<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Voorstel tot:
     1. het instemmen met de ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 van de GR
          Laborijn en het afzien van het indienen van een zienswijze;
     2. het instemmen met de eerste begrotingswijziging 2024 van de GR Laborijn en het afzien van
          het indienen van een zienswijze;
     3. het kennisnemen van de jaarstukken 2023 en de eerste kwartaalrapportage 2024 van de GR
          Laborijn.
                                              AAN DE RAAD
Samenvatting
Op 17 mei 2024 heeft het Dagelijks Bestuur van Laborijn de ontwerpbegroting 2025 en
meerjarenraming 2026-2028 aan de raden van de deelnemende gemeenten aangeboden. Eerder dit
jaar heeft Laborijn door middel van de kadernota informatie verstrekt over de financiële en
beleidsmatige kaders die voor de begroting 2025 van belang zijn. De gemeenteraden van Aalten en
Doetinchem hebben hierop een zienswijze ingediend en daarmee invloed uitgeoefend op het
begrotingsproces. Bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2025 van de GR Laborijn is rekening
gehouden met de uitgangspunten die zijn meegegeven door de raden van Aalten en Doetinchem. De
begroting geeft inzicht in de wijze waarop Laborijn het komende jaar uitvoering geeft aan de
Participatiewet, de Wet inburgering 2021 en de Wet sociale werkvoorziening. Met dit voorstel wordt
geadviseerd om in te stemmen met de ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 van de
GR Laborijn en af te zien van het indienen van een zienswijze.
Naast de ontwerpbegroting en meerjarenraming heeft Laborijn ook de eerste begrotingswijziging 2024
aangeboden aan de raden. De begroting 2024 is bijgesteld op basis van actuele ontwikkelingen en dit
leidt tot een gewijzigde gemeentelijke bijdrage. Met dit voorstel wordt geadviseerd om in te stemmen
met de eerste begrotingswijziging 2024 van de GR Laborijn en af te zien van het indienen van een
zienswijze. Daarnaast zijn ter kennisgeving de jaarstukken 2023 en de eerste kwartaalrapportage
2024 aan dit voorstel toegevoegd.
Inleiding
De gemeente Aalten heeft de uitvoering van de Participatiewet, de Wet inburgering 2021 en de Wet
sociale werkvoorziening ondergebracht bij de gemeenschappelijke regeling Laborijn. Als onderdeel
van de planning & control cyclus heeft Laborijn eerder dit jaar de kadernota 2025-2028 aangeboden
aan de raden. De gemeenteraden van Aalten en Doetinchem hebben daarop onderstaande
eensluidende zienswijze kenbaar gemaakt.
Beide gemeenteraden geven de zienswijze mee, dat bij de samenstelling van de begroting 2025 en
meerjarenraming 2026-2028:
     a. de focus van Laborijn op haar kerntaak ligt: Laborijn is er om iedere inwoner te helpen aan
          betaald werk en als dat (nog) niet lukt hem/haar te ondersteunen bij het participeren in de
          samenleving. Laborijn heeft daarbij de taak het beheersen en waar mogelijk terugdringen van
          het uitkeringsvolume;
Pagina 1 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    b. het uitgangspunt dat de uitvoeringskosten zoveel mogelijk beperkt moeten worden onverkort
         van toepassing blijft. Er komt geen nieuw beleid als dat tot toename van de uitvoeringslasten
         leidt;
    c. het uitgangspunt indexatie van het huidige beschikbare re-integratiebudget gehandhaafd
         blijft;
    d. ten behoeve van de gevolgen hiervan, scenario’s uitgewerkt worden op basis waarvan
         inhoudelijke keuzes gemaakt kunnen worden met betrekking tot het niveau van
         dienstverlening.
Laborijn heeft vervolgens, in de vertaling van de kadernota 2025-2028, de ontwerpbegroting 2025 en
meerjarenraming 2026-2028 opgesteld in lijn met deze zienswijze. Deze stukken zijn op 17 mei 2024
aangeboden aan de gemeenteraden. Met dit voorstel wordt geadviseerd om in te stemmen met de
ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 van de GR Laborijn en af te zien van het
indienen van een zienswijze.
Naast de ontwerpbegroting en meerjarenraming heeft Laborijn ook de eerste begrotingswijziging
2024 aangeboden aan de raden. De begroting 2024 is bijgesteld op basis van actuele ontwikkelingen
en dit leidt tot een gewijzigde gemeentelijke bijdrage. Met dit voorstel wordt geadviseerd om in te
stemmen met de eerste begrotingswijziging 2024 van de GR Laborijn en af te zien van het indienen
van een zienswijze. Daarnaast zijn ter kennisgeving de jaarstukken 2023 en de eerste
kwartaalrapportage 2024 aan dit voorstel toegevoegd.
Beschrijving beleidsterrein inclusief toepasselijke regelgeving
De GR Laborijn is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet, Wet sociale
werkvoorziening en de Wet Inburgering 2021.
Inhoudelijke toelichting op het voorstel
1.1 De ontwerpbegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 zijn opgesteld in lijn met de
    zienswijzen van de raden
    Bij het opstellen van de begroting en meerjarenraming is rekening gehouden met de standpunten
    van de gemeenteraden. Zo sluit de uitwerking van de begroting aan bij de opdracht aan Laborijn.
    Dit betreft het helpen van inwoners aan betaald werk en als dat (nog) niet lukt hen te
    ondersteunen bij het participeren in de samenleving. Laborijn heeft daarbij de taak het beheersen
    en waar mogelijk terugdringen van het uitkeringsvolume. Daarnaast heeft Laborijn bij het opstellen
    van de ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 opvolging gegeven aan het
    verzoek van de gemeenten tot beheersing van de uitvoeringskosten en het indexeren van de
    huidig beschikbare re-integratiebudgetten. Het niveau van dienstverlening gericht op de
    ontwikkeling van inwoners is hiermee in overeenstemming gebracht. Het doel was om de
    uitvoeringkosten zoveel mogelijk te beperken en de gemeentelijke bijdragen niet verder te laten
    stijgen dan strikt noodzakelijk. Om dit te bereiken zijn er op ambtelijk en bestuurlijk niveau vanuit
    inhoudelijke scenario’s bespaarmaatregelen gekozen ten aanzien van het niveau van
    dienstverlening. Deze maatregelen zijn zowel financieel als tekstueel verwerkt in de
    ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028.
1.2 De ontwerpbegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 van Laborijn voldoen aan de eisen
    die zijn gesteld in de gemeenschappelijke regeling
    De begroting geeft weer hoe Laborijn de doelstellingen in de betreffende periode wil realiseren en
    welke middelen daarvoor worden ingezet. Daarmee voldoet de begroting aan de vereisten die in
    de gemeenschappelijke regeling zijn vastgelegd.
1.3 Met de gekozen inhoudelijke besparingsmaatregelen kan Laborijn met de beschikbare budgetten
    nog steeds haar opdracht blijven uitvoeren ondanks het toenemend aantal te bedienen inwoners
    De opdracht en taak van Laborijn neemt toe voor wat betreft het aantal te bedienen inwoners. Nu
    groei in de uitvoeringscapaciteit financieel niet mogelijk is zijn er, om toch alle inwoners te
    bedienen, keuzes gemaakt in de intensiteit van de dienstverlening. Dit betekent dat de
    dienstverlening voor een deel van de inwoners wordt beperkt. Het betreft de volgende concrete
    inhoudelijke besparingsmaatregelen:
Pagina 2 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   -   Het geleidelijk afbouwen van jobcoaching na plaatsing van inwoners met langdurige
       loonkostensubsidie bij een reguliere werkgever. In plaats van het structureel aanbieden van
       jobcoaching aan alle inwoners uit de doelgroep worden er beleidskaders ontwikkeld om deze
       begeleiding efficiënter in te zetten. Daarbij wordt gekeken naar voorbeelden vanuit andere
       organisaties, zoals het jobcoaching protocol van het UWV. Er blijft ruimte voor maatwerk en er
       komt meer aandacht voor het faciliteren van werkgevers om de begeleiding, na afloop van
       jobcoaching door Laborijn, zelf te kunnen bieden.
   -   Het anders en minder ondersteunen van een deel van de inwoners met
       bijstandsondersteuning in hun ontwikkeling. Vanaf 2025 hebben alle inwoners nog steeds een
       actief traject, maar het traject bij Laborijn zal voor een deel van de inwoners afnemen in
       intensiteit en er zal meer worden overgedragen aan andere partners in het Sociaal Domein.
       Over het algemeen betreft het de inwoners die langer dan acht jaar bijstandsondersteuning
       ontvangen en/of geïsoleerd leven (trede 1 participatieladder). Hierbij wordt er een uitzondering
       gemaakt voor jongeren in de leeftijd tot 27 jaar. Laborijn draagt zorg voor een warme
       overdracht naar de samenwerkingspartijen in het Sociaal Domein. In Aalten is er sinds mei
       2022 een actieve samenwerking tussen Laborijn en Figulus voor deze doelgroep met een
       grote afstand tot de arbeidsmarkt. Afspraken zijn vastgelegd in het Participatiepact. Figulus
       werkt met deze inwoners aan activering, ontwikkeling, zelfregie en zelfredzaamheid.
   -   Het versoberen van het inburgeringsprogramma naar het wettelijk minimum kader voor
       gezinsmigranten. Gemeenten hebben een beperktere rol bij de inburgering van
       gezinsmigranten, dan bij asielstatushouders. Voor gezinsmigranten geldt dat zij de
       weloverwogen keuze hebben gemaakt om naar Nederland te verhuizen om zich te vestigen bij
       hun referent. Zij hebben zich voorbereid op hun komst en verplichtingen in Nederland. Zij
       beschikken over het netwerk van de partner die al geworteld is in de Nederlandse
       samenleving. Ondanks hun andere startpositie, vindt de overheid het belangrijk dat
       gezinsmigranten gedurende hun inburgeringstraject steun en begeleiding krijgen. Laborijn zal
       zich beperken tot het uitvoeren van de taken waarvoor zij wettelijk verantwoordelijk is. Tot het
       moment van de totstandkoming van deze begroting biedt Laborijn extra ondersteuning aan
       gezinsmigranten. Zo worden zij begeleid naar werk en worden er extra participatietrajecten
       aangeboden aan kwetsbare gezinsmigranten. Als gevolg van de voorgenomen maatregel zal
       het proces strakker en efficiënter worden ingericht, met focus op het essentiële en het
       minimaal noodzakelijke. Het effect op de dienstverlening voor gezinsmigranten is dat deze
       merkbaar vermindert.
   -   Het verminderen van de intensiteit van de begeleiding voor Wsw-medewerkers extern
       werkzaam bij reguliere werkgevers vanuit Laborijn als werkgever. De caseload van de
       jobcoaches wordt verhoogd van 50 naar 60 te begeleiden werknemers. Dit betekent dat er
       minder intensieve aandacht aan deze werknemers kan worden gegeven. Laborijn heeft voor
       deze doelgroep de werkgeversrol. Het kadernota-uitgangspunt dat alle Wsw-medewerkers
       een actueel Individueel Ontwikkelingsplan (IOP) hebben, blijft van kracht.
   -   Het sluiten van de WLC-locatie in Ulft en deze activiteiten op andere locaties toe te voegen.
       Bij de inventarisatie van mogelijke besparingsmogelijkheden is gekeken naar het
       terugbrengen van het aantal uitvoeringslocaties en het (meer) centraliseren van activiteiten.
       Deze maatregel voorziet in het per 1 januari 2025 sluiten van de uitvoeringslocatie in Ulft. De
       activiteiten worden vanaf dat moment op de locaties Aalten en Doetinchem ondergebracht.
       Het betreft hoofdzakelijk het aanbieden van intern beschut werk aan Wsw-medewerkers. Op
       dit moment zijn hier 29 medewerkers werkzaam. Van deze medewerkers zijn er 22
       woonachtig in de gemeente Oude IJsselstreek. De overige medewerkers komen uit Aalten,
       Bronckhorst, Doetinchem en Montferland. Sluiting heeft tot gevolg dat deze medewerkers
       weliswaar nog steeds een passende beschutte werkplek wordt geboden, maar niet langer op
       de voor hen vertrouwde werkplek. Dat vraagt om een zorgvuldig begeleidingsproces. Laborijn
       voert voor de gemeente Oude IJsselstreek de Wsw uit op basis van een DVO. Sluiting van de
       locatie in Ulft vraagt om zorgvuldige afstemming. Dit proces loopt.
Pagina 3 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2.1 De gemeentelijke bijdrage stijgt in 2024 door niet beïnvloedbare ontwikkelingen
Begin dit jaar heeft Laborijn samen met de deelnemende gemeenten gewerkt aan een oplossing om
de uitvoeringkosten te beperken. In dat kader zijn besparingsmaatregelen uitgewerkt. Het effect van
deze maatregelen is voor 2024 relatief gezien beperkt, omdat hier pas halverwege het jaar uitvoering
aan gegeven kan worden. Per saldo ligt een begrotingswijziging voor waarin de totale bijdrage
uitvoeringkosten van de deelnemende gemeenten toenemen met € 656.000 ten opzichte van de
oorspronkelijke begroting 2024. Voor de gemeente Aalten gaat het om een stijging van € 167.000.
Deze stijging wordt verklaard door niet beïnvloedbare ontwikkelingen. Deze waren tijdens het
opstellen van de begroting 2024 nog niet geheel bekend. De loonkosten van het ambtelijk personeel
zijn naar boven bijgesteld in verband met stijgende klantaantallen en als gevolg van de CAO-
loonsverhoging. Gemeenten ontvangen hiervoor financieel een compensatie via het gemeentefonds.
In onderstaande tabel is te zien hoe het klantenbestand van Laborijn is bijgesteld in de eerste
begrotingswijziging 2024 ten opzichte van de aantallen die werden verwacht bij het opstellen van de
oorspronkelijke begroting 2024.
  Gemiddelde aantallen gemeente Aalten              Begroting     Wijziging         1e gewijzigde
                                                          2024                    begroting 2024
  Aantal huishoudens in de bijstand                        272          +49                     321
  Aantal klanten werkzaam met                                79           -5                     74
  langdurige loonkostensubsidie
  Aantal klanten wet inburgering                             90         +25                     115
  Aantal Wsw-medewerkers                                   182            -4                    178
3.1 Door de voorlopige jaarstukken 2023 en de eerste kwartaalrapportage 2024 krijgt de raad inzicht
in de resultaten van Laborijn en de ontwikkelingen die hierop van invloed zijn
Enkele opvallende resultaten en ontwikkelingen uit beide rapportages:
     -   Het positief resultaat over 2023 bedraagt € 1.276.000. Dit is grotendeels ontstaan door
         incidentele baten voor ESF subsidie en extra inkomsten uit DVO’s. Bij de jaarstukken 2023 is
         ook een voorstel resultaatbestemming voorgelegd aan het Algemeen bestuur.
     -   De stijging van het aantal huishoudens in de bijstand in de gemeente Aalten is hoger dan
         verwacht. In het eerste kwartaal van 2024 is er een toename van 16 huishoudens (5,3%
         groei). De helft van de totale instroom komt vanuit het AZC (5) en andere gemeenten (8).
         Laborijn signaleert dat deze laatste groep instromers zijn vanuit het hele land en dat zij geen
         binding hebben met de gemeente Aalten en de regio. De reden die deze inwoners geven voor
         het verhuizen naar de gemeente Aalten is, dat zij in Aalten het snelst zelfstandige woonruimte
         konden krijgen. In veel gevallen is er sprake van multi-problematiek en de verwachting is dat
         zij langere tijd afhankelijk blijven van een uitkering. Deze ontwikkeling is al langer gaande en
         tevens de verklaring voor de groei van het aantal huishoudens in de BUIG in Aalten van 13%
         in het afgelopen jaar (van eind maart 2023 naar eind maart 2024). Laborijn ziet de noodzaak
         om de in- en uitstroom te analyseren en met een verbeterplan te komen.
     -   Gelet op de verhoogde instroom in de bijstand wordt er dit jaar een tekort verwacht van
         € 392.000 op het BUIG-budget voor de gemeente Aalten. Het definitieve BUIG-budget wordt
         pas in september 2024 bekend gemaakt.
Kanttekeningen
1.1 en 2.1 De maatregelen zijn voelbaar op de mate van dienstverlening voor inwoners en werkgevers
     Gezien het uitgangspunt dat de uitvoeringskosten beheersbaar en beperkt moeten blijven is het
     nemen van maatregelen noodzakelijk. De maatregelen hebben gevolgen voor de mate van
     dienstverlening aan inwoners en werkgevers. De maatregelen die voorliggen zijn verantwoorde
     keuzes. Hoewel de mate van dienstverlening voor sommige inwoners wordt beperkt is het zo dat de
     basisdienstverlening van Laborijn op orde blijft. Daarnaast blijft er ruimte om maatwerk te bieden.
Pagina 4 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.2 De meerjarenbegroting in het jaar 2027 is nog niet sluitend
      De genoemde besparingsmaatregelen en de inzet van de bestemmingsreserves leveren een
      aanzienlijke bijdrage in het beperken van de uitvoeringskosten. Echter, zij leveren nog geen
      meerjarige sluitende begroting op. Laborijn volgt het advies van de VNG en de formele
      begrotingsregels vanuit de Provincie op. Op grond daarvan is gekozen om voor het jaar 2027 een
      (nog) niet-sluitende begroting te presenteren. Dit als duidelijk signaal richting het Rijk over dat de
      keuzes over het Gemeentefonds leiden tot financiële uitdagingen bij gemeenten en haar verbonden
      partijen. Inmiddels lijkt er voor Laborijn perspectief te zijn op middelen die de financiële problematiek
      gaat verzachten. Het gaat om een bedrag van bijna € 600 miljoen voor de periode 2025-2034 voor
      sociaal ontwikkelbedrijven. Uit de voorjaarsnota blijkt echter nog niet hoe het geld verdeeld gaat
      worden over gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven. Daarnaast is er door het Rijk extra
      begeleidingsbudget van €2.157 per beschutte werkplek beschikbaar gesteld. Ook hieraan is
      budgettair gezien nog geen opvolging gegeven.
Financiële consequenties
De bijdrage van de gemeente Aalten voor Laborijn na de eerste begrotingswijziging 2024 en volgens
meerjarenbegroting 2025-2028:
                                   2024          2025           2026           2027         2028
                   Buig
                              5.807.000    6.633.000       7.398.000      8.155.000    8.971.000
          BBZ kapitaal                -                             -             -            -
       verstrekkingen             5.000        -5.000          5.000          5.000        5.000
  Bijzondere bijstand
                 belast          41.000        41.000         41.000         41.000       41.000
            Individuele
    inkomenstoeslag             100.000      100.000         100.000        100.000      100.000
            Individuele
         studietoeslag           25.000        25.000         25.000         25.000       25.000
           Inburgering
                                585.000      585.000         585.000        585.000      585.000
                   Wsw
                              6.301.000    6.036.000       5.667.000      5.458.000    5.070.000
          Re-integratie
                                454.000      395.000         412.000        421.000      432.000
                   Tozo               -                             -             -            -
                                 21.000       -21.000         21.000         21.000        4.000
       Energietoeslag
                                 45.000             -               -             -            -
      Indirecte kosten
                              2.580.000    2.768.000       2.684.000      2.795.000    2.942.000
                 Totaal
        gemeentelijke        15.912.000   16.557.000      16.886.000     17.554.000   18.157.000
          bijdrage aan
               Laborijn
Dit leidt tot de onderstaande bijstelling van de gemeentelijke begroting. De wijzigingen voor 2024 worden
in de najaarsnota 2024 verwerkt; de wijzigingen uit de meerjarenbegroting 2025-2028 worden verwerkt
in de gemeentelijke begroting 2025-2028. In de tabel hieronder zijn deze mutaties gezamenlijk
weergegeven:
                                         2024          2025        2026        2027    2028
  Buig                                392.000           PM            PM         PM     PM
  Overige regelingen                   22.000        22.000      22.000      22.000  22.000
  Indirecte kosten                    167.000       167.000     167.000     167.000 167.000
  Huisvestingslasten v.a. 2026                                   51.000      32.000  32.000
Buig is op basis van de voorlopige berekening door Laborijn. Indirecte kosten betreffen de hogere CAO
stijgingen dan dat bekend was bij het opstellen van de begroting 2024. Deze stijging wordt
Pagina 5 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>gecompenseerd via de algemene uitkering. De bijstelling van bijzondere bijstand en de individuele
inkomenstoeslag ontstaat door actualisatie van de benodigde middelen. Laborijn gaat vanwege de
geplande nieuwbouw voorlopig uit van een toename van de huisvestingslast. Hierover bent u eerder
geïnformeerd. Voor Aalten betekent dit een stijging van de bijdrage aan Laborijn van
€ 51.000 in 2026 en vanaf 2027 € 32.000 structureel.
Participatie en Communicatie
Na het besluit van de raad op 2 juli zal het Algemeen Bestuur van Laborijn schriftelijk worden
geïnformeerd via bijgevoegde brief. De Sociale Raad Aalten is geïnformeerd over de ontwikkelingen
door de algemeen directeur van Laborijn tijdens de vergadering van 8 mei 2024. Op woensdag 22 mei
2024 vindt er ambtelijk een gesprek plaats met de werkgroep Participatie van de Sociale Raad. Dan zal
de vraag worden gesteld of de Sociale Raad advies kan geven over de verdere uitwerking van de
bespaarmaatregelen bij Laborijn.
Vervolgstappen inclusief tijdspad
    -    Informatiebijeenkomst voor raadsleden door Laborijn: 22 mei 2024
    -    Oordeelsvormende raad: 17 juni 2024
    -    Besluitvormende raad: 2 juli 2024
    -    Vergadering Algemeen Bestuur Laborijn: 13 september 2024
Bijlagen
    1.   Eerste begrotingswijziging 2024 GR Laborijn met aanbiedingsbrief
    2.   Ontwerpbegroting 2025, meerjarenraming 2026-2028 GR Laborijn met aanbiedingsbrief
    3.   Jaarstukken 2023
    4.   Eerste kwartaalrapportage 2024
    5.   Uitgaande brief aan DB Laborijn
Aalten, 21 mei 2024
Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten,
drs. A.J.M. Gildhuis                                 mr. A.B. Stapelkamp
secretaris/algemeen directeur                        burgemeester
Pagina 6 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>