<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ONDERWERP						
Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
                                      Arnhemse
                                      Herstelagenda
                                      Coronacrisis
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                      2			
                                                            PAGINA			ONDERWERP				
                      Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
We kiezen ervoor om
daar te investeren
waar de impact het
grootst is
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorwoord
                                                                                  3			
                                                                                                                        PAGINA			ONDERWERP				
Voor u ligt onze herstelagenda. Een agenda die een antwoord
geeft op de crisis die heerst en onze stad wapent tegen de
effecten daarvan. En een agenda die daarbij ziet dat in de grote
opgaven voor de stad ook de kansen liggen om onze kracht als
stad te versterken.
We zien het in de stad: corona raakt iedereen. Soms in de persoonlijke
                                                                                  Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
gezondheid, of die van familieleden. In het werk, op de frontlinie tegen het
virus of in het draaiende houden van de belangrijkste processen, het onderwijs,
de zorg en onze economie. De coronacrisis zet voor veel Arnhemmers het leven
op de kop.
Ons land heeft in de afgelopen maanden een gezondheidscrisis meegemaakt
die zijn weerga niet kent. Het coronavirus heeft in Nederland en in
Arnhem sinds eind februari geleid tot tienduizenden besmettingen en
ziekenhuisopnames, en duizenden doden. Een collectieve schok, die ook
onze stad niet heeft overgeslagen.
De ontwikkelingen en maatregelen om het virus te bestrijden volgden elkaar
aan het begin van de crisis in hoog tempo op. Er zijn maatregelen genomen
die we een week daarvoor niet voor mogelijk zouden hebben gehouden.
Een crisis die de veerkracht, creativiteit en volharding van onze stad stevig
op de proef stelde.
En nog steeds doet. Want hoewel we voorzichtig licht aan de horizon van
de gezondheidscrisis zien, is nog veel onzeker. Wat we wel weten: de impact
is enorm. We zien grote effecten van de coronacrisis op sociaaleconomisch
en sociaalmaatschappelijk vlak. We zien dat voor kwetsbare groepen de
coronacrisis veel extra druk veroorzaakt. En we zien dat nieuwe groepen hard
geraakt worden: mensen die ineens hun baan kwijt raakten, een inkomensval
maken, hun onderneming kwijt raken of ernstige zorgen hebben over een
dreigend faillissement.
We willen de bedrijvigheid, leefbaarheid, werkgelegenheid en aantrekkelijkheid
van onze stad beschermen. Onze prachtige stad moet die stad blijven waar je
wil wonen, werken en verblijven, coronacrisis of niet.
En waar herstel vanwege de coronacrisis nodig is, willen we dat plegen.
Dat wat onze stad uniek maakt, willen we versterken.
Daarom kiezen we er juist nu voor om te investeren. In onze stad, onze mensen
en in onze bedrijven. Met een herstel- en versterkingsplan dat investeringen
laat zien, oplopend tot ruim € 19 miljoen in onze exploitatie. We maken daarin
een bewuste inhoudelijke keuze. We kiezen ervoor om daar te investeren waar
de impact het grootst is, maar ook daar waar we bestaande transities kunnen
versnellen en de unieke kansen van Arnhem verder kunnen versterken.
Juist nu Arnhem versterken door te investeren in de kracht van onze stad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>PAGINA			ONDERWERP				
4			     Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
                                               Dat wat onze stad
                                               uniek maakt, willen
                                               we versterken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
                                                                  5			
                                                                                                        PAGINA			ONDERWERP				
Voorwoord                                                   3
Inhoudsopgave                                               5
                                                                  Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
1.    De coronacrisis in Arnhem                             6
1.1 Impact van corona op onze stad                          6
1.1.1 Scenario’s                                            6
1.1.3 Te verwachten effecten                                6
1.1.4 Wat we nu al zien                                     8
1.1.4 Financiële impact coronacrisis in Arnhem             10
1.2 Arnhemse aanpak coronacrisis                           12
1.2.1 Doen wat direct nodig is voor onze Arnhemmers        12
1.2.2 Waar mogelijk en nodig een Arnhemse invulling 		
      hanteren die verschil maakt                          12
1.2.3 In verbinding met de stad                            12
1.2.4 Aanpak voor middellange en lange termijn is nu nodig 13
2.    Ons herstel- en versterkingspakket                     14
2.1   Anticyclisch investeren                                15
      Investeren in de kracht en de toekomst van onze stad   15
2.2   Investeren in een sociaal sterke stad                  18
      Investeren in werk                                     19
      Schulden voorkomen                                     20
      Van opvang naar wonen                                  21
      Prenatale zorg                                         21
2.3   Investeren in een leefbare en groene stad              22
      Investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte      23
      Handhaving, veiligheid en ondermijning                 23
2.4   Versterken en vernieuwen                               24
      Energy Innovatieprogramma en Innovatielab              26
      Versterken agenda’s (economie, groen en leefbaar)      26
      Versterken verhaal Slag om Arnhem                      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                              6
                                                                                                                    PAGINA
1. De coronacrisis
   in Arnhem                                                                  		
                                                                                                                    		ONDERWERP				
                                                                              Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
1.1 IMPACT VAN CORONA OP ONZE STAD
1.1.1 SCENARIO’S
Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de financiële impact van de
coronacrisis publiceren het Centraal Plan Bureau (CPB), De Nederlandse Bank
en de Europese Commissie regelmatig rapportages waarin aan de hand van
scenario’s de gevolgen zo goed mogelijk worden geduid. De meest recente
ramingen zijn opgenomen in de juniraming van het CPB van 17 juni 2020.
De inhoud van deze rapportages helpen om een inschatting te kunnen maken
van de gevolgen voor onze begroting. Wel met de kanttekening dat de
impact van de scenario’s voor de gemeenten minder ingrijpend is omdat het
Rijk gemeenten compenseert.
Het bepalen van de Arnhemse impact van de coronacrisis voor zowel de
harde financiële impact als voor de aanvulling van het risicoprofiel heeft
plaatsgevonden vóór de meest recente raming van het CPB in juni verscheen.
Voor het bepaling van de impact is aangesloten bij een eerder gepresenteerd
scenario van het CPB waarbij er sprake is van contactbeperkende maatregelen
van 6 maanden, de industrie zwaarder getroffen wordt, de wereldhandel weg
zakt, de werkloosheid oploopt tot meer dan 5% en er pas in 2021 weer sprake
zal zijn van economische groei. Naar verwachting presenteert de Vereniging
voor Nederlandse Gemeenten in de zomermaanden scenario’s die specifieker
toegespitst zijn op de gevolgen voor de gemeenten. Ter voorbereiding van
de begroting 2021 worden de inschatting van de financiële impact en de
gevolgen voor het risicoprofiel geactualiseerd.
1.1.3 TE VERWACHTEN EFFECTEN
De gevolgen van de coronacrisis op lange termijn zijn zeer onzeker.
Op basis van het basisscenario, dat de gemeente Arnhem volgt, en rapporten
van onder andere de Sociaal-Economische Raad en het Sociaal en Cultureel
Planbureau, valt te denken aan de volgende effecten:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                          7			
                                                                                                                                                                                PAGINA			ONDERWERP				
                   Vooruitzichten 2020-2021
Ramingen zijn altijd onzeker, maar door de coronacrisis is de onzekerheid groter dan anders.
Naast de basisraming presenteren we drie scenario’s gericht op belangrijke onzekerheden
                                          ba si s
                                                  r am
 Volledig herstel                  Matig herstel ing                 Zwak herstel                      Tweede golf
                                                                                                                                          Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
 Snelle verschuiving               Herstel vanaf derde               Grotere problemen                 Bedrijven in zwaar weer
 werkgelegenheid,                  kwartaal 2020, maar               buitenland en financieel          door nieuwe uitbraak en
 inhaalslag uitgaven               onvolledig. Werkloos-             stelsel leiden tot diepere        beperkingen terwijl hun
 en investeringen                  heid verdubbelt                   en langere recessie               buffers al zijn aangetast
       Economische              verandering bbp per kwartaal, t.o.v. 2019 (2019 = 100)
       ontwikkeling             105
       Uitzonderlijke                                             maartraming                                   volledig herstel
        terugval van            100
       activiteiten in                                                                                          basisraming
       2020. Mate en             95
        snelheid van                                                                                            zwak herstel
          herstel zijn           90                                                                             tweede golf
             onzeker
                                 85
                                        2019 2020                               2021
  werkloosheid per kwartaal, in % beroepsbevolking                                                      Werkloosheid
  12                                                                                                    Crisis versterkt
                                                                                tweede golf
  10
                                                                                                        tweedeling op
                                                                                zwak herstel
                                                                                                        arbeidsmarkt:
   8                                                                                                    vooral zzp’ers
   6
                                                                                basisraming             en mensen met
                                                                                volledig herstel        flexcontract
   4
                                             maartraming                                                geraakt
   2
   0
       2019 2020                                 2021
Kerncijfers Basisraming
  Economie                        Werkloosheid                       EMU-saldo                          Overheidsschuld
  verandering bbp in %            % beroepsbevolking                 in % bbp                           % bbp
                          3                                                                                        62
   1,8                                                                 1,7                                                  61
                                                            7                                           48,7
                                                                                         -5
              -6                                  5
                                      3,4                                        -8
   2019      2020        2021         2019      2020       2021       2019      2020     2021           2019      2020     2021
                                                                                                   © Centraal Planbureau, Den Haag 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                 8			
                                                                                                                       PAGINA			ONDERWERP				
   Grote effecten op economie, werk en welzijn
   • Toename schulden
   • Toename werkloosheid, met name onder zzp’ers en flexwerkers
   •	Nieuwe kwetsbare groepen, bijvoorbeeld onder zelfstandige onder-
      nemers
   • Toename faillissementen
   • Krimp innovatieve sectoren
   • Uitstel of afstel investeringen
                                                                                 Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
Als we het meest extreme scenario van het CPB aanhouden, valt ook te
verwachten dat bovenstaande effecten als het ware ‘escaleren’.
1.1.4 WAT WE NU AL ZIEN
De coronacrisis heeft dus impact op allerlei aspecten van onze samenleving.
Op www.arnhem.nl/coronavirus heeft de gemeente Arnhem via een
coronadashboard de gevolgen voor Arnhem inzichtelijk gemaakt aan de hand
van verschillende relevante cijfers op de terreinen economie, werk en welzijn.
Hieronder zijn drie belangrijke impactvelden beschreven.
Impact op de zorg
Een gezondheidscrisis zoals de coronacrisis heeft natuurlijk grote impact
op de zorg. Niet alleen op de vanzelfsprekend benodigde ziekenhuis- en
verpleegzorg, maar ook op reguliere zorg waar de gemeente via de wet
maatschappelijke ondersteuning een verantwoordelijkheid heeft. Tijdens
de coronaperiode hebben veel zorgaanbieders op creatieve en alternatieve
manieren de uitvoering van zorg voortgezet. Voor de zorg die niet geleverd
kon worden vanwege de coronamaatregelen hebben de aanbieders
compensatie ontvangen. Inmiddels zien we dat bijna alle zorg weer is
opgepakt of op zeer korte termijn weer wordt opgepakt.
Veel inwoners van onze stad zijn goed door de afgelopen maanden heen
gekomen. Er zijn echter inwoners die extra ondersteuning nodig hebben. Hoe
groot die groep is weten we nu nog niet. Door het als risico te benoemen,
kunnen we de mogelijke extra zorgvraag opvangen.
Impact op economie
De coronacrisis de Nederlandse en dus ook Arnhemse economie flink geraakt.
Het consumentenvertrouwen maakte in april 2020 de grootste daling ooit
door. Ook de koopbereidheid van consumenten daalt enorm. Een Gelderse
doorvertaling van de CPB-scenario’s verwacht een daling van de bruto
binnenlands product in onze provincie tussen de 1 en 8% in 2020.
Het ondernemersvertrouwen daalt. Bijna de helft van de ondernemers
verwacht dat het voortbestaan van hun bedrijf in gevaar komt als de
coronacrisis langer dan een half jaar aanhoudt. 37% van de zzp’ers zegt dat
de voortgang van zijn/haar bedrijf wordt bedreigd. Met name ondernemers
in de sector logies-, maaltijd en drankverstrekking zijn pessimistisch.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                  9			
                                                                                                                        PAGINA			ONDERWERP				
In de sectoren groothandel, detailhandel en zakelijke dienstverlening worden
ook veel Arnhemse banen bedreigd. Het Centraal Bureau voor de Statistiek
meldt op 9 juni dat ondernemers zich inmiddels minder zorgen maken.
Impact op werk
Door de crisis zal het werkloosheidspercentage stijgen: in het gunstigste
scenario naar circa de 4%, in het slechtste scenario loopt het op richting
9%. Nu al is een toename van het aantal ww-uitkeringen in Arnhem waar
te nemen. Het aantal openstaande vacatures is flink gedaald, vooral in
de horeca. Er zijn ook sectoren waar juist het aantal vacatures licht stijgt,
bijvoorbeeld in de ICT, onderwijs en bouw.
                                                                                  Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
De instroom van participatiewet-uitkeringen voor de maand maart 2020
is gestegen ten opzichte van dezelfde maand in 2019, terwijl de uitstroom
van deze uitkering lager is. Van de mensen die instromen, zien we dat een
deel een relatief gunstige uitgangspositie heeft, onder de 45 jaar is en direct
van de werkvloer komt. Tegelijk zien we dat 60% van de Arnhemmers die
zich melden geen startkwalificatie heeft. Op basis van het gevolgde scenario
verwachten we een toenemende instroom in de bijstand: in 2020 een stijging
van +- 250 inwoners en in 2021 nog eens een stijging van 300 inwoners.
1.1.4 FINANCIËLE IMPACT CORONACRISIS IN ARNHEM
De coronacrisis heeft impact op de gemeentelijke financiën. De impactanalyse
zoals opgesteld bij de Perspectiefnota is geactualiseerd. De ‘harde’ nadelige
effecten die tot een overschrijding in onze begroting leiden, zijn in beeld
gebracht. We schatten dit in op € 11,3 miljoen in 2020 en € 2,1 miljoen in
2021. Bij deze inschatting is uitgegaan van een duur van de beperkende
maatregelen van 6 maanden. Dat is het uitgangspunt, maar we blijven
monitoren en sturen zo nodig bij. We willen zekerheid bieden, maar zeker
ook adaptief blijven. De impactanalyse sluit nauw aan bij het scenario van de
basisraming van het CPB van 17 juni.
Ook is in beeld gebracht welke compensatie vanuit het Rijk en de provincie
wordt ontvangen. In de komende periode wordt meer duidelijk over de nog
te verwachten compensatie van het Rijk (voor de periode na 1 juni en voor
beleidsvelden waarop nog geen compensatie is toegekend). Vooralsnog
schatten we in dat de totale compensatie vanuit het Rijk ruim € 9 miljoen
bedraagt. Het Rijk dempt daarmee de impact van de gevolgen voor de
gemeenten. Vóór de coronacrisis zijn de financiën van de gemeenten en ook
van de gemeente Arnhem verslechterd door de toename van de kosten van
zorg.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                            10
                                                                                                                                                                                  PAGINA
   Niet op alle beleidsvelden worden nadelige effecten voor de begroting verwacht,
   maar we hebben wel een risico opgenomen in het risicoprofiel. Daarmee stijgt
   het risicoprofiel met ruim € 5 miljoen. Van de 41 risico’s zijn er 12 nog niet
   gekwantificeerd. In de aanloop naar de begroting 2021 zullen waar nodig de
   risico-inschattingen nog worden geactualiseerd. In onderstaande figuur is het
   risicoprofiel in beeld gebracht en zijn ook de belangrijkste risico’s genoemd:
                                                                                                                                            Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
                                                                                                                                                                                  ONDERWERP
    Aantal onderwerpen per Categorie
                     30                                                                            61aantal onderwerpen                                                                       T
                                                                                                   met financiële impact
                                         27
Aantal onderwerpen
                     20
                                                                     19
                     10
                                                                                                10
                                                                                                                            5
                      0
                                Meedoen in socialer Arnhem   Genieten van een nog       Open en verantwoord       Meedoen in duurzamer
                                                             mooier Arnhem              besturen                  Arnhem
                          - € 11,3 mln
       Harde afwijkingen in 2020 (landen in turap 2)
                                                                                                 - € 2.1 mln
                                                                                            Verwachte afwijkingen begroting 2021
   Risico meegenomen in risicoprofiel?                                       Top 5 financiële impact op het beeld 2020:
                                                                             Terugloop parkeerinkomsten
                                                                             Grotere zorgvraag na crisis
                           20                                                Extra locaties maatschappelijke opvang voor inwoners
                                                                             zonde corona
                                                                             Bedrijfsvoering ICT                                                                                              1
                                                                             Extra activiteiten afvalinzaleling (inclusief bedrijfsafval)
                                                             41
                     Ja   Nee
   Financiële impact
   De gemeente Arnhem heeft de eerdere inschattingen van de financiële impact van de
   coronacrisis geactualiseerd. De financiële gevolgen daarvan zijn opgenomen op deze pagina.
   Het Rijk heeft toegezegd de extra kosten voor de gemeenten te betalen. Het overleg tussen
   het Rijk en de gemeenten over compensatie van coronakosten is nog niet afgerond. Op dit
   moment is de inschatting dat de gemeente Arnhem € 9 mln. als compensatie zal ontvangen.
   Dit bedrag helpt de extra kosten ten gevolge van de coronacrisis op te vangen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        11
                                                                                                                                                                                              PAGINA
    Totaal risico’s per Regulier Programma
                  6
                                                                                                                  41aantal
                                                                                                                  risicogebeurtenissen
                              6               6
Totaal risico’s
                  4                                             5                5
                  2                                                                              3                3              3
                                                                                                                                                    2                                                     2
                  0
                          S06 Participatie S07 Zorg        S00 Bestuur,    S11 Ruimtelijke S03 Economie      S08 Welzijn       S12 Wonen en
                          en armoede-                      dienstverlening ontwikkeling                      en inclusie       leefomgeving
                          bestrijding                      en financiën
                                                                                                                                                        Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
                                                                                                                                                                                              ONDERWERP
                  2
Totaal risico’s
                                2             2                 2
                  0                                                              1                1
                          R1 Veiligheid   R3 Economie      S09 Gezond-       S02            S04Ondewrwijs
                          en armoede-                      heid en sport     Bereikbaarheid
         Aantal risico's gekwantificeerd
                                                                              Geld
                                                                              Score 5:
                                                                              x > €1.000.000       1          1            1                    1
                                                                              Score 4:
      12
                                                                              €500.000 < x                    2                                 2
                                                                              < €1.000.000
                                                                              Score 3:                        2
                                                                              €200.000 > x                                                      7
                                                                              < €500.000
                                                                              Score 2:                                               1         10
                                                                              €50.000 > x
                                                      29                      < €200.000
                                                                              Score 1:                                                          1
                                                                              < €50.000
                                                                           Geen geldgevolgen
                  Gekwantificeerd   Niet gekwantificeerd
                                                                                                 Kans 1:    Kans 2:   Kans 3:      Kans 4:    Kans 5:
                                                                                          Kans
                                                                                                  10%        30%       50%          70%        90%
       - € 5.1 mln                                                    Risico's met de grootste impact
                                                                      Extra locaties beschermd wonen en maatschappelijke
                                                                      opvang voor inwoners zonder corona
       Simulatie benodigd
       weerstandsvermogen                                             Grotere zorgvraag na crisis
       (zekerheidsperc. 90%)                                          Schulddienstverlening
                                                                      Omzetderving Scalabor
                                                                      Toename fraude
                                                                      Wegvallen inkomsten sportverenigingen
                                                                      Gevolgen beperktere toetsing nieuwe contracten
                                                                      zorgaanbieders
   Risicoprofiel
   De gemeente Arnhem schat bij de begroting en het jaarverslag welke risico’s de gemeente
   loopt. De gemeente houdt daarvoor financiële buffers aan. Door de coronacrisis loopt de
   gemeente meer risico’s tot een totaal bedrag van € 5,1 mln.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>1.2 ARNHEMSE AANPAK CORONACRISIS
                                                                                 12			
                                                                                                                       PAGINA			ONDERWERP				
De impact van de coronacrisis noopt tot een duidelijke aanpak. In Arnhem
hebben steeds de volgende uitgangspunten een rol gespeeld:
• We hebben oog voor kwetsbare groepen en de ondernemers in de stad.
• We willen onze stedelijke infrastructuur overeind houden.
• We zijn altijd in verbinding met de stad.
1.2.1 DOEN WAT DIRECT NODIG IS VOOR ONZE ARNHEMMERS
Onze directe prioriteit is de gezondheid en veiligheid van onze inwoners.
Onze crisisorganisatie en handhavingsstrategie zijn er op gericht om
                                                                                 Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
grootschalige coronabesmetting te voorkomen. We zorgen ervoor dat
mensen de zorg krijgen die ze nodig hebben. Het Rijk nam vele besluiten die
wij voortvarend doorvertaald hebben naar onze lokale situatie. Wij vragen
veel van onze inwoners, instellingen en bedrijven. Voortdurend doen wij een
beroep op eigen verantwoordelijkheid van de samenleving. We zijn er trots
op hoe daar invulling aan is gegeven. Het is grotendeels aan de inwoners te
danken dat we ons nu in fase bevinden waarin we stap voor stap ons normale
leven hervinden.
1.2.2 WAAR MOGELIJK EN NODIG EEN ARNHEMSE INVULLING
HANTEREN DIE VERSCHIL MAAKT
Onze houding als het gaat om het vertalen van de landelijke regelingen is
als volgt: met een zo passend mogelijke Arnhemse invulling. De afgelopen
tijd hebben we daarbij ook steeds gezocht naar manieren om het verschil te
maken. Met creativiteit, snelheid en aandacht. Als initiatiefnemer, financier,
pleitbezorger, verbinder of anderszins. In afgelopen tijd resulteerde dit in
elk geval in een Arnhemse invulling van maatregelen. Zo stelden we laptops
beschikbaar aan kinderen in kwetsbare gezinnen voor onderwijs op afstand,
gingen we met onze handhavers, politie, omgevingsdienst, Breng en jongeren
een handhavingsamenwerking aan, ondersteunden we sportverenigingen,
continueerden we subsidies met afspraken over alternatieve invulling zodat
onze infrastructuur op orde bleef (ook in de zorg), deden we mee in een
initiatief van samenwerkende hulporganisaties en in nauw overleg met
Stichting Ondernemersfonds Arnhem lanceerden we een noodfonds voor
(collectieven van) ondernemers met ideeën die de economische structuur
overeind houden.1
Terwijl we ons voorbereidden op de stap voorwaarts, namen we
ondertussen aanvullende, toekomstgerichte maatregelen: we verruimden de
mogelijkheden voor de horecaterrassen, er kwam een loket dat ondernemers
helpt met de coronaregels en we hebben acties ondernemen om
ondernemerschap te behouden, en we hebben ingezet op snel nieuw werk
voor Arnhemmers die hun baan kwijt raakten.
1.2.3 IN VERBINDING MET DE STAD
In onze aanpak van de coronacrisis stonden we nooit alleen, maar juist
altijd in verbinding. We hielden de vinger aan de pols in het onderwijs
en de zorg, gingen in gesprek met mantelzorgers en staan in nauw
contact met verenigingen, culturele instellingen, ondernemers en
ondernemersverenigingen. De afgelopen weken zijn contacten in de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                           13			
                                                                                                                                 PAGINA			ONDERWERP				
stad geïntensiveerd. Het beeld is diffuus: sommigen zijn hard geraakt,
anderen in veel mindere of andere mate. De coronacrisis leidde ook tot
positieve ontwikkelingen. Er kwam veel creativiteit los in de stad, en ook
werden samenwerkingsvormen verdiept, verbreed en verstevigd door de
‘crisismentaliteit’. Dat willen we graag vasthouden.
1.2.4 AANPAK VOOR MIDDELLANGE EN LANGE TERMIJN
IS NU NODIG
Gezien de grote impact van de coronacrisis, zijn onze ruim 100 korte termijn
maatregelen en acties noodzakelijk geweest, maar op zichzelf onvoldoende
voor de lange termijn. Bovendien is veel onzeker, en zien we dat die
                                                                                           Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
onzekerheid zijn neerslag heeft in de stad. Wij willen daarom juist nu voor
zekerheid en duidelijkheid zorgen, en daarmee het goede voorbeeld geven.
Het college heeft daarom bij de Perspectiefnota besloten om een onderzoek
uit te laten voeren naar de bestemmingsreserves in de zoektocht naar
financiële ruimte, om van extra betekenis te zijn voor de stad. Extra financiële
ruimte stelt ons in staat om een herstel- en versterkingspakket vorm te geven,
die een herstelagenda biedt voor de stad, zijn ondernemers en inwoners.
1
 Zie voor een overzicht van de ruim honderd maatregelen die ons college al genomen heeft
de Raadsbrief “Arnhemse aanpak: de weg vooruit” d.d. 02-06-2020.
Samenwerkingsvormen
verdiept, verbreed en
verstevigd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                           14			
                                                                                                                                                 PAGINA			ONDERWERP				
2. Ons herstel- en 			
   versterkingspakket
                                                                                                           Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
We hebben financiële ruimte gezocht om gericht een aantal
herstel- en versterkingsinvesteringen mogelijk te maken
die de te verwachten effecten van de coronacrisis kunnen
verzachten, vermijden of zelfs tegengaan. Waar innovatie
en investeringen dreigen weg te vallen, kiezen wij ervoor
om ze juist nu te doen. Investeringen die effect hebben
in de sectoren die getroffen zijn, en voor de inwoners en
ondernemers die door de coronacrisis worden getroffen.2
Omdat de middelen van een gemeente beperkt zijn, kiezen we
er juist steeds voor om die maatregelen te nemen die elkaar
versterken, of voor een veelvoudig vermeerderingseffect
zorgen. Daarnaast investeren we steeds in dat wat ons al sterk
maakt. We doen dat langs vier pijlers:
                                 Investeren in             Investeren in
       Anticyclisch                                                                 Versterken en
                                  een sociaal             een leefbare en
       investeren                                                                    vernieuwen
                                  sterke stad               groene stad
                           3
      +
          €
              5,25               +
                                   €
                                       8,03                +
                                                             €
                                                                 3,08                 +
                                                                                          €
                                                                                              2,7
              miljoen                  miljoen                   miljoen                  miljoen
    We investeren in de         We beschermen             We houden onze stad      We investeren in
    stad om juist nu het        werkgelegenheid en        aantrekkelijk en maken   innovatie, ons ver-
    verschil te maken           de meest kwetsbare        hem een nog mooiere      dienvermogen als stad
    voor het herstel én de      groepen door te in-       plek om te wonen         en dat wat ons allen
    grote opgaven in de         vesteren in een sociaal   door te investeren in    bindt, door te kiezen
    belangrijke transities in   sterke stad.              een leefbare en groene   voor versterken en
    onze stad.                                            stad.                    vernieuwen.
2
 Hiermee geven wij eveneens uitvoering aan de aangenomen motie “Corona vergroot kloof
tussen arm en rijk, gemeente moet die kloof verkleinen”.
3
    Dit zijn met name kapitaallasten, die een veelvoud aan investeringen mogelijk maken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2.1 ANTICYCLISCH INVESTEREN
                                                                                   15			
                                                                                                                         PAGINA			ONDERWERP				
De coronacrisis brengt economisch zwaar weer met zich mee. Hierdoor
ontstaat het risico dat er minder wordt geïnvesteerd in innovatie en de
belangrijke transities zoals de energietransitie, circulaire economie, maar
ook de woningbouwopgave. Hoewel de investeringsinstrumenten van een
gemeente vaak beperkt zijn, geeft anticyclisch investeren ons nu direct
de mogelijkheid om tegen de stroming in voor lokaal positief economisch
effect te zorgen. Het anticyclisch inzetten van de gemeentelijke begroting
komt erop neer dat in een periode van onderbesteding de overheid zijn
eigen uitgaven vergroot. We maken hierbij de keuze om te investeren in de
                                                                                   Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
grote transities die in het verschiet liggen. Deze opgaven worden gedeeld
door provincie, Rijk en Europa en geven ons de mogelijkheid om middels
cofinanciering het investeringsvolume te vergroten. Het potentieel aan
investeringen in de stad als het gaat om wonen, leefomgeving, mobiliteit,
energie en klimaat die mogelijk geïntensiveerd en versneld kunnen worden
bedraagt in de komende jaren meer dan 300 miljoen euro.
INVESTEREN IN DE KRACHT EN DE TOEKOMST VAN ONZE STAD
Als het gaat om anticyclisch investeren, maken we dus een bewuste
inhoudelijke keuze: we investeren in de kracht en de toekomst van onze
stad, juist nu omdat een risico op het wegvallen van investeringen ontstaat.
Daarom investeren we daar waar het bijdraagt aan de grote transities en de
opgaven die daar bij horen zoals de energietransitie, duurzame mobiliteit,
circulaire economie en klimaatadaptatie. Zo gaan we de effecten van de crisis
niet alleen proactief te lijf, maar kiezen we ook voor oplossingen die onze stad
meer klaarmaken voor de toekomst, en voor nieuwe kansen zorgen.
Investeren in de kracht van onze stad betekent daarbij dat we zoveel mogelijk
aansluiten bij het sterke economische profiel van Arnhem en de regio: met
bedrijven op het terrein van energie, energieopslag en duurzame elektriciteit.
We gaan voor duurzaam, sociaal en lokaal. We zoeken daarin versterking van
de werkgelegenheid in onze stad en regio, en een gerichte toeleiding naar
banen voor Arnhemmers met minder kansen op de arbeidsmarkt.
En we doen het niet alleen. Daarin zit de multiplierkracht van onze
investeringen. We zoeken bij voorkeur aansluiting op andere, reeds bestaande
agenda’s en samenwerkingen, om zo een zichzelf versterkend effect te
creëren. Door een bijdrage te leveren aan de cofinanciering van voorgenomen
investeringen van anderen. We denken daarbij aan de woondeal, de
groene metropoolregio en de verstedelijkingsstrategie. Hierbij worden door
gezamenlijke overheden de opgaven van de komende jaren bepaald. We
vergroten daarvoor ook de plancapaciteit, om het investeren zo veel mogelijk
te kunnen versnellen.
In de Arnhemse Begroting wordt voor deze herstelagenda opgeteld over
de jaren 2021 tot en met 2024 een bedrag van bijna € 20 miljoen in de
exploitatie vrijgemaakt. Voor een deel zijn dat ook de kapitaallasten waarmee
in de jaren 2021 tot en met 2024 voor een fors bedrag aan investeringen kan
worden gedaan. Indien voor nieuwe investeringen binnen de kaders van deze
pijler anticyclisch investeren gekozen wordt om voor de periode van 3 jaar de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                 16			
                                                                                                                       PAGINA			ONDERWERP				
marktrente te gebruiken, kan met de opgenomen kapitaallasten voor ruim
€ 13 miljoen geïnvesteerd worden (bij deze berekening is uitgegaan van een
gemiddelde afschrijvingstermijn van 15 jaar). Bij medefinanciering kan dit een
veelvoud worden.
We zien twee categorieën van investeringsmogelijkheden:
1. Investeringen die we in de toekomst sowieso moeten doen, maar nu 		
   alvast naar voren halen.
2. Ontwikkelingen in de stad die naar voren kunnen worden gehaald, door 		
   er vanuit ons in te investeren en daarbij combinaties te maken met andere
   overheidsagenda’s.
                                                                                 Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
   2020: Wat we nu al extra doen (ingezet in reactie op coronacrisis)4
   • Onderhoud fietspad Arnhem Centraal Station.
   • Groot onderhoud asfalt Velperplein.
   •	Kruispunt Apeldoornseweg-Sonsbeeksingel, aanpassing inrichting en
      asfalt.
   • Renovatie Bushalte Station Arnhem-Zuid.
   • Diverse kleine werkzaamheden centrum.
   • Groot onderhoud fietspad Amsterdamseweg.
   •	Onderzoek kabels en leidingen Oude Zevenaarseweg (graven proef-
      sleuven).
   • Voorbereiding rioolvervanging Lelyweg e.o.
   • Voorbereiding uitvoering Olympusgebied.
   • Extra werkzaamheden Station Velperpoort.
   2020: Wat we nog meer gaan doen (korte termijn)
   •	We maken een lobby-agenda in relatie tot onze herstelagenda en de
      herstelagenda’s van andere overheden.
   2021-2024: Wat we verder gaan doen (middellange en lange termijn)
   We denken aan projecten5 zoals:
   • Het versnellen van het realiseren van woningbouw in Schuytgraaf.
   • Investeren in de HOV-lijn Arnhem-Zevenaar via de Westervoortsedijk.
   • Duurzame mobiliteitshubs, zoals de Rozetgarage.
   •	Het vergroenen en klimaatadaptief maken van het Croydonplein en
      omgeving (Kronenburg).
   • Het vergroenen en klimaatadaptief maken van de ir. Van Muijlwijkstraat.
   • Het opknappen van het Gele Rijdersplein.
   • Het verduurzamen van bedrijfsterreinen.
   •	En andere projecten en investeringen die passen bij onze uitgangs-
      punten voor anticyclisch investeren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                     17			
                                                                                                                                           PAGINA			ONDERWERP				
        Jaar           2020            2021           2022            2023            2024
      Bedrag             -         1.000.000       1.350.000       1.550.000       1.350.000
      Beoogd effect korte en lange termijn:
      + Bevorderen werkgelegenheid
      + Energietransitie versnellen
      + Bevorderen klimaatadaptie
                                                                                                     Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
      + Versterken duurzame mobiliteit
      + Stimuleren circulaire economie
      + Leefbaarder maken van de stad
4
    De opsomming is niet volledig maar geeft een beeld van de acties die reeds in gang zijn gezet.
5
    Daar waar nog raadsbesluiten nodig zijn, zullen wij daarvoor voorstellen aan de raad doen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2.2 INVESTEREN IN EEN SOCIAAL STERKE STAD
                                                                               18			
                                                                                                                     PAGINA			ONDERWERP				
De coronacrisis heeft een grote sociaaleconomische en
sociaalmaatschappelijke impact op onze stad. Veel Arnhemmers raakten
hun baan kwijt, en zien zich plotseling geconfronteerd met een grote
inkomensdaling en zorgen over de toekomst. Ondernemers maken zich
zorgen om het voortbestaan van hun bedrijf, of hebben zelfs te maken met
een faillissement. Kwetsbare groepen in de stad hebben in het bijzonder onze
aandacht. Daarom doen we een aantal investeringen om onze stad sociaal
sterk te houden en werkgelegenheid te behouden.
                                                                               Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
  2020: Wat we nu al extra doen (ingezet in reactie op coronacrisis)
  •	Samen met het onderwijs zijn we de Arnhemse Aanpak Onderwijs
     gestart, om ontwikkeling van kinderen tijdens en na schooltijd een
     extra boost te geven.
  •	Samen met bedrijfsleven en kennisinstellingen starten we een plat-
     form ter ondersteuning van starters in Arnhem.
  •	De pilot ‘Geldzaken & Ondernemers gaat van start.
  •	Voor initiatieven die ook juist nu ruimte maken voor mensen die al
     langer aan de kant van de arbeidsmarkt staan, ondersteunen wij
     vanuit het Werkinvesteringsfonds.
  •	We zetten het platform ‘Middengelderlandwerktdoor’ neer, hele-
     maal gericht op van werk naar werk.
  •	We zetten in op praktijkgerichte scholing (korte trainingen / oplei-
     dingen die leiden tot diploma of certificaat). Deze snelle omscho-
     lingstrajecten kunnen mensen helpen bij een switch van sector.
  •	We kijken wat mogelijk is aan oplossingen voor leerlingen in het spe-
     ciaal onderwijs waarbij de stage (vaak de eerste werkplek) wegvalt.
  •	We trekken nauw samen op met UWV op de groep mensen die een
     uitkering aanvraagt en waarvan verwacht wordt dat ze niet binnen
     een jaar een nieuwe baan vinden.
  •	We versnellen de regionale uitvoering van social return.
  •	In de wijken zorgen we - samen met onze partners - voor alternatie-
     ve dagbesteding voor ouderen en zetten we in op ontmoeting en
     beweging in de openbare ruimte. We willen nog beter weten wat
     voor hen - ook na een lange periode alleen - nu van belang is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                               19			
                                                                                                                     PAGINA			ONDERWERP				
  2020: Wat we nog meer gaan doen (korte termijn)
  •	We faciliteren de verbreding van het platform Voor elkaar in Arnhem
     en zetten in op een versteviging van deze nieuwe samenwerkings-
     vorm.
  •	Gezamenlijk (vanuit Rijksmiddelen, onderwijsmiddelen van de ge-
     meente en investering vanuit onderwijs zelf) investeren we extra in
     de ontwikkeling van kinderen, onder andere via de Zomerscholen.
  •	In de wijken zetten we - samen met welzijnspartners en sportbedrijf
     - in op zomerprogramma’s voor jongeren.
                                                                               Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
  2021-2024: Wat we verder gaan doen (middellange en lange termijn)
  •   Investeren in werk.
  •   Schulden voorkomen.
  •   Extra compensatie voor gezinnen in langdurige armoede.
  •   Pilot: ondersteuning op maat armoedeval.
  •   Van opvang naar wonen.
  •   Prenatale zorg.
  Beoogd effect korte en lange termijn:
  + Beschermen kwetsbare groepen
  + Bevorderen werkgelegenheid
  + Matching vacatures
  + Voorkomen van schulden
INVESTEREN IN WERK
Het aan het werk houden, krijgen, of van een uitkering naar een baan
helpen van Arnhemmers, is in de volle breedte een belangrijke missie van dit
college. De coronacrisis zet door productie-uitval en economische neergang
in bepaalde sectoren de werkgelegenheid in onze stad ernstig onder druk.
Daarom gaan we extra investeren in werk, werk, en nog eens werk.
We zoeken daarbij naar aansluiting bij lokale werkgevers en opgaven in de
regio. Dat doen we langs vijf lijnen:
1. Extra ondersteuning, (om)scholing, begeleiding en coaching aan
   Arnhemmers die hun baan kwijtraakten.
2. Extra (snelle) korte termijn-inzet voor risicogroepen, zoals zelfstandige
   ondernemers, jongeren en statushouders.
3. Een pilot tijdelijk semipubliek werkgeverschap als overbrugging om te
   kunnen investeren in personeel, waarmee werkgelegenheid behouden
   blijft.
4. Ondersteuning werkgevers om mensen die al langer aan de kant staan een
   kans te geven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                   20			
                                                                                                                         PAGINA			ONDERWERP				
5. Langdurige begeleiding van de groep Arnhemmers die niet makkelijk
   zelfstandig aan de slag komt, zoals jongeren in het speciaal onderwijs, om
   hen de mogelijkheid te bieden om duurzaam aan het werk te gaan.
    Jaar         2020         2021          2022         2023          2024
   Bedrag          -        2.200.000    2.300.000      600.000      600.000
SCHULDEN VOORKOMEN
Landelijk gezien heeft 1 op de 5 huishoudens problematische schulden, waar
                                                                                   Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
men niet zelfstandig uit komt. Door de coronacrisis is het risico dat dit verder
toeneemt, zelfs naar 1 op de 3 huishoudens. Voor Arnhem zou dit een groei
betekenen van 15.000 huishoudens met problematische schulden kende naar
25.000 huishoudens. We besteden meer middelen aan preventie, om er zo
vroeg mogelijk bij te kunnen zijn. Ook maken we van onze ‘vroeg erop af’-
methode een ‘nog vroeger erop af-methode’, door meer partners en signalen
te betrekken bij de aanpak, zodat we contact krijgen met Arnhemmers nog
voordat er sprake is van problematische schulden, om hen zo goed mogelijk
te helpen bij het op orde krijgen van hun financiële huishouding.
    Jaar         2020         2021          2022         2023          2024
   Bedrag          -         150.000      150.000       150.000          -
EXTRA COMPENSATIE VOOR GEZINNEN IN LANGDURIGE
ARMOEDE
Voor veel gezinnen die langdurig een laag inkomen hebben, brengt de
coronacrisis veel onzekerheid en financiële onrust met zich mee. Met name
tweeoudergezinnen met kinderen in het voortgezet onderwijs, hebben vaak
te maken met een langdurig tekort, waardoor een zeer kwetsbare situatie
ontstaat. Via een individuele inkomenstoeslag voor gezinnen gaan we deze
gezinnen extra ondersteunen, zodat ook het risico op verdere schulden kleiner
wordt.
    Jaar         2020         2021          2022         2023          2024
   Bedrag          -         150.000      150.000       150.000      150.000
PILOT: ONDERSTEUNING OP MAAT ARMOEDEVAL
(WERKEN MOET LONEN)
We maken middelen vrij voor een pilot voor de ondersteuning op maat,
gericht op tijdelijke extra ondersteuning bij bepaalde levensgebeurtenissen,
die soms tot een armoedeval leiden We denken aan maatwerkbudget zodat
we extra budget en ruimte hebben om een hoger inkomen bij betaald werk
tijdelijk te kunnen garanderen. Dat draagt bij aan activering naar (meer)
betaald werk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                  21			
                                                                                                                        PAGINA			ONDERWERP				
    Jaar         2020         2021         2022         2023         2024
  Bedrag           -        100.000      100.000          -            -
VAN OPVANG NAAR WONEN
Om uitvoering te geven aan de coronamaatregelen en een veilige omgeving
te creëren voor daklozen, hebben we in korte tijd creatieve oplossingen
gevonden om goede maatschappelijke opvang te blijven bieden. Dat heeft
ons laten zien dat er mogelijkheden zijn om de maatschappelijke opvang
fundamenteel te verbeteren. Een ‘eigen plek’ heeft een positieve invloed
                                                                                  Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
op daklozen, ze vinden meer rust en kunnen beter nadenken over het weer
opbouwen van hun leven. Om aan de coronamaatregelen te kunnen blijven
voldoen, is aanpassing van de opvang noodzakelijk. Wanneer we de huidige
voorzieningen ombouwen naar een of tweepersoonskamers dan neemt het
aantal opvangplekken met 50% af.
In de wetenschap dat een eigen plek van belang is, de noodzaak om de
maatschappelijke opvang sowieso langere tijd ‘coronaproof’ te houden,
en met het adagium om maatschappelijke opvang zo veel mogelijk te
voorkomen, investeren we in eigen woningen voor daklozen in onze stad. We
kiezen voor meer wonen en daarmee minder opvang. Voor jongeren wordt
dit extra bekrachtigd door onze deelname aan het landelijk actieprogramma
Dak- en Thuisloze jongeren, waarbij de inzet is om geen enkele jongere meer
langdurig (langer dan drie maanden) in de opvang of op straat te hebben.
    Jaar         2020         2021         2022         2023         2024
  Bedrag           -        150.000      150.000      150.000       150.000
PRENATALE ZORG
Onzekere tijden, economisch en anderszins, kunnen voor extra stress zorgen,
zeker bij kwetsbare (aanstaande) ouders en jonge moeders. Daarom kiezen we
ervoor om juist nu succesvolle interventies en activiteiten van de Veiligheids-
en Gezondheidsregio Gelderland-Midden te blijven ondersteunen. Het
betreft hier onder andere het programma Stevig ouderschap, het programma
Voorzorg en prenatale huisbezoeken.
    Jaar         2020         2021         2022         2023         2024
  Bedrag           -        120.000      120.000      120.000       120.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>2.3 INVESTEREN IN EEN LEEFBARE
                                                                                   22			
                                                                                                                         PAGINA			ONDERWERP				
EN GROENE STAD
Arnhem is niet alleen een stad waar je graag wil zijn, je wil er ook graag
wonen. Dat komt mede door al het prachtig groen dat onze stad kent.
Tijdens de zwaarste beperkende maatregelen die we in de eerste weken van
de coronacrisis gekend hebben, was al dat groen en die mooie buitenruimte
een grote uitkomst. De openbare ruimte gaf ons letterlijk de ruimte om te
ademen in een angstige tijd. Die aantrekkingskracht van de stad, en het
plezier dat het ons brengt, is uniek - en daar willen we extra in investeren, en
de investeringen van anderen versterken.
                                                                                   Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
   2020: Wat we nu al extra doen (ingezet in reactie op coronacrisis)
   •	Met een ‘Zomer in Arnhem’-programma bieden we op het gebied
      van cultuur, vermaak en toerisme tijdens de zomermaanden Arnhem
      veilig en gezond ondersteuning.
   •	Stadsmarketing richt zich met campagnes en acties op juist de inwo-
      ners van de stad en regio.
   •	We kijken wat nodig is om buurthuizen coronaproof te maken en
      kijken naar mogelijkheden voor mensen die niet met regulier open-
      baar vervoer durven (en geen indicatie hebben).
   2020: Wat we nog meer gaan doen (korte termijn)
   •	Verfraaiing openbare ruimte met kunst en groen in samenwerking
      met partners
   •	Er zijn diverse steunmogelijkheden waar sportverenigingen gebruik
      van kunnen maken. Bijvoorbeeld bij NOC*NSF en Stichting Waar-
      borgfonds Sport. Wij gaan de sportverenigingen actief helpen bij
      het gebruikmaken van deze steunmogelijkheden.
   •	Ook voor kunst- en cultuurinstellingen zijn er diverse ondersteu-
      ningsprogramma’s van het Rijk. Voor sommige daarvan is ook een
      bijdrage van de regionale en lokale overheid vereist. Zo mogelijk
      voorziet ook de gemeente daarin.
   •	Voor de vergunning van tijdelijke uitbreiding van terrassen hoeven
      geen leges te worden betaald, de uitbreiding blijft mogelijk tot 1
      oktober.
   •	We gaan geen leges heffen voor evenementen die in de periode half
      maart tot 1 september niet hebben plaatsgevonden, en geen leges
      heffen op vergunningen voor evenementen die voor de periode tot
      1 september worden aangevraagd (en binnen de RIVM-maatregelen
      passen).
   •	Scheepvaartrechten voor cruiseschepen voor de periode van 1 april
      tot 1 oktober gaan we halveren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                    23			
                                                                                                                          PAGINA			ONDERWERP				
   2021-2024: Wat we verder gaan doen (middellange en lange termijn)
   •     Investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte.
   •     Handhaving, veiligheid en ondermijning.
   Beoogd effect korte en lange termijn:
   + Bevorderen leefbaarheid
   + Verduurzamen
                                                                                    Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
   + Bevorderen werkgelegenheid
   + Bevorderen aantrekkelijkheid van de stad
INVESTEREN IN DE KWALITEIT VAN DE OPENBARE RUIMTE
Hoe mooi onze stad ook is, in toenemende mate wordt geconstateerd dat de
kwaliteit van de leefomgeving in sommige delen van de stad onder grotere
druk komt te staan. Een schone en groene buurt, waarin de openbare ruimte
heel en op niveau is, draagt in positieve zin bij aan leefbaarheid én veiligheid,
aan een prettige en gezonde woonomgeving.
Naast het op basisniveau houden van de openbare ruimte is het daarom
gewenst om extra in te zetten op probleemgebieden, sleetse plekken binnen
wijken en buurten en belangrijke corridors of hot spots. We willen kansen
kunnen benutten om de openbare ruimte blijvend te verbeteren in gebieden
waar we aan de slag gaan in het kader van de woondeal, klimaatadaptatie en
de energietransitie.
Niet alleen structurele investeringen in de kwaliteit van de openbare ruimte
maken onze stad mooier, maar ook tijdelijke kunst en groen in de openbare
ruimte maken Arnhem aantrekkelijker. Ook daar maken we geld voor vrij.
       Jaar        2020         2021         2022         2023          2024
   Bedrag         40.000      390.000      350.000       350.000      350.000
HANDHAVING, VEILIGHEID EN ONDERMIJNING
Veiligheid is een basisvoorwaarde voor de ontwikkeling van de stad. In de
afgelopen maanden hebben onze handhavers een belangrijke rol vervuld
in het naleven en handhaven van de coronamaatregelen. We hebben de
capaciteit kunnen uitbreiden door slim gebruik te maken van alternatieve inzet
van ons jongerenwerk en ook de Omgevingsdienst heeft veel werk verricht.
Toch heeft de afgelopen tijd veel gevraagd van onze handhavingsorganisatie
en werd de kwetsbaarheid ervan zichtbaar en voelbaar. De aanvullende inzet
kan niet worden gecontinueerd, terwijl de druk op en roep om handhaving
niet zal verminderen, mede gezien de aanvullende beleidsvelden die een
beroep doen op handhaving, denk daarbij aan het tegengaan van seksuele
intimidatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                            24			
                                                                                                                  PAGINA			ONDERWERP				
Daarnaast moeten we alert zijn op ongewenste vormen van georganiseerde
criminaliteit in de stad. Op verschillende niveaus ontvangen wij signalen
dat ondernemers in nood geraakt door de coronacrisis, extra vatbaar zijn
voor financiële ondersteuning van malafide bedrijven en personen. We zijn
hier met diverse partners hard op aan het werk om tijdig signalen op te
vangen en daar ook daadkrachtig op te acteren. De coronacrisis mag niet
als effect hebben dat criminelen extra grip krijgen op onze stad. Daarom
zetten wij als gemeentebestuur naast de strafrechtketen extra middelen in
om georganiseerde criminaliteit (ondermijning) tegen te gaan. Dit doen we
bijvoorbeeld door onze inzet in het kader van de Wet Bibob op kwalitatief
hoogwaardig niveau te organiseren.
                                                                            Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
    Jaar        2020        2021         2022         2023        2024
  Bedrag          -        400.000     400.000      400.000      400.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>2.4 VERSTERKEN EN VERNIEUWEN
                                                                                25			
                                                                                                                      PAGINA			ONDERWERP				
Een investering in innovatie en vernieuwing is een investering in de toekomst
van onze stad. Het zorgt voor nieuwe kansen en mogelijkheden, en is
een investering in het verdienvermogen van de stad. Naast innoveren en
vernieuwen, loont het ook om te investeren in dat wat je sterk en uniek
maakt, maar je al ‘in huis’ hebt.
  2020: Wat we nu al extra doen (ingezet in reactie op coronacrisis)
                                                                                Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
  •	In overleg met ondernemers, ondernemersverenigingen en
   kennisinstellingen onderzoeken we steeds mogelijkheden om juist in
   deze tijd innovatiekansen niet verloren te laten gaan.
  2020: Wat we nog meer gaan doen (korte termijn)
  •   Versterken agenda’s (economie, groen en leefbaar).
  2021-2024: Wat we verder gaan doen (middellange en lange termijn)
   Jaar       2020          2021       2022             2023         2024
  • Energy Innovatieprogramma en Innovatielab.
  Bedrag        -
  • Versterken verhaal   1.150.000
                       Slag          150.000
                            om Arnhem.                150.000      150.000
  Beoogd effect:
  + Vergroten bedrijvigheid
  + Versterken innovatie
  + Bevorderen werkgelegenheid
  + Bevorderen aantrekkelijkheid van de stad
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                    26			
                                                                                                                          PAGINA			ONDERWERP				
ENERGY INNOVATIEPROGRAMMA EN INNOVATIELAB
Provincie Gelderland, gemeente Arnhem, Industriepark Kleefse Waard en
de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen hebben samen een businesscase
gemaakt voor een meerjarig energie-innovatie programma en -lab. Het doel
is een schaalsprong in de impact van Arnhem c.q. onze regio op de economie
en de energietransitie. Het initiatief bestaat uit twee componenten die elkaar
versterken:
1. een meerjarig Energy Innovatieprogramma op onderwerpen en
    technologie waar Arnhem c.q. de regio sterk in is: waterstof- en
    brandstofceltechnologie, decentrale energieopslag en -infrastructuur en
    ICT technologie voor slimme energienetten. Dit wordt gevuld door de TU
                                                                                    Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
    Delft, lectoraten en studenten van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen,
    ROC’s en het bedrijfsleven. Eén van de onderdelen: toepassen van
    Arnhemse c.q. regionale innovatietechnologie in de eigen Arnhemse en
    regionale energietransitiepraktijk.
2. een Energy Innovatielab: een fysieke plek waar alle betrokken onderzoeks-,
    onderwijs- en innovatiepartners uit het voornoemde programma elkaar
    makkelijk kunnen vinden en beter kunnen samenwerken vanuit gedeelde
    laboratoriumfaciliteiten voor test- en ontwikkelwerk, gecombineerde leer/
    werkplekken, bedrijfsruimten en vergaderfaciliteiten, inclusief universitaire
    dependance.
    Jaar         2020          2021         2022          2023         2024
   Bedrag      200.000           -             -            -             -
VERSTERKEN AGENDA’S (ECONOMIE, GROEN EN LEEFBAAR)
Samen met de stad, andere overheden, bedrijven en organisaties, ontwikkelt
de gemeente allerlei strategische agenda’s om de kansen van onze stad, onze
inwoners en bedrijven te vergroten, en potentiële investeringen binnen te
halen of te vermeerderen. Denk bijvoorbeeld aan de Economische agenda van
Arnhem, of onze agenda’s als het gaat klimaatadaptatie, groen in de wijken,
of de woondeal. Om deze agenda’s en daarmee de kansen voor Arnhem te
versnellen, investeren we nog dit jaar € 200.000, - extra in het versterken
hiervan.
Het versterken van de agenda’s doen we niet alleen. Dit doen we met andere
overheden bij bijvoorbeeld de woondeal en verstedelijkingsstrategie, maar
zeker ook met Arnhemmers en Arnhemse ondernemers. Om te zorgen dat
alle investeringen ook goed een plek vinden in onze stad investeren wij in
het versterken van onze agenda’s door deze uit te werken met onze lokale
partners, inwoners en bedrijven.
    Jaar         2020          2021         2022          2023         2024
   Bedrag          -         225.000       225.000      225.000       225.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                 27			
                                                                                                                       PAGINA			ONDERWERP				
VERSTERKEN VERHAAL SLAG OM ARNHEM
Herdenken is onlosmakelijk verbonden met onze stad. Het is de Slag om
Arnhem, het verhaal van de brug te ver, de enorme impact van dit kantelpunt
in de geschiedenis, dat onze inwoners en de regio verbindt. Operatie
Market Garden was van zulk groot belang in de geschiedenis van de Tweede
Wereldoorlog, dat de term ‘Nationale Airborneherdenking’ niet zou misstaan.
Het maakt ons uniek, en het gaat hier om zoveel meer dan alleen herdenken.
De herdenkingsactiviteiten hebben een grote aantrekkingskracht op bezoekers
uit het binnen- en buitenland, en zijn van grote betekenis voor de hele regio.
Niet alleen in september, maar gedurende het hele jaar. Om de kansen die dit
biedt voor toerisme en bedrijvigheid verder te benutten, willen we investeren
                                                                                 Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis
in de herdenking om dit structureel te versterken, de breedte van het
programma in de stad (zoals in het onderwijs) te borgen en ruimte te maken
voor vernieuwing in de Airborneherdenking.
Juist nu in Arnhem versterken
door te investeren in de kracht
van onze stad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>GEMEENTE ARNHEM
Koningstraat 38
6811 DG Arnhem
Telefoon 0800 - 1809
www.arnhem.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>