<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Aan de gemeenteraad
 Zaaknummer                160470
Onderwerp:                Perspectiefnota 2024-2027
Kernboodschap
  De Perspectiefnota is het startpunt van een nieuwe cyclus van begroten en verantwoorden. De
  Perspectiefnota 2024-2027 geeft inzicht in de beleidsinhoudelijke en financiële kaders voor de
  Begroting 2024 en de daarin opgenomen meerjarenraming 2025-2027. Het beeld dat deze
  Perspectiefnota laat zien is dat de beleidsinhoudelijke ontwikkelingen op de lange termijn
  vooralsnog belemmerd worden door onzekerheid over het financiële meerjarenperspectief. Het
  financiële kader is voor de eerste jaren meer dan toereikend voor het kunnen opvangen van de
  autonome en overige financiële ontwikkelingen. Door de forse terugval van de rijksmiddelen (het
  gemeentefonds) vanaf 2027 ontstaat op grond van de huidige kaders echter een structureel
  knelpunt. Er is een aantal aanknopingspunten dat het aannemelijk maakt dat de structurele ruimte
  in de komende meicirculaire vergroot wordt. Het is echter onzeker of deze (extra) ruimte ook
  dermate groot is dat hiermee de in deze Perspectiefnota beschreven knelpunten en ambities in
  (lopend) beleid en uitvoering ook (volledig) van dekking kunnen worden voorzien. In aanloop naar
  de Begroting 2024 zal hierover duidelijkheid ontstaan.
a
Voorstel
  1. De Perspectiefnota 2024-2027 vast te stellen.
Inleiding
  Hierbij bieden wij u de Perspectiefnota 2024-2027 aan waarin we onze ambities voor de komende jaren
  beschrijven en aangeven welke keuzes we daarbij maken. We werken stevig verder aan onze ambities
  om de stad duurzamer, groener, kansrijker en meer verbonden te maken.
  De Perspectiefnota is het eerste document in de cyclus van begroten en verantwoorden. De
  Perspectiefnota is een vormvrij document, zonder richtlijnen vanuit de gemeentewet of het BBV. Het
  gepresenteerde financiële meerjarenbeeld geeft een eerste inzicht voor de Begroting 2024, maar hoeft
  in tegenstelling tot de Begroting niet te voldoen aan door de provincie gestelde eisen in het kader van
  structurele en reële sluitendheid.
  De Perspectiefnota is als volgt ingedeeld:
       • Een inleidend hoofdstuk over de belangrijkste beleidsinhoudelijke ontwikkelingen waar we voor
           staan en waar we aan werken. In dit hoofdstuk zijn ook de resultaten uit het Digipanel verwerkt,
           dat specifiek voor deze Perspectiefnota bevraagd is op een aantal onderwerpen;
       • Een hoofdstuk over het financiële perspectief voor de komende jaren, met daarin:
           - een algemene inleiding over de verwachte ontwikkeling van de gemeentelijke financiën
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>          - een concrete duiding en toelichting van de autonome en overige financiële ontwikkelingen
          - een beschrijving van de knelpunten en ambities in het (lopende) beleid en uitvoering, die
          vanwege de onzekerheid over het (structurele) financiële perspectief nog niet allen van dekking
          kunnen worden voorzien. Deze knelpunten en ambities zijn beschreven aan de hand van de
          thema’s uit het coalitieakkoord: Een duurzaam Arnhem, een groen Arnhem, een kansrijk
          Arnhem en een verbonden Arnhem.
Beoogd effect
 De uitkomsten van de besluitvorming over de Perspectiefnota te betrekken bij het opstellen van de
 ontwerp Begroting 2024.
Argumenten
 1.1 De beleidsinhoudelijke ontwikkelingen en ambities worden toegelicht
     In de Perspectiefnota 2024-2027 wordt een actueel inzicht gegeven van de inhoudelijke
     ontwikkelingen en ambities die op diverse beleidsterreinen voor de komende jaren van belang zijn.
 1.2 Het begrotingskader wordt geactualiseerd
     Met de Perspectiefnota 2024-2027 worden de begrotingskaders bijgesteld op basis van autonome
     ontwikkelingen en overige financiële ontwikkelingen. Tevens worden de knelpunten en ambities in
     (lopend) beleid en uitvoering in beschrijvende zin verwerkt. In de Begroting 2024 zullen deze kaders
     verder worden ingevuld.
Kanttekeningen en risico's
 Net als in de afgelopen jaren is het ook in dit voorjaar onzeker hoe de financiële vooruitzichten voor de
 komende jaren zullen zijn. Twee jaar geleden was er onzekerheid omdat er nog geen nieuw kabinet was.
 Vorig jaar ontstond onzekerheid vanwege de onduidelijkheid in het regeerakkoord van het kabinet over de
 nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. De door gemeenten dringend gewenste duidelijkheid over
 het structurele financiële perspectief is helaas tot op heden nog altijd niet geboden. In de
 septembercirculaire 2022 is wel een incidentele tegemoetkoming in het gemeentefonds voor het jaar 2026
 toegekend. Daardoor is het ‘ravijn’ in 2026 enigszins gedempt en in volle omvang verschoven naar 2027.
 Het Rijk belooft duidelijkheid aan gemeenten in de meicirculaire van dit jaar, waarbij het afwachten is hoe
 duidelijk deze circulaire gaat zijn. Komt er bijvoorbeeld een (aanvullende) compensatie? En is deze
 compensatie dan incidenteel of structureel? Of komt er ook een nieuwe systematiek voor de berekening
 van het gemeentefonds? En hoe ziet die systematiek er dan uit? De meicirculaire 2023 komt voor alle
 gemeenten te laat in het proces van het opstellen van kadernota’s, waardoor ook het financiële
 meerjarenperspectief in deze Arnhemse Perspectiefnota 2024 onzekerheid kent. Gemeenten gaan hier
 ieder naar eigen inzicht mee om en de provincie worstelt hier vanuit haar toezichthoudende rol (ook) mee.
 Het risico bestaat dat in aanloop naar de Begroting 2024 duidelijk wordt dat de rijksmiddelen onvoldoende
 ruimte bieden om alle financiële knelpunten en ambities uit deze Perspectiefnota te dekken. In dat geval
 worden in de Begroting 2024 voorstellen gedaan om hier op een passende wijze mee om te gaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Participatie
 De Perspectiefnota is een integraal kaderstellend document waarin de plannen en visies op de diverse
 beleidsterreinen terugkomen. In de voorbereiding van deze visies/plannen zelf hebben
 participatietrajecten vaak al plaatsgevonden en/of zijn nog aan de gang.
 Daarnaast is in de periode 8 februari tot en met 24 februari 2023 het Digipanel via e-mail uitgenodigd
 om mee te denken over de ambities van de gemeente Arnhem. 1.161 Digipanelleden hebben de
 vragenlijst ingevuld, een respons van 29,8%. Alhoewel het Digipanel niet volledig representatief is voor
 de gemeente Arnhem, geven de resultaten van het onderzoek wel een goed beeld van wat er leeft in de
 stad, en wat belangrijke aandachtspunten zijn in relatie tot de Perspectiefnota. We hebben deze groep
 ‘kritische meedenkers’ bedankt voor hun bijdrage. Ook hebben we ze de gelegenheid gegeven hun
 advies toe te lichten tijdens de ‘Inspiratiemarkt’ die op 10 mei 2023 plaatsvindt in het kader van de
 behandeling van de Perspectiefnota in de raad. 220 panelleden hebben aangegeven dit graag te doen.
Financiën
 Wanneer we de autonome en overige financiële ontwikkelingen in de begroting zouden verwerken,
 ontstaat voor het begrotingsjaar 2024 net als in de huidige Begroting een fors positief structureel
 sluitende begroting. Hierop wordt de begroting van de gemeente door de provincie beoordeeld. Ook de
 ontwikkeling van de weerstandsfactor laat een flink positieve ontwikkeling zien: in alle jaren van 2023 tot
 en met 2027 ligt deze (fors) boven de norm van 1,4. Dit komt door de aanwezige incidentele ruimte.
 Het verwerken van deze autonome en overige financiële ontwikkelingen leidt er binnen de momenteel
 bekende kaders echter ook toe dat de totale onttrekking aan de algemene reserve in 2027 ruim € 10
 miljoen bedraagt, die grotendeels structureel zou zijn. Mogelijk wordt dit tekort verlaagd naar circa € 4
 miljoen, indien de invoering van het nieuwe verdeelmodel Beschermd Wonen een jaar uitgesteld wordt
 (zie verderop onder gemeentefonds). We beschouwen dit structurele tekort vanaf 2027 als een
 onwenselijke situatie die, zoals gezegd, het gevolg is van de huidige financiële kaders waarbinnen
 gemeenten moeten opereren.
 Zoals hiervoor geschetst, verwachten we in aanloop naar de Begroting 2024 meer duidelijkheid vanuit
 het Rijk te ontvangen. Daarbij gaan we uit van een verruiming van de middelen die gemeenten nodig
 hebben om tenminste de autonome en overige financiële ontwikkelingen ook structureel het hoofd te
 bieden, maar die daarnaast ook noodzakelijk zijn om de knelpunten en ambities in (lopend) beleid en
 uitvoering te kunnen realiseren. Hieronder vallen ook de in de Begroting 2023 noodgedwongen
 incidenteel gedekte ambities, die we eigenlijk een meer structurele dekking zouden willen geven. Gelet
 op de in de meicirculaire beloofde duidelijkheid uit Den Haag, vinden we het niet opportuun om nu al
 concrete ombuigingen in gang te zetten. Indien de structurele ruimte in aanloop naar de Begroting 2024
 onverhoopt niet of niet in voldoende mate wordt geboden, dan vindt binnen de VNG overleg plaats over
 hoe hiermee om te gaan, omdat alle gemeenten dan met hetzelfde probleem kampen. Indien nodig
 bekijken we bij het opstellen van de Begroting 2024 welke mogelijkheden er zijn om ook vanaf 2027 een
 sluitende begroting te kunnen realiseren. Hoewel we dit zeer ongewenst vinden, voorzien we binnen de
 in deze Perspectiefnota gepresenteerde financiële ontwikkelingen wel aanknopingspunten om in aanloop
 naar de Begroting 2024 andere keuzes te maken, bijvoorbeeld door de indexaties niet (volledig) toe te
 kennen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Uitvoering
 De besluitvorming van de raad over de Perspectiefnota 2024-2027 wordt betrokken bij het opstellen van
 de ontwerp Begroting 2024, die eind september 2023 aan uw raad wordt aangeboden.
Communicatie
 Er is een persbericht verzonden over deze Perspectiefnota. Daar waar van toepassing worden externe
 partijen door hun gemeentelijke accounthouders op de hoogte gebracht van besloten maatregelen. Net
 als andere jaren maken we bij deze Perspectiefnota een infographic.
Bijlagen
Stukken voor gemeenteraad
− Perspectiefnota 2024-2027
− Rapportage panelonderzoek PPN 2023
− Alle adviezen van digipanelleden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Besluit van
Zaaknummer                160470
DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM;
gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 april 2023, nummer: 160470;
gelet op artikel 192 van de Gemeentewet;
besluit:
    1. De Perspectiefnota 2024-2027 vast te stellen.
De griffier,                                     De voorzitter,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>