<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem

Invloed trillingen treinverkeer op
nieuwbouwlocatie velden 6 en 11


Status         definitief
Versie         004
Rapport        B.2019.0913.00.R001
Datum          20 februari 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



Colofon
Opdrachtgever                        Gemeente Arnhem
                                     Postbus 9200
                                     6800 HA ARNHEM

Contactpersoon opdrachtgever Mevrouw Y. Gerritsen
                             026-3774426
                             Yvette.Gerritsen@arnhem.nl

Project                              Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem
Betreft                              Trillingsonderzoek treinverkeer
Uw kenmerk                           -

Rapport                              B.2019.0913.00.R001
Datum                                20 februari 2020
Versie                               004
Status                               definitief

Uitgevoerd door                      DGMR Bouw B.V.
                                     Van Pallandtstraat 9-11
                                     6814 GM Arnhem
                                     Postbus 153
                                     6800 AD Arnhem

Contactpersoon                       ing. D.H. (Daan) Perfors
                                     088 346 76 35
                                     dpe@dgmr.nl

Auteur                               ing. D.H. (Daan) Perfors
                                     088 346 76 35
                                     dpe@dgmr.nl

Projectadviseur                      ir. P.B. (Peter) Bijvoet
                                     088 346 76 01
                                     BV@dgmr.nl

2e lezer/secr.                       RFE|BDI
                                                                          k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                         Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




                                                         Inhoud

                                                         1. Inleiding                                                 4

                                                         2. Uitgangspunten                                            5
                                                         2.1 Toetsingskader                                           5
                                                         2.2 Situatie                                                 5

                                                         3. Trillingsmetingen kavel                                   7
                                                         3.1 Meetopstelling                                           7
                                                         3.2 Verwerking meetdata                                      7
                                                         3.3 Resultaten                                               7
                                                         3.4 Nadere beschouwing                                       9

                                                         4. Meting trillingsoverdracht bodem naar gebouw             10
                                                         4.1 Meetopstelling                                          10
                                                         4.2 Resultaten                                              10

                                                         5. Prognose                                                 12
                                                         5.1 Uitgangspunten                                          12
                                                         5.2 Prognose grondgebonden woningen                         12
                                                         5.3 Woontoren                                               13

                                                         6. Conclusies en aanbevelingen                              14


                                                         Bijlagen
                                                         Bijlage 1             Trillingsregistraties Vtop op kavel
                                                         Bijlage 2             Overdrachtsmetingen
                                                         Bijlage 3             Prognose – Laagbouw op 45m
k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




                                                                                                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



1. Inleiding

Ten noordwesten van station Arnhem Zuid liggen de planvelden 6 en 11, nu voornamelijk in
gebruik als akkerland. Op deze velden zal uitbreiding plaatsvinden van de woonwijk Schuytgraaf.
De nieuwbouw zal bestaan uit grondgebonden woningen en een appartementencomplex. De kortste
afstand van deze bebouwing tot het spoor bedraagt circa 40 meter.

Het onderzoek richt zich op de trillingen afkomstig van treinen op de spoorlijn Arnhem-Nijmegen.
Op station Arnhem Zuid passeren, stoppen en vertrekken zowel stoptreinen als intercity’s.
Daarnaast zijn er passerende intercity’s en goederentreinen. Vanwege de korte afstand tot het
spoor heeft DGMR, in opdracht van de gemeente Arnhem, onderzoek gedaan naar de te
verwachten trillingen in de nieuw te bouwen woningen.

Om een goed beeld te krijgen van de trillingsrisico’s zijn op zes meetpunten op de kavel
trillingsmetingen verricht. Aanvullend hierop zijn, om beter inzicht te krijgen in de trillings-
reductie van paalfundaties, overdrachtsmetingen verricht aan net opgeleverde bebouwing op
Schuytgraaf veld 15.

Op basis van de meetresultaten op de kavel en de bepaalde overdrachten aan al gerealiseerde
bebouwing, wordt een prognose gegeven van de te verwachten trillingen in de nieuwbouw.
Eveneens worden randvoorwaarden gegeven voor het ontwerp om te kunnen voldoen aan de SBR-
richtlijn Trillingen deel B ‘Hinder voor personen in gebouwen’.




                                                                                                   k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                         Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




                                                         2. Uitgangspunten

                                                         2.1 Toetsingskader
                                                         Voor de nieuwbouw zijn geen (afwijkende) trillingseisen opgegeven. Optredende trillingen worden
                                                         beoordeeld aan de hand van de in Nederland gebruikelijke SBR-richtlijn Trillingen deel B:
                                                         ‘Trillingshinder voor personen in gebouwen’, uitgave 2002 (revisie 2006). In deze richtlijn zijn de
                                                         in tabel 1 weergegeven streefwaarden opgenomen.

                                                         tabel 1: SBR-B – Streefwaarden herhaald voorkomende trillingen (railverkeer), nieuwe situaties
                                                                                      Dag en avond                                     Nacht
                                                          Gebouwfunctie               A1               A2               A3             A1            A2               A3
                                                          Wonen                       0,1              0,4              0,05           0,1           0,2              0,05
                                                         A1 = onderste streefwaarde voor de trillingssterkte Vmax; A2 = bovenste streefwaarde voor de trillingssterkte Vmax
                                                         A3 = streefwaarde voor de gemiddeld effectieve waarde over de beoordelingsperiode Vper, wanneer A1 < Vmax < A2


                                                         Voor nieuwe woningen nabij een spoorlijn wordt voldaan aan de SBR-B als de maximale effectieve
                                                         trillingssterkte Vmax kleiner is dan 0,2 (A2/nacht) en de tijdgemiddelde trillingssterkte Vper niet
                                                         hoger is dan 0,05 (A3). Als Vmax lager is dan 0,1 dan komt de toetsing van de Vper te vervallen.

                                                         2.2 Situatie
                                                         Planvelden 6 en 11 liggen ten noordwesten van station Arnhem Zuid, in figuur 1 zijn een luchtfoto
                                                         en in figuur 2 de bouwplannen weergegeven. De afstand tussen het spoor en de eerstelijns
                                                         bebouwing bedraagt circa 40 meter. De bouwwijze van de nieuwbouw is nog niet nader ingevuld.
k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




                                                            figuur 1: luchtfoto met meetpunten                        figuur 2: bouwplan




                                                                                                                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



De spoorlijn bestaat uit twee sporen en verbindt Arnhem en Nijmegen. De lijn wordt gebruikt door
(personen)vervoersbedrijven NS en Arriva. Tijdens de metingen zijn diverse treintypen
waargenomen, grofweg op te delen als stoptreinen (Sprinter Light Train en Staedler GTW) en
intercity’s (VIRM en NID). In basis doen ten minste acht treinen per uur station Arnhem Zuid aan.
De rijsnelheden ter hoogte van de bouwkavel zijn relatief laag, maar variëren aanzienlijk over de
lengte van de kavel (circa 700 meter). De doorgaande intercity’s passeren daarbij met de hoogste
snelheid.
Behalve voor personenvervoer wordt het spoor ook gebruikt voor goederenvervoer. Uit de jaar-
rapportage van ProRail is op te maken dat het om circa vijf goederenpassages per dag gaat.




                                                                                                    k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                         Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




                                                         3. Trillingsmetingen kavel

                                                         De metingen op de kavel (veld 6 en 11) zijn uitgevoerd tussen 8 en 15 augustus 2019. In deze week
                                                         zijn er geen afwijkingen geconstateerd in de bedrijfsvoering op het spoor. Treinen reden met
                                                         gebruikelijke snelheden op de gebruikelijke sporen.

                                                         3.1 Meetopstelling
                                                         In figuur 1 zijn de 6 meetposities op de kavel weergegeven. De horizontale X-richting staat haaks
                                                         op het spoor en de Y-richting parallel aan het spoor. Voor de metingen is gebruikgemaakt van
                                                         meetsystemen van het type Profound Vibra-sbr. Deze systemen worden jaarlijks gekalibreerd.
                                                         De sensoren van de systemen zijn gemonteerd op 65 cm lange meetpennen, die over nagenoeg de
                                                         volle lengte in de bodem zijn geslagen om goed contact met de bodem te verkrijgen. Tabel 2 geeft
                                                         een overzicht van de gebruikte meetapparatuur.

                                                         tabel 2: meetsystemen
                                                          Meetpunt                            Afstand tot spoor     DGMR id.               Serienummer
                                                          Mp1                                       40 m             AH0088                  VIB01045
                                                          Mp2                                       40 m             AH0087                  VIB01044
                                                          Mp3                                       40 m             AH0073                  VIB00488
                                                          Mp4                                       60 m             AH0084                  VIB00588
                                                          Mp5                                       90 m             AH0083                  VIB00587
                                                          Mp6                                       40 m             AH0071                  VIB00485


                                                         3.2 Verwerking meetdata
                                                         Voor de prognose van te verwachten trillingen in de bebouwing zijn de top-15 zwaarste treinen
                                                         qua trillingen geselecteerd en verwerkt. De prognose wordt gebaseerd op het statistisch maximum
                                                         van de top-15 zwaarste treinpassages met een betrouwbaarheid van 95%, overeenstemmend met
                                                         de SBR-B-richtlijn. De overdrachtsverzwakking tussen de meetpunten wordt eveneens bepaald uit
                                                         de statistische maxima per meetpunt.

                                                         De meetsystemen meten de maximale trillingssterkte V top en de voor trillingshinder maatgevende
                                                         effectieve trillingssterkte Veff. De Veff wordt gemeten in 30 seconden intervallen volgens de SBR-B.
                                                         Met behulp van (spoorgerichte) camerabeelden zijn treinen geïdentificeerd in de meetdata.
                                                         Deze treinpassages zijn gecontroleerd op eventuele verstoringen aan de hand van de registraties
                                                         van de overige meetsystemen. Deze check is gedaan op basis van het trillingssignaal V top. De Vtop
                                                         kan in tegenstelling tot de Veff op een kort meetinterval ingesteld worden, wat een betere
                                                         herkenning van verstoringen mogelijk maakt. Hiervoor is een interval van 3 seconden
                                                         aangehouden. Van de geïdentificeerde treinpassages, die vrij zijn van verstoring, is de
                                                         bijbehorende effectieve trillingssterkte Veff,max vervolgens geselecteerd voor verdere analyse en
                                                         prognose.
k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




                                                         3.3 Resultaten
                                                         Bijlage 1 geeft een overzicht van treinpassages en eventuele verstoringen gedurende een
                                                         week meten op de kavel. Afgebeeld is de trillingssterkte Vtop die, zoals in paragraaf 3.2 is
                                                         omschreven, wordt gebruikt voor identificatie van de treinpassages. Uit de onderliggende
                                                         registraties van de Veff is vervolgens de top-15 treinpassages geselecteerd en statistisch verwerkt
                                                         conform de in de SBR-B aangegeven methodiek. De tabellen 3 en 4 tonen deze top-15 (effectieve)
                                                         trillingssterkten Veff,max. De passages zijn qua trillingssterkte per meetpositie en per richting
                                                         aflopend gerangschikt.




                                                                                                                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



tabel 3: trillingssterkten Veff,max (top-15) in de bodem – 40 m van spoor: Mp1, Mp2 en Mp6
    Top                                       Mp1 (40 m)                      Mp2 (40 m)                 Mp6 (40 m)
                                        X*        Y*         Z*         X         Y         Z      X         Y         Z
    1                                  0,48      0,22       0,38       0,30     0,25       0,31   0,51     0,46       0,34
    2                                  0,36      0,21       0,28       0,27     0,23       0,28   0,37     0,38       0,31
    3                                  0,35      0,18       0,26       0,25     0,19       0,28   0,37     0,34       0,30
    4                                  0,35      0,18       0,25       0,25     0,19       0,22   0,35     0,31       0,29
    5                                  0,33      0,18       0,24       0,24     0,17       0,21   0,34     0,27       0,27
    6                                  0,33      0,18       0,24       0,23     0,17       0,21   0,34     0,27       0,27
    7                                  0,32      0,17       0,23       0,23     0,17       0,20   0,34     0,26       0,24
    8                                  0,28      0,17       0,23       0,21     0,16       0,19   0,32     0,26       0,23
    9                                  0,28      0,17       0,23       0,21     0,16       0,18   0,31     0,25       0,23
    10                                 0,27      0,16       0,22       0,21     0,15       0,18   0,28     0,23       0,23
    11                                 0,27      0,16       0,22       0,21     0,15       0,18   0,28     0,23       0,22
    12                                 0,27      0,16       0,22       0,20     0,15       0,18   0,27     0,22       0,22
    13                                 0,27      0,15       0,21       0,19     0,15       0,18   0,27     0,22       0,21
    14                                 0,26      0,15       0,21       0,19     0,15       0,17   0,27     0,22       0,20
    15                                 0,24      0,15       0,21       0,19     0,14       0,17   0,26     0,22       0,20
    Aantal passages (n)                                                           15
    Gemiddelde (μ)                     0,31      0,17       0,24       0,23     0,17       0,21   0,33      0,28      0,25
    Standaarddeviatie (σ)              0,06      0,02       0,04       0,03     0,03       0,04   0,06      0,07      0,04
    Veff,max,stat                      0,44      0,21       0,33       0,32     0,24       0,31   0,46      0,43      0,34
* X-richting is ⊥ spoor – Y-richting is // spoor en Z-richting is verticaal

tabel 4: trillingssterkten Veff,max (top-15) in de bodem, meetlijn: Mp3, Mp4 en Mp5
    Top                                       Mp3 (40 m)                      Mp4 (65 m)                 Mp5 (90 m)
                                        X*        Y*          Z*        X         Y         Z      X         Y          Z
    1                                  0,41     0,31         0,39      0,51     0,37       0,35   0,52      0,40      0,31
    2                                  0,40     0,30         0,36      0,46     0,36       0,33   0,49      0,38      0,31
    3                                  0,40     0,30         0,36      0,44     0,36       0,33   0,49      0,36       0,3
    4                                  0,37     0,29         0,35      0,42     0,34       0,32   0,48      0,32      0,28
    5                                  0,37     0,28         0,35      0,41     0,34       0,31   0,47      0,31      0,27
    6                                  0,37     0,27         0,34      0,41     0,32       0,30   0,47      0,26      0,27
    7                                  0,36     0,27         0,32      0,39     0,32       0,28   0,47      0,25      0,25
    8                                  0,34     0,26         0,31      0,39     0,31       0,28   0,44      0,24      0,24
    9                                  0,34     0,24         0,31      0,38     0,31       0,27   0,42      0,24      0,23
    10                                 0,34     0,23         0,28      0,37     0,31       0,26   0,39      0,24      0,21
    11                                 0,32     0,22         0,28      0,33     0,30       0,26   0,36      0,24      0,21
    12                                 0,32     0,22         0,26      0,32     0,28       0,24   0,36      0,24      0,20
    13                                 0,29     0,20         0,24      0,29     0,27       0,23   0,32      0,23      0,20
    14                                 0,26     0,19         0,23      0,29     0,26       0,22   0,32      0,21      0,19
    15                                 0,25     0,18         0,23      0,28     0,26       0,21   0,30      0,21      0,19
    Aantal passages (n)                                                           15
    Gemiddelde (μ)                     0,34       0,25       0,31      0,38     0,31       0,28   0,42      0,28      0,24
    Standaarddeviatie (σ)              0,05       0,04       0,05      0,52     0,38       0,04   0,07      0,06      0,04
    Veff,max,stat                      0,44       0,34       0,41      0,52     0,38       0,37   0,57      0,41      0,33
* X-richting is ⊥ spoor – Y-richting is // spoor en Z-richting is verticaal
                                                                                                                             k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




De top-15 wordt voornamelijk gevormd door goederentreinen en enkele zuidgaande intercity’s.
Uit de tabellen 3 en 4 is op te maken dat:
• Op alle meetlocaties de horizontale X-richting (haaks op het spoor) dominant is.
• De trillingssterkten in de horizontale richtingen van Mp3 dichtbij het spoor naar de verder
   afgelegen meetpunten Mp4 en Mp5 niet afnemen maar juist licht toenemen.
• De trillingssterkten in verticale richting van Mp3 naar Mp4 en Mp5 relatief langzaam afnemen.
• Het viaduct mogelijk hogere trillingssterkten opwekt in het zuidelijk deel van de kavel (Mp6).
• Op meetpunt Mp2 de laagste trillingssterkten worden gemeten.




8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                         Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




                                                         3.4 Nadere beschouwing
                                                         De trillingsafname met toenemende afstand tot het spoor is opvallend laag. Een spectrale analyse
                                                         laat zien dat frequenties tussen 5 en 10 Hz dominant zijn in het trillingsspectrum. Met name de
                                                         5 Hz component is sterk aanwezig in het trillingsspectrum van zwaardere goederentreinen en deze
                                                         component is toe te schrijven aan de voorbijtrekkende wielstellen van de treincombinatie. Gezien
                                                         de treinlengte heeft deze het karakter van een lijnbron. Hiervoor geldt dat trillingen
                                                         (oppervlaktegolven) met toenemende afstand tot het spoor slechts afnemen door bodemdemping,
                                                         maar niet door geometrische afname (verspreiding). Gevolg is dat er op relatief grote afstand van
                                                         het spoor nog goed voelbare trillingen in de bodem optreden. Het prognosemodel is afgestemd op
                                                         dit karakteristieke trillingsverloop.

                                                         De gemeten trillingssterkten in de horizontale richtingen zijn op deze kavel opvallend hoog.
                                                         DGMR heeft in 2017 vergelijkbare metingen uitgevoerd op het circa 200 meter zuidelijker
                                                         (ten opzichte van Mp6) gelegen veld 15 en in de wijk Elderveld aan de andere zijde van het spoor.
                                                         Op beide locaties werden veel lagere trillingssterkten in horizontale richtingen gemeten in
                                                         vergelijking tot de verticale meetrichting. Vermoed wordt dat de terreintoestand hier mee te
                                                         maken heeft en dat het maisland, dat naar verwachting jaarlijks omgeploegd zal worden, in de
                                                         toplaag zich aanmerkelijk slapper en meer trillingsgevoelig gedraagt. Meetpunt Mp2, dat zich niet
                                                         op een akker bevond, gaf al aanmerkelijk lagere trillingssterkten in de horizontale richtingen te
                                                         zien.
                                                         Verwacht mag worden dat op de maisakker de trillingssterkten op enige diepte onder het maaiveld
                                                         in horizontale richtingen aanzienlijk lager zullen zijn dan op het maaiveld. Verwacht wordt dan
                                                         ook dat een onder het maaiveld liggende fundatie van een gebouw aan fors lagere trillingssterkten
                                                         blootgesteld wordt dan de maaiveldmetingen nu laten zien. In de prognoses zal hiervoor
                                                         gecorrigeerd worden.
k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




                                                                                                                                                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



4. Meting trillingsoverdracht bodem naar gebouw

De overdrachtsmetingen aan bestaande bebouwing zijn uitgevoerd tussen 26 en 28 november 2019.
In deze periode zijn er geen afwijkingen geconstateerd in de bedrijfsvoering op het spoor.
Treinen reden met gebruikelijke snelheden op de gebruikelijke sporen.

4.1 Meetopstelling
Figuur 3 toont de meetposities voor de overdrachtsmetingen. Voor de metingen is gebruikgemaakt
van twee typen meetsystemen, het Profound Vibra-sbr meetsysteem (Helenatoren) en het Semex
Menhir meetsysteem (woning). De sensoren van beide bodemmeetpunten (Mp1 en Mp3) zijn
ingegraven. De sensoren aan de gevels (Mp2 en Mp4) zijn gemonteerd met een muurbeugel.
De horizontale X-richting staat haaks op het spoor en de Y-richting parallel aan het spoor.
Tabel 5 geeft een overzicht van de gebruikte meetapparatuur.




     figuur 3: meetpunten Mp1 en Mp2 (Flat Helenastraat) en Mp3 en Mp4 (Woning Ovidiuslaan 85)


tabel 5: meetsystemen
 Meetpunt                                 Afstand tot spoor                DGMR id.                Serienummer
 Mp1 – bodem flat                               43 m                        AH0088                   VIB00485
 Mp2 – gevel flat                               43 m                        AH0087                   VIB00488
 Mp3 – bodem woning                             43 m                        AH0150                   19181110
 Mp4 – gevel woning                             45 m                        AH0151                   19181111
 Mp5 – 1e verdieping woning                     47 m                        AH0083                   VIB00587
 Mp6 – 2e verdieping woning                     47 m                        AH0152                   19181112


4.2 Resultaten
Bijlage 2 blad 1 toont de gemeten trillingsspectra in de bodem (Mp1) en aan de gebouwfundatie
(Mp2: laag punt gevel) van de Helenatoren (10 bouwlagen). Bij frequenties tot 4 Hz en vanaf 40 Hz
                                                                                                                      k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




bevatten de treinspectra weinig trillingsenergie en zijn de gemeten overdrachten onbetrouwbaar.
Bij deze frequenties kan het zelfs zijn dat de trillingsenergie afkomstig is van de flat zelf
(windaanstoting, installaties) en het feitelijk dus om een omgekeerde trillingsoverdracht van
gebouw naar bodem gaat. De bepaalde overdrachten bij deze frequenties worden dan ook niet
zondermeer gebruikt voor de prognoses. In tabel 6 worden de bepaalde overdrachten voor de
Helenatoren weergegeven.

tabel 6: gemeten trillingsoverdrachten - Helenatoren
 Frequentie [Hz]      3,2     4      5       6,3     8        10    12,5    16    20    25    32     40    50    63
 X (⊥ spoor)           1      4      0        -3     -6        -7    -7      -8    -9    -9   -6     -10   -1     4
 Y (// spoor)          0      0      1        -2     -1       -10   -15     -12    -8   -11   -9      -7   -3     1
 Z (verticaal)         3      -3     -7       -6     -5       -10    -7      -6   -11    -4   -5      -8   -7    -5




10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                         Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




                                                         Bijlage 2 blad 2 toont de gemeten trillingsspectra (Mp3 en Mp4) en overdrachten voor de woning
                                                         Ovidiuslaan 85. Zeer laag frequent, tot ongeveer 2,5 Hz zijn de gemeten trillingsniveaus aan de
                                                         gevel nauwelijks hoger dan het achtergrondniveau en is geen betrouwbare overdracht te bepalen.
                                                         Verticaal liggen de trillingsniveaus tijdens treinpassages al vanaf de laagste bepaalde frequentie
                                                         van 1,25 Hz ruim boven het achtergrondniveau en is de bepaalde overdracht bruikbaar. Bij
                                                         frequenties hoger dan 40 Hz zijn er in het achtergrondsignaal in de bodem (Mp3) en aan de gevel
                                                         (Mp4) stoortonen zichtbaar die een juiste bepaling van de overdracht hinderen, maar de bepaalde
                                                         overdrachten (vanaf 40 Hz) zijn vanwege het lagere ruisniveau van de gebruikte meetsystemen
                                                         beter dan die bij de Helenatoren.

                                                         tabel 7: gemeten trillingsoverdrachten - woning Ovidiuslaan 85
                                                          Frequentie [Hz]    3,2     4        5    6,3   8    10   12,5   16   20   25   32   40    50    63
                                                          X (⊥ spoor)         1      -1       -1    -1   -4   -7    -8    -9   -9   -8   -7   -10   -9    -7
                                                          Y (// spoor)        4      2        1     2    -2   -3    -4    -5   -5   -5   -3    -4   -1     0
                                                          Z (verticaal)       -4     -4       -3    -2   -2   -8   -11    -8   -6   -3   -4    -7   -3    -4


                                                         Behalve de overdracht van bodem naar gebouwfundatie (gevel) is in de woning Ovidiuslaan 85 ook
                                                         de trillingsoverdracht naar de verdiepingsvloer bepaald. Hiervoor is een meetpunt (Mp6) ingericht
                                                         in de slaapkamer op de 2de verdieping. Bijlage 2 blad 3 toont de gemeten trillingsspectra en de
                                                         hieruit bepaalde overdrachten van het gevelmeetpunt (Mp4) naar het midden van de vloer op de
                                                         2de verdieping (Mp6). Deze spectrale overdrachten zijn verzameld in tabel 8.

                                                         tabel 8: gemeten trillingsoverdrachten Ovidiuslaan 85 - gevel naar vloer 2de verdieping
                                                          Frequentie [Hz]    3,2     4        5    6,3   8    10   12,5   16   20   25   32   40    50    63
                                                          X (⊥ spoor)         1      1        3     4    3     2    5      2    2    2    3    2     3     3
                                                          Y (// spoor)        1      1        2     5    8    3     1     -2    0    0   -1   -6    -2     0
                                                          Z (verticaal)       -1     -1       -2    -1   -1   -2    -3     0    0   -1   -1    0    -3    -1


                                                         Tabel 8 laat zien dat de vloer in verticale richting tijdens goederentreinpassages in het geheel niet
                                                         opslingert ten opzichte van het gevelmeetpunt. De woningvloer bestaat uit een kanaalplaatvloer
                                                         met een beperkte overspanning en heeft een zodanige buigstijfheid dat de laagste eigenfrequentie
                                                         boven de dominante frequenties uit het treinspectrum ligt. Rond 16 à 20 Hz is de verzwakking,
                                                         vermoedelijk doordat hier de vloereigenfrequenties liggen, maar ook bij deze frequenties komt
                                                         het niet tot trillingsversterking.
                                                         In de horizontale Y-richting is rond 8 Hz wel duidelijk sprake van trillingsversterking. Dit is de
                                                         smalste richting van het woningblok en bij deze frequentie ondergaat de woning een
                                                         kantelbeweging op haar fundering (van voor naar achteren) waardoor trillingen naar hoger gelegen
                                                         verdiepingen toenemen. Deze toename is er de reden van dat op de 2de verdiepingsvloer de
                                                         trillingssterkten in deze woning bij enkele goederentreinpassages licht boven de streefwaarde uit
                                                         de SBR-B voor de nachtperiode (A2 = 0,2) uitkomen.
k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




                                                         In de X-richting, dwars op het woningblok, is rond 6,3 Hz enige resonantie waarneembaar, maar dit
                                                         leidt voor deze woning niet tot trillingssterkten boven de streefwaarde.

                                                         De bepaalde overdrachten uit de tabellen 6 t/m 8 worden gebruikt in de prognoses voor de
                                                         nieuwbouw in de velden 6 en 11, zie hoofdstuk 5.




                                                                                                                                                           11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



5. Prognose

5.1 Uitgangspunten
Voor de prognose van te verwachten trillingssterkten in de toekomstige bebouwing op veld 6 en 11
is gebruikgemaakt van een empirisch rekenmodel. Dit rekenmodel is gebaseerd op door TNO
ontwikkelde overdrachtsformules aangevuld met DGMR praktijkervaring. Voor dit project is het
model afgestemd op de gemeten trillingsoverdrachten van de recent opgeleverde bebouwing aan
de Helenastraat/Ovidiuslaan (Schuytgraaf veld 15). De bouwwijzen van deze panden zijn eigentijds
en representatief voor wat verwacht mag worden in de nieuwbouw op veld 6 en 11.

Gedrag vloeren
De metingen in de woning Ovidiuslaan 85 toonden geen enkele trillingsversterking in verticale
richting tijdens treinpassages. Dit is ook voor de nieuwbouw haalbaar mits vloeren relatief stijf
worden uitgevoerd waarbij de laagste buig-eigenfrequentie boven het, voor treinpassages
dominante frequentiegebied van 5 tot 10 Hz, liggen. Dit is bij vloeren met een beperkte
overspanning zonder veel problemen haalbaar en zal dan ook als uitgangspunt voor de prognose
worden gehanteerd. Evenwel is dit een ontwerpcriterium dat aan de projectontwikkelaar of
aannemer zal moeten worden meegeven.

Gedrag woningcasco
Omdat het aanlegniveau van de fundatie lager ligt dan het maaiveld en trillingen in horizontale
richting snel afnemen met de diepte, wordt verwacht dat op begane grondvloeren het
trillingsniveau in verticale richting maatgevend zal zijn. De mogelijk optredende
trillingsversterking van het vloerveld in verticale richting is hiervoor een belangrijke reden.

Op hogere verdiepingen kan evenwel de horizontale richting soms dominant zijn als het
woningcasco in resonantie raakt op het funderingssysteem. Dit kan soms optreden bij (langere)
goederentreinen en is ook waargenomen bij enkele goederentreinpassages, maar laat zich op
voorhand moeilijk voorspellen. Bij kortere en sneller rijdende reizigerstreinen is dit risico veel
minder aanwezig.

5.2 Prognose grondgebonden woningen
Bijlage 3 toont een prognoseberekening voor een op palen gefundeerde grondgebonden woning van
twee tot drie bouwlagen. Deze prognose geldt voor een afstand van 45 meter tot het spoor. Dit is
de minimum bebouwingafstand op de verstrekte invullingsvarianten van de kavel.
De prognose is gebaseerd op de gemeten trillingssterkten op de kavel van meetpunt Mp3, het
meetpunt met de hoogst waargenomen trillingssterkten. Wij verwachten dat de trillingssterkten op
het aanlegniveau van de fundatie (enkele decimeters onder het maaiveld) fors lager zullen zijn
                                                                                                     k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




dan de gemeten waarden op het maaiveld. Daarom is op de gemeten trillingssterkten in
horizontale richtingen een neerwaartse correctie van een factor 2 toegepast. Zie de motivatie in
paragraaf 3.4.

In de prognose is voor de overdrachtsverzwakking van bodem naar woningfundatie de gemeten
overdrachtsverzwakking volgens tabel 7 aangehouden, geldend voor een op betonnen palen
gefundeerde woning. Voor de trillingsoverdracht naar hoger gelegen verdiepingen zijn de
overdrachten uit tabel 8 aangehouden. Aanname daarbij is dat in de nieuwbouw stijve vloeren
worden toegepast met een laagste eigenfrequentie van tenminste 15 Hz om trillingsversterking in
vloeren te voorkomen. Tabel 9 geeft een overzicht van de rekenresultaten op verschillende
afstanden tot het spoor.


12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                         Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




                                                         tabel 9: trillingsprognose (Vmax/Vper) nieuwbouw, laagste vloereigenfrequentie > 15 Hz
                                                          Gebouwtype     Bouwlagen      Richting    Vloerniveau                     Trillingssterkte Vmax (Vper)

                                                                                                                        30 m           45 m              70 m             100 m
                                                          Laagbouw op        2-3       Horizont*    Begane grond     0,18 (0,01)    0,17 (0,01)       0,15 (0,01)       0,14 (0,01)
                                                          palen                                     2e verdieping    0,26 (0,02)   0,248 (0,02)       0,23 (0,02)       0,20 (0,01)
                                                                                       Verticaal      Alle lagen     0,21 (0,01)    0,19 (0,01)       0,18 (0,01)       0,16 (0,01)
                                                          * geldend voor de smalste woningdoorsnede (van voor naar achter in het geval van rijwoningen)


                                                         In tabel 9 worden de geprognosticeerde trillingssterkten in twee (of drie) decimalen weergegeven
                                                         om het verloop/verval met toenemende afstand tot het spoor inzichtelijk te maken. Voor de
                                                         toetsing is de Vmax echter af te ronden op één decimaal, dezelfde nauwkeurigheid als waarin de
                                                         streefwaarde is opgegeven.
                                                         Tabel 9 laat zien dat tot op een afstand van 100 meter tot het spoor voelbare trillingen mogelijk
                                                         zijn, maar dat op meer dan 45 meter afstand de trillingssterkte volgens de prognoses is gezakt tot
                                                         onder 0,25 of evenals de streefwaarde afgerond op één decimaal niet hoger is dan 0,2.
                                                         Dit betreft dan de trillingssterkte op de tweede verdieping en treedt hooguit op tijdens lange of
                                                         zwaardere goederentreinen, die het woningcasco in resonantie brengen op het funderingssysteem.
                                                         Naar verwachting zijn dit maar enkele passages per week, waarbij alleen de passages in de
                                                         nachtperiode (de helft) voor de toetsing relevant zijn.

                                                         5.3 Woontoren
                                                         In tabel 10 zijn resultaten van de prognoseberekening voor een woontoren van tenminste tien
                                                         bouwlagen weergegeven. In de prognose is voor de overdrachtsverzwakking van bodem naar
                                                         woningfundatie de gemeten overdrachtsverzwakking volgens tabel 6 aangehouden. Voor het
                                                         trilgedrag van vloeren wordt hetzelfde uitgangspunt gehanteerd als voor de grondgebonden
                                                         woningen, namelijk dat relatief stijve vloeren worden toegepast met een laagste eigenfrequentie
                                                         van ongeveer 15 Hz. Onder deze voorwaarde zal weinig trillingsversterking optreden op
                                                         vloerniveau. Tabel 10 geeft een overzicht van de rekenresultaten op verschillende afstanden tot
                                                         het spoor.

                                                         tabel 10: trillingsprognose (Vmax/Vper) nieuwbouw, laagste vloereigenfrequentie > 15 Hz
                                                          Gebouwtype     Bouwlagen      Richting       Vloerniveau                      Trilllingssterkte Vmax (Vper)

                                                                                                                             30 m          45m             70 m           100 m
                                                          Hoogbouw           ≥ 10      Horizont.      Begane grond        0,13 (0,01)   0,13 (0,01)     0,12 (0,01)     0,11 (0,01)
                                                          (woontoren)                               Hoogste verdieping    0,15 (0,01)   0,14 (0,01)     0,13 (0,01)     0,12 (0,01)
                                                                                       Verticaal        Alle lagen        0,18 (0,01)   0,17 (0,01)     0,15 (0,01)     0,13 (0,01)


                                                         Uit tabel 10 blijkt dat in hoogbouw van tien verdiepingen, volgens de prognoses al op 30 meter
                                                         afstand tot het spoor, wordt aan de streefwaarden uit de SBR-B, mits deze hoogbouw wordt
k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




                                                         uitgevoerd in een volledige betonconstructie.




                                                                                                                                                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem



6. Conclusies en aanbevelingen

Het trillingsonderzoek op de bouwkavels van veld 6 en 11 gaf relatief hoge trillingssterkten te zien
in de horizontale richtingen. Vergelijk met eerder uitgevoerde kavelmetingen, op het 200 meter
zuidelijker gelegen veld 15 en aan de overzijde van het spoor in de wijk Elderveld, doet
vermoeden dat dit is veroorzaakt door de terreingesteldheid van het periodiek omgeploegde
akkerland (maisveld) waarop de metingen zijn uitgevoerd. In de vergelijkbare metingen, op de
andere kavels werden aanzienlijk lagere trillingssterkten gemeten in horizontale richtingen in
verhouding tot gemeten trillingssterkten in de verticale meetrichting. Hiervoor is een correctie
toegepast op de horizontale meetwaarden.

In de prognose is rekening gehouden met de gemeten trillingsoverdrachten van bodem naar
gebouwfundatie en van dit punt naar verdiepingsvloeren, zoals gemeten aan de bebouwing in
Schuytgraaf veld 15 (Helenastraat/Ovidiuslaan). Deze recente bebouwing is qua constructie als
representatief te beschouwen voor de nu te ontwikkelen bebouwing.

De op de kavelmetingen en overdrachtsmetingen gebaseerde prognoses laten zien, dat in
hoogbouw op een afstand van tenminste 30 meter afstand tot het spoor, al zal worden voldaan aan
de streefwaarden uit de SBR-B richtlijn, mits deze hoogbouw wordt uitgevoerd in een betonnen
draagconstructie met eveneens betonnen vloeren.

In grondgebonden woningen (laagbouw) zal de trillingssterkte Vmax binnen een afstand van
45 meter tot het spoor de streefwaarde A2 van 0,2 uit de SBR-B (nachtperiode) mogelijk
overschrijden. Dit is naar verwachting slechts tijdens langere goederentreinpassages en voor zover
deze het woningcasco op het funderingssysteem in resonantie brengen. Het voorspellen van
eventuele resonanties van een woningcasco op het funderingssysteem is niet eenvoudig en ook niet
eenvoudig tegen te gaan. Het betreft echter hooguit enkele treinen per week en beperkt zich dan
tot de hoogste (2de) verdieping in de horizontale richtingen. Van reizigerstreinen zijn geen
trillingssterkten Vmax hoger dan de streefwaarde te verwachten.

Voor zowel hoogbouw als laagbouw is het van belang dat vloeren niet trillingsgevoelig zijn in het
dominante frequentiegebied van treinpassages. Dit betreft het frequentiegebied van 4 tot 10 Hz.
Om hieraan invulling te geven is het van belang dat woningvloeren binnen een afstand van
60 meter bij grondgebonden woningen en 50 meter in het geval van hoogbouw worden
gedimensioneerd op een laagste (buig)eigenfrequentie van ongeveer 15 Hz.

Voor woningen binnen 100 meter afstand van het spoor is het verder van belang dat een
paalfundering wordt toegepast tot op een draagkrachtige en meer trillingsarme laag. In veld 6 en
                                                                                                       k:\doc\b\2019\091300\b2019091300r001v4.docx 21-02-2020




11 zullen overal paalfunderingen worden toegepast. Per bouwcluster zal de aanlegdiepte van deze
paalfundering moeten worden bezien op basis van de sonderingsgegevens.




ir. P.B. (Peter) Bijvoet
DGMR Bouw B.V.




14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Bijlage 1

 Titel                               Trillingsregistraties Vtop op kavel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Bijlage 2

 Titel                               Overdrachtsmetingen
 Omvang                              2
 Toelichting                         Schuytgraaf veld 15 - Helenastraat / Ovidiuslaan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Overdracht - goederentreinen
Frequency [Hz]   2,5   3,15    4      5     6,3     8      10     12,5     16      20      25     31,5    40     50     63     80     100
Overdracht_X     0,5   1,1    4,1    0,1    -3,0   -5,5   -6,9    -6,9    -8,5    -8,6    -8,7    -6,5   -10,4   -0,9   4,4    4,1    3,7
Overdracht_Y     8,1   -0,3   -0,1   0,6    -1,6   -0,7   -9,5    -14,7   -11,7   -7,8    -11,1   -8,6   -6,6    -2,5   2,2    1,1    3,2
Overdracht_Z     6,9   2,9    -3,2   -6,7   -5,5   -5,1   -10,4   -7,5    -6,3    -10,5   -4,1    -5,4   -7,8    -6,9   -5,1   -5,0   -2,6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Overdracht - goederentreinen
Frequency [Hz]   2,5   3,15   4    5    6,3   8    10   12,5   16   20   25   31,5   40    50   63   80   100
Overdracht_X     2      1     -1   -1   -1    -4   -7    -8    -9   -9   -8    -7    -10   -9   -7   -5   -3
Overdracht_Y     2      4     2    1    2     -2   -3    -4    -5   -5   -5    -3    -4    -1   0    5    1
Overdracht_Z     -4     -4    -4   -3   -2    -2   -8   -11    -8   -6   -3    -4    -7    -3   -4   -3   -3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Overdracht - goederentreinen
Frequency [Hz]   2,5   3,15   4    5    6,3   8    10   12,5   16   20   25   31,5   40   50   63   80   100
Overdracht_X     1      1     1    3    4     3    2     5     2    2    2     3     2    3    3    3    2
Overdracht_Y     0      1     1    2    5     8    3     1     -2   0    0     -1    -6   -2   0    -3   1
Overdracht_Z     -1     -1    -1   -2   -1    -1   -2    -3    0    0    -1    -1    0    -3   -1   -2   -2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Bijlage 3

 Titel                         Prognose – Laagbouw op 45m
 Omvang                        3 (X-Y-Z)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Prognose – X-richting ⊥ spoor (evenwijdig aan woningblok)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Prognose – Y-richting // spoor (loodrecht op het woningblok ofwel van voor naar achter)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Schuytgraaf velden 6 en 11, Arnhem




Prognose – Z-richting (verticaal)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>