<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Van: I. Bosman
Verzonden: maandag 19 juli 2021 22:42
Aan: Omgevingsvisie <omgevingsvisie@raad.arnhem.nl>
Onderwerp: Re: Gemeenteraad Arnhem vraagt uw mening over de Omgevingsvisie

Beste Menno,

Hartelijk dank voor het toesturen van de omgevingsvisie. Laat ik beginnen met jullie te
complimenteren met de uitgewerkte visie waarbij jullie de brede opgaven die er liggen
hebben weten te combineren. Arnhem is een prachtige stad met mooie identiteit die we
graag behouden en waar we als bedrijfsleven aan meewerken.

Graag willen we jullie nog een paar punten meegeven (als antwoord op vraag 1):

      Wij zijn blij om te lezen dat er extra wordt ingezet op de energietransitie. Arnhem
       heeft een sterk innovatief energiecluster en zoals je weet, zien we graag dat onze
       stad en regio zichzelf daarmee breder gaan onderscheiden. Bij de schatting van
       woningen (en dus ook bereikbaarheidsopgave en groen en cultuur) vragen wij
       jullie rekening te houden met een mogelijk hoger scenario. De clusters trekken
       zowel studenten als medewerkers aan. We hebben de afgelopen jaren gezien dat
       Rijkswaterstaat vaak het lage scenario voor de drukte op de A12 heeft
       aangehouden en dat door toenemende groei de stad slecht bereikbaar is
       geworden. Wij hopen dat jullie juist kiezen of op zijn minst voorsorteren op het
       hogere scenario van groei.
      Als bedrijven dragen we bij aan het klimaatneutrale doel van de stad. Zoals
       burgers hierin gefaciliteerd worden vragen wij hiervoor ook facilitering voor de
       bedrijven en bedrijventerreinen, zodat zij dit haalbaar en betaalbaar en waar
       mogelijk in gezamenlijkheid kunnen doen. Voor individuele ondernemers zijn
       stappen vaak te groot, dus samenwerking is essentieel.
      In de omgevingsvisie wordt gesproken over droogte, wij vragen u daarnaast ook
       rekening te houden met momenten van te veel water, actueler kan het bijna
       niet... En hierin een dynamisch beleid te voeren.
      We hebben de afgelopen jaren gezien dat er woningen gebouwd zijn naast
       (zware) industrie. Dit geeft mogelijk op den duur problemen. Aan de ene kant kan
       het bedrijven belemmeren om te groeien, of op zijn minst terughoudend te zijn in
       verdere investeringen wanneer de druk toeneemt. Aan de andere kant, weten niet
       alle kopers (burgers) van deze woningen wat het betekent om naast bedrijven
       die 24/7 door moeten gaan te wonen. Veel problemen kunnen voorkomen worden
       door deze woonvergunningen zorgvuldig, met het oog op duurzame groei
       mogelijkheden te plannen.
      In de omgevingsvisie wordt een korte stap gemaakt naar windturbines en zon op
       dak. Wij adviseren hierin een duidelijke overlap met de RES te maken. Koelte in
       de stad gaat niet samen met een grote wens voor veel zon op dak. Dit trekt juist
       enkel meer warmte aan. Hier moet ook nagedacht worden over groen op dak en
       wat hiervoor nodig is (dakverzwaring, verzekeringen etc). Koelte en meer
       zonnepanelen zijn nu tegenstrijdig en een toekomstige ondersteuning in de vorm
       van subsidie zou met beide rekening moeten houden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>      Wij zijn blij om te lezen dat er blijvend ingezet wordt op de verbinding met
       Duitsland in het bijzonder de ICE Berlijn. Wij helpen hier graag bij.
      In de omgevingsvisie wordt aangegeven de hoogte in te gaan. Prima ontwikkeling.
       Ook het combineren van kantoorpanden met woningen is hierin een logische stap.
       Wij willen wel graag meegegeven dat bij renovatie/nieuwbouw de prijzen voor
       ondernemers betaalbaar moeten blijven ook in de binnenstad, omdat zij anders
       alsnog op andere plekken zich zullen vestigen.
      Gezondheid & Sport is een belangrijke pijler voor een vitale stad. Wij helpen hier
       graag bij door bedrijfssport blijvend te stimuleren. O.a. door Nederland
       Onderneemt Vitaal: https://www.nlom.nl/vitaal/



Als laatste geven we graag aan dat wij altijd bereid zijn om met jullie in gesprek te gaan.
Liever eerder (gedurende het denk proces) dan als het document al klaar is. Voor nu
hopen wij dat jullie met onze opmerkingen verder kunnen en als er vragen zijn neem
vooral contact op.

Hartelijke groet,
I. Bosman
Voorzitter VNO-NCW Regio Arnhem-Nijmegen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Van: J. Wools
Verzonden: maandag 26 juli 2021 17:16
Aan: Omgevingsvisie <omgevingsvisie@raad.arnhem.nl>
Onderwerp: FW: Besluitvorming Omgevingsvisie Arnhem 2040

Beste Mevrouw Akkers,

N.a.v. het lezen van (concept) Omgevingsvisie Arnhem 2040 zouden wij graag het volgende willen
terug geven:

Wij zijn erg verheugd te lezen dat er in dit vergezicht van Arnhem plek is voor iedereen. Het streven
naar een inclusieve en vitale stad en het zorgen voor passende woonruimte voor alle Arnhemmers
heeft een goed plek in deze visie. Als woningcorporaties (Vivare, Portaal en Volkshuisvesting) zetten
wij ons al jaren in om in leefbare wijken betaalbare en gezonde woningen te bouwen en beheren voor
Arnhemmers met een kleine portemonnee. Goed om te lezen dat ook de Arnhem Oost aanpak terug
komt. Het gaat bij deze aanpak om langdurige inzet met een lange adem waarbij we het al gauw over
een generatie hebben (18-20 jr). Ook wij ondersteunen de ambitie om te streven naar veilige en
gemengde wijken waar een mix van koop en huur, jong en oud, rijk en arm is terug te zien.

Er zit bij ons als corporaties ook een zorg. Naast inzetten op een goede mix in Arnhem Oost (en zuid)
zou deze ambitie ook voor Arnhem Noord moeten gelden. In Arnhem Noord voldoen de wijken nog
beperkt aan de definitie gemengde wijk met een goede mix. In deze wijken is er geen of nauwelijks
sociaal bezit. Wij zouden graag zien dat het toegroeien naar gemengde wijken met een goede mix ook
in Arnhem Noord plaats vind. Kijkend naar de kaartbeelden zien we dat nu niet terug. Om toe te
groeien naar die inclusieve en vitale stad vinden wij dit wel nodig.

Bij deze de vraag om de geschreven ambitie explicieter terug te laten komen in de kaartbeelden voor
Arnhem Noord.

In afwachting op u reactie,

Met vriendelijke groet mede namens Vivare en Volkshuisvesting,

J. Wools
Voorzitter GOW (Samenwerkingsverband Arnhemse Woningcorporaties) & Regiomanager Portaal
Arnhem

Postadres: Postbus 2211, 3500 GE Utrecht
Bezoekadres: Roermondsplein 25, Arnhem
www.portaal.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gemeenteraad Arnhem
Postbus 9029
6800 EL ARNHEM

Datum           8 september 2021
Onderwerp       voorontwerp Omgevingsvisie
Ons kenmerk     21054

Geachte raad,

Binnenkort behandelt uw raad het voorontwerp Omgevingsvisie. Graag geven wij u daarbij, mede
namens OKA, het volgende mee.

Afgelopen jaar heeft StAB namens de ondernemers op de open bedrijventerreinen deelgenomen aan een
aantal bijeenkomsten over de koers van de Omgevingsvisie. StAB heeft toen geconstateerd dat de
materie in die bijeenkomsten ver afstaat van de dagelijkse problematiek op de bedrijventerreinen.
Aanleiding om ons heel direct door de ambtelijke projectleiding te laten informeren over de mogelijke
consequenties van de Omgevingsvisie voor ondernemers. Hoewel dit heeft geleid tot meer duidelijkheid,
blijft dit voorontwerp van de Omgevingsvisie een abstract document, waarin vooral uiting wordt gegeven
aan ambities die in de ogen van StAB niet aansluiten bij de hedendaagse praktijk op de open
bedrijventerreinen. Deze terreinen huisvesten voor het merendeel mkb, dat zich niet direct herkend in de
ambities die de hoofdlijn vormen in de Omgevingsvisie. Daarbij speelt ook de grote zorg van StAB en
daarmee van de gevestigde bedrijven over de huidige kwaliteit van de open bedrijventerreinen.

Uiteraard begrijpen wij dat de Omgevingsvisie betrekking heeft op de lange termijn en dat het daarbij
past om invulling te geven aan een toekomstvisie op een leefbaar Arnhem. Toch zijn wij benieuwd hoe
uw raad de teloorgang van de verouderde open bedrijventerreinen binnen de kaders van de
Omgevingsvisie een plek geeft. Met name voor de bedrijventerreinen Het Broek en RijnPark zou er, ook
in het proces van de Omgevingsvisie, een antwoord moeten komen op de vraag hoe die terreinen
toekomstbestendig te maken, zonder dit 'in beton te gieten' of te transformeren ten gunste van wonen.

Heel concreet brengen wij u onder de aandacht dat ons in het voortraject van de Omgevingsvisie
duidelijk is gemaakt dat deze gebaseerd wordt op bestaand beleid. Dat maakt dat we ervan uitgaan
dat alle huidige bedrijfsactiviteiten overeind blijven. Bedrijven mogen bij vergunningaanvragen niet
onbedoeld en onnodig worden opgezadeld met extra regels. Bedrijven zijn gebaat bij snelheid en
duidelijkheid; StAB vindt dit dan ook een voorwaarde. Wij gaan er ook vanuit dat de ambities van de
economisch agenda en de visie Werklocaties niet botsen met de Omgevingsvisie.

Met vriendelijke groet,
Stichting Arnhemse Bedrijventerreinen




H.R. van der Doe, voorzitter
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Aan de gemeenteraad van de gemeente Arnhem
Postbus 9029
6800 EL Arnhem


Amersfoort, 8 september 2021

Betreft: Zienswijze op de Voorontwerp-Omgevingsvisie



Geachte leden van de raad,

Met belangstelling hebben wij kennis genomen van uw Omgevingsvisie 2040, zoals deze onlangs als
voorontwerp ter visie is gelegd.

Vanwege onze betrokkenheid bij huidige en geplande woningbouwprojecten in de stad en onze
bijzondere belangstelling voor en focus op Arnhem, beschouwen wij ons niet alleen als
belanghebbende als het gaat om de toekomst van de fysieke leefomgeving van stad en ommeland,
maar ook als partner in en van de gemeente. Als het gaat om woningbouwvraagstukken zitten wij
vanuit dezelfde betrokkenheid aan diverse landelijke, provinciale en gemeentelijke tafels. Wij maken
dan ook graag van de gelegenheid gebruik om een reactie kenbaar te maken ten aanzien van de
Voorontwerp-Omgevingsvisie 2040 van uw gemeente. Wij richten ons daarbij primair op het thema
wonen. U mag onze zienswijze lezen als een vanuit onze praktijkervaring ingegeven bespiegeling op de
voorgenomen ruimtelijke en programmatische koers van uw gemeente, zonder dat wij daarmee direct
een aanpassing van de visie beogen.

Graag maken wij van de gelegenheid gebruik de volgende zienswijzen met u te delen.

De Omgevingsvisie gaat uit van een aanzienlijke groei van het aantal inwoners de komende jaren.
Teneinde deze groei aan inwoners te kunnen accommoderen, benoemt de visie een verwachte
woningbouwopgave van ongeveer 16.000 woningen tot 2040. Waar deze raming van de opgave exact
op is gebaseerd blijkt ons inziens niet uit de visie; wel is duidelijk dat de verwachte vraag is geënt op
de huidige demografische ontwikkelingen en woningmarktsituatie. Dat ligt voor de hand, de huidige
situatie is immers het vertrekpunt voor de lange termijnopgave. Anderzijds zet de Omgevingsvisie wél
een langjarige koers uit tot 2040, hetgeen ons inziens het verkennen, beoordelen én ruimtelijk en
programmatisch vertalen van meerdere (groei)scenario’s noodzakelijk maakt. Daarbij vinden wij het
goed en nodig om in de Arnhemse Omgevingsvisie meer rekenschap te geven van de in regioverband
geconstateerde kwantitatieve en kwalitatieve vraag naar woningen en de ruimtelijke vertaling,
programmering en prioritering hiervan in de visies van regiogemeenten.

Het volgende houdt hiermee verband. De Omgevingsvisie zet aldus een duidelijke kwantitatieve koers
uit. De kwalitatieve strategie laat zich ons inziens lastiger lezen. In de omgevingsvisie wordt de huidige
‘Arnhemse identiteit’ als belangrijkste basis benoemd voor het ruimtelijke beleid van de komende
jaren. In de visie wordt deze identiteit ons inziens terecht (onder meer) ontleend aan de vele Arnhemse
groene wijken en de inbedding van de stad in een prachtig landschap, hetgeen een grote
aantrekkingskracht heeft en een vestigingsvoorwaarde is voor veel nieuwe bewoners en bedrijven.
Naar onze tevredenheid zet Arnhem ook de komende jaren de stad nadrukkelijk op de kaart onder de
noemer ‘Arnhem groen en creatief’. De vraag is echter of de uitvoering van de Omgevingsvisie hieraan
bijdraagt als de locatiekeuze van woningbouwlocaties in ogenschouw wordt genomen. Uw gemeente
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>kiest in de visie wat betreft nieuwe woningbouwlocaties namelijk uitsluitend voor binnenstedelijke
herontwikkeling. Hoewel wij het principe ‘inbreiden voor uitbreiden’ in de basis onderschrijven, is de
rigide toepassing ervan in de Omgevingsvisie in onze ogen lastig uitlegbaar en onvoldoende
onderbouwd. In de praktijk betekent uitvoering van de visie dat de eerstkomende jaren – op de
afronding van Schuytgraaf na - slechts grootschalige woningbouw op inbreidingslocaties zal
plaatsvinden, zoals Spoorzone Oost, Bestuurskwartier en Coehoorn en Kronenburg / Vredenburg.
Hoewel inbreidingslocaties niet per definitie hoogstedelijk en met vooral appartementen hoeven te
worden ingevuld, stelt de Omgevingsvisie impliciet dat Arnhem daar met haar verdichtingsstrategie
wel voor kiest teneinde ook aan andere ambities als klimaatadaptatie te kunnen voldoen. Uitvoering
van de Omgevingsvisie levert daardoor de eerstkomende jaren bij een - door ons verwachte -
gedifferentieerde woningvraag in Arnhem vooral woningen op in eenzijdige, stedelijke woonmilieus,
waarvan wij van mening zijn dat dit aanbod niet aansluit op de geconstateerde marktvraag en bij de
door de gemeente gewenste positionering van de stad als groene stad in landschappelijke setting. Naar
ons idee gaat de Omgevingsvisie voorbij aan het feit en onze ervaring dat locaties aan de stadsrand
kunnen worden ontwikkeld mét inzet en juist behoud van de aanwezige (landschaps)kwaliteit voor de
toekomst. Onze ervaring is dat aanwending van locaties aan de rand van de stad, waarbij
vanzelfsprekend rekening moet worden gehouden met de daar aanwezige landschapskwaliteiten, op
het niveau van de stad als geheel meer kunnen bijdragen aan doelstellingen als duurzaamheid, behoud
van biodiversiteit, hittebestendigheid en betaalbaarheid dan binnenstedelijke projecten.

In dit kader betreuren wij dan ook, dat tijdens de publieke voorbereiding van deze visie slechts een
drietal mogelijke toekomstscenario’s is verkend, die alle zijn gebaseerd op hetzelfde kwantitatieve
programma én op hetzelfde kwalitatieve uitgangspunt dat verdere uitbreiding van de stad – hoe gering
en passend deze ook zou kunnen zijn – niet aan de orde is in de ogen van de gemeente. Een kritische
kanttekening bij het in de visie geschetste participatietraject en daarmee draagvlak voor deze visie is
in onze ogen daarom wel op zijn plaats: de input afkomstig van participatie zal voor de gemeente
wellicht bruikbaar zijn, maar verliest in onze ogen waarde aangezien de wezenlijke keuze om al dan
niet over te gaan tot uitbreiding van de stad, niet is voorgelegd aan stakeholders. Tegen de achtergrond
dat er in ieder geval bij ons twijfel bestaat over de vraag of voldoende inbreidingsruimte in de stad
aanwezig is om de geplande 16.000 woningen tot 2040 te accommoderen, had ons inziens een betere
inschatting van het ruimtebeslag moeten worden gedeeld en daarmee ook het scenario van (beperkte)
uitbreiding van de stad onderwerp van gesprek met stakeholders in de stad moeten zijn.

Ons inziens zou het hoe dan ook goed zijn te overwegen vanaf heden binnenstedelijke herontwikkeling
te combineren met beperkte uitbreiding van de stad, uiteraard rekening houdend met de
landschappelijke kwaliteiten die de rand van de stad kenmerken. Niet alleen komt dat de diversiteit
van het nieuwe woonaanbod ten goede, immers kunnen op deze manier gelijktijdig verschillende
woonmilieus worden aangeboden. Ook geeft dit minder druk op en overmatige uitstroom naar de
‘kleinere’ regiogemeenten, die wel een gewenst buitenstedelijk woonmilieu kunnen aanbieden. Wij
zien deze tendens al in bijvoorbeeld onze woningbouwplannen in Elst en Huissen. Maar net zo
belangrijk is de u bekende noodzaak om op korte termijn tot versnelling van woningbouw te komen,
vooral in stedelijke groeiregio’s. Onze ervaring is dat de omstandigheden rondom binnenstedelijke
herontwikkeling zodanig complex zijn en de financiële impact (ook voor de gemeente) zo groot is, dat
versnelling op deze locaties een stuk langer duurt en lastiger is dan op uitbreidingslocaties. Onze
ervaring met het feit dat de door uw gemeente - in onze ogen overigens terecht – geformuleerde
ambitieuze doelstellingen ten aanzien van bijvoorbeeld betaalbaarheid en duurzaamheid op
binnenstedelijke locaties nog lastiger verenigbaar zijn met overige doelstellingen, ondersteunt ons
standpunt. Wil de gemeente voldoen aan de huidige woningbehoefte, dan zal zij dat in onze ogen op
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>korte en zelfs middellange termijn niet bereiken met (uitsluitend) de aangewezen binnenstedelijke
woningbouwlocaties.

De omgevingsvisie spreekt zich zeer ambitieus uit ten aanzien van een flink aantal sectorale thema’s.
Uw constatering dat een stapeling van ambities vraagt om het maken van keuzes, onderschrijven wij
– mede op basis van onze lopende projecten in de stad - ten zeerste. Wanneer alle in de visie
uitgesproken ambities ongewogen worden gestapeld in de Arnhemse fysieke leefomgeving, komen
projecten niet van de grond. Wij willen er daarom voor pleiten al in de omgevingsvisie duidelijkheid te
scheppen over de mogelijke uitwisseling van sectorale ambities, met wellicht een duidelijke
ondergrens bij elke ambitie. Voor de kans van slagen van de ruimtelijke uitvoering van de visie is het
van het grootste belang duidelijk aan te geven waar op welke wijze ambities kunnen worden
gecombineerd zonder aan de gewenste kwaliteit in te boeten.

In het verlengde hiervan constateren wij dat Arnhem zich wil onderscheiden in de Groene
Metropoolregio Arnhem - Nijmegen. Het zou in het kader van de Omgevingsvisie goed zijn om hier
meer duiding aan te geven. Op welke wijze kan en wil Arnhem zich onderscheiden, welke positie neemt
Arnhem in ten opzichte van de regio en wat betekent dat voor de woonopgave en de ruimtelijke
opgaven van de stad? Wij zijn benieuwd of en hoe de geschetste kwantitatieve en kwalitatieve
Arnhemse woonopgave zich verhoudt tot de regionale plannen en ambities van de Groene
Metropoolregio.

Tot slot merken we op dat wij een verdere uitwerking van de visie in een uitvoeringsparagraaf inclusief
gemeentelijke rol en instrumenten én in een concreet toetsingskader voor nieuwe initiatieven
onontbeerlijk vinden. De Omgevingsvisie richt zich met het formuleren van gebiedsuitwerkingen nu
vooral op de (her)ontwikkeling van een viertal binnenstedelijke gebieden. Wij vragen ons af welke
mogelijkheden voor woningbouw resteren buiten deze gebieden en op welke wijze een afweging
plaatsvindt ten aanzien van concrete initiatieven op in de visie niet concreet genoemde locaties, zowel
wat betreft de inhoud van initiatieven als wat betreft de prioritering / planning.

Wij gaan ervan uit dat u onze reactie op waarde weet te schatten en betrekt bij uw afwegingen in de
besluitvorming om te komen tot een vastgestelde Omgevingsvisie.

Vanzelfsprekend zijn wij bereid om een toelichting te geven op onze zienswijze.

Met vriendelijke groet,

Namens BPD,

H. Schimmel en M. Gerritsen




BPD Ontwikkeling BV
Regio Noord-Oost & Midden
De Brand 30, 3823 LK Amersfoort
Postbus 1, 3800 AA Amersfoort
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                         8 september 2021, Arnhem
                                                                         Betreft: Eerste reactie op het
                                                                         Voorontwerp - Omgevingsvisie
                                                                         Gemeente Arnhem.



                 Arnhemse Bomenbond



Aan de Gemeenteraad en B & W van Arnhem.



Geachte dames en heren,

Hierbij willen wij graag een eerste reactie geven op het Voorontwerp-Omgevingsvisie van de
Gemeente Arnhem.

Naar onze mening dient in de Omgevingsvisie (nadrukkelijker) opgenomen te worden, dat:

- het areaal van de bosdelen van parken, landgoederen en bossen in de gemeente Arnhem vergroot
moet worden, o.a. omdat Nederland veel te weinig bosgebieden heeft.

- meer ruimte voor bosdelen en groenterreinen in Arnhem Zuid ontwikkeld zal moeten worden.1

- kleine dieren, vogels en insecten ook de stad zelf bewonen. Deze zullen beter beschermd moeten
worden in o.a. de beheer- en ontwikkelingsplannen van de Gemeente Arnhem.

- de onttrekking van grondwater ten behoeve van de industrie, landbouw en drinkwatervoorziening
zal geleidelijk aanmerkelijk moeten verminderen. In plaats daarvan zal gezuiverd rivierwater meer
aangewend moeten worden.

- (houtgestookte) biomassa verbranding en mestvergisting als energiebron niet langer toegestaan zal
worden in de gemeente Arnhem. Deze ernstige luchtvervuilende energiebronnen mogen op geen
enkele manier een rol spelen in de warmtevoorziening van woningen, bedrijven, warmtenetten en
instellingen.

- de luchtkwaliteit in Arnhem en omgeving aanmerkelijk zal moeten worden verbeterd (is nu in de
Omgevingsvisie nergens opgenomen en uitgewerkt!) .

- de geluidsoverlast voor de bossen en natuurgebieden langs de A12 en A50 veel te groot is en
aanmerkelijk verminderd moet worden met geluidschermen.



1
 o.a. door een aantal nu nog onbebouwde (groene) gemeentelijke terreinen in Arnhem Zuid, die nu een bedrijfsbestemming
hebben, de bestemming groen en bos te geven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>- In de energietransitie hoofdstukken wordt te eenzijdig gemikt op zon- en windenergie. Nadrukkelijk
moeten andere (toekomstige) duurzame energie bronnen vermeld worden.

- het instellen van zonneparken in en nabij de bossen en landgoederen van Arnhem en Deelen zijn
tegengesteld aan de gewenste versterking van de natuur in deze gebieden. Zonnepanelen zullen veel
meer op daken aangebracht worden.

- Zonnepanelen kunnen ook goed langs de A12 en A50 geplaatst worden in combinatie met
geluidsschermen.



Met vriendelijke groet

Namens de Arnhemse Bomenbond

A. Ferwerda en J. Blasweiler




Secretariaat adres van de Arnhemse Bomenbond: Jan Vethstraat 9, 6813 HJ Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Elst, 9 september 2021
Betreft: Toerisme in de omgevingsvisie Arnhem 2040


Geachte raadsleden,

Met veel interesse hebben wij kennisgenomen van het voorontwerp omgevingsvisie Arnhem
2040. Het doel van de visie is het schetsen van heldere kaders voor de ontwikkeling van
Arnhem in een veranderende wereld. Een doel waar wij als regionaal bureau voor toerisme
graag bij aansluiten en waarin wij een belangrijke rol zien weggelegd voor de toeristische
sector. Een sector die zich met 1,6 miljard aan directe bestedingen en ruim 25.000 banen in de
regio Arnhem Nijmegen kan meten met de bouw- of landbouwsector.

In het voorontwerp omgevingsvisie Arnhem 2040 wordt toerisme voornamelijk genoemd in
verband met herinneren en herdenken van de Tweede Wereldoorlog, het zogenaamde
‘herinneringstoerisme’. Een belangrijk thema waar wij als regionaal bureau voor toerisme ook
veel aandacht aan besteden, niet in het minst door ons partnership met de Liberation Route en
de Airborneregio. Arnhem en omgeving bieden echter meer dan enkel dit thema en toerisme
kan breder ingezet worden als middel bij het realiseren van lokale opgaven in termen van
economie, werkgelegenheid, leefbaarheid, duurzaamheid en een aantrekkelijke
woonomgeving. Toerisme heeft namelijk niet alleen betrekking op bezoekers van buitenaf. Uit
onderzoek blijkt 70% van het toeristisch en recreatief bezoek bestaat uit de vrijetijdsbesteding
van inwoners uit de eigen stad en regio,

Wij willen u derhalve vragen om het toerisme en de toeristische sector breder mee te nemen in
uw visie. Onderstaand treft u een aantal aandachtspunten op het gebied van toerisme en
recreatie voor Arnhem en de regio. Wij hopen u hiermee in staat te stellen om het toerisme een
meer prominente rol geven in de visie, zodat Arnhem ook in de veranderende wereld
aantrekkelijk blijft voor bezoekers en bewoners.

Koester en omarm toerisme

Te vaak krijgt toerisme pas politieke aandacht als het over de negatieve gevolgen gaat: zo
draagt de drukte op sommige plekken bij aan het beeld dat toerisme overlast veroorzaakt.
Dat zorgt er ook voor dat de belangrijke bijdrage die bezoekers leveren aan de lokale
economie en werkgelegenheid op de achtergrond raakt. Door gericht beleid, met oog voor
de belangen van inwoners én ondernemers, van natuur én recreatie, van economie en
stikstof, wordt toerisme niet langer een doel op zich, maar een middel om de ambities van
de stad en de regio te realiseren.




                                         Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
     Dorpsstraat 14, Elst | Postbus 156, 6660 AD Elst | T 088 366 0250 | E info@toerismevan.nl | K.V.K.: 09157019
             IBAN: NL36 RABO 0181 6031 95 | IBAN: NL37 INGB 0000 8421 87 | BTW: NL 8153.44.132.B.01
      VisitVeluwe B.V. en Visit Arnhem Nijmegen B.V. zijn onderdeel van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De mogelijkheden van het zakelijk toerisme blijven benutten

De regio Arnhem Nijmegen kenmerkt zich door een hoge mate van bedrijvigheid in de
sectoren: health & hightech, energy, food en duurzaamheid. Stuk voor stuk sectoren met
een innovatief karakter en een krachtig toekomstperspectief. Deze bedrijvigheid,
gecombineerd met de natuurlijke omgeving en gunstige ligging, maakt Arnhem uitermate
geschikt voor zakelijke evenementen. Om optimaal gebruik te maken van dit potentieel is
het van belang dat het aanbod (congres- en vergadercentra en hotelcapaciteit), nu en in
de toekomst, aansluit bij de (potentiële) vraag. Het zakelijk toerisme is namelijk van groot
belang voor Arnhem, zij zorgt voor innovatiekracht en versterkt de aantrekkingskracht
voor bewoners en bedrijven.

Duurzaamheid als gezamenlijke opdracht

Duurzaamheid is voor de toeristische sector geen noviteit meer. (Potentiële) bezoekers
verlangen dit ook van de sector: van hotels met ‘green keys’ tot restaurants met lokale
producten. Denk daarbij ook aan het stimuleren van reizen met het openbaar vervoer als
alternatief voor de auto, of de trein als alternatief voor het vliegen naar Europese steden.
Sustainable development goals (SDG) moeten ook vertaald worden naar beleid op lokaal
niveau. Wij adviseren om onder andere deze doelstellingen mee te nemen in de
toeristische ambities.

Regionale samenwerking op het gebied van toerisme vormgeven

Om de toeristische ambities te realiseren is regionale samenwerking, met meer
slagkracht en democratische legitimatie, essentieel. De Groene Metropool Regio
(opgave ‘de Ontspannen Regio’) is een belangrijk regionaal orgaan dat o.a. op toeristisch,
recreatief en cultureel gebied inzet op de kracht van het samenwerken. De belangrijkste
regionale trekpleisters, voorzieningen en landschappen hebben namelijk per definitie een
gemeentegrensoverschrijdende functie. Voor inwoners en bezoekers biedt het mozaïek
van kwaliteiten in de regio de basis voor ontspanning, welbevinden en vrijetijdsbesteding.
Wij roepen u op om bij het vaststellen van deze visie rekening te houden met
gemeentegrens overschrijdende vraagstukken en dit op regionaal niveau te organiseren.


Wij hopen met deze aandachtpunten de nodige informatie te hebben gegeven om toerisme
breder op te nemen in de omgevingsvisie Arnhem 2040.




                                          Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
      Dorpsstraat 14, Elst | Postbus 156, 6660 AD Elst | T 088 366 0250 | E info@toerismevan.nl | K.V.K.: 09157019
              IBAN: NL36 RABO 0181 6031 95 | IBAN: NL37 INGB 0000 8421 87 | BTW: NL 8153.44.132.B.01
       VisitVeluwe B.V. en Visit Arnhem Nijmegen B.V. zijn onderdeel van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Mocht u naar aanleiding van bovenstaande aandachtspunten vragen hebben dan zijn wij
uiteraard meer dan bereid om deze te beantwoorden.


Met vriendelijke groet,




H. Dijkema                                               B. van Es
Directeur                                               Merkleider
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen                         Visit Arnhem Nijmegen




                                          Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
      Dorpsstraat 14, Elst | Postbus 156, 6660 AD Elst | T 088 366 0250 | E info@toerismevan.nl | K.V.K.: 09157019
              IBAN: NL36 RABO 0181 6031 95 | IBAN: NL37 INGB 0000 8421 87 | BTW: NL 8153.44.132.B.01
       VisitVeluwe B.V. en Visit Arnhem Nijmegen B.V. zijn onderdeel van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Van: W. Ewalds
Verzonden: donderdag 9 september 2021 17:58
Aan: Omgevingsvisie <omgevingsvisie@raad.arnhem.nl>
Onderwerp: Omgevingsvisie Arnhem/ reactie HAN

Geachte heer Loos,

Wij waarderen het zeer dat wij onze mening mogen geven op de Omgevingsvisie. Hieronder treft u de
beantwoording van uw vragen aan.

Kunt u zich in het algemeen vinden in de Omgevingsvisie? Waarom wel, waarom niet?

Over het algemeen kan de HAN zich vinden in de Omgevingsvisie en de thema’s die daarin zijn
benoemd. De thema’s sluiten in veel gevallen aan op de inhoudelijke thema’s waar de HAN op inzet
met de Zwaartepunten Health (dat zich richt op het verkleinen van sociaal-economische
gezondheidsverschillen), Sustainable Energy & Environment en Smart Region.

Twee zaken behoeven ons inzien nadere aandacht.

   A. We missen het thema Arnhem als studiestad.

       Aan dit thema wordt door de gemeente en kennisinstellingen gewerkt in “Arnhem Studiestad”.
       Arnhem Studiestad is een samenwerkingsverband dat is voortgekomen uit de City Deal
       Kennis Maken in Arnhem. In Arnhem Studiestad werken de gemeente Arnhem, ROC
       RijnIJssel, Hogeschool van Hall Larenstein, ArtEZ en de HAN samen. Voor Arnhem
       Studiestad zijn de volgende doelstellingen vastgesteld:
            Leveren van een bijdrage aan het interessant maken (profileren) van Arnhem als
                studiestad, voor aankomende, zittende studenten en alumni.
            Leveren van een bijdrage aan de rijke leeromgeving (buiten de schoolmuren) door
                middel van gezamenlijke cross-over projecten. De projecten zijn over het algemeen
                gericht op maatschappelijke uitdagingen van de stad en haar omgeving, waarbij
                vraagstukken integraal opgepakt worden en “over de eigen grenzen van de opleiding
                en organisatie” heen kijken.
            Leveren van een bijdrage aan de unieke samenwerking tussen de kennisinstellingen
                en haar studenten.

       Met name de ambitie voor een goed onderwijsklimaat in de stad voor alle niveaus
       (basisonderwijs, voortgezet onderwijs, mbo en hbo) wordt gemist in de Omgevingsvisie.

       Dit betekent ook dat de ambitie van een kenniscampus sterker aangezet kan worden. Dit
       betreft met name het lange termijn perspectief voor het onderwijs om gezamenlijk Arnhem als
       aantrekkelijke studiestad maar ook Arnhem als kennisstad neer te zetten.

   B. Digitalisering is niet alleen een verandering maar ook een hulpmiddel bij het oplossen van
      grote vraagstukken. Dat is nu niet expliciet benoemd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>De Omgevingsvisie kent een thematische opbouw. Wat is het thema dat het dichtst bij uw
eigen expertise ligt en wat vindt u van de visie op dat thema?

       Op verscheidene thema’s en de onderwerpen is veel expertise binnen de HAN. Achter de
       thema’s die het dichtst bij onze expertise liggen, zijn enkele HAN-voorbeelden genoemd. De
       visie zoals per thema verwoord, is logisch en sluit aan op de actualiteit.

       Thema's (incl. onderwerpen):                           Een aantr ekkelijk Ar nhem (p. 37)




                  a.   Natuur oeris me Buurten Verdic hti n




          2. Een groene gezonde, aantrekkelijke en leefbare stad (p. 41)
          a. Sport: o.a. via praktijkgericht onderzoek binnen de Academie Sport en Bewegen
                b. Fysieke en mentale gezondheid: o.a. via praktijkgericht onderzoek binnen de
                     Academie Sport en Bewegen
                c. Stadsklimaat /duurzaamheid: o.a. via het zwaartepunt Sustainable Energy &
                     Environment -Wijkgerichte Energietransitie, bijvoorbeeld het Spijkerkwartier
                d. Groen (binnen de stad in en in de regio)
                e. Veiligheid en het mengen van functies in de wijken
                f. Vergroenen van de buurten
                g. Klimaatadaptatie (beperken overlast door extreme buien, droge periodes,
                     meer koelte): via het zwaartepunt Sustainable Energy & Environment en
                     onderzoek in het kader van het lectoraat Sustainable River Management
                h. Biodiversiteit: via HAN BioCentre
          3. Een vitale stad (p. 45)
                a. Arnhem in de regio -
                b. Energietransitie en circulariteit: twee thema’s van het zwaartepunt
                     Sustainable Energy & Environment en van het centre of expertise voor
                     duurzame, betrouwbare en betaalbare elektrische energievoorziening
                     (SEECE). Daarnaast inbedding van deze thematiek in Connectr Innovation
                     lab
                c. Toekomstbestendig en bereikbare werklocaties:
                d. Creatieve industrie en de ontwerp- en cultuursector
          4. Een stad waar het goed wonen is (p. 48): via praktijkgericht onderzoek binnen de
             Academie Built Environment
                a. Bouwopgave:
                            i. nieuwe woningen
                           ii. aanpassen bestaande woningen
                          iii. tijdelijk of verplaatsbare woningen
                b. Betaalbaarheid wonen
                c. Diversiteit in de wijken en vergroten leefbaarheid en vitaliteit in de wijken
          5. Een goed bereikbare stad met ruimte voor schone mobiliteit (p. 50)
                a. Mobiliteit: schone mobiliteit is een thema van het zwaartepunt Sustainable
                     Energy & Environment en onderzoek in het kader van het lectoraat Logistiek
                     en Allianties. en de fietsen in OV (trolley, trein, ICE naar Berlijn)ktrisch
                     vervoer
                b. Verminderen parkeerplaatsen
          6. Een stad met nieuwe energie (p. 53): Dit onderwerp valt nagenoeg samen met het
             zwaartepunt Sustainable Energy & Environment. Echter, wijkgerichte energietransitie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                vraagt niet alleen kennis over de technische kant, maar ook de sociale kant is hierbij
                belangrijk.
                    a. Energietransitie en betaalbaarheid daarvan: centre of expertise voor
                        duurzame, betrouwbare en betaalbare elektrische energievoorziening
                        (SEECE)
                    b. Klimaatneutraal en CO2 reductie
                    c. Warmte transitie
                    d. Duurzame mobiliteit: onderzoek in het kader van het lectoraat HAN
                        Automotive Research en het lectoraat Logistiek en Allianties.
                    e. Bijdrage bedrijven en industrie: Connectr
                    f. Betaalbaarheid energietransitie: dit is een dubbeling, zie a



Wat wilt u in algemene zin nog kwijt aan de gemeenteraad over de Omgevingsvisie?
Geen overige opmerkingen.

Mochten er naar aanleiding van het bovenstaande vragen zijn, dan vernemen wij het graag.

Met vriendelijke groet,
W. Ewalds

mr. W. Ewalds-Weijse | Secretaris College van Bestuur |
HAN_ University of Applied Sciences | Hogeschool van Arnhem en Nijmegen | Postbus 5375, 6802
EJ Arnhem |
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Van: C. Verweij
Verzonden: vrijdag 24 september 2021 11:22
Aan: Omgevingsvisie <omgevingsvisie@raad.arnhem.nl>
Onderwerp: Mening Rozet over de Omgevingsvisie

Geachte heer Loos, beste Menno,

Hartelijk dank dat ik de mening van Rozet alsnog schriftelijk kan weergeven, nadat het gesprek op
donderdag 9 september jl. niet kon doorgaan.

In volgorde van onderstaande vragen:
    1. Kunt u zich in het algemeen vinden in de Omgevingsvisie ? Waarom wel, waarom niet?
        Rozet kan zich vinden in het voorontwerp Omgevingsvisie Arnhem 2040. Het ontwerp geeft
        zicht op de ruimtelijke ordeningsthema’s in samenhang met leefbaarheidsthema’s en hoe de
        keuzes gemaakt gaan worden. Het doel dat Arnhem in een veranderende wereld zijn unieke
        kwaliteiten behoudt en voor al zijn huidige en nieuwe bewoners de best mogelijke
        leefomgeving biedt is zichtbaar door het hele document heen.

    2. De Omgevingsvisie kent een thematische opbouw (zie onderaan deze e-mail). Wat is het
       thema dat het dichtst bij uw eigen expertise ligt en wat vindt u van de visie op dat thema?
       1. Een aantrekkelijk Arnhem (p. 37)
           a. Historie - cultuurhistorische waarden
           b. Buurten
       2. Een groene gezonde, aantrekkelijke en leefbare stad (p. 41)
           b. Fysieke en mentale gezondheid
           e. Veiligheid en het mengen van functies in de wijken
       3. Een vitale stad (p. 45)
           c. Creatieve industrie en de ontwerp- en cultuursector
       4. Een stad waar het goed wonen is (p. 48)
           d. Diversiteit in de wijken en vergroten leefbaarheid en vitaliteit in de wijken

    3. Wat wilt u in algemene zin nog kwijt aan de gemeenteraad over de Omgevingsvisie?
        Ik geef een reactie in de volgorde van de bovenstaande punten van expertise.
             Rozet verzamelt verhalen uit de wijken, de Stad en de omgeving van Arnhem. Deze
                 worden verrijkt met collecties en zichtbaar en toegankelijk gemaakt voor iedereen.
                 Hiermee dragen we bij aan de aantrekkelijkheid van de historie en cultuurhistorische
                 waarden van Arnhem.
             Rozet ontwikkelt programma’s en activiteiten die non formeel leren (kennis opdoen
                 door doen en maken) stimuleren, met de gereedschappen taal, kunst en erfgoed. Dit
                 draagt bij aan fysieke en mentale gezondheid. Rozet maakt de beweging dit steeds
                 meer in de wijken te doen.
             Rozet versterkt het culturele werkveld door makers, professionals, amateurs,
                 talenten, kunstenaars te koppelen aan opdrachten. Zo dragen we bij aan het in stand
                 houden en versterken van het creatieve-, ontwerp- en cultuurklimaat in Arnhem.
             Rozet is de huiskamer in de wijken en de stad. We bieden ruimte om elkaar te leren
                 kennen, blikwisselingen te laten ontstaan, ideeën worden geboren en plannen
                 worden gesmeed. Samen met partners organiseert Rozet evenementen, activiteiten,
                 cursussen enz.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>        Rozet programmeert jaarlijks op de actualiteit van de stad. Jaarlijks worden thema’s gekozen
        waarop we vanuit de functies programmering en planning intensief samenwerken.
        In het eerste half jaar van 2022 wordt het thema “de Nieuwe Stad- Ik ben de Stad”
        geprogrammeerd. Rozet doet dit altijd met exposities, educatie en activiteiten. Wij willen u
        van harte uitnodigen om vraagstukken uit de omgevingsvisie in te brengen om Arnhemmers
        hierop te laten reageren.


Met vriendelijke groet,


C. Verweij
Manager Rozet •Zakelijk •Evenementen&debat •Cursus
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>