<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage 2a Zienswijzenrapport
Onderdeel uitmakend van het raadsvoorstel
Vaststellen bestemmingsplan 'Fluvium Zuid-A'
Zienswijzenrapport behorende bij het raadsvoorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ‘Fluvium
Zuid A’ (zaaknummer 666326)




GEANONIMISEERD




                                                                                                   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
 1. Inleiding ............................................................................................................................................ 3
 2. Reactie op hoofdlijnen ..................................................................................................................... 3
    2.1 Parkeren en verkeer ................................................................................................................... 3
    2.2 Stedenbouwkundige aspecten ................................................................................................... 5
 3. Ingediende zienswijzen .................................................................................................................... 6
    3.1. Naam en adressen van de indieners zienswijzen ..................................................................... 6
    3.2 Overzicht ingediende zienswijzen en reactie gemeente ............................................................ 7




                                                                                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
Het ontwerpbestemmingsplan ‘Fluvium Zuid A’ heeft zes weken ter inzage gelegen vanaf vrijdag 24
december 2021 tot en met donderdag 3 februari 2022.

Naar aanleiding van de terinzagelegging zijn zes zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan
ingediend. Deze zienswijzennota maakt onderdeel uit van het raadsvoorstel tot vaststelling van dit
bestemmingsplan.

Een aantal onderwerpen komt in meerdere zienswijzen terug. Ten behoeve van de leesbaarheid is
ervoor gekozen om op deze onderwerpen in hoofdstuk 2 een reactie op hoofdlijnen te geven. Dat
deze zienswijze zijn samengevat betekent niet dat bepaalde zienswijze niet of niet volledig betrokken
zijn in de (belangen)afweging. Alle ingediende zienswijzen inclusief eventuele bijlagen zijn in de
(belangen) afweging betrokken.

In de hoofdstuk 3 zijn de individuele zienswijzen samengevat met een reactie van de gemeente.



2. Reactie op hoofdlijnen
2.1 Parkeren en verkeer
2.1.1 Algemeen
Aanvullend onderzoek
De zienswijze hebben aanleiding gegeven om aanvullend verkeersonderzoek te doen. Dit aanvullend
verkeeronderzoek ‘Verkeersonderzoek Arnhem Ayasofya Moskee Westervoortsedijk’ met kenmerk
P222383 d.d. 25 oktober 2022 opgesteld door Bureau De Groot Volker is als bijlage bij de toelichting
onderdeel van het vast te stellen bestemmingsplan.

Het bestemmingsplan ‘Fluvium Zuid A’ maakt de realisatie van een maatschappelijk-religieuze
voorziening mogelijk. Ondergeschikt én uitsluitend ten dienste aan een maatschappelijk-religieuze
voorziening zijn een aantal functies mogelijk. Het gaat dan om een bibliotheek, kantoor, mortuarium,
leslokalen voor cultureel en religieus onderwijs, niet zijnde regulier onderwijs en detailhandel en
dienstverlenend bedrijf met een gezamenlijk vloeroppervlak van maximaal 100 m 2. Deze functies zijn
onderdeel van de maatschappelijke-religieuze voorziening en zijn op die wijze meegenomen in de
berekening en daaropvolgende analyse.

2.1.2 Parkeren
De berekende parkeervraag is gebaseerd op de parkeernormen, zoals deze zijn opgesteld door de
gemeente Arnhem in haar beleidsregels parkeren Arnhem 2022. Voor het berekenen van de
benodigde parkeerruimte bij de voorziene moskee wordt gebruik gemaakt van het kengetal van 0,15
parkeerplaatsen per zitplaats afkomstig uit deze beleidsregels. De norm past binnen de
uitgangspunten welke ook door CROW worden gehanteerd. De gemeente Arnhem is conform die
uitgangspunten ‘sterk stedelijk’. De locatie van de nieuwe voorziene moskee is gelegen in ‘schil
centrum’.

Op basis van de kengetallen uit CROW-publicatie 381, wordt voor een religiegebouw op deze locatie
een parkeerkencijfer van 0,1 tot 0,2 parkeerplaatsen per zitplaats aangehouden. Bij het vaststellen
van de ‘Beleidsregels parkeren Arnhem 2022’ is uitgegaan van een kengetal van 0,15


                                                                                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>parkeerplaatsen per zitplaats. Gelet op de CROW publicatie is een parkeerkencijfer van 0,15 per
zitplaats - dat in het midden van de bandbreedte van 0,1 tot 0,2 zit - niet onredelijk.

In totaal zijn er 52,5, afgerond 53, parkeerplaatsen nodig. Op het eigen terrein van de moskee is
ruimte voor 53 parkeerplaatsen. Het eigen terrein biedt daarmee voldoende parkeergelegenheid om
de parkeerdruk van een volle bezetting van de moskee in de normale situatie op te vangen.

Incidentele parkeerbehoefte
Wat betreft de gelijktijdige aanwezigheid van mensen in de moskee is in het bestemmingsplan in
artikel 4.3 onder c opgenomen dat in totaal maximaal 350 personen op het perceel aanwezig mogen
zijn. Dit is dus gezamenlijk in de moskee en de bijbehorende ondergeschikte functies. Uitzondering
hierop is dat gedurende twee dagen per kalenderjaar, maximaal 500 personen op het perceel
aanwezig mogen zijn (artikel 4.3 onder d). In de praktijk gaat het om de incidentele, druk bezochte
hoogtijdagen, zoals het Offerfeest en het Suikerfeest. Vanwege het incidentele karakter is niet reëel
om voor dergelijke piekmomenten te voorzien in parkeren op eigen terrein. Dit zou namelijk niet
getuigen van zorgvuldig ruimtegebruik. Voor deze piekmomenten kan worden uitgeweken naar de
parkeerplaatsen in de openbare ruimte. De parkeernorm is 0,15 per zitplaats. De incidentele (extra)
parkeerbehoefte is afgerond 23 parkeerplaatsen.

In het aanvullende verkeersonderzoek is de incidentele parkeerbehoefte nader onderbouwd. Uit deze
nadere onderbouwing blijkt dat er in de nabijheid van de moskee voldoende parkeerplaatsen
aanwezig zijn in de openbare ruimte voor het opvangen van de parkeervraag van de incidentele
pieksituaties. Sommige parkeerplaatsen zijn op enige loopafstand. Vanwege het incidentele karakter
is dit echter acceptabel.

Aanpassen regels parkeren
In het ontwerp bestemmingsplan zijn onder artikel 11 de regels voor het parkeren opgenomen. In de
periode tussen ontwerp en vaststelling is geconstateerd dat de regels voor het parkeren niet op de
juiste wijze zijn opgenomen in het ontwerp bestemmingsplan. Daarom wordt aan de gemeenteraad
voorgesteld om de regels voor het parkeren gewijzigd vast te stellen. In ‘Bijlage 1 Wijzigingenrapport’
behorende bij het raadsvoorstel is aangegeven welke wijzigingen er worden voorgesteld.

2.1.3 Verkeer
Uitgangspunten berekenen verkeersgeneratie
In het onderzoek is aangegeven hoe de verkeersgeneratie wordt berekend. Voor de berekening van
de verkeersgeneratie is gebruik gemaakt van de vuistregels en richtlijnen die zijn uitgegeven door het
CROW (Publicatie 381: Toekomstig bestendig parkeren - kencijfers parkeren en verkeersgeneratie,
12-2018). Voor een moskee zijn geen verkeersgeneratiegegevens bekend. Om die reden is gekeken
naar het verwachte aantal geparkeerde voertuigen. In het algemeen zullen deze getallen een goede
indicatie geven van de werkelijke verkeersgeneratie. In het onderzoek is aangegeven op welke wijze
het aantal geparkeerde voertuigen is onderbouwd. Zie hiervoor voorgaande paragraaf 2.1.1 over
parkeren.

Uitkomsten verkeersgeneratie
Voor het bepalen van de maximale toekomstige verkeersgeneratie wordt uitgegaan van het maximum
aantal geparkeerde voertuigen. Gezien in de regels van het bestemmingsplan is vastgelegd dat er,
met uitzondering van twee dagen per kalenderjaar, maximaal 350 personen tegelijkertijd op het



                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>perceel aanwezig mogen zijn, (zie artikel 4.3 onder c) is het maximum aantal geparkeerde voertuigen
afgerond 53 (350 bezoekers x 0,15 parkeernorm).

Voor het bepalen van de maximale toekomstige verkeersgeneratie is gekeken naar de piekbelasting
tijdens het vrijdagmiddaggebed rond 17:00 uur. Uitgangspunt is dat alle 53 parkeerplaatsen bezet zijn.
Er van uitgaande dat deze voertuigen binnen hetzelfde uur arriveren en vertrekken levert dit een
verkeersgeneratie op van 106 verkeersbewegingen (53 maal 2). Uit het aanvullende
verkeersonderzoek blijkt dat deze toename past binnen de huidige capaciteit van het wegvak van de
Van Oldenbarneveldstraat, het kruispunt met de Jacob van Deventerstraat en het kruispunt
Westervoortsedijk – Van Oldenbarneveldstraat.



2.2 Stedenbouwkundige aspecten
Door Palmbout Urban Landscapes is in april 2012 het stedenbouwkundig ontwerp ‘Arnhem Centrum
Oost’ opgesteld. Dit stedenbouwkundig ontwerp is opgesteld om sturing te geven aan de
herontwikkeling van Fluvium en Rijnwijk zodat deze gebieden omgevormd kunnen worden tot een
aantrekkelijk stedelijk woongebied. Dit stedenbouwkundig ontwerp is geen onderdeel van het thans
voorliggende ontwerpbestemmingsplan.

Benadrukt wordt dat het stedenbouwkundig ontwerp is opgesteld om sturing te geven aan de
woningbouw in het gebied. De gronden die onderdeel zijn van voorliggend ontwerpbestemmingsplan
hebben thans de bestemming ‘bedrijventerrein’. Het stedenbouwkundig ontwerp is dan ook niet
slechts beperkt van toepassing op deze gronden.

Vanwege het ontbreken van duidelijke richtlijnen voor Fluvium Zuid, is in mei 2020 een
Ambitiedocument Fluvium Zuid opgesteld met stedenbouwkundige randvoorwaarden,
beeldkwaliteitseisen en andere ambities voor de nog te ontwikkelen kavels in Fluvium Zuid. Het
ambitiedocument is een ambtelijk document dat een aanvulling vormt op het stedenbouwkundig
ontwerp en geeft richting aan de kopers en architecten, die de kavels op Fluvium Zuid gaan
ontwikkelen. In het Ambitiedocument worden verschillende aspecten voor de te ontwikkelen kavels
benoemd: waaronder wandbebouwing langs de Westervoortsedijk, type materialisatie etc. Het
merendeel is overgenomen uit het stedenbouwkundig ontwerp maar verder aangescherpt. Het
Ambitiedocument is als bijlage gevoegd bij de reserveringsovereenkomsten voor de kavels A, B en C
en wordt gehanteerd bij de toetsing van de uitwerkingen voor de kavels.




                                                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3. Ingediende zienswijzen
3.1. Naam en adressen van de indieners zienswijzen

      Naam                        Straat/Postbus                 Postcode   Plaats
  1                                                                         Arnhem
  2                                                                         Arnhem
  3                                                                         Arnhem
  4 Stichting Westervoortsedijk   Westervoortsedijk 95A          6827 AW    Arnhem
    Via gemachtigde
    Vangoud Advocaten
  5 Drukkerij Leeflang BV         Van Oldenbarneveldstraat 116   6827 AP    Arnhem
  6 Platform voor Religie en                                                Arnhem
    Levensbeschouwingen
    Gelderland Midden




                                                                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>3.2 Overzicht ingediende zienswijzen en reactie gemeente

                Gronden                                                     Reactie gemeente
Zienswijze #1
1.              Een zeer klein percentage van de inwoners van het Nieuwe    De betreffende moskee wordt ter plaatse gerealiseerd omdat
                Kaderkwartier is Moslim. In een andere wijk een moskee      de huidige vestiging van de Ayasofya moskee aan de
                realiseren is milieuvriendelijker gezien de hoeveelheid     Sonsbeeksingel in Arnhem niet meer voldoet aan de eisen
                autoverkeer die het met zich meebrengt.                     van de organisatie, onder meer omdat die locatie een te
                                                                            beperkte capaciteit heeft. Er zijn verschillende locaties
                                                                            onderzocht, telkens met een negatief resultaat. Het betreffen
                                                                            locaties die door de gemeente Arnhem zijn aangedragen en
                                                                            locaties die te koop zijn aangeboden via bijvoorbeeld Funda.
                                                                            De locaties bleken om diverse redenen niet
                                                                            haalbaar/realistisch.

                                                                            Uiteindelijk is de keuze gevallen op de voorliggende locatie.
                                                                            Deze locatie is goed bereikbaar, voldoet aan de grootte, is
                                                                            gelegen richting het zuidoosten en voorziet in voldoende
                                                                            parkeergelegenheid op het eigen terrein. Verder is van
                                                                            belang dat de te realiseren moskee in een gebied ligt dat
                                                                            volop in ontwikkeling is. Zowel in Cobercokwartier als
                                                                            Havenmeesterkwartier worden woningen gerealiseerd. Het is
                                                                            hierbij nog niet te zeggen welke mensen met welke
                                                                            geloofsovertuiging hier komen te wonen.
2.              Parkeren is een probleem als beide moskeeën dienst          Het voornemen voorziet in het realiseren van één moskee.
                hebben. Er is geen parkeerberekening voor twee moskeeën     Uit het aanvullend verkeersonderzoek blijkt dat de moskee
                aangeleverd.                                                op eigen terrein in de parkeerbehoefte kan voorzien. De
                                                                            parkeersituatie voor de al bestaande moskee is hiervoor niet
                                                                            relevant. Zie verder paragraaf 2.1.2 van de zienswijzenota.

3               In de specifieke gebruiksregels staat een bronsterkte van   In de specifieke gebruiksregels voor de gronden waarop de
                maximaal 107 dB. In het akoestisch onderzoek                moskee gesitueerd is (artikel 4.3 onder b1) is inderdaad een
                industrielawaai is gerekend met 70 dB. De 107 dB is dus     maximaal bronvermogen bepaald van 107 dB voor (kort
                niet onderzocht.                                            samengevat) oproepen tot het belijden van godsdienst of
                                                                            levensovertuiging.




                                                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                   Het akoestisch onderzoek industrielawaai is op een aantal
                                                                   punten aangevuld en aangepast ten opzichte van het
                                                                   ontwerp bestemmingsplan. Bij het vast te stellen
                                                                   bestemmingsplan is dit aangepaste en aangevulde
                                                                   onderzoek bijgevoegd. Het gaat om het onderzoek
                                                                   ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai Stokerstraat/Jacob
                                                                   van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19 oktober 2022, met
                                                                   kenmerk 15049.004, versienummer D4 opgesteld door
                                                                   Econsultancy.

                                                                   In tabel 3.2 op pagina 7 van dit aangepaste onderzoek is
                                                                   uiteengezet dat voor wat betreft de minaret uitgegaan is van
                                                                   een bronvermogen van 107 dB. Vervolgens is in het
                                                                   akoestisch onderzoek geconcludeerd dat met dit
                                                                   bronvermogen wordt voldaan aan de normen voor het
                                                                   langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en het maximale
                                                                   geluidsniveau op de gevel van de woningen zoals bepaald in
                                                                   artikel 2.17 lid 1 aanhef en onder a van het Activiteitenbesluit.
                                                                   In het aangepaste en aanvullende akoestisch onderzoek is
                                                                   dus wel gerekend met een bronvermogen van 107 dB voor
                                                                   wat betreft de minaret.

4.   In het akoestisch onderzoek industrielawaai is in bijlage 1   De afbeelding in de bijlage van het akoestisch onderzoek is
     een afbeelding opgenomen van de toekomstige                   een verouderde afbeelding en is per abuis opgenomen in het
     stedenbouwkundige massa van de moskee. Hierop zijn            onderzoek. In het aangepaste akoestisch onderzoek
     twee minaretten te zien. Volgens de regels is er maar één     ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai Stokerstraat/Jacob
     minaret mogelijk. In het onderzoek is blijkbaar uitgegaan     van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19 oktober 2022, met
     van twee minaretten en dus onjuist.                           kenmerk 15049.004, versienummer D4 opgesteld door
                                                                   Econsultancy is de afbeelding niet meer opgenomen.

                                                                   Conform de verbeelding mag ter plaatse van de
                                                                   bouwaanduiding specifiek bouwaanduiding – 1 één minaret
                                                                   worden gebouwd. Afbeelding 3.1 in de toelichting geeft een
                                                                   eerste opzet van de massa toekomstige moskee met één
                                                                   minaret.

5.   De nieuwe woningbouw is niet meegenomen in de                 De nieuwe woningbouw is in het model meegenomen. Zie
     modellering. Wel zijn hogere waarden dan 107 dB en meer       hiervoor paragraaf 3.3 en bijlage 2 van het aangepaste
                                                                   akoestisch onderzoek ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai

                                                                                                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                 nachtelijk geluid meegenomen. Is dit een opmaat voor meer      Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19
                 hinder? Liggen er meer uitbreidingsplannen?                    oktober 2022, met kenmerk 15049.004, versienummer D4
                                                                                opgesteld door Econsultancy Het bestemmingsplan maakt
                                                                                niet meer mogelijk dan de moskee en de bijbehorende
                                                                                ondergeschikte functies. Er is dan ook geen sprake van meer
                                                                                hinder of verdere uitbreidingsplannen. Indien er sprake zou
                                                                                zijn van andere ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving die
                                                                                niet binnen het bestemmingsplan past, dan dient hier een
                                                                                nieuwe planologische procedure voor doorlopen te worden.
                                                                                In die procedure kan eventuele hinder aan de orde worden
                                                                                gesteld.

6.               De gemeente moet aanvullende eisen aan het mortuarium          Het mortuarium dient te voldoen aan de geldende specifieke
                 stellen.                                                       wet- en regelgeving. Extra eisen in het bestemmingsplan
                                                                                stellen wordt niet noodzakelijk geacht.
7.               Toestaan ochtendvroeg geluid minaret is onnodig                De periode dat er geluid in de minaret geproduceerd mag
                                                                                worden (tussen 7.00 en 19.00 uur) sluit aan bij de dagperiode
                                                                                zoals volgend uit het Activiteitenbesluit. De hoeveelheid
                                                                                geluid die hierbij geproduceerd mag worden past eveneens
                                                                                binnen de normen die het Activiteitenbesluit stelt. Een
                                                                                verdere inperking van de periode waarop het geluid
                                                                                geproduceerd mag worden is dan ook niet aan de orde.

Zienswijze #2    Zienswijze identiek aan zienswijze 1                           Zie beantwoording zienswijze 1

Zienswijze # 3
1.               Er is onvoldoende met de buurt gecommuniceerd over de          Er is in de afgelopen 1,5-2 jaar op verschillende manieren
                 planvorming. Er is eenmalig een online bijeenkomst             gecommuniceerd met de buurt en andere belanghebbenden,
                 georganiseerd. Vervolgens is het lang stil geweest, tot er     namelijk via: nieuwsbrieven (naar omwonenden, omliggende
                 opeens een bestemmingsplan ter inzage wordt gelegd. Er is      bedrijven en kopers van woningen in het
                 geen         goed      planproces        gevolgd.       Een    Gashouderskwartier), webpagina op de gemeentesite,
                 ontwerpbestemmingsplan is een zeer vergaande stap in de        persberichten en bericht in de wijkkrant. Er zijn verschillende
                 juridische procedure en geeft bovendien alleen inzicht in de   momenten voor online overleg geweest en daarnaast heeft
                 ruimtelijk relevante zaken. Andere zaken blijven hierdoor      de moskee enkele keren een uitnodiging gestuurd voor een
                 onduidelijk. De zienswijze dient opgevat te worden als een     bezoek aan de huidige moskee om te laten zien welke
                 reactie op andere, mogelijk hierna, volgende planproducten     activiteiten zij zoal verrichten. Daarnaast zijn er aparte
                 en besluiten.                                                  gesprekken gevoerd met de StaB en de Oka en heeft een
                                                                                speciaal daarvoor aangestelde omgevingsmanager vele

                                                                                                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                      individuele gesprekken gevoerd met mensen die vragen
                                                                      hadden (gemaild, gebeld of live gesprek).

                                                                      Ook in de komende fasen, o.a. bij de uitwerking van het plan,
                                                                      zal regelmatig met alle belanghebbenden worden
                                                                      gecommuniceerd door gemeente en/of de initiatiefnemer.
                                                                      Wat betreft zienswijzen op verdere besluiten, geldt dat
                                                                      hiervoor in de daarvoor bestemde procedures ruimte voor is.
                                                                      Wel geldt dat de zienswijze in de daarvoor bestemde termijn
                                                                      ingediend dient te worden. De nu ingediende zienswijze geldt
                                                                      dus niet automatisch als zienswijze op eventuele andere
                                                                      besluiten die voor het realiseren van de moskee genomen
                                                                      dienen te worden.

2a.   Er is geen rekening gehouden met het feit dat geluid op 6       Het gebouw aan de Stokerstraat hoek Westervoortsedijk
      meter hoogte gemakkelijk over een gebouw van 9 meter            heeft op basis van het bestemmingsplan een hoogte van
      heen gaat.                                                      maximaal 20 meter. Dit zijn de toetspunten 17-21 uit het
                                                                      akoestisch onderzoek industrielawaai. De rest van de
                                                                      Stokerstraat heeft op basis van het bestemmingsplan een
                                                                      hoogte van maximaal 9 meter. Dit zijn de toetspunten 01-16
                                                                      uit het akoestisch onderzoek industrielawaai. Zoals uit het
                                                                      akoestisch onderzoek industrielawaai volgt is er gerekend op
                                                                      zowel een hoogte van 1,5 meter als op een hoogte van 5
                                                                      meter en voor het gebouw van 20 meter is op zowel 1,5, 4,5,
                                                                      7,5, 10,5 13,5 en 16,5 meter een berekening uitgevoerd.

2b.   In het akoestisch onderzoek is uitgegaan van een aantal         De minaret is als geluidsbron in het rekenmodel
      punten op de gevel die geluid geven, zoals koelinstallaties.    meegenomen, zie puntbron 6 op figuur 3.3 pagina 7 en op
      De geluidsinstallaties van de minaret lijkt hierin              pagina 5 van bijlage 2 van het aangepaste akoestisch
      meegenomen als geluidsbron in figuur 3.3. Er is dus een fout    onderzoek ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai
      gemaakt in het geluidsonderzoek.                                Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19
                                                                      oktober 2022, met kenmerk 15049.004, versienummer D4
                                                                      opgesteld door Econsultancy. Dit is conform de op basis van
                                                                      de planregels toegestane situering. De geluidsbronnen van
                                                                      het gebouw zijn op de gevel van het gebouw gesitueerd om
                                                                      de worst-case situering in kaart te brengen.
2c.   In de planregels staat dat de bron van het geluid is begrensd   In paragraaf 4.4.2 van de toelichting en het akoestisch
      op 107 dB. Deze grens is niet gemotiveerd. De grens kan         onderzoek industrielawaai is gemotiveerd waarom de
      ook lager, op een aanvaardbaar niveau in een stille woonwijk    geluidssterkte van de minaret is gemaximeerd op 107 dB.

                                                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      worden begrensd. Het RIVM adviseert in discotheken het         Uiteengezet is dat, gelet op de vrijheid van godsdienst, geen
      geluid niet harder te zetten dan 102 dB.                       geluidsnormen van toepassing zijn voor oproepen tot belijden
                                                                     van godsdienst of levensovertuiging. Voorts is uiteengezet
                                                                     dat gekozen is om aansluiting te zoeken bij de normen voor
                                                                     het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en het maximale
                                                                     geluidsniveau op de gevel van de woningen zoals bepaald in
                                                                     artikel 2.17 lid 1 aanhef en onder a van het Activiteitenbesluit.

                                                                     Het aangepaste akoestisch onderzoek ‘Akoestisch
                                                                     onderzoek industrielawaai Stokerstraat/Jacob van
                                                                     Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19 oktober 2022, met
                                                                     kenmerk 15049.004, versienummer D4 opgesteld door
                                                                     Econsultancy. laat zien dat bij een bronvermogen van
                                                                     maximaal 107 dB wordt voldaan aan de normen voor het
                                                                     langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en het maximale
                                                                     geluidsniveau op de gevel van de woningen zoals bepaald in
                                                                     artikel 2.17 lid 1 aanhef en onder a van het Activiteitenbesluit.

2d.   Onduidelijk is hoe met de geluidsreflectie is omgegaan. Uit    Ten aanzien van reflectie is rekening gehouden met de
      ervaring blijkt dat wanneer ten westen van deze buurt geluid   voorschriften uit de Handleiding meten en rekenen
      wordt geproduceerd zoals met koningsdag, dit geluid sterk      Industrielawaai 1999 (industrielawaai) en Reken- en
      weerkaatst tegen het gebouw ‘de transformatie’ en de haaks     meetvoorschrift geluid 2012 (wegverkeerslawaai). Hier zijn
      daarop staande appartementen. Hier lijkt geen rekening mee     de geldende reken- en meetvoorschriften in opgenomen. Er
      te zijn gehouden.                                              wordt hierbij standaard gerekend met een reflectiefactor van
                                                                     0,8. Alleen in bijzondere gevallen, dient hiervan afgeweken te
                                                                     worden. Daar is in dit geval geen sprake van. Naast het
                                                                     nieuwe gebouw, wordt ook rekening gehouden met reflectie
                                                                     van bestaande bebouwing in de omgeving. Ook hier geldt
                                                                     een standaardreflectiefactor van 0,8, waarbij er eveneens
                                                                     geen redenen zijn om hiervan af te wijken.


2e.   Er wordt gerekend met de normen van een gemengd gebied,        In paragraaf 2.1 van het aangepaste akoestisch onderzoek
      terwijl er sprake is van een rustige woonwijk. Zeker nu er     ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai Stokerstraat/Jacob
      plannen zijn dat de belangrijkste geluidsproducent, Van        van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19 oktober 2022, met
      Houtum Recycling, over enkele jaren vertrekt.                  kenmerk 15049.004, versienummer D4 opgesteld door
                                                                     Econsultancy, is uiteengezet waarom sprake is van een
                                                                     ‘gemengd gebied’. Rondom het plangebied bevinden zich
                                                                     voornamelijk gronden waaraan bedrijfsbestemmingen zijn

                                                                                                                                         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                      toegekend. Ten noorden van het plangebied zijn gronden
                                                                      met een woonbestemming gelegen. Gelet hierop is sprake
                                                                      van een sterke functiemenging en derhalve van een
                                                                      ‘gemengd gebied’.

3a.   Onduidelijk is of er rekening is gehouden met de regionale      In paragraaf 2.1.3 van deze zienswijzenota wordt deze
      functie van de moskee. Er wordt gesteld dat de moskee een       zienswijze beantwoord.
      lager aantal verkeerbewegingen genereert dan de eerder
      toegestane functie. Het effect van een moskee op zijn
      omgeving is wel wezenlijk anders dan een bedrijf. Bij een
      moskee mag er worden verondersteld dat de
      verkeersbewegingen piekmomenten zullen betreffen. Dat is
      een heel ander effect dan een bedrijf dat gedurende een hele
      dag verkeer aan trekt.
3b.   Voor de parkeervoorzieningen wordt uitgegaan van circa 350      Het geluidsonderzoek heeft als doel de akoestische gevolgen
      bezoekers op een vrijdag en een norm van 0,15 voor een          van de voorgenomen ontwikkeling in kaart te brengen, niet
      religiegebouw. In het geluidsonderzoek uitgegaan van 370        de uiteindelijke verkeersgeneratie of het aantal bezoekers in
      bezoekers op een vrijdag. Het totaal aantal bezoekers dat op    kaart te brengen. Hierbij worden aannames gedaan. In dit
      zo’n dag aanwezig is dus volstrekt onduidelijk.                 geval is met meer bezoekers in het akoestisch onderzoek
                                                                      gerekend. Uit de resultaten blijkt dat er dan nog altijd sprake
                                                                      is van een akoestisch aanvaardbare situatie. De enkele
                                                                      omstandigheid dat in het akoestisch onderzoek is gerekend
                                                                      met de aanwezigheid van meer personen, laat onverlet dat
                                                                      op de gronden die zijn bestemd als ‘Maatschappelijk’
                                                                      maximaal 350 personen aanwezig mogen zijn (zie artikel 4.3
                                                                      onder c).
3c.   Onduidelijk is in welke ruimtes de 350 mensen aanwezig zijn.    In artikel 4.3 onder c van de planregels is bepaald dat ter
      Want er zijn niet alleen gebedsruimtes maar ook een             plaatse van de gronden met de bestemming
      feestzaal, klaslokalen en detailhandel. Het kan dus goed zijn   ‘Maatschappelijk’ maximaal 350 personen tegelijk aanwezig
      dat er tegelijk gebruik wordt gemaakt van de leslokalen en      mogen zijn. Gelet hierop is geborgd dat er op die gronden,
      de bijeenkomst zaal. Dit kan betekenen dat er veel meer         waarop dus tevens de moskee is voorzien, in totaal maximaal
      mensen aanwezig zijn. Voor het gebruik van elk van deze         350 personen tegelijkertijd aanwezig mogen zijn. De
      functies heeft de gemeente weer aparte parkeernormen.           verdeling over de betreffende ruimtes binnen de moskee is
      Deze zijn niet toegepast op deze locatie.                       daarbij niet relevant. Blijken er toch meer dan 350 personen
                                                                      aanwezig te zijn op het terrein van de moskee (ongeacht de
                                                                      verdeling over de betreffende ruimtes), dan handelt de
                                                                      moskee in strijd met het bestemmingsplan en kan
                                                                      handhavend opgetreden worden.


                                                                                                                                        12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                      Opgemerkt wordt dat op grond van artikel 4.3 onder d van de
                                                                      planregels gedurende twee dagen per kalenderjaar maximaal
                                                                      500 personen tegelijkertijd in de moskee aanwezig mogen
                                                                      zijn op het terrein van de moskee. De door reclamant
                                                                      genoemde verdeling over de betreffende ruimten is daarbij
                                                                      niet relevant.
3d.   In Beleidsregels voor toepassing van artikel 2.5.30 van de      De zienswijze was aanleiding om aanvullend
      Bouwverordening gemeente Arnhem 2003 staat dat                  verkeersonderzoek te doen. Dit aanvullend
      “Uitgangspunt van artikel 2.5.30 is dat de aanvrager van een    verkeeronderzoek ‘Verkeersonderzoek Arnhem Ayasofya
      bouwvergunning er alles aan doet om de parkeereis op eigen      Moskee Westervoortsedijk’ met kenmerk P222383 en datum
      terrein te realiseren”. Niet is onderbouwd waarom de            25 oktober 2022 is als bijlage bij de toelichting onderdeel van
      gemeente in haar eigen beleid                 aangeeft    dat   het vast te stellen bestemmingsplan.
      parkeervoorzieningen op eigen terrein moeten worden
      gerealiseerd en voor de moskee een uitzondering wordt           In paragraaf 2.1.2 van deze zienswijzenota wordt deze
      gemaakt door 33 parkeerplekken op straat toe te schrijven       zienswijze behandeld.
      aan de moskee. Temeer omdat op piekmomenten er een
      toename van het aantal bezoekers is met 42%. Er wordt           Gelet hierop is de beleidsregel omtrent parkeren gekoppeld
      daarom bezwaar gemaakt tegen het ‘toewijzen van 33              aan een algemene bouwregel. In het kader van de aanvraag
      parkeerplekken op straat’ aan de moskee.                        om een omgevingsvergunning voor de activiteit ‘bouwen’ (ex.
                                                                      artikel 2.1 lid 1 aanhef en onder a van de Wabo) wordt
                                                                      getoetst of er wordt voorzien in voldoende
                                                                      parkeergelegenheid. Wat verstaan moet worden onder
                                                                      ‘voldoende parkeergelegenheid’ volgt uit de (dynamische)
                                                                      beleidsregel.


3e.   Onduidelijk is welk betaald parkeren regime hier gaat gelden.   Een bestemmingsplan is niet de plek om vast te leggen hoe
      Hier moet tenminste het betaald parkeren regime van 9-18        het betaald parkeren ingevuld gaat worden en hoe de
      uur op straat worden ingevoerd zodat parkeren op eigen          monitoring hiervan plaatsvindt. Hetzelfde geldt voor de
      terrein aantrekkelijk wordt. En ik verzoek zeer frequent        gevraagde monitoring. Beide zijn uitvoeringsaspecten die
      parkeeronderzoeken plaats te laten vinden zodat gemonitord      buiten het bestemmingsplankader vallen.
      wordt of de parkeervoorziening en het parkeergedrag niet
      ten koste gaat van de leefbaarheid in de buurt.

4a.   Veel van de bezoekers zullen van elders uit Arnhem en uit       In paragraaf 2.1.3 van deze zienswijzennota wordt deze
      de regio komen en dus met de auto. Ontsluiting via de Van       zienswijze beantwoord.
      Oldenbarneveltstraat leidt over de gehele lengte van de Van
      Oldenbarneveltstraat tot een aanzienlijk piek in het
      verkeersaanbod. Aan de Van Oldenbarneveltstraat is ook de

                                                                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>      Al Fath moskee gevestigd wat nu de gebeds- en feestdagen
      al tot problematische verkeerssituatie en parkeersituaties
      leidt.
4b.   De kruising met het hoofdfietsverbinding op de Van                  In paragraaf 2.1.1 van deze zienswijzenota wordt deze
      Verschuerstraat en de rotonde met de Johan de Wittlaan              zienswijze beantwoord.
      leiden op dit moment al regelmatig tot files op de Van
      Oldenbarneveltstraat.
4c.   De Van Oldenbarneveltstraat is qua breedte niet berekend            In paragraaf 2.1.1 van deze zienswijzenota wordt deze
      op deze toename. Er is geen vrij liggend fietspad in het 50km       zienswijze beantwoord.
      gebied en het wegprofiel in het 30 km gebied is te smal voor
      twee passerende auto’s en twee fietsers.
5.    Ik maak bezwaar tegen het ontbreken van een                         Opgemerkt wordt dat er geen rechtsregel is die ertoe strekt
      stedenbouwkundige visie inclusief beeldkwaliteit plan voor          dat, in alle gevallen, een beeldkwaliteitsplan dan wel een
      de ontwikkeling van de moskee. Met het stedenbouwkundige            stedenbouwkundig plan moet worden opgesteld bij de
      plan van Palmbout Urban Landscape is met veel zorg een              vaststelling van een bestemmingsplan. Zie in dit kader tevens
      nieuw stuk stad vormgegeven. Aan de ontwikkeling van de             de uitspraak van de Afdeling van 4 september 2019
      moskee wordt nu niet de noodzakelijke zorg besteed. Er is           (ECLI:NL:RVS:2019:3056, r.o. 7.1).
      geen stedenbouwkundige visie in het plan opgenomen. Er
      wordt een gebouw vastgeplakt aan het einde van de                   Zoals uiteengezet in paragraaf 2.2 van deze zienswijze nota
      woonwijk zonder dat er een relatie wordt gelegd in vorm en          is, vanwege het ontbreken van duidelijke richtlijnen voor
      uiterlijk van dit gebouw met zijn omgeving.                         Fluvium Zuid, in mei 2020 een Ambitiedocument Fluvium
      Het stedenbouwkundig plan van Palmbout Urban Landscaps              Zuid opgesteld met stedenbouwkundige randvoorwaarden,
      voorziet in een centrale plek in de nieuwe buurt bij het pleintje   beeldkwaliteitseisen en andere ambities voor de nog te
      op de kruising van de Westervoortsedijk met de                      ontwikkelen kavels in Fluvium Zuid. Het ambitiedocument is
      Rietgrachtstraat en de Broekstraat. Een moskee moet dus             een ambtelijk document dat een aanvulling vormt op het
      opgaan in het bouwblok dat in het stedenbouwkundigplan              stedenbouwkundig ontwerp en geeft richting aan de kopers
      van Palmbout Urban Landscaps en geen onderscheidend                 en architecten, die de kavels op Fluvium Zuid gaan
      positie innemen in het gevelbeeld. Het is volstrekt onduidelijk     ontwikkelen. In het Ambitiedocument worden verschillende
      hoe dit wordt vormgegeven. Dit geldt tevens voor de minaret         aspecten voor de te ontwikkelen kavels benoemd: waaronder
      en de programmering.                                                wandbebouwing langs de Westervoortsedijk, type
                                                                          materialisatie etc. Het merendeel is overgenomen uit
                                                                          stedenbouwkundig ontwerp maar verder aangescherpt. Het
                                                                          Ambitiedocument is als bijlage gevoegd bij de
                                                                          reserveringsovereenkomsten voor de kavels A, B en C en
                                                                          wordt gehanteerd bij de toetsing van de uitwerkingen voor de
                                                                          kavels.
6a.   De wijk ligt tussen het centrum van Arnhem en                       Voorliggend bestemmingsplan voorziet uitsluitend in aan de
      winkelcentrum Lely in. Er is geen visie om van de                   moskee ondergeschikte en ten dienste daarvan staande
      Westervoortsedijk een winkelstraat te maken. Onduidelijk is

                                                                                                                                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                 daarom waarom er losse detailhandel in een                          detailhandel. Er is dan ook geen sprake van de vestiging van
                 maatschappelijke functie moet worden gevestigd. Het                 solitaire winkels.
                 vestigen van solitaire winkels is in strijd met uw detailhandels
                 beleid “detailhandelsvisie Arnhem 2016-2021”.
6b.              Door de ondernemers van Arnhem centrum streven een                  In punt 6a wordt deze zienswijze beantwoord.
                 compact centrum gebied door losse detailhandel toe te staan
                 draagt hier niet aan bij.
6c.              De beoogde supermarkt locatie op de hoek van de                     In punt 6a wordt deze zienswijze beantwoord.
                 Rietgrachtstraat met de Westervoortsedijk is inmiddels
                 ingevuld     met     een     gezondheidscentrum           waaruit
                 geconcludeerd mag worden dat het kennelijk niet
                 aantrekkelijk is om hier een detailhandel te realiseren.
6d.              Onduidelijk is daarom waarom er binnen het gebouw van een           In punt 6a wordt deze zienswijze beantwoord.
                 moskee, een maatschappelijke voorziening, detailhandel
                 vierkante meters noodzakelijk zijn. Het worden losstaande
                 winkels zonder relatie met hun omgeving. Dit zal in de
                 context van moskeeën in overwegend islamitische landen
                 anders zijn maar dat hangt dus samen met de
                 stedenbouwkundige opzet en plek van het gebouw in de
                 stad. Op de plek waar de moskee gepland staat is geen
                 sprake van een winkelstraat.


Zienswijze # 4
1.               De huidige bestemming van het perceel getuigt van een               De betreffende moskee wordt ter plaatse gerealiseerd omdat
                 goede ruimtelijke ordening. Er is sprake van een                    de huidige vestiging van de Ayasofya moskee aan de
                 bestemming voor bedrijven tot en met milieucategorie 2.             Sonsbeeksingel in Arnhem niet meer voldoet aan de eisen
                 Deze (relatief lichte) bedrijvigheid verhoudt zich goed tot de      van de organisatie, onder meer omdat die locatie een te
                 aangrenzende woonbestemming, kantoorpanden en andere                beperkte capaciteit heeft. Er zijn verschillende locaties
                 bedrijfspercelen. Een bedrijfsbestemming is niet                    onderzocht, telkens met een negatief resultaat. Het betreffen
                 geluidsgevoelig en is ook geen kwetsbaar object en                  locaties die door de gemeente Arnhem zijn aangedragen en
                 daarmee een ideale invulling van het plangebied.                    locaties die te koop zijn aangeboden via bijvoorbeeld Funda.
                 Daarnaast bestaat er een grote behoefte aan bedrijfskavels          De locaties bleken om diverse redenen niet
                 in de omgeving en is het aanbod nihil. Er zijn zelfs                haalbaar/realistisch.
                 meerdere concrete gegadigden om zich op deze kavel te
                 vestigen. De bestemmingsplan herziening is dan ook niet             Uiteindelijk is de keuze gevallen op de voorliggende locatie.
                 nodig en zelfs ongewenst.                                           Deze locatie is goed bereikbaar, voldoet aan de grootte, is
                                                                                     gelegen richting het zuidoosten en voorziet in voldoende
                                                                                     parkeergelegenheid op het eigen terrein.

                                                                                                                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                     Verder is de gemeente van mening dat een maatschappelijke
                                                                     functie zoals een moskee ruimtelijk en functioneel zeer
                                                                     wenselijk en passend is in een gebied dat in transitie is van
                                                                     bedrijventerrein naar een gebied waar steeds meer woningen
                                                                     worden gerealiseerd.

                                                                     Het nieuwe bestemmingsplan gaat niet in op de vraag of een
                                                                     nu toegestane functie passend is, maar of de nieuwe functie
                                                                     passend is en in overeenstemming is met een goede
                                                                     ruimtelijke ordening. In de toelichting van het
                                                                     bestemmingsplan wordt aangetoond dat er sprake is van een
                                                                     passende functie en dat het voornemen in overeenstemming
                                                                     is met een goede ruimtelijke ordening. Dat de huidige functie
                                                                     dat ook is, is hierbij niet relevant.

2.   Indien de raad van mening is dat een maatschappelijke           Het is vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak
     bestemming in overeenstemming is met een goede                  van de Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) dat de
     ruimtelijke ordening, dan dient het plangebied in ieder geval   gemeenteraad bij de vaststelling van een bestemmingsplan
     de dubbele bestemming ‘Maatschappelijk/Bedrijven’ te            beleidsruimte toekomt om bestemmingen aan te wijzen en
     krijgen, zodat het perceel in de toekomst ook alternatieve      met het oog hierop regels te geven. Zie in dit kader
     gebruiksmogelijkheden krijgt. In de collegenota van 16 juni     bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 20 april
     2020 wordt gesproken over een verruiming van de                 september 2022 (ECLI:NL:RVS:2022:1160, r.o. 4.)
     bestemming naar maatschappelijke doeleinden/ bedrijven.
     Als de bouw van de moskee geen doorgang vindt of als de         Er is gekozen om geen dubbelbestemming op de kavel te
     moskee op enig moment sluit, dan kan het perceel zonder         leggen omdat de Islamitische Unie daarmee publiekrechtelijk
     ruimtelijke procedure in gebruik worden genomen voor            de mogelijkheid zou krijgen om (deels) een bedrijf te
     bedrijvigheid                                                   ontwikkelen en dat is niet wat beoogd is in de afspraken met
                                                                     de Islamitische Unie. Mocht de ontwikkeling van de moskee
                                                                     om welke reden dan ook niet doorgaan dan zal de grond niet
                                                                     geleverd worden en zal de gemeente op dat moment
                                                                     bekijken wat te doen. Mocht het zo zijn dat geconcludeerd
                                                                     wordt dat de functie van bedrijf het beste is, dan zal er
                                                                     opnieuw een bestemmingsplanherziening plaatsvinden en zal
                                                                     de gemeente de kavel aan de markt aanbieden.
3.   Het oostelijke centrumgebied is volop in ontwikkeling. Voor     Opgemerkt wordt dat er geen rechtsregel is de ertoe strekt
     de (woning)bouwplannen die hier zijn/worden gerealiseerd,       dat, in alle gevallen, een beeldkwaliteitsplan dan wel een
     werden in april 2012 zeer strikte stedenbouwkundige- en         stedenbouwkundig plan moet worden opgesteld bij de
     beeldkwaliteitseisen vastgesteld die nadien bij iedere          vaststelling van een bestemmingsplan. Zie in dit kader tevens

                                                                                                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>ontwikkeling ook strikt door de gemeente zijn toegepast.         de uitspraak van de Afdeling van 4 september 2019
Uitgangspunt voor dit deel van de Westervoortsedijk is een       (ECLI:NL:RVS:2019:3056, r.o. 7.1).
lanenstructuur met een beperkte bouwhoogte en zoveel
mogelijk aaneengesloten bebouwing en dichte hoeken.              Zoals uiteengezet in paragraaf 2.2 van deze zienswijze nota
Voor het specifieke kavel is zelfs een footprint en              is, vanwege het ontbreken van duidelijke richtlijnen voor
bebouwingsenveloppe opgesteld.                                   Fluvium Zuid, in mei 2020 een Ambitiedocument Fluvium
                                                                 Zuid opgesteld met stedenbouwkundige randvoorwaarden,
Het is in de ogen van de stichting evident dat de                beeldkwaliteitseisen en andere ambities voor de nog te
stedenbouwkundige structuur die de gemeente hier                 ontwikkelen kavels in Fluvium Zuid. Het ambitiedocument is
voorstaat bestaat uit gesloten gevelwanden langs de              een ambtelijk document dat een aanvulling vormt op het
nieuwe straat en de Westervoortsedijk met een besloten           stedenbouwkundig ontwerp en geeft richting aan de kopers
binnentuin met parkeeroplossing. In het thans ter inzage         en architecten, die de kavels op Fluvium Zuid gaan
gelegde ontwerpbestemmingsplan lijkt van die gedachte            ontwikkelen. In het Ambitiedocument worden verschillende
niets overgebleven.                                              aspecten voor de te ontwikkelen kavels benoemd: waaronder
                                                                 wandbebouwing langs de Westervoortsedijk, type
De stichting is van mening dat de gemeente zich als              materialisatie etc. Het merendeel is overgenomen uit
betrouwbare overheid dient te conformeren aan eerder             stedenbouwkundig ontwerp maar verder aangescherpt. Het
vastgestelde stedenbouwkundige en beeldkwaliteitskaders.         Ambitiedocument is als bijlage gevoegd bij de
Deze kaders hebben voor alle ontwikkelingen in de                reserveringsovereenkomsten voor de kavels A, B en C en
omgeving als strikte leidraad gegolden en kunnen niet            wordt gehanteerd bij de toetsing van de uitwerking voor de
ineens voor een op zichzelf staand initiatief volledig worden    kavels.
losgelaten.

Datzelfde geldt voor de materialisatie en uitstraling die voor
dit gebied altijd is nagestreefd. Er moest vanwege het van
oudsher industriële karakter van het gebied steeds sprake
zijn van robuuste vormgeving en materiaalgebruik, rode
gebakken stenen, hout, metaal, etc. In het onderhavige
bestemmingsplan blijkt op geen enkele wijze van de
voortzetting van die uitgezette lijn. Er is geen nieuw
beeldkwaliteitsplan opgesteld om de vormgeving van de
moskee te laten aansluiten op de omgeving. In een gebied
dat jaren lang met zulke strenge eisen zo zorgvuldig is
vormgegeven, dient op zijn minst deugdelijk te worden
gemotiveerd waarom dit kavel ineens alles wordt losgelaten
en bij wijze van spreken een 'welstandsvrije' situatie in het
leven wordt geroepen. De stichting hecht eraan dat
nieuwbouw op dit kavel, voor welke functie dan ook, zich
conformeert aan de uitgangspunten die ook voor de rest

                                                                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>      van het gebied gelden. In de ogen van de stichting ligt het
      dus voor de hand om een nieuwe beeldkwaliteitsparagraaf
      te schrijven waarin duidelijke eisen worden gesteld aan de
      inpassing en vormgeving van de nieuwbouw op deze
      locatie.

4.    Een groot zorgpunt is dat parkeerbehoefte als gevolg van        De zienswijze was aanleiding om aanvullend
      de nieuw te bouwen moskee ernstig wordt onderschat. Dit         verkeersonderzoek te doen. Dit aanvullend
      komt enerzijds door de gekozen normstelling van 0,15            verkeeronderzoek ‘Verkeersonderzoek Arnhem Ayasofya
      parkeerplaatsen per zitplaats uit het 18 jaar geleden           Moskee Westervoortsedijk’ met kenmerk P222383 en datum
      vastgestelde parkeerbeleid. Deze normstelling is gezien de      25 oktober 2022 is als bijlage bij de toelichting onderdeel van
      ligging van de moskee veel te laag. In vergelijkbare            het vast te stellen bestemmingsplan.
      gevallen elders in het land wordt een normstelling van 0,3
      (of hoger) gehanteerd. Daarnaast zit de onderschatting in       In paragraaf 2.1.2 van deze zienswijzenota wordt deze
      het feit dat ten onrechte geen realistische worst-case          zienswijze behandeld.
      berekening is gemaakt van de bezoekersaantallen, het
      autogebruik en de samenhang van de verschillende                Gelet hierop is de beleidsregel omtrent parkeren gekoppeld
      functies die tegelijkertijd in gebruik mogen zijn.              aan een algemene bouwregel. In het kader van de aanvraag
                                                                      om een omgevingsvergunning voor de activiteit ‘bouwen’ (ex.
      Tot slot wordt op de zogenaamde ‘bijzondere dagen’ die          artikel 2.1 lid 1 aanhef en onder a van de Wabo) wordt
      twee keer per jaar zijn toegestaan, een parkeerprobleem         getoetst of er wordt voorzien in voldoende
      afgewenteld op de omgeving. Hierbij is niet aangetoond dat      parkeergelegenheid. Wat verstaan moet worden onder
      daarvoor parkeercapaciteit bestaat. Een structureel twee        ‘voldoende parkeergelegenheid’ volgt uit de (dynamische)
      keer per jaar terugkerend knelpunt is niet incidenteel en kan   beleidsregel.
      in planologische zin niet worden genegeerd. Er dient
      derhalve te worden onderzocht of en zo ja hoe de                In het kader van de procedure omtrent de
      parkeerdruk in die situatie kan worden opgevangen. De           omgevingsvergunning voor de activiteit ‘bouwen’ kan ter
      stichting heeft dan ook ernstige twijfels bij de vraag of het   discussie gesteld worden of de normen uit de beleidsregel
      bouwplan voorziet in voldoende parkeergelegenheid.              volstaan. Nu deze beleidsregel geen onderdeel uitmaakt van
                                                                      dit bestemmingsplan, kan deze niet (inhoudelijk) ter discussie
                                                                      gesteld worden in de voorliggende planprocedure.

5a.   Vanwege de het hiervoor opgemerkte gebrek aan                   In punt 4 wordt deze zienswijze beantwoord.
      parkeerplaatsen en de onderschatting van de
      verkeersgeneratie zal het akoestisch onderzoek aangepast
      moeten worden.
5b.   Ten onrechte wordt in het akoestisch onderzoek                  Deze zienswijze heeft aanleiding gegeven om de
      industrielawaai aangenomen dat er geen maatwerk nodig is        gemeenteraad voor te stellen om het bestemmingsplan
      in verband met het overschrijden van de maximale                gewijzigd vast te stellen.

                                                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>      geluidsniveaus op de gevels van de nieuwe woningen
      vanwege het dichtslaan van portieren op het parkeerterrein.      Mede op dit punt is het akoestisch onderzoek aangepast en
      De maximale waarden uit het Activiteitenbesluit worden           aangevuld. In het aangepaste ‘Akoestisch onderzoek
      immers overschreden. Gelet op de reeds hoge                      industrielawaai Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te
      geluidsbelasting in het gebied, ligt het niet voor de hand dat   Arnhem’, d.d. 19 oktober 2022, met kenmerk 15049.004,
      verruimend maatwerk toegepast wordt. Dit betekend ook            versienummer D4 opgesteld door Econsultancy, is
      dat het bestemmingsplan moet voorzien in                         aangegeven dat er ter plaatse van het parkeerterrein een
      geluidreducerende maatregelen vanwege geluid van de              geluidscherm van 1,20 meter hoogte wordt gerealiseerd. Zie
      inrichting.                                                      hiervoor paragraaf 3.2 pagina 6 en paragraaf 3.3 en figuur
                                                                       3.3 pagina 8 van het akoestisch onderzoek.

                                                                       Uit het aangepaste ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai
                                                                       Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19
                                                                       oktober 2022, met kenmerk 15049.004, versienummer D4
                                                                       opgesteld door Econsultancy, blijkt dat indien een
                                                                       geluidscherm van 1,20 meter hoogte ter plaatse van enkele
                                                                       parkeerplekken gerealiseerd wordt, er
                                                                       sprake zal zijn van een goed woon- en leefklimaat.

                                                                       In ‘Bijlage 1 Wijzigingenrapport’ behorende bij het
                                                                       raadsvoorstel is aangegeven welke wijzigingen er worden
                                                                       voorgesteld.
5c.   Er heeft in het akoestisch onderzoek industrielawaai geen        De toetsing aan het beleidsplan geluid heeft plaatsgevonden
      toetsing plaatsgevonden aan het Arnhemse geluidsbeleid,          in de toelichting (paragraaf 4.4.2) bij het bestemmingsplan.
      waarin het ambitieniveau voor het gebied ‘redelijk rustig’ is.   Daar hoort de toetsing ook thuis. Het plangebied valt niet in
                                                                       het gebied redelijk rustig maar in het gebied stedelijke zone
                                                                       die getypeerd wordt als overwegend lawaaiig. Het
                                                                       ambitieniveau voor industrielawaai is 55 dB, dus ‘onrustig’.

5d.   Het bestemmingsplan voor de moskee zorgt voor                    De moskee met daarbij ondergeschikte en ten dienste van de
      beperkingen van de op het bedrijventerrein gevestigde            moskee toegestane leslokalen voor cultureel en religieus
      bedrijven. Er zijn namelijk leslokalen toegestaan, een           onderwijs, niet zijnde regulier onderwijs kwalificeert niet als
      school dus. Een school is een geluidgevoelig object. Er          een geluidgevoelig gebouw als bedoeld in artikel 1 van de
      vindt dus een overschrijding plaats van de wettelijke            Wgh gelezen in samenhang met artikel 1.2 van het Besluit
      voorkeurswaarde en daarvoor in geen hogere waarde                geluidhinder.
      vastgesteld. Ook blijkt uit de opgave van de initiatiefnemer
      dat er beoogd wordt een dienstwoning voor de imam te             Het is juist dat op grond van artikel 1.2 lid 1 aanhef en onder
      realiseren. Dit is eveneens een geluidgevoelig object en         a van het Besluit geluidhinder een onderwijsgebouw
      werkt beperkend voor de aanwezige bedrijven op het               kwalificeert als een ander geluidsgevoelig gebouw als

                                                                                                                                         19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                        nabijgelegen bedrijventerrein. Het gebruik voor bewoning    bedoeld in artikel 1 van de Wgh. Uit de Nota van Toelichting
                        dient voor alle duidelijkheid en ter voorkoming van een     volgt dat het bij een ‘onderwijsgebouw’ moet gaan om een
                        handhavingsdiscussie in de planregels worden uitgesloten.   gebouw bestemd voor regulier onderwijs. Hiervoor wordt
                                                                                    verwezen naar de volgende passage uit Nota van
                                                                                    Toelichting:

                                                                                            “Evenals voorheen gaat het bij een onderwijsgebouw om
                                                                                            een gebouw bestemd voor primair onderwijs, voortgezet
                                                                                            onderwijs, speciaal onderwijs, particulier onderwijs,
                                                                                            beroepsonderwijs, volwasseneneducatie of hoger en
                                                                                            universitair onderwijs. De delen van een onderwijsgebouw
                                                                                            die in een bestemmingsplan een andere bestemming
                                                                                            hebben gekregen dan leslokaal, theorielokaal of
                                                                                            theorievaklokaal worden niet aangemerkt als een deel van
                                                                                            het geluidsgevoelige gebouw. Bijvoorbeeld een
                                                                                            practicumruimte, een gymnastieklokaal of een
                                                                                            kantoorruimte die als zodanig is aangewezen in het
                                                                                            bestemmingsplan, valt niet onder de werking van dit
                                                                                            besluit. Als in het bestemmingsplan enkel het
                                                                                            onderwijsgebouw als geheel is genoemd en er geen aparte
                                                                                            bestemming is gegeven voor verschillende delen van het
                                                                                            gebouw, valt het onderwijsgebouw in zijn geheel onder de
                                                                                            werking van dit besluit. De wet kende een vergelijkbare
                                                                                            bepaling, namelijk dat delen van een gebouw die niet zijn
                                                                                            bestemd voor geluidsgevoelige onderwijsactiviteiten geen
                                                                                            deel uitmaken van een onderwijsgebouw.”. 1

                                                                                    In het bestemmingsplan is expliciet bepaald dat de leslokalen
                                                                                    niet bestemd zijn voor regulier onderwijs. Onder regulier
                                                                                    onderwijs moet volgens artikel 1.32 van de planregels het
                                                                                    volgende worden verstaan:

                                                                                            “Onder regulier onderwijs wordt het verstaan het
                                                                                            uitoefenen van (speciaal) basisonderwijs en voortgezet
                                                                                            (speciaal) onderwijs zoals bedoeld in de Wet op het
                                                                                            primair onderwijs, de Wet op het voorgezet onderwijs en
                                                                                            de Wet op de expertisecentra, zoals deze wetten luiden op
                                                                                            het moment van vaststelling van dit plan.”.




1   Staatsblad 2012, 164.

                                                                                                                                                        20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                        Gelet hierop is mogen de leslokalen niet gebruikt worden
                                                                        voor het uitoefenen van (speciaal) basisonderwijs en
                                                                        voortgezet (speciaal) onderwijs zoals bedoeld in de Wet op
                                                                        het primair onderwijs, de Wet op het voorgezet onderwijs en
                                                                        de Wet op de expertisecentra. Derhalve kwalificeert de
                                                                        moskee niet als een onderwijsgebouw en derhalve niet als
                                                                        een geluidgevoelig gebouw als bedoeld in artikel 1 van de
                                                                        Wgh gelezen in samenhang met artikel 1.2 van het Besluit
                                                                        geluidhinder.

                                                                        Verder wordt opgemerkt dat een dienstwoning voor de imam
                                                                        niet is toegestaan op grond van het bestemmingsplan.

5e.   Delen van gebouwen kunnen ook geluidgevoelig zijn. Dit            Zie de beantwoording van de zienswijze onder punt 5d. De
      volgt uit de definitie van verblijfsruimte in artikel 1.1 lid 1   moskee met daarbij ondergeschikte en ten dienste van de
      onder d van het Besluit geluidhinder. Het akoestisch              moskee toegestane leslokalen voor cultureel en religieus
      onderzoek wegverkeerslawaai redeneert alleen vanuit een           onderzoek, niet zijnde regulier onderwijs kwalificeert niet als
      goede ruimtelijke ordening voor de lokalen/leerlingen zelf        een geluidgevoelig gebouw als bedoeld in artikel 1 van de
      en beschouwt de situatie niet voor omliggende                     Wgh gelezen in samenhang met artikel 1.2 van het Besluit
      bedrijven/functies. Dit dient alsnog te gebeuren.                 geluidhinder.
5f.   De geluidsbelasting van industrielawaai,                          Deze zienswijze heeft aanleiding gegeven om het aspect
      wegverkeerslawaai en de moskee dient gecumuleerd                  cumulatie nader te onderbouwen. In het aangepaste
      beschouwd te worden. Zowel voor de woningen in de                 akoestisch onderzoek ‘Akoestisch onderzoek industrielawaai
      directe omgeving die gevolgen ondervinden van de nieuwe           Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 19
      bestemming, als voor de geluidgevoelige delen van de              oktober 2022, met kenmerk 15049.004, versienummer D4
      moskee zelf (de delen waar de vestiging van leslokalen niet       opgesteld door Econsultancy, heeft een toetsing van
      is uitgesloten). Dit is niet gebeurd.                             cumulatie plaats gevonden. Zie hiervoor paragraaf 4.3 pagina
                                                                        11 en 12 en bijlage 5 behorende bij het onderzoek.

                                                                        Hierbij merken wij op dat de leslokalen niet geluidsgevoelig
                                                                        zijn. Zie hiervoor de beantwoording van de zienswijze onder
                                                                        punt 5d.
6.    In de plantoelichting wordt geconcludeerd dat geen sprake         Deze zienswijze heeft aanleiding gegeven om de toelichting
      is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het       op dit punt nader te onderbouwen. Zie hiervoor paragraaf
      Besluit ruimtelijke ordening. Een onderbouwing op grond           3.4.2.2. van de toelichting van het vast te stellen
      van de ladder voor duurzame verstedelijking is dus in de          bestemmingsplan.
      ogen van de gemeente niet nodig. Deze conclusie lijkt
      mede te zijn gebaseerd op de conclusies over het verkeer-


                                                                                                                                          21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>      en parkeren en geluidhinder, waarmee de stichting het dus
      oneens is.

      Volgens de stichting is er wel sprake van een
      functiewijziging met een zodanige aard en omvang dat
      deze als nieuwe stedelijke ontwikkeling kwalificeert. De
      nieuwe bestemming kent een hele andere dynamiek, is
      gebiedsvreemd en zorgt voor knelpunten op
      piekmomenten. Er dient vanuit het oogpunt van een goede
      ruimtelijke ordening dus terdege zorgvuldig te worden
      onderzocht en onderbouwd of aan deze specifieke
      maatschappelijke bestemming in de voorgenomen omvang
      behoefte is. Dat is tot op heden nagelaten. Dat is des te
      meer verwonderlijk, omdat ten onrechte niet geborgd is dat
      deze bestemming op de oude locatie komt te vervallen,
      zodat de toevoeging aan maatschappelijke functies in
      planologisch opzicht nog groter is.

7.    Binnen het plangebied is vroeger een ernstige                  De ondergrond ter plaatse van de ernstige
      bodemverontreiniging gesaneerd. De kavel is voorzien van       bodemverontreiniging is gesaneerd. Er bestaat dan ook geen
      een leeflaag en is niet geschikt voor gevoelig gebruik. Er     risico voor de volksgezondheid.
      lijkt onvoldoende onderzoek te zijn gedaan naar de vraag of
      het gebruik van deze kavel ten behoeve van de moskee           Binnen het plangebied is daarnaast de gebiedsaanduiding
      vanuit milieuhygiënisch oogpunt mogelijk en gewenst is.        ‘Milieuzone – bodembeschermingsgebied 1’ opgenomen. Bij
      Aan een deel van het plangebied wordt in het nieuwe            graafwerkzaamheden onder de leeflaag is een saneringsplan
      bestemmingsplan de bestemming ‘Groen’ toegekend. Op            noodzakelijk en dient toestemming van de gemeente Arnhem
      dat perceelsgedeelte rust op grond van het vigerende           (als bevoegd gezag in het kader van de Wet bescherming)
      bestemmingsplan nog de bestemming ‘Verkeer’. Gebruik           worden verkregen.
      van gronden voor een groenbestemming dient te zijn
      afgestemd op de bodemgesteldheid, zodat geen risicovol
      gebruik van de grond wordt gemaakt.

8a.   Zoals uit het gemeentelijke beleidsplan externe veiligheid     De Westervoortsedijk (en de N325) ter hoogte van de
      volgt, geldt in Arnhem voor de Westervoortsedijk en de         planlocatie maken geen onderdeel van de aangewezen route
      N325 een plaatsgebonden risicocontour voor vervoer van         voor het transport van gevaarlijke stoffen waarvoor een 10-6
      gevaarlijke stoffen over de weg. Voor het centrum en de        PR contour geldt. Dit betekent dat dit geen belemmering voor
      stedelijke zone zijn overschrijdingen van de 10-6 contour op   de planlocatie vormt. De Westervoortsedijk is tot aan de
      grond van het beleidsplan niet acceptabel. De                  Driepoortenweg onderdeel van de route voor het transport
      plaatsgebonden risicocontour voor de Westervoortsedijk is      van gevaarlijke stoffen.

                                                                                                                                    22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>      blijkens de tekst van het beleidsplan 20 meter vanuit het
      hart van de weg. Geconcludeerd wordt dat de eerste 7
      meter van het moskeegebouw binnen de plaatsgebonden
      risicocontour zouden kunnen worden gerealiseerd, hetgeen
      niet in overeenstemming is met beleidsplan. Een eventuele
      afwijking van het beleidsplan is, voor zover mogelijk, niet
      gemotiveerd.
8b.   Op zeer korte afstand van het moskeegebouw ligt een             Het gasontvangststation valt onder de werking van het
      gasontvangststation met een capaciteit van ruimt 43.000         Activiteitenbesluit en niet onder het Besluit externe veiligheid
      m3. De situering van het bouwvlak voor het moskeegebouw         inrichtingen. Op grond van artikel 3.12 lid 6 van het
      valt weliswaar net buiten de plaatsgebonden risicocontour       Activiteitenbesluit geldt een vaste afstand van 25 meter ten
      van 25 meter, maar verondersteld mag worden dat er ook          opzichte van kwetsbare objecten. Deze afstandsnorm heeft
      voor dit gasontvangstation een groepsrisico geldt. In de        dwingende werking; hiervan kan niet worden afgeweken.
      Afdelingsjurisprudentie worden gasontvangstations in ieder      Vastgesteld wordt dat het bouwvlak voor het moskeegebouw
      geval betrokken bij het opstellen van een QRA.                  buiten de 25 meterzone valt. Dit betekent dat wordt voldaan
      Het groepsrisico van het gasontvangstation dient in             aan de afstandsnorm van artikel 3.12 lid 6 van het
      samenhang te worden beschouwd met overige                       Activiteitenbesluit. Nu voldaan wordt aan artikel 3.12 lid 6 van
      risicobronnen zoals het vervoer over water, spoor en BRZO       het Activiteitenbesluit is een onderzoek naar het groepsrisico
      inrichtingen op het industrieterrein. Een deugdelijke analyse   evenmin noodzakelijk.
      van het groepsrisico heeft niet plaatsgevonden. In het
      onderzoek naar externe veiligheid van Econsultancy wordt        Opgemerkt wordt dat in de jurisprudentie van de Afdeling
      in paragraaf 3.3 volstaan met de conclusie dat het gebouw       gasontvangststations soms worden betrokken bij het
      buiten de plaatsgebonden risicocontour uit het                  opstellen van een QRA. Blijkens de betreffende
      Activiteitenbesluit valt. Dit terwijl er sprake is van een      jurisprudentie wordt dit gedaan om te onderbouwen dat
      functiewijziging naar een gebruik voor grote groepen (deels     ondanks dat niet wordt voldaan aan de afstandsnorm van
      kwetsbare) personen.                                            artikel 3.12 lid 6 van het Activiteitenbesluit toch sprake is van
      Vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening kan       een aanvaardbaar woon- en leefklimaat omdat het
      niet met slechts een toets aan het plaatsgebonden risico        groepsrisico en het plaatsgebonden risico aanvaardbaar
      worden volstaan en dient een QRA te worden opgesteld            zouden zijn.
      met betrekking tot alle risico's. Dus zowel de
      gastransportleidingen, het wegvervoer gevaarlijke stoffen       De moskee valt alleen binnen de inventarisatieafstand voor
      als het gasontvangstation. Dit is behalve gelet op de grote     het groepsrisico van de ondergrondse aardgasleiding N559-
      groepen bezoekers in het gebouw tevens van belang omdat         11. Vandaar dat hiervoor alleen een groepsrisicoberekening
      vrijwel alle parkeerplaatsen ten behoeve van de bezoekers       is uitgevoerd.
      van de moskee zijn gesitueerd op het buitenterrein op nog
      veel kortere afstand van het gasontvangstation (zelfs
      binnen de pr-contour).




                                                                                                                                          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>8c.   Het onderzoek externe veiligheid van Econsultancy dat als     De zienswijze heeft aanleiding gegeven om aanvullend
      bijlage 4 bij de plantoelichting is gevoegd is behalve        onderzoek te doen. Dit aanvullend ‘Onderzoek Externe
      hetgeen hiervoor is aangevoerd over het                       Veiligheid Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te Arnhem’,
      gastontvangstation ook voor het overige niet op juiste        d.d. 17 juni 2022, met kenmerk 15049.003, versienummer D2
      uitgangspunten gebaseerd.                                     opgesteld door Econsultancy is als bijlage bij de toelichting
      Zo is bij het beschouwen van het groepsrisico ten onrechte    onderdeel van het vast te stellen bestemmingsplan.
      niet uitgegaan van een worst-case scenario van 500
      bezoekers die incidenteel zijn toegestaan. Er is zelfs niet   In het aanvullend onderzoek is uitgegaan van een ‘worst-
      uitgegaan van hetgeen regulier in de planregels is            case’ situatie. Het uitgangspunt is dat er zowel in de dag-,
      toegestaan (maximaal 350 personen tegelijk binnen de          avond- en nachtperiode zeven dagen per week 350 mensen
      bestemming 'Maatschappelijk'). Uitgegaan wordt van            aanwezig zijn in de moskee. En dat 2 maal per jaar in de
      maximaal 250 personen tegelijk door de weeks. Dat zijn        dag-, avond- en nachtperiode 500 mensen aanwezig zijn. Dit
      dus gelet op het bepaalde in planregel 4.3 zo'n 100           is immers toegestaan op grond van het bestemmingsplan.
      personen te weinig.
                                                                    Daarnaast is het aanvullende onderzoek niet alleen
      Daarnaast is ten onrechte gasleiding 2 met nummer N-559-      gebaseerd op de BAG maar ook op de nieuw te bouw
      23 niet beschouwd. Deze gasleiding ligt op een zodanige       woningen (maximum aantal wooneenheden 200) die mogelijk
      afstand van het plangebied dat in ieder geval een deel        zijn op basis van bestemmingsplan ‘Fluvium Midden –
      daarvan (het parkeerterrein) binnen inventarisatieafstand     Westervoortsedijk West’ (Gashouderskwartier). Het aantal
      valt. Ook het groepsrisico van deze leiding diende dus te     aanwezigen binnen dit bestemmingsplan is tevens
      worden beschouwd. De hogedruk gasleidingen lijken qua         meegenomen in de berekeningen.
      ligging sowieso niet goed beschouwd, omdat deze blijkens
      een inrichtingstekening van de gemeente op een veel           In het aanvullend ‘Onderzoek Externe Veiligheid
      kortere afstand van het plangebied zijn gelegen.              Stokerstraat/Jacob van Deventerstraat te Arnhem’, d.d. 17
                                                                    juni 2022, met kenmerk 15049.003, versienummer D2
      Tot slot is het onderzoek ten onrechte gebaseerd op de        opgesteld door Econsultancy is in het kader van het Besluit
      BAG en daarmee voor deze specifieke situatie op onjuiste      externe veiligheid buisleidingen (Bevb) een
      gegevens. Binnen het invloedsgebied van het groepsrisico      groepsrisicoberekening uitgevoerd. Dit geldt alleen als de
      wordt thans grootschalige woningbouw gerealiseerd. In         moskee binnen de inventarisatieafstand groepsrisico van de
      totaal gaat het om een kleine 190 nieuwe woningen. Deze       buisleiding ligt. Zoals in tabel 3.1 op pagina 5 van het externe
      woningen zijn momenteel in aanbouw en daar wonen thans        veiligheidsonderzoek aangegeven ligt de moskee niet binnen
      nog geen mensen, dus de BAG geeft geen juist beeld. Ten       de inventarisatie afstand van buisleiding N559-23. De
      tijde van de beoogde realisatie van het binnen het            inventarisatie afstand is 95 meter en de moskee komt op 97
      plangebied voorziene moskeegebouw zullen er veel meer         meter. Vandaar dat dit niet is meegenomen in de
      mensen wonen in dit gebied en zal het aantal aanwezigen       groepsrisicoberekening.
      en daarmee groepsrisico veel groter zijn. De kans is
      aanzienlijk dat de oriënterende waarde terdege wordt
      overschreden ten gevolge van de toevoeging van de
      moskee.

                                                                                                                                       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>9.   Het plan is blijkens de plantoelichting vooralsnog financieel   Voor de ontwikkeling van het totale plangebied Fluvium is
     niet uitvoerbaar. In paragraaf 5.5 van de plantoelichting       door de raad een grondexploitatie vastgesteld. Ter dekking
     staat weliswaar dat over de plankosten en eventuele             van het financiële tekort op de grondexploitatie heeft de raad
     planschade is gecontracteerd, maar tegelijkertijd staat         een voorziening getroffen. Kavel A maakt hier deel van uit.
     daarmee vast dat er geen volledig kostenverhaal                 Uitgangspunt is dat kavel A bouwrijp zal worden verkocht
     plaatsvindt. Dit roept bij de stichting de vraag op hoe deze    waarbij de grondprijs is gebaseerd op de grondprijzennota
     gang van zaken zich verhoudt tot de                             van de gemeente Arnhem. Daarmee wordt het risico op
     staatssteunregelgeving en het recente Didam-arrest van de       staatssteun voorkomen. Dit gebeurt overigens op gelijke
     Hoge Raad. De stichting krijgt dit graag toegelicht en          wijze als dat zou zijn gebeurd in het geval er sprake was van
     verneemt ook graag of de gemeenteraad in zal staan voor         een bedrijfskavel. De grondprijs voor een bedrijf of een
     het tekort op de grondexploitatie en of er van                  maatschappelijke functie is nagenoeg gelijk dus daarmee
     gemeentewege dus budget zal worden vastgesteld voor             wordt geen verlies geleden op de grond. De gemeentelijke
     deze verlieslatende grondexploitatie.                           plankosten worden zoals gebruikelijk gedekt uit de
                                                                     grondexploitatie alleen de extra kosten vanwege het wijzigen
     De algehele gang van zaken waarbij een kavel                    van de bestemming, komen voor rekening van de
     gemeentegrond met een bedrijfsbestemming (waaraan een           initiatiefnemer. Ook de eventuele planschade komt voor
     grote behoefte bestaat) niet voor een marktconforme prijs       rekening van de initiatiefnemer. Dit is vastgelegd in de
     wordt verkocht, maar de bestemming wordt gewijzigd in           reserveringsovereenkomst en zal overgenomen worden in de
     Maatschappelijk en deze gemeentegrond vervolgens wordt          nog te sluiten koopovereenkomst. Hiermee is het
     verkocht met verlies, roept bij de stichting de grootst         kostenverhaal voor de gemeente gedekt en is er geen sprake
     mogelijke vraagtekens op. Dit is in deze tijden niet uit te     van dat het plan financieel niet uitvoerbaar is.
     leggen.
                                                                     De gemeente is al vanaf februari 2018 in gesprek met de
                                                                     Islamitische Unie over kavel A. In augustus 2019 heeft de
                                                                     Islamitische Unie een formeel principeverzoek ingediend bij
                                                                     de gemeente voor de ontwikkeling van een moskee op kavel
                                                                     A in Fluvium Zuid. De gemeente heeft hiermee ingestemd
                                                                     met een collegebesluit in juni 2020 waarin besloten werd: om
                                                                     de ontwikkeling van een moskee in Fluvium Zuid voor te
                                                                     bereiden door middel van het opstellen van een
                                                                     reserveringsovereenkomst met de stichting NMOG. Op 21
                                                                     januari 2021 heeft de gemeente een
                                                                     reserveringsovereenkomst gesloten met de NMOG. De Hoge
                                                                     Raad heeft pas daarna, op 26 november 2021, uitspraak
                                                                     gedaan in het Didam-arrest.

                                                                     Op het moment van de uitspraak van de Hoge Raad was het
                                                                     voor de gemeente niet meer mogelijk om nog af te zien van

                                                                                                                                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                     het voornemen van verkoop van kavel A omdat de gemeente
                                                                     daarmee in strijd met het vertrouwensbeginsel en de
                                                                     gesloten reserveringsovereenkomst zou handelen. De
                                                                     gemeente is van mening dat het vertrouwensbeginsel hier
                                                                     voor het gelijkheidsbeginsel (Didam arrest) gaat. Dit is in
                                                                     recente rechtspraak bevestigd.
                                                                     (ECLI:NL:RBNHO:2022:9333)

10    Het voormalige gasfabriekterrein is tegen zeer hoge kosten     De gemeente heeft een aantal Efro subsidies ontvangen
      gesaneerd. Daarvoor is door de Provincie een (Europese)        onder andere ten behoeve van de revitalisering van
      subsidie verstrekt op basis van de subsidieregeling Vitaal     bedrijventerrein Het Broek (1999-2000) en herinrichting
      Gelderland. Die subsidie is mede aangewend voor                Westervoortsedijk (2008). Er is geen Europese subsidie
      verplaatsing van het gasontvangstation. Oogmerk voor           ontvangen voor de sanering van Fluvium-Zuid of het
      verstrekking van deze subsidie was om het gebied na            Gashouderskwartier (waar Volkshuisvesting gaat bouwen).
      sanering geschikt te maken voor wonen en werken.               De sanering van het hele gebied is afgerond in 2014. De
                                                                     instandhoudingsplicht van Efro subsidies geldt voor een
      De stichting vraagt zich af of er geen risico bestaat dat de   periode van 5 jaar. Dus die termijn is voor alle uitgevoerde en
      verstrekte subsidie moet worden terugbetaald, nu het           mogelijk gesubsidieerde werkzaamheden, verlopen. Er
      gebied dat met subsidie is gesaneerd bij nader inzien wordt    bestaat daarom geen risico dat ontvangen subsidiegelden
      gebruikt voor een ander doel dan wonen en werken en            teruggevorderd kunnen worden.
      verlieslatend wordt verkocht voor een maatschappelijke
      functie. Dit zou een nog grotere financiële strop betekenen
      voor de gemeente bovenop de reeds verlieslatende
      exploitatie. Dat risico bestaat niet als het gebied gewoon
      conform de bestemming wordt uitgegeven als bedrijfskavel.

      Graag ontvangt de stichting toelichting op de vraag of de
      verkoop van deze grond voor maatschappelijke doeleinden
      in overeenstemming is met de op 17 juni 2008 verleende
      subsidie. De stichting zal op dit punt ook aan Gedeputeerde
      Staten om een toelichting verzoeken.

11.   De stichting heeft er op basis van een via de Wob              Bij een ruimtelijke ontwikkeling dienen ruimtelijke afwegingen
      verkregen stukken kennis van genomen dat er ambtelijk          te worden gemaakt tussen verschillende functies en
      negatief is geadviseerd. Ook blijkt uit interne                belangen. Daarbij kunnen ambtelijke vakgroepen hierover
      mailcorrespondentie dat men ambtelijk het gevoel heeft         uiteraard van mening verschillen. Het college weegt alle
      'niet meer terug' te kunnen. Dat is vanzelfsprekend niet       meningen en dit heeft geleid tot deze keuze van het college.
      juist.                                                         Het is aan de raad of zij dit de juiste keuze vindt.


                                                                                                                                       26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                De gemeenteraad is uiteindelijk aan zet om te bepalen of       De gemeente (ambtelijk, college, raad) kijkt naast de
                de vestiging van en moskee met allerhande nevenfuncties        inhoudelijke afweging uiteraard ook naar de financiële
                op deze locatie in het algemeen belang is. Daarbij dienen      haalbaarheid. Er is geen sprake van een ‘verlieslatende
                uiteraard ruimtelijke argumenten te worden gewogen, maar       grondtransactie’ zoals wordt gesteld.
                daarbij speelt ook een rol of het plan maatschappelijk en
                financieel uitvoerbaar is. De gemeente is uiteraard niet
                verplicht om eerst een bestemmingsplan vast te stellen om
                daar bovenop ook nog een verlieslatende grondtransactie
                te verrichten. Dat zou de gemeente ook niet doen voor een
                private initiatiefnemer.

                Wat de stichting betreft roept het ontwerpbestemmingsplan
                zeer veel vragen op en dient er in dit stadium met name
                nog heel veel te worden onderzocht en onderbouwd. De
                stichting hoopt in de aankomende periode In ieder geval
                een antwoord te krijgen op haar vragen en zij hoopt uw
                gemeenteraad ervan te kunnen overtuigen dat het
                voorgenomen plan op deze locatie geen doorgang zou
                moeten vinden.


Zienswijze #5
1.              Het gebouw past niet in deze omgeving van woon- en             De gemeente is van mening dat een moskee (of andere
                industrieel gebied zoals de eerste opzet aangeeft in           levensbeschouwelijke functie) ruimtelijk en functioneel
                Hoofdstuk 3 Ruimtelijke- en programmatisch aspecten van        passend is in een gebied dat in transitie is van
                de ontwikkelingen.                                             bedrijventerrein naar een gemengd gebied waar steeds meer
                                                                               woningen worden gerealiseerd.

2.              Het wordt omschreven als een multicultureel gebouw             Laden en lossen ten behoeve van de moskee dient op eigen
                waarin allerlei activiteiten plaats vinden, waaronder          terrein plaats te vinden. Dit is in artikel 11.2 geregeld. Dit
                trouwerijen, cursussen, gebed en zelfs een mortuarium.         geldt ook voor andere, omliggende bedrijven. Dit is in artikel
                Trouwerijen in een industriële omgeving. Waar moeten wij       19.2 van bestemmingsplan ‘Fluvium Midden -
                als ondernemers dan rekening mee houden als er                 Westervoortsedijk West’ geregeld.
                bijvoorbeeld geladen en gelost moet worden? Dit geldt
                uiteraard ook voor een uitvaart vanaf de moskee, het kan       Bij het verkeersonderzoek is onderzocht of de afwikkeling
                niet zo zijn dat alles moet wijken voor deze activiteiten en   past binnen de bestaande infrastructuur. Dit blijkt het geval.
                de wegen te allen tijde vrijgehouden moeten worden voor
                doorgang van een trouw- of rouwstoet. Dit kan niet allemaal
                plaatsvinden door de Jan van Deventerstraat, onmogelijk.

                                                                                                                                                27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>3.              De minaret van 38 meter hoog, visueel niet gepast in deze         De oude schoorsteen in Coberco en de John Frostbrug
                omgeving, kijkend naar cultureel erfgoed zie ik de oude           zullen eyecatchers van Arnhem blijven. De te realiseren
                schoorsteen van de Coberco en de John Frostbrug liever            minaret doet hier geen afbreuk aan.
                als eyecatcher van Arnhem. De minaret is een visuele
                vervuiling in deze omgeving.

4.              Oproep tot gebed, wordt in eerste instantie omschreven als        In artikel 4.3 onder b3 is bepaald dat per week maximaal één
                zijnde elke vrijdagmiddag van 13.00 uur tot 15.00 uur,            keer per week gedurende 5 minuten mag worden
                alleen dat al is niet gepast in deze omgeving maar bij nader      opgeroepen tot gebed in de periode tussen 7.00 en 19.00
                onderzoek blijkt dat dit helemaal niet juist is want er wordt     uur. De bronsterkte is hierbij beperkt tot maximaal 107 dB,
                elke dag een oproep tot gebed gedaan, ongepast in een             waarmee aan de normen uit het Activiteitenbesluit wordt
                woon- en industrieel gebied                                       voldaan. Dit is aanvaardbaar in een woon- en industrieel
                                                                                  gebied.

5.              Bezoek met de auto. Er wordt omschreven dat er                    In paragraaf 2.1 van deze zienswijzenota wordt deze
                parkeergelegenheid is voor iets meer dan 50 voertuigen. Bij       zienswijze beantwoord.
                een gebed op vrijdag komen 300 bezoekers gemiddeld
                naar de moskee, stel, 4 personen in een auto dan hebben
                we het al over 75 voertuigen. Waar gaan de overige
                voertuigen parkeren, op de trottoirs of grasvelden of voor
                de inritten van bedrijven? Bij een feestelijke gelegenheid
                kunnen 600 bezoekers verwacht worden, waar gaan deze
                parkeren? Uiteraard zullen er bezoekers zijn die met
                andere vervoermiddelen komen maar u begrijpt best dat dit
                er niet al teveel zullen zijn. Mijn inziens is dat parkeren een
                groot probleem gaat worden temeer daar de Gemeente
                Arnhem de Van Oldenbarneveldtstraat over een tijdje
                betaald parkeren gaat maken evenals de
                Westervoortsedijk.

                In de tijd dat ik vergunning ging aanvragen voor de bouw
                van de drukkerij moest ik voldoen aan een X-aantal
                parkeerplaatsen op eigen terrein en daar was men heel
                strikt in, het kan toch niet zijn dat bij de komst van de
                moskee parkeren van voertuigen bestemd voor de moskee
                gedoogd wordt? Hoe zit dat, ik verwacht veel overlast.

Zienswijze #6

                                                                                                                                                 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>1.   Er komen ruimtes voor Koranonderwijs voor kinderen en         Het bestemmingsplan maakt ondergeschikte en uitsluitend
     voor activiteiten bedoeld voor de wijk. We geven graag mee    ten dienste van de moskee leslokalen, voor cultureel en
     om ook onderwijs aan te bieden voor volwassenen. Zo           religieus onderwijs, niet zijnde regulier onderwijs, mogelijk.
     ontstaat er een inclusieve leeromgeving voor iedereen.        Het bestemmingsplan bepaalt niet voor welke doelgroepen
                                                                   de leslokalen worden gebruikt. Het staat de toekomstige
                                                                   gebruikers vrij om de leslokalen in te zetten voor
                                                                   verschillende doelgroepen waaronder dus ook volwassen.
2.   Er wordt een mortuarium gelokaliseerd in deze moskee.         Deze zienswijze wordt voor kennisgeving aangenomen.
     Dat is passend voor de huidige tijd.
3.   Er is getoetst aan de vigerende Structuurvisie 2012-2020.     Het initiatief is in overeenstemming met de Voorontwerp
     Is er rekening met deze ontwikkeling gehouden in de           omgevingsvisie Arnhem 2040. In de Voorontwerp
     Voorontwerp-Omgevingsvisie 2040?                              Omgevingsvisie Arnhem 2040 wordt aandacht gevraagd voor
                                                                   het creëren van nieuwe gemengde woon-werkmilieus in de
                                                                   stad. Het realiseren van de moskee op de voorgestelde
                                                                   locatie draagt hieraan bij. Een maatschappelijke functie als
                                                                   een moskee vormt een passende overgang van wonen
                                                                   (Nieuwe Kade Kwartier) naar bedrijven (bedrijventerreinen
                                                                   Het Broek en Kleefse Waard).
4.   Een zorgpunt wat wij willen meegeven is dat in de nabijheid   Deze zienswijze wordt voor kennisgeving aangenomen.
     al een moskee is gesitueerd. De noodzaak van goed
     overleg tussen beide moskeeën willen wij benadrukken.
     Sowieso zou het goed zijn als er weer een overlegorgaan
     voor Islamitische organen in Arnhem zou zijn, vergelijkbaar
     met de Raad van Kerken Arnhem.
5.   Wij vertrouwen op de inhoudelijke beoordeling van de          Als gemeente Arnhem delen wij de mening dat discrimineren
     gemeente als het gaat om de financiering van deze             in zijn algemeenheid, en op geloof in het bijzonder,
     instellingen. Een BIBOB-procedure is alleen vereist           onacceptabel is.
     als dit ook bij andere geloofsgemeenschappen aan de orde
     zou zijn. Wij wensen niet te discrimineren op geloof.
6.   Het plaatsen van een minaret ondersteunen wij. Ook een        Ook in de komende fasen, o.a. bij de uitwerking van het plan,
     gebedsoproep is mogelijk. Daarbij vragen wij om goede         zal regelmatig met alle belanghebbenden worden
     voorlichting naar de buurt toe, omdat dit nieuw zal zijn in   gecommuniceerd door gemeente en/of de initiatiefnemer.
     Arnhem. Een gebrek aan feitenkennis geeft negatieve
     (voor-)oordelen en dat willen wij voorkomen.




                                                                                                                                    29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>