<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Participatiedocument

Omgevingsvisie
Arnhem 2040




Gemeente Arnhem
April 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
2        Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                      3
                                                                                                                        PAGINA
Inhoudsopgave
Inleiding							                                                 5




                                                                      Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                        ONDERWERP
Participatieplan				                                             6

Arnhems Klankbord Netwerk				                                    8

Bewonersbijeenkomst in congrescentrum ‘Geniet in de Weerd’				   9

Omgevingswetbraderie in het Stadhuis				                         10

Scholenproject				10

Koerswijzer				14
    Communicatie over koerswijzer				                  15
    Bereik in online media				                         16
    Resultaten responsiviteit				16
    Inhoudelijke conclusies Koerswijzer (Citisens)				 16

Week van de stad				                                             17

Meedenken.arnhem.nl				18
   Oproep inwoners				18
   Ronde 1 ‘Hoogbouw’				                19
   Algemene conclusie				19
   Ronde 2 ‘Straat van de toekomst’				  19
   Algemene conclusie				20
   Ronde 3 ‘Plek voor voorzieningen’				 20
   Algemene conclusie				20

Bijlagen							21
     Bijlage 1 Frank Los 2019-08-27				                        22
     Bijlage 2 Frank Los 2019-11-19				                        28
     Bijlage 3 Meedenken.arnhem.nl resultaten per stelling				 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
4        Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                           5
                                                                                                                                                             PAGINA
Inleiding




                                                                                                           Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                             ONDERWERP
Op dit moment staan we voor grote uitdagingen die van invloed zijn op hoe onze stad er uit komt te
zien. Complexe opgaven, zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie, die ook nog eens
nauw met elkaar verweven zijn. In 2012 verscheen onze laatste ruimtelijke visie voor heel Arnhem:
Structuurvisie Arnhem 2020, doorkijk 2040. Met het oog op de nieuwe opgaven is deze visie deels
verouderd.

De omgevingsvisie geeft het beeld van de gewenste ruimtelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving in
Arnhem: een integraal streefbeeld waar we als gemeente naartoe willen ontwikkelen. Een strategische
langetermijnvisie, waar opgaven en ambities voor de gehele fysieke leefomgeving samenkomen. De
omgevingsvisie stellen we vast voor een langere periode, maar is geen statisch verhaal, want hij maakt
onderdeel uit van de beleidscyclus en kan periodiek worden aangepast.

De Omgevingsvisie gaat niet alleen over traditionele ruimtelijke onderwerpen zoals bouwen, verkeer
en water, maar ook over ecologie, gezondheid en duurzaamheid. De omgevingsvisie bekijkt die onder-
werpen niet apart, maar in onderlinge samenhang.

Voorafgaand aan de voorontwerp-omgevingsvisie is de identiteit van Arnhem inzichtelijk gemaakt in
een Waardenatlas met tijdlijn en themakaarten. Vervolgens zijn in een koersdocument de trends en
ontwikkelingen voor Arnhem in beeld gebracht en is er een toekomstbeeld voor Arnhem 2040
geschetst. Omdat in de visie veel dingen samenkomen, is het maken ervan vooral een proces van
belangen afwegen en slimme oplossingen bedenken voor onze leefomgeving. Uiteenlopende beleids-
doelen, ambities en initiatieven vanuit de stad leggen afzonderlijk een claim op de fysieke ruimte.
Om de samenhang te versterken en dilemma’s op te lossen, zijn de opgaven en ambities geclusterd in
realistische doelen, ook wel afwegingsprincipes. In dit keuzeproces is de kracht van de stad en de regio
gebruikt. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners komen we op deze
manier tot de juiste afwegingen en oplossingen.

Arnhem staat niet op zichzelf. Beleid op het gebied van mobiliteit, duurzaamheid, economie en
woningbouw pakken we op in samenhang met onze buurgemeenten en de provincie Gelderland. Ook
door onze buurgemeenten en door provincie en Rijk worden omgevingsvisies opgesteld. We zorgen
ervoor dat onze omgevingsvisie ingebed wordt in de regionale context. Vanuit onze positie zullen we
gezamenlijke ambities kracht bijzetten.

De omgevingsvisie voor Arnhem wordt inhoudelijk opgebouwd vanuit:
• De ruimtelijke kwaliteiten, het DNA van Arnhem (de Arnhemse identiteit);
• De opgaven en ambities voor de leefomgeving samengebracht in kansenkaarten per thema 		
   (Thematische uitwerking);
• Een globaal wenselijk toekomstbeeld, verkregen vanuit de 2 bovengenoemde bouwstenen;
• Input vanuit het participatieproces.
Het onderstaande figuur geeft een overzicht van de bouwstenen, de kern van de omgevingsvisie en
de link met het participatieproces.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                        6
                                                                                                                                                          PAGINA
                                                                                                        Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                          ONDERWERP
Participatieplan
Deze omgevingsvisie zet de eerste stap in de toekomstige ontwikkeling van de stad. De volgende stap
is het uitvoeren van de visie, zodat we straks ook echt kunnen genieten van een gezonde, leefbare en
aantrekkelijke stad. De ambities uit de visie werken we uit in verschillende programma’s en gebieds-
visies. In deze programma’s en gebiedsvisies geven we concrete kaders aan over de manier waarop we
onze stad gaan ontwikkelen en welke instrumenten we daarvoor in gaan zetten. In het omgevingsplan
komen vervolgens de direct bindende regels voor initiatieven in de stad zodat deze bijdragen aan de
koers waarop we als stad willen ontwikkelen. De omgevingsvergunning die we al kennen is een verdere
detaillering op locatieniveau. Door het beleid te monitoren en te evalueren kunnen weer nieuwe
inzichten ontstaan die weer effect kunnen hebben op de verschillende beleidsinstrumenten. Zo bereiken
we samenhang in alle beleidsinstrumenten, van strategisch naar uitvoerend niveau.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                            7
                                                                                                                                                              PAGINA
                                                                                                            Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                              ONDERWERP
Begin 2020 zijn de grote lijnen van de participatie over de omgevingsvisie geschetst in een participatie-
plan.

Het doel van de participatie was om een omgevingsvisie te maken voor de stad waarin de Arnhemse
samenleving zich zou herkennen. Met participatie wilden we de doelgroepen meenemen in het proces
van de omgevingsvisie. We wilden de Arnhemmers raadplegen; zij zijn immers expert van hun eigen
leefomgeving en kunnen nieuwe inzichten geven.

De doelgroepen van de participatie over de omgevingsvisie waren:

1.   Geïnteresseerde inwoners
2.   Professionele stakeholders en belangenverenigingen
3.   Jongeren, in de leeftijd van ca. 15-25 jaar.
4.   Doelgroepen die normaliter niet meedoen aan participatietrajecten van de gemeente, maar 		
     wel belangrijk zijn om een breedbeeld te verkrijgen van wat de Arnhemmers hun stad in 2040
     toewensen.

Per doelgroep is gekeken hoe ze het best benaderd kunnen en willen worden en op welke manier we
met hen de dialoog konden voeren. Hieronder volgt een beschrijving van alle bijeenkomsten en kanalen
die t.b.v. het participatieproces zijn ingezet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                       8
                                                                                                                                                         PAGINA
Arnhems Klankbord Netwerk




                                                                                                       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                         ONDERWERP
Om overkoepelende belangen te betrekken bij de participatie hebben we een netwerk opgericht:
het Arnhems Klankbord Netwerk voor de omgevingsvisie.
Dit netwerk kent de volgende partijen: Volkshuisvesting, Adviesraad Jeugdhulp, Alliander, Arnhem
Noort - Oost (Paasberg), BPD, Burger Service Lab (overkoepelend orgaan van inwoners en wijken),
Kiemt, Movaris (aangedragen door de HAN), Quadraam, raadsleden, Rijnstate, Stichting Arnhemse
Bedrijven, WMO Adviesraad, Arnhems Hart en Platform Binnenstad Arnhem.
Vervolgens hebben we 3 bijeenkomsten georganiseerd: op 27 augustus 2019, 19 november 2019 en
1 september 2020.

De deelnemers aan dit netwerk werden persoonlijk uitgenodigd en konden elkaar en de gemeente
gericht bevragen op onderwerpen/thema’s.
De bijeenkomsten werden geleid door een onafhankelijke gespreksleider en Frank Los (‘Interactieve
Visuele Communicatie’) heeft hier getekende notulen van gemaakt. Een impressie:




De rest van de getekende notulen is te vinden in de bijlagen.

Een dilemma werd duidelijk: “Arnhem is van de Arnhemmers, maar Arnhem maakt ook onderdeel uit van
de regio. De beschikbare ruimte is beperkt. Welke ruimte wordt voor welke functie gebruikt?”

Onder leiding van een onafhankelijk gespreksleider zijn tijdens één van de bijeenkomsten, met behulp
van een Mentimeter, de reacties van de deelnemers gehoord. De hoofdlijn van de reacties is hieronder
op een rij gezet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 9
                                                                                                                                                                   PAGINA
•    “Soms is kiezen niet mogelijk, zijn de uitersten niet bevredigend. Het midden is overigens ook een keuze”
•    “Belangrijk ook bedrijven te betrekken binnen dit proces”
•    “Ook voor digibeten, slechtzienden en anderstaligen moet de Koerswijzer toegankelijk zijn”
•    “Duidelijk maken dat bepaalde keuzes leiden tot een bepaald scenario”




                                                                                                                 Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                                   ONDERWERP
•    “Uitleggen wat met de resultaten gedaan wordt”
•    “Energietransitie mag uitgebreider belicht worden, evenals keuze locatie onderwijs en zorg”

Belangrijke punten die door deelnemers van het AKN werden gegeven:
• “Belangrijk dat aangegeven wordt aan burger wat er van de input gebruikt gaat worden en wat niet.
   De burger wil graag zien wat er met zijn input gedaan wordt”
• “Betrek vooral ook de jeugd, want zij zijn de volwassenen van de toekomst”
• “Aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking. Ruimtekoers is in overleg met
   APCG”
• “Wanneer is de participatie goed genoeg geweest?”
• “Betrek ook winkeliersverenigingen en maak vooral gebruik van bestaande netwerken”

De input vanuit het AKN heeft geleid tot het ‘Scholenproject’ en een bijeenkomst met de Bouwsociëteit.

    Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?
    Voor het proces en de verdere uitwerking van de omgevingsvisie is het van belang om bij de
    participatie altijd duidelijk aan te geven waar nog ruimte is voor de burger.
    Met een actieve benadering van de achterban, via het AKN, hebben we geprobeerd zoveel
    mogelijk mensen binnen het participatietraject te bereiken.




Bewonersbijeenkomst in congres-
centrum ‘Geniet in de Weerd’
Op 18 februari 2020 werden geïnteresseerde inwoners bijgepraat over de Omgevingswet.
De inwoners zijn uitgenodigd via de Teams Leefomgeving, wijkvertegenwoordigingen en een bericht in
de Arnhemse Koerier.
De Teams Leefomgeving (TLO’s) hebben hun (sociale) netwerk benut om zoveel mogelijk mensen te
bereiken.

We hebben benadrukt dat de participatie een adviesrol betreft richting het bestuur van de stad, en dat
de Omgevingsvisie een integrale langetermijnvisie is van het bestuur voor de fysieke leefomgeving.
Na een presentatie over het DNA van Arnhem werd het verband uitgelegd tussen de Omgevingsvisie
en de wijkvisie. De avond werd afgesloten met een interactief deel waarin inwoners en ambtenaren van
de gemeente met elkaar in gesprek gingen over het verleden en heden en werd de link gelegd met het
DNA van Arnhem.
Ondanks dat er aan de tafels verschillende discussies werden gevoerd, waren er gemeenschappelijke
delers te ontdekken:

“Het gemeentebestuur moet te allen tijde uitleggen: waarom vindt het bestuur dit?” en
“Een van de centrale elementen binnen dat communicatie & participatie-raamwerk moet zijn: wanneer willen
we wat met de inwoners delen?”

Een aanwezige inwoner benadrukte de samenvatting van de avond. Een vraag die de gemeente in elk
stadium van participatie steeds weer dient te beantwoorden:
“Hoeveel ruimte is er nog om mee te praten, en over welke onderwerpen valt er dan nog wel en over welke
onderwerpen niet te praten…?”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                              10
                                                                                                                                                                PAGINA
Het scheppen van duidelijkheid daarover zal voor een belangrijk deel het succes van de communicatie
& participatie zijn.

Afgesloten werd met de toezegging aan de aanwezigen dat de gemeente met hen zal delen:




                                                                                                              Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                                ONDERWERP
• ‘het DNA-boekje’ (de Waardenatlas) (zie bijlagen)
• een persoonlijke uitnodiging voor de Omgevingsbraderie op 19 maart (zie hierna) en
• de ideeën over hoe wij het proces van communicatie & participatie willen organiseren. Duidelijk is in
   elk geval dat daarbij een belangrijke rol voor de Teams leefomgeving weggelegd moet zijn.

 Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?
 Bewoners vroegen vooral veel aandacht voor de balans tussen:
 • het noordelijke en het zuidelijke deel van de stad;
 • groen en bouwen;
 • behoud en ontwikkeling.
 Ook gaven de aanwezigen aan bij participatie graag steeds duidelijk te willen weten waar wél en waar
 geen ruimte meer is, voor inbreng in de besluitvorming.




Omgevingswetbraderie in het Stadshuis
Het Arnhems Klankbord Netwerk, de mensen van de bewonersavond (18 feb. 2020) en de raadsleden
werden persoonlijk uitgenodigd voor een ‘Braderie’ in het Stadshuis. De genodigden waren vrij om de
uitnodiging door te sturen naar buren of wijkgenoten.

Op deze Braderie wilden wij hen informeren over de voortgang van de Omgevingsvisie in Arnhem.
Naast informatiekramen waren er twee presentaties voorbereid.
Via een virtual reality-opstelling zouden de deelnemers een voorproefje krijgen van hoe we in de
toekomst samen met inwoners kunnen kijken naar nieuwe ontwikkelingen in de leefomgeving.

Door de aangescherpte coronamaatregelen hebben we deze bijeenkomst moeten aflassen.




Scholenproject
Tijdens de eerder omschreven AKN-bijeenkomsten kwam het verzoek naar voren om ook jongeren
(via middelbare scholen) te betrekken bij de participatie.
In samenwerking met onderstaande scholen zijn er online workshops voor de leerlingen ontwikkeld.
De leerlingen werden vooraf geïnformeerd over wat de omgevingsvisie is en wat dit betekent voor de
stad en zijn inwoners.

De lesopdracht:
“In de komende 4 lessen gaan jullie nadenken over hoe jullie Arnhem zouden willen zien over 20 jaar. Wat
vind je belangrijk? Hoe woon je? Hoe reis je van de ene plek naar de andere? Waar en hoe ontmoet je elkaar?
Op welke manier kan je duurzaam leven?
In de eerste twee lessen gaan jullie ideeën en oplossingen bedenken voor Arnhem in 2040.
In de derde les gaan jullie aan de hand van die ideeën samen met de klas een maquette van jullie stad van
de toekomst bouwen.

Vanwege de coronamaatregelen is de maquette veranderd in het maken van een videopresentatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                       11
                                                                                                                                                         PAGINA
De deelnemende scholen waren:

 Naam school en adres			                       Klas aantal leerlingen




                                                                                                       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                         ONDERWERP
 Stedelijk Gymnasium Arnhem 			                5 klassen 2vwo 147 leerlingen
 Thorbeckestraat 17, 6828 TS Arnhem		

 Winford Arnhem Isaac Evertslaan 1 Arnhem      1 klas 5 leerlingen havo / vwo

 Guido VMBO					                               1 klas 4e jrs havo 25 leerlingen van Ak en ckv
 Grensweg 2, 6823 JH Arnhem			

 Vmbo ‘t Venster Thomas a Kempislaan 82,       1 klas 2e jrs vmbo 25 leerlingen
 6822 LS Arnhem

 Arentheem College – Titus Brandsma		          6 klassen met ongeveer 28 leerlingen per klas
 Reigerstraat 25					                          mavo en havo leerjaar 2
 6883 ER Velp
 T 026 363 38 36			

 Lorenzt Lyceum					5 klassen
 Metamorfosenallee 100, 6843HX Arnhem 2havo (28 leerlingen)
 						                               2vwo (29 leerlingen + 28 leerlingen)
 						                               tweetalig havo2 (22 leerlingen)
 						                               tweetalig vwo2 (32 leerlingen)

 Montessori College Arnhem			                  1 klas 3 havo
 Utrechtseweg 174, 6812 AL Arnhem


Tijdens de online workshop (via de scholen) zijn de leerlingen aan de slag gegaan met het onlinepro-
gramma CoSpaces i.p.v. een maquette. CoSpaces is een online 3D programma speciaal voor educatie
doeleinden, waarbij de leerlingen een eigen 3D wereld kunnen bouwen. Het resultaat is een mp4-video.
Ter beeldvorming een momentopname uit zo’n video:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                            12
                                                                                                                                                              PAGINA
                                                                                                            Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                              ONDERWERP
We hebben 35 filmpjes ontvangen en bekeken. De betrokkenheid, creativiteit en het bewustzijn van de
jongeren over hun toekomst, laten zien hoe ze nadenken over hun leefomgeving. Opvallend is dat niet
alleen oplossingen zijn bedacht voor de fysieke maatregelen (zonnepanelen e.d.) maar ook de relatie
met sociale thema’s (gezondheid, ontmoeten, inclusie) werden gelegd. De teksten uit de filmpjes
hebben we per thema overgenomen:

Wegen en vervoer
• Waterstof, auto’s op waterstof, bus op groene stroom
• Elektrische (gedeelde) voertuigen en auto’s
• Auto’s duurder maken die milieu onvriendelijker zijn
• Goede bereikbaarheid en schone manieren van verplaatsten
• Minder scheep en luchtvaart
• Meer fietsen en minder auto’s en meer fietsparkeerplaatsen
• De wegen gaan de hoogte in
• Ondergrondse vervoersmogelijkheden
• De stad gaat voor iedereen bereikbaar zijn, ook voor mensen met een handicap

Wind
• Windenergie is de toekomst
• De windmolens staan verspreid over de stad, ze zijn stil en worden ook gebruikt als kunstobject: iedere
  windmolen is versierd door een Arnhemse kunstenaar.
• Windmolenpark in de uiterwaarden en windmolens op het water

Werken
• Werk in een groene omgeving
• Buiten is een werkplek voor frisse lucht, socialiseren en werken natuurlijk
• Alle kantoren 100% energieneutraal
• Woon- en werkgebouw in één
• Ontspannen en sporten tussen de werklocaties.
• Appartementen werkflat
• Thuiswerkomgeving aantrekkelijk maken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                         13
                                                                                                                                                           PAGINA
Groen
• Dit is de groenste stad van de wereld!
• Wijkmoestuintjes
• Veel groen in de stad, kinderboerderij, openbare parken




                                                                                                         Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                           ONDERWERP
• Veel natuurgebieden
• Ondanks drukke wegen aan de rand van Arnhem zijn er parkjes voor de mensen uit de buurt
• Voldoende bomen om koolstofdioxide op te nemen

Sociaal/inclusie
• Iedereen laten geloven wat hij of zij wil
• Eenzaamheid is afgenomen, want ik kan met mijn vrienden naar het park hier in de buurt

Wonen
• De hoogte in = meer woonruimte. Veel hoogbouw, hoge torens
• Rijk en arm door elkaar heen laten wonen zodat er geen achterstandswijken zullen komen
• De huizen zijn prefab. Dit zijn huizen waar meerdere mensen in kunnen wonen, en van tevoren zijn 		
  geproduceerd zodat ze gemakkelijk en in- en uit elkaar gehaald kunnen worden
• Woningen boven winkels
• Veel appartementen voor één gezinshuishoudens
• Duurzame dakisolatie
• Doel is betaalbaar wonen, goed geïsoleerd
• Apotheek met woningen bovenin en ouderenzorg
• Groen daken in het centrum, gebruik maken van stroom uit de rivier door bijvoorbeeld een waterrad

Scholen
• Digitale basisscholen waarbij alleen wordt gewerkt met tablets, laptops en telefoons
• Meer les op scholen over afval scheiden
• Geen auto’s in de buurt van scholen
• Kleine schoolklassen, maximaal 18 leerlingen

Zonnepanelen
• Zonnepanelen op daken en zonnevelden
• Bushokjes voorzien van zonnepanelen zodat je mobiel kunt opladen
• Goedkopere zonnepanelen

Sociaal / ontspanning / sport
• Meer ontspanning binnen handbereik
• Ruim mogelijkheden om mensen contact met elkaar te laten hebben
• Gezamenlijke tuinen die alle buurtbewoners onderhouden
• Energieopwekkende sportapparaten om bijvoorbeeld je mobiel op te laden
• Voldoende sportterreinen zodat mensen gezond kunnen blijven en sociale activiteiten kunnen doen. 		
   Binnen het stadspand zijn er ook bruisende centra, waar entertainment, ontspanning en samenkomst
   de boventoon voert

 Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?
 De scholieren hebben een breed scala aan inhoudelijke thema’s aangedragen.
 Wat we hieruit hebben meegenomen:
 • Schone en duurzame (deel)mobiliteit en in de toekomst andere vormen van mobiliteit;
 • Investeren in een goede fiets-infrastructuur;
 • Combineren van functies (wonen, werken, voorzieningen);
 • Wonen en werken in een groene leefomgeving;
 • Zoveel mogelijk vergroenen van de openbare ruimte en daarbij gezond gedrag en ontmoeten faciliteren
   en bevorderen;
 • Woningen verduurzamen: groene daken met zonnepanelen;
 • Nadenken over wonen in hoogbouw en tijdelijke en verplaatsbare (prefab)woningen;
 • Voldoende betaalbare woningen en gemengde wijken;
 • Nadenken over autovrije zones in de stad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                          14
                                                                                                                                                            PAGINA
Koerswijzer




                                                                                                          Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                            ONDERWERP
Vlak na de zomer - van 16 september tot 4 oktober 2020 - zijn we de stad ingegaan met het koers-
document van de Omgevingsvisie.
Met behulp van de Koerswijzer, een online stemwijzer, hebben Arnhemmers middels stellingen laten
weten hoe zij denken over opgaven waar we als stad voor staan.

Deze Koerswijzer bestond uit in totaal 18 stellingen, verdeeld over zes thema’s:
• voorzieningen
• woningbouw
• werkgelegenheid
• mobiliteit en verkeer
• natuur, groen en recreatie
• klimaat en energie

Een voorbeeld van een stelling:




Aan de hand van de stellingen is berekend welk van de drie scenario’s de voorkeur heeft van de inwoners
van Arnhem. De scenario’s uit het koersdocument zijn ook in woord èn beeld voorgelegd met de vraag
deze te beoordelen met een cijfer.




Ook konden inwoners prioriteren wat volgens hen de belangrijkste thema’s voor de Omgevingsvisie
zijn. Tenslotte is gevraagd hoe de inwoners in het vervolg betrokken willen blijven.
Op de eindpagina van de enquête kregen respondenten direct te zien welk van de drie scenario’s het
meest overeen kwam met hun mening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                    15
                                                                                                                                                      PAGINA
                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
Communicatie over koerswijzer
De onderstaande kanalen zijn gebruikt om inwoners te wijzen op de koerswijzer en hen te motiveren
om deze in te vullen. Per kanaal hebben we voor zover mogelijk het bereik in de periode woensdag
16 september tot en met zondag 4 oktober 2020 ernaast gezet.

 Kanaal					Bereik

 www.arnhem.nl/meedenken			                    326 views pagina door 213 unieke bezoekers

 ArnhemMail					Rond 3.700 abonnees

 Arnhemse Koerier					                         Verspreidingsgebied heel Arnhem

 Social media algemene post			 Views en doorkliks naar koerswijzer
 Facebook					                 12.787 bereikte personen + 476 clicks
 Twitter 					Bereik: 2.461
 LinkedIn					                 9.781 weergaven + 415 clicks

 Social media campagne Facebook/Instagram      Bereikte personen en doorkliks
 • Stads nomaden					                          • 21.133 en 582 clicks
 • Geïnformeerde gezinsdrukte			               • 19.784 en 629 clicks
 • Eigengereide digitalen			                   • 15.001 en 451 clicks
 • Honkvaste buurtbewoners			                  • 18.592 en 641 clicks

 Persbericht					                              Niet gebruikt door de pers

 Persbericht naar Wijkmedia			 Onduidelijk welke wijkmedia het persbericht 		
 						hebben gedeeld

 Via AKN en geïnteresseerde inwoners		         Rond 1.300 personen

 Via digipanel-leden					                      Ongeveer 4000 leden

 Mailing naar raadsleden			                    Raadsleden en achterban
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                              16
                                                                                                                                                                PAGINA
Bereik in online media
Met de monitoringstool Coosto hebben we de nieuwsberichten over de koerswijzer tussen
16 september en 4 oktober online - op websites en social media - geanalyseerd.
Kort samengevat: 52 berichten waarvan 41 berichten en 11 reacties.




                                                                                                              Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                                ONDERWERP
Deze berichten hadden een potentieel bereik van 80.159 mensen.
De berichten verschenen vooral op Twitter: 25 stuks met een bereik van 37.688.
Het bereik van de 2 LinkedIn berichten was 33.500.

Resultaten responsiviteit
De online enquête kon worden ingevuld vanaf woensdag 16 september tot en met zondag 4 oktober
2020. De vragenlijst is 3.708 keer ingevuld. Door middel van verschillende verificatiemethoden zijn
dubbele invullers uit de resultaten gefilterd en zijn controles uitgevoerd om eventueel misbruik van de
vragenlijst te achterhalen. We kwamen toen uit op een netto respons van 3.578 invullers. Na statistische
correctie vormt deze groep een representatieve afspiegeling van de bevolking van Arnhem.

Inhoudelijke conclusies Koerswijzer (Citisens)

Scenario’s: stellingen en totaalbeeld
Op basis van de keuzes die de inwoners bij de verschillende stellingen hebben gemaakt, kwam het
scenario Compacte Stad het vaakst als voorkeursscenario uit de Koerswijzer. 55% van de invullers heeft
dit scenario als voorkeursscenario gekregen. De verschillen tussen de scenario’s waren echter niet zeer
groot. Gemiddeld was de overeenkomst met dit scenario bij invullers 54%. De overeenkomst met de
andere scenario’s was gemiddeld 47% bij Stad van Boulevards en 45% bij Netwerkstad.
Bijna alle inwoners (91%) wilden ook de scenario’s zien en beoordelen. Opvallend is dat inwoners hierbij
de hoogste score toekenden aan het scenario Netwerkstad. Dit scenario werd gemiddeld beoordeeld
met een 7,3 tegenover een 6,6 voor Compacte Stad en een 6,1 voor Stad van Boulevards.

De verschillen zijn waarschijnlijk te verklaren door het verschil in vraagstelling: de stellingen zijn
concrete aspecten geweest van keuzes en ambities die de gemeente heeft, die door de inwoners
afzonderlijk zijn beoordeeld. Bij de scorevraag is juist het volledige beeld geschetst van de scenario’s,
waarbij een hoger abstractieniveau is gehanteerd. Daarnaast is hierbij gebruik gemaakt van woord en
beeld, waardoor andere aspecten van het scenario wellicht meer naar voren kwamen dan bij de
specifieke stellingen. De verschillende resultaten laten daarmee zien dat het niveau waarop met
inwoners over de Omgevingsvisie en de toekomstbeelden wordt gesproken, mede bepalend is voor
de keuze die zij maken.

Prioritering thema’s
Het belangrijkste thema voor inwoners van Arnhem is Natuur, groen en recreatie. Dit thema is zowel
het vaakst op nummer 1 geplaatst (door 38% van de inwoners) als het vaakst in de top drie opgenomen
(door 81%). De top drie werd verder gecomplementeerd door het thema Voorzieningen (aanbod van
winkels, horeca, supermarkt, huisarts) en Klimaat en Energie. Het thema dat het minst vaak in de top
drie is opgenomen is Mobiliteit.

Betrekken van inwoners bij Omgevingsvisie
De betrokkenheid van inwoners bij de Omgevingsvisie is groot. Maar 2% van de inwoners geeft aan
dat zij helemaal niet geïnformeerd willen worden over het vervolg. Wel zien we gradaties in de manier
waarop mensen betrokken willen worden.
Een groot deel van de inwoners kiest voor meer passieve vormen (zoals het ontvangen van informatie
via mail, websites of krant), terwijl ook 33% van de inwoners aangeeft mee te willen praten. In totaal zijn
er maar liefst 1.185 inwoners die aangegeven hebben mee te willen praten over de Omgevingsvisie. Het
liefst doen inwoners dat via bijeenkomsten/stadsgesprekken (65%) of online via een discussieforum op
een website
(39%).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                          17
                                                                                                                                                            PAGINA
Alle resultaten zijn terug te vinden in de onderzoeksrapportage Koerswijzer Arnhem, opgesteld door
Citisens.

 Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?




                                                                                                          Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                            ONDERWERP
 • Mensen waarderen natuur, groen en recreatie in Arnhem enorm. Wandelen en fietsen in de 		
   directe groene woonomgeving is belangrijk voor een gezonde en goede leefomgeving. In de
   omgevingsvisie verankeren we deze waarden;
 • De thema’s klimaat, energie en woningbouw krijgen een belangrijke tweede plek;
   Klimaat en energie worden belangrijke thema’s om als stad in te faciliteren;
 • Woningbouw: voorzien in de behoefte van seniorenwoningen (éénpersoonshuishoudens) dicht
   bij OV en voorzieningen, maar ook in de directe woonomgeving.
 • Hoogbouw kan een middel zijn om groen te sparen en te verstedelijken binnen de bestaande stad;
 • Voorzieningen: mogelijkheden ondersteunen voor de kleine ondernemers in Arnhem.
 • Verkeer: “de straat is om te verblijven” scoort hoger dan “de straat is er voor de auto”. De auto is
   voor sommige niet meer een vanzelfsprekendheid;
 • De ambitie om winkelcentra, binnenstad en voorzieningencentra goed bereikbaar te maken voor
   OV, fiets en voetganger geven we een plek in de Omgevingsvisie.




Week van de stad
De resultaten van de koerswijzer lieten geen duidelijke voorkeur voor een scenario zien.
Om duidelijker beeld te krijgen wat de Arnhemmer aanspreekt in de verschillende scenario’s en welke
functies (wonen, werken en vrije tijd) de Arnhemmer op welke plek belangrijk vindt, wilden we tijdens
de Week van de Stad in gesprek met inwoners hierop dieper ingaan.
De Week van de Stad stond gepland voor 4 tot 14 november 2020. De gemeente had voor de
organisatie de samenwerking opgezocht met Bureau Ruimtekoers.

Met de Week van de stad hoopten we in gesprek te komen met doelgroepen die normaliter niet
meedoen aan participatietrajecten van de gemeente, maar wel belangrijk zijn om een breed beeld te
verkrijgen van wat de Arnhemmers hun stad in 2040 toewensen.

Er lag een gevarieerd programma met diverse activiteiten:

• een Babbelbox op vier Arnhemse markten;
• diverse doe-workshops, zoals het gerecht van de toekomst te maken onder leiding van een chefkok;
• werken aan een track over de toekomst van ‘jouw’ stad, in samenwerking met Urban collectief
  Power Plug NL

Helaas kon de Week van de stad vanwege de coronamaatregelen geen doorgang vinden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                           18
                                                                                                                                                             PAGINA
Meedenken.arnhem.nl




                                                                                                           Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                             ONDERWERP
Aangezien de Week van de stad vanwege de corona-maatregelen was afgelast, is er gekozen om het
gesprek online te laten plaatsvinden op de participatiewebsite meedenken.arnhem.nl

In 3 participatieronden (9 - 30 december, 6 - 20 januari en van 25 januari - 8 februari) konden inwoners
meedenken over een aantal thema’s die bepalend zijn voor de inrichting van de ruimte, te weten:
• Hoogbouw
• Het gebruik van de straat in de toekomst
• Wat zijn de beste plekken voor de verschillende voorzieningen (winkels, kantoren, scholen,
    zorginstellingen en sportgelegenheden)?
Deze thema’s zijn gekozen op basis van de uitkomsten van de Koerswijzer.

Oproep inwoners
Bij de eerste ronde zijn verschillende kanalen ingezet om inwoners te bereiken en om hen te bewegen
om online hun ideeën te laten horen.




Via een mailing werden inwoners die hadden aangegeven - na de bijeenkomst in de Weerdjesstraat of
na het invullen van de koerswijzer - op de hoogte te willen blijven, uitgenodigd om mee te doen op
meedenken.arnhem.nl. Ook het Arnhems Klankbordnetwerk kreeg een mail. Verder verstuurden we
een persbericht aan de media en de Arnhemse wijkmedia en een raadsbrief aan de raad. En we plaats-
ten een nieuwbericht in de Arnhemse Koerier, op arnhem.nl, in de digitale nieuwsbrief ArnhemMail, op
Facebook en LinkedIn. Ook is de mogelijkheid geboden aan inwoners om zich aan te melden voor een
mailinglist om via de mail op de hoogte te blijven van de volgende participatieronden en de resultaten
van het participatietraject.

Bij de tweede en derde ronde van stellingen brachten we inwoners op de hoogte via verschillende
mailings, een nieuwsbericht in de Arnhemse Koerier, in de ArnhemMail en op arnhem.nl. Ook plaatsten
we een post op Facebook en maakten we een Facebook-advertentie voor jongeren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                           19
                                                                                                                                                             PAGINA
Ronde 1 ‘Hoogbouw’
In december 2020 konden inwoners zich uitspreken op meedenken.arnhem.nl over het thema
‘hoogbouw’.




                                                                                                           Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                             ONDERWERP
De pagina met stellingen over hoogbouw is 1.700 keer bekeken in 892 bezoeken. 33,5% van de
bezoekers heeft doorgeklikt naar de inlog om te kunnen reageren. De eerste stelling is het best bekeken:
556 keer, 148 bezoekers hebben op ‘eens’ of ‘oneens’ geklikt en 44 hebben een uitgebreide reactie
achtergelaten. Over alle stellingen zijn 187 reacties gegeven die als input hebben gediend voor deze
resultaten.

Algemene conclusie
De meeste respondenten zijn positief over hoogbouw in Arnhem tot 2040. Er bestaat grote overeen-
stemming over het behoud van groen en het combineren van woontorens met voorzieningen en open-
baar vervoer. Qua architectuur moet de hoogbouw visueel aantrekkelijk, duurzaam en creatief zijn. De
hoogte van de gebouwen kan variëren afhankelijk van hun locatie. Toch zien de meeste burgers zichzelf
in de toekomst niet in hoogbouw wonen.

De resultaten per stelling zijn te vinden in de bijlage.

 Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?
 Hoogbouw kan een middel zijn om extra woningen te creëren.
 Deze woningen moeten inpasbaar zijn binnen de leefomgeving, waarbij we rekening houden met
 architectuur/vormgeving.



Ronde 2 ‘Straat van de toekomst’




Van 6 tot 20 januari 2021 konden inwoners zich uitspreken op meedenken.arnhem.nl over het thema
‘straat van de toekomst’.

De pagina met stellingen over ‘straat van de toekomst’ is 2.382 keer bekeken in 1054 bezoeken.
Bijna 21% van de bezoekers heeft doorgeklikt naar de inlog om te kunnen reageren. Gemiddeld 130
bezoekers klikten per stelling op ‘eens’ of ‘oneens’. Over alle stellingen zijn 232 uitgebreide reacties
gegeven die als input hebben gediend voor deze resultaten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                             20
                                                                                                                                                               PAGINA
Algemene conclusie
Bij de inrichting van de straten van Arnhem in 2040 kiezen de meeste respondenten voor minder ruimte
voor de auto en meer ruimte voor groen en leefbaarheid in de wijk. Het merendeel van de respondenten
vindt dat zij hieraan zelf kunnen bijdragen door hun eigen tuinen te vergroenen en vaker gebruik te maken




                                                                                                             Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                               ONDERWERP
van de fiets, het openbaar vervoer en de ‘benenwagen’. De meeste respondenten zijn voor lagere snel-
heidslimieten in de straat en zijn bereid wat verder te moeten lopen naar hun auto. Daarnaast delen veel
respondenten de mening dat het bezit van een tweede auto in het algemeen moet worden ontmoedigd
en dat parkeerplaatsen eerlijk moeten worden verdeeld door betaald parkeren en parkeervergunningen.
Over de beperking van de snelheid in de centrumring zijn de meningen verdeeld. Belangrijkste aan-
dachtspunten zijn het bouwen van slimme parkeervoorzieningen in combinatie met groen in de wijken,
rekening houden met demografie bij het toepassen van maatregelen om autogebruik te beperken en
het faciliteren van alternatieve vormen van vervoer.

De resultaten per stelling zijn te vinden in de bijlage.

 Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?
 • Vergroenen van de openbare ruimte en eigen tuin/terreinen t.b.v. gezond leven (bewegen en
 ontmoeten);
 • Aandacht voor klimaatverandering (hitte bestrijding);
 • Aantrekkelijkheid (ruimtelijke kwaliteit en omgevingskwaliteit);
 • Biodiversiteit en natuur-inclusief bouwen;
 • Bereikbaarheid mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid. Daarom ontmoedigen we doorgaand
   verkeer door Arnhem;
 • Door het verbeteren van de bereikbaarheid met de fiets, te voet en het OV, zijn we minder 		
   afhankelijk van de auto. Op termijn kan het betekenen dat er minder parkeerplaatsen nodig zijn
   en meer ruimte is voor andere functies;
 • Bewustwording van het gebruik van de openbare ruimte i.r.t. parkeren speelt een belangrijke rol.
   Bij nieuwe ontwikkelingen zetten we in op duurzame mobiliteit en de bijbehorende systemen.


Ronde 3 ‘Plek voor voorzieningen’
Van 25 januari - 8 februari 2021 konden inwoners zich uitspreken op meedenken.arnhem.nl over het
thema ‘plek voor voorzieningen’.

De pagina met stellingen over ‘plek voor voorzieningen’ is 2.106 keer bekeken in 1.151 bezoeken. Van
de bezoekers heeft 17,5% doorgeklikt naar de inlog om te kunnen reageren en 14% klikt naar de pagina
om een account aan te maken. Gemiddeld 177 bezoekers klikten per stelling op ‘eens’ of ‘oneens’. Over
alle stellingen zijn 167 uitgebreide reacties gegeven die als input hebben gediend voor deze resultaten.

Algemene conclusie
Over het algemeen zijn de meeste respondenten voor het creëren van meer en ook verschillende
voorzieningen in de wijken vanwege de sociale en milieuvoordelen. Tegelijkertijd is ook duidelijk dat niet
alle voorzieningen noodzakelijk of wenselijk zijn in alle buurten. Voorzieningen worden door de meeste
respondenten niet als bron van overlast ervaren. Inwoners vinden het handig om in de wijk boodschap-
pen te kunnen doen. Wat betreft het combineren van verschillende voorzieningen, vond de meerder-
heid van de respondenten dat dit niet absoluut noodzakelijk is. Voorzieningen in buurten verspreiden op
loopafstand kan het verkeer helpen en voor wat vertier zorgen.

De meeste respondenten vinden dat er niet meer woningen moeten komen om de voorzieningen in de
wijk te behouden, maar andersom. Voor hen staat het hebben van ruimte en groen nog steeds voorop.
Ook al zijn er meer woningen nodig en moet er ondersteuning komen voor de lokale voorzieningen, dit
mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van de buurt. De meeste respondenten vinden het belangrijk
dat hun kinderen in de eigen buurt naar school gaan, vanwege de sociale contacten en de ontwikkeling
van de kinderen. Voor sport was dit meestal niet het geval. Respondenten geven aan activiteiten te
kiezen die beter bij hun kinderen passen, ook als voorzieningen verder weg zijn gelegen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                    21
                                                                                                                                                      PAGINA
De meeste respondenten vinden het ook belangrijk om lokale ondernemers te ondersteunen en vinden
dat er meer ruimte moet komen voor sociale voorzieningen en duurzaamheid. Veel respondenten geven
ook aan dat ze vaak voor combinatiebezoeken naar de binnenstad gaan, en het leuk vinden door de
binnenstad te wandelen. Wat betreft thuiswerken heeft een kleine meerderheid van de respondenten




                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
behoefte aan meer ruimte voor werkvoorzieningen in de buurt.

De resultaten per stelling zijn te vinden in de bijlage.

 Wat nemen we hieruit mee naar de Omgevingsvisie?
 • De binnenstad blijft een belangrijk trefpunt voor de stad en de regio;
 • De binnenstad transformeert van “place to buy” naar “place to meet”;
 • Ook de grotere winkelcentra, zoals bijvoorbeeld Kronenburg en Presikhaaf, ontwikkelen zich tot
   toekomstbestendige centra waar winkelen, wonen, werken, voorzieningen en horeca centraal 		
   staan;
 • Behoud van groen en ruimte in de wijk;
 • Het belang van dagelijkse voorzieningen per wijk behouden, wijkcentra kunnen ook verrijkt
   worden met maatschappelijke functies (bijv. huisarts en buurtcentra);
 • Bevorderen van de wijkeconomie door in te zetten op kleinschalige bedrijfsruimten en bijdragen
   aan nieuwe vormen van flexwerken met een mix van wonen, werken en horeca.




Bijlagen
Bijlage Koersdocument Omgevingsvisie

Bijlage Frank Los 2019-08-27

Bijlage Frank Los 2019-11-19

Bijlage Rapportage Koerswijzer Arnhem - Citisens

Bijlage Meedenken.arnhem.nl resultaten per stelling
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
22       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
23       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                      elk
                                                       ·•il,e.\
                                               .!"Wl'lanlt..



                                                                  v,•s,e
          0




                                                                  •
                                             'WGl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
24       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
25       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
26       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
27       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
28       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                           Bijlage 2 Frank Los afbeelding
                                                           1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
29       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   30
                                                                                                                                                                                                     PAGINA
Bijlage Meedenken.arnhem.nl resultaten per stelling

   Stellingen 'Hoogbouw' ....................................................................................................... 31
      Meer hoogbouw ............................................................................................................. 31




                                                                                                                                                   Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                                                                     ONDERWERP
      Binnenstad...................................................................................................................... 31
      Maatschappelijke voorzieningen ................................................................................... 31
      Wonen ............................................................................................................................ 32
      Bereikbaarheid openbaar vervoer ................................................................................. 32
      Hoogte ............................................................................................................................ 32
      Architectuur.................................................................................................................... 32
      Groene plekken .............................................................................................................. 32
   Stellingen 'Straat van de toekomst' ................................................................................... 33
      Straat van de toekomst .................................................................................................. 33
      Gratis parkeren............................................................................................................... 33
      Inwoners vergroenen de tuin ......................................................................................... 34
      Rijsnelheid naar 30 km per uur ...................................................................................... 34
      Parkeerplaats verder weg .............................................................................................. 34
      30 km per uur op de centrumring .................................................................................. 34
      Nieuwbouw en vervoer .................................................................................................. 35
      Parkeerruimte eerlijk verdelen ...................................................................................... 35
      Tweede auto weg ........................................................................................................... 35
   Stellingen 'Plek voor voorzieningen' .................................................................................. 36
      Voorzieningen in de wijk ................................................................................................ 36
      Voorzieningen en overlast ............................................................................................. 36
      Winkelen in de buurt...................................................................................................... 36
      Verschillende voorzieningen .......................................................................................... 37
      Meer woningen voor behoud voorzieningen................................................................. 37
      Eigen wijk........................................................................................................................ 37
      Lokale ondernemers....................................................................................................... 38
      Binnenstad voor combinatiebezoek............................................................................... 38
      Meer ruimte voor sociale voorzieningen en duurzaamheid .......................................... 38
      Thuiswerken en voorzieningen .................................................................................... 39




                                                                                                                                               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                                    31
                                                                                                                                                      PAGINA
Stellingen 'Hoogbouw'
Meer hoogbouw




                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
De meeste mensen zijn het erover eens dat er in 2040 meer ruimte voor hoogbouw in
Arnhem moet komen. Voor de voorstanders is het een noodzakelijke stap om het
woningtekort op te lossen. Ook vinden ze hoogbouw duurzaam omdat het meer ruimte laat
voor groen en de realisatie van biodiversiteit en de klimaatopgave.
Ook vinden de voorstanders hoogbouwpassen bij de allure van de stad als
provinciehoofdstad. Degenen die tegen zijn, zeggen dat het niet past bij het historische
karakter van de stad. Sommigen zijn sceptisch over de noodzaak om zoveel meer huizen te
bouwen.

Belangrijke aandachtspunten die respondenten noemen bij meer hoogbouw, zijn
biodiversiteit (bijvoorbeeld gebouwen vogel- en bijen-vriendelijk maken), architectonische
kwaliteit (durf en originaliteit), hittestress, vermijd gettovorming en het bieden van ruimte
buiten voor mensen om te bewegen.

Binnenstad
'De binnenstad is meer geschikt voor hoogbouw dan de groene randen van de stad.'

Voor de meeste mensen is het stadscentrum geschikter voor hoogbouw dan de groene
randen van de stad. Voor de voorstanders is het een manier om het omringende groen te
behouden, de behoefte aan meer infrastructuur te vermijden en het is de plek waar de
meeste mensen willen zijn. Degenen die ertegen zijn, benadrukken dat het stadscentrum
niet per se de beste of de enige plaats is voor hoogbouw. Zij overwegen locaties die goede
bereikbaar zijn door het openbaar vervoer en ze uiten hun bezorgdheid dat meer hoge
gebouwen in het centrum het te druk zouden kunnen maken. Als je kiest voor hoogbouw in
de binnenstad dan is ruimtelijke kwaliteit en hoogwaardige architectuur en goede
bereibaarheid belangrijk.

Maatschappelijke voorzieningen
'Hoogbouw kun je beter centreren bij maatschappelijke voorzieningen als winkels, scholen en
kantoren dan aan de bestaande toegangswegen.'

Wat voorzieningen betreft, is de meerderheid van de respondenten het erover eens dat
hoogbouw beter geconcentreerd kan worden bij winkels, scholen en kantoren dan aan de
bestaande toegangswegen. De voorstanders geven aan dat hierdoor meer draagvlak komt
voor het behoud van voorzieningen in de wijk, de behoefte aan autogebruik vermindert en
dat het voordelen biedt voor zowel bewoners als ondernemers. Je krijgt levendige buurten
en versterking van de wijkeconomie.

Voor de tegenstanders geldt dat zij vinden dat de ene optie de andere niet uitsluit; hoge
gebouwen kunnen gebieden die nu ondergewaardeerd zijn nieuw leven inblazen en
bebouwing langs doorgaande wegen voorkomt verkeer door woonwijken. Als
aandachtspunten noemen ze het creëren van voorzieningen (cultuur) niet alleen in het




                                                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                    32
                                                                                                                                                      PAGINA
centrum, zorgen voor betrokkenheid in de wijk, gebruik maken van bestaande infrastructuur
en zorgen voor connectiviteit met openbaar vervoer en fietsen.

Wonen
'Ik ben van plan om binnen nu en 20 jaar een appartement in een woontoren te betrekken.'




                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
De meerderheid van respondenten is niet van plan om binnen nu en 20 jaar een
appartement in een woontoren te betrekken. Het ontbreken van een tuin wordt als
belangrijk punt genoemd. Ook waren veel respondenten kritisch over het gebouw op de foto
bij deze vraag. Degenen die zich wel in hoogbouw zien wonen, noemen het belang van een
mooi uitzicht en van betaalbaarheid.

Bereikbaarheid openbaar vervoer
'Hoogbouw is vooral geschikt op plekken die goed bereikbaar zijn met het OV.'

Voor de meerderheid van de respondenten is hoogbouw vooral geschikt op plekken die goed
bereikbaar zijn met het openbaar vervoer (OV). Het merendeel van de respondenten stelt
dat je levendige buurten en versterking van de wijkeconomie krijgt. Dat het goed is voor
bewoners, ondernemers en de planeet, dat het ruimte bespaart en dat er gebruik gemaakt
wordt van de infrastructuur die er al is. De tegenstanders geven aan dat hoogbouw de
straten onleefbaar maakt, tocht en windstoten op straatniveau veroorzaakt en dat het
sneller tot anonimiteit en onveiligheid kan leiden. Een belangrijk aandachtspunt dat bij dit
item wordt genoemd, is de bereikbaarheid van het openbaar vervoer.

Hoogte
'Er mag niet hoger worden gebouwd dan de Eusebiustoren.'

De meeste respondenten geven aan dat er wel hoger gebouwd mag worden dan de
Eusebiustoren. Voor velen kunnen in sommige gebieden (verder weg van het historische
stadscentrum) hogere gebouwen worden gebouwd omdat het dan geen concurrentie
aangaat met de Eusebiustoren. Ook de noodzaak om zichtlijnen en menselijke maat te
behouden worden genoemd. Suggesties zijn onder meer het voorkomen van gebouwen die
het zicht op het groene achterland blokkeren.

Architectuur
'Hoogbouw van goede architectuur kan een aanwinst zijn voor de stad.'

De overgrote meerderheid van de respondenten is het erover eens dat hoogbouw met
goede architectuur een aanwinst voor de stad kan zijn. Voor hen past het bij de intenties van
Arnhem om gezien te worden als een "creatieve" en "groene" stad en maakt het de stad
aantrekkelijker. Aandachtspunten zijn: vermijden van “blokkendozen” bouwen (naoorlogse
architectuur), de architecten meer ruimte voor creativiteit geven, groenere gebouwen
maken, voorwaarden scheppen voor onderhoud, rekening houden met functionaliteit, prijs
en toekomstige trends en het creëren van een goede verbinding met de straat (liefst geen
blinde muren of een parkeerdek op straatniveau).

Groene plekken
'Liever wat meer hoogbouw in de stad dan dat er groene plekken verdwijnen.'



                                                                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                                   33
                                                                                                                                                     PAGINA
De meeste respondenten geven voorkeur aan meer hoogbouw in de stad boven het
opofferen van groen voor woningbouw. Voor sommige respondenten is het groen wat
Arnhem aantrekkelijk maakt. Degenen die niet meer hoogbouw willen, stellen dat hoge
gebouwen het zonlicht kunnen blokkeren. Ook zien ze het niet als de enige manier om het




                                                                                                   Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                     ONDERWERP
groen te behouden, ‘tiny house’ wordt als voorbeeld genoemd. Suggesties zijn onder meer
om eerst bestaande ruimtes te gebruiken alvorens schaarse vrije ruimtes te gebruiken
(inclusief de lucht in) en meer grote bomen te planten om hittestress te voorkomen.

Stellingen 'Straat van de toekomst'
Straat van de toekomst
‘De straat van de toekomst is een groene straat met weinig autoverkeer en veel ruimte om te
spelen en te ontmoeten.’

De overgrote meerderheid van respondenten is het erover eens dat de straat van de
toekomst een groene straat moet zijn met weinig autoverkeer en veel ruimte om te spelen
en ontmoeten. Voorstanders van de groene straat vinden dat tegenwoordig een te groot
deel van de openbare ruimte wordt ingenomen door verkeer en parkeren. Sommige
respondenten verwachten ook dat er in de toekomst beter openbaar vervoer en
deelautosystemen komen, waardoor er minder ruimte op straat voor auto’s nodig zal zijn.
Bovendien stellen ze dat groene straten beter kunnen bijdragen aan problemen van
klimaatverandering, zoals wateroverlast en hittestress. Degenen die het oneens met deze
stelling zijn, zijn van mening dat efficiënt verkeer de primaire functie van straten is. Ze
noemen lawaai en overlast als ongemakken van een woonstraat. Ook geven ze aan dat veel
mensen voor hun huis willen kunnen parkeren omdat dat gemakkelijk is, omdat ze zo een
oogje in het zeil kunnen houden op hun eigen auto. Belangrijkste aandachtspunt voor de
straat van de toekomst is het vinden van balans tussen groene leefruimte en vervoer. Hierbij
vinden respondenten het ontmoedigen van autobezit en het bevorderen van andere
vervoerswijzen zoals het openbaar vervoer, de fiets en deelauto’s belangrijk. De auto kan zo
‘te gast’ worden in de straat en meer ruimte geven aan groen en speelplekken.

Gratis parkeren
‘Het gratis kunnen parkeren van je auto op straat is een vanzelfsprekendheid.’

Voor de meeste respondenten is het gratis parkeren van auto's op straat niet
vanzelfsprekend. Autogebruik moet worden ontmoedigd. De openbare ruimte is volgens hen
beperkt en moet niet alleen voor auto’s ingericht worden. Er mag daarom ook meer betaald
parkeren worden ingevoerd in de stad. Aan de andere kant zijn er mensen die stellen dat de
stad nog steeds bereikbaar zou moeten zijn met de auto en dat dus (betaald) parkeren nodig
is. Het komt vaak voor dat betaald parkeren zich niet vertaalt in betere
parkeermogelijkheden. Sommige mensen vinden dat ze al te veel belasting betalen.
Parkeren zou daarom gratis mogelijk moeten blijven op aangewezen plekken in de openbare
ruimte (het liefst dicht bij huis). Belangrijke aandachtspunten bij parkeren en vervoer zijn
beter toegankelijke centrale parkeerterreinen/garages in de wijken en het uitgebreider en
betaalbaarder maken van het openbaar vervoer.




                                                                                               4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                    34
                                                                                                                                                      PAGINA
Inwoners vergroenen de tuin
‘Aan een gezonde en groene straat leveren inwoners een bijdrage door hun tuinen te
vergroenen.’

De overgrote meerderheid van respondenten is het erover eens dat inwoners zelf bij kunnen




                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
dragen aan een gezonde en groene straat door hun tuinen te vergroenen. Ze geven aan dat
een groene tuin bijdraagt aan tal van maatschappelijke doelen, zoals het vergroten van
biodiversiteit, gezondheid, waterberging en het tegengaan van hittestress. Als
suggesties/aandachtspunten worden genoemd: het belonen van bewoners met een groene
voortuin met subsidie of lagere belasting, het geven van uitleg over groene tuinen, aandacht
voor wateropvang en -retentie en het laten helpen van landschapsarchitecten bij het
ontwerpen van tuinen in wijken.

Rijsnelheid naar 30 km per uur
‘Om de leefbaarheid op straat te vergroten ben ik bereid mijn rijsnelheid te verlagen naar 30
km per uur.’

De meeste respondenten waren het eens met bovenstaande stelling. Zij stellen dat het
voordelen biedt op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu en noemen bijvoorbeeld
een aangenamere en veiligere leefomgeving voor de kinderen en minder geluidsoverlast als
voordeel. Voor hen moet de veiligheid van niet-autogebruikers voorop staan. Degene die
tegen snelheidsverlaging zijn, geven aan dat het geen zin heeft om 30 km/u voor de hele
stad door te voeren, vooral niet voor de hoofdwegen. Sommigen noemen ook de nadelen
van de lagere snelheid voor het milieu. De belangrijkste aandachtspunten zijn onder meer
het onderscheid tussen woongebieden en toegangswegen, het gebruik van
snelheidsmeterspaarpots, het toepassen van passend wegontwerp (breedte,
bereikbaarheid) en een betere handhaving van snelheidsbeperkingen.

Parkeerplaats verder weg
‘Ik ben bereid verder te lopen naar een parkeerplaats als mijn straat daardoor groener kan
worden ingericht.’

De meeste respondenten zijn het erover eens dat parkeerplaatsen verder weg mogen zijn als
daardoor de straten groener kunnen worden. Zo worden straten en wijken aangenamer.
Sommigen beweren ook dat het idee om altijd dicht bij te parkeren achterhaald is, vooral in
dichtbebouwde delen van de stad. Tegenstanders noemen de nadelen voor mensen met
beperkte mobiliteit, moeilijkheden bij het verplaatsen van zware lasten en het niet in de
gaten kunnen houden van hun auto. Ook wordt vermeld dat groen in de nabije omgeving
soms ten koste gaat van groen elders. Belangrijke aandachtspunten zijn de bouw van slimme
ondergrondse parkeerplaatsen en dat er op plaatsen voor de deur kortdurend parkeren
mogelijk moet zijn. Ook aandacht voor de stalling van fietsen (ook scooters, kinderwagens
etc) en parkeergelegenheid voor ouderen en gehandicapten.

30 km per uur op de centrumring
‘De binnenstad wordt een stuk aantrekkelijker als het verkeer op de centrumring 30 km uur
gaat rijden.’

Er is geen overeenstemming tussen respondenten over het beperken van de snelheid tot 30
km per uur op de centrumring. Ongeveer de helft van de respondenten is voor waarbij wordt


                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                    35
                                                                                                                                                      PAGINA
gesteld dat auto's onevenredig veel ruimte op de weg krijgen. Ze geven aan dat een
dergelijke maatregel een positief effect heeft op geluidsoverlast, de kans op aanrijdingen en
de uitstoot van uitlaatgassen. Lagere snelheden vergroten daarmee de aantrekkelijkheid en
leefbaarheid in het stadscentrum. Degenen die tegen deze stelling zijn, geven aan dat deze
snelheid op deze locatie onnatuurlijk aanvoelt en onbegrip oproept doordat de




                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
verkeersdoorstroming afneemt en de uitstoot toeneemt. Suggesties zijn onder meer: goed
afgestemde verkeerslichten voor een betere groene golf, wegen die op natuurlijke wijze
lagere snelheden stimuleren en het aanbieden van alternatieve routes.

Nieuwbouw en vervoer
‘Bij het bouwen van nieuwe woningen moet het gebruik van de fiets, het OV en de
benenwagen gestimuleerd worden. Bijvoorbeeld door woningen te bouwen bij treinstations,
het verminderen van parkeerplaatsen en snellere en betere fietsverbindingen.’

De meeste respondenten zijn voorstander van het stimuleren van fietsgebruik, openbaar
vervoer en de 'benenwagen' bij nieuwbouw. Voor deze groep zijn de huidige parkeernormen
achterhaald en moet autogebruik worden ontmoedigd. Tegenstanders vermelden dat
rekening moet worden gehouden met mensen met een beperkte mobiliteit en dat
parkeerplaatsen noodzakelijk zijn. Suggesties zijn onder meer: rekening houden met
demografie, bouwen van wijk- of buurtparkeerplaatsen met intelligente toegangscontrole
als een vorm van beveiliging, uitbreiden van de fietssnelwegen, verbeteren van de kwaliteit
van het openbaar vervoer en het aanbieden van elektrische deelauto's.

Parkeerruimte eerlijk verdelen
‘Om de parkeerruimte in de straat eerlijk te verdelen moet de gemeente vaker werken met
parkeervergunningen in combinatie met betaald parkeren.’

De meeste respondenten waren het erover eens dat parkeervergunningen en betaald
parkeren moeten worden gebruikt om de parkeerruimte op straat eerlijk te verdelen.
Degenen die tegen deze stelling zijn, geven aan dat betaalde parkeersystemen en
parkeervergunningen niet goed werken voor grotere groepen. Omdat de wachttijd
bijvoorbeeld te lang kan duren. Sommigen noemen ook dat burgers al te veel belasting
betalen en dat daarom gratis parkeren gegarandeerd moet worden. Dat betaald parkeren
geen oplossing is maar een verdringing van het probleem. Belangrijke aandachtspunten zijn
onder andere het denken aan slimme extra parkeerplaatsen in combinatie met bijvoorbeeld
groene daken/gevels en het stimuleren van parkeren op eigen terrein. Ook leeft de vraag
wat een eerlijke verdeling is qua beschikbare parkeerplaatsen aangezien gezinnen andere
behoeften hebben dan eenpersoonshuishoudens.

Tweede auto weg
‘Ik ben bereid een tweede auto weg te doen als er alternatieven - zoals bijvoorbeeld het OV,
een deelauto of een deelfiets - beschikbaar zijn.’

De meerderheid van de respondenten is het eens met bovenstaande stelling. Ze geven aan
dat dit het autodelen zou stimuleren en er meer ruimte zou zijn voor groen en spelende
kinderen. Degenen die ertegen zijn, geven aan dat het hebben van een tweede auto voor
bepaalde gezinnen een noodzaak en geen luxe is. Daarnaast wordt vermeld dat gedeelde
voertuigen niet altijd goed door gebruikers worden behandeld. Belangrijkste aandachtspunt



                                                                                                6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                                        36
                                                                                                                                                          PAGINA
hierbij is dat alle vormen van vervoer in de stad goed moeten worden gefaciliteerd en dat er
genoeg bushaltes in de wijken blijven bestaan.

Stellingen 'Plek voor voorzieningen'




                                                                                                        Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                          ONDERWERP
Voorzieningen in de wijk
‘Voorzieningen in een wijk (denk aan winkels, basisschool, huisarts, horeca, buurtcentrum en
sport) zijn belangrijk. Ik woon liever in een wijk met veel voorzieningen dan in een wijk met
weinig voorzieningen.’

De overgrote meerderheid van respondenten vindt het belangrijk om veel voorzieningen in
de eigen wijk te hebben. Het maakt de buurt aantrekkelijker, levendiger en gezelliger. Ook
benoemen de voorstanders de milieuvoordelen van wandelen en fietsen in plaats van het
gebruik van de auto, en de sociale voordelen voor vooral de ouderen. Anderen wijzen erop
dat niet alle voorzieningen in de eigen wijk nodig of wenselijk zijn. En dat een rustige omgeving
in sommige wijken de voorkeur verdient. Belangrijke aandachtspunt en voor de voorzieningen
in de wijk is dat het hebben van teveel voorzieningen in de buurt de leefbaarheid kan
aantasten en dat achteruitgang van kleine winkelcentra moet worden voorkomen.

Voorzieningen en overlast
‘Voorzieningen zoals horeca en een kinderdagverblijf geven overlast (geluid, parkeerdruk) en
horen niet in de wijk.’

De meeste respondenten zijn het niet eens met bovenstaande stelling. Voorzieningen als
horeca en een kinderdagverblijf horen voor hen een plek in de wijk te krijgen en worden niet
als een bron van overlast beschouwd. De genoemde voordelen zijn onder meer het levend
houden van de wijk en het belang van ontmoetingsplaatsen. Ze verdedigen dat overlast van
parkeerdruk geminimaliseerd kan worden, bijvoorbeeld door voldoende parkeerplekken te
creëren. Tegenstanders van de stelling vinden dat deze voorzieningen op een gunstige plek
buiten de wijken horen te liggen. Ook wordt vermeld dat overlast afhankelijk is van het type
voorzieningen. Zo heeft een regionale school voor speciaal onderwijs meer kans op
parkeerdruk en autoverkeer dan een reguliere school in de buurt. Ook wordt aangegeven dat
voor grotere wijken het creëren van extra winkels of horeca in de vorm van een
buurtvoorziening de leefbaarheid vergroot.


Winkelen in de buurt
‘Om de winkels in mijn buurt of wijk te behouden doe ik graag juist dáár mijn boodschappen.’

De meerderheid van respondenten is het eens met bovenstaande stelling. Het is handig om
supermarkten en andere voorzieningen in de buurt te hebben, zeker met het oog op
vergrijzing. Degenen die het niet eens zijn met de stelling, vermelden dat niet alles dichtbij
hoeft te zijn en dat mensen ook moeten worden aangemoedigd om op andere plaatsen te
kopen. Niet alleen om eentonigheid te voorkomen, maar ook om fietsen/ bewegen aan te
moedigen. Als belangrijke aandachtspunten worden genoemd de behoefte aan voldoende




                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                            37
                                                                                                                                                              PAGINA
parkeervoorzieningen bij winkels en het aantrekken van klanten van verder weg door
'speciaalzaakjes' in een buurt.

Verschillende voorzieningen
‘Winkels moeten veel meer gemengd worden met andere voorzieningen (zoals huisarts,




                                                                                                            Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                              ONDERWERP
sportschool, kinderdagverblijf e.d.), zodat ik mijn bezoek kan combineren.’

Een kleine meerderheid van de respondenten is het niet eens met bovenstaande stelling. Ze
stellen dat een combinatie verschillende faciliteiten niet automatisch leidt tot een bezoek. Ze
vermelden dat als alle voorzieningen bij elkaar komen, er grote clusters zullen ontstaan en de
verspreide voorzieningen in de buurt kunnen verdwijnen. En dat juist de spreiding van
voorzieningen voor wat vertier in de buurt zorgt. Ze geven ook aan dat het wenselijker is om
groen in de buurt van nieuwe winkels te hebben. Ook vinden ze een totale vervanging van het
stadscentrum ongewenst omdat mensen moeten worden aangemoedigd om af en toe naar
het centrum te gaan.
Voorstanders van de stelling betogen dat laagdrempelige voorzieningen bijdragen aan het
creëren van samenhang in wijken, praktisch zijn voor zorginstellingen en vervoersbewegingen
beperken. Belangrijke aandachtspunten die door respondenten genoemd worden zijn: denk
na over de plek van voorzieningen op loopafstand om extra verkeer te vermijden (vooral
scholen), zorgen voor voldoende parkeerplaatsen en kijken wat elke wijk nodig heeft aan
voorzieningen (bijvoorbeeld kinderopvang in een wijk met weinig jonge gezinnen is niet erg
nuttig).

Meer woningen voor behoud voorzieningen
‘Om de voorzieningen in mijn wijk te behouden vind ik het goed dat er meer woningen in de
wijk bijkomen, zodat het aantal gebruikers van de voorzieningen kan toenemen.’

De meeste respondenten zijn tegen de komst van meer woningen in buurten als middel om
de voorzieningen te behouden. Voor hen mogen voorzieningen niet het aantal woningen
bepalen, maar juist andersom. Ze vermelden ook dat een buurt overvol kan raken en dat
ruimte en groen behouden moeten blijven. Onder de voorstanders vinden sommigen dat dit
per wijk verschilt. Als aandachtspunten worden genoemd: het bouwen van meer
betaalbare/sociale huurwoningen in het centrum/Rijnkade, het overwegen van benutten van
bestaande bebouwing voordat met nieuwbouw wordt gestart.


Eigen wijk
‘Ik vind het belangrijk dat mijn kind in zijn eigen wijk naar school gaat of sport, ook als er buiten
de wijk betere scholen of sportclubs zijn.’

De meeste respondenten vinden het belangrijk dat hun kinderen naar school gaan of sporten
in de eigen buurt. Voor de voorstanders is naar school gaan in de eigen buurt goed voor de
sociale contacten en ontwikkeling van kinderen. Bij sporten is dit echter niet altijd het geval
omdat niet alle sporten in alle wijken beoefend kunnen worden. Voor degenen die tegen de
stelling zijn, is de kwaliteit van onderwijs/sportfaciliteiten doorslaggevend. Ze kiezen liever
een school of sportfaciliteit die het meest passend is voor hun kinderen, en zijn bereid
hiervoor verder weg te gaan. Sommigen noemen ook gebrek aan ruimte als beperking om in



                                                                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                                                       38
                                                                                                                                                         PAGINA
bepaalde gebieden grote sportfaciliteiten te organiseren. Anderen willen niet dat hoger
onderwijs of grote sportfaciliteiten worden gebouwd in hun wijken. Belangrijke
suggesties/aandachtspunten zijn onder meer: scholen kunnen verder weg kunnen naarmate
de kinderen oud genoeg zijn om te kunnen fietsen en dat niet alle sporten beoefend hoeven
te worden in elke buurt.




                                                                                                       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                         ONDERWERP
Lokale ondernemers
‘Als de winkels in mijn wijk of in de binnenstad zorgen voor een goede lokale bezorgservice,
dan kies ik liever voor de lokale ondernemers dan voor de grote landelijke webshops om zo de
winkels in de stad te behouden.’

De overgrote meerderheid van de respondenten is het eens met bovenstaande stelling. Voor
hen is het belangrijk om lokale ondernemers te ondersteunen, ook voor het milieu. Ze maken
echter duidelijk dat loyaliteit aan lokale ondernemers grenzen heeft en gemak, prijs en
vindbaarheid doorslaggevende aankoopfactoren blijven. Door degenen die tegen de stelling
zijn, wordt gezegd dat thuisbezorging in grote mate voor verstoring kan zorgen. Een belangrijk
aandachtspunt is dat eigenlijk ook andere factoren van belang zijn, zoals de 'gun factor' en de
prijs.

Binnenstad voor combinatiebezoek
‘In de binnenstad kom ik vaak voor een combinatie-bezoek (winkels, markt, horeca,
bibliotheek, cultuur e.d.).’

De meeste respondenten geven aan voor een combinatiebezoek naar de binnenstad te gaan.
Degenen die het met de stelling eens zijn, zeggen dat ze het gewoon leuk vinden om door de
stad te wandelen. Degenen die 'oneens' stemden, noemen hiervoor verschillende redenen.
Een respondent zegt dat het stadscentrum niet gezellig is en niet biedt wat hij/zij nodig heeft.
Een ander vermeldt dat het meeste van wat nodig is in de wijk te vinden is en dat openbaar
vervoer en parkeren niet goed zijn. Er zijn ook mensen die aangeven meestal naar het
stadscentrum gaan met een specifiek doel, waarbij ze het bezoek meestal niet combineren
met andere activiteiten. Als belangrijk aandachtspunt wordt genoemd dat de binnenstad niet
alleen functioneel moet zijn, maar ook ruimte moet bieden aan kunst, cultuur, ontmoeting en
inspiratie.

Meer ruimte voor sociale voorzieningen en duurzaamheid
‘In de wijk moet meer ruimte komen voor sociale voorzieningen (buurtcentrum, dokterspost)
en duurzaamheid (reparatiecafé, deelgebruik, lokale producten).’

De meeste respondenten zijn het erover eens dat er in de buurt meer ruimte moet komen
voor sociale voorzieningen en duurzaamheid. De voorstanders zijn positief over het hebben
van die voorzieningen in de buurt en hechten waarde aan duurzaamheid, sociale
voorzieningen en het eten van lokaal voedsel. Degenen die het er niet mee eens zijn, vinden
vooral dat sociale voorzieningen en duurzame lokale producten in hun buurt al voldoende
beschikbaar zijn. Als suggestie wordt genoemd dat er meer ruimte moet komen voor
duurzame energie en lokale voedselprojecten (bijvoorbeeld voedselbossen, pluktuinen,
herenboerderijen, etc.). Ook zouden in de woonwijken aan de Rijnkade meer sociale




                                                                                                   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                                    39
                                                                                                                                                      PAGINA
voorzieningen (buurthuis, dokterspost, tandarts, apotheek) en groen moeten komen. Ten
slotte wordt aangegeven dat groene daken en het autodelen moeten worden gestimuleerd.

Thuiswerken en voorzieningen




                                                                                                    Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
                                                                                                                                                      ONDERWERP
‘Ook na Corona ga ik meer thuiswerken, waardoor ik in de toekomst meer behoefte heb aan
voorzieningen in mijn eigen wijk. Bijvoorbeeld voor een flexwerkplek of een lunchafspraak.’

Het is belangrijk te vermelden dat deze vraag voor sommige groepen irrelevant lijkt, zoals
degenen die al met pensioen zijn. Aangezien er geen "neutrale" keuze was, kan dit de
resultaten hebben beïnvloed.

Een kleine meerderheid van de respondenten geeft aan meer vanuit huis te willen gaan
werken - ook na corona - waardoor er behoefte is aan meer ruimtes in de buurt voor dat doel.
Sommigen geven aan dat reizen veel minder nodig is dan we tot nu toe dachten, maar ook dat
thuiswerken niet altijd de ideale keuze is, zeker niet voor mensen met kinderen. Ook wordt
vermeld dat horecagelegenheden de wijken meer levendigheid zouden kunnen brengen.
Onder degenen die het oneens met de stelling zijn, geven sommige respondenten aan dat ze
thuis genoeg ruimte hebben om te werken of genoeg horeca in de buurt hebben. Er wordt
ook gezegd dat het stadscentrum daarvoor geschikter is en dat een prettige omgeving om
buiten te wandelen belangrijker is. Een suggestie is om een duurzame ontmoetingsplek te
creëren. Aandacht wordt gevraagd voor werken en/of te ontspannen in een groene en veilige
omgeving.




                                                                                               10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>PAGINA   ONDERWERP
40       Participatiedocument Omgevingsvisie Arnhem 2040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>