<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Visie
Merwedeterrein

Definitief | November 2020




|i           Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Visie Merwedeterrein
Definitief | November 2020




| ii         Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1       Inleiding ......................................................................... 1    7     Visie .............................................................................. 18
    1.1      Aanleiding .................................................................... 1       7.1     Opgave ...................................................................... 18
    1.2      Opdracht...................................................................... 1        7.2     Streefbeeld ................................................................ 18
    1.3      Leeswijzer .................................................................... 1   8     Conclusie en vervolg ..................................................... 21
2       Huidige situatie ............................................................... 3           8.1     Conclusie ................................................................... 21
    2.1      Achtergrond ................................................................. 3         8.2     Vervolg ...................................................................... 21
    2.2      Ruimtelijke context ....................................................... 3       Bijlage A         Beleidsinventarisatie ........................................ 24
    2.3      Eigendommen en vigerend bestemmingsplan ................... 5                           Wonen en Wijken ................................................................. 24
3       Proces ............................................................................. 8       Economie en Cultuur............................................................. 24
    3.1      Betrokken partijen ........................................................ 8           Mobiliteit ............................................................................. 25
    3.2      Raakvlakken ................................................................. 8         Openbare Ruimte, Ecologie en Klimaat .................................... 26
    3.3      Aanpak ........................................................................ 8       Milieu .................................................................................. 27
4       Opgehaalde ideeën ........................................................ 10            Bijlage B         Kaartbeelden..................................................... 29
    4.1      Huidige eigenaren en gebruikers ................................... 10
    4.2      Omwonenden ............................................................. 10
    4.3      Overige partijen .......................................................... 11
5       Beleidsinventarisatie ..................................................... 12
    5.1      Beleid en ambities ....................................................... 12
    5.2      Financiële Jaarrapportage Projecten .............................. 12
6       Ruimtelijke analyse ....................................................... 13
    6.1      Functies ..................................................................... 13
    6.2      Barrières .................................................................... 13
    6.3      Ruimtelijke opgave...................................................... 13



| iii                              Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
1.1 Aanleiding                                                                  inventariseren van alle opties en daarna de politiek een afweging laten maken
                                                                                wat hier de doorslag gaat geven: opbrengsten voor de gemeente, het
De locatie Merwedeterrein is gelegen tussen de spoorlijnen Arnhem - Zutphen     huisvesten van belangengroepen uit de stad, de mening van de omwonenden,
(Merwedestraat), Arnhem-Zevenaar en de Maaslaan en is deels in eigendom         et cetera.
van de gemeente Arnhem. Mede door de vastgoedcrisis van na 2008 is een
                                                                                Voor het gemeentelijk terrein aan de Merwedestraat is een grondexploitatie
gronduitgifte als bedrijfsterrein niet geslaagd. Daarnaast is in regionaal
                                                                                vastgesteld. Bij het ontwikkelen van de visie moet rekening worden gehouden
verband afgesproken om deze locatie niet meer als bedrijfsterrein te
                                                                                met c.q. een weging plaatsvinden inzake de grondexploitatie Merwedestraat,
bestemmen. De gemeentelijke gronden van het Merwedeterrein kwamen
                                                                                zoals opgenomen in de Financiële Jaarrapportage Projecten (FJP).
daardoor weer beschikbaar voor ontwikkeling.
                                                                                Gezien de positie en initiatieven van (ontwikkelende) grondeigenaren, het
De kunstwerkplaats KW37 moest medio 2018 hun locatie in Schuytgraaf
                                                                                woonwagenkamp en de moskee (met een nieuwbouwwens), is het plangebied
verlaten. De gemeenteraad heeft op 3 juli 2018 de motie “Kunstwerkplaats
                                                                                voor de visie niet beperkt tot alleen het gemeentelijke eigendom. Voor de
Arnhem” aangenomen waarin is uitgesproken dat het van groot belang is om
                                                                                integrale samenhang van ideeën en initiatieven is het plangebied voor de visie
KW37 voor Arnhem te behouden. Het college heeft toegezegd zich in te
                                                                                de gehele 'driehoek' tussen de sporen en de Maaslaan, zie de kaart op pag.
spannen voor een nieuwe locatie. Als tijdelijke oplossing is KW37 sinds
                                                                                2.
september 2018 voor twee jaar gehuisvest op het gemeentelijk terrein aan
de Merwedestraat.

Het faciliteren van KW37 bij hun zoektocht naar een permanente locatie hangt
                                                                                1.3 Leeswijzer
samen met een ontwikkeling van de locatie Merwedestraat. Om te komen tot
                                                                                In het volgende hoofdstuk (2) wordt de huidige situatie van het gebied
een concrete invulling moet een visie op het terrein worden ontwikkeld.
                                                                                beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het gevoerde proces, om tot deze visie te
                                                                                komen, toegelicht. De opgehaalde ideeën en initiatieven zijn opgenomen in
1.2 Opdracht                                                                    hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 is een inventarisatie opgenomen van vigerende
                                                                                beleidskaders die gebruikt om mogelijke ontwikkelrichting te beoordelen of te
Een invulling van het terrein Merwedestraat moet zorgen voor een                duiden, of die als uitgangspunt gelden voor een planuitwerking na de visie.
ontwikkeling van een gebied dat reeds jarenlang braak ligt en een               De ruimtelijke kansen en belemmeringen van het gebied zijn in hoofdstuk 5
‘achterkantsituatie’ oplevert voor Presikhaaf 1 en de stad. Een visie op een    geanalyseerd. Dit leidt tot een voorstel voor de visie in hoofdstuk 7. Het
concrete invulling die breed gedragen is, kan dan een bijdrage leveren aan de   document wordt in hoofdstuk 8 afgesloten aandachtspunten voor een vervolg.
gebiedsgerichte benadering en het daarbij betrekken van de omgeving, en
daarnaast aan het programma Ruimte ("juiste functie op juiste plek").

Het is van belang om deze visie te ontwikkelen in nauwe samenspraak met
alle stakeholders, zodat er een breed gedragen visie voor het gebied kan
worden vastgesteld. Het ligt voor de hand om dit in 2 stappen te doen. Eerst


|1                         Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>|2   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2 Huidige situatie
2.1 Achtergrond                                                                         Presikhaaf 2 en 3 zijn – naast Presikhaaf 1 – en samen met Het Broek
                                                                                         genoemd als opgave in de Stadsvernieuwing 3.0 in de Woondeal die
Jaren geleden leek het er op dat de gemeentelijke gronden in het                         de regio Arnhem Nijmegen met het Rijk heeft gesloten.
Merwedeterrein, op basis van contractuele afspraken, verkocht zouden                    Winkelcentrum Presikhaaf.
worden aan een ontwikkelaar. De ontwikkelaar wilde op de locatie                        Het park Presikhaaf, dat via een drietal oversteekplaatsen over de
bedrijfsruimte ontwikkelen. Daartoe is de bestemming van de gronden                      Laan van Presikhaaf te bereiken is.
gewijzigd naar bedrijventerrein. Mede door de vastgoedcrisis heeft de                   De sport- en speelvoorzieningen van Thialf en overige voorzieningen
ontwikkelaar de gronden destijds niet afgenomen. De gemeentelijke gronden                in het Spijkerkwartier.
van het Merwedeterrein zijn daardoor weer beschikbaar voor ontwikkeling c.q.            Nabij gelegen bushalte en treinstation.
uitgifte. Verder is er een tweetal kleinschalige bedrijven gevestigd, heeft een         Onderwijsinstellingen van Hogeschool Arnhem Nijmegen en
ontwikkelaar grondpositie ingenomen in de uiterste hoek tussen de sporen, is             Larenstein.
er een moskee gevestigd in een voormalige school en is er een                           Vanuit de bredere omgeving gezien, vormen station Velperpoort en
woonwagenkamp met 9 standplaatsen.                                                       het stadscentrum belangrijke functies.

Op het gemeentelijk terrein aan de Merwedestraat is inmiddels KW37 tijdelijk      Een ontwikkeling van het Merwedeterrein kan daarmee in bredere stadsoptiek
gehuisvest na hun vertrek uit Schuytgraaf. Voor KW37 is het de opgave om          gezien worden als een ‘scharnierpunt’ tussen verschillende ‘werelden’ in
een locatie te vinden voor definitieve huisvesting, maar waarbij op voorhand      Arnhem-Oost.
niet is uitgesloten dat het Merwedeterrein daarvoor een mogelijke optie was.
                                                                                  De ruimtelijke context rondom het Merwedeterrein is weergegeven in het
                                                                                  kaartbeeld op de volgende pagina.
2.2 Ruimtelijke context
Het Merwedeterrein heeft, hoewel het als randgebied wordt ervaren, een
centrale ligging in stad. In het omliggende stedelijk gebied zijn te
onderscheiden:

        De woonbuurt Presikhaaf 1, waarvan het gebied rondom de Vrij
         Nederlandstraat als ‘hart’ van de buurt functioneert.
        De ruimtelijke ontwikkelingen aan de Velperweg en op het AKZO-
         terrein.




|3                          Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>|4   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2.3 Eigendommen en vigerend bestemmingsplan
De eigendommen en het vigerende bestemmingsplan zijn weergegeven in de
kaartbeelden op de volgende pagina’s.

De eigendommen in het plangebied betreffende de volgende betrokken
partijen bij de visie:

     1.   Vivare (verhuurder van woonwagenstandplaatsen)
     2.   Türkiyem Moskee
     3.   Handelsonderneming Arnhem
     4.   Henk Vos Vastgoed
     5.   Waterschap Rijn en IJssel
     6.   Liander
     7.   GaragePark
     8.   ProRail (Railinfratrust)
     9.   GaragePark

De eigendommen in blauw aangeduid, zijn van de gemeente Arnhem

Op de bestemmingsplankaarten is het volgende te zien:

         De percelen van Handelsonderneming Arnhem, Henk Vos Vastgoed
          en de gemeente (behoudens de openbare ruimte) hebben de
          bestemming Bedrijven.
         Het woonwagenkamp heeft de bestemming Wonen met aanduiding
          woonwagenstandplaatsen.
         De moskee kent de bestemming Maatschappelijk.
         Het uiterste ‘hoekperceel’ tussen de sporen en een strook langs het
          spoor naar Zevenaar hebben de bestemming Verkeer - Railverkeer.
         De overige gronden in de openbare ruimte hebben de bestemming
          Verkeer (- Wegverkeer) of Groen.




|5                           Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>|6   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>|7   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3 Proces
3.1 Betrokken partijen                                                                    De spoorknoop Arnhem-Oost, waarbij op lange termijn een mogelijke
                                                                                           inpassing van een ongelijkvloerse spoorkruising speelt.
De belangrijkste betrokken partijen bij de vorming van de visie zijn:                     De realisatie van de snelfietsroute Arnhem-Dieren die over het
                                                                                           Merwedeterrein gaat.
        Grondeigenaren; de huidige eigenaren in het gebied hebben de grond               De uitkomsten van het plan van aanpak voor uitbreiding van
         en/of de 'ontwikkelmacht' om een initiatief tot plan te laten uitwerken           woonwagenstandplaatsen in Arnhem. De ruimtewens voor uitbreiding
         en realiseren. Ook de moskee valt hieronder.                                      op de woonwagenlocatie Merwedeterrein wordt meengenomen in de
        Woonwagenbewoners en Vivare; zij huren standplaatsen van de                       visie.
         corporatie en hebben een behoefte aan extra standplaatsen.
        Omgeving; dit zijn individuele bewoners en organisatieverbanden uit
         Presikhaaf 1. Zij zijn gevraagd om ideeën in te brengen voor de visie.    3.3 Aanpak
        Overige geïnteresseerde partijen van buiten het visiegebied met
         initiatieven en plannen. Hun idee wordt meegenomen en -gewogen in         Het gewenste resultaat is dat de visie een duidelijke uitspraak geeft over de
         de visievorming.                                                          concrete invulling c.q. ontwikkelrichting van het Merwedeterrein én dat deze
        Overheden (provincie, waterschap) voor afstemming over ruimtelijk         breed gedragen is. Omdat de uitkomst hiervan en het garanderen van
         beleid en waterbeleid.                                                    draagvlak onzeker is, is een proces ingericht.
        Overige initiatiefnemers van buiten het plangebied die een idee
                                                                                   In de eerste fase zijn ideeën en initiatieven bij betrokken partijen opgehaald
         hebben voor concrete invulling.
                                                                                   en geïnventariseerd. Vervolgens is het vigerende beleidskader en
                                                                                   uitgangspunten geïnventariseerd om de opgehaalde ideeën in samenhang te
3.2 Raakvlakken                                                                    kunnen beoordelen op kansrijkheid. In de tweede fase zijn deze ideeën en
                                                                                   beleidskaders ‘getrechterd’ in enkele mogelijke ontwikkelrichtingen die tevens
Het Merwedeterrein kent een aantal raakvlakprojecten. Dit zijn                     financieel zijn verkend. Daarmee is het bestuur in staat gesteld om een
beleidswensen, initiatieven, ontwikkelingen of plannen in uitvoering die het       afweging te maken over diverse belangen: plannen van grondeigenaren en
visiegebied ‘raken’. Van belang is deze raakvlakken te kennen zodat de             derden, huisvesten van belangengroepen, ideeën uit de omgeving en
wederzijdse invloed bepaald en ermee rekening gehouden kan worden. Het             geraamde grondopbrengsten.
gaat hierbij om:
                                                                                   De meest kansrijke ontwikkelrichting is uitgewerkt in een concept visie die
        Ontwikkelingen op het AKZO-terrein, waaronder de functie en               met betrokken partijen is besproken. Daarna kan de visie ter vaststelling aan
         inrichting van de Vosdijk en een mogelijke doorgang voor                  de gemeenteraad worden aangeboden.
         langzaamverkeer door de spoordijk Arnhem - Zutphen.




|8                           Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Na vaststelling van de visie kunnen via de projectmatige stappen van
gebiedsontwikkeling de voorbereidingen voor een invulling getroffen worden.

De gemeente heeft hierbij de regierol genomen door alle ideeën en wensen,
bij interne en externe stakeholders, op te halen en daarover een
belangenweging te maken.

De participatie van de omgeving sluit dan aan op het niveau van adviseren.
Er is open ruimte voor inbreng van inhoud - door partijen van binnen en buiten
het gebied te vragen naar ideeën - maar de gemeente bepaalt kaders en
maakt keuzes.

Het ophalen van wensen en ideeën uit de omgeving en met name van
bewoners, is gedaan in nauwe samenwerking met Team Leefomgeving.
Hierbij is gericht de wijk ingegaan om vooral te luisteren. Daarvoor is
aangesloten op natuurlijke samenkomsten van en in de buurt, zoals het
maandelijkse wijkdiner dat georganiseerd wordt.




|9                          Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>4 Opgehaalde ideeën
Voor het terrein Merwedestraat en het gebied eromheen is er geen gebrek              Uitbreidingswens woonwagenbewoners. Op de locatie zijn 9
aan ideeën. In het (recente) verleden hebben meerdere partijen, zowel van             standplaatsen in verhuur door Vivare. In het behoefteonderzoek van
binnen als buiten het gebied, een idee of plan aangedragen.                           mei 2019 is een gewenste uitbreiding geïnventariseerd met 11
                                                                                      standplaatsen. In overleg met corporaties en vertegenwoordiging van
                                                                                      woonwagenbewoners dient de behoefte nader bepaald en concreet
4.1 Huidige eigenaren en gebruikers                                                   onderbouwd te worden en (financieel) te passen op de mogelijkheden
                                                                                      van het Merwedeterrein. Daarnaast is er de wens om de leefbaarheid
Er spelen op dit moment meerdere (meer of minder) concrete ontwikkelingen:
                                                                                      op het woonwagenkamp te verbeteren. Voor een mogelijke
      De grondeigenaar van de uiterste punt in het westen – in de hoek van           uitbreiding wordt het vervolg in een (integraal) plan van aanpak voor
       de sporen – heeft plannen voor garageboxen. De initiatiefnemer is              uitbreiding woonwagenlocaties uitgewerkt.
       ermee bekend dat deze functie niet past binnen de vigerende                   De kunstenaars van KW37 hebben hun visie kenbaar gemaakt,
       bestemming Verkeer-Railverkeer en het gemeentelijk beleid om in het            waarbij zij in eerste instantie een voorkeur hadden voor definitieve
       gebied geen nieuwe bedrijfsontwikkelingen toe te staan. Het voorstel           vestiging op het Merwedeterrein mits de beschikbaarheid zeker is en
       van garageboxen is gewijzigd naar ideeën voor woningbouw en/of een             dat zij definitieve vestiging kunnen betalen.
       maatschappelijke functie. Het perceel kent echter een railverkeer              Gelet op de onzekerheden rondom mogelijke ontwikkelingen op het
       bestemming en is mogelijk benodigd voor de spoorknoop Arnhem-                  Merwedeterrein en de financiële kaders, heeft KW37 inmiddels de
       Oost.                                                                          voorkeur gegeven aan een definitieve locatie elders. Hierover vindt
      Henk Vos Vastgoed ziet als eigenaar in het middendeel een                      separate besluitvorming plaats.
       kwetsbaarheid naar de toekomst toe voor de verhuurbaarheid en
       kwaliteit van het aanwezige bedrijfsmatig vastgoed en van het gebied
                                                                              4.2 Omwonenden
       in geheel. Hij ziet kansen in het gebied voor toekomstige
       opwaardering waarbij meerwaarde kan ontstaan voor de huidige
                                                                              Uit gesprekken in Presikhaaf 1 en met bewoners is het volgende beeld
       eigenaren in het gebied, beleidsdoelen van de gemeente en voor
                                                                              ontstaan:
       omwonenden in het beter bereikbaar en leefbaar maken van het
       gebied. Henk Vos Vastgoed wil graag met andere partijen in het                Wensen voor openbaar toegankelijk (sport)-groen.
       gebied gaan samenwerken aan een integrale gebiedsontwikkeling                 Verlengen/afmaken van de ecologische zone.
       waarbij woningbouw voor de hand lijkt te liggen.                              Zorgen voor (betere) verbinding en openheid tussen Presikhaaf 1 en
      Door Handelsonderneming Arnhem is aangegeven dat men de huidige                het Merwedeterrein.
       bedrijfsverhuur in principe wilt voortzetten.                                 Het verbeteren en veiliger maken van de verkeersstructuur, met
      Nieuwbouwwens van Turkiyem moskee, met een voorkeur op hun                     name voor fietsers en voetgangers op/langs de Merwedestraat.
       eigen perceel.



| 10                      Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>      Een gemengde zienswijze op woningbouw op het Merwedeterrein -            4.3 Overige partijen
       eens, niet eens of sceptisch t.a.v. spoorbelemmeringen - mits er niet
       zo dicht gebouwd wordt als in Presikhaaf 1.                              Door overige partijen buiten het visiegebied zijn de volgende ideeën en
      Er is vooral een pleidooi gehoord voor investeringen in het hart van     initiatieven aangebracht:
       de wijk, rondom de Vrij Nederlandstraat.
                                                                                      Het bestuur van de Al Fath moskee heeft sinds enige tijd plannen
Bovenstaand beeld wordt ondersteund door Team Leefomgeving, die in                     gepresenteerd voor hun wens voor nieuwbouw van hun moskee op
aanvulling daarop de volgende belangen en behoeften van de wijk hebben                 het gemeentelijk terrein aan de Merwedestraat. In een gesprek met
gesignaleerd:                                                                          het bestuur is aangegeven dat kansen beperkt zijn gelet op het
                                                                                       ontbreken van grondeigendom en de (grond)positie van de Turkiyem
      Maatschappelijke functies toevoegen die in eerste instantie bijdragen
                                                                                       moskee. Er is geen plan voor een samenwerking.
       aan de behoefte uit de omliggende buurt(en) en de sociaal
                                                                                      Stichting SLAK heeft interesse in een vastgoedontwikkeling van
       maatschappelijke vraagstukken die daar spelen. Maatschappelijke
                                                                                       werkateliers voor kunstenaars. Zij zien hiervoor voldoende
       functies gaan over gebruik van de openbare ruimte (bijv. ontmoeten
                                                                                       marktbehoefte en kansen voor het Merwedeterrein. SLAK heeft
       en spelen) en een fysieke plek (bijv. een buurthuis).
                                                                                       aangegeven te willen samenwerken met grondeigenaren in het
      Dat het toevoegen van goedkoopste segment sociale huurwoningen
                                                                                       gebied.
       niet automatisch goed is voor de buurt en de wijk – ook Presikhaaf 2,
       Presikhaaf 3 en in steeds meerdere mate Over 't Lange Water zijn
       zwakkere buurten van Arnhem – en daar dus ook zorgvuldig naar
       gekeken moet worden.
      Behoud van openbare ruimte en groen, waar bewoners laagdrempelig
       gebruik van kunnen maken.
      Bij het maken van plannen voor de openbare ruimte bewoners actief
       mee laten ontwerpen, zodat de inrichting ook in de dagelijkse praktijk
       aansluit bij hun behoeften.
      Aandacht      voor    verkeersstromen.     Presikhaaf    heeft    veel
       ontsluitingswegen die de bereikbaarheid vergroten maar tevens
       obstakels vormen in de natuurlijke leefomgeving.
      Met het oog op vergrijzing lijkt de gedachte van zorgvriendelijke /
       generatiewoningen ook interessant om te bekijken. Volgens LTO zijn
       daar er relatief weinig van in Presikhaaf.
      Gezien de al slechte luchtkwaliteit in Presikhaaf zou dit aspect zeer
       zorgvuldig meegewogen moeten worden in de nieuwe ontwikkelingen.




| 11                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>5 Beleidsinventarisatie
In de beleidsinventarisatie zijn randvoorwaarden en uitgangspunten verkend       beleidsinventarisatie is opgenomen als bijlage A. Diverse ondersteunende en
op basis van bestaande beleidskaders, ambities en uitgangpunten.                 toelichtende kaartbeelden zijn opgenomen in bijlage B.


5.1 Beleid en ambities                                                           5.2 Financiële Jaarrapportage Projecten
Het Merwedeterrein draagt bij aan de bredere gebiedsopgave ‘Spoorknoop-          In de Financiële Jaarrapportage Projecten (FJP) is het gemeentelijk eigendom
Oost Arnhem’ die als versnellingslocatie is opgenomen in de woondeal die de      aan de Merwedestraat – rode arcering in de tekening hieronder – opgenomen
gemeente Arnhem met het Rijk in maart 2020 heeft gesloten.                       als een grondexploitatie met beoogde gronduitgifte en -opbrengsten. Samen
                                                                                 met een reeds getroffen voorziening in het Grondbedrijf en nog te maken
De regio Arnhem Nijmegen groeit sterk; deze regio en vooral de steden
                                                                                 kosten sluit het financiële resultaat daarmee per saldo op ongeveer nul euro.
Arnhem en Nijmegen zijn relatief sneller gegroeid dan andere steden in het
land. Daarom hebben Rijk, provincie Gelderland en deze regio een woondeal        In het FJP is gemeld dat de gemeente een visie maakt voor de definitieve
gesloten. Met als primair doel het structureel verbeteren van de woningmarkt     invulling van het terrein. Gelet op het RPW en de nieuwe visie, is de grondprijs
met oog voor circulariteit en duurzaamheid en de leefbaarheid te vergroten.      in de grondexploitatie omgezet naar een uitgifte ten behoeve van een
Regio Arnhem Nijmegen en regio Foodvalley vormen samen de groenste               maatschappelijke functie. Vooralsnog heeft er geen aanpassing van het
metropoolregio van het land. Om naast de groei van deze regio ook het            financiële kader plaatsgevonden in afwachting van de visie.
groene profiel te versterken zijn er met het Rijk en de provincie eveneens
afspraken gemaakt om een verstedelijkingsstrategie op te stellen met als doel
een integrale visie op de relatie tussen woningbouw, economische groei,
ruimtelijke ontwikkeling, circulariteit, energietransitie, groene leefomgeving
en mobiliteit.

Algemene thema’s op het gebied van buurtparticipatie, aantrekkelijk wonen,
verstreken van economisch, creatief en cultureel klimaat, duurzaamheid,
mobiliteit en verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving
komen terug in de gemeentelijke Omgevingsvisie. Die zullen worden gebruikt
bij de ambitienota’s bij en uitwerking van ruimtelijke ontwikkelingen.

In aanvulling op bovenstaande, is voor het Merwedeterrein reeds een concrete
beleidsinventarisatie uitgevoerd. Hieruit volgen gerichte uitspraken over wat
toepassing van verschillende beleidsterreinen betekent voor het gebied. Deze




| 12                        Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>6 Ruimtelijke analyse
6.1 Functies                                                                       Merwedeterrein wordt als te klein gezien om als een volwaardige, zelfstandige
                                                                                   woonbuurt te kunnen functioneren.
Het gebied kent in de huidige situatie een gemêleerde samenstelling aan
                                                                                   Als een transformatie naar een woon- of gemengd stedelijk gebied op
functies, zie het kaartbeeld op pagina 15. Huidige functies in het plangebied
                                                                                   middellange of lange termijn gewenst is, dan is het noodzakelijk om nu geen
zoals bedrijven, woonwagenstandplaatsen en de moskee hebben geen relatie
                                                                                   besluiten te nemen die onomkeerbaar zijn en die mogelijk (in de toekomst)
met elkaar. Het totaal en de openbare ruimte heeft daarmee geen
                                                                                   de samenhang met het oostelijk gelegen woongebied Presikhaaf 1 frustreren.
verblijfswaarde, behalve voor bezoekers die specifiek gericht zijn op de
zelfstandige functies zoals bedrijven en de moskee.                                In ruimtelijk opzicht is het daarmee de opgave om de barrièrewerking in de
                                                                                   huidige verkaveling te doorbreken. Het plangebied wordt nu gevormd door
De aanwezige infrastructuur in de vorm onder meer spoorlijnen, spoordijken,
                                                                                   telkens groter wordende percelen die noord-zuid gericht zijn en daarmee een
watergangen, primaire wegen (IJsellaan) en parkeerterreinen dragen niet bij
                                                                                   directe relatie met Presikhaaf 1 belemmeren. Het is dan een streven om,
aan een positieve beleving van het gebied. Voor omwonenden en bewoners
                                                                                   samen met betrokken grondeigenaren en maatschappelijke partijen, een
van Presikhaaf 1 heeft het Merwedeterrein in de huidige situatie geen
                                                                                   gebiedsontwikkeling te verkennen die ruimte geeft aan eigen initiatieven
ruimtelijke meerwaarde.
                                                                                   maar binnen een hoofdstructuur die oost-west georiënteerd is.

                                                                                   Van belang bij het opheffen van barrières en toewerken naar een streefbeeld
6.2 Barrières                                                                      is het zorgvuldig inrichten van een goede mobiliteitsstructuur voor het gebied.
                                                                                   De mobiliteitsdoelen zijn weergegeven op het kaartbeeld op pagina 17.
De spoor-, weg-, en waterwegen langs en door en het Merwedeterrein vormen
barrières met aangrenzende woongebieden zoals de nieuwbouw op het AKZO-
terrein , Presikhaaf 1 en Presikhaaf 2. Deze barrières zijn inzichtelijk gemaakt   6.3 Ruimtelijke opgave
op het kaartbeeld op pagina 16.
                                                                                   Het Merwedeterrein heeft een ruimtelijk-programmatische potentie die een
Een mogelijke toekomstige uitbreiding van het spoor aan de noord of zuidkant
                                                                                   opgave kent ten aanzien van:
van het gebied als gevolg van een ongelijkvloerse spoorkruising (spoorknoop
Arnhem-Oost) is een onzekere factor voor de toekomstige planontwikkeling                  Tegengaan van (ruimtelijke) versnippering
voor dit gebied.                                                                          Voorkomen van isolatie
                                                                                          Verbeteren van verbindingen
Het plangebied is vrij geïsoleerd. De grootte van het plangebied is klein, de
barrières zijn groot en de samenhang tussen het gebied en Presikhaaf 1             Voor een kansrijke herontwikkeling naar een woon- of gemengd stedelijk
ontbreekt in de huidige structuur. De omvang en huidige vorm van het               gebied de verbindingen met het omliggende stedelijk weefsel – zoals




| 13                         Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>geschetst in paragraaf 2.2) van belang om het gebied aantrekkelijk te maken
als vestigingslocatie.

      Verbinding met Presikhaaf zorgt voor meer eenheid en betere
       bereikbaarheid naar de lokale voorzieningen en het stadspark.
      Verbinding met de binnenstad positioneert het gebied binnen de
       invloedssfeer van het Spijkerkwartier en geeft toegang tot
       voorzieningen zoals Thialf.
      Verbinding met de Velperweg en herontwikkelingen daaraan biedt
       toegang tot ROC-campus en voorzieningen aan Velperweg en het
       Modekwartier

Dit betekent dat de doorwaadbaarheid van het Merwedeterrein een belangrijk
aandachtspunt is en het aantal en de kwaliteit van de verbindingen van het
gebied met haar omgeving versterkt moet worden. Bestaande
onderdoorgangen moeten aantrekkelijker gemaakt worden, nieuwe
verbindingen (naar Presikhaaf 1, AKZO-terrein en het Spijkerkwartier) erbij
en in het gebied voldoende groen, openbare ruimte en rust om de woon- en
leefkwaliteit te waarborgen.




| 14                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>       Huidige situatie




| 15          Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>| 16   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>| 17   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>7 Visie
7.1 Opgave                                                                     ontwikkelrichting worden als zeer fors gezien voor het gebied dat resteert als
                                                                               de nieuwbouw moskee en de woonwagenlocatie ingepast worden.
Uit de opgehaalde ideeën en de toetsing aan de grondexploitatie en overige
                                                                               Leidmotief is behoud van de huidige maatschappelijke functies (moskee) en
beleidskaders komt een aantal ‘spanningsvelden’ naar voren. Kaders (eisen)
                                                                               woonwagenkamp en het zorgen voor verbinding met primair Presikhaaf 1
en ideeën (wensen) zijn soms tegenstrijdig en kunnen daardoor leiden tot een
                                                                               zodat het Merwedeterrein een onderdeel daarvan wordt met ruimte voor
minder draagvlak. Deze spanningsvelden bevinden zich op de kruising van
                                                                               wonen, werken en ontmoeten.
korte termijn en lange termijn doelen en ambities en een financieel-
programmatische invulling van het gebied:                                      Om de noodzakelijke kwaliteit te realiseren, zijn richtinggevende keuzes
                                                                               nodig. Het Merwedeterrein kan een schakelfunctie krijgen in Arnhem-Oost
      Een optimale programmering van wonen, werk en maatschappelijke
                                                                               mits het ontwikkeld kan worden in samenhang met de omgeving met betere
       en openbare functies die een meerwaarde leveren voor Presikhaaf 1
                                                                               en/of nieuwe verbindingen naar de omgeving zodat een samenhangend
       met ruimte voor ontmoeten.
                                                                               gebied ontstaat waarin een programmatische mix ontwikkeld kan worden die
      Een integraal (hoogstedelijk) woningbouwplan binnen huidige
                                                                               de wijken versterken.
       financiële kaders van het FJP.
      Een ruimtelijke reservering voor de infrastructurele maatregelen van    Uit de analyse is gebleken dat een visie voor een concrete invulling van het
       een spoorknoop Arnhem-Oost (ongelijkvloerse spoorkruising).             gebied (op korte termijn) niet realistisch is. Dit heeft te maken met belangen
                                                                               van partijen in het gebied die niet zonder meer eenvoudig te verenigen zijn
Over deze spanningsvelden heen ligt het belangrijke aandachtspunt van
                                                                               en daarnaast de financiële kaders en mogelijke ontwikkelingen rondom de
ontwikkelbaarheid en faseerbaarheid. Dit is een kwalitatief argument om het
                                                                               spoorknoop Arnhem-Oost die spelen. Daarom is de visie opgesteld als een
gebied een zorgvuldige invulling te geven zodat functies passen bij de
                                                                               streefbeeld die de gewenste structuur en functies in het gebied op lange
bijzondere 'randstedelijke' kenmerken van het gebied en Presikhaaf 1 én
                                                                               termijn bevat.
andersom.

Het is tevens belangrijk om te vermelden dat bovenstaande spanningsvelden
niet eenvoudig oplosbaar zijn. Voor de visie op het Merwedeterrein moet
                                                                               7.2 Streefbeeld
beseft worden dat niet alle ambities, ideeën en beleidsdoelen realiseerbaar
                                                                               Het streefbeeld geeft de stip op de horizon weer waar we naar toe willen . Het
zijn. Een stapeling van eisen en wensen leidt tot een onhaalbaar en
                                                                               biedt de mogelijkheid om samen met betrokken partijen te kijken wat er op
ongedragen plan. Dit betekent dat keuzes gemaakt moeten worden.
                                                                               middellange termijn mogelijk is en hierover een dialoog te voeren nu er nog
Een hoogstedelijke invulling van het gebied wordt als topzwaar voor het        teveel onzekerheden zijn voor de korte termijn.
gebied gezien. De woningbouwdichtheid en schaalgrootte in een dergelijke
                                                                               Het gebied is      getransformeerd     naar een woon(werk)gebied          met
                                                                               maatschappelijk      voorzieningen.       Meerdere  scenario's            qua




| 18                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>woningbouwprogramma, typologieën en dichtheden, alsmede werk en                  Aan de noordzijde moet de mogelijkheid open gehouden worden om een
maatschappelijke functies zijn nog denkbaar. Enerzijds zullen deze een           verbinding voor langzaam verkeer met het nieuwe woongebied op het
positieve bijdrage moeten leveren aan het dan gewenste programma van de          voormalige AKZO-terrein te realiseren
stad en anderzijds aan het planologische en sociaaleconomische gewenste
programma van wijk Presikhaaf 1. Qua dichtheid is een hoogstedelijk milieu,
gezien vanuit de geïnventariseerde behoeften vanuit Presikhaaf 1, niet
gewenst.

De zone tussen Presikhaaf 1 en het Merwedeterrein (120 meter lang) vormt
de verbindingsfunctie als logistieke schakel met Presikhaaf 1. Deze zone heeft
een zodanige maat dat hier woonbebouwing met andere functies (in de plint)
de optimale verbinding vormen met Presikhaaf 1. Daarin kan gezocht worden
naar een optimum van verstedelijking en leefbaarheid, met grote aandacht
voor de publieke ruimte (en plinten). Op deze wijze ontstaat een hecht
woongebied waarin het Merwedeterrein verbonden wordt met en onderdeel
wordt van Presikhaaf 1. In een stedenbouwkundige uitwerking is aandacht
nodig voor markante posities in het gebied die een entree of gezichtspunt
vormen vanaf de IJssellaan of het spoor gezien.

Trefwoorden hierbij zijn ontmoeten, verbinden en sociale veiligheid. Dit kan
bebouwd of in onbebouwde vorm gerealiseerd worden. Het groen en het water
van de ecologische zone dragen bij aan een positieve beleving en bieden
kansen voor ontmoeten op strategische punten. Ook de watersingel aan de
zuidzijde levert een positieve bijdrage aan de beleving De watergang is
verbreed en draagt bij aan het langer vasthouden van water in het gebied.

De zones direct langs het spoor zijn van een te beperkte breedtemaat, zeker
toelopend naar de ‘hoekpunt’ en gelet op een goede inpassing van
programma, om een volwaardige afronding van de ecologische zones mogelijk
te maken. Waar mogelijk zijn groene aders voorzien.

De auto-ontsluiting van het gebied vindt aan de zuidzijde plaats. De Vosdijk
en IJssellaan blijven met elkaar verbonden voor auto- en fietsverkeer. De
bestaande snelfietsroute wordt in westelijke richting doorgetrokken. Een
nieuwe woonstraat als wegverbinding in de centrale verbindende schakel
draagt bij aan een fijnmazige verkeerstructuur op wijkniveau.




| 19                        Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>| 20   Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>8 Conclusie en vervolg
8.1 Conclusie                                                                  kwaliteiten van een toekomstige ontwikkeling naar het streefbeeld vast te
                                                                               houden.
Het Merwedeterrein is een belangrijke locatie voor de stad met veel
                                                                               Voor het gemeentelijk grondeigendom op het Merwedeterrein – waar thans
ontwikkelpotentie mits ruimtelijke barrières, verschillende eigendommen en
                                                                               KW37 tijdelijk is gehuisvest – is een grondexploitatie vastgesteld en
het vraagstuk van de spoorknoop Arnhem-Oost opgelost worden. Alle
                                                                               opgenomen in het FJP. De uitgangspunten die onder de huidige
randvoorwaarden en ambities voor het Merwedeterrein maken echter op de
                                                                               grondexploitatie liggen, met name een gronduitgifte op korte termijn van het
korte termijn een integrale, haalbare gebiedsontwikkeling niet realistisch.
                                                                               gemeentelijk eigendom, passen niet meer bij actuele inzichten in de
Daarom is onderscheid nodig tussen korte termijn (‘no regret’) maatregelen
                                                                               wenselijkheid van een andere en integrale invulling van het Merwedeterrein.
en de lange termijn wensen.
                                                                               Op korte termijn is er geen realistische ontwikkeling mogelijk dat past binnen
Gelet op het belang om via een integrale herontwikkeling en opheffen van       het financiële kader van de grondexploitatie.
barrières een meerwaarde te leveren voor Presikhaaf 1, is een streefbeeld
voor de lange termijn opgesteld. Daarbij moet in een gemengd woon- en
maatschappelijk milieu ruimte worden gegeven voor een positie en
                                                                               8.2 Vervolg
herontwikkeling van maatschappelijke functies waaronder nieuwbouw
                                                                               Voor het vervolg zijn de volgende aandachtspunten mee te geven:
moskee, een leefbare inpassing van de woonwagenlocatie, inpassing
snelfietsroute en openbaar spelen/groen dat verbonden is met Presikhaaf 1.            Voor de geplande snelfietsroute geldt dat de gewenste realisatie op
                                                                                       korte termijn niet mogelijk is in een lange termijn ontwikkeling naar
Een visie op het Merwedeterrein leidt dan niet tot een uitspraak over een
                                                                                       het streefbeeld. Dit kan nog jaren duren zodat een nieuw tracé niet
concrete invulling op de korte termijn, maar tot een gewenst eindbeeld dat
                                                                                       op korte termijn te bepalen is, zonder de ontwikkelbaarheid van het
via een vervolgproces stap voor stap gewaarborgd moet blijven.
                                                                                       gebied te belemmeren. Het wordt daarbij een overweging om een
Het Merwedeterrein maakt deel uit van de opgaven voor Stadsvernieuwing                 fietsverbinding met tijdelijke maatregelen in te richten. Dit kan
3.0 en Verstedelingsstrategie uit de Woondeal. Beide sporen zijn gericht op            mogelijk gecombineerd worden met verbeteringen aan de inrichting
de strategische ontwikkeling en versterking van Arnhem-Oost zodat op                   en veiligheid van de huidige wegen.
termijn het Merwedeterrein tot een definitieve ontwikkeling kan komen. De             Voor de korte termijn kan de invulling met een tijdelijke functie, zoals
verstedelijkingsopgave uit de Woondeal kan daarom een belangrijke impuls               flexwonen en/of maatschappelijk, verkend worden waarbij de
geven aan een vervolgontwikkeling op korte termijn. Dit maakt het                      leefbaarheid niet onder druk mag komen te staan en de kansen voor
noodzakelijk om een ontwikkelperspectief en een slimme, strategische                   en kwaliteit van een integrale herontwikkeling niet belemmeren.
fasering uit te werken in nauw overleg met betrokken grondeigenaren en                 Tegelijk moet onderzocht worden of en op welke wijze meer
initiatiefnemers. Het streefbeeld dient daarbij als belangrijk kader om de             duidelijkheid kan komen over de onzekerheden op lange termijn.




| 21                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Colofon

 Uitgave           Gemeente Arnhem
                   Afdeling Project- en Interimmanagement

 Opgesteld door    J. van de Kamp
                   N. Oliemans
                   P. Hectors
                   G. Blom
                   R. den Boeft
                   P. Elshof

 In samenwerking   Beleidsafdelingen gemeente Arnhem
 met

 Status            Definitief, versie 2.0

 Datum             27 november 2020




| 22                     Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bijlagen

   A. Beleidsinventarisatie

   B. Kaartbeelden (bij beleidskaders en omgevingsaspecten)




| 23                      Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                 Merwedeterrein in aanmerking komt voor woningimpuls gelden van de
Bijlage A              Beleidsinventarisatie                                     Rijksoverheid.

                                                                                 Belangrijk uitgangspunt bij de ontwikkeling van het gebied is het creëren van
Wonen en Wijken                                                                  maatschappelijke waarde voor de buurt. Voor de buurt Presikhaaf I is men
                                                                                 vanaf eind jaren negentig gestart met plannen van grootschalige woningbouw
Het Merwedeterrein grenst aan de buurt Presikhaaf I. Het gebied wordt fysiek     vernieuwing. In 2009 is een opgeknapte en eigentijdse buurt opgeleverd. Een
gescheiden van de woonbuurt Presikhaaf I door het aanwezige                      van de gevolgen van deze vernieuwing is dat na de sloop en nieuwbouw er
woonwagenkamp, de Türkiyem Moskee en de ecozone Presikhaaf. Dit zorgt            minder openbare ruimte over is dan daarvoor. De buurt is versteend en heeft
voor een fysieke barrière tussen Presikhaaf I en het Merwedeterrein.             weinig openbare ruimte die zich leent voor ontmoeting, vrij spelen en gebruik
                                                                                 van groen. De grote delen van het groen wat aanwezig is in de wijk is eigen
Uitgangspunt in woonbeleid is 30% sociale huurwoningen over de te                terrein van VvE’s of de ecologische zone. Dit uitgangspunt resulteert in het
realiseren projecten, waarbij in een op te stellen plan van aanpak voor          feit dat er vanuit de buurt een behoefte is om in de wijk om een centraal
woningbouwontwikkeling aandacht is voor betaalbare koop en middenhuur.           gelegen ontmoetingsplek te creëren. Ook het creëren van een verbinding
                                                                                 tussen de bestaande bouw in Presikhaaf I en de nieuw aan te leggen wijk is
De buurt rondom het Merwedeterrein is kwetsbaar. Bij ontwikkelingen van
                                                                                 belangrijk zodat ook bestaande bewoners profiteren van de hernieuwde
het gebied is differentiatie in het woningaanbod een aandachtspunt. In het
                                                                                 openbare ruimte.
oude gedeelte van Presikhaaf I is er sprake van veel één ouder gezinnen en
alleenstaande huishoudens. In het nieuwe gedeelte van Presikhaaf I is de         Vanuit deze context is het belangrijk om voor de ontwikkeling van het
huishoudsamenstelling meer gemêleerd. 63% van de woningvoorraad bestaat          Merwedeterrein een aantal uitgangspunten mee te geven. Denk hierbij aan
uit appartementen (BAG/WOZ gemeente Arnhem 2019).                                het de inrichting van de openbare ruimte en groen. Voor openbaar groen is
                                                                                 het belangrijk dat bewoners daar laagdrempelig gebruik van kunnen maken.
In maart 2020 is er een zogenaamde Woondeal gesloten tussen de Regio
                                                                                 Ook de toevoeging van maatschappelijke functies die in eerste instantie
Arnhem Nijmegen en de Rijksoverheid. Een van de speerpunten uit de
                                                                                 bijdragen aan de behoefte uit de omliggende buurt(en) en de sociaal
woondeal is Stadsvernieuwing 3.0. De wijk Presikhaaf-West is aangewezen
                                                                                 maatschappelijke vraagstukken die daar spelen is belangrijk.
als een van de wijken voor Stadsvernieuwing 3.0. Onderdeel van de Woondeal
is dat partijen zich inzetten om de leefbaarheid te vergroten, door onder meer
een gevarieerd woningaanbod in deze gebieden te realiseren.                      Economie en Cultuur
De herontwikkeling van het Merwede-terrein draagt tevens bij aan de
                                                                                 De stad Arnhem als geheel kent op het gebied van Economie en Cultuur
Verstedelijkingsstrategie Arnhem Oost uit de Woondeal. Hierbij zijn de
                                                                                 bepaalde behoefte. Deze behoefte zouden mogelijk een plek kunnen krijgen
volgende uitgangspunten voor deze locaties opgenomen: Bijdragen aan de
                                                                                 in de ontwikkeling van het Merwedeterrein. Op dit moment is het
robuuste plancapaciteit van de stad, 30% betaalbaar, minimaal 25% circulair,
                                                                                 Merwedeterrein bestemd voor bedrijfsdoeleinden. Vanuit economisch
energieneutraal of producerend, klimaat- en natuurinclusief en (H)OV-
                                                                                 perspectief is het ontwikkelen van deze locatie tot bedrijventerrein niet meer
bereikbaar. Daarbij wordt onderzocht of de ontwikkeling van het
                                                                                 aan de orde. In kader van het Regionaal Werkprogramma Arnhem Nijmegen




| 24                        Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>zijn de beschikbare kavels beschouwd als niet uitgeefbaar gezien de kwaliteit   ondernemers te klein of ongewenst thuis is gehuisvest. Een andere factor die
van de locatie.                                                                 meespeelt is de sterke groei die de sector doormaakt. Dit zorgt naar
                                                                                verwachting ook in de toekomst voor meer vraag naar huisvesting. Vanuit
In het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) is geoordeeld dat het terrein
                                                                                economie en cultuur willen we daarom de huisvestiging van mensen
aan de Merwedestraat niet meer in kwalitatieve en kwantitatieve zin geschikt
                                                                                werkzaam in de creatieve industrie en kunstenaars verbeteren, met name
wordt geacht als bedrijventerrein. In regionaal verband is in 2016
                                                                                gericht op werkruimte. Mogelijk kan deze behoefte een plek krijgen in de
afgesproken dat op 1 januari 2021 de huidige bedrijfsbestemming op het
                                                                                herontwikkeling van het Merwedeterrein.
terrein – met uitzondering van de twee bestaande bedrijven – geschrapt moet
zijn. Gelet op het RPW is het uitgangspunt om het terrein niet als
bedrijfslocatie uit te geven.                                                   Mobiliteit
In 2020 wordt het RPW herzien op het onderdeel bedrijventerreinen. Dit          Mobiliteit is nodig om een gebied goed en functioneel in te kunnen richten en
omdat de uitgifte van kavels ten behoeve van bedrijventerreinen veel harder     bereikbaar te maken. Het Merwedeterrein is omsloten door grote doorgaande
is verlopen dan in 2016 werd verwacht. Het overaanbod is fors                   verkeers- en mobiliteitsroutes. Het gebied wordt gekenmerkt door de
teruggedrongen. Economisch gezien is het Merwedeterrein echter geen             aanwezigheid van twee spoorlijn: de lijn Arnhem - Zutphen aan de noordzijde
terrein dat zich kan ontpoppen tot een toekomstbestendige werklocatie onder     en de lijn Arnhem - Zevenaar aan de zuidzijde. Aan de zuidzijde wordt het
andere vanwege de ligging in de stad en bereikbaarheid. Vanuit economisch       gebied gescheiden van Presikhaaf II door de IJssellaan, een belangrijke
perspectief kan een transformatie van dit bedrijventerrein dus voorgezet        ontsluitingsweg voor de wijk Presikhaaf. Door het gebied loopt een
worden.                                                                         verbindingsweg tussen de Vosdijk en de IJssellaan (Marsdiep, Eemslaan,
Voor de herontwikkeling van het Merwedeterrein en de mogelijkheid tot het       Merwedestraat). Door de aanwezige onderdoorgang onder het spoor met de
ontwikkelen van economische en culture functies is een aantal                   Vosdijk vormt dit een verbinding tussen de buurt Molenbeke en het AKZO
uitgangspunten van belang.                                                      terrein aan de ene kant en het Merwedeterrein en Presikhaaf aan de andere
                                                                                kant. Deze verbinding wordt met name gebruikt voor langzaam verkeer en
Uit de Detailhandelsvisie Arnhem 2016 - 2021 blijkt dat binnen de bestaande     vormt een daarmee een belangrijk schoolroute.
detailhandelsstructuur van Presikhaaf er geen ruimte is voor het toevoegen
van nieuwe detailhandel. Ditzelfde geldt vanuit regionale afspraken voor het    Noordelijk van het spoor Arnhem - Zutphen ligt het voormalige AKZO terrein.
toevoegen van solitaire kantoren. Ruimte is er eventueel wel voor functies in   Dit terrein wordt de komende jaren ontwikkelt tot een woon- en werkgebied.
het kader van wijkeconomie. Denk hierbij aan wijkgebonden horeca,               Naast een gedeelte van de bestaande bedrijven gaat ROC Rijn IJssel zich
flexplekken, (zakelijke) dienstverlening, creatieve ondernemers (werkateliers   vestigingen in voormalige kantoor- en bedrijfspanden en er wordt gewerkt
e.d.) en/of maatschappelijke functies.                                          aan het realiseren van een woongebied. Deze ontwikkelingen moet in
                                                                                samenhang met de ontwikkelingen op het Merwedeterrein beschouwd
De gemeente Arnhem heeft onderzoek laten doen naar de huisvestingsituatie       worden, zie hierna. Door de beperkte breedte en doorgangshoogte in de
van de creatieve en culturele sector in Arnhem. Uit dit onderzoek (juni 2019)   Vospoort (de spooronderdoorgang in de Vosdijk) is het noodzakelijk anders
blijkt dat er de vraag naar huisvesting voor de creatieve en culturele sector   met de vormgeving en inrichting van de Vosdijk om te gaan. Dit betekent dat
in de nabije toekomst toe neemt. Dat komt doordat een deel van de huidige       op eenzelfde wijze de verbinding tussen Vosdijk en IJssellaan beschouwd




| 25                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>moet worden. Eventuele toekomstige veranderingen zullen doormiddel van          komen over het al dan niet en op welke termijn doorgaan van de spoorknoop
een verkeersonderzoek moeten worden onderzocht en onderbouwd.                   Arnhem Oost, is momenteel niet bekend.

De verbinding Vosdijk-Merwedestraat-Eemslaan is een gebiedsontsluitingweg
type 2. Het vormt de verbinding tussen de belangrijke radialen Velperweg en     Openbare Ruimte, Ecologie en Klimaat
IJssellaan (naast de Laan van Presikhaaf en de Van Remagenlaan). Het is van
belang dat deze verbinders goed doorstromen. In het kader van de visie op       Bij de herontwikkeling van Presikhaaf I in de jaren '90 en '00 werd ook ruim
het AKZO terrein wordt gedacht om de snelheid op de Vosdijk te verlagen         aandacht besteed aan herinrichting van de openbare ruimte. Park Presikhaaf
naar 30 km/u en de weg ook conform dit regime in te richten. Het doorgaande     is opgeknapt. En in Presikhaaf I is een zogenoemde ecozone aangelegd, de
verkeer wordt op de Vosdijk echter niet actief geweerd. Hierdoor ontstaat een   groen-blauwe hoofdstructuur van de wijk (conform “Ecozones Presikhaaf” uit
‘afwijkende’ vorm van de gebiedsontsluitingweg waarbij de snelheid laag is,     2004). Deze zone van minimaal 40 meter breed vormt een ecologische en
er een gecombineerd verkeersbeeld is en ook de verbinding Velperweg -           landschappelijke verbinding tussen park Angerenstein, park Presikhaaf en de
IJssellaan gehandhaafd blijft.                                                  IJsseluiterwaard. De ecozone langs de Maaslaan vormt een fysieke barrière
                                                                                tussen het Merwedeterrein en Presikhaaf I. Deze zone verbindt de ecozone
Het Merwedeterrein kent ook een langzaam verkeer verbinding via een             langs het spoor Arnhem - Zutphen met de ecozone langs het spoor Arnhem -
fietsonderdoorgang onder het spoor Arnhem - Zevenaar tussen Presikhaaf en       Zevenaar. Deze zone bestaat uit een droog gedeelte met bomen en uit een
het Statenkwartier. Deze fietsonderdoorgang is onderdeel van de                 nat gedeelte met water en een open structuur. In deze ecologische verbinding
snelfietsroute Arnhem - Dieren. Deze route loopt door het Merwedeterrein.       zijn ecologisch passeerbare duikers nodig bij de kruisingen van de ecozone
Vanuit de fietstunnel spoor Arnhem - Zevenaar zal er een verbinding moeten      met de diverse wegen. Zo kunnen amfibieën en kleine zoogdieren de wegen
zijn via de bestaande Merwedestraat overgaand in de Amerstraat. De              veilig passeren.
Merwedestraat is ter hoogte van het woonwagenkamp ingericht als fietsstraat
waarvan ook autoverkeer gebruik maakt.                                          De totale ecozone vormt een verbindingszone tussen Park Presikhaaf en de
                                                                                uiterwaarden van de IJssel. De IJssellaan vormt een belemmering in de
Bij een ontwikkeling van het gebied zijn er een aantal uitgangspunten. In de    noodzakelijke verbinding van de ecozone. Ter hoogte van het Merwedeterrein
basis zijn de parkeernormen leidend voor het benodigde aantal                   vormt een tunnel voor het water de noodzakelijk verbinding tussen het
parkeerplaatsen. Parkeren op eigen terrein vormt het startpunt en besef dat     oostelijke en westelijke deel van de ecozone.
parkeervoorzieningen ruimte kost.
                                                                                Voor vleermuizen vormt de bomenstructuur van de ecozone gelegen langs de
In de mobiliteitsambitie van het Rijk, zoals momenteel wordt verkend in het     Maaslaan een belangrijke verbindingsroute. Bij ontwikkeling van het gebied
Toekomstbeeld OV2040, speelt de spoorknoop Arnhem-Oost een rol in de            is vanzelfsprekend een onderzoek Flora en Fauna noodzakelijk. Voor de
capaciteitsstudies naar onder andere (inter)nationale en regionale              ontwikkeling van het Merwedeterrein moet belangrijke aandacht zijn voor
verbindingen. Realisatie van de spoorknoop Arnhem-Oost is op korte termijn      natuurinclusief en klimaatadaptief ontwerpen en bouwen, volgens de
niet aan de orde, maar door alle spoorse ontwikkelingen mogelijk wel op         Groenvisie 2019, het Bomenplan 2020 en de Woondeal.
middellange of lange termijn. Een toekomstige ongelijkvloerse spoorkruising
('dive-under' of 'fly-over') betekent een ruimtebeslag op het Merwedeterrein.   Vanuit het aspect water is het Merwedeterrein een interessant gebied.
Het moment waarop landelijke en regionale overheden tot besluitvorming          Presikhaaf is van nature een nat gebied wat ook te zien is aan de




| 26                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>aanwezigheid van veel water in de ecozone. Het gebied is kwetsbaar voor        Geluid
wateroverlast. Een gedeelte van het gebied (de huidige parkeerplaats van het
                                                                               Het Merwedeterrein is qua geluid een bijzondere locatie in de stad Arnhem.
bedrijf Zijm) is een natuurlijke laagte c.q. wateroverloop. Waterberging is
                                                                               Het gebied is ingeklemd tussen twee spoorlijnen wat zorgt voor een relatief
belangrijk gelet op de verdere (langzame) afstroom richting Presikhaaf. Dit
                                                                               hoge geluidsbelasting op het gebied. Bij een ontwikkeling van het gebied naar
vraagt extra aandacht wanneer verharde ruimte toeneemt ten kosten van
                                                                               een geluidsgevoelige functie zoals wonen is een Hogere Waarde Procedure
onverharde ruimte.
                                                                               naar alle waarschijnlijkheid noodzakelijk. In deze procedure moet worden
In het gebied liggen een paar hoofdriolen die kostbaar zijn bij een            aangetoond welke maatregelen overwogen zijn om de geluidbelastingen terug
verplaatsing. Het gaat om een leiding van de Vosdijk naar de Hugo de           te dringen. Hierbij moet onderbouwd worden of de volgende maatregelen
Grootstraat en een leiding evenwijdig aan de spoorlijn Arnhem - Zutphen. Een   (financieel) haalbaar zijn:
hemelwaterafvoer van het AKZO terrein loopt via het Merwedeterrein richting
                                                                                       bronmaatregelen       (bijvoorbeeld        raildempers,     stillere
de ecozone langs het spoor Arnhem - Zevenaar. Deze afwatering komt ter
                                                                                        bovenbouwconstructie of inzet stiller materieel);
hoogte van de fietsonderdoorgang richting het Statenkwartier samen bij een
                                                                                       maatregelen in het overdrachtsgebied (bijvoorbeeld scherm,
riooloverstort welke loost op de ecozone. Daarnaast doorkruist een nog in
                                                                                        minscherm of wal);
gebruik zijnde proceswaterleiding vanaf het AKZO terrein de hoek in het
                                                                                       indien mogelijk de afstand tussen de geluidsbron en de nieuwe
Merwedeterrein.
                                                                                        woning(en) vergroten;
Bij ontwikkeling van het gebied is het stadsklimaat een aandachtspunt. Het             het stedenbouwkundig ontwerp dusdanig vorm geven waarbij zoveel
Merwedeterrein ligt ingeklemd tussen twee spoortaluds. Hierdoor kent het                mogelijk afscherming voor het achterliggende gebied ontstaat.
gebied weinig natuurlijk doorwaaien van de wind. Bij de ontwikkeling moet
                                                                               Een cruciaal aandachtspunt bij de functie wonen is het creëren van een
worden voorkomen dat er een hitte-eiland ontstaat.
                                                                               geluidsluwe buitenruimte. Bij voorkeur aanpandig en bij uitzondering
                                                                               gezamenlijk. Het niet kunnen wegvluchten van geluid wat opgedrongen wordt
Milieu                                                                         door (verkeers)lawaai leidt tot ernstige gezondheidsschade. Daarom moet in
                                                                               de loop van het ontwikkelproces, bij een concrete invulling, continu de vraag
Bodem                                                                          worden gesteld of en op welke wijze het Merwedeterrein een gezonde
                                                                               leefomgeving te bieden heeft.
In het gebied zijn verschillende bodemverontreinigingen aanwezig. De
spoordijken, grofweg de gronden in de punt waar beide sporen samenkomen        In het gebied is een woonwagenkamp aanwezig. Bij uitbreiding of nieuwbouw
en een ruime strook langs de IJssellaan zijn verontreinigd. Voor de gronden    van het woonwagenkamp moet uiteraard wel worden voldaan aan de Wet
die op dit moment in eigendom van de gemeente zijn, is in 2010 een             Geluidhinder. Een woonwagen is over het algemeen minder geïsoleerd dan
verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. De bodem van het Merwedeterrein          een normalere woning waardoor woonwagens extra beschermd zijn binnen de
is geschikt te maken voor een bodem gevoelige functie zoals wonen.             Wet Geluidhinder. In het kader van het plan van aanpak voor uitbreiding
                                                                               woonwagenlocaties is het aspect geluid al onderzocht. Daaruit bleek dat voor
                                                                               railverkeergeluid een procedure hogere waarde is vereist. Voor geluid van
                                                                               wegverkeer is een schermmaatregel of snelheidsverlaging nodig.




| 27                       Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bij ontwikkelingen binnen 100 meter van het spoor is in het kader van goede
ruimtelijke ordening een onderzoek naar trillingen van het spoor noodzakelijk.
Dit is nader te onderzoeken als er meer duidelijkheid komt over een
programma en een verkaveling.

Externe veiligheid rondom het spoor is oplosbaar als in ieder geval sprake is
van minimaal twee ontsluitende wegen die gebruikt kunnen worden als
calamiteitenroute resp. vluchtroute. Daarnaast zijn geen functies mogelijk
waarvan gebruikers slecht zelfredzaam zijn, zoals een ziekenhuis of
verzorgingshuis.




| 28                        Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage B            Kaartbeelden
                                                                                 Hoofdriolering en wateroverstort
Ecozones Presikhaaf (2004)




| 29                         Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Geluid wegverkeer                                                             Geluid spoor

De geluidbelasting door wegverkeer mag 48 dB bedragen met een maximum         Voor verschillende bouwhoogtes zijn vrije veld contouren berekend, hieronder
van 53 dB in het geval er een hogere grenswaarde procedure wordt gevolgd.     het voorbeeld van 7,5 meter boven maaiveld (derde bouwlaag, 2e verdieping).
Op onderstaande kaart is te zien dat de geluidbelasting maximaal 53 dB        Op lagere hoogtes zijn de contouren kleine vanwege de ligging van het spoor
bedraagt in de groene gebieden (met hogere grenswaardeprocedure).             op een dijk. Voor woningen en woonwagens geldt een voorkeursgrenswaarde
                                                                              van 55 dB en voor andere geluidsgevoelige gebouwen 55 dB. De hoogst
                                                                              toelaatbare geluidsbelasting is 68 dB voor woningen en 63 dB voor
                                                                              woonwagens.




| 30                      Visie Merwedeterrein | Gemeente Arnhem | Definitief | November 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>