ensemble, waarbij privé en
                                                                 openbaar gebied ruimtelijk in elkaar overgaan.
                                                                 Kenmerkend voor de binnenstad is de van oudsher grote




                                                                                                                               In de binnenstad is de invloed van de ontwikkeling van
                                                                                                                               netwerken van water en hoofdontsluitingswegen duidelijk
Gebiedsbeschrijving                                                                                                            zichtbaar. De veranderende functionele en economische
De stad Zwolle is ontstaan op een hoger gelegen zandrug                                                                        waarde heeft geleid tot diverse ruimtelijke veranderingen.
aan de waterloop de Grote Aa. De nederzetting kreeg vanaf                                                                      In het van oorsprong lager gelegen deel van de binnenstad
de veertiende eeuw vaste vorm. De ontwikkeling van deze                                                                        hebben door de functieverandering van de waterwegen
nederzetting tot de huidige stadsregio Zwolle is terug te                                                                      en de opmars van de auto de meeste veranderingen
vinden te vinden in de ruimtelijke structuur van de binnenstad                                                                 plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een aantal grootschalige
en de architectuur en typologie van de bebouwing.                                                                              ingrepen, veroorzaakt door de schaalvergroting van de
                                                                                                                               ambachten en later van de winkelketens, bevoorrading en
De binnenstad wordt gekenmerkt door twee ruimtelijke                                                                           parkeren.
structuren: de middeleeuwse stad en de vestingstad. De                                                                         Herwaardering van de binnenstad als woon- en winkelgebied
middeleeuwse stad bestaat uit gesloten bouwblokken van                                                                         heeft geleid tot een kwalitatief herstel van deze gebieden.
aaneengesloten individuele panden. De bebouwing volgt                                                                          De specifieke historisch kenmerken van de openbare ruimte
de rooilijn en staat direct aan de straat met een duidelijke                                                                   en de ruimtelijke structuur van de binnenstad vormen de
scheiding tussen privé en openbaar. De vestingstad is om de                                                                    uitgangspunten voor herstel, vernieuwing en nieuwbouw in de
middeleeuws stad aangelegd. De ordeningsprincipes van de                                                                       binnenstad.
vestingwerken waren gebaseerd op de stedenbouwkundige            diversiteit aan functies en de positie van de kerk. Hierbij   De bebouwing in de binnenstad is zeer divers, met veel details
structuur van de middeleeuwse stad, maar kenden een              hebben vooral de detailhandel, horeca en culturele en         en ornamenten, en de maatverhouding is vaak gebaseerd
andere ruimtelijke - en bebouwingsstructuur. De verkaveling      gemeentelijke voorzieningen een functie voor de stadsregio.   op de gulden snede. De gebouwen bestaan overwegend
is onregelmatig en bestaat uit een grote diversiteit aan                                                                       uit twee of drie lagen met wisselende verdiepingshoogte,


                                                                                              22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




een steile kap met rode of zwarte keramische pannen en         Kenmerken                                                      historische context. De duidelijke scheiding tussen privé en
baksteenarchitectuur. De details in de gevel worden bepaald                                                                   openbaar is formeel door stoepen, bordessen en trappen.
door de historische stijlkenmerken uit de verschillende        Middeleeuwse stad
bouwperioden. Gezien de bijzondere historische waarde          De middeleeuwse stad Zwolle is verdeeld in vier gebieden.      Vestingstad
hebben veel gebouwen een monumentale status.                   Behalve de prestedelijke kern in het gebied rond de            De vestingwerken, daterend uit 1606, zijn herontwikkeld vanaf
De begane grond van diverse gebouwen bevatten stedelijke       Sassenstraat zijn de gebieden verkaveld in een rechthoekig     de negentiende eeuw. De vestingwerken en de stadsgracht
functies. Vooral de winkels en horecagelegenheden hebben       rasterpatroon evenwijdig en loodrecht aan de Grote en          vormen een duidelijke zonering naar de omliggende wijken.
afwijkende puiaanpassingen, toegevoegde luifels en reclame-    Kleine Aa. De Grote Markt ligt centraal en is een historisch   De bruggen, poorten en bajonetontsluitingen zijn kenmerkend
uitingen. Onzorgvuldige detaillering en materiaaltoepassing    ontmoetingspunt. De rooilijnen uit de veertiende eeuw zijn,
verstoren het stadsbeeld.                                      ondanks de continue transformatieprocessen, nauwelijks
De binnenstad is aangewezen als beschermd stadsgezicht         aangetast. De inrichting van de openbare ruimte bestaat
en opgenomen in het bestemmingsplan Binnenstad en              uit bijzondere verhardingsmaterialen, gebaseerd op de
Omgeving.




De cultuurhistorische karakteristieken van de ruimtelijke
structuur en de bebouwing zijn hierin vastgelegd. De
leesbaarheid van deze cultuurhistorische karakteristieken in
de stadsplattegrond is hierbij van belang, zoals bij :
• de Grote Markt, de centrale ontmoetingsplek;
• het Rode Torenplein, de verbinding tussen Zwartewater en
    middeleeuwse stad;
• de Diezerpoortenplas, de overgang tussen de
    middeleeuwse stad en de singelbebouwing;
• het Paleis van Justitie aan de Blijmarkt, de overgang van
    middeleeuwse stad naar vestingstad.




                                                                                             23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                               mooi




voor de ruimtelijke structuur van de entrees van de              •   Voor de gebieden die zijn aangetast door grootschalige        Je bent van plan iets te bouwen. Gebruik dan de volgende
binnenstad.                                                          ingrepen wordt gekozen voor kwalitatief herstel.              stappen om te komen tot een goed ingepast plan met
Het groen op de vestingwerken bestaat uit parken en tuinen       •   Bij herstel en nieuwbouw behouden van de individuele          draagvlak.
van de voornamelijk vrijstaande bebouwing. De schaal en              opzet van de bebouwing en de relatie met de openbare
typologie van de bebouwing is gevarieerd en bepaalt het              ruimte. Aandacht voor zorgvuldige detaillering en             1. lees het hoofdstuk De Zwolse code om inzicht te krijgen in
onregelmatige verkavelingspatroon van de vestingstad. De             ambachtelijke materialen, waarbij de historische                 de ingrediënten die bepalend zijn voor de Zwolse sfeer.
gebouwen hebben diverse bijzondere stedelijke functies, elk          stijlkenmerken van de binnenstad de inspiratiebron            2. Bestudeer de plankaart en de bijbehorende legenda
met een eigen context. De omliggende openbare ruimte is              vormen. Een eigentijdse vormgeving is hierbij zeker niet         om te begrijpen wat de stedenbouwkundige eenheid is,
divers in gebruik, met geleidelijke overgangen tussen privé en       uitgesloten.                                                     het architectonisch karakter en de kenmerken van de
openbaar.                                                                                                                             openbare ruimte.
                                                                 Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                   3. Ga naar buiten! Kijk niet alleen naar de locatie waar je
Bijzondere elementen                                             Bestemmingsplan, Ontwikkelingsprogramma Binnenstad                   aan de slag wilt maar vooral ook naar de omgeving. Welke
• Gehele binnenstad                                              2020, Visie Binnenstad 2030, Beeldkwaliteitsplan                     stedelijke of landschappelijke kwaliteiten zijn al aanwezig
• Groene singelring                                              Binnenstad + Schil, Beeldkwaliteitsplan Kraanbolwerk,                en welke kunnen versterkt worden?
                                                                 Beeldkwaliteitsplan Hof van Thorbecke, het reclamebeleid en       4. Onderzoek zelf! Historische kaarten en oude foto’s zijn
Beleidskeuzes                                                    de beleidslijn en welstandscriteria zonnepanelen beschermd           een bron van inspiratie voor nieuwe ontwikkelingen en
                                                                 stadsgezicht en monumenten Zwolle. Bij het wijzigen of               helpen om te begrijpen waarom een plek eruit ziet zoals
waardering                                                       vernieuwen van winkelpuien wordt getoetst aan de criteria            hij is. Zie ook www.historischcentrumoverijssel.nl en
De binnenstad wordt in hoge mate gewaardeerd als                 beschreven in hoofdstuk 4.5.1.                                       www.cultureelerfgoed.nl/,
historisch stedelijk gebied, met een grote diversiteit aan       Het bestemmingsplan Binnenstad en omgeving is gericht             5. Maak schetsen. Combineer de ingrediënten uit de
functies. Samen met de historische structuur, de bijzondere      op de bescherming van de historische structuur van de                vorige stappen en verken al tekenend verschillende
bebouwing en de diversiteit aan openbare ruimte, maakt dit       binnenstad. In het plan wordt de ontstaansgeschiedenis en            mogelijkheden. Vergelijk de uitkomsten en kijk welke
de binnenstad tot een bijzonder verblijfsgebied.                 de ruimtelijke karakteristiek van de binnenstad uitgebreid           richting het meest aansluit bij het Beeldkwaliteitplan.
                                                                 beschreven. De historische zonering (zone met hoge, midden           Raadpleeg daarbij de beschrijving en criteria van het
dynamiek                                                         en lage historische waarden) wordt gekoppeld aan een aantal          desbetreffende deelgebied.
De diverse functies en de veranderingen in de samenleving        beleidsuitspraken over rooilijnen, perceellering, kappen en       6. Laat je adviseren. Een stedenbouwkundige, architect of
kennen een grote dynamiek, die druk uitoefent op de              gevels, zichtlijnen enz. Deze beleidsregels zijn leidend bij de      landschapsarchitect kan goed helpen om tot een juiste
historische structuur, de gebouwen en de openbare ruimte.        beoordeling van bouwplannen. De welstandscriteria uit deze           inpassing van je plan te komen. Bij een groter plan
                                                                 nota sluiten hier op aan.                                            betrekt je de stad door het plan op de website te zetten
beleid                                                                                                                                met een toelichting. Zo kan een ieder kennis nemen en
• Het niveau van de welstandstoetsing is hoog.                   proces                                                               commentaar leveren. Bij een omvangrijk plan kan je
• Het beleid is gericht op het behouden en herstellen van        Bij het opstellen van een ruimtelijk plan moet de procedure          gebruik maken van het instrument Place Making. De
   de cultuurhistorische karakteristieken van de ruimtelijke     gevolgd worden zoals beschreven in paragraaf 2.2 (blz                gemeente kan daarbij helpen.
   structuur, de openbare ruimte en de bebouwing.                21) ‘Aan de slag in 8 stappen’ uit het beeldkwaliteitplan         7. Ontwerp. Durf te experimenteren. Kopieer niet iets
• De specifieke historische kenmerken van de ruimtelijke         Binnenstad + schil:                                                  bestaands maar maak iets nieuws vanuit de voorbeelden
   structuur en de openbare ruimte van de binnenstad                                                                                  in de omgeving. Besef dat historie niet hoeft te leiden naar
   vormen de uitgangspunten voor herstel en nieuwbouw.




                                                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




   historiserend. Breng de cultuurhistorie naar deze tijd. Ga voor kwaliteit in vormgeving en         Detaillering, kleur en materiaal
   materialen/                                                                                        • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt eenzelfde mate van aandacht als
8. Dien de bouwaanvraag in. Laat bij de formele toets in de welstands- en                                die bij de bestaande architectuur.
   monumentencommissie de gevolgde stappen in het proces zien.                                        • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
                                                                                                      • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de omgeving uitgangspunt.
                                                                                                      • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk materiaalgebruik uitgangspunt.
Welstandscriteria
Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen naar de beschreven kenmerken.              Collectoren en/of panelen op een dak
Bij de welstandstoets van een bouwplan in de binnenstad zijn de volgende criteria van belang.         Voor het plaatsen van collectoren of panelen voor warmteopwekking of elektriciteitsopwekking
                                                                                                      op een dak gelden de criteria zoals aangegeven in de ‘beleidslijn en welstandscriteria
Plaatsing                                                                                             zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten Zwolle’.
• De historische perceellering, positie en oriëntatie van de bebouwing zijn richtinggevend bij
   nieuwbouw.
• Rooilijnen: zie bestemmingsplan Binnenstad en omgeving, Kaart cultuurhistorische
   karakteristiek

Massa en vorm
• De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving is uitgangspunt bij uitbreiding en
  vervanging van de bebouwing.
• Dakvorm: zie bestemmingsplan Binnenstad en omgeving
• In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de samenstellende delen van dat
  bouwwerk.
• Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
• De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend. Het toevoegen van een extra laag
  of een kap respecteert het straatbeeld en de architectuur van de hoofdmassa.
• Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de hoofdmassa.

Gevels
• Bij verbouw en renovatie is respect voor de oorspronkelijke gevelopbouw en is het
   oorspronkelijke materiaal- en kleurgebruik het uitgangspunt.
• Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving voor wat betreft stijlkenmerken,
   materialisering en kleurgebruik het uitgangspunt.
• In de horizontale gevelopbouw zijn de begrenzing van de onderzijde (plint) en de bovenzijde
   (goot of kroonlijst) belangrijke elementen.
• De maat en de schaal van de gevelindeling worden gerespecteerd.
• Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.




                                                                                                 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




Oudere wijken (2)
Gebiedsbeschrijving                                                                                                              zoals metselwerk accenten, glas-in-loodramen en wisselend
                                                                                                                                 kleurgebruik. Bijzonder kapvormen, zoals mansardekap,
                                                                                                                                 schilddak en zadeldak vormen accenten in het straatbeeld.

                                                                                                                                 Kenmerken

                                                                                                                                 Assendorp
                                                                                                                                 In Assendorp kunnen de Stationsbuurt, Oud- en Nieuw
                                                                                                                                 Assendorp worden onderscheiden.
                                                                                                                                 De Stationsbuurt bestaat uit monumentale gebouwen,
                                                                                                                                 vrijstaand met van oudsher grote tuinen. Het huidige Park
                                                                                                                                 Eekhout was zo´n vroegere tuin. Naast de oorspronkelijke
                                                                                                                                 woonfunctie zijn vooral de panden langs de hoofdwegen
                                                                                                                                 in gebruik genomen voor gemengde functies, waarbij in



De oudere wijken van de stad zijn : Assendorp, Kamperpoort
en Diezerpoort. De bebouwing is ontstaan langs de                De wijken worden deels begrensd door de netwerken van
uitvalswegen van het historische centrum naar Deventer           spoor, water en hoofdontsluitingswegen, die gesitueerd
(Assendorp), Kampen (Kamperpoort) en Meppel (Diezerpoort),       zijn op de aansluiting met de oorspronkelijk lager gelegen
op de relatief hoog gelegen dekzandruggen.                       gebieden. Onder invloed van de dynamiek van deze
                                                                 netwerken hebben langs deze randen grootschalige ingrepen
De wijken worden gekenmerkt door een historische,                plaatsgevonden welke de historische structuur deels hebben
geleidelijke groei langs oude ontginningslinten.                 aangetast.
De oude ontginningslinten zijn duidelijke herkenbaar: de
bebouwing is gesitueerd op de gehele kavelbreedte en volgt       In deze wijken is de bebouwing voor een belangrijk deel geënt
de rooilijn. Hierdoor zijn er ruimtelijk aaneengesloten wanden   op de historische structuur. Latere inbreidingen vallen vaak
langs de straat met een duidelijke perceellering, smalle         op doordat ze van de oorspronkelijke verkaveling afwijken en
straatprofielen en een duidelijke scheiding tussen privé en      het profiel/rooilijn van de straat niet volgen.
openbaar (geen voortuinen).                                      De bebouwing is overwegend in één of twee bouwlagen
                                                                 uitgevoerd, de noklijn van de kap is meestal evenwijdig aan
                                                                 de straatrichting. De gevels hebben architectonische details




                                                                                              26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




                                                                   aaneenschakeling van individuele en kwalitatieve bebouwing        op veel plaatsen is aangetast. De bebouwing aan de Thomas
                                                                   met een grote diversiteit in perceellering, hoogte en functies.   à Kempisstraat en Meppelerstraatweg (de historische
                                                                   De Assendorperdijk is een historisch-landschappelijk
                                                                   element op de overgang van de dekzandrug naar de
                                                                   oorspronkelijke uiterwaarden. De straten die vanaf het




toenemende mate de tuinen worden gebruikt als privé-
parkeerterrein.
De bebouwing in Oud- en Nieuw-Assendorp dateert uit                                                                                  uitvalsweg naar Meppel) en aan de Vechtstraat (ook een
de periode 1890-1930. Een groot deel is individueel of als                                                                           oude lijn), wordt gekenmerkt door een aaneenschakeling van
stedenbouwkundig ensemble van cultuurhistorische waarde.                                                                             individuele panden met diverse functies. De noordelijke rand,
De structuur is compact en dicht bebouwd. Kenmerkend zijn          zuidelijk deel op de dijk aansluiten gaan ruimtelijk omhoog en    grenzend aan de begraafplaats en de ontsluitingswegen,
de bijzondere hoekoplossingen en de individuele bebouwing          de straten vanaf de dijk bieden een doorzicht op het Park de      heeft een groen karakter. Hier bevinden zich diverse
die de rooilijn volgt. Van oorsprong bestaat het gebied uit veel   Wezenlanden                                                       bijzondere functies.

                                                                   Kamperpoort                                                       Bijzondere elementen
                                                                   In de Kamperpoort is de oorspronkelijke stedenbouwkundige         • Stationsstraat/Terborchstraat;
                                                                   structuur grotendeels verdwenen door een aantal                   • Burg. Van Rooijensingel;
                                                                   grootschalige ingrepen, waaronder de bouw van de                  • Park Eekhout;
                                                                   IJsselhallen en veel recente nieuwbouw. In de nabije              • Assendorperplein;
                                                                   toekomst staat meer nieuwbouw op stapel. De oude                  • Ensemble Nieuwe Vecht
                                                                   uitvalsweg naar Kampen, de Hoogstraat, met de                     • Diezerkade
                                                                   aaneenschakeling van individuele panden en de monumentale         • Groene singelring (zie ook gebiedsbeschrijving 11)
                                                                   panden langs de Willemskade, zijn de belangrijkste
                                                                   overgebleven karakteristieken. Door de dynamiek van de
                                                                   grootschalige ingrepen is er een grote diversiteit aan functies   Beleidskeuzes
                                                                   in het gebied aanwezig.
kleine arbeiderswoningen, welke nu een gemengd (stedelijk)                                                                           waardering
gebruik hebben.                                                    Diezerpoort                                                       De oudere wijken worden in hoge mate gewaardeerd
De oude uitvalswegen Assendorperstraat, Molenweg                   Het gebied heeft voornamelijk een woonfunctie, waarbij de         als stedelijk woongebied met historische structuren en
en de Van Karnebeekstraat worden gevormd door een                  historische structuur door latere inbreidingen en vernieuwing     bouwstijlen en een diversiteit aan functies. De kleinschalige


                                                                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                         mooi




stedelijke structuur, de aaneengesloten rooilijnen, de          Welstandscriteria                                                  •   materiaal- en kleurgebruik het uitgangspunt
architectonische details, de directe relatie van de bebouwing   Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen         •   Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving
met de openbare ruimte en de (historische) relatie met de       naar de beschreven kenmerken.                                          voor wat betreft stijlkenmerken, materialisering en
binnenstad zijn de belangrijkste kenmerken.                     Bij de welstandstoets van een bouwplan in de oudere wijken             kleurgebruik het uitgangspunt.
                                                                zijn de volgende criteria van belang.                              •   De maat en schaal van de gevelindeling wordt
dynamiek                                                                                                                               gerespecteerd.
Op het niveau van de woning vinden vaak kleine uitbreidingen    Proces                                                             •   Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
en veranderingen plaats om de bebouwing aan te passen           Bij het opstellen van een ruimtelijk plan moet de procedure        •   Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
aan de hedendaagse wooneisen. Op het niveau van de straat       gevolgd worden zoals beschreven in paragraaf 2.2 (blz                  karakteristieken zoals hoekoplossingen, entreepartijen en
vinden plaatselijk nieuwe invullingen plaats ten gevolge van                                                 14
                                                                21) ‘Aan de slag in 8 stappen’ uit het beeldkwaliteitplan              erkers.
functieverandering.                                             Binnenstad + schil voor zover het gelegen is in het gebied
De nabijheid van het centrum zorgt vooral langs de oude         zoals aangegeven op de zone beeldkwaliteitplan. Deze               Detaillering, kleur en materiaal
uitvalswegen voor dynamiek.                                     stappen zijn opgenomen in de gebiedsbeschrijving voor de           • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie
                                                                                                                                                                                 13        krijgt
                                                                Binnenstad (1)                                                        eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
beleid                                                                                                                                architectuur.
• Het niveau van de welstandstoetsing is hoog.                  Plaatsing                                                          • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
• Het beleid is gericht op het behouden en herstellen van       • De perceellering, de positie en de oriëntatie van de                oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
   de cultuurhistorische karakteristieken van de ruimtelijke       bebouwing in de directe omgeving zijn richtinggevend.           • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
   structuur, de openbare ruimte en de bebouwing.               • Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.                           omgeving uitgangspunt.
• Voor de in het bestemmingsplan aangeduide                                                                    7                   • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk         5
   cultuurhistorisch waardevolle bebouwing geldt dat er         Massa en vorm                                                         materiaalgebruik uitgangspunt.
                                                                                                                                                                        5
   geen architectonische vormen en details verloren mogen       • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving              • Voor het plaatsen van collectoren of panelen voor               10
   gaan.                                                          is uitgangspunt bij uitbreiding en vervanging van de                warmteopwekking of elektriciteitsopwekking op een dak
• De oorspronkelijke accenten in het straatbeeld, de              bebouwing.                                                          binnen het Beschermd
                                                                                                                                                      4       Stadsgezicht gelden de criteria
   bijzondere architectonische details, diverse kapvormen,      • Bij verandering van kapvorm de samenhang binnen de                  zoals aangegeven in de ‘beleidslijn en welstandscriteria      12
   de hoekoplossingen en de relatie met het openbare              complexen bewaren.                                                  zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten
   gebied vormen het uitgangspunt en de inspiratie bij het      • In het bouwwerk bestaat samenhang tussen de                         Zwolle’.                                3
   ontwerpen.                                                     samenstellende delen van dat bouwwerk.          8
                                                                                                    13
                                                                • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.                                         11
                                                                                                                                                                           2
Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                 • De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend.
Bestemmingsplannen, Stedenbouwkundig structuurontwerp,            Het toevoegen van een extra laag of een kap respecteert12
                                                                                                                                                                                              11
Beelkwaliteitplan Katwolderplein en Vogelbuurt,                   het straatbeeld en de architectuur van de hoofdmassa.                                           1
                                                                                                                                                           2
Beeldkwaliteitplan Weezenlanden, Beeldkwaliteitplan             • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
Weezenlanden Noord, Beeldkwaliteitplan Binnenstad + schil,        hoofdmassa.
beleidslijn en welstandscriteria zonnepanelen beschermd                                                                                       3                                11
stadsgezicht en monumenten Zwolle en reclamebeleid. Bij         Gevels                                         13             13                                      2
het wijzigen of vernieuwen van winkelpuien wordt getoetst       • Bij verbouw en renovatie is respect voor de                                         11
aan de criteria beschreven in hoofdstuk 4.5.1.                     oorspronkelijke gevelopbouw en is het oorspronkelijke
                                                                                                                                   Zone beeldkwaliteitplan                          3
                                                                                                                                        10

                                                                                         28

                                                                                                                                                                                                    12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




Oudere uitbreidingswijken (3)
                                                                smalle straatprofielen met een stenig karakter en woningen   De oude verbindingslijnen vanuit de stad zijn duidelijk
                                                                direct aan de straat, of brede straatprofielen met ruime     herkenbaar door de bijzondere architectonische vormgeving
                                                                groene voortuinen en lage erfafscheidingen. Verspringende    van de bebouwing.
                                                                rooilijnen, bijzondere hoekoplossingen en gedraaide kappen   De oude verbindingslijnen hebben vanwege de ruime
                                                                vormen de architectonische accenten.                         straatprofielen een belangrijke ontsluitingsfunctie gekregen.
                                                                                                                             Hierdoor is de woon- en verblijfskwaliteit verminderd en
                                                                                                                             hebben de woningen een gemengd stedelijk gebruik gekregen
                                                                                                                             (bijvoorbeeld kantoren). Verandering van de bouwmethodiek
                                                                                                                             na de Tweede Wereldoorlog heeft geleid tot een sobere
                                                                                                                             uitvoering van delen van de wijken. Typerend is de herhaling
                                                                                                                             van gelijke bouwmassa’s en verspringing van de woonblokken
                                                                                                                             als ruimtelijke accenten.

                                                                                                                             De architectuur wordt gekenmerkt door een planmatige
                                                                                                                             aanpak. De vooroorlogse woningbouw kent een ambachtelijke
                                                                                                                             detaillering, de naoorlogse woningbouw wordt getypeerd door
                                                                                                                             systeembouw en sobere detaillering. In het algemeen zijn de
Gebiedsbeschrijving                                                                                                          kozijnen wit en wordt kleur alleen toegepast op de draaiende
De oudere, grotendeels planmatige uitbreidingswijken zijn de                                                                 delen.
Veerallee/Katerveer, Dieze Oost en –West, Wipstrik en Pierik.                                                                De woningen in één en twee lagen hebben grote kappen
De wijken zijn in aansluiting op de Oudere Wijken (gebied 2)                                                                 met overstek en bijzondere accenten aan de gevel, zoals
gebouwd op de relatief hoog gelegen dekzandruggen rondom                                                                     erkers, loggia’s en gedraaide kappen. De woningen
de binnenstad.                                                                                                               hebben bijzondere metselwerkverbanden in donker rode of
                                                                                                                             zandkleurige steen, en keramische dakpannen in de kleuren
De wijken worden gekenmerkt door de planmatige opzet                                                                         rood of zwart. De erfafscheidingen zijn in samenhang met de
met woningen van verschillende afmetingen. Ze sluiten                                                                        woningen ontworpen.
aan op de ruimtelijke structuur van de Oudere Wijken                                                                         De naoorlogse woningen van twee lagen met kap hebben
(2), maar kennen door de planmatige opzet een grotere                                                                        een verfijnde compositie van massa en dakvorm en een
diversiteit aan openbare ruimte en straatprofielen. De                                                                       terughoudend materiaal- en kleurgebruik.
opzet wordt gedomineerd door een hiërarchie in wegen                                                                         De bebouwing in drie of vier lagen met kap en vier lagen
en groenstructuur. De samenhang binnen de wijk wordt                                                                         met een plat dak worden gekarakteriseerd door bijzondere
sterk bepaald door de scheiding van privé en openbaar:                                                                       aandacht voor de balkons, stijgpunten en entree’s. Het




                                                                                             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




materiaal- en kleurgebruik is overwegend eenvoudig en         vanaf 2002. Gezien de relatie met de Veerallee, ook door de
ingetogen.                                                    jaren ’30 stijl van de woningen, is dit gedeelte bij de oudere
                                                              uitbreidingswijken gerekend. Het is een ruim opgezet, groen
Kenmerken                                                     buurtje met vrijstaande woningen.

Veerallee/Katerveer                                           Pierik
De Veerallee en de Oude Veerweg vormen van oudsher            De Pierik vormt de beëindiging van Assendorp en heeft
de verbinding met Katerveer. Door de ligging aan de           voornamelijk een woonfunctie. De planmatige en ruime
Willemsvaart kent deze lijn een bijzondere karakteristiek     groene opzet vormen een duidelijk contrast met Oud- en
met vooral monumentale villabebouwing. Langs de Veerallee
is een belangrijk deel van de Willemsvaart gedempt voor
de ontsluiting van de binnenstad. Het gebied heeft hierdoor




                                                                                                                               woningen en opvallende architectonische accenten per
                                                                                                                               woonblok. De woningen zijn verfijnd gedetailleerd.
                                                              Nieuw-Assendorp. De straatprofielen verschillen in               De oude lijnen Herenweg, Herfterweg en Wipstrikkerallee
                                                              hiërarchie door verspringende rooilijnen en de toepassing van    hebben een monumentaal karakter met individuele
                                                              voortuinen. Kenmerkend is de hoofdas, de Hortensiastraat,        villabebouwing met ruime voortuinen en een kenmerkende
                                                              die dwars op de richting van de oude ontginningslinten, de       groene inrichting.
                                                              Assendorperstraat beëindigt.                                     De randen aan de Nieuwe Wetering en de Nieuwe Vecht
                                                                                                                               hebben een bijzonder karakteristiek door de lineaire
                                                              Wipstrik                                                         ruimtelijke werking van het water.
                                                              De Wipstrik heeft een woonfunctie met op strategische
                                                              plekken in de wijk bijzondere bebouwing met stedelijke           Dieze Oost en -West
                                                              voorzieningen. De Zeeheldenbuurt, ten zuiden van de              Dieze Oost en -West worden doorsneden door de Middelweg
                                                              Wipstrikkerallee, bestaat vooral uit kleine arbeiderswoningen    en de daaraan gerelateerde groenzone met voorzieningen.
                                                              en smalle straatprofielen. De Dichtersbuurt, ten noorden         Dieze West is een woonbuurt met tevens een grote diversiteit
een stedelijk karakter gekregen met gemengde functies.        van de Wipstrikkerallee, is ruimer van opzet met grotere         aan stedelijke functies. De kleinschalige bebouwing aan de
Woningen aan de Veerallee, in de Koningin Wilhelminastraat
en de Prins Hendrikstraat worden gekenmerkt door
Jugendstil en Art Nouveau architectuur.
De Oude Veerweg heeft een monumentaal karakter door de
ruime opzet, grote voortuinen en bijzondere laanbeplanting.
Ten oosten van de Veerallee, ten zuiden van de A28, ligt
Woonpark Katerveer. Dit is een nieuwer gedeelte, gebouwd




                                                                                             30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




zuidelijke rand vormt een contrast met de grootschalige,       Meppelerstraatweg vormen een contrast met de individuele           vooroorlogse woningbouw: de ambachtelijke detaillering,
solitaire bebouwing langs de Burgemeester Roelenweg,           panden in Diezerpoort. De overgang naar de A28 en de               het eenduidig materiaal- en kleurgebruik, de diverse
Schuttevaerkade en de Burgemeester Drijbersingel, die          Middelweg wordt gekenmerkt door seriematige woonblokken            kapvormen met overstek en de bijzondere accenten aan
deel uitmaakt van gebied 11. De wijk wordt gekenmerkt          in een doorgaande groene ruimte.                                   de gevel.
door verschillende planstructuren van de diverse in- en                                                                       •   Respecteren van de verfijnde compositie van massa en
uitbreidingen.                                                 Bijzondere elementen                                               dakvorm en aandacht voor architectonische accenten aan
De bebouwing langs de historische lijnen Diezerenk en          • Veerallee                                                        de gevel bij veranderingen aan naoorlogse woningen.
Holtenbroekerweg is gesitueerd op de gehele kavelbreedte       • Wipstrikkerallee                                             •   Behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit
en de rooilijn volgt het verloop van de weg. De bebouwing is   • Veerallee/Oude Veerweg                                           en het monumentale karakter van de historische
herkenbaar aan het individuele karakter, de verspringende      • Meppelerstraatweg                                                lijnen (Veeralle/Oude Veerweg, Herenweg, Herfterweg,
goothoogtes en verschillende dakvormen.                        • Ensemble Nieuwe Vecht                                            Wipstrikerallee, Diezerenk, Holtenbroekerweg).
                                                               • Ensemble Tesselschadestraat/Brederostraat/
Dieze Oost bestaat overwegend uit een grote variatie               Wipstrikkerallee/P.C. Hooftstraat/Roemer Visscherstraat/   Overige voor welstand relevante beleidsstukken:
van meergezinswoningen in diverse woonblokken in een               Jacob Catsstraat/Huygenstraat                              bestemmingsplannen, reclamebeleid. Bij het wijzigen of
gevarieerde groene setting. De hoogten variëren van twee                                                                      vernieuwen van winkelpuien wordt getoetst aan de criteria
lagen met kap tot vier lagen met kap en vijf lagen met plat    Beleidskeuzes                                                  beschreven in hoofdstuk 4.5.1.
dak. De seriematige woonblokken langs de historische
                                                               waardering                                                     Welstandscriteria
                                                               De planmatige opzet van de oudere uitbreidingswijken heeft
                                                               geresulteerd in bijzonder gewaardeerde woongebieden. De        Plaatsing
                                                               grote diversiteit aan woningentypologieën, openbare ruimte     • De perceellering, de positie en de oriëntatie van de
                                                               en de samenhangende groenstructuur vormen hiervoor de             bebouwing in de directe omgeving zijn richtinggevend.
                                                               basis.                                                         • Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.

                                                               dynamiek                                                       Massa en vorm
                                                               Woningen worden door middel van kleinschalige uitbreidingen    • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving
                                                               aangepast aan de veranderende woonwensen.                        is uitgangspunt bij uitbreiding en vervanging van de
                                                               Door de sterke samenhang in de wijk en de planmatige opzet       bebouwing.
                                                               is de noodzaak voor veranderingen in de wijken gering.         • Bij verandering van kapvorm de samenhang binnen de
                                                                                                                                complexen bewaren.
                                                               beleid                                                         • In het bouwwerk bestaat samenhang tussen de
                                                               • Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.               samenstellende delen van dat bouwwerk.
                                                               • Behouden van de samenhangende ruimtelijke structuur          • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
                                                                  van de wijken en de karakteristieken van de bebouwing.      • De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend.
                                                               • Behouden van de samenhangende straatprofielen met              Het toevoegen van een extra laag of een kap respecteert
                                                                  verspringende rooilijnen en geïntegreerde overgangen van      het straatbeeld en de architectuur van de hoofdmassa.
                                                                  privé en openbaar (voor- en achtertuinen).                  • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
                                                               • Behouden van de architectonische kenmerken van de              hoofdmassa.


                                                                                            31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                mooi




Gevels
• Bij verbouw en renovatie is respect voor de
   oorspronkelijke gevelopbouw en is het oorspronkelijke
   materiaal- en kleurgebruik het uitgangspunt.
• Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving
   voor wat betreft stijlkenmerken, materialisering en
   kleurgebruik het uitgangspunt.
• De maat en schaal van de gevelindeling wordt
   gerespecteerd.
• Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
• Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
   karakteristieken zoals hoekoplossingen, entreepartijen en
   erkers.

Detaillering, kleur en materiaal
• De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
   eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
   architectuur.
• Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
   oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
• Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
   omgeving uitgangspunt.
• Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk
   materiaalgebruik uitgangspunt.




                                                                32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




Holtenbroek (4)
Gebiedsbeschrijving                                                                                                            groene gebieden zijn de wijkvoorzieningen gelegen. Aan de
                                                                                                                               zuidzijde liggen de belangrijkste verkeerslijnen van Zwolle, de
                                                                                                                               Zwartewaterallee en de A28. Ook langs de Zwartewaterallee
                                                                                                                               liggen voorzieningen. De meest opvallende is de concentratie
                                                                                                                               van schoolgebouwen van ROC Deltion College. Een
                                                                                                                               overbouwing over de Mozartlaan vormt een poort als entree
                                                                                                                               tot Holtenbroek.

                                                                                                                               De vier kwadranten kennen een geometrische opzet.
                                                                                                                               De bebouwing bestaat uit eenvoudige bouwmassa’s van
                                                                                                                               diverse hoogten die samen een ruimtelijke compositie
                                                                                                                               vormen. Elk kwadrant kent één of meerdere herhalingen
                                                                                                                               van een compositie, de zogenaamde stempelpatronen.
                                                                                                                               Deze composities omsluiten samen ruime openbare
Holtenbroek is een uitbreidingswijk uit de jaren vijftig /                                                                     groengebieden, die als doorgaande elementen in de wijk
zestig (wederopbouwperiode), gelegen op de lage zand- en                                                                       aanwezig zijn. Vooral bij de westelijke kwadranten openen
veengebieden aan de rechteroever van het Zwarte water. De                                                                      deze composities zich naar het omliggende landschap.
naam Holtenbroek duidt op laag en drassig land, genoemd                                                                        In het noordwest kwadrant als opening van de stempels,
naar het voormalige weidegebied. In deze wederopbouw                                                                           in de nieuwe bebouwing van het kwadrant zuidwest als
periode werd in een hoog tempo vooral functioneel gebouwd                                                                      groenstroken. Holtenbroek wordt aan de westzijde en
en was er weinig aandacht voor de inpassing van historische                                                                    noord-oostzijde begrensd door historische netwerken, het
bebouwing en bestaande landschappelijke elementen.                                                                             Zwartewater en de Middelweg. Deze lijnen vormen een
                                                              De opzet van de wijk heeft de kenmerken van de toenmalige        ruimtelijke grens, waarmee de bebouwing van Holtenbroek
                                                              stedenbouwkundige (CIAM) gedachte; licht, lucht en ruimte        een duidelijk contrast vormt.
                                                              en een ruimtelijke scheiding tussen de verschillende functies;
                                                              wonen, werken, voorzieningen, verkeer en recreatie. De wijk      Veranderingen in de samenleving hebben tot gevolg, dat
                                                              is verdeeld in vier woonkwadranten, gescheiden door een          de oorspronkelijke wijkgedachte en woningtypologieën
                                                              noord-zuid en oost-west gericht assenkruis van parkstroken       onder druk staan. Sommige complexen zijn ten gevolge
                                                              en omgeven door een groengebied. De straten en woonpaden         hiervan vervangen door moderne bebouwing, die voldoet
                                                              in de kwadranten volgen de richting van het assenkruis           aan de hedendaagse woonwensen. Op een aantal plaatsen
                                                              en vormen een raster, waardoor alle woonbebouwing een            in de groenzones zijn woningen toegevoegd volgens nieuwe
                                                              oost-west of noord-zuid oriëntatie heeft. Langs en in de         stedenbouwkundige opvattingen waarin gebouwen samen




                                                                                            33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                          mooi




een herkenbare ruimte vormen, maar wel aan sluiten op de       De hogere bebouwing staat aan de randen. Er zijn blokken     Kwadrant noordoost
oorspronkelijke grondgedachte.                                 woningen rondom een binnenterrein. Aan de buitenzijde        In dit kwadrant zijn de laagbouw en middelhoge bouw meer
                                                               lopen groenstroken. De overgang naar het Zwartewater wordt   vermengd. Het kwadrant is omgeven door groenstroken,
De oorspronkelijke composities bestaan uit laag-,              gevormd door een groenzone, waar de bebouwing zich naar      waarin zelfstandige nieuwbouwcomplexen zijn ontwikkeld
middelhoog- en hoogbouw met een plat dak dan wel               richt.                                                       met woningbouw of voorzieningen.
met een zadeldak als langskap. Tijdens de bouw is veel
geëxperimenteerd met industriële bouwmethoden. De              Kwadrant noordwest
gebruikte materialen zijn vooral rode en zandkleurige          Dit kwadrant bestaat uit middelhoogbouw van vijf lagen met
baksteen, zichtbare betonconstructies en keramische            en zonder kap en hoogbouw van twaalf lagen langs de groene
zwarte dakpannen. Vooral de bebouwing uit de beginperiode      zones. Het middengebied bestaat uit rijenhuizen van twee
kenmerkt zich door bijzondere aandacht voor de detaillering    lagen met een langskap.
van de stijgpunten, entrees en balkons. De kopgevels en
galerijen van de hoogbouw zijn in kleurschema’s geschilderd.



Kenmerken

Kwadrant zuidwest
Dit kwadrant bestaat grotendeels uit nieuwbouw; laag-,
middelhoge en hoogbouw met voornamelijk platte daken.




                                                                                                                            Kwadrant zuidoost
                                                                                                                            De noordzijde van dit kwadrant sluit aan op de ruimtelijke
                                                                                                                            structuur van het kwadrant noordoost. Opvallend zijn de
                                                                                                                            twee-onder-een-kap woningen langs de Middelweg en
                                                                                                                            grootschalige hoogbouwcomplexen aan de zuidrand en de
                                                                                                                            voornamelijk verharde openbare ruimte. In de zuid-as is een
                                                                                                                            rij eengezinswoningen toegevoegd, waardoor de groenstrook
                                                                                                                            het karakter van een singel heeft gekregen.




                                                                                           34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




                                                              dynamiek                                                       •   Bestaande verspringingen in de rooilijn zijn
                                                              In delen van Holtenbroek zijn de wijkopzet en de                   richtinggevend.
                                                              woningtypologieën aangepast aan de hedendaagse                 •   Waar zijgevels zich oriënteren op de openbare ruimte
                                                              woonwensen. Daarbij is een nieuw beeld ontstaan,                   moet dat in de architectuur tot uiting komen.
                                                              aansluitend op de oorspronkelijke opzet. Voor de komende       •   De entreezijde van de woning is herkenbaar vormgegeven.
                                                              jaren is de wijk in een rustiger vaarwater.
                                                                                                                             Massa en vorm
                                                              beleid                                                         • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving
                                                              • Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.               is het uitgangspunt bij het uitbreiden of vervangen van de
                                                              • Respecteren en versterken van de doorgaande openbare           bebouwing.
                                                                 groengebieden en parkstroken.                               • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
                                                              • Respecteren van de geometrische opzet van de                   samenstellende delen van dat bouwwerk.
                                                                 kwadranten met hoog- en laagbouw en de ruimtelijke          • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
                                                                 compositie van de bebouwing en de groengebieden.            • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
                                                              • Versterken van de verscheidenheid aan woonvormen en            hoofdmassa.
                                                                 het individuele karakter van de woningen.
                                                              • Er is ruimte voor individuele aanpassingen binnen de         Gevels
Bijzondere elementen:                                            collectieve woonvormen, met behoud van de ruimtelijke       • Bij verbouw en renovatie is de oorspronkelijke
• Groene assenkruis met als centraal punt Wavinvijver            compositie.                                                    gevelopbouw het uitgangspunt.
• Klooienberg                                                 • Respecteren van architectonische details als stijgpunten,    • Bij nieuwbouw zijn de stijlkenmerken, het materiaal
• Twistvlietbrug met bedieningsgebouw                            entrees en balkons bij renovatie en vernieuwing.               en het kleurgebruik van bebouwing in de omgeving het
• Winkelcentrum                                                  Bijzondere aandacht voor het verbeteren van grote, dichte      uitgangspunt.
• Omgeving Zwartewater                                           gevelvlakken.                                               • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.

                                                              Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                Detaillering, kleur en materiaal
Beleidskeuzes                                                 bestemmingsplannen , reclamebeleid                             • Bij verbouw of renovatie krijgt de detaillering eenzelfde
                                                                                                                                mate van aandacht als bij de bestaande architectuur.
waardering                                                                                                                   • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
De functionele opzet van deze wederopbouwwijk wordt vooral    Welstandscriteria                                                 kleurgebruik uitgangspunt.
gewaardeerd vanwege het ruime en groene karakter van het                                                                     • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
openbare gebied. De verbeteringen van zowel de openbare       Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen        omgeving uitgangspunt.
ruimte als de woningen in de afgelopen jaren hebben gezorgd   naar de beschreven kenmerken.                                  • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
voor een aantrekkelijke wijk, dichtbij het centrum en het     Bij de welstandstoets van een bouwplan zijn de volgende           materiaalgebruik uitgangspunt.
buitengebied.                                                 criteria van belang.
                                                                                                                             Erfafscheidingen
                                                              Plaatsing                                                      Gebouwde erfafscheidingen respecteren de relatie met de
                                                              • Bij nieuwbouw zijn de perceellering, positie en oriëntatie   openbare ruimte.
                                                                 van de bebouwing in de directe omgeving richtinggevend.


                                                                                           35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




Aa-landen (5)
Gebiedsbeschrijving                                           van een duidelijk onderscheid tussen voor- en achterkant       Kenmerken
                                                              van de woningen, verspringende rooilijnen en de ligging aan
                                                              doodlopende woonstraten met groenstroken en speelplekken.      Aa-landen zuid
                                                              Kenmerkend is het ontbreken van een representatieve            Aa-landen zuid bestaat voor de helft uit hoogbouw. De
                                                              voorgevel aan de straatzijde.                                  structuur vertoont overeenkomsten met de wijk Holtenbroek:
                                                              De wijkvoorzieningen zijn centraal gelegen langs de            een rechtlijnig stratenpatroon en ruimtelijke composities
                                                              hoofdontsluitingsweg, de Rijnlaan, en hebben een zelfstandig   van hoog- en laagbouw rondom openbare groengebieden.
                                                              karakter.                                                      Typerend is de duidelijke scheiding tussen privé en openbaar
                                                                                                                             gebied en de clustering van garage’s langs de openbare
                                                              De wijk Aa-landen wordt deels doorsneden door de               ruimte.
                                                              stadsring. De Rijnlaan, aantakkend op de stadsring, is de
                                                              hoofdentree van de wijk. Bij de aanleg van de Middelweg
                                                              is de Waallaan doorgetrokken als tweede entree voor de
                                                              wijk. Door de zelfstandige en naar binnen gekeerde opzet
                                                              van de woonbuurten heeft de toenemende betekenis van de
                                                              ontsluitingswegen nauwelijks geleid tot veranderingen in de
Aa-landen is een uitbreidingswijk, gebouwd vanaf 1970         woonbuurten.
in het voormalige weidegebeid in aansluiting op de wijk                                                                      Aa-landen midden
Holtenbroek. De wijk is opgebouwd uit vier delen en is        De woonbuurten onderscheiden zich door de verkaveling en       Aa-landen midden bestaat uit herkenbare woonbuurten
omgeven door delen van het oorspronkelijke agrarische         de architectuur. De laagbouw wordt gekenmerkt door twee        met bijzondere woonexperimenten uit de jaren ´70.
landschap en het groengebied langs het Zwartewater.           bouwlagen met diverse kapvormen, veelal een variatie op een    De architectuur van deze woonbuurten is divers. Elke
Het oorspronkelijke landschap vormt de basis voor de          asymmetrisch zadeldak. De variatie in de dakvorm ontstaat
samenhangende groenstructuur in de wijk. De randen van de     door de schakeling van de woningen en doorstekende
wijk zijn zorgvuldige ingepast in het omringende landschap.   uitbouwen voor de entree en de berging. Kenmerkend zijn het
                                                              gebruik van baksteen, houten gevelelementen, betonpannen
De wijk wordt gekenmerkt door de menselijke schaal            en zichtbare constructieonderdelen, zoals betonnen lateien.
van de woonbuurten. De woningen zijn vooral gericht op        De in de wijk beperkt aanwezige hoogbouw heeft een sobere
gezinshuishoudens en bestaan hoofdzakelijk uit laagbouw,      uitstraling en platte daken.
met een grote diversiteit aan woningtypen. De woningen
zijn veelal geclusterd in woonerven in een samenhangende
groenstructuur. De woonerven hebben een informeel en
besloten karakter. Dit karakter ontstaat door het ontbreken




                                                                                           36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




cluster woningen vormt een ruimtelijk en architectonisch                                                                       •   De ruimtelijke en architectonische eenheid van een
samenhangend geheel.                                                                                                               cluster woningen is het uitgangspunt voor een individuele
                                                                                                                                   bouwopgave binnen dat cluster.
Aa-landen noord en oost                                                                                                        •   Verbeteren van de aansluiting van de bebouwing op de
In de latere fasen van de ontwikkeling van de wijk verdween                                                                        openbare ruimte, bijvoorbeeld door het inzetten van
het accent op herkenbaarheid van de diverse woonbuurten.                                                                           architectonische accenten op blinde gevels.
De woonbuurten Aa-landen noord en oost zijn anoniemer          oorspronkelijke agrarische landschap. De clusters bestaan uit
van karakter en de woningen zijn eenvoudiger van opzet in      vrijstaande woningen op ruime kavels met een parkachtige en     Overige voor welstand relevante beleidsstukken:
materiaalgebruik en detaillering. De randen van deze buurten   informele opzet: smalle woonstraten met een groene berm en      Bestemmingsplannen en reclamebeleid.
worden vooral bepaald door de kwaliteit van het landschap en   groene erfafscheidingen. Elk cluster heeft een min of meer
de groenstructuur.                                             eigen architectonisch karakter.
                                                                                                                               Welstandscriteria
                                                               Bijzondere elementen
                                                               • Terraswoningen aan de Dobbe                                   Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen
                                                               • Krekenbuurt, woningen Stegeman                                naar de beschreven kenmerken.
                                                               • Groenstructuur                                                Bij de welstandstoets van een bouwplan zijn de volgende
                                                               • Winkelcentrum                                                 criteria van belang.

                                                                                                                               Plaatsing
                                                               Beleidskeuzes                                                   • Bij nieuwbouw zijn de perceellering, positie en oriëntatie
                                                                                                                                  van de bebouwing in de directe omgeving richtinggevend.
                                                               waardering                                                      • Bestaande verspringingen in de rooilijn zijn
                                                               De schaal en de herkenbaarheid van de woonbuurten, de              richtinggevend.
                                                               samenhangende groenstructuur en de bijzondere relatie met       • Waar zijgevels zich oriënteren op de openbare ruimte
                                                               het omliggende landschap, maken de Aa-landen tot een hoog          moet dat in de architectuur tot uiting komen.
                                                               gewaardeerd woongebied.                                         • De entreezijde van de woning is herkenbaar vormgegeven.

Berkum-Brinkhoek                                               dynamiek                                                        Massa en vorm
Berkum-Brinkhoek is een cluster van 4 woonbuurten              Vanwege de hoge waardering van het woonklimaat verhuizen        • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving
rond een oud boerenerf, omgeven door delen van het             de bewoners niet snel, maar worden woningen middels               is het uitgangspunt bij het uitbreiden of vervangen van de
                                                               kleinschalige uitbreidingen aangepast aan de veranderende         bebouwing.
                                                               woonwensen.                                                     • Bij wijziging van de kapvorm de samenhang binnen de
                                                                                                                                 betreffende cluster van woningen bewaren.
                                                               Beleid                                                          • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
                                                               • Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.                samenstellende delen van dat bouwwerk.
                                                               • Behouden en versterken van de samenhangende                   • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
                                                                  groenstructuur als basis voor de verkavelingopzet en de      • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
                                                                  architectuur van de woonbuurten.                               hoofdmassa.


                                                                                            37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                             mooi




Gevels
• Bij verbouw en renovatie is de oorspronkelijke
   gevelopbouw het uitgangspunt.
• Bij nieuwbouw zijn de stijlkenmerken, het materiaal
   en het kleurgebruik van bebouwing in de omgeving het
   uitgangspunt.
• Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
• Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
   karakteristieken als hoekoplossingen, entreepartijen en
   erkers.




                                                             38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                         mooi




Zwolle-Zuid (6)
Gebiedsbeschrijving                                         deelplannen Oldenelerlanden, Schellerbroek, Schellerlanden,    De wijk is opgezet met doorgaande voetgangers- en fiets-
                                                            Oldenelerbroek en Ittersumerbroek.                             routes en woonstraten. Deze routes rijgen de verschillende
                                                            De oude linten en uitvalswegen zijn gehandhaafd, maar op       buurten aaneen. Doorgaande autowegen binnen de buurten
                                                            een aantal plaatsen aangetast en abrupt doorsneden door        ontbreken. Kenmerkend voor de stedenbouwkundige opzet
                                                            de nieuwe infrastructuur. Het oorspronkelijke landschap        is de doorgaande waterstructuur, die tot inzet van de diverse
                                                            heeft nauwelijks invloed gehad op de stedenbouwkundige         woonbuurten is gemaakt. De doorgaande fietsroutes zijn
                                                            verkaveling. De zuidelijke rand is ingepast in het             veelal gekoppeld aan de waterstructuur en de oude linten.
                                                            rivierkleilandschap en vormgegeven met diverse vrijstaande     Deze structuren van lange lijnen zijn belangrijke dragers van
                                                            bebouwing en parken.                                           de openbare ruimte. Aan de waterlopen komen bijzondere
                                                                                                                           woningtypologieën voor langs stenige kades en groene
                                                            De verkeersroutes in Zwolle-Zuid zijn strikt hiërarchisch      singels, soms met achtertuinen met terrassen aan het water.
                                                            opgebouwd. De intensiteit van de netwerken van spoor en        De diverse plandelen zijn ontwikkeld als zelfstandige
                                                                                                                           woonbuurten met een complexe en soms ook wat
                                                                                                                           onoverzichtelijke structuur. De openbare ruimte in de
                                                                                                                           woonbuurten is grillig vormgegeven en wordt sterk bepaald
De uitbreidingswijk Zwolle-Zuid is vanaf de jaren ´80                                                                      door verspringende rooilijnen en verspringende oriëntatie
gebouwd op een langgerekte dekzandrug en op de overgang                                                                    van de woningen, aangrenzende voor- en achtertuinen, blinde
naar het rivierkleigebied langs de IJssel. Tussen de oude                                                                  kopgevels en parkeervoorzieningen.
ontginningslinten en uitvalswegen liggen de verschillende
deelgebieden. De IJsselallee en de spoorlijn vormen een
barrière naar de binnenstad. Deze netwerken vormen samen
de ruimtelijke scheiding in het gebied. Kenmerkend voor
Zwolle-zuid is de ligging in het landschap. De zuidelijke
rand van het gebied wordt geheel begrensd door het
rivierkleigebied en de IJssel.

Het gebied is ontwikkeld in twee delen rondom de oude
kernen Ittersum en Schelle. Het eerste deel bestaat
uit de deelplannen Geren, Gerenlanden, Gerenbroek
en Ittersumerlanden en wordt vooral gekenmerkt door
een woonervenstructuur. Het tweede deel is ontwikkeld       stads- en wijkwegen hebben geleid tot een sterke ruimtelijke
in de latere jaren tachtig en negentig en bestaat uit de    zonering tussen de woonbuurten.




                                                                                         39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




De bebouwing in de buurten Geren, Gerenlanden, Gerenbroek      wijkvoorzieningen in Ittersumerlanden zijn enkele hogere
en Ittersumerlanden is overwegend uitgevoerd in twee lagen     appartementencomplexen gelegen.
met verschillende kapvormen, veelal een variatie op een
asymmetrisch zadeldak. De variatie in de dakvorm ontstaat
door de schakeling van de woningen en doorstekende
uitbouwen voor de entree en berging. Kenmerkend zijn de
materialen licht rode baksteen, houten gevelelementen,
betonnen dakpannen en zichtbare constructieonderdelen,
zoals betonnen lateien. De hoogbouw heeft een sobere
uitstraling en heeft vooral platte daken.
De bebouwing in Schellerbroek, Schellerlanden bestaat
veelal uit twee lagen met zadeldak. De woningen hebben
metselwerk in wildverband met lichte en zandkleurige
baksteen en betonsteen. De zadeldaken zijn veelal gedekt met                                                                      Oude linten
betonpannen in de kleuren donker bruin/grijs en rood.                                                                             De Schellerweg, de Schellerbergweg/Schellerallee, de
De bebouwing in Oldenelerlanden, Oldenelerbroek en                                                                                Zwarteweg en de Oude en Nieuwe Deventerweg zijn
Ittersumerbroek presenteert zich duidelijk aan de openbare                                                                        herkenbaar aan de laanbeplanting, de individuele woningen
ruimte. De bebouwing bestaat uit vrijstaande, geschakelde                                                                         van één laag met een A-kap dwars op de weg uit de jaren
en rijenhuizen van twee en drie lagen met diverse kapvormen    Schellerbroek, Schellerlanden, Oldenelerlanden, Oldenbroek         dertig en de oorspronkelijke agrarische bebouwing. Deze
of met plat dak. De woningen zijn veelal samengestelde         en Ittersumerbroek                                                 lijnen vormen de verbindingen met de binnenstad, de
volumes met bijzondere architectonische accenten en divers     De uitbreidingen van de latere jaren tachtig tonen eerst           landgoederen en het landschap.
materiaal- en kleurgebruik.                                    een neutraal kleurgebruik en hebben routes met zicht op
                                                               bijzondere elementen en het landschap. Bijzonder is de
                                                               Provincie-route met oriëntatie op de Peperbus en de centrale
Kenmerken                                                      Harculo. De bebouwing uit de jaren negentig heeft een
                                                               thematische opzet, waarbij elke cluster een eigen expressie
Geren, Gerenlanden, Gerenbroek en Ittersumerlanden             en opzet heeft. De laatste uitbreiding is in het plan Hanzeland.
Dit zijn zelfstandige woonbuurten met een kenmerkende          Dit deel bestaat uit stedelijke woonbebouwing, gelegen aan
woonervenstructuur. De woonerven hebben een informeel          het water met bijzondere parkeervoorzieningen.
en besloten karakter. Dit karakter ontstaat door het
ontbreken van een duidelijk onderscheid tussen voor- en
achterkant van de woning, verspringende rooilijnen en
de ligging aan kronkelige woonstraten met groenstroken
en speelplekken. Kenmerkend is het ontbreken van een
representatieve voorgevel aan de straat. Het ontwerp van de
openbare ruimte en de bebouwing toont weinig samenhang.
Direct aansluitend aan de binnenstad en rondom de




                                                                                              40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




Schelle, Schellerhoek                                           dynamiek                                                       •   Verbeteren van de oriëntatie van de wijkvoorzieningen op
De landelijke bebouwing van het voormalige lint Schelle         De dynamiek in dit stadsdeel concentreert zich op het niveau       de wijkwegen.
is ingepast en begeleidt de belangrijke fietsroute naar de      van de voorzieningen: het winkelcentrum, de scholen en         •   Gebouwen gelegen aan de doorgaande waterlopen
binnenstad en het station. Opvallend is de invulling van de     andere (commerciële) voorzieningen.                                en de doorgaande fietsroutes zijn of worden hierop
oude percelen achter de lintbebouwing met kleinschalige         De woonbuurten in Zwolle-Zuid kennen een lage dynamiek.            georiënteerd. Bij achtertuinen dient de groenstructuur te
nieuwbouwclusters, met een individueel en landelijk karakter.   Door kleinschalige uitbreidingen worden woningen aangepast         worden gehandhaafd.
                                                                aan veranderende woonwensen.                                   •   Bij nieuwbouw zijn de perceellering, positie en oriëntatie
Ittersum                                                                                                                           van de bebouwing in de directe omgeving richtinggevend.
Voormalig lint, gelegen aan de uitvalsweg vanuit Zwolle naar    beleid                                                         •   Bestaande verspringingen in de rooilijn zijn
Deventer. Het dorp Ittersum is in de jaren zestig uitgebreid    • Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.                 richtinggevend.
met woningen van de voormalige centrale Harculo, evenals        • Verbeteren van de ruimtelijke en/of functionele koppeling    •   Waar zijgevels zich oriënteren op de openbare ruimte
de woningen aan de Prof. Veldmanweg. De wijk heeft een             van de stedelijke voorzieningen op de stadswegen en van         moet dat in de architectuur tot uiting komen.
duidelijke hiërarchische opbouw en een ruim opgezette              de wijkvoorzieningen op de wijkwegen.                       •   De entreezijde van de woning is herkenbaar vormgegeven.
groenstructuur in samenhang met de aangrenzende tuinen.         • Behouden en verbeteren van de ruimtelijke relatie tussen
De woningen bestaan uit eenvoudige bebouwingsblokken van           de openbare “lange lijnen” en de bebouwing.                 Massa en vorm
twee lagen met zadeldak.                                        • Behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit van      • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving
                                                                   de oude linten en uitvalswegen.                               is het uitgangspunt bij het uitbreiden of vervangen van de
Bijzondere elementen:                                           • Respecteren van de ruimtelijke opzet van de diverse            bebouwing.
• knooppunt Schellerallee                                          woonbuurten en de relatie met de water- en                  • Bij wijziging van de kapvorm de samenhang binnen de
• oude linten en uitvalswegen                                      groenstructuur.                                               betreffende cluster van woningen bewaren.
• winkelcentra                                                  • Respecteren van de thematische architectuur van de           • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
                                                                   woonbuurt bij het uitbreiden van woningen.                    samenstellende delen van dat bouwwerk.
Beleidskeuzes                                                   • Verbeteren van de aansluiting van de bebouwing op de         • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
                                                                   openbare ruimte, bijvoorbeeld door het inzetten van         • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
waardering                                                         architectonische accenten op blinde gevels.                   hoofdmassa.
De uitbreidingswijk Zwolle-Zuid wordt gewaardeerd als           Overige voor welstand relevante beleidsstukken:
grootschalige woonwijk in de luwte van de stad en vanwege       bestemmingsplannen en reclamebeleid.                           Gevels
de ligging grenzend aan het landelijke gebied. De plandelen                                                                    • Bij verbouw en renovatie is de oorspronkelijke
bezitten een goede algemene ruimtelijke kwaliteit met weinig    Welstandscriteria                                                 gevelopbouw het uitgangspunt.
zwakke plekken. Positief is het onderscheid in architectuur                                                                    • Bij nieuwbouw zijn de stijlkenmerken, het materiaal
van de verschillende plandelen. Belangrijk zijn de menselijke   Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen        en het kleurgebruik van bebouwing in de omgeving het
schaal, de diverse zelfstandige woonbuurten, de doorgaande      naar de beschreven kenmerken.                                     uitgangspunt.
waterstructuur en de doorgaande fietsroutes.                    Bij de welstandstoets van een bouwplan zijn de volgende        • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
De waterstructuur en de oude linten vallen veelal samen         criteria van belang.                                           • Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
met de doorgaande fietsroutes naar het centrum. Deze drie                                                                         karakteristieken als hoekoplossingen, entreepartijen en
elementen zijn dragers van de openbare ruimte van geheel        Plaatsing                                                         erkers.
Zwolle-Zuid. De autowegen nemen een eigen positie in en         • Verbeteren van de oriëntatie van stedelijke voorzieningen
hebben voor de openbare ruimte nauwelijks betekenis.               op de stadswegen.


                                                                                             41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                              mooi




Detaillering, kleur en materiaal
• Bij verbouw of renovatie krijgt de detaillering eenzelfde
   mate van aandacht als bij de bestaande architectuur.
• Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
   kleurgebruik uitgangspunt.
• Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
   omgeving uitgangspunt.
• Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
   materiaalgebruik uitgangspunt.




                                                              42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Stadshagen (7)
Gebiedsbeschrijving                                             bedrijven of werkplekken (atelier) aan huis. De overgangen   geaccentueerd door appartementencomplexen en bijzondere
                                                                van de woonbuurten naar de stad en het landschap worden      woningtypologieën.
                                                                                                                             De woonbuurten zijn gebaseerd op de hedendaagse
                                                                                                                             woonwensen: goede bereikbaarheid met de auto,
                                                                                                                             voldoende parkeerplaatsen, eengezinswoning met
                                                                                                                             tuin en herkenbaarheid van eigen buurt en woning. De
                                                                                                                             hoofdontsluiting is ruim van opzet en bestaat uit brede
                                                                                                                             profielen die worden begeleid door rijzige bebouwing, waarbij
                                                                                                                             de hoeken extra geaccentueerd zijn. De woonbuurten hebben
                                                                                                                             verschillende parkeeroplossingen, zoals op straat, op eigen
                                                                                                                             terrein en op parkeerpleinen. De samenhang tussen de
                                                                                                                             bebouwing en de openbare ruimte is nadrukkelijk ontworpen
                                                                                                                             en typerend voor de woonbuurten.
                                                                                                                             De woningen zijn clusters van diverse woningtypen die als
                                                                                                                             een herkenbare identiteit ontworpen zijn, met een grote
Stadshagen is een uitbreidingswijk gebouwd vanaf eind                                                                        samenhang in materiaal en kleurgebruik. Kenmerkend zijn
negentiger jaren (VINEX-locatie) in de polder Mastenbroek.                                                                   de experimenten met diverse materiaalsoorten, de accenten
De polder is een open, laaggelegen veenweidegebied. Een                                                                      op de hoeken en de bijzonder dakvormen. Het is overwegend
deel behoort al vanaf de middeleeuwen toe aan de stad                                                                        baksteen, hout en keramische pannen in diverse kleuren
Zwolle.                                                                                                                      en toepassingen. De oudere deelgebieden kennen veel
                                                                                                                             sobere rijtjes met platte daken. De nieuwere delen hebben
Kenmerkend voor de stedenbouwkundige opzet van de wijk is                                                                    meer kappen en vrijstaande woningen, waarvan een deel is
de integrale ontwikkeling van de water- en groenstructuur, de                                                                uitgegeven als zelfbouwkavel.
ontsluiting, de verkaveling en de woningcategorieën. De oude
lijnen in het landschap, de Oude Wetering (als groenzone)                                                                    De overgangen van openbaar naar privé krijgen extra
en de Werkerlaan (als strategische zone), zijn als dragers                                                                   aandacht in Stadshagen. Waar de achtertuinen van
gebruikt voor het stedenbouwkundig plan. Op de samenkomst
van deze nieuwe zones ligt het voorzieningencentrum van de
wijk. De woonbuurten liggen als een waaier om het centrum
en zijn als samenhangende clusters ontwikkeld. Binnen de
woonbuurten zijn op strategische plekken woningen gebouwd
met extra volume, die kunnen transformeren tot kleine




                                                                                             43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




                                                                Centrum ‘het Huis van Stadshagen’                                Havenzate Werkeren
                                                                Het centrum, “Het Huis van Stadshagen”, bestaat uit een          De voormalige havezate Werkeren ligt in de knik van de
                                                                combinatie van wijkvoorzieningen (commercieel, sociaal,          Oude Wetering en de Riete. Het vormt de beëindiging van de
                                                                cultureel en recreatief) met woningen erboven, waardoor een      Werkerallee. Vanwege de grote cultuurhistorische waarde
                                                                stedelijk karakter ontstaat op het knooppunt van de Wetering-    wordt het gebied gehandhaafd.
                                                                en de Strategische zone.
                                                                                                                                 Scholtensteeg
                                                                De Weteringzone                                                  De zone langs de Scholtensteeg kent een bijzondere
                                                                                                                                 bebouwing gericht op een combinatie van wonen en
                                                                                                                                 bedrijvigheid.

                                                                                                                                 Vrij Werkeren (“vlek 18”)
hoekwoningen grenzen aan de openbare ruimte zijn                                                                                 De driehoek aan de noordwest zijde van Werkeren, tegen de
tuinmuren of andere duurzame afscheidingen ontworpen.                                                                            Stadshagenallee aan, is een gebied voor zelfbouw zonder
Ook voor de begrenzingen van voortuinen zijn duurzame                                                                            welstandsregels.
afscheidingen ontworpen om zo eenheid in het beeld te           De Weteringzone heeft een landschappelijke inrichting en
krijgen.                                                        vormt de aansluiting op de polder Mastenbroek. Deze zone         Stadsranden
                                                                bestaat uit recreatieve voorzieningen, scholen en grote terpen   De oostelijke rand wordt gevormd door het Zwarte Water
                                                                met meerdere vrijstaande woningen.                               en is gemarkeerd door de Mastenbroekerbrug en markante
Kenmerken                                                                                                                        hoogbouw, die de overgang naar de stad accentueren. De
                                                                Frankhuis                                                        westelijke en noordelijke randen vormen de overgang naar
Er zijn verschillende wijkdelen (Schoonhorst, Milligen,                                                                          respectievelijk het landschap van de IJssel en van de polder
Frankhuis en Werkeren) en buurten daarbinnen, met ieder                                                                          Mastenbroek. In beide gevallen is de rand voor een belangrijk
een eigen verkaveling en clusters van woningtypen met een                                                                        deel bepaald door de geluidswallen van de Hasselterweg.
eigen identiteit. In de toekomst komen daar de wijkdelen De                                                                      In beide gevallen is het streven om op een plek een open
Tippe, Breecamp (Oost en West) en Breezicht bij. Naast deze                                                                      relatie tussen stad en landschap te maken. Bij de noordelijke
wijkdelen en buurten zijn er een aantal afwijkende plekken:                                                                      stadsrand is dat sowieso het geval bij de Weteringzone, waar
                                                                                                                                 de Hasselterweg door een tunnel gaat. Naast de ‘openingen’
Strategische zone: de Werkerlaan                                                                                                 kunnen accenten van bebouwing de ligging van de stad
De strategische zone is gelegen langs de Werkerlaan, een        De buurtschap Frankhuis heeft een strategische en                herkenbaar maken.
oude verkavelinglijn van de polder Mastenbroek. De zone         markante ligging aan het Zwartewater en het Zwolle-
heeft een flexibele opzet, wat een verandering van de huidige   IJsselkanaal en de dijken daarlangs. De bebouwing is divers:
functie en transformatie van de ruimtes mogelijk maakt. Deze    woningen, kleine bedrijven, een school, een oud buiten,
zone zal gaan doorlopen in het nieuw wijkdeel De Tippe.         een woonschepenhaven. Tegen de dijk ligt Park Frankhuis.
                                                                Nieuwe bebouwing grenst deels aan het Zwarte water. Vooral
                                                                bij de Twistvlietbrug wordt zo een relatie tussen Stadshagen
                                                                en de bestaande stad gelegd.




                                                                                              44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




Bijzondere elementen:                                          •   Respecteren van de typerende samenhang tussen de           Gevels
• Frankhuis                                                        bebouwing en de openbare ruimte.                           • Bij verbouw en renovatie is de oorspronkelijke
• Werkeren                                                     Een klein deel van Stadshagen, de driehoek tussen                 gevelopbouw het uitgangspunt.
• Oude Weteringzone                                            deelgebied Werkeren en de Stadshagenallee (Vrij Werkeren),     • Bij nieuwbouw zijn de stijlkenmerken, het materiaal
• Milligerplas                                                 is welstandsvrij.                                                 en het kleurgebruik van bebouwing in de omgeving het
• Winkelcentrum/park                                                                                                             uitgangspunt.
                                                               Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
Beleidskeuzes                                                  bestemmingsplannen en reclamebeleid.
                                                                                                                              Detaillering, kleur en materiaal
waardering                                                     Welstandscriteria                                              • Bij verbouw of renovatie krijgt de detaillering eenzelfde
De woonwijk Stadshagen wordt in hoge mate gewaardeerd                                                                            mate van aandacht als bij de bestaande architectuur.
door de integrale stedenbouwkundige opzet, die volledig        Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen     • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
aansluit bij de hedendaagse woonwensen. Veelal ruime           naar de beschreven kenmerken.                                     kleurgebruik uitgangspunt.
eengezinswoningen met grote tuinen en samenhangende            Bij de welstandstoets van een bouwplan zijn de volgende        • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
woonbuurten.                                                   criteria van belang.                                              omgeving uitgangspunt.
                                                                                                                              • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
dynamiek                                                       Plaatsing                                                         materiaalgebruik uitgangspunt.
Bij diverse woningtypen zijn mogelijke uitbreidingen als       • Bij nieuwbouw zijn de perceellering, positie en oriëntatie
optie op voorhand aangegeven om de samenhang te kunnen            van de bebouwing in de directe omgeving richtinggevend.
handhaven.                                                     • Bestaande verspringingen in de rooilijn zijn
                                                                  richtinggevend.
beleid                                                         • Waar zijgevels zich oriënteren op de openbare ruimte
• Het niveau van de welstandstoetsing voor bestaande              moet dat in de architectuur tot uiting komen.
   bouw is regulier. Voor de nieuwbouw in de nog uit te        • De entreezijde van de woning is herkenbaar vormgegeven.
   leggen deelgebieden worden bij de uitwerkingsplannen
   aanvullende beeldkwaliteitseisen vastgesteld.               Massa en vorm
• Respecteren van de ruimtelijke samenhang van de wijk         • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving
   met het omliggende landschap.                                 is het uitgangspunt bij het uitbreiden of vervangen van de
• Behouden en versterken van de onderscheidende                  bebouwing.
   kenmerken van de diverse zones.                             • Bij wijziging van de kapvorm de samenhang binnen de
• Respecteren van de stedenbouwkundige en                        betreffende cluster van woningen bewaren.
   architectonische samenhang in de wijk. De                   • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
   stedenbouwkundige structuur vormt de basis voor               samenstellende delen van dat bouwwerk.
   ruimtelijke accenten.                                       • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
• Respecteren van het architectonische concept door aan te     • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
   sluiten bij de vorm en het kleur- en materiaalgebruik van     hoofdmassa.
   de woningen.




                                                                                            45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Westenholte en Berkum (8)
Gebiedsbeschrijving                                             afzonderlijke architectonische clusters. De bebouwing bestaat   gebouwd op de aanwezige zandkoppen en zijn vanwege de
                                                                overwegend uit één of twee lagen met een kap, uitgevoerd in     hogere ligging in het dorp te herkennen.
                                                                baksteen en rode of zwarte dakpannen. De oorspronkelijke        Het dorp bestaat uit een oud en een nieuw deel, gescheiden
                                                                bebouwing en enkele oude lijnen zijn opgenomen in deze          door een groen gebied met doorgaande fietspaden,
                                                                uitbreidingen. De oorspronkelijke bebouwing bestaat uit         scholen en het Stinspark. Het nieuwe deel heeft een
                                                                boerderijen van één laag met een dwarskap en wolfseind.         woonervenstructuur. De overgang van Westenholte naar het
                                                                De bebouwing langs de oude lijnen bestaat uit individuele       landschap wordt gevormd door een parkrand.
                                                                woningen van één laag met een dwarskap uit de jaren dertig.
                                                                Bijzondere voorzieningen, zoals een zorgcentrum, vormen         Berkum
                                                                vaak een contrast met de kleine schaal van deze dorpen.         Berkum is een agrarische nederzetting, waarbij de
                                                                                                                                boerderijen verspreid langs verscheidene essen liggen
                                                                                                                                (essenzwermdorp). Naast de oude boerderijen zijn de oude
                                                                Kenmerken

De historische dorpskernen Westenholte en Berkum zijn           Westenholte
ontstaan omstreeks de veertiende eeuw op zandruggen.            Westenholte is een agrarische nederzetting bestaande
De dorpen zijn vanouds agrarische nederzettingen met            uit verschillende hoeven met elk een eigen kamp, die
verspreide bebouwing op de hogere delen van het landschap.      verspreid in de omgeving liggen (hoevenzwermdorp). Bij
                                                                de ontwikkeling van het dorp heeft het kasteel Voorst
Beide dorpen worden gekenmerkt door het ontbreken van een       (afgebroken in 1362) een rol gespeeld. Sommige hoeven zijn
echte dorpskern en uitbreidingswijken uit diverse periodes
vanaf de jaren vijftig. Deze wijken hebben een ruime opzet en
een groen karakter. Kenmerkend is enerzijds de bijzondere
ligging in het agrarische landschap en anderzijds de
aangrenzende uitbreiding van de stad Zwolle, die geleidelijk
de ontwikkeling van deze dorpen heeft ingehaald.

Door de groei van de uitvalswegen van de stad Zwolle is de
agrarische functie van de dorpen vanaf de zestiger jaren
verschoven naar een woonfunctie aan de rand van de stad.

De diverse kleine uitbreidingswijken bestaan uit
eengezinswoningen van diverse typologieën en vormen


                                                                                             46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                                          mooi




lijnen met individuele bebouwing herkenbaar aanwezig.        Overige voor welstand relevante beleidsstukken:               Gevels
De noordelijke rand wordt begrenst door de A28 en de         bestemmingsplannen en reclamebeleid.                          • Bij verbouw en renovatie is respect voor de
Kranenburgweg, waar diverse kleinschalige bedrijven zijn                                                                      oorspronkelijke gevelopbouw en het materiaal- en
gevestigd. De andere randen grenzen aan het landschap,                                                                        kleurgebruik.
waarbij de rivierdijk van de Nieuwe Vecht en het Oude - en   Welstandscriteria                                             • Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving
Nieuwe Verlaat bijzondere elementen zijn.                                                                                     voor wat betreft stijlkenmerken, materialisering en
                                                             Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen       kleurgebruik het uitgangspunt.
Bijzondere elementen:                                        naar de beschreven kenmerken.                                 • De maat en de schaal van de gevelindeling wordt
• Stinspark (voormalige kasteelplaats, archeologisch         Bij de welstandstoets van een bouwplan in de deelgebieden        gerespecteerd.
    monument)                                                zijn de volgende criteria van belang.                         • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
• Ensemble Nieuwe Vecht met Schutsluis Nieuwe Verlaat                                                                      • Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
• winkelcentra                                               Plaatsing                                                        karakteristieken zoals hoekoplossingen, entreepartijen en
                                                             • De perceellering, de positie en de oriëntatie van de           erkers.
                                                                bebouwing in de directe omgeving zijn richtinggevend bij
Beleidskeuzes                                                   nieuwbouw.                                                 Detaillering, kleur en materiaal
                                                             • Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.                   • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
waardering                                                   • Aan de dorpsranden dient de plaatsing bij te dragen aan        eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
Het landelijke karakter van de voormalige agrarische            het groene karakter van de omgeving.                          architectuur.
nederzettingen maken Westenholte en Berkum tot zeer                                                                        • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
gewaardeerde woondorpen aan de rand van de stad Zwolle.      Massa en vorm                                                    oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
                                                             • De schaal van de bestaande bebouwing in de omgeving         • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
dynamiek                                                       is uitgangspunt bij het uitbreiden en vervangen van de         omgeving uitgangspunt.
De groei van de stad Zwolle veroorzaakt veranderingen aan      bebouwing.                                                  • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk
de randen van Westenholte en Berkum. Daarnaast is er         • Bij verandering van kapvorm de samenhang binnen de             materiaalgebruik uitgangspunt.
de behoefte om voor de eigen gemeenschap woningen te           complexen bewaren.                                          • Toe te passen materialen en kleuren aan de randen van de
bouwen.                                                      • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de               bebouwde kom mogen niet contrasteren met het groene
                                                               samenstellende delen van dat bouwwerk.                         landschap.
beleid                                                       • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
• Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.           • De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend.
• Respecteren van het dorpse karakter en de zelfstandige       Het toevoegen van een extra laag of een kap respecteert
   ligging aan de rand van de stad en het landschap.           het straatbeeld en de architectuur van de hoofdmassa.
• Behouden van het ruimtelijke karakter en de                • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
   oorspronkelijke kenmerken van de agrarische                 hoofdmassa.
   nederzettingen en de bebouwing.
• Respecteren van de karakteristieken van de
   uitbreidingswijken uit diverse periodes vanaf de jaren
   vijftig.
• Versterken van de overgang van de dorpsranden naar het
   landschap.

                                                                                          47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




Wijthmen en Windesheim (9)
Gebiedsbeschrijving                                              tot functieverandering binnen de kernen. De ligging aan
                                                                 respectievelijk de N35 en de N337 maken de kernen zeer
                                                                 geschikt als landelijke woonplaats.
                                                                 De oorspronkelijke bebouwing bestaat uit monumentale
                                                                 boerenhoeven van één laag met bijzondere kapvormen van
                                                                 riet of schilddaken met zwarte pannen en metselwerkdetails.
                                                                 De latere uitbreidingen bestaan, naast vrijstaande bebouwing,
                                                                 uit geschakelde - en rijenwoningen. De uitbreidingen
                                                                 vallen op door het planmatige karakter. Zij wijken duidelijk
                                                                 af van de landelijke bebouwing. Het landelijke karakter
                                                                 komt gedeeltelijk tot uiting door een groene inrichting van     Mede door het belang van deze wegen is de kern verder
                                                                 de openbare ruimte, die ontstaat door gerende (schuine)         uitgegroeid tot een dorp. De grootste uitbreiding dateert uit
                                                                 rooilijnen en de ruime voortuinen. De geschakelde - en          de zestiger jaren en is ontwikkeld aan de rand van de kern op
                                                                 rijenwoningen bestaan uit twee lagen met een zadeldak           de Strampesch. In de afgelopen 10 jaar heeft er een beperkte
                                                                 en baksteen met een sobere detaillering. De vrijstaande         uitbreiding plaatsgevonden.
                                                                 bebouwing bestaat uit één laag met zadeldak, met
                                                                 dakhellingen die afwijken van de historische bebouwing.         Windesheim
Wijthmen en Windesheim zijn kleine dorpskernen met kleine                                                                        De oorspronkelijk hoeven zijn gebouwd op een rivierduin.
uitbreidingen in het landelijke gebied.                                                                                          Ter plekke van een van de hoeven werd in de 14e eeuw een
Deze van oorsprong agrarische kernen zijn ontstaan op hoger      Kenmerken                                                       klooster gebouwd. De kern ontwikkelde zich direct aan de
gelegen zandruggen in het landschap. Tussen het ontstaan
van de kernen en het landschap is een sterke relatie.            Wijthmen
                                                                 De oorspronkelijke concentratie van agrarisch bebouwing
De agrarische bebouwing is gelegen op de hogere delen,           is ontstaan op een dekzandrug. Ter hoogte van de kruising
langs de randen liggen de wegen. De kern is ontstaan op de       van de Heinoseweg en de Kroesenallee is een kern ontstaan.
kruising van de wegen. De latere uitbreidingen zijn ontwikkeld
langs de wegen en op lager gelegen delen. De dichtheid van
de bebouwing is laag. Vanuit de kern is de zichtrelatie met
het landschap zeer sterk en zijn de hoogteverschillen goed
zichtbaar.

Verandering van het belang van de landbouw en van de rol
van het vroegere klooster in Windesheim hebben geleid


                                                                                              48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




                                                              een groeiende vraag om de woonfunctie van de kernen te             is uitgangspunt bij het uitbreiden en vervangen van de
                                                              versterken.                                                        bebouwing.
                                                                                                                             •   Bij verandering van kapvorm de samenhang binnen de
                                                              beleid                                                             complexen bewaren.
                                                              • Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.             •   In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
                                                              • Respecteren van het landelijke karakter en de ligging in         samenstellende delen van dat bouwwerk.
                                                                 het landschap.                                              •   Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
                                                              • Behouden van de sterke zichtrelatie met het landschap en     •   De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend.
                                                                 van de landschappelijke hoogteverschillen.                      Het toevoegen van een extra laag of een kap respecteert
                                                              • Behouden van de historische structuur en de                      het straatbeeld en de architectuur van de hoofdmassa.
                                                                 karakteristieke bebouwing.                                  •   Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
                                                              • Bij nieuwbouw behouden van de individuele opzet van              hoofdmassa.
                                                                 de bebouwing en de relatie met de openbare ruimte.
                                                                 Aandacht voor zorgvuldige detaillering en ambachtelijke     Gevels
                                                                 materialen, waarbij de historische stijlkenmerken van       • Bij verbouw en renovatie is respect voor de
                                                                 de gebouwde omgeving de inspiratiebron vormen. Een             oorspronkelijke gevelopbouw en het materiaal- en
                                                                 eigentijdse vormgeving is hierbij zeker niet uitgesloten.      kleurgebruik.
                                                                                                                             • Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving
hoofdweg. Ten westen van het rivierduin is op lager gelegen   Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                   voor wat betreft stijlkenmerken, materialisering en
gronden in de jaren zestig een planmatige uitbreiding         bestemmingsplannen en reclamebeleid.                              kleurgebruik het uitgangspunt.
gerealiseerd. De afgelopen jaren heeft zich nog een heel                                                                     • De maat en de schaal van de gevelindeling wordt
beperkte uitbreiding van de kern plaatsgevonden                                                                                 gerespecteerd.
                                                              Welstandscriteria                                              • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
Bijzondere elementen:                                                                                                        • Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
• Ensemble NH kerk te Windesheim (rijksmonument)              Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen        karakteristieken zoals hoekoplossingen, entreepartijen en
                                                              naar de beschreven kenmerken.                                     erkers.
                                                              Bij de welstandstoets van een bouwplan in de deelgebieden
Beleidskeuzes                                                 zijn de volgende criteria van belang.                          Detaillering, kleur en materiaal
                                                                                                                             • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
waardering                                                    Plaatsing                                                         eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
De bijzondere ligging in het agrarische landschap maken       • De perceellering, de positie en de oriëntatie van de            architectuur.
Wijthmen en Windesheim tot gewaardeerde kleinschalige            bebouwing in de directe omgeving zijn richtinggevend bij    • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
landelijke woonplaatsen in de nabijheid van de stad Zwolle.      nieuwbouw.                                                     oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
                                                              • Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.                    • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
dynamiek                                                                                                                        omgeving uitgangspunt.
De functieverandering van het agrarische landschap heeft      Massa en vorm                                                  • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk
geleid tot een ander gebruik van de bebouwing en tot          • De schaal van de bestaande bebouwing in de omgeving             materiaalgebruik uitgangspunt.




                                                                                           49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Stedelijk landschap (10)
Gebiedsbeschrijving                                              diverse vrijstaande woningen gesitueerd. De bebouwing          omgeving Kanenburg/Agnietenberg
                                                                 is veelal gelegen langs de oude lijnen grenzend aan de         De begraafplaats Kranenburg (voormalige havezate) is
                                                                 landschapsparken en is architectonisch en landschappelijk      opgezet als landschapspark, waarin bebouwing als losse
                                                                 ingepast.

                                                                 De bebouwing bestaat deels uit cultuurhistorische
                                                                 complexen, boerderijen met rieten kap en wolfseind en
                                                                 monumentale vrijstaande villa’s in twee lagen met bijzondere
                                                                 kapvormen. Het kleur- en materiaalgebruik van de bebouwing
                                                                 is divers door de verschillende bouwstijlen.



                                                                 Kenmerken

                                                                 omgeving Engelse Werk
Het stedelijke landschap bestaat uit de landschappen van het     Het Engelse Werk is aangelegd als Engels Landschapspark
Engelse Werk, de Kranenburg/Agnietenberg, het landgoed           op de voormalige schans, Het Nieuwe Werck. Door de aanleg
Zandhove en de Vechtcorridor Noord. De gebieden zijn             van het Spoolderbos is het Engelse Werk verbonden met de
gelegen op de relatief hogere delen in het landschap aan         Spoolderberg. De westrand van het gebied wordt gevormd
de stadsrand van Zwolle en de Vechtcorridor Noord in het         door een natuurontwikkelingsproject en de IJssel, de
bijzonder in het Vechtdal                                        noordzijde door de bomenlaan langs de Oude Veerweg, met
                                                                 vrijstaande monumentale bebouwing.
De gebieden bestaan grootdeels uit een landschapspark met
historische relicten. Zij hebben een hoge cultuurhistorische
waarde. Rondom deze landschapsparken, in de randen,
zijn diverse stedelijke en recreatieve functies gelegen. De
gebieden worden gekenmerkt door een groen karakter van
hoge kwaliteit. Zij worden intensief gebruikt voor recreatieve                                                                  objecten is opgenomen. Kranenburg wordt geleidelijk
doeleinden.                                                                                                                     uitgebreid met nieuwe delen. De begraafplaats Bergklooster
                                                                                                                                kent een lange geschiedenis, die teruggaat tot het klooster
Naast de oorspronkelijke bebouwing, waaronder uit                                                                               wat hier ooit stond. Het is ook een groene begraafplaats,
boerderijen en gebouwen met bijzondere functies, zijn er                                                                        maar met de soberder uitstraling van de traditionele




                                                                                              50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




dodenakker. De Agnietenberg is een op een rivierduin gelegen     de luiken in de kleuren blauw en geel. De gronden bij de
bos met diverse recreatieve functies. De oostelijke rand wordt   voormalige boerderij De Oude Mars zijn bestemd voor de
gevormd door het buurtschap Berkum Bruggenhoek, gelegen          bouw van 100 vrijstaande woningen in het topsegment. De
op een hoge dekzandrug. De oorspronkelijke lintbebouwing,        inrichting van de openbare, groene ruimte sluit aan op het
bestaande uit boerderijen, wordt afgewisseld met gevarieerde     landgoed.
vrijstaande bebouwing.
                                                                 omgeving Vechtcorridor Noord
omgeving Landgoed Zandhove                                       De huidige stedenbouwkundige opbouw van het plangebied
Het voormalige Landgoed Zandhove is ontstaan op een hoger        wordt gekenmerkt door allerhande ontwikkelingen sinds de
gelegen deel in het landschap, grenzend aan de laaggelegen       industriële revolutie, die diepe sporen heeft achtergelaten
weidegrond, de Zwolse Mars. Het landgoed is omgevormd in         in het oorspronkelijke slagenlandschap ter weerszijden van
de Engelse landschapsstijl en de monumentale bebouwing is        de oorspronkelijke Hessenweg, die één van de oudste grote      handen gekomen van hobbyboeren en oude boerderijen zijn
nu in gebruik als verpleeghuis. Rondom het landgoed staan        oost-west verbindingen in ons land was. Vanaf 1810 werd        in gebruik als woonhuis. Er is gepoogd meer landschappelijk
diverse jaren dertig boerderijen, waaronder rijksmonument        gegraven aan de Dedemsvaart. Door dit kanaal werden de         samenhang in de corridor te brengen door de aanleg van bos-
                                                                 grote veengebieden op de grens van Overijssel en Drenthe       coulissen. De staat van onderhoud hiervan is voor verbetering
                                                                 ontsloten. Tussen Berkum en De Lichtmis werd in 1832 het       vatbaar.
                                                                 Lichtmiskanaal gegraven, waardoor Zwolle een aansluiting
                                                                 kreeg op de Dedemsvaart. De negentiende-eeuwse sluis- en       De op 10 maart 2014 vastgestelde structuurvisie VCN beoogt,
                                                                 brugwachterswoning is nog aanwezig. De spoorverbinding         dat het plangebied de nieuwe entree tot het Vechtdal en de
                                                                 naar Groningen, de ombouw tot drukke N 340, de nieuwe A        stad Zwolle en Hessenpoort wordt. De te verleggen N340
                                                                 28 en de komst van Hessenpoort brachten het plangebied in      doorsnijdt het gebied tussen de oude Hessenweg en Hessen-
                                                                 een landschappelijk isolement, waarbij het stroomgebied van    poort en wordt zorgvuldig in het landschap ingepast. Hier-
                                                                 de Vecht en de resterende percelen een onsamenhangende         mee ontstaan er nieuwe ontwikkelkansen, zoals versterking
                                                                 corridor vormt tussen de zich ontwikkelende stad Zwolle en     van landschap, recreatie en natuur in de periode 2015 (start
                                                                 Hessenpoort. Het agrarisch gebruik is hierbij grotendeels in   aanleg struinwaard) tot uiterlijk 2023 (oplevering N340 en af
                                                                                                                                te schalen Hessenweg).

                                                                                                                                Bijzondere elementen
                                                                                                                                • Katerveersluis
                                                                                                                                • Landgoed Zandhove
                                                                                                                                • De Oude Mars
                                                                                                                                • Het Engelse Werk
                                                                                                                                • Begraafplaats Bergklooster
                                                                                                                                • Begraafplaats Kranenburg
                                                                                                                                • Huize Dijkzicht
de Oude Mars (gesloten hoevetype). Kenmerkend voor de                                                                           • Beeldenpark Anningahof
vroegere boerderijen behorend bij het landgoed waren                                                                            • Dijkmoment Kromme Kolk (camping Vecht &Zo)




                                                                                               51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                                                          mooi




Beleidskeuzes                                                Plaatsing                                                      Erfafscheidingen
                                                             • De plaats van de bebouwing draagt bij aan het groene dan     Gebouwde erfafscheidingen respecteren de relatie met de
waardering                                                      wel bosachtige karakter van de omgeving                     groene omgeving.
De bijzondere combinatie van landschapspark, de              • Bij nieuwbouw zijn de perceellering, positie en oriëntatie
cultuurhistorische waarden, alsmede de bestaande en             van de bebouwing in de directe omgeving richtinggevend.
toekomstige recreatieve functies aan de rand van de             alsmede in het bestemmingsplan gegeven rooilijn en
stad, maken de gebieden tot zeer hoog te waarderen              richting van een bebouwingsvlak.
verblijfsgebieden.                                           • Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.

dynamiek                                                     Massa en vorm
Het intensieve gebruik van de gebieden legt druk op de       • De bestaande schaal van de bebouwing in de omgeving en
bestaande waarden van het gebied. Neuwe natuur- &              het groene karakter van de gebieden zijn het uitgangspunt
landschapsbouw, zoals in de Vechtcorridor Noord, zorgt         bij het uitbreiden of vervangen van de bebouwing.
voor meervoudige waardencreatie met meer samenhang,          • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
herkenbaarheid en verscheidenheid.                             samenstellende delen van dat bouwwerk.
                                                             • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
beleid                                                       • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
• Het niveau van de welstandstoetsing is hoog.                 hoofdmassa.
• Behouden van de landschapsparken met historische
    relicten en de cultuurhistorische bebouwing.             Gevels
• Behouden van het openbare en groene karakter van het       • Bij verbouw en renovatie zijn de oorspronkelijke
    stedelijke verblijfsgebied.                                 gevelopbouw en het materiaal- en kleurgebruik het
• Versterken park- of boskameropzet van de gebieden             uitgangspunt.
    met bijzondere architectonische en landschappelijke      • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
    elementen.                                               • Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
• Respecteren van de typerende kenmerken van de                 karakteristieken als hoekoplossingen, entreepartijen en
    bestaande woonbebouwing.                                    erkers.
Overige voor welstand relevante beleidsstukken:
Bestemmingsplannen, Beeldkwaliteitplan Oude Mars en          Detaillering, kleur en materiaal
reclamebeleid.                                               • Bij verbouw of renovatie krijgt de detaillering eenzelfde
                                                                mate van aandacht als bij de bestaande architectuur.
                                                             • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
Welstandscriteria                                               kleurgebruik uitgangspunt.
Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen   • Bij nieuwbouw is het kleurgebruik in de omgeving
naar de beschreven kenmerken.                                   uitgangspunt.
Bij de welstandstoets van een bouwplan zijn de volgende      • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke
criteria van belang.                                            materiaalgebruik uitgangspunt.




                                                                                           52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




Gemengde zones (11)
Gebiedsbeschrijving                                           bebouwing is divers in gebruik en oriëntatie en wisselt sterk
                                                              in grootte en hoogte. De schaal van de bebouwing, zowel
                                                              horizontaal als verticaal, wordt bepaald door de ligging in
                                                              de totale stedelijke structuur. Belangrijk is de identiteit en
                                                              uitstraling van het gebouw en de relatie met de openbare
                                                              ruimte.



                                                              Kenmerken

                                                              Park De Wezenlanden en omgeving: stedelijke dynamiek
                                                              De landschappelijk ondergrond is de basis voor het karakter
                                                              van het gebied. Het park is gelegen in de voormalige             hogere gebieden zijn diverse gebouwen in een groene
                                                              uiterwaarden. Rond het park op de overgangen naar de             omgeving gesitueerd.
                                                                                                                               Het overgangsgebied naar de Assendorperdijk bestaat uit
In de gemengde zones van de stad bevinden zich kantoren,                                                                       bijzondere bebouwingsvormen, zoals de Zaagtandwoningen,
bijzondere gebouwen en voorzieningen, groengebieden                                                                            in een groene omgeving met doorzichten naar het park. De
en woonbebouwing. Deze zones zijn overwegend nattere                                                                           overgangszone naar de Wipstrik wordt gekenmerkt door
gebieden of overgangszones van droog naar nat (waterlopen                                                                      de lineaire ruimtewerking van de Nieuwe Wetering en het
en weteringen). De dynamiek is sterk afhankelijk                                                                               Koelwaterkanaal. De overgang naar het historische centrum
van de ligging aan de netwerken van spoor, water en                                                                            wordt gekenmerkt door grootschalige gebouwen met publieke
hoofdontsluitingswegen. De ontsluitingskwaliteit van deze                                                                      functies.
netwerken bepaalt het belang van deze zones: van nationaal,
regionaal, of stedelijk belang. Door de veranderende                                                                           Ceintuurbaan / N35/Oosterenk/Vrolijkheid: dynamiek op
betekenis van deze netwerken veranderen de gebouwen                                                                            nationaal, regionaal en stedelijk niveau
en de functies mee. De randen van deze gebieden vormen                                                                         Deze zone wordt bepaald door de ligging aan de rand van
overgangszones, waar de dynamiek vaak een contrast vormt                                                                       de stad en vormt hierdoor deels de overgang naar het
met de aangrenzende gebieden.                                                                                                  landschap. Het gebied is goed ontsloten vanaf de A28 en de
                                                                                                                               N35 (stadsring). Kenmerkend zijn de bijzondere stedelijke
De context van de individuele gebouwen en functies bepaalt                                                                     voorzieningen, zoals stadion en ziekenhuis, welke vanwege
veelal de ruimtelijke structuur en het gebruik van het                                                                         het veranderende ruimtegebruik een plek in deze zone
gebied. De samenhang in het gebied is afhankelijk van de                                                                       hebben gekregen.
ontsluitingsroute en het gebruik van de openbare ruimte. De


                                                                                             53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                                                          mooi




                                                             duidelijk de zichtlocatie aan de A28 en vormen bakens         De laatste jaren is geïnvesteerd in een hoogwaardig plan
                                                             langs de hoofdinfrastructuur. Typerend voor deze zone is de   voor kantoorgebouwen. De inrichting van de openbare ruimte
                                                             concentratie van onderwijsinstellingen.                       en de bebouwing zijn op elkaar afgestemd en hebben een
                                                                                                                           hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit.
                                                             Hanzeland en Spoorzone: dynamiek op nationaal, regionaal
                                                             en stedelijk niveau                                           Binnenstadschil Noord (Burg Drijbersingel en omgeving):
                                                             De ligging aan de N337 (IJsselallee) en het treinstation      dynamiek op regionaal, en stedelijk niveau.
                                                             maakt van deze zone een bijzonder goed ontsloten locatie.     De binnenstadschil Noord is gelegen op de overgang
                                                                                                                           van droog naar nat gebied. Deze zone kent vooral
Zones Blaloweg / A28: dynamiek op nationaal, regionaal en                                                                  publieksgerichte dienstverlening en kantoren. De grote
stedelijk niveau                                                                                                           schaal van deze gebouwen vormt een sterk contrast met de
Deze zone ligt ingeklemd tussen de A28 en de Blaloweg                                                                      historische bebouwing van de binnenstad en de kleinschalige
(stadsring). De gebruikskwaliteit is sterk bepaald door de                                                                 bebouwing van Diezerpoort.
toename van het autogebruik. Sommige gebouwen benutten
                                                                                                                           Bijzondere elementen:
                                                                                                                           • Station (rijksmonument)en omgeving
                                                                                                                           • Provinciehuis/ park de Wezenlanden
                                                                                                                           • Zaagtand- en etagewoningen
                                                                                                                           • Groene singelring (zie ook gebiedsbeschrijving 2)



                                                                                                                           Beleidskeuzes

                                                                                                                           waardering
                                                                                                                           De gebieden hebben een bijzondere ruimtelijke
                                                                                                                           kwaliteit, vanwege de ligging in de stad en de goede
                                                                                                                           ontsluitingsmogelijkheden. Grootschalige stedelijke
                                                                                                                           instellingen, voorzieningen en bedrijven gebruiken
                                                                                                                           deze gebieden als representatieve en functionele
                                                                                                                           vestigingsplaatsen.

                                                                                                                           dynamiek
                                                                                                                           Door de schaalvergroting van de diverse functies en het
                                                                                                                           veranderende belang van de diverse ontsluitingsroutes,
                                                                                                                           transformeren de functies en/of de gebouwen in de
                                                                                                                           gemengde zones regelmatig.




                                                                                          54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi
                                                                                                          14



beleid                                                          Plaatsing                                                        Erfafscheidingen
                                                                                                                                                                               13
• Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.              • De gebouwen of de gebouwenensembles oriënteren zich            • Erfafscheidingen worden terughoudend toegepast;
• Versterken van de kwaliteit van de gebieden als                  meerzijdig op de openbare ruimte.                             • Erfafscheidingen zijn transparant, bij voorkeur uitgevoerd
    hoogwaardig stedelijk verblijfsgebied.                      • De entreezijde van de bebouwing is herkenbaar                     als groen;
• Respecteren van de diversiteit aan gebouwen en                   vormgegeven en oriënteert zich op de openbare ruimte.         • Bij de toepassing van hekwerken is het gebruik van
    gebouwenensembles.                                                                                                              stijlenhekwerken het uitgangspunt.
• Versterken van de relatie van gebouwen en                     Massa en vorm
    gebouwenensembles met de stedelijke structuur, de           • In het bouwwerk bestaat samenhang tussen de                    Collectoren en/of panelen op een dak
                                                                                                          7                                                                           5
    wegen en de langzaam verkeersroutes.                          samenstellende delen van dat bouwwerk.                         Voor het plaatsen van collectoren of panelen voor
Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                 • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de              warmteopwekking of elektriciteitsopwekking
                                                                                                                                                                       5        op               10
Bestemmingsplannen, Beeldkwaliteitplan Oosterenk/                 hoofdmassa.                                                    een dak binnen het Beschermd Stadsgezicht gelden
Watersteeg, Beeldkwaliteitplan Zaagtandwoningen en                                                                               de criteria zoals aangegeven in de ‘beleidslijn en
                                                                                                                                                     4
etagewoningen, Beeldkwaliteitplan Campus Windesheim,            Gevels                                                           welstandscriteria zonnepanelen beschermd stadsgezicht en       12
Beeldkwaliteitplan de Vrolijkheid, beeldkwaliteitplan           • Bij verbouw en renovatie is respect voor de                    monumenten Zwolle’.
Binnenstad + schil, Kwaliteitshandboek Spoorzone, beleidslijn      oorspronkelijke gevelopbouw en het materiaal- en                                                         3
en welstandscriteria zonnepanelen beschermd stadsgezicht           kleurgebruik.                                 8
en monumenten Zwolle en reclamebeleid.                          • De maat en schaal van de gevelindeling
                                                                                                    13    wordt
                                                                                                                                                           11
Als beschreven in hoofdstuk 2.2.2. worden bouwwerken op            gerespecteerd.                                                                                       2
                                                                                                                                                                                                     13
het raakvlak van twee gebieden, of op het raakvlak met een      • Er is eenheid in architectuur van de gehele gevel.
hoofdroute eveneens getoetst aan de algemene criteria voor                                                                 12                                                              11
                                                                                                                                                                1
redelijke eisen van welstand.                                   Detaillering, kleur en materiaal                                                         2
                                                                • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
Welstandscriteria                                                  eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande                     3                               11
                                                                   architectuur.                                            13                                      2
                                                                                                                 13
Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen      • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
                                                                                                                                                    11
naar de beschreven kenmerken.                                      oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
Bij de welstandstoets van een bouwplan in de gemengde           • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk                 Zone beeldkwaliteitplan                         3
                                                                                                                                      10
zones zijn de volgende criteria van belang.                        materiaalgebruik uitgangspunt.
                                                                • Bij nieuwbouw zijn het materiaal- en het kleurgebruik
Proces                                                             zorgvuldig afgestemd op de architectonische
Bij het opstellen van een ruimtelijk plan moet de procedure        verschijningsvorm.                                                                                                           12
gevolgd worden zoals beschreven in paragraaf 2.2 (blz
21) ‘Aan de slag in 8 stappen’ uit het beeldkwaliteitplan
                                                                                                                                                                             6
Binnenstad + schil voor zover het gelegen is in het gebied
zoals aangegeven op de zone beeldkwaliteitplan. Deze
stappen zijn opgenomen in de gebiedsbeschrijving voor de                                                                                              13
Binnenstad (1)

                                                                                                                                                                                                10


                                                                                              55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




Bedrijventerrein (12)
Gebiedsbeschrijving                                              functies en de individuele gebouwen bepalen het gebruik van      De bebouwing is divers in gebruik en oriëntatie. De schaal
                                                                 de openbare ruimte.                                             van de bebouwing, zowel horizontaal als verticaal, wordt
                                                                 De ruimtelijke structuur wordt sterk bepaald door de            bepaald door de bedrijfsonderdelen en wisselt sterk in
                                                                 inrichting van het openbare gebied en de groenstructuur, die    grootte en hoogte. De grote volumes worden getypeerd door
                                                                 veelal gekoppeld is aan de ontsluitingsstructuur. De randen     de toepassing van plaatmateriaal. Markante elementen aan
                                                                 van de bedrijventerreinen, die grenzen aan het landelijk        de gevels zijn de reclame-uitingen en het daaraan gekoppelde
                                                                 gebied, vormen een contrast door het verschil in schaal en      kleurgebruik. Kenmerkend zijn de diverse en duidelijke
                                                                 materiaal.                                                      erfafscheidingen middels grote hekwerken en waterlopen.

                                                                 De gebouwen bestaan veelal uit meerdere volumes
                                                                 waarin de diverse bedrijfsonderdelen zijn ondergebracht.
                                                                 Deze onderdelen zijn te verdelen in publieksgerichte
                                                                 functies, kantoren, productie en opslag. De ruimtelijke
                                                                 verschijningsvorm op de bedrijventerreinen is veelal
                                                                 functioneel en een representatie van de ruimtelijke eisen van
                                                                 deze onderdelen. Bijzonder locaties, zoals knooppunten van
                                                                 de hoofdinfrastructuur, vormen strategische plekken waar de
Zwolle kent vijf bedrijventerreinen: Voorst/Westenholte, De      bedrijven zich presenteren middels bijzondere ruimtelijke en
Vrolijkheid, Berkum, Marslanden en Hessenpoort.                  architectonische accenten.
Schaalvergroting van bedrijven en van het goederenvervoer
leidden tot de ontwikkeling van deze grootschalige                                                                               Kenmerken
bedrijventerreinen. Zij zijn aangelegd in de lagere en veelal
natte gebieden in de directe nabijheid van de netwerken                                                                          Voorst
van spoor, water en wegen. De bedrijventerreinen zijn sterk                                                                      Voorst werd ontwikkeld na de aanleg van het Zwolle-
afhankelijk van de ontsluitingskwaliteit en betekenis van deze                                                                   IJsselkanaal en wordt vooral gekenmerkt door grootschalige,
netwerken.                                                                                                                       aan het water gerelateerde bedrijven. Deze bedrijven hebben

De bedrijventerreinen kenmerken zich door een planmatige,
functionele en geometrische opzet. De opzet wordt vooral
bepaald door de noodzakelijke infrastructuur en de
milieuregelgeving.
De ligging ten opzichte van de infrastructuur dient vaak als
uitgangspunt voor de opzet van het gebouw. De context van de


                                                                                               56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




veelal een karakteristieke industriële verschijningsvorm.
Verandering van de betekenis van het vervoer over water
heeft geleid tot een ander gebruik van het gebied. Voorst A is
vanwege zijn bijzondere ligging aan het Zwartewater en het                                                                      Beleidskeuzes
Zwolle-IJsselkanaal een ruimtelijk karakteristiek gebied.
                                                                                                                                waardering
Berkum                                                                                                                          De strategische ligging in de stedelijke structuur en de
Bedrijvenpark Berkum is ontwikkeld als een lokaal                                                                               regio maken de bedrijventerreinen tot zeer geschikte
bedrijventerrein bij het dorp Berkum. Het is kleinschalig van                                                                   vestigingsplaatsen voor een grote verscheidenheid aan
opzet en gericht op de Kranenburgerweg.                          Hessenpoort                                                    bedrijfsactiviteiten.
                                                                 Hessenpoort is het meest recente bedrijventerrein, waarbij     De doorgaande wegen en de knooppunten van de hoofdwegen
Marslanden A t/m G                                               vooral de relatie met de rijksweg A28 van belang is. Het       zijn de “etalages” van de bedrijfsterreinen. Functies die veel
De Marslanden is regionaal goed ontsloten door de ligging        gebied is gelegen in de jonge en grootschalige polders aan     publiek trekken zijn vooral hier te vinden.
aan de Ceintuurbaan (N35) en de IJsselallee (N337).              de noordrand van Zwolle. De schaal van het landschap komt
Het gebied bestaat uit een grote verscheidenheid aan             overeen met de grootschalige bedrijvigheid. De kwaliteit van   dynamiek
bedrijvigheid, waarbij de nadruk ligt op kleinschalige en        de openbare ruimte is hoogwaardig en de moderne gebouwen       Economische factoren en veranderingen in de betekenis van
publieksgerichte bedrijven. Opvallend is de naar binnen          tonen een samenhang in volume en materiaal, gebaseerd op       de ontsluitingen bepalen in belangrijke mate de dynamiek
gerichte ruimtelijke opzet van de diverse gebieden.              de eisen van het beeldkwaliteitplan voor de Hessenpoort.       van deze gebieden. De functies en/of de gebouwen kunnen
                                                                                                                                hierdoor sterke wisselingen doormaken.

                                                                                                                                beleid
                                                                                                                                • Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.
                                                                                                                                • Het beleid is er op gericht de bedrijventerreinen
                                                                                                                                   duurzaam te laten functioneren.
                                                                                                                                • Respecteren van de groenstructuur en de openbare
                                                                                                                                   ruimte als dragers van de ruimtelijke kwaliteit.




                                                                                              57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




•  Verbeteren van de relatie van de entrees van de gebouwen    Gevels
   en de erfafscheidingen met het openbare gebied.             • Er is eenheid in architectuur van de gehele gevel.
• Verbeteren van de samenhang tussen de reclame-
   uitingen en de architectuur, met inbegrip van het daaraan   Detaillering, kleur en materiaal
   gekoppelde kleurgebruik.                                    • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
• Verbeteren van de ruimtelijke en architectonische               eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
   verschijningsvorm van gebouwen langs de doorgaande             architectuur.
   wegen.                                                      • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk
• Respecteren van de cultuurhistorische kenmerken van het         materiaalgebruik uitgangspunt.
   industriële erfgoed.                                        • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijk kleur- en
• Respecteren van de ruimtelijke karakteristiek van               materiaalgebruik in de omgeving uitgangspunt.
   aangrenzende gebieden bij bebouwing en inrichting van de
   kavels aan de randen.                                       Erfafscheidingen
Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                Bij de toepassing van hekwerken is het gebruik van
Bestemmingsplannen, Beeldkwaliteitplan Hessenpoort (Rust,      stijlenhekwerken het uitgangspunt.
samengang en duurzaamheid) en het reclamebeleid.



Welstandscriteria

Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen
naar de beschreven kenmerken.
Bij de welstandstoets van een bouwplan zijn de volgende
criteria van belang.

Plaatsing
• Het gebouw oriënteert zich op de openbare ruimte.
• Bestaande verspringingen in de rooilijn zijn richting-
   gevend.
• De entreezijde van de bebouwing is herkenbaar
   vormgegeven.

Massa en vorm
• In het bouwwerk bestaat samenhang tussen de
  samenstellende delen.
• Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.




                                                                                             58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




Buitengebied (13)
Gebiedsbeschrijving                                             veengebieden zijn later ontgonnen en kennen pas bebouwing     De groei van de stad heeft er toe geleid dat de
                                                                vanaf het begin van de twintigste eeuw. De verkaveling is     buitengebieden steeds meer in de invloedssfeer van de
                                                                regelmatiger en er is een geringe bebouwingsdichtheid. Deze   stad zijn komen te liggen. De gebieden worden veelal
                                                                gebieden hebben een grote mate van openheid, ook omdat er     doorsneden door netwerken van spoor, water, wegen en
                                                                weinig opgaande beplanting is.                                hoogspanningsleidingen. Deze doorsnijdingen hebben grote
                                                                De geschiedenis van de nederzettingen is in het landschap     gevolgen voor de beleving van de gebieden en leiden soms
                                                                zichtbaar en bepaalt de cultuurhistorische waarde van         tot andere functies en ander ruimtegebruik. De overgang
                                                                de diverse bebouwing. In de uiterwaarden, rivierklei- en      naar de stad wordt veelal bepaald door randen van de diverse
                                                                dekzandgebieden ligt de oorspronkelijke bebouwing             woonwijken, hoofdwegen en recreatieve voorzieningen.
                                                                op strategische, meestal de hoogste, plekken in het           Het gebruik van deze gebieden verandert door onder andere
                                                                landschap. In de lage zand- en veengebieden zijn deze         agrarische schaalvergroting en de groeiende recreatieve
                                                                strategische plekken meer bepaald door de verkaveling en de   betekenis van het landschap. Oorspronkelijke boerderijen
                                                                infrastructuur van waterlopen en wegen.                       krijgen steeds meer alleen een woonfunctie en er ontstaan
                                                                                                                              nieuwe typen agrarische bedrijfsbebouwing (bijvoorbeeld
                                                                                                                              door intensieve veehouderij en glastuinbouw).

                                                                                                                              De bebouwing in het buitengebied wordt gekenmerkt door
Het buitengebied van de stad Zwolle wordt gekenmerkt door                                                                     overeenkomstige stijlreferenties.
de volgende landschappelijke eenheden: de uiterwaarden,                                                                       • De (woon)boerderijen bestaan overwegend uit éénlaagse
rivierkleigebieden, dekzandgebieden en lage zand- en                                                                             bebouwing met een kap van riet of zwarte/rode
veengebieden.                                                                                                                    dakpannen met wolfseind en de nokrichting haaks op de
                                                                                                                                 weg;
De verschillen in ondergrond en de daarbij behorende                                                                          • Herenboerderijen en villa’s bestaan overwegend uit
methoden van landbouw zijn in de vorming van het landschap                                                                       tweelaagse bebouwing met een schilddak met zwarte
tot uitdrukking gekomen. Het landschap is eveneens sterk                                                                         dakpannen en de nokrichting evenwijdig aan de weg en
beïnvloed door de ontwikkeling van de stad Zwolle.                                                                               haaks op de opstallen;
Het buitengebied is ontgonnen vanaf de landschappelijk                                                                        • Villa’s en landgoederen van tweelaagse bebouwing met
hoger gelegen gebieden. De hoger gelegen gebieden                                                                                een rijzige kap van riet of zwarte/rode dakpannen met
kennen een rijke cultuurhistorie. Deze gebieden worden                                                                           wolfseind en verschillende nokrichtingen en goothoogtes.
gekarakteriseerd door een onregelmatige verkaveling en
verspreide bebouwing en buurtschappen. Het landschap heeft                                                                    Verdere kenmerken zijn authentieke details, zoals luiken
een grote ruimtelijke diversiteit, mede door de verschillende                                                                 en de toepassing van IJsselstenen en witte kalkvoegen.
beplantingselementen. De lager gelegen zand- en


                                                                                            59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Belangrijk is de compositie van het hoofdgebouw ten opzichte     dan de van oudsher lager gelegen gebieden. De historische     Rivierkleigebieden
van de bijgebouwen en erfbeplanting als erfafscheiding.          bebouwing van landgoederen heeft soms een agrarische          De gebieden Westenholte-Spoolderenk, Spoolde, Schelle-
De agrarische erven hebben een belangrijke plek in het           functie gekregen. De bossen, boomgroepen, lanen en            Oldeneel, Harculo-Windesheim/Hoog Zuthem liggen aan de
landschap. De erfbeplantingen rondom de bebouwing zijn           dienstwoningen/boerderijen behorende bij de (voormalige)      noordelijke oever van de IJssel en grenzen aan de zuidwest
opvallende groenelementen in het landschap. De bebouwing         landgoederen typeren delen van het landschap.                 kant van de stad Zwolle.
bestaat uit meerdere opstallen van verschillende afmetingen.
De oorspronkelijke opstallen sluiten aan bij de karakteristiek                                                                 Dit zijn reeds lang bewoonde gebieden met min of meer
van de boerderij. Modernere opstallen hebben een ander           Kenmerken                                                     uitgesproken hoogteverschillen en een oude onregelmatige
                                                                                                                               verkaveling. Kleine buurtschappen zijn gesitueerd op
                                                                 Uiterwaarden                                                  rivierduinen en verspreide bebouwing ligt op de relatief
                                                                 De uiterwaarden van de IJssel, Vecht en Zwartewater zijn      hogere gronden daar omheen. De verbindingswegen
                                                                 natuurlijke gebieden met beperkte verkaveling en bebouwing,   lopen over de hogere gronden, parallel aan de IJssel. De
                                                                 en met karakteristieke meidoornhagen.                         verbindingswegen naar de stad lopen in noord-zuid richting.
                                                                 Er komen verschillende typisch aan het water gebonden         De dijkwoningen hebben overwegend een A-kap evenwijdig
                                                                                                                               aan de dijk en bakstenen gevels.




karakter en een grotere schaal. De woonbebouwing is gericht
op de weg.                                                       zaken voor: (jacht)havens, kleine scheepswerven, voormalige
Kenmerkend is de wijze waarop de bebouwing in het                steenfabrieken en recreatieve dagvoorzieningen. Bijzondere
landschap is ingepast. Elk landschap heeft zijn eigen            elementen zijn de bruggen en sluizen met bijbehorende
ruimtelijke karakteristieken, die om een zorgvuldige             bedieningsgebouwen.                                           Dekzandgebied
inpassing van nieuwe bebouwing vragen. De hogere                                                                               Het dekzandgebied bestaat uit de gebieden: Soeslo,
gebieden hebben een grotere cultuurhistorische waarde                                                                          Wijthmen, Zalné en Herfte, Berkum Veldhoek, Langenholte


                                                                                              60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




                                                                bebouwing, oude bouwlandcomplexen en de historische
                                                                wegen liggen op de dekzandruggen. De bebouwing ligt
                                                                vanouds aan de randen van de dekzandrug op de overgang
                                                                van hoog naar laag. Op de lage gronden is soms bebouwing
                                                                ter plaatse van een zandopduiking of op een terp.
                                                                De verschillende landgoederen zijn gelegen op lagere
                                                                dekzandruggen, mede ten behoeve van de aanleg van
                                                                grachten en waterpartijen. De dekzandruggen zijn vanwege
en Haerst. In de rijksnota Belvedère is het dekzandgebied met   het groene karakter en de nabijheid van de stad zeer
zijn karakteristieke essen en oude saksische boerderijen als    aantrekkelijk als woongebied. De niet-agrarische bebouwing     In samenhang met de verbeterde waterbeheersing en de
cultuurhistorisch zeer waardevol aangemerkt.                    bestaat uit villa´s, landhuizen en bungalows nabij of in       planmatige opzet, kennen deze gebieden een regelmatige
Het gebied heeft een onregelmatige verkaveling mede door        hakhoutbossen.                                                 verkaveling en verspreide bebouwing met erfbeplantingen
het grillige verloop van de dalvormige laagten. De agrarische                                                                  langs de hoofdontsluiting. Het landschap wordt gekenmerkt
                                                                De dekzandruggen worden gekenmerkt door de beslotenheid        door open weidegebied met weinig opgaande beplanting.
                                                                van erf- en wegbeplanting, de beplanting van landgoederen      Bijzonder is de functie als stadslandschap aan de noordelijke
                                                                en kavelscheidende beplanting van woonbebouwing.               rand van Zwolle en de inpassing van het grootschalige
                                                                In de natte dalvormige laagten, waarin de waterlopen zijn      bedrijventerrein Hessenpoort langs de A28.
                                                                gegraven, bestaan de kavelscheidende beplantingen uit elzen,
                                                                knotwilgen en populieren, soms als houtwallen.                 Bijzondere elementen:
                                                                                                                               • Campings Agnietenberg en Terra Nautic
                                                                Lage zand- en veengebieden                                     • Sluis Zwolle-IJsselkanaal
                                                                De laaggelegen en natte gebieden Sekdoorn, Dijklanden en       • Landgoeden Schellerberg, Windesheim, Nieuw
                                                                De Marsen/Marshoek, hadden vanouds geen bebouwing.                 Vreugderijk, Dijkzicht, Boschwijk, Landwijk en Soeslo
                                                                                                                               • Havezate Zuthem
                                                                                                                               • Arnichem
                                                                                                                               • Ensemble RK kerk Wijthmen
                                                                                                                               • Den Doorn
                                                                                                                               • De Helmhorst (Herfte)
                                                                                                                               • Zwols buiten




                                                                                             61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Beleidskeuzes                                                  •   Ter plaatse van de woningbouwlocatie Erfgenamenweg           Gevels
                                                                   16 e.o. (Het Buyten) is het beeldkwaliteitplan               • Bij verbouw en renovatie is respect voor de
waardering                                                         ‘Welstandskader Het Buyten van Zwolle, Wijthmen’                oorspronkelijke gevelopbouw en het materiaal- en
De leesbaarheid van de verschillende landschapstypes               bepalend.                                                       kleurgebruik.
met hun cultuurhistorische waarde wordt in hoge mate                                                                            • Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving
gewaardeerd. De nabijheid en bereikbaarheid van het            Overige voor welstand relevante beleidsstukken:                     voor wat betreft stijlkenmerken, materialisering en
buitengebied is van grote betekenis voor de stad. Het          Bestemmingsplannen, Beeldkwaliteitplan ‘Beter met Bos,              kleurgebruik het uitgangspunt.
buitengebied, als uniek ommeland van de stad, heeft naast de   inrichtingsvoorstel fase 2’, Beeldkwaliteitplan Dijkverlegging   • De maat en de schaal van de gevelindeling wordt
oorspronkelijke agrarische functie een groeiende betekenis     Westenholte, reclamebeleid.                                         gerespecteerd.
als recreatiegebied.                                                                                                            • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
                                                                                                                                • Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
dynamiek                                                       Welstandscriteria                                                   karakteristieken zoals hoekoplossingen, entreepartijen en
In de buitengebieden zijn nieuwe typen bebouwing en                                                                                erkers.
beplanting ontstaan als gevolg van veranderingen in de         Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen
agrarische sector en de groei van de stad Zwolle.              naar de beschreven kenmerken.                                    Detaillering, kleur en materiaal
                                                               Bij de welstandstoets van een bouwplan in de deelgebieden        • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
beleid                                                         zijn de volgende criteria van belang.                               eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
• Het niveau van de welstandstoets is regulier. In het als                                                                         architectuur.
   Belvedèregebied en als Waardevol Cultuur Landschap          Plaatsing                                                        • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
   aangewezen dekzandgebied langs de Vecht is het niveau       • De perceellering, de positie en de oriëntatie van de              oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
   hoog.                                                          bebouwing in de directe omgeving zijn richtinggevend bij      • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
• Het beleid is gericht op het behouden van de                    nieuwbouw.                                                       omgeving uitgangspunt.
   landschappelijke en cultuurhistorische waarden van          • Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.                      • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk
   het buitengebied, met oog voor de bedrijfseconomische                                                                           materiaalgebruik uitgangspunt.
   belangen van de agrarische sector.                          Massa en vorm
• Behouden van de karakteristieke agrarische erven in          • De schaal van de bestaande bebouwing in de omgeving            Erfafscheidingen
   het landschap. Kenmerkend zijn de erfindeling en de           is uitgangspunt bij het uitbreiden en vervangen van de         Gebouwde erfafscheidingen respecteren de relatie met het
   erfbeplanting.                                                bebouwing.                                                     omringende landschap.
• Respecteren van de oorspronkelijke bebouwingstypologie       • Bij verandering van kapvorm de samenhang binnen de
   van het agrarische erf en de landgoederen. Historisch         complexen bewaren.                                             Ter plaatse van de woningbouwlocatie Erfgenamenweg 16 e.o.
   materiaal en kleurgebruik vormt de basis voor               • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de               (Het Buyten) is het beeldkwaliteitplan ‘Welstandskader Het
   noodzakelijke veranderingen en vernieuwingen aan de           samenstellende delen van dat bouwwerk.                         Buyten van Zwolle, Wijthmen’ bepalend.
   bebouwing.                                                  • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
• Bij nieuwbouw dient de stijl van bestaande bouw als          • De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend.
   referentie. Nieuwe agrarische bebouwing zorgvuldig            Het toevoegen van een extra laag of een kap respecteert
   inpassen in het omringende landschap.                         het straatbeeld en de architectuur van de hoofdmassa.
                                                               • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
                                                                 hoofdmassa.


                                                                                             62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Polder Mastenbroek (14)
Gebiedsbeschrijving                                             openheid van het landschap. Aan de randen van de polder       Voorgevels zijn voorzien van metselwerkdetails als sierbanen
                                                                staan de boerderijen aan de dijken van de grote waterlopen.   en blokjes. Belangrijk is de compositie van het hoofdgebouw
                                                                                                                              ten opzichte van de bijgebouwen en erfbeplanting als
                                                                Veranderingen in de agrarische sector en uitbreidingen        erfafscheiding.
                                                                van omliggende stedelijke gebieden leggen een druk op
                                                                het gebied. Nieuwe wegen snijden dwars door de polder.
                                                                Langs oudere dwarswegen is later bebouwing en beplanting      Kenmerken
                                                                ontstaan, die het open karakter doorbreken.
                                                                                                                              Overgang Zwartewater
                                                                                                                              De lange lijnen van de rationele polder lopen over in
                                                                                                                              kronkelige lijnen met een onregelmatig verkavelingpatroon
                                                                                                                              vanaf de dijk langs het Zwartewater. De rand van de polder
                                                                                                                              heeft hier een duidelijk eigen landschappelijk karakter. De
                                                                                                                              bebouwing is gelegen langs en aan de dijk.

                                                                                                                              Overgang Stadshagen
                                                                                                                              Een belangrijke overgang wordt gevormd door de nieuwe
Mastenbroek is een middeleeuwse polder. In de rijksnota                                                                       wijk Stadshagen. Bij het ontwerp van de wijk wordt aandacht
Belvedère is de polder als cultuurhistorisch zeer waardevol                                                                   besteed aan de inpassing van de landschappelijke kenmerken
aangemerkt. De polder is een rationele ontginning met een                                                                     van de polder en behoud van de open ruimten. De rand vormt
geometrische en grootschalige opzet. Het landschap wordt                                                                      een duidelijke beëindiging van het polderlandschap.
bepaald door het open en laaggelegen weidegebied. De
belangrijke landschappelijke en cultuurhistorische elementen
zijn: de hoger gelegen zandkoppen, de kronkelige dijk om de
polder, de rationele verkaveling en de boerderijen op terpen.   De oorspronkelijke bebouwing wordt gekenmerkt door twee
                                                                types:
De ruimtelijke oriëntatie wordt sterk bepaald door de noord-    • éénlaagse woonbebouwing met een kap van riet of zwarte
zuid richting van de weteringen. Verspreid langs weteringen        keramische dakpannen met wolfseind en de nokrichting
op verhoogde woonplaatsen (terpen) is bebouwing ontstaan.          haaks op de wetering.
De bebouwing bestaat uit meerdere opstallen, waarbij de         • éénlaagse woonbebouwing met een schilddak met zwarte
woonbebouwing is gericht op de weg. De toegang tot het erf         keramische dakpannen en de nokrichting evenwijdig aan
is via een brug of dam over de wetering. De erfbeplanting          de wetering en haaks op de opstallen.
rondom de bebouwing zijn opvallende groenelementen in het       Verdere kenmerken zijn authentieke details, zoals luiken
landschap en vormen een contrast met de karakteristieke         en de toepassing van IJsselstenen en witte kalkvoegen.

                                                                                             63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




Beleidskeuzes                                                 •   De bebouwing is geplaatst binnen een singelbeplanting.     Detaillering, kleur en materiaal
                                                              •   Bestaande rooilijnen zijn richtinggevend.                  • De detaillering bij aanpassing, verbouw of renovatie krijgt
waardering                                                                                                                      eenzelfde mate van aandacht als die bij de bestaande
De landschappelijke en cultuurhistorische kenmerken van       Massa en vorm                                                     architectuur.
de polder Mastenbroek bepalen de bijzondere ruimtelijke       • De schaal van de bestaande bebouwing in de omgeving          • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is het
kwaliteit, welke hoog gewaardeerd wordt.                        is uitgangspunt bij het uitbreiden en vervangen van de          oorspronkelijke kleurgebruik uitgangspunt.
                                                                bebouwing.                                                   • Bij nieuwbouw is het oorspronkelijke kleurgebruik in de
dynamiek                                                      • Bij nieuwbouw of vernieuwbouw van de hoofdmassa zijn            omgeving uitgangspunt.
De ontwikkelingen in de agrarische sector en stedelijke         de oorspronkelijke bebouwingstypologieën uitgangspunt.       • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijk
ontwikkelingen leiden tot verandering aan de randen van de    • Bij verandering van kapvorm de samenhang binnen de              materiaalgebruik uitgangspunt.
polder, de erfindeling van de terpen en de bebouwing.           complexen bewaren.                                           • Dakbedekkingmaterialen zijn niet glimmend.
                                                              • In het bouwwerk moet samenhang bestaan tussen de
beleid                                                          samenstellende delen van dat bouwwerk.
• Het niveau van de welstandstoetsing is hoog.                • Massa en vorm reageren op de belendende bebouwing.
• Behouden van de landschappelijke en cultuurhistorische      • De bestaande kapvorm en kaprichting zijn richtinggevend.
    kenmerken,                                                  Het toevoegen van een extra laag of een kap respecteert
• Respecteren van de oorspronkelijke bebouwingstypologie,       het oorspronkelijke beeld en de architectuur van de
    historisch materiaal- en kleurgebruik als basis voor        hoofdmassa.
    noodzakelijke veranderingen en vernieuwingen.             • Bijbehorende bouwwerken zijn ondergeschikt aan de
• Behouden en versterken van de erfindeling, erfbeplanting      hoofdmassa.
    en verhoogde woonplaatsen (terpen).
Overige voor welstand relevante beleidsstukken:               Gevels
Bestemmingsplan, Ontwikkelingsvisie Polder Mastenbroek,       • Bij verbouw en renovatie is respect voor de
reclamebeleid.                                                   oorspronkelijke gevelopbouw en het materiaal- en
                                                                 kleurgebruik.
                                                              • Bij nieuwbouw vormt de bebouwing in de omgeving
Welstandscriteria                                                voor wat betreft stijlkenmerken, materialisering en
                                                                 kleurgebruik het uitgangspunt.
Om aan het beleid te voldoen moet de bebouwing zich voegen    • De maat en de schaal van de gevelindeling wordt
naar de beschreven kenmerken.                                    gerespecteerd.
Bij de welstandstoets van een bouwplan in de deelgebieden     • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
zijn de volgende criteria van belang.                         • Bij verbouw en renovatie wordt zorgvuldig omgegaan met
                                                                 karakteristieken zoals hoekoplossingen, entreepartijen en
Plaatsing                                                        erkers.
• De perceellering, de positie en de oriëntatie van de
   bebouwing in de directe omgeving zijn richtinggevend bij
   nieuwbouw.




                                                                                           64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




4. Specifieke criteria
Met de inwerkingtreding van de Wabo op 1 oktober 2010 is er in veel gevallen geen                       Dakkapellen in het voorerfgebied (aan de voorzijde en de naar het openbaar toegankelijk
omgevingsvergunning meer vereist voor veel voorkomende kleine bouwwerken. Het betreft                   gebied gekeerde zijkant), artikel 3, lid 3, sub a, van bijlage II van het Bor
hier kleine bouwwerken zoals dakkapellen, erfafscheidingen, en bijbehorende bouwwerken.                 Voor de volgende gebieden geldt, dat indien de dakkapellen aan de voorzijde en de naar het
Met de nieuwe term bijbehorende bouwwerken wordt in de Wabo een verzamelbegrip                          openbaar toegankelijk gekeerde zijdakvlak, voldoen aan het gestelde in artikel 3, lid 3, van
geïntroduceerd waar uitbreidingen van een hoofdgebouw, aan- en uitbouwen en bijgebouwen                 bijlage II van het Bor, deze vergunningvrij kunnen worden geplaatst:
onder vallen.                                                                                           • Holtenbroek (4)
Toch blijven er situaties waarin deze bouwwerken wel om een omgevingsvergunning vragen;                 • Aa-landen (5)
aan een monument bijvoorbeeld of in veel gevallen aan de voorkant van een woning. Of, in                • Zwolle-Zuid (6)
sommige gevallen, wanneer het niet binnen het bestemmingsplan past. Ten behoeve van                     • Stadshagen (7)
de toetsing van deze omgevingsvergunningplichtige kleine bouwplannen zijn toetscriteria                 • Westenholte en Berkum (8)
geformuleerd. Dit hoofdstuk geeft een overzicht van deze toetscriteria. In paragraaf 4.1.1 wordt        • Wythmen en Windesheim (9)
eerst een overzicht gegeven van bouwwerken die in het kader van het Besluit omgevingsrecht              • Gemengde zones (11)
(Bor) door de gemeenteraad als welstandsvrij en daarmee ook als vergunningvrij zijn                     • Bedrijventerrein (12)
aangemerkt. In paragraaf 4.1.2 wordt een overzicht gegeven van bouwwerken die in het kader              • Buitengebied (13) met uitzondering van de gebieden waar een hoog welstandsniveau geldt.
van de Woningwet als welstandsvrij zijn aangewezen.
                                                                                                        In gebieden met een hoog niveau van welstandstoetsing: de Binnenstad, de oude wijken
                                                                                                        (Assendorp, Kamperpoort en Diezerpoort), het stedelijk landschap en de polder Mastenbroek
4.1 Welstandsvrije bouwwerken                                                                           en delen van het buitengebied, zijn dakkapellen aan de voorzijde en de naar het openbaar
                                                                                                        toegankelijke gebied gekeerde zijkant niet welstands- en vergunningvrij. Ditzelfde geldt voor
4.1.1 Welstandsvrije bouwwerken in het kader van het Besluit omgevingsrecht                             de oudere uitbreidingswijken (Veerallee/Katerveer, Pierik, Wipstrik en Dieze Oost en West),
Naast de categorie bouwwerken welke vergunningvrij is geworden met de nieuwe wetgeving,                 woonboten en in Stadshagen waar aanvullende beeldkwaliteitseisen gelden.
geeft het Besluit omgevingsrecht (Bor) de mogelijkheid om bouwwerken bij het laten vervallen
van de welstandscriteria ook vergunningvrij te maken. De gemeente kan er voor kiezen om                 Erf- en perceelafscheidingen, artikel 2, lid 12, sub b, onder 3, van bijlage II van het Bor
voor deze categorie geen welstandscriteria meer te laten gelden. In dit geval is het bouwwerk           Voor erf- en perceelafscheidingen grenzend aan het openbaar gebied achter de voorgevel
ook vergunningvrij.                                                                                     tot een hoogte van 2 meter gelden geen welstandscriteria. Daarmee zijn deze erf- en
Bij de vaststelling van onderhavige welstandsnota heeft de raad besloten om gebruikmakend               perceelafscheidingen vergunningvrij.
van de bepalingen uit het Bor een aantal bouwwerken welstandsvrij en daarmee vergunningvrij
te maken. Als er gebouwd wordt op, aan of bij een monument of in het beschermd                          Bijbehorende bouwwerken op het achtererfgebied, artikel 2, lid 3, sub c, van bijlage II van
stadsgezicht, is het raadzaam om bij de gemeente navraag te doen of het bouwen welstandsvrij            het Bor
en/of vergunningvrij kan worden uitgevoerd.                                                             Voor bijbehorende bouwwerken of een uitbreiding daarvan in het achtererfgebied binnen 1
                                                                                                        meter van het openbaar toegankelijk gebied gelden geen welstandscriteria als bedoeld in
                                                                                                        artikel 2, lid 3, sub c van bijlage II van het Bor. Het bouwen binnen 1 meter van het openbaar
                                                                                                        toegankelijk gebied is daarmee vergunningvrij mogelijk, mits het bouwplan voldoet aan de
                                                                                                        overige criteria die zijn gesteld in artikel 2, lid 3 van bijlage II van het Bor.




                                                                                                   65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




Bijbehorende bouwwerken in het achtererfgebied, artikel 3, lid 1, sub b, van bijlage II van           4.1.2 Welstandsvrije bouwwerken in het kader van de Woningwet
het Bor                                                                                               Op grond van artikel 12, lid 2, van de Woningwet kunnen één of meer categorieën van
Voor bijbehorende bouwwerken of een uitbreiding daarvan in het achtererfgebied binnen 1               bestaande of nog te bouwen bouwwerken worden aangewezen, waarop de redelijke eisen
meter van het openbaar toegankelijk gebied gelden geen welstandscriteria als bedoeld in               van welstand niet van toepassing zijn. Voor die aangewezen categorieën bouwwerken is de
artikel 3, lid 1, sub b van bijlage II van het Bor. Het bouwen binnen 1 meter van het openbaar        welstandstoets (artikel 2.10, eerste lid, onder d van de Wabo) dan geen onderdeel van de
toegankelijk gebied is daarmee vergunningvrij mogelijk, mits het bouwplan voldoet aan de              beoordeling van de bouwaanvraag.
overige criteria die zijn gesteld in artikel 3, lid 1 van bijlage II van het Bor.
                                                                                                      In de gemeente Zwolle zijn de volgende categorieën bouwwerken als zodanig aangewezen:
Artikel 3 bepaalt overigens alleen dat bouwwerken die voldoen aan de criteria, vergunningvrij         1. Beeldende kunst;
zijn voor de activiteit bouwen (artikel 2.1, eerste lid, onder a van de Wabo). Het bouwplan           2. Attracties in de buitenruimte van een amusementscentrum of –park;
moet ook worden getoetst aan het geldende bestemmingsplan. Als het bouwplan daaraan                   3. Het plaatsen van een vlaggenmast zonder reclame-uitingen.
niet voldoet, moet er een omgevingsvergunning worden aangevraagd om af te wijken van het
bestemmingsplan (artikel 2.1, eerste lid, onder c van de Wabo).                                       Toelichting:
                                                                                                      1. Beeldende kunst in de openbare ruimte wordt beoordeeld door de Adviespool Beeldende
Dakramen, daklichten, lichtstraten of soortgelijke daglichtvoorzieningen die maximaal                    Kunst. Een extra (welstands)toets heeft geen toegevoegde waarde. Daarnaast kennen we
60 cm uit het dakvlak steken kunnen vergunningvrij worden aangebracht in de volgende                     beeldende kunst welke bedrijfsmatig wordt geëxploiteerd, zoals Landgoed Anningahof.
gebieden:                                                                                                Ook in die situaties heeft een welstandstoets, net als voor beeldende kunst op particuliere
• Holtenbroek (4)                                                                                        terreinen, geen toegevoegde waarde.
• Aa-landen (5)                                                                                       2. De welstandscriteria zijn niet geschreven en toegesneden op attracties in een
• Zwolle-Zuid (6)                                                                                        amusementscentrum of –park, zoals de dinosaurussen in Dinoland. Voor die bouwwerken,
• Stadshagen (7)                                                                                         waarbij duidelijk is dat het bouwwerk zelf de attractie is, heeft een welstandstoets geen
• Westenholte en Berkum (8)                                                                              toegevoegde waarde. Gebouwen en bijbehorende of andere bouwwerken op het terrein, die
• Wythmen en Windesheim (9)                                                                              niet zelfstandig kunnen worden aangemerkt als attractie, zoals een kiosk, restaurant of een
• Gemengde zones (11)                                                                                    entreegebouw, dienen wel te voldoen aan de redelijke eisen van welstand.
• Bedrijventerrein (12)                                                                               3. Voor het enkel plaatsen van een vlaggenmast heeft een welstandstoets geen toegevoegde
• Buitengebied (13) met uitzondering van de gebieden waar een hoog welstandsniveau geldt                 waarde. Indien de vlaggenmast(en) worden geplaatst ten behoeve van en met een
                                                                                                         reclame-uiting, dan heeft een welstandstoets toegevoegde waarde voor het onderdeel
In gebieden met een hoog niveau van welstandstoetsing: de Binnenstad, de oude wijken                     reclame. Er zal dan een welstandstoets plaatsvinden op de reclame.
(Assendorp, Kamperpoort en Diezerpoort), het stedelijk landschap, delen van het buitengebied
en de polder Mastenbroek zijn uitstekende daglichtvoorzieningen tot 60 cm aan de voorzijde en
de naar het openbaar toegankelijke gebied gekeerde zijkant niet welstands- en vergunningvrij.
Ditzelfde geldt voor de oudere uitbreidingswijken (Veerallee/Katerveer, Pierik, Wipstrik en
Dieze Oost en West), woonboten en in Stadshagen waar aanvullende beeldkwaliteitseisen
gelden.




                                                                                                 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




4.2 Welstandscriteria voor vergunningplichtige kleine                                              4.2.1 Toepassingen en gebruik
    bouwwerken                                                                                     De toetscriteria kunnen gebruikt worden voor:
                                                                                                   1. preventieve toetsing vooraf van kleinere bouwplannen
Ten behoeve van de toetsing van de omgevingsvergunningplichtige kleine bouwplannen                 2. vrijwillige toetsing van omgevingsvergunningvrije bouwplannen
zijn toetscriteria geformuleerd. Deze toetscriteria zijn gebaseerd op de sneltoetscriteria         Voor repressieve toetsing van omgevingsvergunningvrije bouwplannen zijn de toetscriteria
uit de Welstandsnota 2004. Het gaat hier om objectieve welstandscriteria die vooraf zoveel         niet geschikt; daarvoor wordt verwezen naar de excessenregeling op pagina 13 in de
mogelijk duidelijkheid geven. Deze criteria kunnen gezien worden als een verzameling               welstandsnota.
standaardoplossingen die in elk geval geen bezwaren zullen oproepen. Ze gelden dan ook voor
alle gebieden in de gemeente met uitzondering van monumenten, het beschermd stadsgezicht,          Preventieve welstandstoetsing
woonboten en welstandsvrije gebieden/objecten.                                                     Alle omgevingsvergunningplichtige bouwplannen dienen in ieder geval getoetst te worden
Wanneer een bouwplan niet strijdig is met de toetscriteria kan de omgevingsvergunning over         aan het bestemmingsplan, de bouwverordening, het Bouwbesluit en aan redelijke eisen van
het algemeen binnen zeer korte termijn worden verleend, mits het bouwplan niet in strijd is        welstand (met uitzondering van de welstandsvrije gebieden/objecten)
met het bestemmingsplan.                                                                           Wanneer een veel voorkomend klein bouwwerk niet aan de toetscriteria voldoet of wanneer er
                                                                                                   sprake is van een bijzondere situatie, waarbij twijfel bestaat aan de toepasbaarheid van deze
Begrenzing Beschermd Stadsgezicht Zwolle
                                                                                                   criteria, wordt het bouwplan voorgelegd aan de welstandscommissie of een door de commissie
                                                                                                   gemandateerd lid. De welstandscommissie (of het gemandateerde lid) zal in deze gevallen
Bron: aanwijzingsbesluit Minister VROM d.d. 14 oktober 1993.
                                                                                                   met inachtneming van de gestelde toetscriteria en met onder andere de gebiedsgerichte of
                                                                                                   de algemene welstandscriteria beoordelen of het bouwplan voldoet aan redelijke eisen van
                                                                                                   welstand. Op deze manier kunnen bouwwerken die in eerste instantie niet voldoen aan de
                                                                                                   toetscriteria alsnog door de welstandscommissie bezien worden in relatie tot de context van
                                                                                                   het gebied waar het bouwplan geplaatst wordt.
                                                                                                   Van een bijzondere situatie is in ieder geval altijd sprake in door het Rijk aangewezen
                                                                                                   beschermde stads- of dorpsgezichten en bij, op of aan door het Rijk, de provincie of de
                                                                                                   gemeente aangewezen beschermde monumenten.

                                                                                                   Vrijwillige welstandstoetsing
                                                                                                   Om te voorkomen dat men achteraf geconfronteerd wordt met redelijke eisen van welstand
                                                                                                   of de excessenregeling kan een initiatiefnemer van een te bouwen omgevingvergunningvrij
                                                                                                   bouwwerk dit vrijwillig laten toetsen aan redelijke eisen van welstand. De toetscriteria kunnen
                                                                                                   dus ook dienen als adviserend kader.

                                                                                                   4.2.2 Uitgangspunten
                                                                                                   Bij het opstellen van de toetscriteria zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:

                                                                                                   Relatie met het bestemmingsplan
                                                                                                   In artikel 2.10 van de Wabo wordt geregeld dat een omgevingsvergunning voor de activiteit
                                                                                                   bouwen wordt geweigerd als deze niet voldoet aan onder andere het Bouwbesluit,




                                                                                              67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




de bouwverordening, het bestemmingsplan of de redelijke eisen van welstand. De
welstandstoetsing dient alleen betrekking te hebben op het uiterlijk en de plaatsing van
een bouwwerk, zowel op zichzelf als in verband met de omgeving of de te verwachten
ontwikkelingen daarvan. In de Woningwet (artikel 12 lid 3) is geregeld dat als het
bestemmingsplan het bouwwerk toestaat deze welstandshalve niet meer afgewezen kan
worden op basis van plaatsing en maatvoering als deze reeds in het bestemmingsplan zijn
vastgelegd. Bestemmingsplanvoorschriften prevaleren dus boven welstandscriteria. Dit houdt
in dat welstandscriteria in beginsel geen eisen kunnen stellen aan zaken die al geregeld zijn
in het bestemmingsplan of bouwverordening. Wel is het mogelijk dat welstandscriteria een
aanvullende werking hebben op het geregelde in het bestemmingsplan of bouwverordening.

Voor de opgenomen toetscriteria is ervan uitgegaan dat het bestemmingsplan altijd
maatgevend is. Dat wil echter niet zeggen dat er geen toetscriteria over plaatsing en
maatvoering zijn opgenomen, maar dat deze dan betrekking hebben op de visuele kwalitatieve
hoedanigheid van het bouwwerk. Het bestemmingsplan treedt in eerste instantie regelend op
voor wat betreft functie, plaatsing en maatvoeringen van kleine bouwwerken.

Voor- en achterkant benadering
De voor- en achterkant benadering houdt in dat er met het oog op stedenbouw en welstand in
een aantal gevallen verschil moet worden gemaakt tussen het bouwen aan de voorkant of aan
de achterkant van een bouwwerk. Vanuit welstandsoptiek is het bouwen aan de voorkant in het
algemeen kwetsbaarder dan het bouwen aan de achterkant.
Onder voorkant wordt in dit verband verstaan de voorgevel, het voorerfgebied en het dakvlak
aan de voorzijde van een gebouw; de zijgevel, het zijerf en het dakvlak aan de zijkant van een
gebouw voor zover die zijde (zijdelings) gekeerd is naar het openbaar toegankelijk gebied.
Onder achterkant wordt in dit verband verstaan de achtergevel, het achtererfgebied en het
dakvlak aan de achterzijde van een gebouw; de zijgevel het zijerf en het dakvlak aan de zijkant
van een gebouw voor zover die zijde (zijdelings) niet gekeerd is naar de weg of het openbaar
groen. Het begrip ‘weg’ wordt nader verklaard in de Wegenverkeerswet. Het begrip ‘openbaar
toegankelijk gebied’ wordt nader omschreven in artikel 1, lid 1, van bijlage II van het Bor .          Afbeelding achter-voorerfgebied
Met het oog op behoud van kwaliteit worden bouwwerken aan de voorkant altijd kritischer
beoordeeld. In de toetscriteria is daarom voor een aantal bouwwerken onderscheid gemaakt               ‘Objectieve’ toetscriteria
tussen bouwwerken aan de voorkant en aan de achterkant. Voor dakkapellen is in de                      De intentie van de Woningwet is dat gemeenten een toetsbaarder, objectiever en transparanter
welstandscriteria onderscheid gemaakt in criteria voor het voor-en achtererfgebied. Het erf            welstandsbeleid formuleren en uitvoeren. Dit betekent dat enerzijds een grote duidelijkheid
grenzend aan de zijgevel is afhankelijk van de situering een voorerfgebied (grenzend aan het           moet zijn over het welstandstoezicht, en anderzijds dat de criteria een bepaalde eenduidigheid
openbaar toegankelijk gebied) of achtererfgebied (niet grenzend aan het openbaar toegankelijk          moeten hebben; m.a.w. ‘objectief’ toetsbaar moeten zijn.
gebied).




                                                                                                  68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                                                     mooi




Dit hoeft niet te betekenen dat de toetscriteria altijd 100% meetbaar, dus absoluut van aard,             4.3 Toetscriteria per type bouwwerk
zijn. Absolute criteria leveren slechts één mogelijk resultaat op terwijl objectieve toetscriteria
ook relatief van aard kunnen zijn, dus naar verhouding meer mogelijke oplossingen bieden in               4.3.1 Algemeen
relatie tot omgeving, tijdsbeeld en/of gewenste ontwikkelingen. Omdat veel van deze factoren              In deze paragraaf worden criteria gegeven voor bijbehorende
locatieafhankelijk zijn, is het opstellen van absoluut meetbare criteria niet eenvoudig. Absoluut         bouwwerken, dakkapellen, kozijn- en gevelwijzigingen,
meetbare criteria met betrekking tot materiaal, kleur en detailleringen kunnen bijvoorbeeld               rolhekken, luiken en rolluiken. Een bouwplan is in ieder geval
alleen per gebied of bouwstijl geformuleerd worden. Waar door de omgevingsafhankelijke                    niet strijdig met redelijke eisen van welstand als:
factoren absoluut meetbare criteria niet mogelijk zijn, worden relatieve criteria gebruikt,
waarbij veelal wordt verwezen naar vergelijkbare kenmerken van het hoofdgebouw,                           •   Het bouwwerk voldoet aan de door de gemeente
belendende bebouwing of bouwblok.                                                                             vastgestelde toetscriteria, of;
                                                                                                          •   Het bouwwerk bij vervanging qua plaatsing en
Helderheid en herkenbaarheid van gebouwen                                                                     vormgeving identiek is aan het oorspronkelijke bouwwerk,
Een gebouw heeft vaak een herkenbare hoofdvorm, of is opgebouwd uit meerdere in                               mits de vervanging geen gevolg is van repressief
samenhang ontworpen delen. Elk deel is meestal zelf ook weer zorgvuldig opgebouwd uit                         welstandstoezicht, of;
massa’s en vlakken, en die zijn vervolgens ook zelf weer in samenhang met de rest ontworpen.              •   Het bouwwerk qua plaatsing en vormgeving identiek is
Bij de toetsing van plannen wordt gekeken of deze samenhang en zorgvuldigheid in het plan                     aan een in het betreffende bouwblok of straat eerder
aanwezig zijn, dan wel gerespecteerd worden. In de toetscriteria is dit thema als uitgangspunt                (afgelopen 3 jaar, met ingang van inwerkingtreding van
gehanteerd.                                                                                                   deze nota) als zodanig door de welstandscommissie
Bij de toetscriteria is meestal uitgegaan van een standaardplan voor het betreffende                          goedgekeurd exemplaar (bij gelijkvormige kapvorm/
bouwwerk. Alle uitzonderingen daarop verdienen extra aandacht en worden dus getoetst door                     woningtype), of;
de welstandscommissie aan redelijke eisen van welstand.                                                   •   Het bouwwerk qua plaatsing en vormgeving voldoet
                                                                                                              aan een door een architect vooraf ontworpen en door
                                                                                                              de gemeente geaccepteerde optionele toevoeging of
                                                                                                              wijziging voor een woonwijk.

                                                                                                          Als er voor een bepaald type omgevingsvergunningplichtig
                                                                                                          bouwplan geen toetscriteria zijn opgenomen zal het
                                                                                                          bouwplan door de welstandscommissie getoetst worden.
                                                                                                          De welstandscommissie zal het bouwplan dan beoordelen
                                                                                                          op basis van de gebiedsgerichte en/of de algemene
                                                                                                          welstandscriteria opgenomen in de welstandsnota. Het kan
                                                                                                          voorkomen dat een bouwwerk in strijd is met de criteria
                                                                                                          maar wel een waardevolle en/of kwalitatieve toevoeging
                                                                                                          vormt voor het hoofdgebouw of de omgeving. Daarnaast kan
                                                                                                          het voorkomen dat juist het hoofdgebouw of de omgeving
                                                                                                          zich niet leent voor het voorgestelde bouwwerk. Om dit soort
                                                                                                          situaties te voorkomen is een vangnet gebruikt door het




                                                                                                     69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




toevoegen van de regel: “Deze criteria gelden tenzij er sprake is van een bijzondere situatie en        •   Het betreft geen doorgetrokken dakvlak van
er gerede twijfel mag bestaan aan de toepasbaarheid van de genoemde criteria”                               hoofdgebouw over aan- of uitbouw.
Tenzij anders is aangegeven, worden de afstanden loodrecht en maten buitenwerks (buitenzijde            •   De vorm van kozijnen en ramen zijn gelijk aan of
gebouw) gemeten.                                                                                            afgestemd op die van de kozijnen en ramen van het
                                                                                                            hoofdgebouw; bij serres een regelmatige verdeling van
4.3.2 Aan- en uitbouwen in het voorerfgebied                                                                kozijnstijlen.
Omschrijving en uitgangspunten                                                                          •   Er is sprake van een van het hoofdgebouw afgeleide
Een aan- of uitbouw is een grondgebonden toevoeging van één bouwlaag aan een gevel van een                  detaillering.
gebouw. Het bestemmingsplan treedt bij de omgevingsvergunningplichtige aan- en uitbouwen
in eerste instantie regelend op voor wat betreft rooilijnen en maximale afmetingen. Aan- en             Materiaal en kleur
uitbouwen worden in grote aantallen gerealiseerd. Als ze zichtbaar zijn vanuit de openbare              • Het materiaal- en kleurgebruik is gelijk of gelijkwaardig
ruimte, zijn ze voor het straatbeeld zeer bepalend. De voorkeur gaat daarom uit naar een aan-              aan het hoofdgebouw, bij serres zijn dak en achtergevel
of uitbouw in het achtererfgebied. Om het straatbeeld te respecteren en intact te houden dient             volledig transparant.
er bij de mogelijke toepassing van aan- en uitbouwen aan de voorkant een bufferzone aanwezig            • Bij tussenwoningen is er een gemetselde muur op de
te zijn tussen gevel en straat.                                                                            erfgrens (muurdam);
De gemeente streeft in gebieden met een samenhangende ruimtelijk-formele karakteristiek
naar een herhaling van gelijkvormige exemplaren die passen bij het karakter van de straat en
de gebouwen. Belangrijk is dat de contour en het silhouet van het oorspronkelijke gebouw of
bouwblok zichtbaar blijven en dat de aan- of uitbouw qua uitstraling en volume ondergeschikt
is aan het oorspronkelijke gebouw.

Criteria
Plaatsing
• Aan de zijgevel bedraagt de afstand tot de voorgevel minimaal 1,00 meter.
• Aan de voorgevel valt de aan- of uitbouw binnen de buitenste kozijnstijlen.

Maatvoering
• De hoogte is niet hoger dan 0,30 meter boven de vloer van de eerste verdieping van het
  hoofdgebouw en onder de gootlijn van het hoofdgebouw (voorkant en zijkant).
• De breedte bedraagt maximaal 60% (voorkant),
• De diepte bedraagt maximaal 1,50 meter (voorkant), respectievelijk 4,00 meter (zijkant), ten
  opzichte van de oorspronkelijke gevel.

Vormgeving
• De vormgeving is in één bouwlaag met een van het hoofdgebouw afgeleide plattegrond.
• Plat afgedekt of desgewenst met een van het hoofdgebouw afgeleide kapvorm, dakhelling
   en nokrichting. N.B. serres mogen voorzien zijn van een flauw-hellend transparant dak.




                                                                                                   70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




4.3.3 Bijgebouwen en overkappingen in het voorerfgebied                                            Vormgeving
Omschrijving en uitgangspunten                                                                     • De vormgeving is in één bouwlaag met een rechthoekige of een van het hoofdgebouw
Een bijgebouw of overkapping is een grondgebonden bouwwerk van één bouwlaag. Een                      afgeleide plattegrond.
bijgebouw staat los op het erf van het hoofdgebouw en is meestal bedoeld als schuur,               • Het bijgebouw of de overkapping is plat afgedekt of met een van het hoofdgebouw afgeleide
tuinhuis, of garage. De overkapping staat los op het erf of tegen het hoofdgebouw aan en is           kapvorm, dakhelling en nokrichting.
meestal bedoeld als carport of luifel boven een deur of raampartij. Het bestemmingsplan            • Detaillering is afgeleid van het hoofdgebouw.
treedt in eerste instantie regelend op voor wat betreft rooilijnen en maximale afmetingen.
Als bijgebouwen en overkappingen zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte, zijn ze voor het        Materiaal en kleur
straatbeeld zeer bepalend. De voorkeur gaat daarom uit naar een bijgebouw of overkapping in        • Het materiaal- en kleurgebruik is gelijk of gelijkwaardig aan het hoofdgebouw of afgestemd
het achtererfgebied.                                                                                  op een tuinkarakter (metselwerk of hout).
De gemeente streeft in principe naar een bescheiden uiterlijk van de bijgebouwen en                • Er is geen toepassing van betonplaten of damwandprofielen .
overkappingen: materialen en kleuren van gevels en dakvlakken afgestemd op die van het
hoofdgebouw, eenvoudige kapvorm en geen onnodig grote dakoverstekken of versieringen.
Bijgebouwen moeten qua uitstraling en volume ondergeschikt zijn aan het oorspronkelijke
hoofdgebouw en afgestemd worden op het karakter van het hoofdgebouw of de erfinrichting.
Een belangrijk kenmerk van een overkapping is de transparantie. Overkappingen mogen niet
met wanden worden dichtgezet.

Bijgebouwen of overkappingen die contrasteren met het hoofdgebouw zullen altijd aan de
welstandscommissie worden voorgelegd.

Criteria
Plaatsing
• Een bijgebouw of overkapping in het voorerf moet worden voorgelegd aan de
    welstandscommissie en getoetst aan de gebiedscriteria.
• Aan de zijgevel bedraagt de afstand tot de voorgevel minimaal 1,00 meter.

Maatvoering
• Bij toepassing van een plat dak bedraagt de hoogte maximaal 3,00 meter, gemeten ten
  opzichte van het aansluitende terrein.
• Bij toepassing van een kap bedraagt de goothoogte maximaal 3,00 meter gemeten ten
  opzichte van het aansluitende terrein.




                                                                                              71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




4.3.4 Kozijn- en gevelwijzigingen in het voorerfgebied                                                Materiaal en kleur
Omschrijving en uitgangspunten                                                                        • Het materiaal- en kleurgebruik is overeenkomstig of
Van een kozijn- of gevelwijziging is sprake bij het veranderen of verplaatsen van een kozijn,            gelijkwaardig aan de reeds aanwezige materialen en
kozijninvulling, luik of gevelpaneel. Omdat de opbouw en indeling van de gevel een belangrijk            kleuren van het hoofdgebouw.
onderdeel is van de architectonische vormgeving van het gebouw en/of de straatwand moeten             • Indien er sprake is van stalen kozijn- en raamprofielen
ook de kozijn- of gevelwijzigingen zorgvuldig worden ingepast. Samenhang en ritmiek in                   worden deze vervangen door aluminium
straatwanden mogen niet worden verstoord door incidentele kozijn- of gevelwijzigingen.                   renovatieprofielen (alleen aluminium kan de
Met name een kozijn- of gevelwijziging in de voorgevel of zijgevel in het voorerfgebied vraagt           dimensionering en profilering van staal benaderen)
om een zorgvuldige vormgeving. Een kozijn- of gevelwijziging moet passen bij het karakter             • Indien er sprake is van kunststof kozijnen bij vervanging
van het hoofdgebouw en de karakteristiek van de omgeving. Een naoorlogse woning vraagt                   van houten kozijnen dan worden de oorspronkelijke
bijvoorbeeld om andere vormgeving dan een historisch pand uit de 19e eeuw.                               of gelijkwaardige profilering van de houten kozijnen
                                                                                                         aangehouden.
Het uitgangspunt van de toetscriteria is dat de oorspronkelijke of originele vormgeving in elk
geval niet strijdig is met redelijke eisen van welstand. Belangrijke te handhaven kenmerken
daarbij zijn de maatvoering van de negge en profilering van het kozijn en het raamhout. De
materialisering en (mate aan) detaillering is voornamelijk afhankelijk van het gebiedsgerichte
beoordelingskader.
Wijzigingen in de gevel die contrasteren met het hoofdgebouw of de directe omgeving zullen
altijd aan de welstandscommissie worden voorgelegd.

Maatvoering
• Nieuwe gevelopeningen zijn gelijk aan of een afgeleide van de bestaande of oorspronkelijke
  gevelopeningen.
• Profielafmetingen van kozijnen en/of raamhout zijn overeenkomstig bestaand of
  oorspronkelijk.

Vormgeving
• De gevelwijziging blijft in overeenstemming met de architectuur/tijdsbeeld van de
   oorspronkelijke gevel.
• De samenhang en ritmiek van de straatwand blijft behouden.
• De samenhang van de gevel op de begane grond en verdieping(en) blijft behouden.
• Bij kozijn- of raamindelingen is sprake van een geringe wijziging door toevoegen of
   weglaten van stijlen, dorpels, roedes of ramen,
• De gevelopeningen blijven open en worden niet geblindeerd met panelen of schilderwerk.
• Details die kenmerkend zijn voor de oorspronkelijke architectuur van de gevel blijven
   behouden: Bijvoorbeeld lateien, onderdorpels, raamlijsten, speklagen, rollagen,
   metselwerkversieringen, dakgoten, ornamenten etc.




                                                                                                 72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




4.3.5 Dakkapellen                                                                                     Plaatsing en aantal:
Omschrijving en uitgangspunten                                                                        • bij meerdere dakkapellen in hetzelfde bouwblok regelmatige rangschikking op horizontale
Een dakkapel is een bescheiden uitbouw in de kap, bedoeld om de lichttoetreding te verbeteren            lijn, dus niet boven elkaar gerangschikt
en het bruikbaar woonoppervlak te vergroten. Dakkapellen zijn, als ze zichtbaar zijn vanaf            • bij een individueel hoofdgebouw gecentreerd in het dakvlak of gelijk aan geleding voorgevel
het openbaar toegankelijk gebied, voor het straatbeeld zeer bepalend. Later toegevoegde               • minimaal 1.00 m. dakvlak boven, onder en aan weerszijden van de dakkapel, afstand tot
dakkapellen zijn zelden een verrijking van het straatbeeld. Wanneer het mogelijk is zal de               boven en onderkant dak verticaal gemeten, afstand tot zijkant gemeten aan de bovenzijde
welstandscommissie dan ook adviseren de dakkapel aan de achterkant van de woning aan te                  van de dakkapel (bij kilkepers gemeten aan de onderzijde/dakvoet van de dakkapel)
brengen (op het achtererf).                                                                           • niet meer dan één dakkapel per woning op het betreffende dakvlak
Dakkapellen moeten een ondergeschikte toevoeging zijn aan een dakvlak. Het plaatsen van
een dakkapel mag dus niet ten koste gaan van de karakteristiek van de kapvorm. Daarom                 Maatvoering:
mag een dakkapel nooit domineren in het silhouet van het dak en moet de noklijn van het dak,          • hoogte maximaal 50% van de in het verticale vlak geprojecteerde hoogte van het dakvlak
afhankelijk van straatprofiel, vanaf de weg zichtbaar blijven. Bovendien moet de ruimte tussen          met een maximum van 1.50 m. gemeten vanaf voet dakkapel tot bovenzijde boeiboord of
dakkapel en goot voldoende zijn. Bij meerdere dakkapellen op één doorgaand dakvlak streeft              daktrim
de gemeente naar een herhaling van uniforme exemplaren en een regelmatige rangschikking               • breedte in totaal maximaal 50% van de breedte van het dakvlak met een maximum van 3,50
op een horizontale lijn. Herhaling binnen een blok (van dezelfde architectuur/bouwstijl) kan            m. gemeten tussen midden woningscheidende bouwmuren of eindgevels gemeten aan
rust en samenhang brengen.                                                                              de bovenzijde van de dakkapel (bij kilkepers gemeten aan de onderzijde/dakvoet van de
In plaats van een dakkapel kunnen ook dakramen worden aangebracht. Deze zijn minder                     dakkapel)
dominant in het straatbeeld. Ook voor dakramen geldt het streven naar herhaling van uniforme
exemplaren en een regelmatige rangschikking op een horizontale lijn.                                  Vormgeving:
                                                                                                      • plat afgedekt
Dakkapellen in het voorerfgebied                                                                      • gevelgeleding gelijk aan de gevelgeleding van het hoofdgebouw
Een dakkapel in het voordakvlak of naar het openbaar gekeerde zijdakvlak (voor zover                  • indeling en profielen van kozijnen gelijk aan die van de gevelramen en kozijnen van
niet omgevingsvergunningvrij) is niet in strijd met redelijke eisen van welstand als aan                 hoofdgebouw
onderstaande welstandscriteria wordt voldaan. Voldoet een dakkapel niet aan onderstaande              • geen overmaat aan detailleringen, dus bescheiden overstek, boeiboord en ornamenten
criteria of is er sprake van een bijzondere situatie of gerede twijfel aan de toepasbaarheid
van de criteria dan kan de bouwaanvraag voor advies aan de welstandscommissie worden                  Materiaal en kleur:
voorgelegd. In geval van een beschermd monument of het beschermde stadsgezicht zal altijd             • materiaal- en kleurgebruik gevels, kozijnen en profielen gelijk aan gevels, kozijnen en
de welstandscommissie om advies worden gevraagd.                                                         profielen hoofdgebouw
                                                                                                      • beperkte toepassing van dichte panelen in het voorvlak, eventueel alleen in ondergeschikte
Algemeen:                                                                                                mate tussen de glasvlakken
• voor het beschermde stadsgezicht gelden afwijkende (gebiedsgerichte) welstandscriteria.             • zijwanden dakkapel in wit of een donkere kleur of afgewerkt in kleur van het dakvlak.
   Plannen in dat gebied worden voorgelegd aan de welstandscommissie en getoetst op de
   gebiedsgerichte criteria.                                                                          Dakkapellen in het achtererfgebied
• de dakkapel is gelijkvormig aan eerder geplaatste dakkapellen op het betreffende dakvlak            Een dakkapel aan de achterkant (voor zover niet omgevingsvergunningvrij) is niet in strijd met
   van het bouwblok                                                                                   redelijke eisen van welstand als aan onderstaande welstandscriteria wordt voldaan. Voldoet
• de dakkapel is een ondergeschikte toevoeging aan het hoofdgebouw                                    een dakkapel niet aan onderstaande criteria of is er sprake van een bijzondere situatie of
• geen dakkapel op een bijbehorend bouwwerk                                                           gerede twijfel aan de toepasbaarheid van de toetscriteria dan kan de bouwaanvraag voor advies




                                                                                                 73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                                               mooi




aan de welstandscommissie worden voorgelegd. In geval van een beschermd monument of het             •   gevelgeleding gelijk aan de gevelgeleding van hoofdgebouw
beschermde stadsgezicht zal altijd de welstandscommissie om advies worden gevraagd als er           •   indeling en profielen van kozijnen gelijk aan die van de gevelramen en kozijnen van
sprake is van een omgevingsvergunningplichtige dakkapel.                                                hoofdgebouw
                                                                                                    •   geen overmaat aan detailleringen, dus bescheiden overstek, boeiboord en ornamenten
Algemeen:
• de dakkapel is gelijkvormig aan eerder geplaatste dakkapellen op het betreffende dakvlak          Materiaal en kleur:
   van het bouwblok                                                                                 • materiaal- en kleurgebruik gevels, kozijnen en profielen gelijk aan gevels, kozijnen en
• de dakkapel is een ondergeschikte toevoeging aan het hoofdgebouw                                     profielen hoofdgebouw
                                                                                                    • materiaal- en kleurgebruik van kap bij aangekapte dakkapel gelijk aan kap hoofdgebouw
Plaatsing en aantal:                                                                                • voorvlak grotendeels gevuld met glas, beperkte toepassing van dichte panelen
• bij meerdere dakkapellen in hetzelfde bouwblok regelmatige rangschikking op horizontale           • zijwanden dakkapel in wit of een donkere kleur.
   lijn, dus niet boven elkaar gerangschikt
• bij individuele woning/pand gecentreerd in het dakvlak of gelijk aan geleding achtergevel         Aanvullende criteria voor dakkapellen per kapvorm
• minimaal 0.50 m. dakvlak boven, onder en aan weerszijden van de dakkapel, afstand tot             Bij een aantal afwijkende kapvormen zijn naast bovenstaande toetscriteria voor de voor- en
   boven en onderkant dak verticaal gemeten, afstand tot zijkant gemeten aan de bovenzijde          achterkant een aantal aanvullende welstandscriteria van toepassing. In geval van combinaties
   van de dakkapel (bij kilkepers gemeten aan de onderzijde/dakvoet van de dakkapel)                van verschillende dakvormen zal door de welstandscommissie per situatie een afweging
• bij meerdere dakkapellen/dakramen een tussenruimte van minimaal 1.00 m.                           gemaakt worden van de toelaatbare uitbreidingen.
• niet meer dan twee dakkapellen per woning op het betreffende dakvlak
                                                                                                    Zadeldak met hellingshoek <30°
Maatvoering:                                                                                        Soms geeft een zadeldak door de flauwe helling weinig tot geen gelegenheid om een dakkapel
plat afgedekte dakkapellen:                                                                         toe te passen. Door de flauwe helling wordt de bovenzijde van de dakkapel namelijk (nagenoeg)
• hoogte maximaal 50% van de in het verticale vlak geprojecteerde hoogte van het dakvlak            gelijk met de nok. Hierdoor worden het dakvlak en het silhouet te sterk aangetast, daarom is
    met een maximum van 1.75 m. gemeten vanaf voet dakkapel tot bovenzijde boeiboord of             het plaatsen van een dakkapel op een zadeldak met een helling kleiner dan 30° welstandshalve
    daktrim                                                                                         ongewenst. Een reguliere dakkapel is dus niet goed mogelijk.

Aangekapte dakkapellen:                                                                             Als de vrije hoogte onder de nok tenminste 2.00 meter bedraagt kan soms een oplossing
• afstand tussen de voet van de dakkapel en de gootlijn van de dakkapel maximaal 90 cm,             worden gevonden door de nok te verplaatsen en te verhogen. Dan spreken we van een
   totale hoogte maximaal 50% van de in het verticale vlak geprojecteerde hoogte van het            dakopbouw. Plaatsing valt dan onder een reguliere vergunningsprocedure en zal door de
   dakvlak                                                                                          welstandscommissie worden getoetst op redelijke eisen van welstand.
• breedte in totaal maximaal 50% van de breedte van het dakvlak met een maximum van
   3.50 m. gemeten tussen midden woningscheidende bouwmuren of eindgevels gemeten                   Zadeldak met wolfseind
   aan de bovenzijde van de dakkapel (bij kilkepers gemeten aan de onderzijde/dakvoet van de        De beperkte maat van het wolfseind is ongeschikt voor toevoegingen. De zijdakvlakken zijn
   dakkapel)                                                                                        hiervoor meer geschikt, en dienen behandeld te worden als het zadeldak. Hierbij dienen de
                                                                                                    wolfseinden gerespecteerd te worden. Dakopbouwen zijn daarom niet gewenst.
Vormgeving:
• plat afgedekt of, bij een dakhelling groter dan 45° desgewenst een aangekapte dakkapel
   met een minimale dakhelling van 25°




                                                                                               74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




Zadeldak met vliering                                                                                  stimuleert de gemeente in de eerste plaats het toepassen van alternatieve oplossingen zoals
De basismaat van de vliering is te gering om een dakkapel of -opbouw te realiseren. Plaatsing          geweldbestendig glas of elektronische beveiligingssystemen.
hoog in het dakvlak geeft een onevenwichtig beeld. Bij deze dakvorm dus geen dakkapellen in            Bij woningen is het bouwen van rolhekken, luiken en rolluiken omgevingsvergunningvrij. Voor
het dakvlak.                                                                                           andere gebouwen dan woningen en woongebouwen voor zover aangebracht aan de buitenzijde
                                                                                                       van de voorgevel of een naar openbaar toegankelijk gebied gekeerde zijgevel, echter niet. Juist
Schild-, tent- of piramidedak                                                                          in winkelgebieden zijn de problemen met deze anti-inbraak en -vandalisme voorzieningen het
Het karakter van deze kapvormen, met naar de nok toelopende hoekkepers, vereist een zeer               grootst. De gemeente streeft er daarom naar dat rolhekken, luiken en rolluiken de uistraling
beperkte afmeting van de dakkapel. Bij situering van de dakkapel dienen de hoekkepers te               van een pand niet negatief beïnvloeden.
worden gerespecteerd en dient minimaal een meter dakvlak vrij te blijven, gemeten aan de
bovenzijde van de dakkapel.                                                                            Welstandscriteria voor rolhekken of (rol)luiken
                                                                                                       Een rolhek, luik of rolluik is niet in strijd met redelijke eisen van welstand als aan
Mansardedak                                                                                            onderstaande toetscriteria wordt voldaan. Voldoet een rolhek, luik of rolluik niet aan
Een daktoevoeging is toegestaan in het onderste deel van het dakvlak. Hierbij kan onderscheid          onderstaande criteria of is er sprake van een bijzondere situatie of gerede twijfel aan de
gemaakt worden tussen een schuin afgedekte dakkapel en een dakkapel met plat dak. In beide             toepasbaarheid van de toetscriteria dan kan de omgevingsvergunning voor advies aan de
gevallen dient de bovenaansluiting met het dakvlak op de knik van het dakvlak plaats te vinden.        welstandscommissie worden voorgelegd.

Lessenaardak                                                                                           Algemeen:
Voor dakkapellen op lessenaardaken gelden dezelfde uitgangspunten als voor zadeldaken.                 • voor het beschermde stadsgezicht gelden afwijkende (gebiedsgerichte) welstandscriteria.
Afhankelijk van de hoek van het dak en de nok- en goothoogte gelden verschillende regels.                 Plannen in dat gebied worden voorgelegd aan de welstandscommissie en getoetst op de
Wanneer de hoek kleiner is dan 30° is een dakkapel welstandshalve niet wenselijk. Bij een                 gebiedsgerichte criteria.
hoek kleiner dan 45° is een dakkapel aanvaardbaar wanneer de vrije hoogte onder de nok
meer dan 2.70 m meet, zodat de dakkapel voldoende ver onder de nok zal blijven.                        Plaatsing:
                                                                                                       • aan de buitengevel, mits:
Asymmetrisch dak                                                                                          • plaatsing aan de binnenzijde niet mogelijk is
Een dakkapel hoog in het dakvlak geeft bij een asymmetrisch dakvlak een onevenwichtig beeld               • voor minimaal 90% bestaand uit heldere doorkijkopeningen
en is welstandshalve niet gewenst. Het advies hier is omzetten naar het andere dakvlak.                   • rolkasten, geleidingen en rolhekken in de gevel worden ingepast
                                                                                                       • ingetogen kleurgebruik of kleuren harmoniërend met gevel
In het algemeen worden dakkapellen onder in het dakvlak toegepast. Door de grootte van het
dakvlak ontstaat hiermede een goed en evenwichtig beeld. Door de hoogte van het dakvlak is
hier een dakkapel met een inwendige hoogte tot de verdiepingsvloer voorstelbaar.

4.3.6 Rolhekken, luiken en rolluiken
Omschrijving en uitgangspunten
Rolhekken, luiken en rolluiken zijn voorzieningen om ruiten van gebouwen tegen inbraak
en vandalisme te beschermen. Deze voorzieningen kunnen de omgeving echter ook een
verlaten en ongastvrij aanzien geven hetgeen verloedering juist in de hand werkt. Daarom




                                                                                                  75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




4.4 Welstandscriteria voor monumenten                                                                  Dynamiek
                                                                                                       Veranderende functies en aanpassingen van monumenten aan de hedendaagse gebruikseisen
Procedure                                                                                              en regelgeving, oefenen druk uit op de intrinsieke kwaliteit van die monumenten.
Voor het in enig opzicht wijzigen van een rijksmonument is een omgevingsvergunning                     Veranderingen in de omgeving van monumenten hebben gevolgen voor de uitdrukkingskracht
nodig op grond van de Wabo. Voor wijzigingen aan gemeentelijke monumenten geldt op                     van het monument.
grond van de Wabo en de Erfgoedverordening Zwolle over het algemeen eveneens een
omgevingsvergunningplicht.                                                                             Beleid
De omgevingsvergunningaanvraag wordt overeenkomstig de Wabo altijd voor advies voorgelegd              • Het niveau van de welstandstoetsing is hoog.
aan de welstands-/monumentencommissie. De commissie toetst de voorgestelde wijzigingen                 • Het beleid is gericht op het behouden en herstellen van de historische kenmerken van het
primair aan het belang van de instandhouding van de monumentale waarde van het betreffende                monument en de cultuurhistorisch waardevolle objecten.
pand. Daarbij wordt gerefereerd aan het gemeentelijke instandhoudingsbeleid (beleidsnota               • Overige voor welstand relevante beleidsstukken: de ‘beleidslijn en welstandscriteria
monumentenzorg en archeologie, uitvoeringsvoorschriften, eventueel bestemmingsplan, etc.)                 zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten Zwolle.’
en aan de beschikbare bouwhistorische gegevens. Tot zover is het oordeel afkomstig van de
monumentencommissie.                                                                                   Criteria
Als de aanvraag (mede) betrekking heeft op toevoegingen van nieuwe elementen op,                       • De specifieke historische kenmerken van het monument of cultuurhistorisch waardevolle
aan of bij het monument, wordt de aanvraag mede beoordeeld op vormgevings- en dus                          object vormen de uitgangspunten voor herstel, verbouw of functieverandering.
welstandsaspecten. Hier is de welstandscommissie aan het woord en wordt gerefereerd aan de             • Toevoegingen aan, op of bij monumenten of cultuurhistorisch waardevolle objecten worden
in deze nota geformuleerde welstandscriteria voor monumenten.                                              op herkenbare wijze vormgegeven. Hierbij vormen de historische stijlkenmerken van het
In geval van cultuurhistorisch waardevolle objecten kan op grond van de Wabo of het                        object de inspiratiebron.
bestemmingsplan een vergunning nodig zijn. Bovenstaande is hier overeenkomstig van                     • Er is aandacht voor zorgvuldige detaillering en materiaalkeuze.
toepassing.
                                                                                                       Collectoren of panelen voor warmteopwekking of elektriciteitsopwekking op een dak
Kenmerken                                                                                              Voor het plaatsen van collectoren of panelen voor warmteopwekking of elektriciteitsopwekking
Beschermde monumenten worden gekenmerkt door een samenhangend en gaaf geheel                           op een dak gelden de criteria zoals aangegeven in de ‘beleidslijn en welstandscriteria
van architectonische stijlkenmerken. Een monument kan representatief zijn voor een                     zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten Zwolle.
bepaalde bouwstijl, maar kan ook een rijke bouwgeschiedenis hebben met verwijzingen naar
verschillende bouwstijlen. Voor zover de bouwgeschiedenis niet duidelijk afleesbaar is, kan zij        Voor het aanbrengen van zonnepanelen/-collectoren op monumenten in Zwolle gelden de
door bouwhistorisch onderzoek aan het licht komen. Cultuurhistorisch waardevolle objecten              volgende criteria:
worden in het bestemmingsplan als zodanig aangeduid.
                                                                                                       Vooraf duidelijkheid indien mogelijk, maatwerk in andere gevallen
Waardering                                                                                             Met een zonne-energie-installatie kan warmte of elektriciteit worden opgewekt. Op
Monumenten en cultuurhistorisch waardevolle objecten worden in hoge mate gewaardeerd om                monumenten in Zwolle is dit toegestaan als de monumentale waarde van het gebouw of van
hun architectuurhistorische kwaliteit, waardoor zij belangrijk bijdragen aan de kwaliteit en de        het gebied er mogelijkheden voor biedt. Zwolle ziet het grote belang in van het verduurzamen
identiteit van hun omgeving.                                                                           van monumenten. Voor de toekomst van onze stad en de planeet en voor acceptabele
                                                                                                       woonlasten. Hoewel slechts circa 1,2% van de Zwolse panden is aangewezen als beschermd
                                                                                                       rijks- of gemeentelijk monument ligt ook hier een opgave om te verduurzamen. Enerzijds
                                                                                                       vanuit de ambities van het Klimaatakkoord, waarin is afgesproken dat ook monumenten een




                                                                                                  76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




bijdrage zullen leveren aan de energiebesparing en schone energieopwekking. Anderzijds om              •   de kleur van de panelen/-collectoren aansluit bij de kleur van de onderliggende
monumenten ook voor de toekomst leefbaar en qua energielasten betaalbaar te houden.                        dakbedekking.
Monumenten zijn van bijzondere betekenis voor Zwolle. Dit komt bijvoorbeeld door hun
ouderdom, zeldzaamheid, bijzondere bouwtechniek of architectuur. Monumenten zijn vaak                  4.4.2 Zijdakvlakken (dwarskappen), niet gericht naar openbaar toegankelijk gebied
ankerpunten en gewaardeerde onderdelen van onze leefomgeving. Ze vormen onderdeel van                  Op zijdakvlakken van dwarskappen (kapvorm die loodrecht (dwars) op de openbare weg staat)
onze Zwolse identiteit. Monumenten verduurzamen is dus zoeken naar balans. De waarde                   worden zonnepanelen/-collectoren toegestaan indien (cumulatief):
en het uiterlijk van het monument gaan daarbij voor op het maximeren van het rendement.                • de panelen/-collectoren beperkt zichtbaar zijn vanaf openbaar toegankelijk gebied. De
En door zorgvuldige duurzaamheidsaanpassingen blijft het monument functioneel voor                         panelen/-collectoren worden daarbij vanaf de achtergevel naar voren geordend, waarbij
toekomstig gebruik én behoud het de monumentale waarde. Om een goede afweging te                           maximaal een half zonnepaneel/-collector (circa 0,85 m²) zichtbaar mag zijn. Voor het
maken moet naar de totale energetische waarde van het monument worden gekeken. Welke                       vaststellen van de zichtbaarheid worden de zichtlijnen bepaald volgens de methode die in
mogelijkheden zijn er om het energieverbruik omlaag te brengen en welke mogelijkheden zijn                 bijlage ‘wijze van bepalen zichtlijnen’ is toegelicht.
er voor energieopwekking op en nabij het monument. Er is dus altijd sprake van maatwerk en             • de hellingshoek van de panelen/-collectoren is gelijk aan de dakhelling;
van overleg met monumentenzorg van de gemeente Zwolle.                                                 • de afstand tot de dakrand, de hoekkepers en de nok minimaal 2 pannen bedraagt;
                                                                                                       • de panelen/-collectoren in een eenduidig geometrisch (rechthoek/vierkant/strook) en
Bij de toetsing van een aanvraag om omgevingsvergunning gelden de volgende criteria. Door                  regelmatig patroon zonder opvallende patronen of randen worden aangebracht;
deze criteria is vooraf duidelijk wat wel of niet kan. Eén van de voorwaarden is een zorgvuldig        • de kleur van de panelen/-collectoren, inclusief frame en ondersteuningsconstructies,
afgewogen ontwerp. Naast deze algemene criteria zijn er in maatwerksituaties, bijvoorbeeld                 aansluit bij de kleur van de onderliggende dakbedekking.
in geval van toekomstige innovatieve oplossingen, mogelijkheden indien er geen sprake is van
onevenredige (visuele en materiële) aantasting van het monument. Zichtbaarheid is daarbij niet         4.4.3 Voordakvlakken (langskappen), achterdakvlakken gericht naar openbaar toegankelijk
langer het enige criterium. Het gaat om de mate waarin (het beeld van) het monument en zijn            gebied en zijdakvlakken (dwarskappen), gericht naar openbaar toegankelijk gebied
omgeving niet ernstig visueel wordt verstoord.                                                         Deze dakvlakken zijn veelal zichtbaar vanaf openbaar toegankelijk gebied. Het aanbrengen van
                                                                                                       zonnepanelen/-collectoren is niet toegestaan.
Algemeen:
• Zonnepanelen worden reversibel aangebracht. De dakpannen worden niet verwijderd en                   4.4.4 Bijgebouwen achtererf
   de historische kapconstructie wordt gerespecteerd. Indien sprake is van daken met een               Op een monumentaal bijgebouw op het achtererf van een monument worden zonnepanelen/-
   “indifferente” waardering, zoals blijkt uit een bouwhistorisch rapport, kan worden gezocht          collectoren toegestaan indien (cumulatief):
   naar een oplossing op maat.                                                                         • de panelen/-collectoren geplaatst worden op een plat dak;
• Zonnepanelen/-collectoren zijn veelal niet toegestaan op of in zeer waardevolle historische          • de panelen/-collectoren geplaatst worden op een kap indien:
   daken, zoals kan blijken uit een bouwhistorisch rapport. Dit zijn bijvoorbeeld bijzondere               • de hellingshoek van de panelen/-collectoren op een kap is gelijk aan de dakhelling;
   dakvormen zoals ronde, veelhoekige, spitse, bolle en holle daken en/of bijzondere                       • de afstand tot de dakrand, de hoekkepers en de nok minimaal 1 pan bedraagt;
   dakbedekking zoals lei, riet, zeldzame dakpannen, koper, een bijzonder dakpatroon,                      • de panelen/-collectoren in een eenduidig geometrisch (rechthoek/vierkant/strook) en
   inclusief de onderliggende dakconstructie.                                                                 regelmatig patroon zonder opvallende patronen of randen worden aangebracht;
                                                                                                           • de kleur van de panelen/-collectoren, inclusief frame en ondersteuningsconstructies,
4.4.1 Platte daken                                                                                            aansluit bij de kleur van de onderliggende dakbedekking, tenzij de cultuurhistorische
Op platte daken worden zonnepanelen/-collectoren toegestaan indien (cumulatief):                              waarden niet onevenredig worden aan getast.
• de panelen/-collectoren niet zichtbaar zijn vanaf openbaar toegankelijk gebied;




                                                                                                  77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                                                                mooi




4.4.5 Afwijken van de criteria                                                                       4.5 Object- en themagerichte criteria
In incidentele gevallen kan van bovenstaande criteria worden afgeweken indien sprake is van
een bijzondere situatie waarbij bijvoorbeeld de situering mogelijkheden biedt of bijvoorbeeld        4.5.1 Winkelpuien in de binnenstad en de oudere (uitbreidings)wijken
sprake is van een innovatieve duurzaamheidsoplossing. Hierbij moet sprake zijn van een               Voor het wijzigen van winkelpuien is meestal een omgevingsvergunning nodig. Het ontwerp
gemotiveerde maatwerkoplossing die het monument niet onevenredig verstoort en recht doet             wordt altijd voorgelegd aan de welstands-/monumentencommissie.
aan de (ruimtelijke) kwaliteit van het monument.
                                                                                                     Criteria
                                                                                                     Bij de beoordeling van een wijziging in de winkelpui in de gebieden binnenstad, de oudere
                                                                                                     wijken en de oudere uitbreidingswijken (de gebieden 1,2 en 3), gaat het beleid uit van het totale
                                                                                                     gevelbeeld als vertrekpunt. De criteria hierbij zijn:
                                                                                                     • de pui heeft een duidelijke relatie met de bovenbouw van de gevel en met aangrenzende
                                                                                                         panden;
                                                                                                     • de pui vertoont een goede verhouding in maat en schaal;
                                                                                                     • de overgang van de openbare ruimte naar de winkel is helder vormgegeven;
                                                                                                     • uitgangspunt is dat etalageruiten niet doorlopen tot op de grond; bijvoorbeeld toepassen
                                                                                                         van een plint
                                                                                                     • de naamsaanduiding is in het ontwerp geïntegreerd;
                                                                                                     • de materiaal- en de kleurkeuze zijn zorgvuldig en passend bij de situatie.
                                                                                                     Voor de overige gebieden gelden de gebiedsgerichte criteria.

                                                                                                     4.5.2 Woonwagenstandplaatsen
                                                                                                     Voor het plaatsen van een bijbehorend bouwwerk op woonwagenstandplaatsen gelden de
                                                                                                     volgende criteria:

                                                                                                     Criteria

                                                                                                     Massa en vorm
                                                                                                     • vormgegeven in één bouwlaag met een rechthoekig plattegrond
                                                                                                     • overkapping met maximaal twee zijden tegen wanden en minimaal aan twee zijden open.
                                                                                                     • plat afgedekt
                                                                                                     • geen overmaat aan detailleringen, dus bescheiden overstek, boeiboord en ornamenten

                                                                                                     Materiaal en kleurgebruik
                                                                                                     • materiaal en kleur van de gevels, kozijnen en profielen zijn gelijk aan de woonwagen of
                                                                                                        zijn afgestemd op het tuinkarakter (metselwerk of hout). Geen golfplaat, betonplaten of
                                                                                                        damwandprofielen.
                                                                                                     • bij integratie met erfafscheiding zijn materiaal en kleurgebruik gelijk aan erfafscheiding




                                                                                                78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




4.5.3 Reclame                                                                                      •   bij plaatsing op of aan gebouwen volgt de gekozen plaats op een logische wijze de
Het gemeentelijke reclamebeleid stelt onder andere regels aan gevelreclame en aan                      architectuur van het gebouw.
uitstallingen en reclame-objecten, niet-zijnde gevelreclame. Voor zover deze beleidsregels
een uitwerking zijn van artikel 12 van de Woningwet, maken zij integraal deel uit van deze         4.5.6	Collectoren of panelen voor warmteopwekking of elektriciteitsopwekking op een dak
welstandsnota. Dit is het geval voor elke vorm van reclame waarvoor een omgevingsvergunning               binnen het Beschermd Stadsgezicht
moet worden aangevraagd.                                                                           De ‘beleidslijn en welstandscriteria zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten
                                                                                                   Zwolle’ maakt integraal onderdeel uit van deze welstandsnota. Bij de toetsing van aanvragen
4.5.4 Winterterrassen                                                                              om omgevingsvergunning gelden de criteria zoals opgenomen in de ‘beleidslijn en
Omgevingsvergunningsaanvragen voor winterterrassen worden, naast het bestemmingsplan               welstandscriteria zonnepanelen beschermd stadsgezicht en monumenten Zwolle’.
en beleidsregels, getoetst aan de volgende specifieke criteria:
• de toepassing van hoge transparante terrasschotten voor de afscherming tegen de wind en          Welstandscriteria zonnepanelen/-collectoren in het beschermd stadsgezicht
    een hekje van maximaal 0,80 meter hoogte ter afbakening is het uitgangspunt;                   Voor het aanbrengen van zonnepanelen/-collectoren op panden, niet zijnde monumenten, in
• de opbouw van het winterterras dient te passen bij de architectuur van de bebouwing;             het beschermd stadsgezicht van Zwolle gelden de volgende criteria:
• het winterterras volgt de aanwezige perceellering en heeft een eigen individualiteit;
• er is aandacht voor zorgvuldige detaillering en ambachtelijke materialen, waarbij het            Vooraf duidelijkheid indien mogelijk, maatwerk in andere gevallen
    winterterras moet aansluiten bij het pand en zijn omgeving.                                    Met een zonne-energie-installatie kan warmte of elektriciteit worden opgewekt. In het
                                                                                                   beschermde stadsgezicht is dit toegestaan als de cultuurhistorische waarde van het gebouw
4.5.5 Vergunningplichtige antenne-installaties                                                     of van het gebied er mogelijkheden voor biedt. Zwolle ziet het belang in van het verduurzamen
Het doel van de beoordeling van aanvragen tot het oprichten van een antenne-installatie is         van panden in het beschermd stadsgezicht. Hoewel beperkt ten opzichte van de totale
vooral het beperken van de storende visuele invloed op gebouwen en op de omgeving. De              Zwolse opgave, draagt elk steentje bij. Voor de toekomst van onze stad en de planeet en
aanvraag kan betrekking hebben op masten met hekwerken, gebouwtjes of kasten, of op                voor acceptabele woonlasten. Tegelijkertijd is het beschermd stadsgezicht een belangrijke
masten aan of op gebouwen. De aanvraag wordt beoordeeld op de volgende criteria:                   economische motor en het visitekaartje Zwolle waarin veel wordt geïnvesteerd om de
• binnen de bebouwde kom is plaatsing op bestaande gebouwen, bij voorkeur op                       ruimtelijke kwaliteit hoog en de stad aantrekkelijk te houden. De historische stad wordt door
    bedrijventerreinen of sportterreinen, het uitgangspunt;                                        bewoners, bezoekers en ondernemers zeer gewaardeerd. Voor het plaatsen van een zonne-
• buiten de bebouwde kom is plaatsing langs verkeerswegen, bij voorkeur op plaatsen                energie-installatie is, behoudens de wettelijke vergunningvrije mogelijkheden, veelal een
    als parkeerplaatsen, benzinestations, horecagelegenheden, knooppunten, viaducten of            vergunning nodig.
    bedrijventerreinen, het uitgangspunt;
• plaatsing wordt vermeden daar waar binnen gezichtsafstand al een mast aanwezig is;               De regeling is daarbij gericht op het loslaten van de niet-zichtbaarheid van zonnepanelen/-
• plaatsing wordt vermeden in het beschermde stadsgezicht, op monumenten en in gebieden            collectoren vanaf de ‘publieke gebouwen’ (de Peperbus, de uitbreiding van Museum de
    die als waardevol zijn aangemerkt vanwege landschappelijke, cultuurhistorische of              Fundatie, het Stadhuis en de Sassenpoort) en op beperkte zichtbaarheid vanaf openbaar
    natuurwaarden;                                                                                 toegankelijk gebied om de kwaliteiten van het beschermd stadsgezicht hoog te houden.
• bij plaatsing op of aan gebouwen heeft integratie met bestaande of nieuwe elementen van
    dat gebouw de voorkeur;                                                                        Bij de toetsing van een dergelijke aanvraag om omgevingsvergunning gelden de volgende
• bij plaatsing op of aan gebouwen wordt de installatie zo onopvallend mogelijk geplaatst,         criteria. Met deze criteria is vooraf veelal duidelijk wat wel of niet kan. Naast deze algemene
    dus bij voorkeur zo ver mogelijk van de dakrand;                                               criteria is in bepaalde situaties, bijvoorbeeld in geval van toekomstige innovatieve oplossingen,
• antennes met verschillende maten en vormen worden op een gemeenschappelijke drager               maatwerk mogelijk indien de historische en ruimtelijke karakteristiek van het beschermd
    geplaatst;                                                                                     stadsgezicht niet onevenredig wordt verstoord.




                                                                                              79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                                                               mooi




                                                                                                    4.5.6.4 Nieuwbouw
4.5.6.1 Platte daken                                                                                Bij nieuwbouw worden zonnepanelen/-collectoren toegestaan indien (cumulatief):
Op platte daken worden zonnepanelen/-collectoren toegestaan indien (cumulatief):                    • de zonnepanelen/-collectoren op een volledig architectonisch geïntegreerde wijze worden
• de panelen/-collectoren niet zichtbaar zijn vanaf openbaar toegankelijk gebied;                       toegepast in het ontwerp van het dak van een nieuwbouwplan;
• de kleur van de panelen/-collectoren aansluit bij de kleur van de onderliggende                   • rekening wordt gehouden met de ter plaatse aanwezige cultuurhistorische waarden, de
    dakbedekking.                                                                                       context van de straat en de belendende bebouwing (ensemble);
                                                                                                    • rekening wordt gehouden met een passende ritmiek, positionering en kleur;
4.5.6.2 Zijdakvlakken (dwarskappen), niet gericht naar openbaar toegankelijk gebied
Op zijdakvlakken van dwarskappen (kapvorm die loodrecht (dwars) op de openbare weg staat)           4.5.6.5 Afwijken van de criteria
    worden zonnepanelen/-collectoren toegestaan indien (cumulatief):                                In incidentele gevallen kan van bovenstaande criteria worden afgeweken indien sprake is van
• de panelen/-collectoren beperkt zichtbaar zijn vanaf openbaar toegankelijk gebied. De             een bijzondere situatie waarbij bijvoorbeeld de waarden van het pand of de omgeving beperkt
    panelen/-collectoren worden daarbij vanaf de achtergevel naar voren geordend, waarbij           zijn of bijvoorbeeld sprake is van een innovatieve duurzaamheidsoplossing. Hierbij moet sprake
    maximaal een half zonnepaneel/-collector (circa 0,85 m²) zichtbaar mag zijn. Voor het           zijn van een gemotiveerde maatwerkoplossing die de historische en ruimtelijke karakteristiek
    vaststellen van de zichtbaarheid worden de zichtlijnen bepaald volgens de methode die in        van het beschermd stadsgezicht niet onevenredig wordt verstoord en recht doet aan de
    bijlage ‘wijze van bepalen zichtlijnen’ is toegelicht.                                          ruimtelijke kwaliteit van het beschermd stadsgezicht.
• de hellingshoek van de panelen/-collectoren gelijk is aan de dakhelling;
• de afstand tot de dakrand, de hoekkepers en de nok minimaal 2 pannen bedraagt;
• de historische kapconstructie gerespecteerd wordt en de onderliggende pannen niet
    worden verwijderd. Dit is niet verplicht voor ‘jongere’ bebouwing, gebouwd vanaf 1975;
• de panelen/-collectoren in een eenduidig geometrisch (rechthoek/vierkant/strook) en
    regelmatig patroon zonder opvallende patronen of randen worden aangebracht;
• de kleur van de panelen/-collectoren, inclusief frame en ondersteuningsconstructies,
    aansluit bij de kleur van de onderliggende dakbedekking.

4.5.6.3 Voordakvlakken (langskappen), achterdakvlakken gericht naar openbaar toegankelijk
gebied en zijdakvlakken (dwarskappen), gericht naar openbaar toegankelijk gebied
Een voordakvlak (kapvorm die evenwijdig aan de openbare weg staat), een achterdakvlak
gericht naar openbaar toegankelijk gebied en zijdakvlakken (dwarskappen) gericht naar
openbaar toegankelijk gebied zijn veelal zichtbaar vanaf openbaar toegankelijk gebied. Het
aanbrengen van zonnepanelen/-collectoren is niet toegestaan. Elektriciteitsopwekkende
voorzieningen zijn alleen mogelijk indien deze worden geplaatst op ‘jongere’ bebouwing,
gebouwd vanaf 1975, en onder de volgende (cumulatieve) voorwaarden:
• als integraal ontworpen en passend onderdeel van het dakvlak;
• aangebracht in een eenduidig en regelmatig patroon zonder opvallende patronen of randen;
• geen onevenredige afbreuk doen aan de ter plaatse aanwezige cultuurhistorische waarden,
    dak-landschap, de context van de straat en de belendende bebouwing (ensemble).




                                                                                               80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                                                                    mooi




4.6 Welstandscriteria voor woonboten en bijbehorende
    bouwwerken                                                                                                         boeiboord                                                                        overstek


Water als ruimtelijke drager
Zwolle ontleent haar ruimtelijke structuur en identiteit niet alleen aan straten, pleinen, parken
en gebouwen. Ook de gracht, de kanalen en weteringen zijn belangrijke dragers. Op diverse                                                                                                                   opbouw
plekken in Zwolle liggen woonboten. Het zijn drijvende objecten waarop gewoond wordt.
Historische schepen bepalen mede het cultuurhistorisch beeld en de historische kwaliteit van
het beschermd stadsgezicht van Zwolle.

Woonboten in Zwolle                                                                                                                                                            casco of romp
De gemeente Zwolle maakt onderscheid tussen woonboten: woonarken, woonvaartuigen
en woonschepen. De ligplaatsen binnen het beschermd stadsgezicht zijn bestemd voor                                                                                                                         woonark
historische woonschepen. Buiten het beschermd stadsgezicht zijn naast woonschepen ook
woonarken en woonvaartuigen op de aangewezen locaties toegestaan. De locaties voor
woonboten met bijbehorende regels zijn vastgelegd in het bestemmingsplan.

Toetsingskader                                                                                                                                                                                 opbouw

Woonboten:
van toepassing zijn:
het bestemmingsplan, het Bouwbesluit, de bouwverordening en de welstandsnota.
Varende woonschepen:                                                                                                                             casco of romp

van toepassing zijn:
het bestemmingsplan, de ligplaatsenverordening en de welstandsnota.                                                                                                                                woonvaartuig

Beleid:
Met het welstandsbeleid voor woonboten komt er een eenduidige regeling met toetsbare wel-                  achterdek   stuurhut
standscriteria voor de vervanging en verbouwing van woonboten in Zwolle. Het belangrijkste
                                                                                                                                   roef
uitgangspunt daarbij is de verantwoorde inpassing van de woonboten in het stadsbeeld.                                                     gangboord
                                                                                                                                                             luikenkap                                      voordek
Naast de specifieke criteria zijn de algemene welstandscriteria (H2.2.3) van toepassing.                                                                                 den
                                                                                                                                                      zeeg

Overgangsregeling
Voor bestaande woonboten geldt een overgangsregeling.
Het nieuwe beleid betreft nieuwe aanvragen voor vervanging van een bestaande woonboot
door een andere woonboot, of aanvragen voor wijziging van een woonboot die er al ligt (een
bestaande woonboot). Bestaande woonboten die niet aan de nieuwe criteria voldoen, blijven
                                                                                                            roer                                 casco of romp
gehandhaafd totdat de woonboot vervangen wordt.                                                                                                                                                          woonschip
Bij veranderingen aan bestaande woonboten gelden de nieuwe criteria voor het deel dat onder-


                                                                                                    81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




deel vormt van de verbouwing. Daar waar bestaande schepen voor 01-01-2018 in een bepaalde               Passend in de context van het beschermd stadsgezicht van Zwolle:
mate niet aan specifieke criteria voldeden is het toegestaan dat deze na de aanpassing in               • Schepen die passen binnen het beeld van de bedrijfsvaartuigen voor de binnenvaart zoals
vergelijkbare mate niet aan die criteria voldoen. De excessenregeling (H2.2.6) is van toepassing           die voor 1960 in de nabije omgeving van Zwolle kunnen hebben gevaren.
op zowel nieuwe als bestaande woonboten.                                                                • Schepen die passend zijn binnen, en een positieve bijdrage leveren aan de
                                                                                                           cultuurhistorische waarde van het beschermd stadsgezicht.
Gebieden                                                                                                • De schepen zijn gebouwd en bedoeld voor de binnenwateren of voor de binnen- en
De gemeente Zwolle maakt onderscheid in twee gebieden;                                                     kustwateren. Ze zijn niet uitsluitend gebouwd en bedoeld voor zee (inclusief de Zuiderzee).
Binnen het beschermd stadsgezicht (zie kaartbeeld p68): hier zijn alleen historische woon-
schepen toegestaan. Het type woonschip past door haar historiciteit en kwaliteit in de bijzon-          Oorspronkelijke staat:
dere omgeving van het beschermde stadsgezicht. De ligplaatsen aangemerkt voor horeca en                 • De vorm moet zo veel mogelijk aansluiten bij het oorspronkelijke karakter van het schip;
cultuur zijn bestemd voor cultuur- en horecaschepen.                                                    • De aanpassingen respecteren het historische beeld van het schip toen het in de
Buiten het beschermd stadsgezicht: hier zijn alle typen woonboten (woonschepen, woonarken                  beroepsvaart was.
en woonvaartuigen) toegestaan.                                                                          • Voor- en achterdek en gangboorden moeten voldoende worden vrijgelaten;
                                                                                                        • De roef en eventuele andere opbouwen (b.v. theehut, logies voor) moeten oorspronkelijk
4.6.1 Binnen het beschermd stadsgezicht:                                                                   zijn of passen binnen wat oorspronkelijk gebruikelijk was.
                                                                                                        • De stuurhut moet oorspronkelijk zijn of moet passen binnen wat oorspronkelijk gebruikelijk
Beleid:                                                                                                    was. Met inachtneming hiervan mag de stuurhut in ieder geval niet langer zijn dan 20% van
• Het niveau van de welstandstoetsing is hoog.                                                             de lengte van het schip.
• Het beleid is gericht op het behoud en het versterken van de ruimtelijke kwaliteit op het             • De den mag slechts beperkt zijn verhoogd, afgestemd op de verhoudingen van het hele
   water en het behoud en versterken van de cultuurhistorische waarde van het beschermd                    schip. De luikenkap mag in elk geval niet boven de roef uitsteken en in de regel ook niet
   stadsgezicht.                                                                                           boven de voorsteven.
• Het beleid is gericht op het behoud en versterking van de authenticiteit en de historische            • De luikenkap mag van een ander materiaal zijn (zoals staal) dan oorspronkelijk indien
   kenmerken van de schepen. De schepen hebben een vaarklaar uiterlijk en zijn voorzien                    het passend is bij het karakter van het schip en het karakter van de oorspronkelijke vorm
   van een bij het type vaartuig behorende vaaruitrusting. Zeilschepen met volledige                       respecteert.
   vaaruitrusting zijn daarbij een aanwinst voor het beschermd stadsgezicht.                            • Het gehele schip heeft evenwichtige verhoudingen die oorspronkelijk zijn of die passen
• Het betreffen uitsluitend historische schepen die herkenbaar zijn als bedrijfsvaartuig voor              binnen wat oorspronkelijk gebruikelijk was. Dit geldt ook als het schip is verlengd of
   de binnenvaart.                                                                                         ingekort. Er is symmetrie in de lengterichting.
                                                                                                        • Opbouwen en andere onderdelen volgen de zeeg van het schip.
Welstandscriteria:                                                                                      • De vaaruitrusting van het schip:
Om aan het beleid te voldoen moeten de schepen zich voegen naar de bovenstaande beleids-                • Minimaal aanwezig zijn: een roer met helmhout of stuurwiel, bolders en anker/ankerlier.
uitgangspunten. Er zijn grote verschillen tussen de schepen met elk hun eigen geschiedenis.                Bij (voormalige) zeilschepen moeten, wanneer dit belangrijk is voor het karakter van
Voor de toepassing van de criteria moet altijd het doel van deze beleidsuitgangspunten worden              het schip, de mast en zwaarden aanwezig zijn (behalve wanneer het schip voor 1960 als
meegewogen. Om de criteria goed te kunnen beoordelen moeten bij de aanvraag een scheeps-                   beroepsvaartuig is omgebouwd naar een motorschip). Deze vaaruitrusting moet in stand
biografie en historische foto’s worden bijgeleverd, voor zover beschikbaar.                                worden gehouden.
Bij de welstandstoets van een schip binnen het beschermd stadsgezicht zijn de volgende crite-           • Latere wijzigingen en toevoegingen aan een schip moeten terughoudend en passend zijn
ria van belang:                                                                                            binnen het gehele uiterlijk van het schip.
                                                                                                        • Replica’s zijn niet toegestaan.




                                                                                                   82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                                                                 mooi




Raamopeningen:
• In de roef, stuurhut, theehuis ramen of koekoek als oorspronkelijk of met vergelijkbare
   verhoudingen als oorspronkelijk.
• Kleine ramen in de den zijn beperkt toegestaan.
• Daklichten in de luikenkap (of vervangend dakvlak) zijn toegestaan zolang ze zorgvuldig zijn
   geïntegreerd.
• Kunststof lichtkoepels zijn niet toegestaan.
• Ramen volgen de zeeg van het schip.
• Ramen in de romp zijn in zeer beperkte mate toegestaan wanneer het onopvallend is
   uitgevoerd en het karakter van de romp van het schip niet wordt aangetast.                                                                        ankerlier
                                                                                                        helmhout   roef
                                                                                                                          luikenkap
                                                                                                                                      den
Materiaal en kleurgebruik:                                                                                                                  zwaard

• Diverse materialen en kleuren, gebruikelijk voor de voormalige bedrijfsvaartuigen voor de
   binnenvaart;                                                                                                                                           berghout

• Het kleurgebruik is terughoudend en passend bij het schip en de omgeving;
• Accent kleuren voor ondergeschikte delen zijn toegestaan.

Zonnepanelen:
• Zonnepanelen zijn zodanig geplaatst dat het oorspronkelijke karakter van het schip niet
   onevenredig wordt verstoord;
• Plaatsing op het dak van de stuurhut. Indien niet aanwezig dan plaatsing op het ruim. Bij
   zeilende schepen is plaatsing op de roef toegestaan.
• Plat liggend, voldoende afstand tot de randen.
• Bij plaatsing op het ruim in het ritme van de (oorspronkelijke) luikenkap, afgestemd op de
   daklichten, waarbij een richtlijn voor de maximale hoeveelheid een aaneengesloten vlak
   van 1/4 tot 1/3 van de luikenkap of dak op het ruim is;
• Het oppervlak zonnepanelen is beperkt, zodanig dat het ondergeschikt is in het beeld.
• Panelen en frame in een passende uni (zwarte) kleur.

Cultuur- en horecaschepen:
De ligplaatsen aangemerkt voor horeca en cultuur kunnen een afwijkende opbouw en
vormgeving hebben. De romp is daarbij herkenbaar als (beroeps)vaartuig. In de opbouw
bestaat samenhang tussen de verschillende onderdelen. Romp en opbouw zijn samenhangend
en hebben goede verhoudingen.
De bovengenoemde criteria zijn daarbij richtinggevend, maar er bestaat ruimte om af te wijken,
zolang het geheel samenhangend is en goede verhoudingen heeft.




                                                                                                 83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




Oevervoorzieningen en toebehoren:
Conform bestemmingsplan geen oevervoorzieningen.
De loopplank (of een voorziening om aan boord te komen) is passend bij een varend schip.
Bijboten zijn in het beeld van ondergeschikt belang.

Afwijkingen op de criteria:
• Indien in uitzonderingssituaties de criteria onvoldoende toereikend zijn kan worden
    teruggevallen op algemene criteria.
• In bijzondere situaties waarin een schip in positieve zin afwijkt van de criteria kan een
    positief advies worden gegeven op basis van toetsing aan de algemene criteria.
In al deze gevallen zal de welstandsadviseur gemotiveerd moeten afwijken van de bestaande
criteria.

Beoordeling historische schepen:
De beoordeling zal plaatsvinden, op basis van deze criteria, in de welstands- en
monumentencommissie, waarbij tenminste één expert met nautische kennis aanwezig
is. De beschikbare documentatie, een historische onderbouwing en zo mogelijk een
cultuurhistorische beschrijving moet aan de aanvraag worden toegevoegd. In de historische
onderbouwing moet staan wat bekend is van de bouw en vroegere aanpassingen aan het schip,
ondersteund met foto’s en (vroegere) meetbrieven. In de cultuurhistorische beschrijving kan
bijvoorbeeld staan wat het vaargebied was van het schip, welke vracht werd vervoerd, wie de
eigenaren waren, etc.




                                                                                              84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




4.6.2 Buiten het beschermd stadsgezicht:                                                                • Woonvaartuigen en woonschepen hebben een romp passend in de omgeving.
De wateren buiten het beschermd stadsgezicht kenmerken zich door variatie en een                        • De opbouw blijft binnen de contouren van het drijflichaam.
afwisseling van diversiteit aan woonschepen, woonvaartuigen en woonarken. De context is                 • De opbouwen van woonschepen hebben evenwichtige verhoudingen en passen bij het
in mindere mate historisch waardevol en kwetsbaar dan het beschermd stadsgezicht. Het                     karakter van een varend schip. Voor- en achterdek en gangboorden van woonschepen
beleid is hier minder streng. Kwaliteit in ruimtelijk aanzien is wel relevant voor de omliggende          worden voldoende vrijgelaten.
woonboten, voor aangrenzende bebouwing en voor passanten. Menige watergang is immers                    • Woonarken en woonvaartuigen hebben een plat dak of een flauw hellend dan wel licht
een recreatieve ader voor de stad waarlangs gefietst, gewandeld en gevaren wordt. Door de                 gebogen dak.
situering van de woonboten op het water is alzijdigheid belangrijk, dat wil zeggen een mate van         • Terrassen en de omloop buiten het casco (gangboord) vormen een integraal onderdeel van
openheid naar alle zijden. Er is in beginsel geen sprake van een achterkantsituatie maar hier is          de gevels van het drijflichaam of de opbouw. Een aparte drijvende constructie vormt een
ruimte voor een locatiespecifieke afweging.                                                               harmonieus geheel met het hoofdvolume.
Belangrijk is ook de eigen identiteit van de bouwwerken op het water ten opzichte van
bouwwerken op het land. De woonboten kenmerken zich onder andere door een horizontale                   Gevels
opbouw van volume en gebruik van materialen die passen bij het drijvende karakter van het               • Er is eenheid in de architectuur van de gehele gevel.
schip.                                                                                                  • Er is geen symmetrie in de langsgevels.
                                                                                                        • Verbijzonderingen in de gevel versterken de architectonische kwaliteit.
Beleid:                                                                                                 • De gevels zijn alzijdig georiënteerd, vanwege de zichtbaarheid van de gevels voor
• Het niveau van de welstandstoetsing is regulier.                                                        omliggende woonboten, bebouwing en passanten.
• Het beleid is gericht op het behoud en het versterken van de ruimtelijke kwaliteit op het             • De gevelcompositie en de plaats, afmetingen en verhoudingen van de gevelelementen zijn
  water en het versterken van de kwaliteit van de waterranden en oevers als hoogwaardig                   zorgvuldig op elkaar afgestemd.
  verblijfsgebied.                                                                                      • Terrassen vormen in verschijningsvorm één samenhangend geheel met de woonboot. Deze
• Het beleid is gericht op variatie en een diversiteit van woonboten, passend binnen de                   terrassen zijn alzijdig georiënteerd en zien er verzorgd uit. Een eventuele borstwering is in
  omgeving.                                                                                               beeld ondergeschikt en overwegend transparant. Schuttingen zijn niet toegestaan.
• Alle typen woonboten (woonschepen, woonarken en woonvaartuigen) zijn toegestaan.                      • Bij aanpassing, verbouw of renovatie is respect voor de oorspronkelijke gevelopbouw en het
                                                                                                          materiaal- en kleurgebruik het uitgangspunt, dan wel een duidelijke verbetering.
Welstandscriteria
Om aan het beleid te voldoen moeten de woonboten zich voegen naar de bovenstaande                       Detaillering, kleur en materiaal
beleidsuitgangspunten. Behalve naar het uiterlijk van het object zal gekeken worden hoe het             • Het aantal gebruikte materialen is beperkt.
object zich verhoudt tot zijn omgeving. Bij de welstandstoets van een woonboot buiten het               • Materialen zijn afgestemd op het wonen op het water en het type vaartuig. Voor de opbouw
beschermd stadsgezicht zijn de volgende criteria van belang. Voor de toepassing van de criteria           zijn dat over het algemeen lichte materialen die passen bij het drijvende karakter, zoals
moet altijd het doel van de beleidsuitgangspunten worden meegewogen.                                      hout, metaal, stucwerk of leien. Kunststof is alleen toegestaan indien het vergelijkbaar is
                                                                                                          met de esthetische kwaliteit van hout.
Massa en vorm                                                                                           • Daken zijn van metaal, leien of zorgvuldig gedetailleerde bitumen of begroeiing.
• De massa en de vorm van het drijflichaam en de opbouw passen bij de typologie van een                 • Luikenkappen van woonschepen zijn van metaal of hout.
  woonboot.                                                                                             • Het kleurgebruik moet passend zijn in de omgeving en niet onevenredig veel aandacht
• Het individuele karakter van de woonboot is onderscheidend in volume- en gevelopbouw ten                trekken.
  opzichte van de naastgelegen woonboten.                                                               • De detaillering is zorgvuldig en versterkt de architectonische principes van de woonboot.
• Er bestaat samenhang in de samenstellende delen in de massa opbouw. Bij verbouwingen                  • Bij verbouw of renovatie is het oorspronkelijke materiaalgebruik en detaillering
  blijft de samenhang bestaan.                                                                            uitgangspunt. Wijzigingen moeten terughoudend en passend zijn binnen het gehele uiterlijk.


                                                                                                   85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                                                                   mooi




• Andere noodzakelijke toevoegingen, zoals schoorstenen, passen qua afmeting, vorm en
  kleur in het totaalbeeld en zijn voldoende terughoudend in het beeld.

Oevervoorzieningen en toebehoren:
Bijbehorende bouwwerken op de wal bij ligplaatsen voor woonboten:

Massa en vorm:
• Bestaat uit één bouwlaag met een rechthoekig plattegrond.
• Plat afgedekt of met flauwe (dwars)kap.
• Geen overmaat aan detailleringen, dus bescheiden overstek, boeiboord en ornamenten.

Materiaal en kleurgebruik:
• Materiaal en kleur van de gevels, kozijnen en profielen zijn gelijk aan het woonschip, of zijn
   afgestemd op het tuinkarakter (metselwerk of hout).
• Geen golfplaat, betonplaten of damwandprofielen.

Toebehoren:
• De loopplank (of een voorziening om aan boord te komen) is ondergeschikt en passend in
   het geheel van oever en woonboot.
• Gebouwde erfafscheidingen respecteren de relatie met de (groene) oever en de omgeving.

Afwijkingen op de criteria:
• Indien de criteria onvoldoende toereikend zijn kan worden teruggevallen op algemene
    criteria.
• In bijzondere situaties waarin een schip in positieve zin afwijkt van de criteria kan een
    positief advies worden gegeven op basis van toetsing aan de algemene criteria.
In deze gevallen zal de welstandsadviseur gemotiveerd moeten afwijken van de bestaande
criteria.




                                                                                                   86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                                            mooi




Bijlage 1. Begrippenlijst
A                                                                                                Belendende:               Naastgelegen, (direct) grenzend aan.
Aanbouwen:             Grondgebonden toevoeging meestal van één bouwlaag aan een                 Beschermd Stadsgezicht:   Door de Minister aangewezen Beschermd Stadsgezicht Zwolle
                       gevel van een gebouw.                                                                               d.d. 14 oktober 1993, op grond van de Monumentenwet. Voor de
Aangekapt:             Met kap bevestigd aan dakvlak.                                                                      begrenzing zie kaart op bladzijde 63.
Achtererfgebied:       Erf aan de achterkant en de niet naar openbaar toegan-                    Bijgebouwen:              Grondgebonden gebouw meestal van één bouwlaag dat los van
                       kelijk gebied gekeerde zijkant, op meer dan 1 meter van                                             het hoofdgebouw op het erf of kavel staat; meestal bedoeld als
                       de voorkant, van het hoofdgebouw, zoals bedoeld in het                                              schuur, tuinhuis of garage.
                       Besluit omgevingsrecht (Bor)                                              Bijbehorend bouwwerk:     uitbreiding van een hoofdgebouw dan wel functioneel met een
Achterkant:            De achtergevel, het achtererf en het dakvlak aan de achterzijde                                     zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden,
                       van een gebouw; de zijgevel, het zijerf en het dakvlak aan de zij-                                  daar al dan niet tegen aangebouwd op de grond staand gebouw,
                       kant van een gebouw voor zover die zijde (zijdelings) niet gekeerd                                  of ander bouwwerk met een dak, zoals bedoeld in het Bor.
                       is naar de weg of het openbaar toegankelijk gebied                        Blinde wand:              Gevel of muur zonder raam, deur of andere opening.
Afdak:                 Hellend dak, hangend of op stijlen aangebracht tegen een gebouw           Boeiboord:                Opstaande kant van een dakgoot of dakrand, meestal uitgevoerd
                       of een muur, om als gedeeltelijke beschutting te dienen.                                            in hout of plaatmateriaal.
Afstemmen:             In overeenstemming brengen met.                                           Boerderij:                Gebouw/gebouwen op een erf met een (oorspronkelijk) agrari-
Antennedrager:         Antennemast of andere constructie bedoeld voor de bevestiging                                       sche functie en het daarbij horende woonhuis.
                       van een antenne.                                                          Bor:                      Besluit omgevingsrecht op grond van de Wet algemene bepalin-
Antenne-installatie:   Installatie bestaande uit een antenne, een antennedrager, de                                        gen omgevingsrecht (Wabo).
                       bedrading en de al dan niet in een of meer techniekkasten                 Borstwering:              Lage dichte muur tot borsthoogte.
                       opgenomen apparatuur, met de daarbij behorende bevestigings-              Bouwblok:                 Een geheel van geschakelde bebouwing.
                       constructie.                                                              Bouwen:                   Het plaatsen, het geheel of gedeeltelijk oprichten, vernieuwen of
Asymmetrisch dak:      Zadeldak met twee verschillende goothoogtes en/of dakhellingen.                                     veranderen of het vergroten van een bouwwerk.
Authentiek:            Overeenstemmend met het oorspronkelijke, origineel, eigen ken-            Bouwlaag:                 Horizontale reeks ruimten in een gebouw.
                       merken dragend, oorspronkelijk.                                           Bouwperceel:              Een aaneengesloten terreinoppervlak, waarop krachtens het plan
                                                                                                                           een zelfstandige, bij elkaar behorende bebouwing is toegestaan.
B                                                                                                Bouwwerk: :               Elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of an-
Band:                  Horizontale versiering in de gevel in afwijkend materiaal, meestal                                  der materiaal, die op de plaats van bestemming hetzij direct hetzij
                       natuursteen, kunststeen of baksteen.                                                                indirect met de grond verbonden is, hetzij direct of indirect steun
Bebouwing:             Eén of meer gebouwen en/of andere bouwwerken.                                                       vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren
Beschot:               Houten bekleding van een muur, inwendig als een lambrisering,             Bovenbouw:                Bovenste, uit een oogpunt van gebruik meestal belangrijkste
                       meestal niet tot de volle hoogte.                                                                   gedeelte van een gebouw, meestal in tegenstelling tot de onder-
Bedrijfsbebouwing:     Gebouwen ten behoeve van bedrijven zoals hallen, werkplaatsen                                       bouw, het dragende gedeelte, fundament.
                       en loodsen; hebben meestal een utilitair karakter.                        Bungalow:                 Meestal vrijstaande woning waarvan alle vertrekken op de begane
Behouden:              Handhaven, bewaren, in stand houden.                                                                grond zijn gesitueerd.




                                                                                            87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                                                                                     mooi




C                                                                                         Diversiteit:           Verscheidenheid, afwisseling, variatie.
Carport:          Afdak om de auto onder te stallen, meestal bij of grenzend aan          Drager en invulling:   De drager is de constructie van een gebouw, waaraan de invulling
                  een woning.                                                                                    is toegevoegd om te beschermen tegen weer en wind (heeft
Classicisme:      Stroming in de bouwkunst, bouwstijl.                                                           vooral betrekking op gebouwen uit de jaren vijftig en zestig,
Conformeren:      Zich voegen naar, gelijkvormig maken, aanpassen aan,                                           waarbij het verschil tussen drager en invulling werd gebruikt om
                  afstemmen op.                                                                                  de woning in een groot gebouw of rij huizen te onderscheiden).
Context:          Omgeving, situatie, geheel van omringende                               Drijvend bouwwerk:     Een bouwkundige constructie van enige omvang die drijft, die
                  ruimtelijke kenmerken.                                                                         op de plaats van bestemming direct of indirect met de grond
Contrasteren:     Een tegenstelling vormen.                                                                      verbonden is en bedoeld is om ter plaatse te functioneren, met
Cultuurschip:     Een schip dat herkenbaar is als een van origine varend schip en                                uitzondering van een schip als bedoeld in artikel 1, lid 7, van
                  die, door het behoud van het oorspronkelijke casco-met-opbouw,                                 de Woningwet.
                  de oorspronkelijke contouren en kenmerken niet wezenlijk
                  verloren heeft, ten behoeve van het bedrijfsmatig verrichten van        E
                  activiteiten gericht op cultuur.                                        Ensemble:              Architectonisch en stedenbouwkundig compositorisch geheel.
                                                                                          Erf:                   al dan niet bebouwd perceel of een gedeelte daarvan, dat direct is
D                                                                                                                gelegen bij een hoofdgebouw en dat in feitelijk opzicht is ingericht
Dak :             Overdekking van een gebouw of onderdeel ervan, bestaande                                       ten dienste van het gebruik van dat gebouw, en, voor zover een
                  uit één of meer hellende vlakken (schilden) of uit een                                         bestemmingsplan of beheersverordening van toepassing is, deze
                  horizontaal vlak.                                                                              de inrichting niet verbieden.
Dak afdekking:    Vlak of hellend dak van een gebouw, waarop dekking                      Voorerfgebied:         Erf dat geen onderdeel is van het achtererfgebied
                  is aangebracht.                                                         Achtererfgebied:       Erf aan de achterkant en de niet naar het openbaar toegankelijk
Dakhelling:       De hoek van het dakvlak.                                                                       gebied gekeerde zijkant, op meer dan 1 meter van de voorkant,
Dakkapel:         (Ondergeschikte) toevoeging aan een dakvlak, vooral bedoeld om                                 van het hoofdgebouw
                  de lichttoevoer te verbeteren en het bruikbaar woonoppervlak            Eerste verdieping:     Tweede bouwlaag van de woning of het woongebouw, een souter-
                  te vergroten.                                                                                  rain of kelder niet daaronder begrepen
Daknok:           Hoogste punt van een schuin dak.                                        Erker:                 Kleine toevoeging van meestal één bouwlaag aan de gevel van
Dakopbouw:        Een toevoeging aan de bouwmassa door het verhogen van de nok                                   een gebouw, op de begane grond meestal uitgevoerd in met-
                  of dakrand van het dak, die het silhouet van het oorspronkelijke                               selwerk, hout en glas.
                  dak verandert.
Dakraam:          Raam in een dak.                                                        F
Daktrim:          Afwerking bovenzijde dakrand ten behoeve van waterkering.               Flat:                  Groot gebouw met meerdere verdiepingen/woonlagen. De ap-
Dakvlak:          Een vlak van het dak/kap.                                                                      partementen in de flat zijn meestal gelijkvloers en worden op hun
Dakvoet:          Laagste punt van een schuin dak.                                                               beurt flat/flatjes genoemd.
Damwandprofiel:   Metalen beplatingmateriaal met een damwandprofilering.
Detail:           Ontmoeting/aansluiting van verschillende bouwdelen zoals gevel          G
                  en dak of gevel en raam.                                                Galerij:               Gang aan de buitenkant van een (flat)gebouw die toegang ver-
Detaillering:     Uitwerking, weergave van de verschillende onderdelen                                           schaft tot de afzonderlijke woningen.
                  c.q. aansluitingen.


                                                                                     88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                                                           mooi




Gebouw:               Elk bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke, overdekte,               K
                      geheel of gedeeltelijk met wanden omsloten ruimte vormt.                  Kap:                       Samenstel van houten, ijzeren of betonnen onderdelen dat de
Gepotdekseld:         Horizontaal gedeeltelijk over elkaar vallende gevelbeplating (oor-                                   dakbedekking draagt.
                      spronkelijk houten planken).                                              Kavel:                     Grondstuk, kadastrale eenheid.
Gevel:                Verticaal scheidingsvlak van een gebouw tussen buiten en binnen.          Keper:                     Snijlijn van twee aansluitende dakvlakken.
(Gevel)geleding:      Onderverdeling van de gevel in kleinere vlakken. Verticale,               Kern:                      Veelal kleinschalig stedelijk gebied, ook wel centrum van een
                      horizontale of figuratieve indeling van de gevel door middel van                                     dorp of stad.
                      gevelopeningen, metselwerk, verspringingen of andere gevelken-            Klossen:                   Uit de muur stekende houten of gemetselde blokjes ter
                      merken en -detailleringen.                                                                           ondersteuning van uitstekende onderdelen van een gebouw
Gevelmakelaar:        Decoratieve bekroning van een geveltop.                                                              zoals dakgoten.
Goot:                 Waterafvoer, veelal tussen gevel en dakvlak.                              Kop:                       In het algemeen gebruikt om de smalle kant van een rechthoe-
Gootklos:             Zie klossen.                                                                                         kige vorm aan te duiden, bijvoorbeeld bij een gebouw.
Gootlijn:             Veelal horizontale lijn die een goot of meerdere goten aan de
                      gevel vormen.                                                             L
                                                                                                Lak:                       Afwerklaag van schilderwerk.
H                                                                                               Landschappelijke waarde:   De aan een gebied toegekende waarde, gekenmerkt door het
Historisch schip:     Een woonschip welke aanvankelijk is gebouwd als bedrijfsvaar-                                        waarneembare deel van het aardoppervlak, dat wordt bepaald
                      tuig voor de binnenvaart, gebouwd voor 1960 en dat qua uiterlijk                                     door de onderlinge samenhang en beïnvloeding van (niet levende
                      zoveel mogelijk in oorspronkelijke staat van bouw en uitrusting is                                   en levende) natuur.
                      en wordt gehouden;                                                        Latei:                     Draagbalk boven gevelopening.
Hoekaanbouw:          Grondgebonden toevoeging meestal van één bouwlaag aan de                  Lessenaarsdak:             Dak met één hellend, niet onderbroken, dakvlak.
                      hoek van een gebouw.                                                      Lichtkoepel:               Raamconstructie meestal in een plat dak, in de vorm van
Hoek- en kilkeper:    snijlijn van twee aansluitende dakvlakken.                                                           een koepel.
Hoofdgebouw:          gebouw, of gedeelte daarvan, dat noodzakelijk is voor de ver-             Lijst:                     Een meestal versierde en geprofileerde rand als bekroning van de
                      wezenlijking van de geldende of toekomstige bestemming van een                                       bovenzijde van een gevel. Kroonlijst, gootlijst.
                      perceel en indien meer gebouwen op het perceel aanwezig zijn,             Lineair:                   Rechtlijnig, langgerekt.
                      gelet op die bestemming het belangrijkst is.                              Lint(bebouwing):           Langgerekte lijn van (veelal vrijstaande) bebouwing langs een
Horecaschip:          Een schip dat herkenbaar is als een van origine varend schip en                                      weg of waterverbinding.
                      die, door het behoud van het oorspronkelijke casco-met-opbouw,            Luifel:                    afdak buiten tegen de muur van een gebouw aangebracht en
                      de oorspronkelijke contouren en kenmerken niet wezenlijk verlo-                                      verder niet ondersteund, meestal boven een deur, raampartij of
                      ren heeft, ten behoeve van een horecabedrijf.                                                        gehele pui.

I                                                                                               M
Industriebebouwing:   Bebouwing met een industriële bestemming.                                 Maaiveld:                  Bovenzijde van het terrein dat een bouwwerk omgeeft, de grens
Installatie:          set van beeld- en/of geluidsapparatuur, het aanbrengen van tech-                                     tussen grond en lucht, de gemiddelde hoogte van het terrein,
                      nische toestellen (montage) en/of deze toestellen zelf                                               grenzend aan de gevels, op het tijdstip van de aanvraag om om-
                                                                                                                           gevingsvergunning.




                                                                                           89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                                                                                                  mooi




Mansardekap:                 Een dak met aan twee zijden onder een stompe hoek geknikt of              Overstek:          Bouwdeel dat vooruitsteekt ten opzichte van het eronder
                             gebroken dakvlak.                                                                            gelegen deel.
Markies:                     Opvouwbaar zonnescherm.                                                   Overkapping:       Bouwwerk, geen gebouw zijnde.
Massa:                       Zichtbaar volume van bebouwing.
Metselverband:               Het zichtbare patroon van metselwerk.                                     P
Middenstijl:                 Verticaal deel in het midden van een deur- of raamkozijn.                 Paneel:            Rechthoekig vlak, geplaatst in een omlijsting.
Monument:                    Aangewezen onroerend goed als bedoeld in artikel 3 van de                 Penant:            Gemetselde steunpilaar van het fundament van een gebouw,
                             Monumentenwet 1988 of als bedoeld in de Erfgoedverordening                                   metselwerk in een gevel langs openingen.
Muurdam:                     Op de erfgrens aan de gevel gemetselde muur.                              Pilaster:          Weinig uitspringende muurpijler, die dient om een boog of
                                                                                                                          hoofdgestel te dragen.
N                                                                                                      Plaatmateriaal:    Materiaal van kunststof, staal, hout meestal ten behoeve
Natuurlijke waarde:          De aan een gebied toegekende waarde, gekenmerkt door geolo-                                  van gevelbekleding.
                             gische, geomorfologische, bodemkundige en biologische el-                 Plint:             Een duidelijk te onderscheiden horizontale lijn aan de onderzijde
                             ementen, zowel afzonderlijk als in onderlinge samenhang.                                     van een gebouw.
Negge:                       Het vlak c.q. de maat tussen de buitenkant van de gevel en                Profiel:           omtrek van een gebouw of bouwdeel (bijvoorbeeld kozijn) of een
                             het kozijn.                                                                                  doorsnede daarvan
                                                                                                       Profilering:       aangebrachte vorm en maatvoering van profiel
O                                                                                                      Portiek:           Gemeenschappelijke trappenhuis en/of een terugspringende
Omgevingsvergunning:        vergunning als bedoeld in de WABO                                                             ruimte voor de straat- of toegangsdeur.
Ondergeschikt:              Voert niet de boventoon.
Onderbouw:                  Het onderdeel van een gebouw; heeft meestal betrekking op de               R
                            begane grond van een huis met meerdere verdiepingen.                       Raamdorpel:        Horizontaal stenen element onder de onderdorpel van een houten
Ontsluiting:                De toegang tot een gebouw, gebied of een terrein.                                             kozijn, dat ervoor zorgt dat water onder het kozijn buiten het
Oorspronkelijk:             Origineel, aanvankelijke vorm, authentiek.                                                    muurvlak wordt afgevoerd.
Oorspronkelijk (schip):     De uiterlijke staat als bedrijfsvaartuig op een moment vóór het            Raamhout:          Hout waaruit ramen vervaardigd worden of omlijsting waarbin-
                            referentiejaar 1960.                                                                          nen het paneel van een deur of beschot wordt ingesloten. Ook wel
Oorspronkelijke gevel:      Gevel behorend tot de oudste gevels van een gebouw, gevel van                                 draaiende of schuivende delen van kozijn/post.
                            een gebouw in zijn oorspronkelijke staat.                                  Referentiekader:   Het geheel van waarden en normen binnen een bepaalde groep
Openbaar toegankelijk gebied: weg als bedoeld in artikel 1, eerste lid onder b van de Wegen-                              waarnaar verwezen kan worden.
                            verkeerswet 1994, alsmede pleinen, parken, plantsoenen, open-              Renovatie:         Vernieuwing.
                            baar water en ander openbaar gebied dat voor publiek algemeen              Respecteren:       Met eerbied behandelen, eerbiedigen, waarderen.
                            toegankelijk is, met uitzondering van wegen uitsluitend bedoeld            Rijenwoningen:     Geschakelde (eengezins)woningen in een rij.
                            voor de ontsluiting van percelen door langzaam verkeer                     Risaliet:          Gevelvoorsprong, vooruitspringende partij van een bouwlichaam,
Origineel (schip):          De uiterlijke staat van het schip zoals bij de eerste tewaterlating                           meestal in het midden of op de hoeken
Orthogonaal:                Rechthoekig.                                                               Ritmiek:           Regelmatige herhaling.
Oriëntatie:                 De hoofdrichting van een gebouw.




                                                                                                  90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                                                             mooi




Rollaag:                   Een in verband gemetselde laag van op hun kant of kop                  Voorgevellijn:        Denkbeeldige lijn die strak loopt langs de voorgevel van een
                           gemetselde stenen. Horizontale of gebogen rij stenen of                                      bouwwerk tot aan de perceelsgrenzen.
                           betonbalk boven een gevelopening of aan de bovenzijde van een          Voorgevelrooilijn:    voorgevelrooilijn als bedoeld in het bestemmingsplan, de be-
                           gemetselde wand.                                                                             heersverordening dan wel de gemeentelijke bouwverordening.
Rooilijn:                  Lijn die in het bestemmingsplan of bouwverordening aangeeft            Voorkant:             De voorgevel, het voorerf en het dakvlak aan de voorzijde van een
                           waarbinnen gebouwd mag worden.                                                               gebouw, de zijgevel, het zijerf en het dakvlak aan de zijkant van
                                                                                                                        een gebouw voor zover die zijde (zijdelings) gekeerd is naar het
S                                                                                                                       openbaar toegankelijk gebied .
Schilddak:                 Dak, gevormd door twee driehoekige schilden aan de smalle en
                           twee trapeziumvormige aan de lange zijde.                              W
Slagenlandschap:           Een landschap met langgerekte ontginningslinten met                    Weg:                  Weg als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b, van de Wegenver-
                           haaks daarop een stelsel van smalle kavels gescheiden door                                   keerswet 1994.
                           afwateringssloten.                                                     Windveer:             Plank bevestigd langs de kanten van een met riet of pannen
Situering:                 Plaats van het bouwwerk in zijn omgeving.                                                    gedekt dak ter afdekking van de voorrand. Worden soms aan de
Speklaag:                  Lichte natuurstenen band als afwisseling in baksteenmetselwerk,                              bovenzijde over elkaar gekeept.
                           doorgaans van Brabantse arduin, later ook van zandsteen.               Winterterras:         Een seizoensgebonden gebouw dat bedoeld is om beschutting te
Stijl:                     Architectuur of vormgeving uit een bepaalde periode of van een                               geven tegen weersinvloeden (regen, sneeuw, wind en kou) waarbij
                           bepaalde stroming.                                                                           de constructie gedeeltelijk demontabel is en alleen gedurende de
                                                                                                                        winterperiode aanwezig is, zoals beschreven is in de Algemene
T                                                                                                                       Plaatselijke Verordening (APV) van de Gemeente Zwolle,
Tactiel:                    Met de tastzin verbonden.                                             Wolfdak/wolfeinden:   Meestal een zadeldak waarvan één of beide dakschilden op de
Tent-, punt of pyramidedak: Dak gevormd door vier driehoekige dakschilden die in één                                    kop een afgeknot dakschild heeft (wolfeind).
                            punt bijeenkomen.                                                     Woning:               Een complex van ruimten, uitsluitend bedoeld voor de huisvesting
Textuur:                    De waarneembare structuur van een materiaal (bij metselwerk                                 van één afzonderlijke huishouding.
                            dus de oneffenheden van de steen en het voegwerk).                    Woonark:              Een woonboot, niet (van origine) bedoeld om te varen, niet zijnde
Tympaan:                    Driehoekig of segmentvormige bekroning van een (klassiek)                                   een woonschip.
                            gebouw of van een onderdeel daarvan.                                  Woonboten:            Vaartuigen en drijvende bouwwerken, daaronder begrepen objec-
                                                                                                                        ten te water, die hoofdzakelijk worden gebruikt als, of te oordelen
U                                                                                                                       naar zijn constructie of inrichting uitsluitend zijn bedoeld voor het
Uitbouw:                   Aan het gebouw vastzittend bouwwerk dat rechtstreeks vanuit het                              gebruik als woning.
                           gebouw toegankelijk is.                                                                      Een woonschip, een woonvaartuig en een woonark worden aange-
                                                                                                                        merkt als woonboot;
V                                                                                                 Woonschip:            Een woonboot die herkenbaar is als een van origine varend schip
Verdieping:                bouwlaag                                                                                     waarbij de oorspronkelijke contouren en kenmerken van het
Volant:                    Strook stof als afronding en versiering van zonnescherm                                      casco-met-opbouw niet wezenlijk verloren zijn gegaan;
                           of markies.                                                            Woonvaartuig:         Een woonboot bestaande uit een casco van een van origine varend
Voorerfgebied:             erf dat geen onderdeel is van het achtererfgebied                                            schip waarop een niet-authentieke opbouw is geplaatst.




                                                                                             91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                                                    mooi




Woonwagen:      Voor bewoning bestemd gebouw dat in zijn geheel of in delen
                kan worden verplaatst en op een daartoe bestemd perceel is
                geplaatst.

Z
Zadeldak:       Een dak dat aan twee zijden schuin is met een symmetrisch prof-
                iel.
Zijgevellijn:   Denkbeeldige lijn die strak loopt langs de zijgevel van een bouw-
                werk tot aan de perceelsgrenzen.




                                                                                    92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                                              mooi




Bijlage wijze van bepalen zichtlijnen
Ten behoeve van collectoren of panelen voor
warmteopwekking of elektriciteitsopwekking op een dak
binnen het beschermd stadsgezicht en op monumenten.

Openbaar toegankelijk gebied:
• weg als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b, van de Wegenverkeerswet 1994, alsmede
   pleinen, parken, plantsoenen, openbaar vaarwater en ander openbaar gebied dat voor              Zichtlijnen eekwal            Zichtlijnen Oude Vismarkt
   publiek algemeen toegankelijk is, met uitzondering van wegen uitsluitend bedoeld voor de
   ontsluiting van percelen door langzaam verkeer.

De zichtlijnen worden bepaald (cumulatief):
• in een scherpe hoek vanuit verschillende gezichtspunten ten opzichte van de voorgevel van
   het tegenoverliggende pand of openbaar toegankelijk gebied;
• gemeten vanaf één meter uit de gevel van het tegenoverliggende pand of openbaar
   toegankelijk gebied;
• vanuit een hoogte van 1,80 meter;

Indien een gracht aanwezig is, wordt de zichtlijn, onder bovenstaande voorwaarden, bepaald
vanaf het pand aan de overzijde van de gracht en/of vanaf een aanwezige brug.
                                                                                                   Zichtlijnen thorbeckegracht   Zichtlijnen walstraat
Verbeelding van de bepaling van de zichtlijnen
Ter illustratie een aantal voorbeelden die verbeelden op welke wijze de zichtlijnen
worden bepaald.




                                                                                              93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>mooi




94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>