<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan de gemeenteraad

Zaaknummer             484818




Onderwerp: (de) Weg uit Armoede, werken aan perspectief: Arnhemse
Armoede Aanpak 2020 en verder.
a
Voorstel

 1. In te stemmen met de koers voor een Arnhemse integrale aanpak van armoede zoals deze is
    beschreven in (de) Weg uit Armoede, werken aan perspectief.

Inleiding


 Voor u ligt de nota ‘(de) Weg uit Armoede, Werken aan Perspectief’. In deze nota schetsen we een
 Arnhemse integrale aanpak van armoede die u eerder is toegezegd. Een aanpak in lijn met onze visie
 op het gehele sociale domein waarvoor u de gespreksnotitie voor de opzet reeds ontving. Het college
 heeft een stad voor ogen waarin zoveel mogelijk Arnhemmers actief, vrij en zelfstandig kunnen
 deelnemen aan de samenleving. Een vitale samenleving met actief participerende inwoners die zoveel
 als mogelijk perspectief hebben op een goede en gezonde toekomst. Onze inzet binnen het sociaal
 domein is erop gericht de tweedeling in de stad te verminderen en de kansengelijkheid te vergroten. Dat
 doen we door vraagstukken nog meer in samenhang te benaderen en een goede samenwerking in de
 uitvoering.

 Perspectief op zoveel mogelijk financiële en economische zelfredzaamheid is hierbij cruciaal. Het is
 belangrijk dat zoveel mogelijk Arnhemmers kunnen voorzien in eigen levensonderhoud. We zien dat nog
 steeds relatief veel Arnhemmers structureel een laag inkomen hebben met een groot risico op een
 armoedesituatie. We constateren dat het risico op langdurige armoede in Arnhem nog steeds toeneemt.
 We zien dat het niet alleen gaat om huishoudens met een uitkering. Het gaat - voor een kleiner deel - ook
 om werknemers en zelfstandigen. We zien bevestigd dat nog steeds ruim 5.000 Arnhemse kinderen
 opgroeien in een gezin met een laag inkomen met gevolgen voor hun ontwikkeling. Het risico op
 armoede komt in sommige wijken aanmerkelijk meer voor dan in andere wijken. In deze wijken zien we
 ook dat de sociaal culturele en gezondheidsaspecten van armoede het meest voorkomen. Covid-19 heeft
 een grote impact op onze stad. Naar verwachting zal dit leiden tot meer werkloosheid. Hiermee zal het
 risico op armoede toenemen. Het college gaat er alles aan doen om inwoners die nu hun baan verliezen
 zo snel mogelijk weer aan werk te helpen. Tegelijkertijd zetten we ons vol in voor de Arnhemmers die al
 geruime tijd in armoede verkeren en om diverse redenen al langer aan de kant staan.

 In (de) Weg uit Armoede, werken aan Perspectief schetsen we welke aanscherpingen in de
 ondersteuning van mensen in armoede nodig en zinvol zijn om dit vraagstuk aan te pakken. Om op
 deze manier bij te dragen aan het doorbreken van het forse armoedevraagstuk in de gemeente Arnhem.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Een uitgebreide kwantitatieve analyse van de situatie en het voeren van vele gesprekken (zie kopje
participatie) gaven ons een goed beeld van de thema’s waarop we willen en moeten versterken.
Arnhem staat een armoede-aanpak voor die zich richt op effectieve en efficiënte
inkomensondersteuning én tegelijkertijd op een stevige inzet op preventie en activering van inwoners.
Op die manier verwachten we meer perspectief te kunnen realiseren voor Arnhemmers met een
structureel laag inkomen. Hiertoe is het nodig zowel de huidige inkomensondersteuning als de integrale
aanpak die al was ingezet aan te scherpen en te versterken.


Versterken inkomensondersteuning

 We vereenvoudigen de toegang en het gebruik van de Arnhemse voorzieningen.
 Zorgen ervoor dat ook de landelijke regelingen bij inwoners goed in beeld zijn.
 We vernieuwen op onderdelen, waaronder de GelrePas en de Schoolkostenregeling.
 We doen voorstellen hoe we inkomensondersteuning meer flexibel, op maat en gerichter in kunnen
  zetten en beter afgestemd op de situatie en ambitie van de inwoner. Hiermee beogen we dat de
  inkomensregelingen naast een vangnet ook zoveel als mogelijk een weg uit armoede gaan
  stimuleren (trampoline).
 We reduceren zoveel als mogelijk de vaste lasten van inwoners met een laag inkomen.



Versterken van een integrale aanpak.

 Armoede bestrijden is geen solitaire actie vanuit inkomensondersteuning. In lijn met de visie op het
  gehele sociale domein benaderen we het armoedevraagstuk in samenhang en de volle breedte van
  ons werk. In de eerste plaats vanuit een samenhangende aanpak inkomensondersteuning,
  schulddienstverlening en toeleiding naar betaald werk. Om langdurige armoede te doorbreken, zetten
  we vol in om onze inwoners richting (betaald) werk te krijgen, mee te laten doen in de samenleving
  (sociale activering), schulden te voorkomen en te bestrijden en de samenhang met andere
  vraagstukken in beeld te krijgen en op te lossen (bijvoorbeeld zorg). Daarnaast ook vanuit en in
  samenhang met ons beleid op het gebied van sport- en cultuur, onderwijs, welzijn, duurzaamheid,
  leefbaarheid en veiligheid.
 Om (het risico op) armoede te voorkomen en te doorbreken kiezen we voor een gebiedsgerichte
  sturing, een wijkgerichte aanpak met integrale dienstverlening richting inwoners waarbij we de
  financiële hulp (armoederegelingen) flexibel en op maat koppelen aan meer immateriële hulp. We
  versterken hiertoe de samenwerking W&I, Sociale Wijkteams en Teams Leefomgeving. Zij vormen
  gezamenlijk de eerste schil in de armoedeaanpak. Op gebiedsniveau worden doelstellingen, die
  aansluiten bij wat Arnhem wil bereiken, geformuleerd en vertaald naar de wijkgerichte aanpak. Niet
  elke wijk krijgt dan dezelfde kleur.
 We werken verder aan een sterke maatschappelijke Arnhemse coalitie van onder andere
  organisaties die zich (vrijwillig) inzetten om inwoners met financiële problemen te ondersteunen,
  onderwijs en werkgevers en we organiseren een structurele dialoog met inwoners en
  ervaringsdeskundigen, jong en oud.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Beoogd effect


 De gemeente Arnhem heeft met deze aanpak de volgende drie ambities om armoede te voorkomen, te
 bestrijden als wel haar inwoners perspectief te bieden naar vrijer en zelfstandiger bestaan:

    1. Arnhemmers hebben hun financiële basis op orde. Elke inwoner van Arnhem heeft voldoende
       inkomsten om te kunnen voldoen in zijn /haar basislevensonderhoud en om mee te kunnen doen
       in de samenleving, zonder geldstress en zonder de noodzaak voor het maken van schulden.
       Zoveel als mogelijk vanuit betaald werk. Hierbij gaan we uit van minimaal het 'Niet veel maar
       toereikend budget' (SCP).

    2. Arnhem voorkomt en beperkt (langdurige) armoede. In Arnhem zetten we in op een verkorting
       van de periode waarin onze inwoners langdurig moeten rondkomen van een laag inkomen.

    3. Arnhem doorbreekt generatie-armoede. We zetten in op het realiseren van minder
       maatschappelijke achterstand en een betere uitgangspositie voor participatie voor kinderen die in
       een armoedesituatie opgroeien.


Argumenten

 1.1 Financiële basis op orde, bij voorkeur door betaald werk is noodzakelijk om mee te kunnen doen in
     de samenleving, schulden te voorkomen, welzijn en gezondheid zoveel mogelijk te waarborgen en
     kinderen en jongeren voldoende kansen te bieden om zich te ontwikkelen.

 1.2 Het risico op (langdurige) armoede neemt nog steeds toe. Een lang tekort werkt door op diverse
     leefgebieden, leidt tot een neerwaartse spiraal en schaadt de ontwikkeling van kinderen. Deze
     situatie is slecht voor inwoners, slecht voor de Arnhemse samenleving en leidt tot hoge gemeentelijke
     kosten. Deze situatie willen we daarom zoveel mogelijk voorkomen en doorbreken

 1.3 Doorbreken dynamiek Generatiearmoede voorkomt (financiële) problemen in de toekomst. Opgroeien
     in armoede leidt tot maatschappelijke achterstand en houdt armoede in stand. Door armoede in
     gezinnen aan te pakken, maar bovenal kinderen een kans te geven om zich persoonlijk te
     ontwikkelen op hetzelfde niveau als andere kinderen, kunnen we latere (financiële) problemen
     voorkomen. Door armoede in gezinnen aan te pakken, maar bovenal kinderen een kans te geven om
     zich persoonlijk te ontwikkelen op hetzelfde niveau als andere kinderen, kunnen we latere (financiële)
     problemen voorkomen.

 1.4 Huidige inkomensondersteuning is te ingewikkeld en versnipperd. Een tijdelijk goed vangnet blijft
     hard nodig om erger te voorkomen. Arnhem kent een ruimhartig pakket aan
     inkomensondersteunende regelingen en dat blijft zo. Wij zorgen voor mensen die onze zorg nodig
     hebben. Arnhemmers die tijdelijk of structureel afhankelijk zijn van hulp bieden we een basis voor hun
     levensonderhoud. Ook alle initiatieven in de stad blijven hard nodig. Het huidige systeem is vanuit het
     perspectief van inwoners echter te ingewikkeld en voor sommigen zijn de regelingen onbekend.
     Daarom is het belangrijk de toegang en het gebruik te vereenvoudigen.

 1.5 Armoede is meer dan alleen financiële schaarste. Het is belangrijk te erkennen en te benadrukken
     dat het bij armoede niet alleen gaat om financiële schaarste. Armoede is een gebrek aan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      perspectief, sociale uitsluiting en bepaalde gedragspatronen. Een complexe situatie met minder
      persoonlijke competenties en minder kansen in het onderwijs, op de arbeidsmarkt, op een kansrijk
      netwerk, voor een gezonde leefstijl en een acceptabele woonsituatie. Armoede bestrijd je niet alleen
      met financiële ondersteuning, maar ook door mensen te ondersteunen en de mogelijkheden te
      bieden uit de armoedesituatie te komen. Meedoen moet het doel zijn voor alle Arnhemmers.
       Preventie en activering van inwoners dragen bij aan dit perspectief.
       Armoede bestrijden is daarom geen solitaire actie vanuit inkomensondersteuning. We moeten het
         doen met vereende krachten, vanuit diverse terreinen in ons gemeentelijk huis
         (schulddienstverlening, werk, zorg, onderwijs, sport, cultuur, wonen) én samen met diverse
         partners in de stad. Met elkaar kunnen we de belemmeringen voor financiële zelfredzaamheid
         wegnemen.
       Gerichte inkomensondersteuning, flexibel en op maat is hierbij helpend.

 1.6 Elke situatie is anders, elke wijk is anders. Armoede manifesteert zich op veel verschillende
     manieren. Armoedeproblematiek is niet in elke wijk en niet voor iedereen hetzelfde. Bovendien is het
     risico op armoede in sommige wijken groter dan in andere wijken. Daarom kiezen we voor een
     Wijkgerichte aanpak waarbij we de oorzaken en gevolgen van armoedesituaties van inwoners
     integraal bezien en zoveel mogelijk op maat tegemoet treden. In de wijk wordt de samenhang van
     vraagstukken zichtbaar. W&I, SWT en TLO staan in directe verbinding met de inwoners in de wijk. Ze
     weten hierdoor wat de wijk en de inwoner nodig hebben en kunnen op deze manier, vanuit hun
     gebied, een belangrijke rol innemen bij de samenwerking met het uitgebreide (armoede)netwerk van
     partners.

 1.7 Toezegging Raad. Het college heeft de Raad in 2019 toegezegd een geïntegreerde aanpak
     armoede, schulden, werk en zorg uit te werken. Door verschil in timing is nu nog sprake van
     afzonderlijke uitvoeringsplannen. De uitvoeringsagenda armoedeaanpak bestaat uit een pakket van
     samenhangende acties die we deels samen met andere beleidsterreinen oppakken en die we deels
     vanuit de armoedeportefeuille uitvoeren. De samenhangende acties met schulddienstverlening, werk
     en inkomen en zorg zijn hierin herkenbaar. Er wordt gewerkt aan een geïntegreerde
     uitvoeringsagenda Armoede/Schulden.

1.8   Motie 19M148. Met deze aanpak geeft het college uitvoering aan de aangenomen motie Armoede
      door de ogen van kinderen, d.d. 11-02-2020. We hebben met hulp van Stichting Leergeld gesproken
      met gezinnen. Met hulp van Zorgbelang hebben we jongeren betrokken bij het tot stand brengen van
      deze visie en aanpak.



Kanttekeningen en risico's

 1.1 Overschrijding armoedebudget. De versterking van de armoederegelingen en betere informatie
     voorziening leiden naar verwachting tot meer gebruik van de gemeentelijke regelingen en tot meer
     aanvragen bij alle maatschappelijke organisaties. Ook de Coronacrisis zal naar verwachting ertoe
     leiden dat meer inwoners een beroep doen op de gemeente en onze partners in de stad.
     Tegelijkertijd verwachten we dat onze aanpak ertoe gaat leiden dat meer armoedesituaties worden
     voorkomen en meer inwoners weer het perspectief hebben om niet meer afhankelijk te zijn van
     regelingen en voorzieningen. Hoe die balans uitpakt laat zich moeilijk voorspellen.
     Daarom is een mogelijke overschrijding van het budget meegenomen in de risico-inventarisatie van
     de Planning en Control cyclus.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>      We gaan de ontwikkeling goed monitoren. De verbondenheid met andere beleidsvelden zal zichtbaar
      zijn in deze monitor. De monitor moet ons in staat stellen om te sturen op (maatschappelijke) effecten
      in plaats alleen op input te sturen. Armoede is onderdeel van de Monitor Doorbraak naar Werk. De
      monitor leert ons waar we staan, geeft ons inzicht in wat werkt en wat niet, maakt duidelijk wat de
      financiële en de maatschappelijke resultaten en effecten zijn van onze inspanningen. Dit stelt ons ook
      in staat zo nodig tijdig maatregelen te kunnen nemen.

Participatie


 Voor deze aanpak lieten we het Nibud een Arnhemse minimaeffectrapportage uitvoeren, maakten we
 een uitgebreide analyse van de situatie en voerden we vele gesprekken. Met inwoners (jong en oud),
 professionals en hun organisaties, de adviesraden, sociale wijkteams, interne gemeentelijke collega’s en
 collega’s van andere gemeenten. Dit gaf ons een goed beeld van de thema’s waarop we willen en
 moeten versterken. We hebben met hulp van Stichting Leergeld gesproken met gezinnen. Met hulp van
 Zorgbelang hebben we jongeren betrokken bij het tot stand brengen van deze visie en aanpak. Deze
 aanpak is voorgelegd aan enkele van onze partners en aan de adviesraden Wmo, Werk en Inkomen en
 Jeugdhulp. We hebben de reacties op onderdelen in de tekst meegenomen. Bij de uitvoering van de
 aanpak blijven we inwoners en de diverse partners betrekken.


Financiën


 Voor zover het de armoedeportefeuille betreft, gaan we in de aanpak zoals deze is geschetst uit van het
 huidige financiële kader van 17 miljoen euro. De aanpak geeft echter handvatten voor eventuele extra
 inzet als het gaat om financiële ondersteuning en activering, passend bij de koers die we voorstaan.
 Deze extra inzet moet dan wel worden voorzien van aanvullende financiering (of prioriteitsstelling).


Uitvoering


 De uitvoeringsagenda armoedeaanpak bestaat uit een pakket van samenhangende acties die we deels
 samen met andere beleidsterreinen oppakken en die we deels vanuit de armoedeportefeuille uitvoeren.
 Sommige acties zijn al in gang gezet, sommige zijn op korte termijn realiseerbaar en sommige acties
 vragen verdere verkenning dan wel onderzoek. Specifiek over de Gelrepas treft u informatie in de
 uitvoeringsagenda. Met diverse stakeholders zullen we de komende periode de acties verder
 vormgeven en tot uitvoer brengen.



Communicatie


 Voor de algemene communicatie is een persbericht opgesteld. Voor de vernieuwing van de GelrePas
 zijn inmiddels de huidige aanbieders binnen het GelrePas programma en belangrijke stakeholders
 geïnformeerd. Inwoners ontvangen zo snel mogelijk een brief over de wijzigingen. Wat betreft de
 voorgestelde wijziging van de Schoolkostenregeling informeren wij de scholen. Alle belangrijke
 stakeholders (intern en extern) ontvangen de nota.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Bijlagen

Stukken voor gemeenteraad
    - (de) Weg uit Armoede, Werken aan Perspectief. Nota Arnhemse Armoede Aanpak (2020 e.v.).
    - Samenvattend Beeldverhaal.
    - Minima-effectrapportage Arnhem 2019 (Nibud).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Besluit van              30-06-2020

Zaaknummer               484818




DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 juni 2020, nummer: 484818;

gelet op artikel 108, eerste lid en artikel 147, tweede lid van de Gemeentewet;

besluit:

1. In te stemmen met de koers voor een Arnhemse integrale aanpak van armoede zoals deze is
   beschreven in (de) Weg uit Armoede, werken aan perspectief.




De griffier,                                       De voorzitter,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>