<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Hoger                                                                  Opgaven en urgenties
 springen,                                                              We focussen voor deze Regio Deal op een viertal opgaven

 krachtiger                                                             en urgenties, die onze brede welvaart onder grote druk
                                                                        zetten: versnelde vergrijzing & ontgroening, grote opgaven
 landen                     Investeer met ons in
                            de Achterhoek
                                                                        in het landelijk gebied, de krapte op onze arbeidsmarkt en
                                                                        een rem op de groei van ons mkb (mede veroorzaakt door
                                                                        slechte bereikbaarheid en woningtekort). Stuk voor stuk
                                                                        opgaven die niet los van elkaar gezien kunnen worden, maar
                                                                        juist een versterkende uitwerking op elkaar hebben. Opgaven
                                                                        die landelijk spelen, maar in de Achterhoek vele malen groter
                                                                        zijn. De Achterhoek kan en wil daarbij een rol pakken in de
Kracht                                                                  paradigmashift ‘van de focus op groei naar brede welvaart’
De Achterhoek wordt alom geprezen om haar innovatiekracht,              en als innovatieregio een voorbeeld zijn voor Nederland.
deelcultuur en samenwerking. Dit uit zich in de vele coöperaties        Tegelijkertijd weten we dat het verkleinen van de afstand
die de regio rijk is en een top-3 plek in Nederland op het gebied       tussen Rijk en regio geen sinecure is, zoals het rapport ‘Elke
van octrooien. En dankzij onze unieke governance weten                  regio telt!’ aantoont. Ook in de Achterhoek ervaren we dat
overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties                 het, ondanks de gelijke ambities van Rijk en regio, vaak
elkaar door alle lagen heen te vinden. De Achterhoek is                 niet lukt om inzet en middelen over en weer te matchen.
een regio waar alle ingrediënten aanwezig zijn om in brede              Veel Rijkssubsidies passen niet bij de schaalgrootte van
welvaart te leven, te delen en te ontwikkelen. Een regio                onze regio: maatwerk ontbreekt of wet- en regelgeving is
die economisch groeit, de grens als kans ziet, die groeit               spelbreker voor innovatie. Het rapport geeft ook de spiraal
qua inwoneraantal en een regio die volop experimenteert.                van verschraling weer, die laat zien hoe een tekort op de
Ondernemers, organisaties en overheden hebben samen                     ene voorziening een domino-effect teweegbrengt op andere
de Achterhoek Visie 2030 ‘Ruimte voor innovatie, groeien in             terreinen. Rijk en regio kunnen en moeten samen investeren
kwaliteit’ opgesteld, die laat zien voor welke grote opgaven            om de Achterhoek uit deze spiraal te houden. Dit vraagt om
we staan en waar we vanuit onze eigen kracht aan werken.                structureel anders handelen en investeren.

  URGENTIE:
Voorzieningen onder druk door vergrijzing en                                                  Rem op de groei van ons mkb
ontgroening                                                                                   De Achterhoek is nu een economisch krach-
Onze regio groeit, maar heeft te maken met vergrijzing en ontgroening.                        tige, innovatieve regio met een boven-
Dit is weliswaar in lijn met de landelijke trend, alleen gaat het in de                       gemiddeld groeiende arbeidsproductiviteit,
Achterhoek veel sneller, is er sprake van dubbele vergrijzing. Zo is het                      maar dit staat onder druk. Onze mkb-bedrijven,
aandeel 50-plussers in de Achterhoek sinds 2007 met 11% gestegen naar                         vaak gevestigd in kleine kernen, groeien
48% (landelijk van 6% naar 40%) en nam het aandeel jongeren met 5%                            hard, duurzaam en innovatief. De keerzijde
af naar 18% (landelijk van 3% naar 19%).1 Deze ontwikkeling heeft grote                       is een steeds groter tekort aan woningen en
invloed op de leefbaarheid en wendbaarheid van onze samenleving. De                           gebrek aan goede bereikbaarheid voor deze
toegang tot en kwaliteit van zorg, passend woonaanbod en ov-netwerk                           bedrijven, wat het aantrekken van personeel
(dat al te maken heeft met structurele tekorten) zijn hierdoor steeds minder                  naast vergrijzing en ontgroening een nog
vanzelfsprekend. Het raakt direct aan kwaliteit van wonen, werken en                          groter probleem maakt. De Achterhoek kent
leven, onze brede welvaart. Uit onze monitor blijkt daarnaast dat we qua                      een negatieve pendelbalans van meer dan
economie weliswaar vooruitgaan, maar wat betreft gezondheid achteruit.                        12.000 werknemers: meer mensen uit de
Terwijl dit laatste in belangrijke mate het geluk van onze inwoners bepaalt,                  Achterhoek werken buiten de regio dan van
voor inwoners de belangrijkste factor voor brede welvaart is.2                                buiten de regio in de Achterhoek werken.1
                                                                                              Dit zet een rem op de groei en vraagt om
                                                                                              meer integrale oplossingen voor wonen,
Toenemende krapte op de arbeidsmarkt                                                          werken én bereikbaarheid. Om (mondiale)
De Achterhoek komt - mede door de vergrijzing en ontgroening- jaarlijks                       ontwikkelingen bij te blijven, zijn nieuwe
1900 arbeidskrachten tekort, een veel groter tekort dan in de omliggende                      businessmodellen en nieuw werkgeverschap
regio’s. Vooral in ICT, techniek, zorg en onderwijs. Het onbenut                              bij onze bedrijven en organisaties nodig.
arbeidspotentieel in de Achterhoek is ruim 9% van de bevolking tussen                         Lange termijn-focus en investeringen op
15 en 75 jaar.1 Om de arbeidsparticipatie te verhogen moeten we én                            innovatie van leidende Achterhoekse (familie)
arbeidskrachten aantrekken én inzetten op begeleiding en scholing van                         bedrijven en kleinere mkb-bedrijven zijn niet
het onbenut potentieel. Maar daarmee redden we het niet. Het tekort is                        vanzelfsprekend. Equity-overnames vormen
zo groot dat we echt naar een maatschappelijke transitie toe moeten,                          een risico voor de binding (belangrijk voor
waarbij we accepteren dat we het met minder menskracht op de werkvloer                        onze brede welvaart) tussen bedrijfsleven en
moeten doen en meer technologische innovaties. Heel Nederland zal hier                        lokale gemeenschappen.
uiteindelijk mee te maken krijgen.
                                                   1 Cijfers afkomstig van CBS en verwerkt in de Achterhoek Monitor 2022/2023
                                                   2 Cijfers uit ‘Brede welvaart in de Achterhoek’, 2022, panelonderzoek in opdracht van provincie Gelderland
                                                                                                                                                                1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Klimaat en landelijk gebied onder druk
Ons landelijk gebied staat onder druk door maatschappelijke opgaven als de energietransitie, de woningbouwopgave, de
landbouwtransitie, droogte en herstel van de biodiversiteit. Deze opgaven hebben veel ruimtelijke consequenties; tegelijkertijd
willen wij ons waardevolle coulisselandschap behouden. We moeten groenere keuzes maken in wonen, mobiliteit en landbouw,
passend bij het Achterhoekse DNA. Daarnaast vraagt klimaatverandering van ons andere manieren om energie op te wekken
en onze huizen te verwarmen, met meer aandacht voor circulariteit bij materialen (biobased) in de industrie, de bouw en bij
voedselproductie. Vooral bij de gebouwde omgeving in de Achterhoek zien we een te hoog percentage aan CO2-uitstoot (43%
tegenover 34% landelijk in 2020). 3
                                                             3 Cijfers afkomstig uit Klimaatmonitor 2022 en verwerkt in de Achterhoek Monitor 2022/2023




Aanpak
Met de Regio Deal richten we ons op een integrale aanpak          veerkrachtiger voor de toekomst. Door met elkaar hoger te
van de opgaven, waarin meerdere onderwerpen centraal              springen en krachtiger te landen.
staan die niet los van elkaar gezien kunnen worden. Zo is         De vorige Regio Deal hebben we succesvol afgesloten
onze aanpak voor het brede mkb niet alleen van belang             met tientallen projecten die structureel geborgd zijn en een
voor de economische ontwikkeling, maar verbonden met de           cofinanciering van ruim 70%. Toch is op een aantal thema’s
aanpak op de arbeidsmarkt, duurzaamheid en circulariteit. En      en projecten een doorontwikkeling of verbreding gewenst
is in het verlengde daarvan onze publieke mobiliteitsaanpak       in deze aanvraag (bijvoorbeeld de doorontwikkelingen
weer van invloed op een goede bereikbaarheid van onder            van de aanpak mobiliteit, het Grensland College en de
meer ons mkb, maar zorgt het ook voor een aantrekkelijke          experimenteerregio Kringlooplandbouw). Met deze Regio
woonomgeving en gezonde inwoners. Daarnaast sluiten we            Deal sluiten we ook vraag en aanbod tussen Rijk en regio
met onze aanpak aan bij de opgaven in het landelijk gebied,       beter op elkaar aan, maken we processen voor de toekomst
zoals opgenomen in het regio arrangement, het Gelderse            structureel eenvoudiger en benutten we elkaars kracht en
coalitieakkoord en de ambities van het Rijk.                      expertise optimaal, ook aansluitend bij ander Rijksbeleid.
Om hierop te sturen werken we met elf springplanken die           Voor bijvoorbeeld de springplanken rondom woningbouw,
integraal effect hebben op het versterken van leefbare            energiegemeenschappen en landbouw geldt dat deze niet uit
gemeenschappen (doelgroep inwoners), een toekomst-                bestaande Rijksmiddelen (zoals de Woondeals en gelden voor
bestendige arbeidsmarkt (doelgroep werknemers/werk-               de energietransitie en stikstofaanpak) gefinancierd kunnen
gevers) en een duurzame economie (doelgroep werkgevers/           worden, maar juist een aanvullende of versterkende werking
ondernemers). Samen met het Rijk, de provincie en onze            hierop hebben. Op pagina 9 van deze aanvraag leest u hoe
drie O-samenwerking maken we daarmee de Achterhoek                de aansturing vanuit onze governance is georganiseerd.




                                                                                                        Figuur 1: Relatie tussen urgenties,
                                                                                                        pijlers en springplanken.
                                                                                                                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Sociale innovaties
Voor de structurele borging en integratie passen we               van de samenwerking Rijk-regio en voor het opschalen
in deze Regio Deal veel sociale innovaties toe: vernieuwende      van innovaties naar andere gebieden. En daarnaast voor
proposities (samenwerkingsvormen die meer ondernemer-             het aanpassen van het instrumentarium, zoals beoogd in
schap en minder bureaucratie beogen) om tot maatschappelijke      de springplanken Inclusieve arbeidsmarkt en Bouwen naar
meerwaarde te komen. Enkele voorbeelden zijn onze aanpak          Achterhoekse identiteit. Alle springplanken hanteren een
publieke mobiliteit, zorgcorporaties, innovatie woningbouw,       werkwijze die structureel de koppelkansen met Rijksbrede
energiegemeenschappen en Biobased Achterhoek. We                  opgaven en budgetten versterkt en dragen bij aan het
vragen het Rijk nadrukkelijk om hierin als volwaardig partner     versterken en optimaliseren van andere Rijksdoelen (zoals
(en met haar specifieke expertises) deel te nemen, ook            IZA en Woondeals).
voor de langere termijn. Dit zorgt voor structurele borging




1. LEEFBARE GEMEENSCHAPPEN
Landelijk staan de toegankelijkheid en      plex. Tegelijkertijd koesteren we onze      Doelgroep: inwoners
beschikbaarheid van zorg en woningen        traditie van samenwerken en betrokken-      Doel: We gaan voor een transitie van
onder druk en zijn investeringen in         heid. We willen ervoor zorgen dat           zorg naar gezondheid en een grotere
(harde) infrastructuur steeds minder        iedereen mee kan blijven doen,              (ervaren) gezondheid. We willen een
vanzelfsprekend. Voor een rurale regio      inwoners eigen regie voeren over            dekkend vervoersaanbod creëren voor
als de Achterhoek, met veel kleine kernen   hoe ze zich verplaatsen, welke zorg         iedereen. We willen data benutten en
en een groot buitengebied, is deze          ze krijgen, waar ze wonen en wat ze         maatschappelijk laten renderen. We
druk nog groter. Voorzieningen liggen       digitaal delen. De dorpendeals die de       willen dat er voor alle inwoners een
verspreid en onze ov-verbindingen zijn      provincie Gelderland wil sluiten, passen    passend woningaanbod is, zodat de
dun en uitgestrekt. Inwoners zijn meer      goed bij deze ambitie en willen we dan      leefbaarheid, de voorzieningen en de
dan elders afhankelijk van eigen vervoer.   ook graag benutten.                         woon-werkpendel op een goed niveau
De mobiliteitsopgave is daarmee com-                                                    blijven.




1.1    springplank gezondheid voorop
De Achterhoek versterkt de beweging die vanuit het                geven wij een impuls aan nieuwe
Integraal Zorgakkoord is ingezet: het verbeteren van de           samenwerkingsvormen, zoals zorg-
toegankelijkheid, beschikbaarheid en kwaliteit van zorg.          corporaties (zoals de corporatie in Mariënvelde), en zetten
Vanuit het Integraal Zorgakkoord werken wij aan impactvolle       we in op een gezonde leefomgeving. We zetten sterk in op
transformaties in de zorgsector en domeinoverstijgende            eigen regie en inwonersbetrokkenheid, met initiatieven om
samenwerking. Bij de Regio Deal kiezen we het startpunt van       zo lang mogelijk onafhankelijk van zorg te blijven (zoals zorg
de samenleving en inwoners. In de Achterhoek zijn tal van         op afstand). We werken aan positieve gezondheid, sport,
grotere en kleine initiatieven, waarbij regionale ondersteuning   meedoen en zingeving: door het steunen van projecten van
en uitvoeringskracht op het gebied van organiseren, monitoren     onderop, die een bijdrage leveren aan gezonde Achterhoekers
en financieren essentieel is voor de doorontwikkeling. Daarom     en die gezondheidsverschillen verkleinen.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• De infrastructuur voor (lokale) initiatieven op het gebied van anders organiseren, monitoren en financieren van zorg is
   voor minimaal 5 initiatieven (zoals zorgcorporaties) ondersteund;
• Er is een regionale (digitale) plek ingericht voor inwoners op gebied van eigen regie en ouder worden;
• Er zijn 3 tot 6 innovatiepilots uitgevoerd, zoals ‘zorg op afstand’, de bijbehorende effectmeting op leefbaarheid is uitgevoerd;
• Er is een stimuleringsfonds van waaruit pilots gezonde leefstijl en positieve gezondheid, waaronder sport, zijn gerealiseerd,
   ook op het gebied van het verkleinen van gezondheidsachterstanden van kwetsbare groepen. We sluiten hiermee aan bij
   het landelijke Programma Gezonde Leefomgeving;
• De integratie van regionale data-infrastructuur met een koppeling naar zorg, maatschappij en welzijn is verder ontwikkeld.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
De ervaren gezondheid van Achterhoekers is toegenomen over de volle breedte en gezondheidsachterstanden zijn verminderd.
Achterhoekers scoren beter op de verschillende dimensies van positieve gezondheid. Dit toetsen we aan de hand van onze
Gezondste regio populatiemonitor (met een 0-meting bij de start van de Regio Deal). Voor de structurele borging werken we
in het kader van het IZA aan een bestuurlijke tafel met daarbij uitvoeringstafels en -netwerken. De projecten dienen als impuls
en ter versterking voor dit ecosysteem.
                                                                                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.2    springplank publieke mobiliteitsaanpak
De Achterhoek is de eerste rurale MaaS-regio met een            ritdelen, ov-vangnet, WMO-vervoer
coöperatief gedachtegoed. Om de steeds verder toenemende        en overige taxidiensten. Alles vraag-
vervoersarmoede te verminderen, kosten van het ov-systeem       en aanbod gestuurd, in één regionaal platform, onder de
beheersbaar te houden, inwoners mobiel te houden én het         noemer: Gaon. Er komt een opschaling naar de integratie
vervoer te verduurzamen, pakken we de publieke mobiliteit       van ov en doelgroepenvervoer met onze MaaS-aanpak,
in de Achterhoek anders aan dan in grote steden. We             mobiliteitshubs, aansluitende fietsinfrastructuur, uitbreiding
werken bottom-up, met diverse modaliteiten: ov, deelvervoer,    (deel)modaliteiten en grensoverschrijdende verbindingen.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Integratie ov en doelgroepenvervoer met overige vormen van mobiliteit naar één vervoerssysteem “Publieke Mobiliteit” is
   gerealiseerd;
• Het Gaon-netwerk is met minimaal 30 nieuwe organisaties/ondernemers/overheden/particulieren uitgebreid, het aanbod
   van deelmodaliteiten met 200 items toegenomen. Er zijn 10.000 actieve gebruikers op het Gaon platform (via de Gaon
   app, maar ook via andere MaaS apps);
• Er zijn minimaal 4 nieuwe fysieke Mobiliteitshubs (o.a. busstation Groenlo en treinstation Varsseveld) gerealiseerd;
• Minimaal 4 (grensoverschrijdende) fietsverbindingen zijn nader onderzocht en opgewaardeerd;
• Er is een verbinding met Euregionaal Mobiliteitsplan en Interreg VI gelegd, samen met de Euregio Gronau en Rijn-Waal,
   Emmerich, Bocholt en Kreis Borken.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
We hebben een dekkend netwerk gecreëerd in de Achterhoek, zodat alle inwoners van A naar B kunnen reizen. De
inwonertevredenheid over het (openbaar) vervoersnetwerk in de Achterhoek is gestegen. Met ons MaaS-netwerk zijn we
in onze vorige Regio Deal gestart en door de coöperatieve vorm is de structurele borging voorzien. We zien Gaon als
een voorbeeldproject voor het Rijk om in te participeren en op te schalen naar andere (rurale) regio’s, ook internationaal.
Doorontwikkeling vraagt meerjarige afspraken over samenwerking en financiering bij Rijk en provincie. De verdere uitbreiding
en doorontwikkeling van de Achterhoekse Publieke Mobiliteitsaanpak is belangrijk voor de leefbaarheid, dit kan (en moet)
snel zonder MIRT-procedures. Op termijn kan de financiering komen vanuit de ov-gelden, aangevuld met gelden voor
doelgroepenvervoer.


1.3 springplank Bouwen naar Achterhoekse identiteit
Om onze identiteit, groene karakter en leefbaarheid te          deze kleinere woonprojecten.
behouden zullen we in alle kernen moeten uitbreiden. Dit        Graag nemen we een voortrekkersrol voor het verbeteren
om ontgroening tegen te gaan, voldoende woonaanbod              van het instrumentarium hiervoor. We komen tot een
te houden voor werknemers in ons groeiende mkb en voor          gezamenlijke regionale visie op het proces en de uitvoering
een veranderende demografische samenstelling. Dat vraagt        van kleinere projecten, met onder andere een regionaal loket
vooral om de bouw van kleine projecten, die zeer impactvol      voor de behandeling van kleinere nieuwbouwprojecten. Ook
zijn, maar relatief veel capaciteit en investering vragen. De   onderzoeken we de mogelijkheid die het bedrijfsleven speelt
huidige instrumenten vanuit het Rijk zijn ontoereikend voor     in woningbouw met een pilot mkb-wooncorporatie.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Minimaal 1500 woningen verspreid over de Achterhoek zijn vergund en het proces hiervoor is versneld;
• Minimaal 45 kernen zijn uitgebreid met een kleiner project, waardoor de leefbaarheid is gewaarborgd;
• De bundeling van kleine projecten is gerealiseerd om conceptuele projecten mogelijk te maken.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
De processen in de regio worden op elkaar aangesloten, gemeenten werken hierin samen. Er komt een kosten- en tijdbesparend,
regionaal en permanent, loket om bouwprojecten een eenduidige ingang te bieden en een snelle beoordeling te garanderen.



1.4    springplank DATAgedreven achterhoek
De impact van digitalisering op de samenleving zowel            aan brede welvaart. Er bestaat hier
technologisch als sociaal, wordt vaak onderschat. Tegelijk      al veel ervaring met het toepassen
zijn data, en de toepassing ervan in digitale technieken,       van data. Bijvoorbeeld de keten-
zoals AI, onmisbaar bij de toenemende complexiteit              samenwerking in de zorg (GERDA), slimme mobiliteit (Gaon)
van maatschappelijke vraagstukken. De Achterhoek is             en innovatie van bedrijfs- en productieprocessen (Digital
vanwege demografische druk, de cultuur van innovatie en         Twin). Ook de aanpak van andere belangrijke vraagstukken,
samenwerking dé uitgelezen plek om via datagedreven             zoals de woningbouwopgave, energietransitie, netcongestie
werken nog slimmer en effectiever met elkaar te bouwen          en stikstofreductie kan niet zonder data.
                                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Er zijn minimaal 4 pilots ‘Self-Sovereign Identity’ (SSI) uitgevoerd, waarin Achterhoekse drie-O partners (conform het
   Estlandse model) hun inwoners/leden/cliënten/klanten eigen regie geven over hun data;
• Er is een drie O-datalab en aanpak opgebouwd. Met de expertise uit de Achterhoek Monitor en Datalab GO zijn data nog
   makkelijker en breder beschikbaar gesteld vanuit de drie O-samenwerking;
• Data, digitalisering – en waar mogelijk toepassing AI – zijn in de springplanken Gezondheid voorop, Publieke
   mobiliteitsaanpak, Inclusieve arbeidsmarkt, Bestrijding arbeidsmarktkrapte, Verdienvermogen breed bedrijfsleven en
   Slimme energiegemeenschappen een expliciete component geweest. Hiermee is de integrale aanpak bevorderd;
• Er is een Europese samenwerking in EDIH-verband (European Digital Innovation Hubs) gestart.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
Data rendeert maatschappelijk veel meer dan nu het geval is en wordt in brede zin benut in het bereiken van onze brede
welvaartsdoelen. De Achterhoek is voorloper in de toepassing van data en digitale technieken en doet dit nadrukkelijk in drie
O-verband, samen met werknemers en inwoners. Samen met het Rijk maken we een schaalsprong.




2. TOEKOMSTBESTENDIGE ARBEIDSMARKT
De arbeidsmarkt in de Achterhoek          jongeren    zonder     startkwalificatie
heeft een grotere arbeidsmarktkrapte      en statushouders. Een Leven Lang
dan omliggende regio’s. De regio kent     Ontwikkelen (LLO) is binnen de             Doelgroep: (toekomstige) werknemers
een groot aantal inwoners dat moeite      Achterhoek geen vanzelfsprekendheid.       en werkgevers
heeft om aan te haken bij de reguliere    Veel mkb-ondernemers zijn onvoldoende      Doel: Iedereen die wil werken, kan
dynamiek op de arbeidsmarkt, mede         op de hoogte van mogelijkheden om          werken in de Achterhoek. Daartoe willen
door laaggeletterdheid en beperkte        personeel te behouden en aan te            we onbenut arbeidspotentieel ten volle
digitale vaardigheden. Er is veel         trekken. De cijfers laten een grote        benutten, participatie op de werkvloer
onbenut arbeidspotentieel (ruim 9%        behoefte aan arbeidskrachten met een       verbeteren, regeldruk verminderen
van de bevolking tussen 15 en 75 jaar,    mbo- en hbo-niveau zien. We werken         bij werkgevers, ruimte bieden aan
waarvan bijna de helft uit deeltijders    nauw samen met opleidingsinstituten        asielzoekers en de regionale leercultuur
bestaat die meer willen werken en         om aan de instroomvraag te voldoen.        bevorderen.
30% uit werklozen), waaronder ook




2.1    springplank Inclusieve arbeidsmarkt
In de regionale strategische agenda inclusieve arbeidsmarkt    mogelijkheden van inclusieve technologie
hebben we samen met alle partijen een strategische koers       op de werkvloer, om mensen duurzaam aan
vastgesteld voor een inclusieve arbeidsmarkt. Met deze         werk te helpen en houden. Asielzoekers krijgen
springplank pakken we vier thema’s op die op korte termijn     de mogelijkheid de Nederlandse taal te leren en aan het
een extra impuls behoeven. We brengen de volledige omvang      werk te gaan. Samen met het ministerie van SZW gaan we
van het onbenut arbeidspotentieel in beeld en begeleiden       experimenten uitvoeren rondom belemmerende wet- en
deze doelgroepen naar betaald werk. We benutten de             regelgeving bij de arbeidsparticipatie.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• 400 inwoners uit het onbenut arbeidspotentieel zijn naar duurzaam werk begeleid;
• Er zijn 3 pilots met 10-20 bedrijven om te werken aan digitale vaardigheden en inclusieve technologie op de werkvloer
   uitgevoerd. De opgedane kennis wordt geborgd in een kenniscentrum inclusieve technologie;
• Samen met het Rijk zijn 2 experimenten voor het terugdringen van belemmerende wet- en regelgeving ingezet.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
De kansengelijkheid en deelname aan de arbeidsmarkt zijn in de Achterhoek structureel toegenomen. We borgen de
dienstverlening, programma’s en het kenniscentrum inclusieve technologie binnen de bestaande organisaties.




                                                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2.2     Springplank Bestrijding arbeidsmarktkrapte
Voor de Achterhoek is het door de dubbele vergrijzing extra      Deal) en een toekomstbestendig
lastig jonge medewerkers te werven. Om deze mensen van           hbo in de regio moeten zowel
buiten de Achterhoek aan te trekken moeten we onszelf            werkgevers     als    toekomstige
beter op de kaart zetten als aantrekkelijke regio om te leren,   studenten nog beter bekend raken met het type opleidingen
wonen en werken. Met een meerjarige aanpak verbinden             (AD’s) en werken we aan het laten corresponderen van
we alle loopbaanvraagstukken. Hierbij staat de vraagstelling     diploma’s en curriculum met de Duitse arbeidsmarkt. Met het
van alle betrokken partijen centraal en niet het systeem. We     opleidingsfonds Opijver zetten we in op doelgroepen uit het
sluiten aan op de landelijke ontwikkeling naar één regionaal     mbo en experimenteren we, in lijn met ideeën bij het ministerie
leerwerkcentrum per arbeidsmarktregio. We focussen op            OCW, om de inkomensval die tijdens opleidingstrajecten kan
kraptesectoren techniek, zorg en onderwijs, zorgen voor meer     optreden te dempen met een inkomensfonds en transitie-
kansengelijkheid en een toekomstbestendige leercultuur. Voor     inkomen tijdens omscholingstrajecten voor inwoners die van
de doorontwikkeling van het Grensland College (vorige Regio      niet werk naar werk bewegen.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Er zijn 5.000 loopbaanontwikkelingsvraagstukken opgepakt en pilots met 30 mkb-bedrijven ter bevordering van de
   leercultuur uitgevoerd;
• Vanuit Opijver is de pilot inkomensval tijdens opleidingstrajecten uitgevoerd. Daarnaast is met Opijver ingezet op een
   nieuwe doelgroep benadering. De deelname van kandidaten met een opleiding tot mbo-niveau 3 en hbo-niveau 5/AD’s is
   met 20% toegenomen;
• Met het oog op de 3 kraptesectoren zijn uitgevoerd: minimaal 4 pilots ter bevordering van snelheid en wendbaarheid van
   werknemers en werkzoekenden, 2 pilots op het behouden van medewerkers en een 4-jarig stimuleringsprogramma voor
   leerlingen, studenten en zij-instromers;
• Het Grensland College is doorontwikkeld. Daarnaast zijn verschillende sessies met Duitse partners om waar mogelijk tot
   gezamenlijke aanpak te komen gehouden.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
Er is een aantoonbare ontwikkeling te zien bij werkgevers en werknemers op het gebied van een leercultuur in de regio (met
een toename van 5% van de beroepsbevolking die jaarlijks investeert in persoonlijke ontwikkeling aan het einde van deze
Regio Deal, en een toename van 10% van de beroepsbevolking na 10 jaar). Deze ontwikkeling wordt voor de structurele
borging al ingezet in het onderwijs, waarbij wij ook ouders betrekken om de doelstelling te bereiken. We monitoren alle
opbrengsten, zorgen we voor opschaling en voor borging binnen de staande organisaties.


3. Duurzame economie
We zullen in de breedte van onze           ook qua verdienvermogen toekomst-
Achterhoekse economie radicaal anders      bestendig blijven (maatschappelijk en
moeten omgaan met grondstoffen,            economisch rendement). Een belang-
producten en energie om milieudruk         rijke oplossingsrichting is het gebruik van
te beperken en klimaatverandering          natuurlijke hulpbronnen, zoals bio-
tegen te gaan. Niet alleen wetgeving       grondstoffen in woningbouw. Ook de            Doelgroep: werkgevers/ondernemers
rondom CSRD, maar ook eisen van            energietransitie vraagt van ons anders        Doel: Een duurzaam verdienvermogen
consumenten en bedrijven waaraan we        denken, organiseren en handelen; we           voor ondernemers in de Achterhoek.
toeleveren vragen daarom. Het is vooral    staan de komende jaren voor de uitdaging      Om onze concurrentiekracht te ver-
een zaak van voldoende concurrentie-       een duurzame energievoorziening te            groten, klimaatverandering tegen te
kracht behouden. Voor een duurzame         ontwikkelen binnen de beperkingen van         gaan en ons landelijk gebied in stand
economie is digitaliseren, vergroenen,     de huidige infrastructuur. Daarnaast          te houden en te verbeteren, willen we
innoveren en aantrekkelijk werkgever-      vragen Europese en nationale doelen           onze bedrijvigheid (bouw, landbouw
schap nodig. Transities moeten versneld    voor natuur, water en klimaat om              en andere industrie) de komende jaren
en verbreed worden, zodat bedrijven        verandering in het landelijk gebied.          verder innoveren.



3.1 Springplank Verdienvermogen breed bedrijfsleven
De Achterhoek is een economisch krachtige, innovatieve           verdienvermogen te ontwikkelen voor                   d e
regio met een bovengemiddeld groeiende arbeids-                  Achterhoek. Voortbouwend op onze
productiviteit, maar dit staat onder druk. De uitdaging is       actieve ecosysteem-ontwikkeling van de af-
om met de innovatieve en leidende koplopers en de hoge           gelopen jaren (en op projecten waarin bedrijven al samen
organisatiegraad van bedrijven als basis, ook in het ‘peloton’   innoveren zoals 3D-printen, Fieldlab Digital Twin, mkb-deal
van mkb-bedrijven te komen tot innovatie en transitie. Om zo     en de innovatiecentra) zetten we ons in voor een toekomst-
in de volle breedte van het bedrijfsleven toekomstbestendig      bestendig verdienvermogen van het brede bedrijfsleven.
                                                                                                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Verbetering van het vestigingsklimaat gerealiseerd, door samen met de top-25 leidende bedrijven en hun toeleverende
   partners in de keten verbeteringen te agenderen en te realiseren;
• In lijn met het advies van het comité voor ondernemerschap en de Actieagenda mkb-dienstverlening is ingezet op de
   versterking van (deelname aan en effectiviteit van) ondernemersgemeenschappen en het verbeteren van (vraaggerichte)
   ondernemersdienstverlening. Dit is bereikt via ons open innovatiesysteem door: completering van innovatiecentra de
   Marke, Steck, SHII, CIVON en innovatie in de bouw, de uitbreiding van samenwerking in het hoger onderwijs (HAN, Saxion,
   Westfälische Fachhochschule Bocholt), jaarlijks 5-10 interventies op de verbetering van de dienstverlening; extra inzet
   van innovatiemakelaars, en een brede voucheraanpak Artificial Intelligence (bereik van 120+ bedrijven uit het ‘peloton’);
• Het economisch profiel van de Achterhoek als aantrekkelijke en op innovatie en ontwikkeling gerichte (werk)regio is via
   ons SmartHub-netwerk en onze marketingcampagne Onverwachte Hoek versterkt (substantieel hoger bereik dan huidige
   1,5 miljoen views jaarlijks, 5000 volgers en circa 200 aangesloten bedrijven);
• Op basis van lessons learned is verder geïnvesteerd in capaciteit (netwerkmakelaar) over de grens. Zowel qua
   vestigingsklimaat, open innovatiesysteem als economische profilering. Naast Kreis Bocholt is dit ook met andere Duitse
   grensgemeenten gedaan.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
Er is een substantieel grotere deelname van zowel kleine bedrijven in de maakindustrie als het brede mkb aan projecten,
instrumenten en interventies die innovatie en transitie stimuleren in de Achterhoek (streven van bereik onder ‘peloton’ van 23%
op vouchers, en 40% in leerkringen - nu worden die percentages juist onder ‘koplopers’ bereikt). En een significante toename
in de volle breedte van het bedrijfsleven op transities digitaliseren, vergroenen, innoveren en aantrekkelijk werkgeverschap,
en daarmee verdienvermogen.



3.2     Springplank biosbased achterhoek
In de Achterhoek ontwikkelen we een zelfstandige circulaire en   ecologisch en ruimtelijk waarde
natuurinclusieve biobased (land)bouw- economie. Zo kunnen        toevoegt aan de regio. Voor een
we overstappen naar minder CO2-intensieve grondstoffen           aantal locaties brengen we in beeld
en kan CO2 langjarig worden vastgelegd. In de vezelketen is      hoe teeltsystemen kunnen bijdragen aan gebiedskenmerken
een start gemaakt met mogelijke teelten en de verwerking en      en specifieke opgaven zoals natuurherstel, aanpak
toepassing daarvan in de bouw. Deze ketenaanpak gaan we          droogte en verbetering biodiversiteit en waterkwaliteit.
opschalen door meer volume in vezelaanbod en vraag naar          Voor de regionale economie brengen we in kaart welke
bouwmaterialen te ontwikkelen. Een belangrijke stap is om        kansen de grondstoffentransitie naar een biobased (land)
ook de boeren en bouwers in het peloton aan te haken. Tegelijk   bouwecosysteem biedt om nieuwe bedrijvigheid te creëren;
werken we aan een duurzame inpassing die economisch,             we jagen investeringen daartoe aan.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Er is in de Achterhoek een vezelketen met 500 ha vezelteelt in 2026 gerealiseerd die de landschappelijke kwaliteiten van
   de Achterhoek versterkt (het landelijke opschalingsplan gaat uit van 1000 ha in 2030 per regio);
• Kennis- en leerprogramma’s die organisaties stimuleren om hun bestaande werkwijze, opdrachtgeverschap en bedrijfs-
   voering aan te passen zijn ontwikkeld;
• Toegenomen bewustwording, kennis en inzicht bij particulieren, gemeenten, woningcorporaties en bedrijven is bereikt
   door innovaties, voorbeeldprojecten, kenniskringen en publiekscampagnes;
• Sociaaleconomische verkenning uitgevoerd om inzicht te krijgen welke activiteiten (bijvoorbeeld een vezel coöperatie,
   productie van plaatmateriaal en bedrijvigheid rondom nieuwe verwerkingsmethodes of biocomposieten) kansrijk zijn en
   wat daarvoor nodig is. Er is uitgezocht hoe dit bijdraagt aan brede welvaart;
• Met kennis van nieuwe teelten en bijdragen aan biodiversiteit, natuur, klimaat en landschappelijke kwaliteit zijn nieuwe
   bestaans- en verdienmodellen en nieuwe biobased (woning)bouwconcepten ontwikkeld.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
60 tot 70% van materialen voor isolatie in renovatie- en verduurzamingsmarkt is biobased. Omdat we hier met de
woningbouwcorporaties gezamenlijk op inzetten ligt dit ruim boven de landelijke doelstelling van 30% voor 2030.
Het aandeel biogrondstoffen in de bouw is in 2030 toegenomen met 30% (aansluitend op de landelijke doelstelling), waarbij het
regionaal vooral de mkb-bedrijven in bouw zijn die de omslag samen moeten maken. Het biobased (land)bouw ecosysteem
draagt bij aan de regionale economie door nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid. Alle ontwikkelingen hebben tot regionale
afspraken geleid voor het aandeel biobased bouw in onder andere de Woondeal en andere bouwprojecten.




                                                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>3.3      Springplank innovatieve woningbouw
Voor de woningbouw zijn er (net als in de rest van Nederland)      we productmarktcombinaties in kaart,
grote uitdagingen op het gebied van betaalbaarheid, ver-           waardoor we weten welke vormen van
snelling en verduurzaming. Een voordeel voor de                    bouwen toepasbaar zijn bij welke doel-
Achterhoek is dat hier een innovatieve industrie met veel          groepen en welk type woningen. We
bouwondernemingen bestaat. Maar waar innovatieve                   maken regionale afspraken over de aantallen woningen
bedrijven vaak voor grote producties gaan, hebben gemeenten        die we ‘anders’ gaan bouwen (biobased/conceptueel/
juist kleinschalige uitrol van innovatieve bouwconcepten           flex) en komen tot een regionale aanpak van hernieuwd
en -methoden voor ogen. Daarom bouwen we aan een                   opdrachtgeverschap voor verbeterde samenwerking. Primair
innovatiehotspot waardoor bedrijven en opdrachtgevers              richten we ons daarbij op bouwers, opdrachtgevers,
meer de handen ineen kunnen slaan. Daarnaast brengen               gemeenten en corporaties, en de inwoner als eindgebruiker.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Minimaal 65 partijen zijn met elkaar in gesprek geweest over innovatieve bouw en weten hun weg te vinden tussen de
   projecten en processen in de regio;
• Minimaal 150 woningen zijn gebouwd in voorbeeldprojecten om tot de juiste werkwijze te komen;
• Minimaal 8 innovatieprojecten zijn gestart met kruisbestuivingen van verschillende sectoren;
• Vanaf 2025 worden nieuwbouwplannen vergund met minimaal 30% innovatieve woningbouw.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
Er is een innovatiehotspot, waarbij het proces in de regio dusdanig is ingericht dat de partijen die betrokken zijn bij de
woningbouw voortdurend met elkaar kunnen spreken over innovatieve (proces-) vraagstukken. Dit open innovatiesysteem
wordt gestuurd vanuit de bouw en betrokken branches en dient als voorbeeld voor verdere opschaling naar andere regio’s
(onder andere met Stichting Pioneering Twente) en landelijk niveau.




3.4      Springplank slimme energiegemeenschappen
Het huidige elektriciteitsnet in de Achterhoek is niet ingericht   gaat blokkeren. We ontwikkelen
op de verduurzaming en elektrificatie zoals die zich nu in de      lokale, collectieve en vernieuwende
maatschappij afspeelt. Het gevolg daarvan is dat er onvoldoende    oplossingen om de energietransitie
capaciteit in het Achterhoekse stroomnet is, verduurzaming         te versnellen. We gebruiken buurtinitiatieven en versterken
vertraging oploopt, stagnatie van bedrijfsontwikkeling en          participatie met coöperatieve oplossingen. We ontwikkelen
economische ontwikkeling in de regio. Daarom werken we aan         energiegemeenschappen met scenario’s voor oplossingen
een regionale omslag in de energietransitie. We versterken         op verschillende functiegebieden (van wonen, landbouw en
het lokale organiserend vermogen om met bedrijven en               bedrijventerreinen tot mobiliteit en duurzame opwekking,
agrariërs te voorkomen dat netcongestie de verduurzaming           zowel groot- als kleinschalig).

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• Aanpak gemaakt en verduurzamingsmaatregelen bij minimaal 200 bedrijven en 5-10 bedrijventerreinen zijn doorgevoerd;
• Energie hubs (inclusief bovenregionale kennisdeling) zijn gerealiseerd;
• 2 tot 4 (deel)experimenten met lokale, collectieve oplossingen uitgevoerd;
• Scenario’s ontwikkeld voor energiegemeenschappen, waarvan 3 gerealiseerd. Eén daarvan is een innovatieve
   energiegemeenschap met oplossingen voor delen van (virtuele) capaciteit om de onbalans in duurzame energieproductie
   en consumptie aan te pakken, waarvoor ruimte in regelgeving nodig is. Dit gaat om oplossingen voor ‘wetcongestie’;
• Concrete handelingsperspectieven gemaakt voor energiebesparing en (gezamenlijk) gebruik van lokaal opgewekte
   duurzame energie voor inwoners, bedrijven en bedrijvenparken;
• Grensoverschrijdende energiegemeenschappen om opwek, opslag en gebruik over en weer te optimaliseren zijn verkend.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
Groei van het aandeel regionaal duurzaam opgewekte energie en hogere regionale benuttingsgraad, met een betaalbare
en betrouwbare energievoorziening. Beperkingen door netcongestie zijn geminimaliseerd door slim delen en beter benutten
van beschikbare infrastructuur. Voor de structurele borging is een coöperatief model ontwikkeld voor energievoorziening,
gebaseerd op lokale duurzame productie; en smart energiehubs gericht op leveringszekerheid en betaalbaarheid. Investeringen
in energietransitie vloeien terug naar de regionale economie.




                                                                                                                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3.5 Springplank toekomstige landbouw & duurzame voedeselsystemen
Grote regionale projecten zoals Kunstmest Vrije Achterhoek         in de landbouw te kunnen maken.
en agro-innovatiecentrum De Marke zijn afgerond, maar              Opgedane inzichten worden ingezet
voor de grote maatschappelijke opgaven en recente                  voor op de praktijk afgestemd
ontwikkelingen rondom stikstof, derogatie en de Kaderrichtlijn     beleid en instrumentarium. Zo wordt
Water (KRW) zijn nieuwe experimenten en innovatieprojecten         bijgedragen aan de gebiedsgerichte
nodig. Gebruikmakend van de ervaringen die zijn opgedaan           aanpak van de provincie. Een voorbeeld van zo’n
als experimenteerregio voor de landbouw ontwikkelen we             ontwikkeling is doelsturing waarmee eerste experimenten
deze door naar handelingsperspectieven voor agrarische             met het Markemodel zijn gedaan. Nieuwe onderdelen zoals
ondernemers. De kennis en ervaring wordt toegespitst op de         aanpak droogte worden ingebracht, om uitwerking van die
concrete praktijk in de Achterhoek, die zich kenmerkt door         maatregelen te vertalen naar bedrijfsplannen. Voor nieuwe
kleinschalig landschap met zandgronden die sterk afhankelijk       kennisvragen en ondersteuning van beleidsontwikkeling
zijn van regenwater. De ondernemers weten wat werkt en met         komen er nieuwe projecten, zo mogelijk in samenwerking met
de (boeren)netwerken ontwikkelen en delen we innovaties            andere regio’s. De uitdaging is om de regionale ketenaanpak
en oplossingen van ‘onderop’. We richten ons niet alleen           op te schalen, met aandacht voor de economische,
op innovatie, maar juist op brede toepassing om de transitie       ecologische en ruimtelijke duurzaamheid.

Welke sprongen maken we? (resultaten korte termijn looptijd Regio Deal)
• 4 tot 8 boerenexperimenten ondersteund met kennis, waarvan resultaten benut zijn voor handelingsperspectieven en
   oplossingsrichtingen voor overheden, kenniskringen en onderwijs;
• Klimaatneutrale bedrijfsvoering melkveehouderij ontwikkeld, door natuurinclusieve landbouw, technische oplossingen of
   aanpassing van dier en voeding. In het verlengde van de aanpak op bedrijfsniveau is gebiedsgericht uitgewerkt hoe de
   landbouw een bijdrage aan de lokale energietransitie kan leveren;
• Realisatie van mineralenkringloop voor een gezonde bodem met een Achterhoeks bouwplan (onderzoek nitraat,
   waterkwaliteit, droogte, bodemverbetering en biodiversiteit);
• Proeftuin gestart voor beeksystemen waarin verschillende aspecten in beekdalen aan de orde komen, zoals waterkwaliteit,
   vezelgewassen en relatie met natuur en bijdrage biodiversiteit.

Hoe landt dit en wat is het effect? (resultaten lange termijn en borging)
Meer agrarische ondernemers zijn aangesloten op de (boeren)netwerken, experimenten en praktijkproeven. Voor de lange
termijn zijn er concrete handelingsperspectieven voor agrarische ondernemers om de omslag te maken naar een duurzame
bedrijfsvoering met goed verdienmodel; en concrete oplossingen voor (provinciale) overheden voor de integrale gebiedsgerichte
aanpak stikstof, klimaat, water, bodem, natuur en biodiversiteit. Voor de structurele borging is de aanpak verschoven naar een
opgavegerichte benadering. Experimenten en praktijkproeven worden samen met het verbonden netwerk van kennispartners
en andere stakeholders in het gebied ingericht. Deze manier van werken heeft vertrouwen en draagvlak opgeleverd en is van
belang voor de toekomstbestendigheid.


Governance: organisatie en samenwerking
Sinds 2018 werkt de Achterhoek op een unieke manier samen:         wordt daarbij op inhoud gevoed door de zes thematafels. De
ondernemers, maatschappelijke organisaties, provincie en           formele, juridische verantwoordelijkheid ligt bij het algemeen
gemeenten nemen in gelijkwaardigheid besluiten. Deze gover-        bestuur van de Regio Achterhoek (met de toetreding van
nance heeft de Achterhoek reeds aanzienlijk versterkt. Onze        Montferland per 1 januari 2024 zijn dit acht gemeenten). De
Achterhoek Board neemt besluiten over de volle breedte van         Regio Achterhoek/8RHK ambassadeurs levert capaciteit
de sociale en ruimtelijk-economische agenda, die gestoeld          voor financiële en inhoudelijke ondersteuning, advisering,
is op de Sustainable Development Goals en brede welvaarts-         monitoring en verantwoording. De organisatie heeft een vaste
doelen: onze Achterhoek Visie 2030. De Achterhoek Raad, het        structuur van medewerkers en financiering vanuit de gemeen-
verbindstuk met fracties uit alle Achterhoekse gemeenten geeft     schappelijke regeling, zodat processen ook na afloop van deze
richting aan onze visie en uitvoeringsplan en stelt deze vast.     Regio Deal geborgd zijn. De samenwerking met het Rijk vindt
In onze zes thematafels hebben ruim 150 partners zitting,          plaats in Rijk-Regio overleggen. In lijn met het rapport Elke
samen zetten zij de inhoudelijke lijnen en acties die nodig zijn    Regio Telt!, het denken en handelen als één overheid en de
uit. Hiermee is het draagvlak voor de Achterhoek Visie 2030,       stappen die het ministerie van BZK reeds zet willen we met
onze uitvoeringsagenda en deze Regio Deal aanvraag groot.          het Rijk stappen zetten voor een ‘Rijkshub’ in de Achterhoek
Vanuit alle thematafels is meegewerkt aan de totstandkoming        waar verschillende overheidslagen met elkaar samenwerken.
van deze Regio Deal aanvraag. Het blijft echter een aandachts-     Binnen het landsdeel Oost-Nederland vinden regelmatig
punt om onze ruim 300.000 inwoners goed mee te nemen in            kruisbestuivingen plaats vanuit het netwerk Kracht van Oost
de ontwikkelingen en projecten vanuit de Achterhoek en de          (provincies Gelderland, Overijssel en alle inliggende regio’s),
Regio Deal. Hier willen we met communicatie en de bottom-up        om meekoppelkansen te creëren en schaalsprong te maken.
aanpak in meerdere projecten veel aandacht aan besteden.           In de ‘dealmakersfase’ onderzoeken we met de omliggende
De aansturing en inhoudelijke eindverantwoordelijkheid van de      regio’s en onze Duitse partners welke concrete mogelijkheden
Regio Deal ligt bij de Achterhoek Board. De Achterhoek Board       er zijn om elkaar in de uitvoering verder te versterken.
                                                                                                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Financiën
We vragen het Rijk om een bijdrage in middelen en/of          landbouwtransitie, MIRT-gelden en het Nationaal groeifonds.
menskracht en expertise. In totaal vragen we het Rijk om      We zijn ons bewust van de omvang van de aanvraag, maar
34,6 miljoen euro bij te dragen aan een gezamenlijke Regio    doen dit in de wetenschap dat veel middelen vanuit het
Deal Achterhoek, voor een looptijd van 3,5 jaar. Provincie    Rijk tot nu toe nauwelijks landen in de Achterhoek. Daarbij
Gelderland en de Achterhoek dragen gezamenlijk minimaal       constateren we een sterke wil en behoefte bij alle partners in
35,4 miljoen euro bij. De totstandkoming van deze aanvraag    onze regio om een krachtige samenwerking en cofinanciering
is nadrukkelijk getoetst aan de aansluiting op andere         met het Rijk aan te gaan.
fondsen, zoals de Woondeals, middelen voor de energie- en


                                                                                 Kosten                 Rijk              Regio

  1. Leefbare gemeenschappen                                                          27,2              13,6                13,6
  1.1 Gezondheid voorop                                                                6,2
  1.2 Publieke mobiliteitsaanpak                                                      16,7
  1.3 Bouwen naar Achterhoekse identiteit                                              3,2
  1.4 Datagedreven Achterhoek                                                          1,1
  2. Toekomstbestendige arbeidsmarkt                                                  18,4                9,2                 9,2
  2.1 Inclusieve arbeidsmarkt                                                          4,5
  2.2 Bestrijding arbeidsmarktkrapte                                                  13,9
  3. Duurzame economie                                                                18,4                9,2                 9,2
  3.1 Verdienvermogen breed bedrijfsleven                                              3,5
  3.2 Biobased Achterhoek                                                              2,9
  3.3 Innovatieve woningbouw                                                           5,7
  3.4 Slimme energiegemeenschappen                                                     4,2
  3.5 Toekomstige landbouw & duurzame voedselsystemen                                  2,1
  Governance                                                                           4,7                1,3                 3,4
  Monitoring en verankering sociale innovatie                                          0,5
  Organisatie en overhead (3%) voor uitvoering Regio Deal                              4,2
  Subtotaal exclusief btw                                                             68,7              33,3                35,4
  Btw BCF (schatting obv vorige deal 4%)                                               1,3               1,3
  TOTAAL incl btw bcf                                                                 70,0              34,6                35,4



                                                             Tabel: financiën per pijler en springplank; bedragen in miljoenen euro’s




Ondertekening




Mark Boumans 					                                              Helga Witjes
Voorzitter Achterhoek Board en Regio Achterhoek		               Gedeputeerde provincie Gelderland




Mirjam Koster-Wentink		              			Koen Knufing
Vicevoorzitter Achterhoek Board					Vicevoorzitter Achterhoek Board
Namens de maatschappelijke organisaties			 Namens de ondernemers
                                                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>