<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>OMGEVINGSDOSSIER
   Ontwikkeling Raapopseweg 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>        COLOFON
     Auteur: Ter Steege Bouw Vastgoed
            Contactpersoon: A. Bolster
Adres: Reggesingel 32, 7461 AK, Rijssen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Aanleiding
De omgeving van de Velperweg (AKZO, High Park, House of Arnhem) transformeert van kantoren- en
bedrijfslocaties naar, een gemengd werk- woongebied. Er ontstaat een hoogwaardig gebied dat een
kwaliteitsimpuls geeft aan de stad. Ook de locatie aan de Raapopseweg 1 is toe aan transformatie
van een ontoegankelijke en versteende kantoorlocatie naar een prettige, toegankelijke en groene
plek om te wonen.
Bestemmingsplan wijziging
De huidige bestemming ‘kantoor’ is niet toereikend om dit project te realiseren. Daarom dient er
een bestemmingsplanwijziging te worden doorlopen. Om dit proces succesvol te laten verlopen
heeft omgevingsparticipatie plaatsgevonden.
Omgevingsdossier
Voor u ligt het omgevingsdossier van de ontwikkeling Raapopseweg 1. In dit dossier laat Ter Steege
zien hoe omwonenden en andere belanghebbenden van de projectlocatie zijn betrokken en
geïnformeerd zijn over de planvorming. Er is bij de verslaglegging in dit plan aansluiting gezocht bij:
    • De motie ‘Inzicht in betrekken omwonenden’ die is ingediend voor het project Leidenweg op
         18 december 2019 met nummer 19M190.
    • En vervolgens ook bij de handreiking ‘Betrek de buurt bij uw bouwplan1’ (vastgesteld op 24
         februari 2022).
Het dossier start met een samenvatting. In hoofdstuk 2 wordt uitgelegd wat participatie binnen
deze ontwikkeling inhoud. Aansluitend wordt in hoofdstuk 3 de aanpak beschreven. In hoofdstuk 4
zijn de resultaten weergegeven. Tot slot beschrijft hoofdstuk 5 hoe de resultaten verwerkt en
teruggekoppeld zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inhoud
Samenvatting ....................................................................................................... 3
1.    Participatie binnen Springfield ............................................................................. 4
   a)   Participatieniveau ......................................................................................... 4
   b)   Stakeholderanalyse ....................................................................................... 4
2.    Aanpak ......................................................................................................... 5
   a)   Bijeenkomsten ............................................................................................. 5
   b)   Extra informatieavond .................................................................................... 5
   c)   Bewonersraad .............................................................................................. 5
3.    Resultaten uit de participatie .............................................................................. 6
   a)   Informatieavond 10 november 2021 .................................................................... 6
   b)   Informatieavond 9 mei 2022 ............................................................................. 6
   c)   Particpatieavond 23 mei 2022 ........................................................................... 6
   d)   Informatieavond bestemmingsplan – 12 oktober 2022 ............................................... 6
4.    Verwerkingen en terugkoppelingen ........................................................................ 7
   a)   Aanpassingen in de participatie ......................................................................... 7
   b)   Parkeren .................................................................................................... 7
   c)   Hoogte en sedbacks ....................................................................................... 7
   Speelplekken ..................................................................................................... 7
   d)   Groene daken .............................................................................................. 7
BIJLAGE 1: STAPPENPLAN PARTICIPATIE
BIJLAGE 2: RESULTATEN BRAINSTORM PARTICIPATIETRAJECT
BIJLAGE 3: FLYER EN OPROEP PARTICIPATIE
BIJLAGE 4: VERSLAGLEGGING INFORMATIE – EN PARTICIPATIEAVONDEN
BIJLAGE 5: LOGBOEK PARTICIPATIE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Bij complexe binnenstedelijke projecten als de Raapopseweg 1 is participatie van belang. Hiervoor
heeft het projectteam vooraf aan de start van het project de participatiestrategie bepaald.
Participatieniveau
Het participatieniveau voor Springfield is ‘adviseren’. Dit is de derde trede van de
Participatieladder. Dit niveau is gekozen, omdat de Nota van Uitgangspunten van de gemeente
Arnhem kaders vooraf al kaders heeft geschetst voor deze ontwikkeling.
Participatiestrategie en aanpak
Met het projectteam (gemeente Arnhem, ontwerpers, adviseurs) heeft een brainstormsessie over de
participatiestrategie plaatsgevonden. Hieruit bleek dat de directe omwonenden en de bewoners
van de omliggende wijken (Plattenburg/Klarendal) het meest voor de hand lagen. De volgende
middelen zijn gekozen: projectwebsite, digitale nieuwsbrief, informatie -en
participatiebijeenkomsten en één op één gesprekken. Aan het begin van het traject zijn er vier
fysieke momenten ingepland.
     1. Informatieavond – aftrap: 10 november 2021
     2. Participatieavond Schetsontwerp – 23 mei 2022
     3. Participatieavond Voorlopig ontwerp – 18 september 2022
     4. Informatieavond – bestemmingsplan: 12 oktober 2023
     5. Informatieavond – Definitief ontwerp en bouwlogistiek (moet nog plaatsvinden)
Na de eerste informatieavond ontstond er onduidelijkheid in de omgeving en via onlineplatformen.
Hierop is geschakeld door één op één met buurtbewoners het gesprek aangegaan en een extra
informatieavond te organiseren. Ook is er een oproep gedaan voor een Bewonersraad. In dit
gremium konden buurtbewoners meedenken over het project. Na diverse oproepen waren er twee
aanmeldingen. Gezamenlijk met deze bewoners is afgesproken de Bewonersraad niet op te zetten.
Terugkoppeling en resultaten
Alle input vanuit de informatie- en participatiemomenten is vastgelegd in verslagen. Deze verslagen
zijn gedeeld met de omwonenden. De belangrijkste thema’s waren: parkeren, hoogte, de groene
inrichting en speelgelegenheden. De resultaten zijn waar mogelijk meegenomen in het plan of
worden in de toekomst meegenomen.
                                                                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>     1. Participatie binnen Springfield
Het projectteam heeft vooraf aan de start van het project de participatiestrategie bepaald.
Hiervoor is het participatiemodel uit bijlage 1 gebruikt. Dit is vormgegeven in een
participatiekalender.
a) Participatieniveau
Het participatieniveau voor Springfield is
‘adviseren’. Dit is de derde trede van de
Participatieladder (figuur 1). Dit niveau is
gekozen, omdat de Nota van Uitgangspunten van
de gemeente Arnhem vooraf al kaders heeft
geschetst voor deze ontwikkeling. Dit betekent
dat de omgeving van Springfield advies mag
geven op de plannen (binnen kaders) die worden
voorgelegd. Naast adviseurs worden omwonenden
actief geïnformeerd.
b) Stakeholderanalyse
Met het projectteam (gemeente Arnhem,                 Figuur 1: Participatieladder - mate van betrokkenheid
ontwerpers, adviseurs) heeft een
brainstormsessie over de participatiestrategie plaatsgevonden. Hieruit bleek dat de directe
omwonenden en de bewoners van de omliggende wijken (Plattenburg/Klarendal) het meest voor de
hand lagen. Deze resultaten zijn weergegeven in bijlage 2.
Een stakeholder is een belanghebbende welke invloed ondervindt of zelf invloed uitoefent. Door
middel van een stakeholderanalyse worden de stakeholders en de belangen van de stakeholders in
kaart gebracht. Een methode die vaak wordt gebruik om stakeholders te inventariseren en te
categoriseren is de belangenmatrix. In de belangenmatrix worden belangen, invloed en macht van
de verschillende stakeholders tegen elkaar afgezet. De plaats waar de verschillende stakeholders
worden neergezet bepaalt uiteindelijk de intensiteit waarin iemand betrokken wordt bij de
ontwikkeling (participatieniveau). In figuur 2 is de stakeholdersanalyse van Springfield
weergegeven.
                  Beïnvloeder                    Belangrijke speler
                  Werkgroep de Grote             Eigenaar Villa
                  Enk
                 Toeschouwer                    Belanghebbende
                 Bewoners Klarendal,            Bewoners Grote Enk,
                 Platenburg,                    Gezondheidscentrum,
                 Molenbeke                      Raapopseweg, Dr.
                                                J.C. Hartogslaan.
Figuur 2: Stakeholdersanalyse Springfield
                                                                                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     2. Aanpak
De gekozen strategie is omgezet in een uitvoeringsplan. In de brainstormsessie is nagedacht over
welke middelen passend waren voor de gekozen stakeholders. Hieruit bleek een voorkeur tussen een
mix van online en offline middelen. De gekozen middelen zijn:
     1. Projectwebsite: bewust is gekozen om ook de participatie via de projectwebsite te laten
         verlopen. Geïnteresseerden en omwonenden konden vragenlijsten invullen via de website,
         niet alleen voor woonwensen, maar ook vragen als: hoe wil je betrokken worden bij het
         project en hoe vind jij dat de groene ruimte moet worden ingevuld? De vragenlijst is te
         raadplegen via: https://www.springfieldarnhem.nl/participatie
     2. Nieuwsbrief: mensen konden zich aanmelden voor de digitale nieuwsbrief, dit was het
         eerste communicatiekanaal.
     3. Informatiebijeenkomsten: voor mensen die alleen geïnformeerd wilden worden zijn er
         informatiemomenten georganiseerd.
     4. Participatiebijeenkomsten: mensen die ook actief meewilden denken konden langs komen
         op de participatiebijeenkomsten.
     5. Eén op één gesprekken: naar behoefte zijn er één op één gesprekken gevoerd met
         stakeholders.
Er is bewust niet gekozen voor social media. Het bijhouden en voldoende content creëren kost veel
tijd, maar er moet ook veel te vertellen zijn. Voor de omvang van het project Springfield is dit niet
het geval. De verwachting is dat dit ook in de toekomst niet het geval zal zijn.
a) Bijeenkomsten
Aan de hand van de projectplanning en de voortgang is het aantal communicatiemomenten bepaald.
Aan het begin van het traject zijn er vier momenten ingepland.
     1. Informatieavond – aftrap: 10 november 2021
     2. Particpatieavond Schetsontwerp – 23 mei 2022
     3. Particpatieavond Voorlopig ontwerp – 18 september 2022
     4. Informatieavond bestemmingsplan – 12 oktober 2023
     5. Informatieavond – Definitief ontwerp en bouwlogistiek (moet nog plaatsvinden)
De participatie heeft tijdens de COVID-19 periode moeten plaatsvinden. Ondanks de beperkingen
hebben we binnen de mogelijkheden de bijeenkomsten door kunnen laten gaan.
b) Extra informatieavond
Na de eerste informatieavond ontstond er onduidelijkheid in de omgeving en via onlineplatformen.
Hierop is geschakeld door één op één met buurtbewoners het gesprek aangegaan. Ondanks de
opkomst van 40 buurtbewoners op 10 november bleken er toch veel omwonende niet goed
geïnformeerd. Ze hadden de informatieavond niet bijgewoond en er werd aangegeven dat de
uitnodiging (huis-aan-huis verspreiding) niet voldoende zichtbaar was geweest. Daarom is besloten
om voorafgaand aan de participatieavond van 23 mei 2023 een extra informatieavond op 9 mei te
organiseren. De omwonenden zijn uitgenodigd met een opvallende flyer. De flyer is bijgevoegd in
bijlage 3.
c) Bewonersraad
Aan het begin van het project is niet gekozen voor een klankbordgroep. Deze afweging is gemaakt
vanwege projectomvang en de geringe vierkante meters van de openbare ruimte. De groep
omwonenden was overzichtelijk, waardoor iedereen welkom kon zijn op de participatieavonden. Na
de onduidelijkheid en de één op één gesprekken met de buurt is gekozen om een Bewonersraad op
te richten. De oproep is via de digitale nieuwsbrief, de uitnodigingsflyer en op de bijeenkomsten
gedeeld. Uiteindelijk leverde dit twee aanmeldingen op. Met deze bewoners is het gesprek
aangegaan, maar gezamenlijk geconcludeerd dat een Bewonersraad van twee bewoners niet de
juiste afspiegeling is. De oproep is bijgevoegd in bijlage 3.
                                                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     3. Resultaten uit de participatie
In dit hoofdstuk staan kort de belangrijkste resultaten weergegeven. Van alle avonden is een
terugblik geschreven. Deze zijn bijgevoegd in bijlage 4. Alle bijeenkomsten hebben plaatsgevonden
in het Voormalige Novartis kantoor op de locatie.
a) Informatieavond 10 november 2021
Vanwege corona was het een inloopbijeenkomst met aanmelding vooraf inclusief controle van de
QR-code. Er zijn 42 mensen aanwezig geweest. Omwonenden konden hun reacties opschrijven, met
het projectteam in gesprek en konden een reactieformulier meenemen en terugsturen. De reacties
waren:
     ➢ Zorgen om parkeren, verkeersveiligheid en hoogte
     ➢ Zorgen rondom alle ontwikkelingen in de omgeving
     ➢ Positieve reacties op dynamische architectuur
     ➢ Vragen over de overlast tijdens de bouwfase
     ➢ Speelgelegenheid voor kinderen
     ➢ Zoveel mogelijk groene daken
b) Informatieavond 9 mei 2022
Op de extra ingelaste informatieavond waren 32 omwonenden aanwezig. De gemeente heeft een
presentatie gegeven over de vastgestelde Nota van uitgangspunten en Ter Steege heeft het ontwerp
en vervolgproces uitgelegd. De reacties waren:
     ➢ Zorgen om het parkeren, is de gemeentelijke norm wel toereikend?
     ➢ Onduidelijk hoe het hoogteaccent vormgegeven kan worden en hoe dit beoordeeld wordt
         door de gemeente.
c) Particpatieavond 23 mei 2022
Voor de participatieavond waren er 30 aanmeldingen. De opkomst viel tegen, uiteindelijk kwamen
er tien omwonenden. De thema’s waren: toegankelijkheid en zicht, gebouwhoogte, natuurlijk
spelen, verblijven in het hart en woonmilieu. De reacties waren:
     ➢ Liever geen speelplekken (in tegenstelling tot eerdere opmerkingen uit de participatie)
     ➢ Doorwaardbaarheid, werkt dat wel? Geeft het geen overlast voor bewoners?
     ➢ Omwonenden gaven aan niet snel in de binnentuin te gaan zitten, hebben zelf een tuin.
     ➢ Pas op met allergieën en overlast van het groen, bijvoorbeeld berken.
     ➢ Blok 2, uitzicht bewoners van het gezondheidscentrum. Kan de geven nog wat verspringen
         i.v.m. de privacy?
     ➢ Zorgen om het parkeren
d) Informatieavond bestemmingsplan – 12 oktober 2023
Op de informatieavond waren ongeveer 40 omwonenden. Het was een gezamenlijke avond van Ter
Steege en de gemeente Arnhem. Aan de hand van panelen zijn het bestemmingsplan, het
omgevingskwaliteitsplan, het ontwerp en de planning gepresenteerd. Omwonenden konden vragen
stellen aan diverse beleidsambtenaren, Ter Steege en de architect. Ook konden ze
reactieformulieren invullen. Dit hebben vier omwonenden gedaan. De reacties waren:
     ➢ Er is veel parkeerdruk in de wijk, te weinig parkeerplaatsen in het plan?
     ➢ Hoogte blok 1: zorgen voor het veranderde uitzicht van omwonenden, vraag naar een
         bezonningsstudie.
     ➢ Plan sprak mensen aan door de architectuur, middengebied, groene daken en gevel groen.
     ➢ Speelgelegenheden/aanleiding voor kinderen en kiss en ride voor de vrije school.
Naast deze avonden zijn er nog meer contactmomenten met omwonenden geweest. Alle momenten
zijn weergegeven in het logboek in bijlage 5. De participatie- en informatiemomenten zijn nog niet
afgerond. Ook richting het definitieve ontwerp en de uitvoering worden omwonenden betrokken.
                                                                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    4. Verwerkingen en terugkoppelingen
De input van de omwonenden is besproken in het ontwerpteam en is verwerkt waar mogelijk.
Soms zijn er tegenstrijdige opmerkingen gemaakt.
a) Aanpassingen in de participatie
Na de gesprekken met de buurt is de informatievoorziening aangepast, zoals in hoofdstuk 2 al ter
sprake is gekomen. De uitnodiging is zichtbaarder verspreidt (als flyer), er is een extra
informatieavond gehouden en er is initiatief genomen voor een Bewonersraad.
b) Parkeren
Er zijn veel vragen geweest over het parkeren. Het parkeren bevindt zich op eigen terrein en is
openbaar. Het plan moet voldoen aan het parkeerbeleid van de gemeente Arnhem. Daarnaast is er
door de gemeente Arnhem verkeerskundig onderzoek gestart naar de parkeeroverlast in de wijk.
c) Hoogte en setbacks
De hoogte van de toren is teruggebracht naar 14 bouwlagen. Hiermee komen we iets tegemoet aan
de zorgen voor uitzicht en schaduwwerking in de buurt. Ook is blok 2 verder teruggezet vanaf de
Velperweg, hierdoor komt het gebouw in lijn te staan met het Gezondheidscentrum en wordt het
uitzicht voor deze bewoners minder beperkt.
Speelplekken in het plan
Er zijn tegenstrijdige meningen geweest over speelplekken in het plan. Hierdoor is gekozen voor het
inpassen van natuurlijk spelen met bankjes, looppaden en voldoende groene ruimte.
d) Groene daken
De omwonenden gaven aan graag groene daken te zien ten behoeve van klimaatadaptatie. Dit is
doorgevoerd in het plan, minimaal 50% van de daken wordt groen.
De uitgebreide terugkoppeling is weergegeven in het logboek in bijlage 5. Niet alle opmerkingen
zijn nog verwerkt, maar worden meegenomen in de uitwerking van het Voorlopige ontwerp. Denk
hierbij aan: oppassen met allergieën met groenkeuze.
                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1: STAPPENPLAN PARTICIPATIE</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 2: RESULTATEN BRAINSTORM
PARTICIPATIETRAJECT
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 3: FLYER EN OPROEP PARTICIPATIE</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Zien wij u op één van onze bijeenkomsten?</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>UITNODIGING
De afgelopen tijd hebben wij hard gewerkt aan onze
plannen voor de Raapopseweg 1 en hebben niet stil              Informatieavond
gezeten. Uw woning bevindt zich rondom ons plangebied          9 mei 2022 - 19:00 tot 20:30
van het voormalig Novartis gebouw. Daarom willen wij           De gemeente Arnhem geeft een presentatie
onze voortgang graag met jullie delen. Daarnaast zijn we       over de uitgangspunten. Ook vertellen wij
ook benieuwd naar jullie reactie op de voortgang van het       meer over onze plannen en de planning.
project.
Hiervoor hebben wij twee avonden ingepland, een                Particiepatieavond
informatieavond en een participatieavond. Op beide
                                                               23 mei 2022 - 19:00 tot 21:00
avonden bent u van harte welkom in het voormalige kantoor
                                                               De architecten nemen u mee in onze
van Novartis.
                                                               plannen en u kunt uw mening en tips geven.
                                                               Denk aan thema’s als groen, looppaden,
Bewonersraad
                                                               ontsluiting met de auto, de gebouwen en de
Ook willen wij een Bewonersraad opstarten. Wilt u onze
                                                               aansluiting met de omgeving.
oren en ogen zijn in uw straat en samen met andere
buurtbewoners met ons meedenken? Meld u dan aan voor de
Bewonersraad. Meer informatie vindt u op onze website.
                                                                              Aanmelden?
Vragen? Stuur ons dan een e-mail.
                                                                              Scan de QR code of ga
Met vriendelijke groet,                                                       naar onze website.
Anne Bolster
                                     Contact
                                     Www.springfieldarnhem.nl
                                     info@springfieldarnhem.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>BESTE
BEWONER,
Springfield zoekt u!
Met Springfield werken we aan een               Concreet betekent dit:
ambitieus project. Een project met              • U bent het aanspreekpunt voor ons en de
creativiteit en durf. Het moet een plek             inwoners in uw straat als het gaat om dit
worden waar het groen van de Veluwe                 project;
en het stadse van de binnenstad van             • U denkt mee over het programma tijdens
Arnhem samenkomen. Deze plek                        participatiemomenten;
verdiend extra aandacht en om dit te            • U denkt mee over hoe we uw buurtbewoners
laten slagen zijn we op zoek naar uw                het beste kunnen bereiken;
hulp.                                           • U bent onze oren en ogen in de buurt, hoort
                                                    u dat er wat onduidelijk is of er zorgen zijn?
                                                    Dan kunt u dit bij ons doorgeven.
BEWONERSRAAD
Springfield is een ontwikkeling op de hoek van  De Bewonersraad is van ontwikkeling (heden)
de Raapopseweg/ Velperweg. Eind 2019 hebben     tot en met de bouwperiode actief en komt
wij (Ter Steege) het voormalige kantoor van     ongeveer één keer per drie maanden voor twee
Novartis gekocht en op dit moment zijn we       uur bij elkaar. Speelt er meer? Dan wordt een
bezig om onze plannen uit te werken. Deze       extra moment ingelast. De momenten worden
plannen leggen we op verschillende avonden      samen gepland. De bewonersraad gaat begin
voor aan buurtbewoners. Zij kunnen ons op       juni van start.
deze avonden van adviezen voorzien. U als
buurtbewoner bent veel beter op de hoogte       Wat bieden wij?
van alles wat er speelt in de omgeving!         Als deelnemer aan de Bewonersraad krijgt
Daarom zoeken we tien buurtbewoners die         u een uniek inkijkje in het proces van de
met ons mee willen denken. Jong en oud, maar    ontwikkeling. U ontvangt vroegtijdig informatie
ook uit de verschillende straten, zoals de      en mag meedenken over oplossingen rondom
Velperweg, Tivolilaan, Raapopseweg, Docter J.C. het proces.
Hartogslaan, Spiekermanstraat en Taklaan.
                                                Spreekt u dit aan? Meld u dan via deze
Wat gaat u doen?
Als buurtbewoner van Springfield neemt u        link aan. Aanmelden kan tot en met 16
zitting in de Bewonersraad. De Bewonersraad     mei 2022.
is de schakel tussen Ter Steege en de bewoners.
Deelnemers van de Bewonersraad kunnen
vragen over het project van hun buren
beantwoorden en denken met ons mee over de
beste projectaanpak.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 4: VERSLAGLEGGING INFORMATIE- EN
PARTICIPATIEAVONDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>  Reactienota uitgangspuntennotitie Raapopseweg 1 Arnhem
  Mobiliteit / parkeren
1 Het zou mooi zijn als de toekomstige bewoners echt gestimuleerd worden geen of 1 auto te             De gemeente staat positief to.v. deelvervoer (deelauto's en -fietsen) en andere
  hebben door reclame te maken voor de uitstekende bereikbaarheid (behalve op zondagochtend)           mobiliteitsconcepten. Bij de ontwikkeling is de geldende parkeernorm uitgangspunt. De
  met het openbaar vervoer en de op dit moment even wat onoverzichtelijke, maar wel grotendeels        ontwikkelaar kan mobiliteitsvormen als deelvervoer toepassen. Hierbij dient aangetoond te worden
  vrijliggende, fietspaden. Een paar -gratis voor bewoners?- elektrische deelfietsen in het pand/buurt dat deze mobiliteitsvorm werkt, bijvoorbeeld o.b.v. CROW normeringen of vergelijkbare
  werkt misschien wel net zo goed of slecht als een deelauto.                                          praktijksituaties.
2 Gerelateerd aan dit project: Het wordt steeds lastiger voor wandelaars of fietsers om de             De Raapopseweg is een gebiedsontsluitingsweg. Het betekent dat het een belangrijke verbindende
  Raapopseweg tijdens de spits over te steken, er wordt hard gereden óf het staat bijna vast. Voor     functie heeft voor het verkeer tussen de wijken/stadsdelen. Deze wegen zijn ingericht als 50km/h
  het oversteken naar halverwege de Raapopseweg moet je dan liefst doorrijden naar Raapopseweg         wegen. Het ligt niet in de verwachting dat de Raapopseweg van functie veranderd. Het verbeteren
  1, althans dat doe ik met 2 kleine kinderen lopend of op de fiets. Het zebrapad ligt in een zeer     van de fietsstructuur ligt eerder in de verwachting, mits natuurlijk de benodigde ruimte aanwezig is.
  gevaarlijke hoek en wordt door iedereen gemeden, zodat de mogelijke officiële oversteken erg ver     Deze aanpassing wordt veelal gelijktijdig met een grootschalige reconstructie gedaan, maar is
  uit elkaar liggen. Overweegt de gemeente om van de Raapopseweg een 30km/u weg te maken of            vooralsnog niet gepland.
  bredere fietspaden te schilderen op de weginrichting? (6 cm zou visueel al uitmaken! Nu pas je
  bijna niet op de roze stroken, ook overigens soms door geparkeerde auto's).
3 Als bewoner van de dr. J.C. Hartogslaan heb ik gemerkt dat de parkeerdruk in de straat, die al erg   Bij de ontwikkeling van de Raapopseweg 1 is een passende parkeeroplossing in aantallen voor
  groot was, enorm is toegenomen sinds het oude ING-gebouw bewoond is. Het probleem zit niet bij       bezoek en bewoners het uitgangspunt. De ontwikkelaar dient zorg te dragen voor voldoende
  High Park, want ik heb vernomen dat elke bewoner daar zijn eigen parkeerplek heeft op het terrein    parkeren op eigen terrein. Het realiseren van betaald parkeren of een vergunningshoudersgebied
  van het oude ING-gebouw. Ik ga ervan uit dat de parkeerdruk die nu ter hoogte van de hoogbouw        voor de JC Hartoglaan is geen onderdeel van deze ontwikkeling en dient besproken te worden met
  tijdelijk is doordat mensen moeten inhuizen.Het ligt anders bij House of Arnhem. Daar moeten de      het Team Leef Omgeving.
  bewoners betalen voor parkeerruimte. Gevolg is dat menigeen daarvan afziet en in de buurt
  parkeert. In de dr. J.C. Hartogslaan dus. Als ik naar mijn werk ga, zie ik mensen, vanuit House of
  Arnhem komend, in mijn straat de auto pakken. De straat staat nu ’s avonds helemaal vol, waarbij
  op alle stoepen en hoeken auto’s worden geparkeerd. Illegaal parkeren is noodzaak geworden. ’s
  Avonds iets later thuis komen, betekent geen parkeerruimte meer. Soms is het overdag zelfs
  moeilijk om een plekje te vinden. Ondertussen zie ik, als ik door mijn woonkamerraam naar buiten
  kijk, allemaal lege parkeerplaatsen aan de achterkant van House of Arnhem. Mijn zorg is dat bij
  Raapopseweg 1 hetzelfde gaat gebeuren. Ik heb gehoord dat parkeerruimte op het terrein zelf
  moet worden gecreëerd. Dat is bij House of Arnhem echter ook het geval. Het probleem ontstaat
  zodra betaald moet worden voor parkeerruimte. Dan gaan nog meer mensen in de dr. J.C.
  Hartogslaan parkeren. Die ruimte is er niet, het is nu al overvol. Wellicht kunt u als gemeente de
  projectontwikkelaar opdragen om gratis parkeerruimte te creëren op het terrein. Een oplossing kan
  uiteraard zijn om betaald parkeren in te voeren in de dr. J.C. Hartogslaan of om een
  vergunningensysteem te hanteren. Persoonlijk zou ik daar geen problemen mee hebben en er wel
  voor willen betalen, maar ik kan me voorstellen dat anderen daar op tegen zijn. Wellicht kan de
  ongebruikte parkeerruimte achter (en onder?) House of Arnhem ook worden gebruikt door
  buurtbewoners.
4 Zoals ook in het Wijkprogramma Velperweg en omgeving 2021 is opgenomen is een prettig woon-          Het uitgangspunt voor de ontwikkeling van de Raapopseweg 1 is het ontsluiten van het gebied via
  en leefklimaat voor bewoners belangrijk. Basisvoorwaarden hiervoor zijn dat de wijk heel, veilig en  de huidige aansluitingen op de Raapopseweg en de JC Hartoglaan. De vorm en inrichting van
  schoon is. Een van de leefbaarheids- en veiligheidthema's is parkeer- en verkeeroverlast. In         deze aansluitingen dienen (uiteraard) verkeersveilig te zijn. Ook dient de ontwikkelaar aan te tonen
  Velperweg e.o. is door herontwikkeling van het voormalig AKZO-terrein e.o., de transformatie van     dat deze ontwikkeling past binnen de huidige verkeersstructuur en niet lijdt tot opstoppingen. De
  het oud ING-pand naar appartementen en komst van het Rijn IJssel College zorg over toename           exacte invulling van de aansluiting en het aantal woningen per aansluiting wordt nog nader bepaald
  van de verkeersintensiteit op de Velperweg. De Velperweg behoort tot een van de 15 hoofdwegen.       in het vervolgtraject.
  De ambitie die in het wijkprogramma is opgenomen is om de parkeeroverlast te verminderen en de
  verkeersveiligheid te vergroten.
  In de presentatie is op sheet 26 het uitgangspunt (?) opgenomen dat in principe gebruik wordt
  gemaakt van de bestaande entrees naar de locatie. Zoals tijdens de bijeenkomst op 8 juli jl. door
  meerdere aanwezigen al is aangegeven vormt de ontsluiting van de locatie met de beoogde
  ontwikkeling een belangrijk aandachtspunt. Rekening houdend met wettelijke (veiligheids)eisen ten
  aanzien van de ontsluiting van de locatie, bereikbaarheid van de locatie door toekomstige
  gebruikers, lijkt het handhaven van alle bestaande entrees vanuit de optiek van verkeersveiligheid
  niet wenselijk. Ontsluiting voor autoverkeer en mogelijk ook aan- en afvoer van goederen aan de
  zijde van de Raapopseweg kan de bestaande verkeerscongestie bij het kruispunt met de
  Velperweg versterken en het fiets- en autoverkeer komende vanaf de Raapopseweg naar beneden
  gevaarlijk hinderen. Daarnaast draagt een toegankelijkheid voor autoverkeer vanuit meerdere
  entrees niet bij aan het autoluwe karakter van een ‘woon-landgoed’. Aandachtspunt is om het
  uitgangspunt (?) van het handhaven van de bestaande entrees daarom te heroverwegen dan wel
  te verduidelijken voor welke vorm van verkeer de verschillende entrees zijn bedoeld.
5 Daarnaast is in de presentatie op sheet 26 het parkeren op eigen terrein oplossen en aan het zicht Met het oplossen van het parkeren op eigen terrein is dit geborgd
  onttrokken als uitgangspunt (?) opgenomen. Ook hier geldt dat het laadvermogen van de locatie en
  de aard en omvang van het woon- en andere programma van directe invloed is op de parkeerdruk
  op en rondom de locatie. De parkeerdruk in de directe omgeving is nu al erg hoog. Daar waar de
  openbare parkeervoorzieningen in de wijk al nauwelijks toereikend zijn voor de autodichtheid van
  de wijkbewoners, zal het toevoegen van woningen op de ontwikkellocatie samen met de
  ontwikkeling van het ING-gebouw de autodichtheid nog verder doen toenemen. Parkeren op eigen
  terrein kan dat slechts gedeeltelijk opvangen. De invoering van gereguleerde vormen van parkeren
  in de wijk lijkt daarmee onafwendbaar.
  Aandachtspunt voor de vast te stellen uitgangspunten is om naast het parkeren op eigen terrein en
  aan het zicht onttrokken het uitgangspunt op te nemen dat de bestaande parkeerdruk in de wijk niet
  wordt vergroot t.o.v. peildatum 31 december 2020.
6 T.a.v. de verkeersafwikkeling en -doorstroming is tijdens de bijeenkomst op 8 juli jl. door meerdere Voor deze locatie wordt door de ontwikkelaar een verkeersonderzoek uitgevoerd. Zij dienen hierbij
  aanwezigen aangedrongen op een verkeersonderzoek. Ook in het reeds genoemde                          aan te tonen dat de ontwikkeling niet leidt tot opstoppingen. Het vastklikken van de ontwikkeling op
  wijkprogramma is aandacht gevraagd voor de afwikkeling van verkeer rondom de Bronbeeklaan            de bedrijvigheid uit het verleden is geen goed idee, aangezien het aankomstproces van kantoren
  verbinding en de Velperweg. Hierbij is aangegeven dat het teamleefomgeving extra aandacht heeft      anders is dan voor woningen.
  voor verkeersveiligheid op de Velperweg in samenwerking met bewoners en betrokken
  gemeentelijk afdelingen. Aandachtspunt voor de Nota van uitgangspunten is daarom ook de
  verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming. Naast het beperken van entrees voor autoverkeer
  op de locatie zou als uitgangspunt kunnen worden opgenomen dat de verkeersintensiteit die van
  en naar de locatie wordt gegenereerd niet mag worden vergroot t.o.v. een nader te bepalen
  peildatum uit het recente verleden (volledige bedrijvigheid Novartis).
7 Al jaren is de dr J.C. Hartogslaan een vergeten straat, die steeds meer aan allure verliest. Door de De JC Hartoglaan (in zijn geheel) maakt geen onderdeel uit van deze ontwikkeling. Het advies is
  verschillende ontwikkelingen (studentenflat Leeuwensteinplein, voormalig schoolgebouw en             om uw suggestie te bespreken met het Team LeefOmgeving.
  recentelijk highpark) is er een grote druk op de openbare ruimte ontstaan. Met name het parkeren
  is al een lange tijd een groot probleem. Met de nieuwe ontwikkeling zal dit niet verbeteren wanneer
  er geen integrale aanpak plaatsvinden. Zou er onderzocht kunnen worden dat bij de nieuwe
  ontwikkeling meer parkeerplaatsen gerealiseerd worden dan parkeernorm voor de ontwikkeling
  noodzakelijk maakt? Bv door realisatie van een gemeentelijke parkeergarage tezamen met
  hoogwaardige appartementen in de dure sector en de dr. j.c. Hartogslaan verkeersluw maken.
  Wanneer er ook samengewerkt wordt met het nieuwe tandpark in de plint van highpark, zou er
  meer parkeerplaatsen aan de openbare ruimte toegevoegd worden. Dan zou er ook geopteerd
  kunnen worden voor een klimaatadaptieve inrichting vd openbare ruimte.
8 Zorg voor eenrichtingsverkeer bij het terrein om chaos voor de stoplichten op de raapopseweg te      Hoe de verkeerstructuur op het terrein wordt ingericht staat nog niet vast. Uw suggestie zal worden
  voorkomen. Dus bewoners mogen alleen het terrein in vanuit de Raapopseweg, en eruit op de JC         meegenomen in het vervolg traject
  Hartoglaan. Ook ivm de bus die hier door de straat rijdt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>9  Let goed op het parkeerbeleid. Door de komst van het gezondheidscentrum is de parkeerdruk            De ontwikkeling moet in de basis voldoen aan de parkeernorm van de gemeente Arnhem en het
   enorm toegenomen de afgelopen 10 jaar. En door de komst van High Park idem (met name in de parkeren moet op eigen terrein opgelost worden.
   JC hartoglaan).
10 Parkeren moet onbetaald worden voor de bewoners van de straat. Als de mensen moeten betalen Parkeren wordt onbetaald voor de nieuwe bewoners van Raapopseweg 1. De parkeerplekken
   voor de parkeerplekken, dan parkeren ze in de buurt.                                                 bevinden zich op eigen terrein.
11 Parkeren is een aandachtspunt                                                                        We houden ons aan de parkeernota, die vastgesteld is (beleid is). De initiatiefnemer moet eraan
                                                                                                        voldoen. We geven de initiatiefnemer mee dat het parkeren op eigen terrein opgelost moet worden.
13 Afvoer van de Raapopseweg naar beneden is problematisch, zeker in spitstijden. Is er al met de       Jazeker, de uitritten zijn meegenomen in de notitie. De ontsluitingen van het terrein moeten ervoor
   uitritten vanaf dit terrein rekening gehouden in de notitie?                                         kunnen zorgen dat de bewoners snel in en uit kunnen rijden.
14 Er is al een enorme parkeerdruk. Ik verwacht dat minder parkeerdruk meegenomen wordt in de           zie vraag 9
   plannen.
15 Ik woon in De Grote Enk. Uit de studies over verkeersdrukte rondom Enk terrein is gebleken dat de    Voor deze locatie wordt door de ontwikkelaar een verkeersonderzoek uitgevoerd. Zij dienen hierbij
   drukte op kritieke punt komt. Als Gemeente meer woningen wil bouwen, moet een nieuw                  aan te tonen dat de ontwikkeling niet leidt tot opstoppingen.
   onderzoek komen. Ik woon op de 6de verdieping, zie dat de auto's vaak muurvast staan.
16 De druk op parkeerplaatsen in de buurt is door bewoning van High Park al erg opgevoerd. Met een zie vraag 9
   nieuw gebouw aan de Raaposeweg moet rekening gehouden worden met inpandige parkeer
   mogelijkheid voor de bewoners. De buurt vreest dat ze zelf niet meer dichtbij kunnen parkeren.
17 Hoe ziet de langzame route eruit? Wordt dat smal of bijv ruimte voor bijv speelgelegenheid? (die     Wij hebben geen voorwaarden meegegeven voor de inrichting van de langzame route, dit is
   ontbreekt in de buurt). Hoe worden de uitritten gepositioneerd? (meteen naar Velperweg of via        onderdeel van het ontwerpproces. Hetzelfde geldt voor de in- en uitritten.
   Raapopseweg)
   Overlast
18 De afgelopen jaren hebben de bewoners van dr. J.C. Hartogslaan, zeker die aan de zuidkant van Overlast tijdens de sloop en bouw kan helaas niet worden voorkomen. Wanneer de ontwikkeling
   de straat, geleden onder de overlast die is veroorzaakt door de werkzaamheden aan het oude ING- richting de uitvoering gaat zal de ontwikkelaar bewoners informeren over de bouwplaatsinrichting
   gebouw. Die overlast liep uiteen van geluidsoverlast tot plastic korrels die de straat bevuilden en  en planning. Zij houden hierbij rekening met de omgeving en gaan hier graag ook over in gesprek
   het meermaals de straat afgesloten aantreffen omdat bouwmaterieel, kranen of voertuigen de
   straat blokkeerden. Zelfs afgelopen weekend (zaterdag 10 juli 2021) werd de Hoflaan, komende
   vanuit de dr. J.C. Hartogslaan, twee kanten op geblokkeerd door een vrachtwagencombinatie die
   werd losgekoppeld en de chauffeur dat zodanig deed dat een gedeelte links en een gedeelte rechts
   van de dr. J.C. Hartogslaan stond. Auto’s konden geen kant op. Bovendien was de dr. J.C.
   Hartogslaan versmald omdat een hek op de weg was geplaatst ter hoogte van High Park. Wat mij
   vooral heeft gestoord, niet alleen afgelopen zaterdag maar de afgelopen jaren, is dat het blokkeren
   van de weg schijnbaar achteloos gebeurt, soms met maar vaker zonder aankondiging en zonder
   bewegwijzering. Dat is toch een kleine moeite en zou volgens mij verplicht moeten worden gesteld.
   Dat de sloop en de bouwwerkzaamheden aan Raapopseweg 1 straks enige overlast gaan geven,
   begrijp ik. Ik wil er wel voor pleiten om de projectontwikkelaar ertoe te verplichten de voertuigen,
   kranen en materieel op het terrein te laten parkeren en plaatsen, zodat de dr. J.C. Hartogslaan niet
   weer steeds wordt afgesloten. Alle overlast bij elkaar heeft de afgelopen jaren echt een stuk
   woongenot weggenomen. Mijn vrees is dat het de komende jaren weer gaat gebeuren. Daarnaast
   heb ik vernomen dat de school De Stijgbeugel aan de dr. J.C. Hartogslaan dicht gaat. Daar zal ook
   wat mee moeten gebeuren en ook dat zal overlast betekenen. Wellicht kan er wat parkeerruimte
   worden geschapen?
19 Zorg voor zo min mogelijk overlast met bouwen. En zorg voor 1 contactpersoon tijdens de bouw,        zie vraag 19
   die serieus omgaat met klachten van bewoners. Dit op basis van ervaringen met het
   gezondheidscentrum, toen was er zeer veel stofoverlast in onze woning (raapopseweg 2, 4, 6, 8).
20 Geluidsoverlast: aan de voorkant wordt ook gebouwd. Wordt dit meegenomen? Wordt er rekening De ontwikkelaar houdt zoveel mogelijk rekening met alle omwonenden. Zij zullen duidelijk
   mee gehouden dat er grenzen zijn aan de overlast?                                                    communiceren over de te verwachte overlast en de planning.
   Voorzieningen
21 Er is weinig ruimte voor (kleine) kinderen in deze omgeving, die er echter volop wonen! Een mooi Uw suggestie wordt meegenomen in het vervolg ontwerpproces.We kunnen niet toezeggen dat dit
   stuk voetgangersruimte - hoeft niks groots te zijn - veilig en speels voor mensen van jong en oud ook daadwerkelijk meegenomen kan worden.
   zien we graag terug. Dit maakt de ruimte wellicht ook wat prettiger voor de mensen die in het SIZA-
   gebouw wonen, wat nu wat geïsoleerd aandoet.
22 Mbt overige ruimte, zowel commercieel als maatschappelijk, is een supermarkt een idee, al zou        Een supermarkt komt inderdaad op de High Park locatie. De overige suggesties neemt de
   die misschien komen bij het ING-kantoor. Een kleine horecagelegenheid zou zeker ook goed             ontwikkelaar mee in de planvorming.
   kunnen lopen. Maatschappelijk ligt misschien meer voor de hand op de locatie Stijgbeugel en/of de
   ROC.
23 De Stijgbeugel tegenover gaat sluiten. Weet de Gemeente al wat met de school gaat gebeuren?          De Stijgbeugel is inderdaad met ingang van het nieuwe schooljaar (2021-2022) vertrokken van
   Als die eventueel ook verbouwt gaat worden, gaan ze de stad hier ook bij betrekken?                  deze locatie. De school is eigendom van de gemeente. We zijn bezig met een onderwijsplan voor
                                                                                                        heel Arnhem en wij nemen deze locatie daarin mee (ander onderwijs, ontwikkellocatie of iets
                                                                                                        anders: wij weten nog niet precies wat het gaat worden)
   Verhouding particuliere grond / openbare ruimte
24 Anders dan de maximale hoogte, is er misschien wel iets te zeggen over de verhouding particuliere Het gehele terrein, dus ook de binnenruimte wordt geen eigendom van de gemeente.
   grond/ openbare ruimte? Geen achterafsteegje als 'doorwaadbare ruimte' maar echt brede ruimte
   en zicht. Blijft deze tussenruimte overigens in beheer bij de ontwikkelaar of neemt de gemeente het
   beheer van die ruimte over zodra het project is opgeleverd?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>25 Ten aanzien van het uitgangspunt (?) “doorwaardbaar maken van de locatie” wordt op sheet 18         Qua maast en schaal zal het plan aansluiten bij de omgeving, waarbij het zeker de de bedoeling is
   van de presentatie voorgesteld om ruimtelijke, zichtlijnen, en functionele koppelingen te maken met van een ommuurde vesting. In de uitgangspuntennotitie wordt buiten de zichtlijnen juist de
   de omgeving zodat deze ook hecht aan de omgeving. Tegelijkertijd wordt op sheet 20 als              doorwaardbaarheid van het gebied, in ieder geval overdag, belangrijk, Waarbij een centrale plek er
   uitgangspunt (?) genoemd “Gebouwen georiënteerd op de straat”, waarbij wordt voorgesteld om         voor zorgt dat de mogelijkheidheid bestaat om elkaar daar te ontmoeten. Ook zal de architectuur
   de gebouwen met de voorzijde te richten op de belangrijke infrastructuren. Beide uitgangspunten     en de invulling van de onbebouwde ruimte er voor moeten zorgen dat het geheel zich voegt in de
   (?) komen op mij wat tegenstrijdig over. Met (middelhoge) bebouwing dicht tegen de Dr. J.C.         omgeving.
   Hartogslaan en Raapopseweg (rode lijn op sheet 21) lijken juist de zichtlijnen de                   Naar de omgeving en naar het binnengebied zullen de gebouwen ontsloten worden zodat er op
   doorwaardbaarheid van de locatie moeten versterken weg te vallen en lijkt van buitenaf een          deze plekken levendigheid kan onstaan en daar draagt dit bij aan de sociale veiligheid.
   ‘massief bouwblok’ te ontstaan dat juist niet op een natuurlijke manier hecht aan de omgeving,      Het bestaande groen en bomen zullen zoveel mogelijk toekomstbstendig ingepast worden. Aan de
   maar zich naar voren werpt als een ‘ommuurde vesting’. Aandachtspunt voor de Nota van               zijde van de Raaopseweg weg betekend dat het bestaande groen gehandhaafd blijft.
   uitgangspunten is om in de ontwikkeling van de locatie niet alleen uit te gaan van de zichtlijnen   De beelden die op sheet 24 zijn getoond geven niet de architectuur aan die nagestreefd wordt
   Velperweg zoals die zijn ingetekend op sheet 22 van de presentatie, maar ook de bestaande           maar geeft aan dat bij de planvorming nagedacht wordt over plasticiteit van de gevel, entrees van
   zichtlijnen vanuit de Raapopseweg op de kruising met de Dr. J.C. Hartoglaan te respecteren en de    de woningen, kapvormen en materialisatie.
   het open en groene zicht op de locatie te behouden.
   Daarbij is het ook de vraag of de “Gebouwde massa aansluit bij de context” dat als uitgangspunt
   (?) wordt genoemd op sheet 21. De voorgestelde maatvorm (M) van de gebouwde massa lijkt niet
   aan te sluiten bij de bouwvorm (S) van de tegenoverliggende woningen aan de Raapopseweg en
   de Spiekmanlaan.
   Een aandachtspunt is om als uitgangspunt op te nemen dat de bouwvorm van de gebouwde
   massa in overeenstemming is met de bestaande bouwvorm van de tegenoverliggende woningen
   aan beide genoemde straten. De beelden behorende bij de “Ambities bebouwde ruimte” op sheet
   24 vormen hier geen weerspiegeling van.
26 Ten aanzien van het voorgestelde woonprogramma op sheet 26 van de presentatie (mix aan              Het laadvermogen van de plek volgt uit het onderzoek dat ontwikkelaar gaat doen op basis van de
   eengezinswoningen en appartementen, gedifferentieerd woonprogramma, qua doelgroep,                  uitgangspunten. De gemeente wil binnen bepaalde kaders (zoals vastgelegd in de nota en in
   typologie en omvang) zijn geen uitgangspunten voor het maximale laadvermogen van de locatie         vastgesteld beleid zoals de parkeernormen) de ontwikkelaar de vrijheid geven om een optimaal
   genoemd. De beoogde transformatie van kantoren/bedrijfslocaties naar hoogwaardige                   ontwerp (incl programma, groen, parkeren en alle andere aspecten) te maken. Dat betekent dat wij
   woongebieden, waarbij een ontoegankelijke en versteende plek naar een “woon-landgoed” zoals         van te voren geen programma gaan vastleggen, behoudens een bandbreedte op hoogtes
   op sheet 5 van de presentatie wordt genoemd in combinatie met de ambitie om de groene
   kwaliteiten te versterken doet veronderstellen dat hiermee ook sprake is van een bepaling van het
   maximale laadvermogen van de locatie. Ook vraagt deze transformatie om een aanpassing van
   het vigerende bestemmingsplan om het woonprogramma en eventuele maatschappelijke functies
   in relatie tot planvorming in de omgeving mogelijk te maken. Ook over dit laatste zijn geen
   uitgangspunten benoemd.
   Aandachtspunt is om in de Nota van uitgangspunten het maximale laadvermogen van de locatie op
   te nemen, zodat duidelijk is binnen welke grenzen het totale te ontwikkelen programma
   (woonprogramma en overig programma) moet blijven. Ten behoeve van het woonprogramma en
   verder nog toe te voegen programma zou daarnaast als uitgangspunt moeten gelden dat beide
   dienstbaar moeten zijn aan het versterken van de kwaliteiten van de locatie en de omgeving.
   Daarmee kan op een evenwichtige manier invulling worden gegeven aan het concept “woon-
   landgoed”. Concreet zou daarbij als uitgangspunt kunnen worden opgenomen dat de verhouding
   tussen “rood” en “groen” vooraf wordt vastgesteld, zowel in oppervlakte als volume.
   Ruimtelijke inrichting, bebouwing en woonprogramma
27 De hoogte van de gebouwen maakt ons minder uit, als er maar rekening wordt gehouden met             Dit wordt in de notitie opgenomen en meegegeven aan de ontwikkelaar. Onderdeel van de
   schaduw en glare voor zowel bewoners als verkeersveiligheid. Dit wordt een probleem boven de        vervolgfase is onder andere het uitvoeren van een zonnestudie.
   26-44 meter afhankelijk van waar op het terrein wordt gebouwd. Kan er meegegeven worden dat
   hier rekening mee wordt gehouden door de ontwikkelaar?
28 Behoud zoveel mogelijk groen. Alle woningen in de straat staan op minimaal 4 meter vanaf de         Het uitgangspunt voor de ontwikkeling van de Raapopseweg 1 is het behouden van zoveel
   stoep qua bebouwing, zorg dat deze lijn ook behouden blijft bij het Novartis terrein.               mogelijk bestaand groen en toevoegen van groen waar dat kan.
29 Een paar mensen hier zijn woonachtig aan de overkant in het gebouw van de Grote Enk. Grappig        Voor wat betreft de ontwikkeling van Raapopseweg 1 hebben wij de hoogte accenten aangegeven
   dat op de foto's die u liet zien van de omgeving, staan wij niet eens op. Er komen straks een paar  in de uitgangspuntennotitie, waarbij er ruimte is voor 1 woontoren van maximaal 15 lagen hoog,
   mega hoge woontorens aan de andere kant (zuidkant) van het gebouw, torens van 70 m hoog,            mits deze voldoende kwaliteit heeft.
   waar wij op gaan kijken, in de zichtlijn. Wordt dit gebouw geamoveerd? Worden wij straks
   ingecapsuled door alleen maar woontorens?
30 Graag iets concreter zijn. Waarom wordt niet gezegd "we blijven binnen de 25 m bijvoorbeeld"?       We hebben de hoogte accenten aangegeven in de uitgangspuntennotitie.
31 Oorspronkelijk zou op dit terrein (het Akzo terrein) sprake zijn van 200 woningen. In de huidige    We hebben de hoogte van het accent (hogere bebouw dan aan de randen) en de bebouwing aan
   plannen wordt uitgegaan van ruim 500 woningen. Als we het hebben over 70 meter dit is zo hoog de randen aangegeven in de uitgangspuntennotitie.
   als AKZO. Zo hoog dus komen twee grote torens. We vragen om eerlijk en transparant te zijn. Ik
   heb al een mailtje verstuurd naar de eigenaar met een vraag hoe hoog het gaat worden. Het wordt
   aangegeven dat het op dit moment nog niet bekend is. Ik geloof het niet.
32 U zegt niks over het aantal woningen en u zegt niks over de hoogte.                                 We hebben de hoogte accenten aangegeven in de uitgangspuntennotitie. Over de aantallen
                                                                                                       worden in de notitie geen uitspraken gedaan.
33 Gemeente Arnhem zegt dat aan de kant van Hartogslaan woonlagen maximaal 5 hoog worden,              Woningen, die op Hartogslaan uitkijken, liggen al verhoogt (twee lagen met een kap). Wat
   maar als je verder in de omgeving kijkt zijn alle woonlagen 2 lagen hoog. Dan kijken we straks naar Hartogslaan zelf betreft: Als je daar doorheen rijdt, zie je overal 4 -5 lagen met plint. Dit begint al
   de muren van huizen aan.                                                                            met het Siza gebouw. In een ruimtelijk onderzoek wordt bekeken hoe de bebouwingshoogte goed
                                                                                                       aansluit.
34 Ik woon in De Grote Enk. Wij krijgen 2 Woontorens van 70 m hoog. Graag zo snel mogelijk kijken      zie antwoord 30
   hoe hoog.
35 In de notitie komt niet duidelijk naar voren hoe hoog het gebouw zal worden, voor de buurt is dat   Zie antwoord 30
   een belangrijk item.
36 Hoe groot is het woonprogramma op deze plek? (hoeveel units minimaal?)                              Er is geen minimum aantal aan wooneenheden opgenomen in de uitgangspunten. Er dient binnen
                                                                                                       het plan minimaal 30% sociale huur gerealiseerd worden.
   Duurzaamheid / Esthetisch bouwen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>37 Een belangrijke vraag bij de geformuleerde doelstelling is ook welke kwaliteiten de beoogde           In de notitie is ook opgenomen dat het bestaande groen (waar mogelijk) behouden moet blijven en
   kwaliteitsimpuls wil behouden, versterken en wil toevoegen aan locatie, omgeving en stad.             dat er zoveel mogelijk groen toegevoegd moet worden.
   Zo wordt op sheet 16 en 17 van de presentatie het “Behouden van aanwezige groene kwaliteiten
   en verder uitbreiden en de groene kwaliteit van de Velperweg naar binnen halen” genoemd.
   De hittekaart (2020) van Arnhem laat zien dat er op de rond de locatie sprake is van ‘overheating’.
   Naast het behouden van de aanwezige groene kwaliteiten lijkt een verdere vergroening van het
   gebied een belangrijke, zo niet essentiële opgave. De meest zinvolle en effectieve maatregelen
   zijn, zo geeft de gemeente Arnhem op de eigen website aan, groen (vergroenen), minder
   verharding, gebruik maken van ventilatie en dalwinden (verkoeling) en gebruik van materialen die
   minder warmte vasthouden en in zich opnemen. Als aandachtspunt in de op te nemen
   uitgangspunten wil ik daarom niet alleen pleiten voor het behoud van de (beperkte) aanwezige
   groene kwaliteit én kwantiteit maar juist het versterken en toevoegen daarvan.
38 Bij het kiezen van een warmteoplossing voor de herontwikkeling, is het een idee dit ook in het        Ter Steege dient een lage temperatuur oplossing te kiezen voor de woningen in het project. De
   perspectief van de buurt te bekijken? En is rekening gehouden met de bestaande OBES (WKO)?            omliggende woningen zijn momenteel niet geschikt voor lage temperatuur. De investeringen die
   Is deze nog bruikbaar of gedimensioneerd enkel voor het oorspronkelijke doel of in gebruik voor       gemoeid zijn met de isolatie van de woningen in de gebouwde omgeving naar label A zijn dusdanig
   het naastgelegen gebouw en staat ie verkeerd op de kaart?                                             hoog dat een middentemperatuuroplossing het meest aannemelijke alternatief is tegen de laagst
                                                                                                         maatschappeijke kosten.
39 Hoe wordt de buurt betrokken bij bijv de energieoplossing? (idd icm de Stijgbeugel; en het open       De energieoplossing is onderdeel van het plan en neemt Ter Steege mee in het vervolg. Zij gaan
   bodemenergiesysteem (OBES) dat op deze plek ligt?                                                     dan ook de andere bronnen in kaart brengen.
40 De materialen die nu zijn gebruikt - soort grindtegel - zijn vast mooi te combineren met andere       Dank voor de suggestie. Dit is onderdeel van de verdere uitwerking
   materialen. Het zou mooi zijn als het wat lichter en vrolijker wordt dan nu het geval is. Helemaal
   mooi als er slim wordt ontworpen zodat energieverbruik wordt verminderd, ook bij hitte.
41 Qua groene plint, wat net onbekendere inheemse soorten? En ook een functie als waterberger - en Dank voor de suggestie, dit is onderdeel van de verdere uitwerking
   tegelijk niet onmiddellijk stervend bij droogte.
42 Er komt nieuwbouw. Waarom gaat dit gebouw plat? Misschien kan het hergebruikt worden in het Er is door de ontwikkelaar gekeken naar transformatie. Het gebouw blijkt niet passend te
   kader van duurzaamheid?                                                                               transformeren naar kantoren en woningen naar de huidige maatstaven en wet en regelgeving. Wel
                                                                                                         wordt er gekeken naar hergebruik van materialen.
43 Zorg voor veel licht en ruimte, geen massief gebouw, dat past niet bij de allure van Angerenstein/    Dank voor de suggestie, dit onderdeel van de verdere uitwerking
   Velperweg. Groene muren (beplant) kan al helpen.
44 Let de gemeente op de klimaatadaptatie? Zorg voor beperking van hittestress en wateroverlast.         Klimaatadaptatie is onderdeel van de uitgangspuntennotitie.
   Volgens mij heeft de gemeente hier met BlueLabel zicht op.
45 Minimaal 25% hergebruik van materiaal, is erg beperkt. Kan het vastgoed bedrijf niet gestimuleerd de 25% circulariteit is een vastgestelde eis, wij nemen een eventuele verhoging van dit percentage
   worden om minsters 50% her te gebruiken?                                                              mee in de gesprekken met de ontwikkelaar.
46 In de notitie zie ik niet terug waarom er niet gekeken is naar hergebruik van het gebouw. Het is een Zie vraag 42
   solide gebouw met mogelijkheden. Slopen past niet in de duurzaamheidsambitie van de gemeente.
   Waarom is hier geen aandacht voor geweest, is er onderzoek naar gedaan of is het economisch
   niet interessant genoeg? Ik heb de vraag gesteld tijdens de bewonersavond maar heb geen
   bevredigend antwoord gekregen.
47 Verder vind ik het een heel prettig idee dat er meer groen in de wijk bij gaat komen.                 wij ook!
   Proces
48 Allereerst laat ik graag weten positief te staan tegenover de herontwikkeling van de locatie          Arnhem 2040 Voorontwerp omgevingsvisie
   Raapopseweg 1. Het vertrek van Novartis geeft de mogelijkheid om de locatie op een manier te          De stadsbrede thema's zullen ook hun weerslag krijgen op deze plek. Te denken valt aan
   ontwikkelen die aansluit bij de behoefte in de stad en in de wijk en inspeelt op (toekomstige)        klimaatadaptatie, duurzaamheid, mobiliteit, water, wonen etc.
   ontwikkelingen en opgaven. Het Voorontwerp Omgevingsvisie Arnhem 2040 als ook het
   Wijkprogramma Velperweg en omgeving 2021 geven daarbij uitgangspunten. Voor zover deze al             Wijkprogramma Velperweg en omgeving 2021
   zijn opgenomen in de concept Nota van uitgangspunten voor de Raapopseweg 21, zouden deze              In de nota van uitgangspunten zullen belangrijke aandachtspunten die in het wijkprogramma
   meer expliciet kunnen worden genoemd onder verwijzing naar deze en andere (reeds                      genoemd worden meegenomen worden zoals:
   vastgestelde) documenten. Uit de ontvangen presentatie wordt het mij niet duidelijk in hoeverre en    verkeersveilgheid, parkeren, wateroverlast, veiligheid etc.
   hoe deze uitgangspunten zijn of worden meegenomen.
49 Is redelijk kort dag om in september een bestemmingsplan bij B&W neer te leggen met een reces         Het bestemmingsplan komt niet in september bij B&W te liggen maar de nota van uitgangspunten
   ertussen..nog los van de participatie van omwonenden die na vanavond 10 dagen krijgen voor een        laten we dan vaststellen. De ontwikkelaar gaat dan het plan uitwerken en in het vierde kwartaal van
   reactie op de presentatie van vanavond. Dit kan ook opgenomen worden met de wijkwethouder.            2021 worden de bewoners hierbij betrokken.
   Draagvlak voor het plan is laag als dit het geschetste voorland is.
   Sociale aspect
50 Mijn vraag is vooral aan Ter Steege en een beetje voor de Gemeente: graag zou ik ambulant             Wij hebben binnen de Gemeente Arnhem vastgesteld beleid dat er in dit project minimaal 30%
   kunnen wonen (Siza gebouw, Romerselaan): eigen woonruimte krijgen/huren, betaalbaar, met              sociaal huur gerealiseerd moet worden. Uw suggestie voor woningen waarin zorg mogelijk is wordt
   huurtoeslag. Is het mogelijk? Twee: ik zou middels techniek en/of afspraken beroep kunnen doen        meegenomen in het vervolgproces.
   op de zorg van de Romerselaan; verder ga ik mijn eigen gang. Is het mogelijk? Verder, wil ik
   pleiten voor koop én huur, maar ook mensen met handicap én valide mensen.
   Kwaliteitsimpuls
51 In de presentatie staat op sheet 6 het volgende doel geformuleerd: Kwaliteitsimpuls te geven aan      De omgeving van de voormalige locatie van Novartis aan de Raapopsweg 1 is aan het
   de locatie, de omgeving en de stad. De uitwerkingen op sheet 15 t/m 27 lijken bedoeld om dit doel     transformeren van een kantoren en bedrijfslocaties naar hoofdzakelijk woongebieden. Op termijn
   nader in te vullen. Echter blijft daarbij voor mij onduidelijk welke kwaliteitsimpuls de ontwikkeling ontstaat hier een hoogwaardig woongebied dat een kwaliteitsimpuls geeft aan de stad.
   van de locatie nu precies beoogt te geven aan de locatie zelf, de omgeving en de stad. Een            Ook de locatie Raaposeweg 1 is toe aan transformatie van een ontoegankelijke en zwaar
   aandachtspunt is om dit in de Nota van uitgangspunten duidelijker en preciezer te beschrijven en      versteende plek naar een prettige en interessante plek om te wonen. De locatie is gelegen in een
   ook wat het beoogde effect is van de te geven kwaliteitsimpuls. In hoeverre wordt met de              “woon-landgoed” waar Raapopseweg 1, High Park, House of Arnhem, de Villa en Siza onderdeel
   ontwikkeling van de locatie bijvoorbeeld de ruimtelijke kwaliteit van de locatie en omgeving          van zijn. Landgoederen zijn op verschillende plekken langs de Velperweg aanwezig.
   verbeterd, de leefbaarheid in de wijk vergroot en de woningbouwopgave in de stad gerealiseerd?        In de uitgangspuntennotitie worden de gemeentelijke uitgangspunten, vanuit de verschillende
   Daarbij kan ik me voorstellen dat onder meer de demografische ontwikkelingen in de wijk zoals die     disciplines, weergegeven. Dit document vormt het vertrekpunt voor verdere planvorming van deze
   worden gepresenteerd op Arnhem in cijfers, de staat van de stad (o.a. de indicatoren                  locatie, tot een woongebied als onderdeel van een “woon-landgoed”. Waarbij het zo moet zijn dat
   bevolkingsontwikkeling, aantal huishoudens, samenstelling huishoudens, groene en grijze druk en       de transformatie niet alleen een kwaliteitsimpuls is voor de locatie maar ook een echte
   bevolkingsprognoses) te betrekken als ook de klimaatopgaven en verkeeropgaven.                        meerwaarde betekent voor de omgeving. Voor de directe omgeving zal de plek
                                                                                                         doorwaardbaar/toegankelijk worden gemaakt, in ieder geval overdag. Ook zal er een centrale plek
                                                                                                         voor ontmoeting zijn etc. Daanaast zal er een vergroening plaats gaan vinden. Ook zal er een
                                                                                                         woonprogramma worden ontwikkeld dat aansluit bij het vigerende beleid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>VERSLAG BUURTBIJEENKOMST RAAPOPSEWEG
Datum:          10 november 2021
Tijd:           19:00 – 21:00
Locatie:        Raapopseweg 1, Arnhem
Aanwezigen:                                                     (Ter Steege Bouw Vastgoed),
                                    (Gemeente Arnhem),
(ZEEP Architects and Urban Designers)
Op 10 november organiseerde Ter Steege Bouw Vastgoed de eerste buurtbijeenkomst voor
de omwonenden van het project Springfield. Het project ligt aan de Raapopseweg 1. Het
voormalige Novartis kantoor wordt herontwikkeld naar woningbouw. Er was een opkomst
van ongeveer 42 buurtbewoners. Deze hadden zich vooraf aangemeld.
Om 19:00 startte de avond. Deze stond in het teken van het informeren van de omwonenden
over het planconcept van Ter Steege als verdere uitwerking van de vastgestelde
Uitgangspuntennota van de gemeente. De volgende punten kwamen hierbij aan de orde;
het proces & de planning, de stedenbouw& de architectuur van de gebouwen, het landschap
en het verkeer & de ontsluiting van de locatie. Aan het begin van de zaal gaf             van
ZEEP Architects, de architect van het project, een presentatie over het plan. Hier gaf een
maquette een overzicht van de gebouwen en haar omgeving. Na de presentatie konden de
mensen rondlopen langs diverse presentatiepanelen. Bij elk paneel stond iemand die
toelichting kon geven en vragen kon beantwoorden. Hieronder een korte toelichting op de
meest gestelde vragen.
Veel inwoners gaven aan dat er veel ontwikkelingen spelen in de omgeving, waaronder het
Zijdekwartier, House of Arnhem/High Park wat net is gerealiseerd en de Renaissance
Velperweg. In deze context zijn zorgen geuit over de hoogbouw in de omgeving, de
verkeersafwikkeling in de buurt en parkeren. Daarnaast waren er specifiek oor dit project
vragen over de bouwhoogte. Er is uitgelegd dat het hoogteaccent maximaal vijftien
bouwlagen mag bevatten (Uitgangspuntennotitie, gemeente Arnhem). Dit is circa 45 tot 50
meter hoog. Bij de hoogte van het gebouw ging ook veel aandacht uit naar bezonning en
uitzicht. Aangegeven is dat dit nog nader onderzoek vergt. Verder waren er vragen over de
aansluiting met de omgeving, parkeren en de verkeersafwikkeling en de ontsluiting van het
project. Concreet ging het over aantal parkeerplekken, de veiligheid op de Raapopseweg en
drukte op de Velperweg. Er is uitgelegd dat parkeren op eigen terrein plaats vindt. Dit wordt
gratis voor toekomstige bewoners. Ook merkten we op dat er veel vragen waren met
betrekking tot de overlast die de bouw gaat geven rondom de locatie. Dit nemen we mee
richting de uitvoering. Ook waren er positieve reacties op het plan, zoals op de dynamische
architectuur met de afgeschuinde daken en het toevoegen van woningen gezien de
woningnood.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Presentatiepanelen
Tijdens de bijeenkomst was er de mogelijkheid om opmerkingen op de panelen te plaatsen
doormiddel van post-its. Hieronder is een letterlijke weergave beschreven.
Stedenbouw en uitgangspunten gemeente
    •  Speelgelegenheid voor kinderen
    •  Parkeren voor bewoners kosteloos op het terrein, geen extra kosten voor
       bijvoorbeeld de tweede auto. Dit geeft nog grotere parkeerproblemen in de buurt.
    •  De buurt ervaart parkeeroverlast, zorg voor voldoende parkeerruimte. Gratis +
       voldoende.
    •  Graag de woningen rond de €300.000,- en een inpandig balkon.
Landschap
    •  Zoveel mogelijk groene daken (sedum)
Verkeer en ontsluiting
    •  Vertraag het auto verkeer
    •  Veiligheid in- en uitstroom garanderen
    •  De parkeerdruk in de directe omgeving is al hoog, dus het is fijn als de geplande
       parkeergarage/gelegenheid voldoende ruimte voor nieuwe bewoners biedt.
Architectuur
    •  Geen opmerkingen
Proces en planning
    •  Geen opmerkingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>1
Bijlage: Vragen
Deze vragenlijst is niet limitatief, met verzoek om schriftelijke beantwoording, uiterlijk één week
voorafgaand aan plenaire bespreking.
Van:
Werkgroep Zijdekwartier - Grote Enk / belanghebbenden nieuwbouw Novartis (hierna: de werkgroep)
Aan:
Gemeente Arnhem (hierna: de Gemeente)
Projectontwikkelaar, Architect KLOK BPD groep (Zijdekwartier) (hierna: KLOK)
Projectontwikkelaar en architect Ter Steege (Novartis),
Vertegenwoordiger Renaissance project Velperweg.
Betreffende:
! Nieuwbouw Zijdekwartier
! Nieuwbouw Novartis
! Renaissance project Velperweg
Toelichting:
De vragen zijn grotendeels al eerder gesteld - en dus bekend - bij partijen.
Echter - desgevraagd en anders dan toezeggingen daartoe - nog steeds niet (volledig) schriftelijk
beantwoord en/of mondeling tegenstrijdig beantwoord. Zo verwijst architect Zijdekwartier (bijvoorbeeld
maar niet uitsluitend) voor de bouwhoogte en situering van de 70 meter hoge woontorens naar de
Gemeente en vice versa en met expliciete ontkenning door de Gemeente van het bestaan van een
opdrachtformulering.
Ter illustratie: het huidige bestemmingsplan locatie Zijdekwartier gaat nog uit van een maximale
bouwhoogte van 10 meter.
Van een daadwerkelijk participatieproces voor en door juridisch belanghebbende omwonenden, geven
zowel de Gemeente als de projectontwikkelaars vooralsnog helaas geen (althans niet objectief en
aantoonbaar onvoldoende) blijk.
Voor alle duidelijkheid: het enkele feit dat er woningen gebouwd worden, staat voor de werkgroep
uiteraard niet ter discussie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Vragen aan de Gemeente en te beantwoorden door de Gemeente
1) Met de Gemeente Arnhem (i.c. projectleider                      ) is tijdens de bespreking op 2
november 2021 met een delegatie van de werkgroep, afgesproken dat de werkgroep
schriftelijk antwoord krijgt op de door de werkgroep gestelde vragen.
- Waarom heeft de werkgroep ondanks deze toezegging vooralsnog geen enkel schriftelijk
antwoord van de Gemeente op deze vragen ontvangen?
Deze vragen zijn op 2 december 2021 via de mail beantwoord.
2) De Gemeente heeft eerder gesteld dat beide projectontwikkelaars (KLOK en Ter Steege)
nauw samenwerken op het gebied van hun respectievelijke projecten (met daartussen
geklemd rijksmonument De Grote Enk).
Er is nooit gesteld dat beide projectontwikkelaars nauw samenwerken. Beide ontwikkelingen raken
elkaar op een aantal vlakken (zoals mobiliteit, maar ook ruimtelijk). Op deze onderwerpen vindt er
afstemming plaats via de gemeentelijke projectgroep en tussen beide projectontwikkelaars.
- Hoe verhoudt zich deze vermeende samenwerking met de recente (22 november 2021)
telefonische kwalificatie van de Gemeente dat Ter Steege geen meerwaarde ziet in deelname
aan één gezamenlijke bespreking, zoals door de werkgroep aan de gemeente verzocht.
Alle partijen hebben destijds aangegeven geen behoefte te hebben aan gezamenlijke bespreking. De
reden hiervoor is dat de ontwikkelingen op het Zijdekwartier en de Raapopseweg 1 twee aparte
ontwikkelingen zijn die wel beide in een bestaande omgeving plaatsvinden. De impact op de
omgeving van beide projecten verschilt en de participatie wordt door beide ontwikkelaars op
verschillende momenten georganiseerd. Dit willen we graag verder uitleggen in het gezamenlijke
gesprek met de projectontwikkelaars en de gemeente.
- Hoe vindt dat concreet gestalte? Ook op gebied van verkeer / toekomstig verkeersinfarct op
het kruispunt van de Velperweg, Raapopseweg en de Tivolilaan.
Beide projecten worden vanuit de gemeente begeleidt door dezelfde projectgroep, hiermee is
afstemming tussen beide projecten geborgd. Verkeer is voor beide projecten onderdeel van het
ontwerpproces. Uit het in 2019 uitgevoerde verkeersonderzoek blijkt dat de omliggende wegen de
toename van verkeer aan kunnen. Klok/BPD en Ter Steege zullen aanvullend voor beide
ontwikkelingen met een verkeersonderzoek moeten aantonen dat de toename van verkeer
afgewikkeld kan worden op de bestaande wegen.
- Hoe wordt het belang van de verkeerstoegang en de veiligheid van onder andere De Grote
Enk daarin gewaarborgd?
De verkeersveiligheid voor de toegang van de Grote Enk is onderdeel van de herinrichting van de
Tivolilaan. De bewoners van de Grote Enk zijn deelnemer in de ontwerpgroep Tivolilaan, op deze
manier zijn de belangen geborgd.
3) Betreffende de herinrichting Tivolilaan:
- Wie heeft en houdt de centrale regie op deze herinrichting?
- Op welke wijze wordt de participatie van de bewoners van de Grote Enk voldoende
gewaarborgd?
De gemeente heeft de regierol voor de herinrichting van de Tivolilaan, het ontwerp wordt in opdracht
van Klok/BPD door buro Lubbers uitgewerkt. In januari 2022 wordt er een nieuwe afspraak gepland
met alle stakeholders op het terrein waarbij een schetsontwerp besproken wordt dat gerealiseerd kan
worden binnen de huidige eigendomsgrenzen.
De belangen van de bewoners worden vertegenwoordigd door de aanwezigheid van 2 bewoners van
de Grote Enk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>- Moet dit verkeersontwerp niet eerst in orde bevonden zijn door alle partijen voordat er een
VSOP voor het hele zijdekwartier wordt goedgekeurd? In de woorden van de gemeente d.d. 2
november 2021: “De ontsluitingsmogelijkheden van de Tivolilaan zijn medebepalend voor het
aantal te bouwen woningen”.
De herinrichting van de Tivolilaan is bedoeld om de verblijfskwaliteit en de verkeersveiligheid te
verbeteren, niet om de verkeerscapaciteit van de Tivolilaan te vergroten. Het ontwerp voor de
Tivolilaan is dan ook geen voorwaarde voor het laten vaststellen van het VOSP.
4) Betreffende mate en vorm van participatie:
- Wat verstaat de Gemeente concreet onder 'participatie' voor en door omwonenden?
Binnen de gemeente Arnhem wordt gewerkt met de participatieladder. Zie voor meer informatie
Bewonersinitiatieven en bewonersparticipatie - Gemeente Arnhem
- Op welke trede van participatie plaatst de Gemeente de belanghebbenden Grote Enk en
nieuwbouw Novartis?
De participatie vanuit de gemeente heeft plaatsgevonden tijdens het opstellen van de gebiedsvisie
Akzo en de uitgangspuntennotitie Raapopseweg 1. De bewoners hebben hier geparticipeerd op trede
2 ‘adviseren’. De participatie rondom de planvorming wordt door de ontwikkelaars georganiseerd. Zie
hiervoor de antwoorden van Ter Steege en Klok.
- Wanneer en op welke onderwerpen kan concreet wel en niet geparticipeerd worden?
- Op welke wijze en door wie vindt een dergelijke selectie plaats?
De projectontwikkelaars zijn geïnformeerd over de motie “Inzicht in betrekken omwonenden”
De afweging op welke onderwerpen geparticipeerd kan worden, wordt tijdens de planvorming door de
ontwikkelaars gemaakt.
- Geldt participatie ook voor bijvoorbeeld de situering en de bouwhoogte van de gebouwen?
Zo nee, waarom niet?
Zo ja, waarom werden omwonenden dan volkomen onverwachts overvallen met een sprong
bij het Zijdekwartier van een relatief lage bouwhoogte (10 meter, huidig bestemmingsplan)
naar een olympische-recordhoogte (circa 70 meter)?
Idem voor Novartis, waarbij belanghebbenden eveneens van het een op het andere moment
overvallen werden door een voorgenomen wijziging van de huidige bouwhoogte van Novartis
tot maar liefst 15 woonlagen. In de woorden van de Gemeente: "Die wel verdiend moeten
worden" (?); hetgeen voor omwonenden als Chinees zonder Nederlandse ondertiteling en
derhalve ook in participatietaal volledig inhoudsloos is.
- Welke bijzondere omstandigheden rechtvaardigen de voorgenomen bouwhoogte van de
woontorens?
De gekozen hoogtes zijn de uitkomst van een uitgebreid onderzoek naar wat er ruimtelijk mogelijk is
op de locaties en de behoefte aan woningen in de stad. Onderdeel van de participatie is om te
vernemen waar de zorg-/aandachtspunten zijn en wat belanghebbenden belangrijk vinden, daar hoort
ook bouwhoogte en situering bij. Bewoners hebben hierbij een adviserende rol, de uiteindelijke
afweging vindt plaats tussen projectontwikkelaars en gemeente.
Voor de onderbouwing van de voorgenomen bouwhoogte bij de Raapopseweg 1 verwijzen wij u naar
de bijlage Onderbouwing Hoogbouw structuurvisie.
5) Hoe geeft de Gemeente concreet gestalte aan die participatie van omwonenden /
belanghebbenden Zijdekwartier en Novartis, bij de betreffende bouwplannen?
Waar en op welke wijze heeft de Gemeente dit proces kenbaar en openbaar gemaakt voor
omwonenden / belanghebbenden / alle inwoners van de Gemeente?
De gemeente is verantwoordelijk geweest voor de participatie rondom de gebiedsvisie Akzo en de
uitgangspunten notitie voor Raapopseweg 1. Tevens is de communicatie over het bestemmingsplan
een verantwoordelijkheid van de gemeente. De participatie/communicatie over de betreffende
bouwplannen is de verantwoordelijkheid van de ontwikkelende partij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>6) De werkgroep is uit eigener beweging in het bezit van de brochure "handreiking. Betrek de
buurt bij uw bouwplan” van de Gemeente.
Citaat daaruit: "In Arnhem vinden we dat de mate waarin u mensen betrekt bij uw plan in
verhouding moet staan tot het effect dat uw bouwplan op de omgeving kan hebben. Over het
algemeen geldt: hoe groter en uitgebreider een plan of ontwikkeling is, hoe belangrijker
participatie van bewoners is".
- Op welke wijze past de Gemeente concreet de inhoud (en hoogste level 5) van deze
handreiking toe op de 3 betreffende majeure bouwprojecten?
- Waarom zijn vooralsnog de betreffende belanghebbende omwonenden door de Gemeente
niet op deze brochure gewezen?
De participatie in deze 3 projecten is gestart voordat er besluitvorming op de handreiking heeft
plaatsgevonden. De handreiking is op 28 september 2021 vastgesteld door het college en wordt naar
verwachting in het eerste kwartaal van 2022 door de raad behandeld. Na instemming van de raad
wordt de handreiking het instrument om initiatiefnemers te helpen om hun participatie te organiseren
en wijzen we initiatiefnemers actief op dit document. De handreiking is voor deze ontwikkelingen geen
geldend kader. Uiteraard wordt er hier wel gehandeld in de geest van dit document.
Het gebruik van de handreiking is geen blauwdruk maar moet zorgen voor bewustwording bij de
ontwikkelaar/initiatiefnemer over de mate van participatie en de manier waarop omwonenden kunnen
worden betrokken. De handreiking is in principe bedoelt voor initiatiefnemers, zodat zij handvatten
krijgen om de buurt bij hun plannen te betrekken. Als de handreiking straks definitief is vastgesteld
door de raad, is deze met uitleg ook te raadplegen via de gemeentelijke website.
Omdat de handreiking nog geen geldend kader is voor deze drie projecten zijn de bewoners er niet
actief op gewezen. Voor meer informatie zie https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Arnhem/8e3ba229-
f366-4fcb-955e-6f3154d48d66
7) Trekt - en zo ja op welke concrete wijze - de Gemeente lering uit de onrust en
participatieonvrede bij omwonenden in Arnhem bij andere nieuwbouwplannen c.q. woontorens
(onder andere in Kronenburg)?
Bij nieuwbouwplannen is er vrijwel altijd in meer en mindere mate onvrede enerzijds en tevredenheid
anderzijds omtrent participatie, hoe zorgvuldig het proces ook is ingestoken. In de participatie is het,
gelet op vaak tegenstrijdige belangen, onmogelijk te voorkomen dat partijen teleurgesteld worden, ook
omdat maatschappelijke belangen vaak zwaarder wegen dan individuele belangen.
- Wanneer komt de verantwoordelijke wethouder concreet in beeld voor de belanghebbenden
van het Zijdekwartier, Novartis en het Renaissanceproject?
Wethouder Bouwkamp is aanwezig bij het gesprek op 18 januari 2022 met alle partijen.
8) Op 2 november 2021 heeft de Gemeente aan een delegatie van de werkgroep mondeling
gemeld dat de Gemeente geen specifieke opdracht heeft meegegeven aan de
projectontwikkelaar van het Zijdekwartier, "aangezien de Gemeente geen eigenaar van de
grond is. Het Zijdekwartier is een apart project met een aparte invalshoek".
Graag bevestiging en uitleg van dit kennelijke "eigendomsstandpunt" van de Gemeente, mede
in het licht van onder andere de wet R.O., Awb, a.s. Omgevingswet etc. (zorgplicht
leefomgeving en omgevingskwaliteit, transparantie procedures, vertrouwensbeginsel, weging
cultuurhistorische waarden etc.).
De ontwikkelaars zijn initiatiefnemer van de ontwikkelingen en vragen aan de gemeente om
medewerking om te komen tot een uiteindelijke bestemmingsplan wijziging en bouwvergunning.
De gemeente formuleert haar, vaak globale, randvoorwaarden voor de ontwikkeling meestal in een
gebiedsvisie (zoals bij het Zijdekwartier) of in een Nota van Uitgangspunten document (zoals bij
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Raapopseweg 1). Op verschillende manieren kan invulling worden gegeven aan deze voorwaarden of
visie. De gemeente toetst of de invulling past binnen de kaders.
9) Op 2 november 2021 heeft de Gemeente aan een delegatie van de werkgroep mondeling
gemeld dat er geen specifieke opdrachtformulering vanuit de Gemeente naar KLOK is
gecommuniceerd.
Niet met betrekking tot de bouwhoogte en de situering van de woontorens. Alleen de wens /
eis dat er op de destijdse positie van de Enka-toren een markant object / gebouw moet
komen. Graag ontvangen wij bevestiging van en uitleg over dit standpunt.
Als gemeente geven wij geen opdracht maar formuleren we de uitgangspunten en randvoorwaarden
voor de ontwikkeling in een gebiedsvisie of een Nota van Uitgangspunten. Gelet op de stedelijke
potentie van het AKZO terrein en de omgeving gaat de gebiedsvisie voor het AKZO terrein uit van
dichte, intensieve bebouwing. Daarbij geldt dat een hoge dichtheid niet alleen bereikt kan worden door
de maat in de hoogte te zoeken, maar vooral door een intensief en efficiënt gebruik van de ruimte. Ter
illustratie: negentiende eeuwse stadswijken zonder echt hoge gebouwen, zoals het Spijkerkwartier of
Sint Marten, hebben doorgaans een hogere woningdichtheid dan modernere wijken met flats. De
intensiteit in St Marten met laagbouw leidt tot gebrek aan openbare ruimte en groen, waar hoogte
voorwaarde is voor meer openbare ruimte en groen in wijken met hoogbouw. Hoogteaccenten die
passen in de omgeving, het bestaande ensemble van gebouwen op het AKZO-terrein, én rekening
houden met het zicht vanuit bestaande woningen, zijn daarom hier prima denkbaar. (zie p 14
gebiedsvisie Akzo-terrein)
Tevens willen wij uitleg over het feit dat de architect van het Zijdekwartier desgevraagd de
werkgroep voor de bouwhoogte (70 meter) en de situering van de woontorens verwijst naar de
Gemeente.
Zie hiervoor de beantwoording van Klok.
Het huidige bestemmingsplan Zijdekwartier gaat uit van een maximale bouwhoogte van 10
meter. Waar en door wie komt de sprong - volkomen “out of the blue” voor belanghebbenden -
van 10 naar 70 meter?
Het huidige bestemmingsplan is nog gebaseerd op het gebruik van het AKZO terrein als
bedrijventerrein vanuit het verleden. De nu voorgestelde functieomslag en de nieuwe invulling kijken
naar de toekomstige behoeften en ontwikkeling van Arnhem als stad en de rol van het AKZO terrein
daarin. Dat is ook wat er aan de basis ligt van de gebiedsvisie.
- Met wie, waar en wat is er nu afgesproken tussen enerzijds de Gemeente en anderzijds de
projectontwikkelaar(s)?
Afspraken omtrent de ontwikkelingen liggen vast in de gebiedsvisie Akzo-terrein voor het Zijdekwartier
en Nota van uitgangspunten voor Raapopseweg 1. Deze zijn respectievelijk vastgesteld door de
gemeenteraad en het college van B&W.
10) De Gemeente formuleert op 2 november 2021 naar de werkgroep het standpunt dat
"robuuste bouw past bij de omgeving".
- Wat verstaat de Gemeente onder robuust? Betekent robuust hoog? ~
Zo ja: waarom en hoe hoog?
Wij kunnen robuust ook anders vertalen. De betekenis van robuust luidt volgens de Van Dale
namelijk “sterk en stevig gebouwd”.
De omgeving van het Akzo terrein kenmerkt zich enerzijds door de aanwezigheid van grote, zichtbare
(vaak kantoor) gebouwen die de kenmerken dragen van de tijd waarin ze ontwikkeld zijn, anderzijds
wordt het terrein op sommige punten omgeven door kleinschalige en hoogwaardige
woningbouwcomplexen in een hoge dichtheid.
Beide kenmerken zijn vertaald naar deze tijd waardoor er in de nu voorliggende plannen grootschalige
en kleinschalige bebouwing naast elkaar voorkomen, maar wel gesitueerd op delen van de locatie die
het best past bij deze kenmerken. Dat heeft ertoe geleid dat de noordelijke delen van het plan voor al
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>laagbouw bevatten, aansluitend op de omliggende laagbouw, waar de zuidelijke locaties, omgeven
door grootschaliger bebouwing, intensieve en hoger gedacht worden.
Dus toch een vorm van opdrachtformulering aan de projectontwikkelaar?
Zo ja, hoe luidt deze opdrachtformulering dan?
Nee, zoals eerder aangegeven is er geen sprake van een opdrachtformulering, maar het formuleren
van randvoorwaarden en ambities.
Tevens: de oorspronkelijke ENKA-toren was niet zo hoog. Waarom moet de woontoren nog
hoger, waarom wordt geen aansluiting gezocht bij de bestaande laagbouw uit de omgeving en
waarom is er geen verdeling van woonlagen mogelijk over meerdere gebouwen?
De oorspronkelijke Enka toren stak markant uit boven de toen aanwezige (lagere) bedrijfsbebouwing.
De hoogte van de woontoren is afgestemd op de hoogte van de nieuwe geplande bebouwing en
steekt daar markant bovenuit.
11) Hoeveel woningen zijn er nu exact gepland door de Gemeente in het Zijdekwartier?
Ooit (!) begon het in de eerste plannen met 250 woningen. Inmiddels hoort de werkgroep
getallen tot 750 (!) woningen. Bestaat er een maximaal aantal woningen voor het
Zijdekwartier, mede gezien de te verwachten verkeersknelpunten en beperkte bestaande
infrastructuur?
Er is geen minimum of maximum aantal woningen voor het Zijdekwartier. Wel ligt er een belangrijke
woonopgave voor Arnhem die o.a. ook in dit gebied maximaal moet landen. Het aantal woningen
wordt bepaald door een groot aantal factoren die allen meegenomen zijn in het ontwerpproces (denk
hierbij aan de stedenbouwkundige inpassing, het woonprogramma, de woonkwaliteit, leefbaarheid,
parkeerbalans etc.).
- Heeft de Gemeente zelf al eens de proef op de som genomen, door bijvoorbeeld in de spits -
bij het huidige verkeersaanbod - van en naar de eigen parkeerterreinen van De Grote Enk te
komen met de auto?
De gemeente is bekend met de huidige situatie. Het verkeerskundig adviesbureau Goudappel in
opdracht van Klok/BPD en Ter Steege voert de onderzoeken uit.
12) Zoals aan de Gemeente eerder gevraagd wensen wij concrete schriftelijke informatie over
de bij de woningen behorende parkeerplaatsen te ontvangen: hoeveel, situering etc. Zowel
voor het Zijdekwartier als de nieuwbouw Novartis.
Deze informatie wordt door de ontwikkelende partijen verstrekt.
13) Betreffende de toekomstige te verwachten grote bouwoverlast / mega-bouwput voor
omwonenden:
- Hoe gaat de Gemeente dat concreet te lijf en hoe komt het de omwonenden tegemoet?
Wie een vergunning voor een bouw- of sloopproject aanvraagt, moet een bouwveiligheidsplan
opstellen. Daarin moet duidelijk worden aangegeven waar het risico op overlast zit en hoe de bouwer
die denkt te beperken. Daarbij moet de bouwer of sloper een landelijk geldende richtlijn volgen,
opgesteld door de Vereniging Bouw- & Woningtoezicht Nederland.
Regels voor communicatie moeten er voor zorgen dat omwonenden eerder en beter geïnformeerd
worden over te verwachten overlast. Houdt de bouwer zich eraan, dan zal eventuele tijdelijke hinder
omwonenden ook minder overvallen. Bovendien zal duidelijker worden hoe zij met de bouwer in
contact kunnen treden.
14) Betreffende de “Ontwerp-structuurvisie Arnhem 2020 / doorkijk 2040”: onder andere maar
niet uitsluitend de daarin gehanteerde principes voor hoogbouw:
Specifiek het principe “bebouwing onder (!) de boomkruinen”.
- Op welke wijze worden de ontwerpen getoetst aan deze structuurvisie en op welke criteria in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>het bijzonder? De werkgroep wil concreet inzicht in deze toetsing en het resultaat daarvan.
Voor de onderbouwing van de voorgenomen bouwhoogte bij de Raapopseweg 1 verwijzen wij u naar
de bijlage Onderbouwing Hoogbouw structuurvisie. De gemeente toetst tijdens de planontwikkeling
voortdurend aan de geformuleerde kaders. De onderbouwing voor het Zijdekwartier wordt begin
januari 2022 nagestuurd.
15) De wijze waarop rekening is gehouden met de a.s. Omgevingswet (juli 2022), inzake de
omgeving van Rijksmonumenten De Grote Enk en De Enk. Wij verwachten dat de Gemeente
en de projectontwikkelaars in de geest van deze Omgevingswet handelen.
- Hoe en wanneer wordt dit getoetst, met welke expertises en door welke externe
onafhankelijke experts?
De Omgevingswet is nog niet van kracht. Wel wordt er getoetst door de diverse beleidsvelden en deze
wijken niet af van de geest van de Omgevingswet. Ook deze toetsing vindt permanent plaats door de
daartoe geëigende disciplines.
- Huidig bestemmingsplan Zijdekwartier: op welke concrete wijze worden daarin gemarkeerde
waarden (cultuur, landschap) al dan niet concreet vertaald naar een opvolgend
bestemmingsplan?
Waarden als cultuur en landschap zijn uitgebreid onderzocht en krijgen ook hun plek in het opvolgend
bestemmingsplan. De concrete formulering zoal in lijn liggen met de uitspraken in de gebiedsvisie
maar is nog niet bepaald.
16) Betreffende schriftelijke verslagen Zijdekwartier en nieuwbouw Novartis:
We verzoeken overlegging aan de werkgroep van de dienovereenkomstige schriftelijke
verslagen en besluitenlijsten van het Initiatiefberaad. Bedoeld wordt het daarvoor bij alle
gemeenten bestaande gremium voor o.a. Gemeente en projectontwikkelaars in verband met
dienovereenkomstig ruimtelijk onderzoek, afstemming, onderbouwingen van de
besluitvorming etc., betreffende Zijdekwartier en nieuwbouw Novartis, inclusief de daarin
besproken afwijkingen en onderbouwingen ten opzichte van huidige, vigerende
respectievelijke bestemmingsplannen.
Beide projecten zijn niet besproken in het initiatiefberaad. Het initiatiefberaad is in het leven geroepen
om afwijkingen van het bestemmingsplan te behandelen, niet om gebiedsontwikkelingen te
begeleiden.
Beide gebiedsontwikkelingsprojecten zijn van een zodanig complexe aard en schaal, dat er een nieuw
bestemmingsplan moet worden opgesteld Een kleine afwijking van het bestemmingsplan volstaat daar
niet voor. Voor beide woningbouwontwikkelingen wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld.
Om deze redenen werkt de gemeente met een aparte integrale gemeentelijke projectgroep, waarin
alle disciplines zijn vertegenwoordigd, samengesteld die het plan begeleidt en beoordeelt op de
vastgestelde uitgangspunten.
17) Heeft de Gemeente - usance bij majeure bouwplannen als deze - al een onafhankelijk
kwaliteitsteam opgericht?
Zo ja, wat zijn de bevindingen tot nu toe van dit team?
Zo nee, waarom niet?
Er is voor dit project geen kwaliteitsteam opgericht. Voor dit project zal er gewerkt gaan worden met
een uitgebreide welstandscommissie, vooruitlopend op de omgevingswet. In deze uitgebreide
welstand zullen, naast de vaste Team Welstand en Monumenten leden, ook een onafhankelijke
stedenbouwkundige en landschapsarchitect de plannen toetsen.
18) Is er al een hoogbouweffect-rapportage opgesteld (aanzicht, wind en bezonning) door een
externe onafhankelijke adviseur voor zowel het Zijdekwartier als de nieuwbouw Novartis?
Zo ja, hoe luidt de rapportage en wanneer ontvangen wij deze rapportage ter inzage?
Zo nee, waarom niet?
De noodzakelijke onderzoeken worden uitgevoerd door de ontwikkelaars.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>19) Zijn de onderhavige 3 majeure projecten al op de agenda geplaatst van het Team Welstand
Monumenten?
Zo ja, wat zijn de bevindingen?
Zo nee, waarom niet en wanneer wordt dit wel gedaan?
Het Zijdekwartier is in een collegiaal vooroverleg besproken met team Welstand en Monumenten. De
ontwikkeling aan de Raapopseweg 1 is nog niet besproken in het team Welstand en Monumenten
omdat dit project zich nog in een andere fase bevind maar dit volgt binnenkort.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Vragen aan de projectontwikkelaar en architect van het Zijdekwartier, KLOK
Groep en te beantwoorden door projectontwikkelaar KLOK BPD
1) De Gemeente heeft eerder gesteld dat beide projectontwikkelaars (KLOK en Ter Steege)
nauw samenwerken op gebied van hun respectievelijke projecten (met daartussen geklemd
Rijksmonument De Grote Enk).
- Hoe vindt dat concreet gestalte?
Zie het antwoord op pagina 1 van deze nota.
- Ook op het gebied van verkeer/toekomstig verkeersinfarct Velperweg, Raapopseweg en
Tivolilaan?
Voorstaande is meegenomen in de rapportage van Goudappel uit 2019.
- Hoe wordt het belang van verkeerstoegang en veiligheid van onder andere De Grote Enk
daarin gewaarborgd? Het huidige verkeersplan is niet langer opportuun: getalsmatig
achterhaald en het behoeft vertaling voor leken-lezers.
Goudappel is bezig met het herijken van de rapportage en van deze rapportage een leesbaarder stuk
te maken.
2) Betreffende de door KLOK uitgezette online enquête aan omwonenden:
- Welke concrete vraag of vragen uit de enquête waren specifiek opgesteld voor / gericht op
de omwonenden (onder andere bewoners de Grote Enk) ?
De enquête heeft zich gericht op toekomstige bewoners, geïnteresseerden en omwonenden. Er is
geen specifiek onderscheid gemaakt / er zijn geen aparte vragen geformuleerd voor de bewoners van
de Grote Enk. De enquête is opgedeeld in een aantal thema’s waaronder mobiliteit, wonen, groen,
historie etc. waarin het gehele plangebied werd meegenomen om ideeën en aandachtspunten op te
halen. 1500 omwonenden, waaronder alle bewoners van de Grote Enk, zijn uitgenodigd per brief om
hun mening te geven.
3) Betreffende brief KLOK groep 8 november 2021: resultaten enquête en bijeenkomst Jozef
Sartoschool:
- Waarom zijn alle kritische vragen en opmerkingen destijds op de gele plakbriefjes over de
hoogbouw (70 meter) - gevangen onder slechts 1 globale noemer: “zorgvuldig tot stand
gekomen” (...) en: “nadere info bij de volgende fysieke bijeenkomst”?
Wij hebben getracht de geuite opmerkingen, zorgen, aandachtspunten e.d. van alle groepen op een
heldere manier weer te geven, zonder dat daarbij de aandacht veel meer naar de ene danwel de
andere groep uitgaat. KlokGroep is wel al in een eerder stadium (19 november 2020) op
locatiebezoek bij bewoners van de Grote Enk geweest (rondleiding door Gerrit Woerts en Maarten
Bosman). Daarnaast is ook Johan Blokland van opZoom Architecten in het appartement van Gerrit
Woerts op locatiebezoek geweest. (4 mei 2021) Parallel aan de verwerking van de resultaten van het
meedenken over de nieuwe woonwijk van het Zijdekwartier, heeft er een overleg plaatsgevonden met
een afvaardiging van de Grote Enk op 16 september 2021. Het gespreksverslag hiervan is in uw bezit.
- Hoe, waar en met wie is over deze '”zorgvuldig tot stand gekomen meetlat” beslist?
Ons is niet duidelijk wat met deze vraag bedoeld wordt.
4) Betreffende voetnoot 2 van voornoemde brief:
"Bij de ontwikkeling van Zijdekwartier gelden kaders waar in het ontwerp rekening mee wordt
gehouden. Deze kaders liggen bijvoorbeeld vast in de Gebiedsvisie Akzo-terrein en de
Woondeal Arnhem-Nijmegen".
- "(...) "bijvoorbeeld" (...)”: In welke andere kaders ligt dit ook vast?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Naast de specifieke gebiedsvisie en de geldende wet-en regelgeving zijn er de Structuurvisie Arnhem,
Beleidsregels Parkeren, Natuur inclusief Bouwen, Geluid, VO Omgevingsvisie en de Gids Openbare
ruimte en Watertappunten.
- Waar concreet en in welke bewoordingen, ligt een en ander vast in de Gebiedsvisie
Akzoterrein?
In de gebiedsvisie zijn op vele terreinen zaken vastgelegd. Dit zijn gezien uiteraard kaders op
hoofdlijnen, nu het een visie betreft. Deze kaders op hoofdlijnen zijn wel helder geformuleerd. Zo staat
er bijvoorbeeld over de bebouwing en de dichtheid het volgende: "Ook past een industriële uitstraling
goed bij de ambitie om optimaal gebruik te maken van de stedelijke potentie van het AKZO-terrein
door een flink programma te realiseren. Een dergelijke opzet leent zich voor een maat en schaal die
een hoge dichtheid van woningen mogelijk maakt. ..... Hoogteaccenten die passen in de omgeving,
het bestaande ensemble van gebouwen op het AKZO-terrein, én rekening houden met het zicht vanuit
bestaande woningen, zijn echter prima denkbaar...... Mede omdat de gebouwen stoer en fors mogen
zijn....., " (3 alinea's op pagina 14 van de Gebiedsvisie t.a.v. de nieuwe bebouwing).
- Waar concreet en in welke bewoordingen, ligt een en ander vast in de Woondeal Arnhem-
Nijmegen?
Ons is niet duidelijk wat met deze vraag bedoeld wordt.
5) Wat verstaat KLOK concreet onder 'participatie' voor en door omwonenden?
KlokGroep/BPD heeft op een zo transparant mogelijke wijze invulling gegeven aan de motie van de
Raad welke door de gemeente aan KlokGroep is verstrekt ten aanzien van participatie.
- Wanneer en op welke onderwerpen kan concreet wel en niet geparticipeerd worden?
Iedereen heeft op meerdere momenten in de ontwerpfase zijn/haar mening kunnen geven over alle
ontwerpthema’s (mobiliteit, wonen, groen, duurzaamheid & klimaatbestendigheid, voorzieningen,
historie en stedenbouwkundig algemeen). Alle aangedragen ideeën en aandachtspunten t.a.v. de
verschillende ontwerpthema’s zijn verzameld. Uiteindelijk maken gemeente en ontwikkelaar de keuze
wat wel en niet verwerkt kan worden in de ontwerpen. Deze keuzes zijn toegelicht in de
terugkoppeling via vraag- & antwoordpanelen. Uiteraard is er mogelijkheid voor zienswijze en beroep
in de bestemmingsplanprocedure.
- Op welke wijze en door wie vindt een dergelijke selectie plaats?
De afweging op welke onderwerpen geparticipeerd kan worden, wordt tijdens de planvorming door de
ontwikkelaars gemaakt. De keuze wat wel en niet verwerkt wordt in het ontwerp wordt door gemeente
en ontwikkelaars samen gemaakt.
- Waarover precies mogen de omwonenden meedenken en waarover niet?
Omwonenden hebben over alle ontwerpthema’s (mobiliteit, wonen, groen, duurzaamheid &
klimaatbestendigheid , voorzieningen, historie en stedenbouwkundig algemeen) kunnen meedenken.
Ontwikkelaar probeert zoveel mogelijk ideeën en aandachtspunten mee te nemen. Uiteraard vindt er
een afweging plaats op basis van haalbaarheid en wet- en regelgeving. Ook houden we waar mogelijk
rekening met de belangen van verschillende stakeholdersgroepen (die overigens op een aantal
vlakken tegenstrijdig zijn) en de vaste kaders die vastliggen voor het plangebied.
- Mogen de omwonenden alleen meedenken of ook meebeslissen over de bouwhoogte en de
situering van de geplande woontorens?
Zo nee, waarom niet?
Zie de hierboven gegeven antwoorden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Zo ja, hoe luidt dan de verklaring voor de sprong van de gemaximeerde bouwhoogte uit het
vigerende betreffende bestemmingsplan (10 meter) naar de plan-maquette-bouwhoogte (70
meter)?
De maximale bouwhoogte is om tegemoet te komen aan geuite opmerkingen teruggebracht: zie
verslag 16 september 2021 “Door voortschrijdend inzicht en n.a.v. de eerste feedback van de
omgeving is de hoogte van de hoogste woontoren inmiddels aangepast in de hoogte van ca. 70 naar
ca. 55 meter.”
- Welke bijzondere omstandigheden rechtvaardigen de bouwhoogte van de woontorens?
Zie bovenstaand antwoord.
- Waarom is er geen ruimte voor een alternatief plan voor de hoogbouw dat aansluit bij de
voorstellen die door de omwonenden zelf zijn voorgelegd?
Zie antwoord voorgaande vragen.
6) Op 2 november 2021 heeft de Gemeente aan een delegatie van de werkgroep mondeling
gemeld dat er geen specifieke opdrachtformulering vanuit de Gemeente naar KLOK is
gecommuniceerd. Niet met betrekking tot de bouwhoogte en situering van de woontorens.
Alleen de wens / eis dat er op de positie destijds van de voormalige ENKA-toren een markant
object / gebouw moet komen.
- In dat licht bezien: graag uitleg over het feit dat de architect van het Zijdekwartier
desgevraagd de werkgroep voor de bouwhoogte (70 meter) en situering van de 70 meter
hoge woontorens wel degelijk verwijst naar de Gemeente.
Die verwijzing is niet gemaakt. Er is juist uitgelegd dat KlokGroep/BPD zich richten op goed
onderbouwde en uit te leggen plannen waarbij verschillende partijen invloed hebben. Toegelicht is dat
dit ontwerp in overleg met de gemeente tot stand is gekomen. De vastgestelde gebiedsvisie is het
vertrekpunt van het ontwerp.
- Huidige bestemmingsplan Zijdekwartier gaat uit van een maximale bouwhoogte van 10
meter. Waar en door wie komt de sprong - volkomen out of the blue voor belanghebbenden -
van 10 naar 70 meter?
Zie eerdere opmerking met betrekking tot de gebiedsvisie ( vraag 5).
- Met wie, waar en wat is er nu afgesproken tussen enerzijds de Gemeente en anderzijds de
projectontwikkelaar(s)?
De gebiedsvisie is het vertrekpunt voor het ontwerp. Daarnaast spelen vigerende beleidsstukken (als
eerder benoemd in o.a. beantwoording vraag 4), input vanuit omwonenden, mogelijke afnemers en
intensief overleg met diverse afdelingen van de gemeente een rol bij de totstandkoming van het
ontwerp.
7) Tevens: de oorspronkelijke ENKA-toren was niet zo hoog.
- Waarom moet de woontoren zo hoog worden?
Zie onderstaande beantwoording.
- Waarom wordt er geen aansluiting gezocht bij de bestaande laagbouw uit de omgeving?
Met de huidige ontwerphoogte van circa 55 meter voor één woongebouw vormen we een ensemble
met de omliggende hoge en grotere gebouwen zoals Highpark, Akzo-toren en ook de Enk. Net als de
Enk valt de nieuwe woontoren in de 2e categorie van de hoogtegradaties uit de hoogbouwvisie.
KlokGroep/ BPD zitten nog in een ontwerp- / schetsfase. Om deze reden liggen de definitieve maten
nog niet exact vast. In aansluiting op de laagbouw van Plattenburg wordt lager gebouwd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>- Waarom is er geen verdeling van woonlagen mogelijk over meerdere gebouwen?
Er is juist veel variatie in hoogte tussen de gebouwen, maar er is gekozen voor 1 hoogte accent aan
de noordzijde van het plan.
8) Betreffende het aantal te bouwen woningen:
- Hoeveel woningen worden er gebouwd in het Zijdekwartier?
Binnen het gedeelte van KlokGroep/ BPD is nu een eerste richtgetal van 90 tot 100 grondgebonden
woningen en 450 tot 500 appartementen. Wij zitten nog in de ontwerp- / schetsfase. Aantallen kunnen
nog wijzigen.
Ooit (!) begon het in de eerste plannen met 250 woningen. Inmiddels hoort de werkgroep een
aantal van 750 (!) woningen.
- Bestaat er een maximaal aantal woningen voor het Zijdekwartier, mede gezien de te
verwachten verkeersknelpunten en de bestaande beperkte infrastructuur?
Deze uitvraag is niet specifiek gesteld aan Goudappel.
9) Betreffende de herinrichting Tivolilaan:
- Wie heeft en houdt de centrale regie en op welke wijze wordt de participatie van bewoners
voldoende gewaarborgd?
KlokGroep/BPD hebben de centrale regie op het ontwerp. De gemeente heeft de regie op het proces.
- Moet dit verkeersontwerp niet eerst in orde bevonden zijn door alle partijen voordat er een
VSOP voor het hele zijdekwartier kan worden goedgekeurd? In de woorden van de Gemeente
d.d. 2 november 2021: “De ontsluitingsmogelijkheden van de Tivolilaan zijn medebepalend
voor het aantal te bouwen woningen”.
Zie beantwoording van de gemeente.
- Heeft de projectontwikkelaar zelf al eens de proef op de som genomen, door bijvoorbeeld in
de spits - bij het huidige verkeersaanbod - van en naar de eigen parkeerterreinen van de
Grote Enk te komen met de auto?
De ontwikkelaar is op diverse tijden op de dag aanwezig geweest. De beoordeling over de capaciteit
van de Tivolilaan laat hij, vanwege objectiviteit, graag over aan een onafhankelijk bureau als
Goudappel.
10) Schriftelijk graag antwoord op de vragen over de bij de woningen behorende
parkeerplaatsen
in het Zijdekwartier: hoeveel, situering etc.
Het plan is in ontwikkeling. Zoals aangeboden; wij lichten het plan graag toe.
11) Betreffende de toekomstige grote bouwoverlast / mega-bouwput voor omwonenden:
- Hoe gaat KLOK dat concreet te lijf en hoe komt het de omwonenden tegemoet?
Dit zal in een latere fase aan de orde komen, concrete antwoorden hierop zijn nu nog niet te geven.
Uiteraard zal getracht worden de overlast zoveel als mogelijk te beperken.
De wijze waarop rekening is gehouden met de a.s. Omgevingswet (juli 2022), inzake de
omgeving van Rijksmonumenten De Grote Enk en De Enk. Wij verwachten dat de Gemeente
en de projectontwikkelaars in de geest van deze Omgevingswet handelen.
- Hoe en wanneer wordt dit getoetst en met welke expertise en door welke experts?
Dit is een vraag voor de gemeente. Uiteraard worden de wettelijke kaders gevolgd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>- Huidig bestemmingsplan Zijdekwartier: op welke wijze worden daarin gemarkeerde waarden
(cultuur, landschap) al dan niet vertaald naar een opvolgend bestemmingsplan?
Het bestemmingsplan is momenteel in uitwerking. Exacte beantwoording kan nu nog niet worden
gegeven. Planning is vooralsnog dat het bestemmingsplan Q1 2022 ter inzage gaat.
12) Is er al een hoogbouweffect-rapportage opgesteld (aanzicht, wind en bezonning) door een
externe onafhankelijke adviseur voor het Zijdekwartier?
KlokGroep/BPD zijn met de werkgroep van de Grote Enk gestart met het inzichtelijk maken van de
genoemde punten. Er is specifiek inzichtelijk gemaakt vanuit het woongebouw van de Grote Enk wat
de gevolgen en effecten zijn voor bewoners van het gebouw. Wij hebben een aantal keer aangeboden
de plannen verder toe te lichten. Wij horen graag of jullie van dit aanbod gebruik willen maken.
Zo ja, hoe luidt de rapportage en wanneer ontvangen wij deze rapportage ter inzage?
Zo nee, waarom niet?
Zie boven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Vragen aan Projectontwikkelaar en architect Nieuwbouw Novartis Ter
Steege Bouw en te beantwoorden door projectontwikkelaar
1) De Gemeente heeft eerder gesteld dat beide projectontwikkelaars (KLOK en Ter Steege)
nauw samenwerken op het gebied van hun respectievelijke projecten (met daartussen
geklemd Rijksmonument De Grote Enk).
- Hoe vindt dat concreet gestalte?
Zie het antwoord op pagina 1 van deze nota.
- Ook op het gebied van verkeer / toekomstig verkeersinfarct Velperweg, Raapopseweg en de
Tivolilaan.
Zie het antwoord op pagina 1 van deze nota.
- Hoe wordt het belang van verkeerstoegang en veiligheid van onder andere De Grote Enk
daarin gewaarborgd? Het huidige verkeersplan is niet langer opportuun: getalsmatig
achterhaald en behoeft vertaling voor leken-lezers.
Vanuit ons (Ter Steege) is onderzoek gedaan naar de verkeersafwikkeling van de locatie Novartis.
Hierbij is de impact geanalyseerd van de functiewijziging van 8.472 m2 BVO kantoor inclusief circa
125 parkeerplaatsen naar 130 wooneenheden (waarvan 30% sociale huur) op de verkeerssituatie.
Hieruit bleek dat er geen invloed op de verkeersafwikkeling op de nabijgelegen kruispunten te
verwachten zijn, omdat het aantal verkeersbewegingen in vergelijk met het voormalige kantoor
nagenoeg gelijk blijft.
2) Hoe verhoudt zich bovengenoemde vermeende samenwerking met de recente (22 november
2021) telefonische kwalificatie van de Gemeente dat Ter Steege (als projectontwikkelaar)
geen meerwaarde ziet in deelname aan het verzoek aan de Gemeente door de werkgroep
voor een gezamenlijke bespreking?
Wat ons betreft zijn de ontwikkelingen op het Zijdekwartier en op onze locatie twee aparte
ontwikkelingen die wel beide in een bestaande omgeving plaatsvinden. De impact op de omgeving
van beide projecten kan per project mogelijk erg verschillen. Dit willen we graag uitleggen in het
gezamenlijke gesprek met de projectontwikkelaars en de gemeente.
3) Betreffende het aantal te bouwen woningen op het Novartis terrein:
- Hoeveel woningen worden er gebouwd bij de nieuwbouw Novartis?
- Bestaat er een maximaal aantal woningen, mede gezien de te verwachten
verkeersknelpunten en de beperkte bestaande infrastructuur?
Vanuit de vastgestelde gemeentelijke uitgangspunten is er geen maximaal aantal woningen. Het
maximaal aantal woningen is afhankelijk van hoeveel parkeerplaatsen wij op de locatie kunnen
realiseren. Zoals de plannen er nu voorstaan in ons schetsontwerp (ook gepresenteerd tijdens de 2de
participatieavond met de buurt) gaat om ongeveer 120 woningen. In het verkeerskundige onderzoek,
zoals aangegeven bij vraag 1, is rekening gehouden met 130 woonheden. Hier blijven we dus binnen.
De verkeersdrukte ten opzichte van de voormalige kantoorfunctie neemt volgens het uitgevoerde
verkeersonderzoek niet toe.
4) Betreffende het aantal parkeerplaatsen behorend bij de woningen, zowel het Novartis terrein
als het Zijdekwartier:
- Hoeveel parkeerplaatsen komen er en hoe worden deze gesitueerd?
- Hoe wordt de overlast van parkeren beperkt voor de wijk?
We zijn nu bezig met het uitontwerpen van onze parkeeroplossingen. Hiervoor zijn de uitgangspunten
van de gemeente Arnhem voor ons van toepassing. Het parkeren voor deze locatie zal geheel op
eigen terrein plaatsvinden en is voor bewoners gratis. Hiermee wordt de overlast voor de buurt
conform de door de gemeente Arnhem gehanteerde regels voorkomen.
5) Betreffende toekomstige grote bouwoverlast / mega-bouwput voor omwonenden:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>- Hoe gaat Ter Steege dat concreet te lijf en hoe komt het de omwonenden tegemoet?
Wij snappen dat er zorgen zijn om bouwoverlast. Overlast kunnen we niet voorkomen. Op dit moment
weten we nog niet hoe we het plan gaan uitvoeren. De eerste werkzaamheden staan, indien alles
soepel verloopt, pas gepland in het 2e deel van 2023. Tegen die tijd werken we aan een
uitvoeringsplan inclusief veiligheid en het beperken van overlast. Wij zullen hier t.z.t. ook zeker met de
buurt over in gesprek gaan om gezamenlijk ons uitvoeringsplan te bespreken.
6) Betreffende de mate en vorm van participatie:
- Wat verstaat Ter Steege concreet onder 'participatie' voor en door omwonenden?
Op dit project gebruiken we de participatieladder, trede 3 – Adviseren. We vragen omwonenden om
advies binnen vastgestelde kaders, zoals de gemeentelijke uitgangspunten.
- Wanneer en op welke onderwerpen kan concreet wel en niet geparticipeerd worden?
We organiseren een aantal buurtavonden (er zijn er reeds twee geweest; een voor de Nota van
Uitgangspunten (door de gemeente Arnhem) en een voor de eerste volumeschetsen op basis van de
Nota van uitgangspunten (door Ter Steege)) waarop buurtbewoners mee kunnen denken, hun mening
kunnen geven en mogelijk na te denken met ons over oplossingen. Dit kan op de thema’s:
architectuur, groen, openbare ruimte, aansluiting van groen op de openbare ruimte en functies. In het
eerste kwartaal van volgend jaar wordt er nog minimaal 1 bewonersavond georganiseerd.
- Op welke wijze en door wie vindt een dergelijke selectie plaats?
De afweging op welke onderwerpen geparticipeerd kan worden, wordt tijdens de planvorming door de
ontwikkelaars gemaakt. De keuze wat wel en niet verwerkt wordt in het ontwerp wordt door gemeente
en ontwikkelaars samen gemaakt.
- Geldt participatie ook voor bijvoorbeeld de situering en de bouwhoogte van de gebouwen?
Zo nee, waarom niet?
Zo ja, waarom werden de omwonenden dan volkomen onverwachts overvallen met een
sprong bij het Novartis project van de huidige bouwhoogte tot maar liefst 15 woonlagen.
Zie thema’s hierboven. De stedenbouwkundige randvoorwaarden zijn inmiddels vastgesteld in de
uitgangspuntennotitie van de gemeente Arnhem, hierin staat de maximale hoogte vastgesteld. De
Nota van uitgangspunten is hiermee ons vertrekpunt en wij werken dan ook binnen deze
uitgangspunten.
In de woorden van de Gemeente:
"Die wel verdiend moeten worden" (?); hetgeen voor omwonenden als Chinees zonder
Nederlandse ondertiteling en derhalve ook in participatietermen volledig inhoudsloos is.
- Welke bijzondere omstandigheden rechtvaardigen de voorgenomen bouwhoogte (15
bouwlagen) van de woontoren?
Voor de onderbouwing van de voorgenomen bouwhoogte verwijzen wij u naar de bijlage
Onderbouwing Hoogbouw structuurvisie.
7) De wijze waarop rekening is gehouden met de a.s. Omgevingswet (juli 2022), inzake de
omgeving van Rijksmonumenten De Grote Enk en De Enk. Wij verwachten dat Gemeente en
projectontwikkelaars in de geest van deze Omgevingswet handelen.
- Hoe en wanneer wordt dit getoetst en met welke expertise en door welke experts?
Dit is een vraag voor de gemeente. Uiteraard worden de wettelijke kaders gevolgd.
8) Is er al een hoogbouweffect-rapportage opgesteld (aanzicht, wind en bezonning) door een
externe onafhankelijke adviseur voor de nieuwbouw Novartis?
Zo ja, hoe luidt de rapportage en wanneer ontvangen wij deze rapportage ter inzage?
Zo nee, waarom niet?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Ook wij merkten op de afgelopen Buurtbijeenkomst van 10 november dat omtrent dit onderwerp veel
vragen zijn. Na aanleiding hiervan hebben wij besloten om dit nog nadrukkelijker inzichtelijk maken.
Dit wordt nu uitgevoerd zodat we dit de volgende participatiebijeenkomst kunnen delen met de
omgeving.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Vragen aan projectleider Renaissance project en te beantwoorden door
Projectleider
1) Op 25 november (!) 2021 ontving een tweetal leden van de werkgroep via                       van de
Gemeente, per mail een brief.
Deze brief, gedateerd 10 november (!) 2021 van de Gemeente (renaissanceproject
Velperweg) was generiek geadresseerd aan "de bewoner van dit pand". De brief is op of
omstreeks 10 november in ieder geval niet bekend bij en door de Gemeente niet verzonden
aan de 69 appartement eigenaren van De Grote Enk die notabene rechtstreeks
belanghebbenden zijn in deze.
Helaas is dit wederom een schoolvoorbeeld van non-participatie door de Gemeente, die de
bewoners van Rijksmonument De Grote Enk volledig links laat liggen bij de ontwikkeling en
participatie van het Renaissance project Velperweg.
In het verlengde daarvan hebben wij de volgende vragen:
- Hoe kan dit?
Alle bewoners die aan de Velperweg wonen tussen de Raapopseweg en de A12, hebben een
uitnodiging ontvangen voor de bijeenkomst over de ‘Renaissance van de Velperweg’. Overige
bewoners zijn via andere kanalen uitgenodigd voor de bijeenkomst, zoals wijkplatforms. Op deze
manier is de uitnodiging bij enkele bewoners van De Grote Enk aangekomen.
- Welke belanghebbenden / genodigden staan er op de verzendlijst van de projectleider
Renaissanceproject Velperweg voor deze bijeenkomst?
Zie bovenstaand antwoord.
- Waarom heeft geen van de bewoners van De Grote Enk de betreffende brief van 10
november ontvangen?
Aangezien De Grote Enk aan de Tivolilaan ligt en de Tivolilaan buiten het projectgebied valt, is de
Grote Enk niet op de verzendlijst gekomen.
- Wanneer en op welke concrete wijze (anders dan louter in de haast - want uitnodiging
vergeten door de Gemeente voor de informatiebijeenkomst op 2 december a.s.) worden de
(juridisch) belanghebbenden van De Grote Enk alsnog formeel betrokken bij dit project, zoals
dat juridisch vereist en betamelijk is in de meest ruime zin van het woord?
De bewoners zijn alsnog uitgenodigd voor de informatiebijeenkomst van 2 december. Deze
uitnodiging is vrijdag 26 november verstuurd. De grote Enk is tevens toegevoegd aan de verzendlijst.
De bewoners van de Grote Enk worden hiermee net als alle andere bewoners van de Velperweg op
de hoogte gehouden van het project. Concreet betekent dit dat alle bewoners in het projectgebied en
de bewoners van de Grote Enk in het eerste kwartaal van 2022 uitgenodigd worden voor een tweede
bijeenkomst. Op de eerste bijeenkomst hebben we vooral informatie opgehaald en bewoners
geraadpleegd over de te maken keuzes. De reacties zijn we aan het verwerken en presenteren we in
de tweede bijeenkomst in de vorm van een voorlopig ontwerp. Uiteraard is hier weer ruimte voor raad
van bewoners. Halverwege 2022 kunnen we het definitieve plan presenteren. Dan gaan we ook
informatie ophalen over bereikbaarheid tijdens de uitvoering. Die informatie gebruiken we om het
faseringsplan te maken. Dit faseringsplan leggen we aan het eind van 2022 aan de omgeving
raadgevend voor.
- Waarom wordt in de brief van 10 november van de Gemeente met geen woord expliciet
gerept over het rijksmonument (één van de weinige naoorlogse) de Grote Enk, nota bene pal
gelegen aan de Velperweg en objectief zeer passend in het onderhavige gedachtengoed.
Bij de herinrichting van de Velperweg grijpen we terug naar een andere cultuur historische periode,
namelijk die van de landgoederen, de periode voor 1900. We willen graag de lommerrijkheid van toen
terugbrengen met onder andere statige bomenlanen die voor schaduw zorgen. De Grote Enk maakt
onderdeel uit van een andere periode en is daarom niet genoemd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>2) Is het juist dat het betreffende project stopt bij het kruispunt Raapopseweg-Velperweg-
Tivolilaan?
- Zo ja, waarom daar?
Ja, dat is juist.
- Is dit toeval vanwege de precies daar geplande nieuwbouw Novartis?
Vanaf dit kruispunt zijn er geen vrijliggende fietspaden aanwezig. Het project is begonnen als
mobiliteitsproject, waarbij we vooral de veiligheid van de fietser en voetganger willen verbeteren. Het
kruispunt met de Raapopseweg tot aan Velperpoort is al voorzien van vrijliggende fietspaden en
goede oversteken voor voetgangers en komt daarmee niet in aanmerking voor een reconstructie of
herinrichting.
- Is er vanaf dat punt geen erfgoeddeal?
Dat klopt.
- Hoe verhoudt zich het een en ander, inclusief de geplande nieuw- en hoogbouw-torens aan
zowel zijde Velperweg als Zijdekwartier, met de erfgoeddeal-gedachte?
Er is geen relatie met de Renaissance van de Velperweg en de ontwikkelingen van het Zijdekwartier
en Raapopseweg 1. Zoals gezegd richt de Erfgoeddeal zich op de periode van voor 1900, op de
landgoederen. Deze landgoederenzone begint vanaf het kruispunt Prümelaan-Oude Velperweg en
loopt door tot aan de A12.
- Hoe verhoudt zich een aanstaand verkeersinfarct op het kruispunt Raapopseweg-
Velperweg-Tivolilaan met een renaissance-gedachte?
De Renaissance begint vanaf het kruispunt Prümelaan – Oude Velperweg.
Verkeer is voor beide nieuwbouwprojecten onderdeel van het ontwerpproces. Uit het in 2019
uitgevoerde verkeersonderzoek blijkt dat de omliggende wegen de toename van verkeer aan kunnen.
Klok/BPD en Ter Steege zullen aanvullend voor beide ontwikkelingen met een verkeersonderzoek
moeten aantonen dat de toename van verkeer afgewikkeld kan worden op de bestaande wegen.
3) Wanneer en op welke wijze worden omwonenden (Novartis, rijksmonument De Grote Enk/69
appartementen, etc.) betrokken bij de uitwerking van het renaissance-project?
Deze vraag is bij het 4e punt van vraag 1 beantwoord.
4) Op welke concrete wijze houdt het renaissance-project rekening met (de geest van) de a.s.
Omgevingswet (juli 2022)?
De Omgevingswet is nog niet van kracht. Wel wordt er getoetst door de diverse beleidsvelden en deze
wijken niet af van de geest van de Omgevingswet. Ook deze toetsing vindt permanent plaats door de
daartoe geëigende disciplines.
5) Wanneer vindt de uitvoering van de plannen plaats en op welke wijze worden omwonenden
hierover geïnformeerd? Valt de uitvoering van de plannen samen met de a.s. bouwplannen
voor het Zijdekwartier en de nieuwbouw Novartis?
De Velperweg wordt in 2023 heringericht. De bedoeling is om eind 2022 het faseringsplan voor te
leggen aan de omgeving. Uiteraard halen we daarvoor de benodigde informatie op bij bewoners,
ondernemers, de projectontwikkelaars en andere belanghebbenden.
6) Wordt er nagedacht over de koppeling met de Akzo – vijver die een belangrijke bijdrage
levert aan de kwaliteit van de wijk maar die niet optimaal onderhouden wordt?
Daar hebben we wel even naar gekeken. De Akzo vijver is echter geen eigendom van de gemeente
en wordt bovendien kunstmatig in standgehouden. We hebben dit niet verder onderzocht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Ten aanzien van het onderhoud merken we op dat de gemeente geen eigenaar is van de vijver en
daarmee niet verantwoordelijk is voor het onderhoud.
Zou het niet een mooie kans zijn om deze vijver mee te nemen met het oog op de gewenste
parkachtige omgeving en de kwaliteit van het hele gebied?
Als de eigenaren van de vijver willen participeren om het plan voor de Velperweg nog mooier te
maken, dan staan we daar zeker voor open.
29 november 2021
22 december 2021 beantwoording
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Verslag
Online overleg bewoners Grote Enk / Aanwonenden Novartisterrein, gemeente en
ontwikkelaars Ter Steege en KlokGroep, 18 januari 2022
Van:                     onafhankelijk gespreksleider
Datum: 24-2-2022
Inleidend: hoe hebben omwonenden het participatieproces ervaren
- De bewoners van de Grote Enk geven in een inleidend statement aan midden in vier
    grote projecten te zitten, met grote impact, te weten het Zijdekwartier, Springfield
    (Novartis terrein), Herinrichting Tivolilaan en Renaissance Velperweg. Ze benadrukken
    het belang van goede participatie gezien hun rol als direct belanghebbende
    aanwonenden. Ze ervaren tegenstrijdig en onvolledig geïnformeerd te worden door
    projectontwikkelaars en de gemeente, en vinden hun positie in het participatieproces
    ongelijkwaardig.
- Ze noemen met name zorgen over de geplande woontorens (hoogte en positie), de
    verkeerssituatie, overlast van bouwwerkzaamheden. Om vertrouwen te herstellen
    dringen ze aan op:
            o meer helderheid over rolverdeling tussen ontwikkelaars en gemeente (en
                belanghebbenden)
            o meer duidelijkheid over de kaders (wat staat vast, op welke onderwerpen is
                inbreng van bewoners en wat is daarvan de status)
            o duidelijkheid over het participatieproces (om welke momenten gaat het, met
                wie, wanneer vindt terugkoppeling plaats)
            o betere informatievoorziening.
-   Omwonenden Novartis uiten zorgen over de hoogte van het appartementencomplex op
    het Novartisterrein, en toenemende parkeerdruk op de wijk. Ze geven aan behoefte te
    hebben aan inzicht in stand van zaken proces en mogelijke inbreng omwonenden.
Kaders en rolverdeling gemeente-ontwikkelaars
- Toelichting vanuit gemeente: de rol van de gemeente is kaderstellend, waarbij de kaders
    zijn geformuleerd in een gebiedsvisie voor het Akzo-terrein en een nota van
    uitgangspunten voor Novartis. Bij het Akzo terrein is voor werken met een gebiedsvisie
    gekozen omdat dit een groter gebied is met meerdere gebruikers. Voor Novartis is
    gekozen voor werken met een nota van uitgangspunten omdat het een kleiner gebied
    betreft waar een kantoorgebouw wordt vervangen door appartementen. Een
    gebiedsvisie wordt vastgesteld door de gemeenteraad, een nota van uitgangspunten
    door het college.
- Binnen de kaders van de gebiedsvisie respectievelijk nota van uitgangspunten moeten
    projectontwikkelaars werken. De ontwikkelaars zijn verantwoordelijk voor de
    participatie met de omgeving. De gemeente houdt hierbij de vinger aan de pols, en is
    aanwezig op bewonersavonden.
- Reactie bewoners van de Grote Enk : het proces rond de totstandkoming van de
    gebiedsvisie werd niet als problematisch ervaren. De bezwaren tegen het proces
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>  ontstonden daarna. De omwonenden ervaren de rol van de gemeente na het vaststellen
  van de gebiedsvisie als onvoldoende. De vraag is: moet de gemeente niet meer regie
  voeren?
- Reactie gemeente De wethouder geeft aan dat de gemeente niet alles loslaat. Er zijn
  gesprekken met de ontwikkelaars, waarbij ook het team leefomgeving aansluit. De
  gemeente bespreekt in gesprekken met de ontwikkelaar de voortgang met de
  gebiedsvisie als basis. Daarin komt ook het participatieproces met de omgeving aan de
  orde. Als dat niet goed verloopt, wordt de ontwikkelaar daarop aangesproken en moet
  goed gekeken worden naar het vervolg. Er is daarbij een verschil tussen een goed
  participatieproces en een uitkomst waar iedereen achterstaat. In dit gebied spelen
  meerdere belangen, dat maakt het complex.
Wat is de ruimte voor inbreng en de status van de inbreng?
- De bewoners van de Grote Enk vragen aan ontwikkelaars/gemeente waar de ruimte zit
  voor inbreng van de bewoners. De wens is om meegenomen te worden in de
  beslissingen over bodemverontreiniging, verkeersdrukte, hoogbouw (en alternatief
  hiervoor).
- Toelichting Klok: we hebben van tevoren nagedacht over de participatie (wat is
  participatie, wie zijn de stakeholders) en is geïnspireerd door de omgevingswet.
  Toelichting is gegeven over 6 stappen, o.a. participatie planning, informatie ophalen met
  de Klankgroep Rondom ENKA en het vastleggen van informatie zodat de gemeente
  wordt geïnformeerd over wat belangrijk is. “Temperatuurmeting” en nieuwe ideeën
  ophalen is hierbij belangrijk. Zie verder de presentatie.
- Reactie bewoners van de Grote Enk: De bewoners missen duidelijkheid over wat er
  gebeurt (in de gesprekken met de gemeente) met de inbreng die bij bewoners wordt
  opgehaald, hoe die in de beslissingen wordt verwerkt. Ook ervaren zij onduidelijkheid
  over de status van de inbreng. Wat is de mate van participatie?
- Reactie Klok en gemeente: KlokGroep geeft aan nog midden in het proces te zitten van
  afstemming met de gemeente. De terugkoppeling over welke invloed de participatie
  heeft gehad op voorstellen richting de gemeente volgt.
- De gemeente en KlokGroep geven aan dat de status van de inbreng van bewoners voor
  het Akzo-terrein zit op het niveau adviseren (met uitzondering van verkeer/Tivolilaan, zie
  hieronder). De uiteindelijke beslissingen over de voorstellen die naar de gemeenteraad
  gaan, waaronder over bouwhoogte en positie van de hoogbouw, worden door de
  ontwikkelaar in overleg met de gemeente genomen. De gemeente toetst of de plannen
  passen binnen de gebiedsvisie, en uiteindelijk beslist de gemeenteraad over de
  voorstellen. Wat betreft de positie van de hoogbouw wordt gezegd dat het advies van
  aanwonenden voor een andere positie is gehoord en meegewogen, maar dat de plaats
  van de woontoren ongewijzigd blijft. De gemeente geeft aan dat hierbij getoetst is aan
  de uitgangspunten in de gebiedsvisie (referentiepunten, passende hoogte).
- De bewoners wijzen op de handreiking Participatie van de gemeente. Ze geven aan dat
  Zijdekwartier volgens de schaal van deze bijeenkomst in categorie 5 valt, en geven aan
  dat zij vinden dat gezien de grootschaligheid en impact van de ontwikkeling de
  participatietrede hoger moet zijn dan adviserend, namelijk meedenken.
- De gemeente geeft aan dat de handreiking nog vastgesteld moet worden. Dat laat
  onverlet dat de gemeente wil handelen in de geest van de Omgevingswet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>-  bewoners van de Grote Enk geven aan dit onduidelijk te vinden: is het nou wel of niet
   volgens de richtlijnen van de handreiking, die vooruitloopt op de omgevingswet?
Verkeer
- bewoners van de Grote Enk geven aan zich onvoldoende betrokken te voelen bij het
   verkeersonderzoek, de veiligheidssituatie en parkeerproblemen door de overgang van
   200 naar 550 woningen.
- De wethouder geeft aan dat gesprekken hierover nog gaande zijn. De bewoners kunnen
   hun zorgen nog uitspreken. Het is goed met elkaar te erkennen dat de komst van veel
   woningen gaat zorgen voor meer drukte. In relatie tot de Tivolilaan kan een hogere
   participatiegraad van toepassing zijn. In de gesprekken hierover hebben bewoners een
   gelijke stem naast andere gebruikers van het terrein, Cocon en ROC RijnIJssel.
Duidelijkheid over het proces en informatievoorziening
- bewoners van de Grote Enk geven aan gebrekkige communicatie als een groot probleem
   te ervaren. Er is behoefte aan vaker uitleg en minder verrassingen. Ze ervaren dat het
   veel moeite kost om informatie te krijgen. Een omslagpunt in het proces was de
   bijeenkomst in de Jozef Sartoschool (juni 2021) toen er een maquette stond met twee
   hoge torens. Dit kwam voor de bewoners als een verrassing. Ook is onduidelijk wanneer
   wat besproken wordt, welke stappen er nog gezet moet worden, en wanneer
   terugkoppeling plaatsvindt op inbreng.
- De KlokGroep benadrukt dat hun presentatie vier participatiemomenten omschrijft: het
   eerste is al geweest in 2021, het tweede is in maart 2022, het derde is rond het
   definitieve ontwerp aan het einde van 2022 en het vierde richting realisatie (eind 2023).
- De gemeente geeft aan dat er nu een VOSP Zijdekwartier ligt. Daarvan is gezegd dat de
   basis goed is; bij de uitwerking zijn er aandachtspunten voor inrichting van het gebied,
   dit gedeelte is voorlopig.
- De gemeente wil die VOSP door het College laten vaststellen, dit is geen
   bestemmingsplan maar de basis voor het bestemmingsplan. Daarna gaat KlokGroep het
   VOSP presenteren aan de bewoners.
- De KlokGroep staat open voor inbreng van ideeën op het VOSP. Vandaag is een kick-off
   sessie voor het bestemmingsplan, maar er moeten nog onderzoeken gedaan worden.
   Het bestemmingsplan komt ergens in het tweede kwartaal tussen april en voor de zomer
   2022, exacter valt nog niet te zeggen. De KlokGroep vult aan dat er nog participatie
   komt in het tweede kwartaal.
- De gemeente geeft aan dat er nog een bewonersavond wordt georganiseerd over het
   bestemmingsplan en over hoe de procedure eruitziet. Er komt een formele
   terinzagelegging voordat het naar het College gaat.
Novartis Terrein
- Een aanwonende van de Novartis groep zegt zich pas sinds kort betrokken te voelen bij
   de ontwikkeling op het Novartisterrein. De communicatie ging in haar beleving eerst
   over appartementen en in het vervolg ineens over flinke hoogbouw, die gevolgen heeft
   voor het uitzicht. Er zijn zorgen over wat de toename van het aantal appartementen
   betekent voor de parkeerdruk in de omliggende wijken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>-  Ontwikkelaar Ter Steege geeft aan dat de hoogbouw nodig is om de ontwikkeling
   rendabel te maken. De maximale toegestane hoogte in de nota van uitgangspunten (15
   lagen) moet worden onderzocht op gevolgen voor de omgeving, daarom is het gewenst
   foto’s te maken. De intentie is om dit onderzoek terug te koppelen in maart. De hele
   participatie rondom het Novartis-terrein is op de trede “adviseren”.
-  Op de vraag van de bewoner over het parkeren, antwoordt Ter Steege dat parkeren
   opgelost moet worden op het eigen terrein van Novartis, en dat er dus geen extra
   parkeerdruk op de wijken komt.
-  De gemeente antwoordt op de vraag of er eerst een voorontwerp bestemmingsplan
   behandeld wordt of meteen het ontwerp, dat het gelijk het ontwerp bestemmingsplan
   betreft. De gemeente geeft aan dat het ontwerpbestemmingsplan voor Novartis in maart
   / april aan het college zal worden voorgelegd, maar eerst nog naar de bewoners gaat. De
   bijeenkomst zal gepland worden in maart 2022. In juni 2022 kunnen bewoners inspreken
   in het kader van de formele inspraak rondom de wijziging in het bestemmingsplan.
Afspraken:
- Er wordt op korte termijn een nieuwe bijeenkomst gepland om de onderwerpen die nog
   niet aan bod zijn gekomen te bespreken: belangrijke aandachtspunten vanuit bewoners:
   het Renaissanceproject, de kansen die de vijver biedt en de inzet van een externe
   procesbegeleider.
- Ter Steege spreekt 1-op-1 verder met bewoners Novartis-groep.
- De voorzitter maakt een verslag op hoofdlijnen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Overleg Participatieproces Velperweg, 9 maart 2022 (online)
Definitief verslag
Deelnemers
Omwonenden Novartis-terrein:
Werkgroep Grote Enk:
KlokGroep:
Ter Steege:
Gemeente Arnhem:
Voorzitter en verslag:
1. Welkom
2. Vaststelling agenda
We volgen de vooraf vastgestelde agendavolgorde. We bespreken het gebruik van video-
opnamen voor verslaglegging en spreken af deze niet voor andere doeleinden te gebruiken, en
deze opnamen niet publiek te maken.
                 (gemeente Arnhem) vraagt vooraf aandacht voor de wijze waarop vanuit
bewoners gecommuniceerd wordt. Ze ervaart de toon als persoonlijk, te dwingend en niet als
een veilige basis voor gesprek. Ontwikkelaars geven aan dit te herkennen.
De Werkgroep Grote Enk licht toe dat toon zegt iets over hoe zij zich voelen; het zegt dat zij
zich niet helemaal serieus genomen voelen. Het is niet persoonlijk.
3. Vaststelling verslag overleg 18 januari 2022
Op het conceptverslag kwamen zowel inhoudelijke/tekstuele correcties, als aanvullingen die
geen onderdeel waren van het overleg van 18 januari. Die aanvullingen zijn als een oplegger
meegestuurd, zodat iedereen daar kennis van kan nemen. De voorzitter licht toe dat
vaststelling van het verslag alleen gaat over wat er besproken is op de vergadering van 18
januari zelf. Op dat deel komen na de correctieronde geen nadere reacties, en dat wordt
daarmee ter vergadering vastgesteld.
4. Conclusie en standpunt werkgroep Grote Enk over proces participatie tot nu toe
             leest namens de bewoners van de Grote Enk een verklaring voor. De bewoners
geven aan op 18 januari erg verrast te zijn dat ze participeren op het niveau “adviseren”, waar
zij het niveau van co-creatie passend vinden gezien de impact van de ontwikkeling. In hun
beleving is sprake van schijnparticipatie. Zij concluderen dat de gemeente nog niet handelt in
de geest van de eigen handreiking over participatie. Ze leiden uit interne berichten (verkregen
na WOB verzoek) af dat er ergens in de ontwikkeling een omslag is gemaakt van kwaliteit naar
kwantiteit, en dat interne argumenten van eigen ambtenaren over het maximaal passende
aantal woningen en bouwhoogte zijn genegeerd. Ze geven aan alternatieven te hebben
aangedragen, maar hebben ervaren dat deze niet bespreekbaar waren. Ze beraden zich op
vervolgstappen voor wat betreft de ontwikkeling van Zijdekwartier en Springfield. Ze willen wel
                                                                                               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>met gemeente en ontwikkelaars positief en constructief verder werken – in co-creatie - aan de
inrichting van de Tivolilaan, en bij de herinrichting van de vijver en de Velperweg.
Reactie KlokGroep, Ter Steege en gemeente op conclusie en standpunt werkgroep
Reactie Ter Steege:                 geeft namens Ter Steege aan in november 2021 vol goede
moed te zijn begonnen met de participatie rondom het Novartisterrein. Ter Steege wil graag
het voorgenomen participatieproces voortzetten.             noemt het voorbarig om na één
bijeenkomst een oordeel te geven over wat net begonnen is.
Reactie KlokGroep.                      geeft aan zich niet te herkennen in het statement van de
werkgroep Grote Enk. KlokGroep stelt dat de werkgroep meerdere keren is uitgenodigd voor
een nadere toelichting, maar dat de werkgroep daar tot nu toe niet op is in gegaan. Hij zegt
dat in de Klankbordgroep, waar ook de werkgroep is vertegenwoordigd, is gevraagd om
feedback op het proces en dat die eigenlijk alleen positief is.                       voegt daaraan
toe dat KlokGroep de signalen vanuit de Grote Enk in de stuurgroep Rondom Enka heeft
getoetst.        geeft aan dat de participatie in de stuurgroep niet negatief ervaren wordt,
eerder juist het tegenovergesteld. Er is ook na elke bijeenkomst om feedback gevraagd, en die
was positief.
                        (Gemeente Arnhem) reageert op de citaten uit de mailwisselingen die na
het Wob-verzoek openbaar zijn geworden.               zegt dat daarin een tijdlijn ontbreekt,
waardoor ‘rijp en groen’ door elkaar staan. Ze geeft aan: bij een dergelijke ontwikkeling wordt
binnen de gemeente de mening gevraagd van verschillende disciplines, en uiteindelijk worden
alle maatschappelijke belangen afgewogen. Bij de afweging van kwantiteit en kwaliteit van het
bouwplan met de geplande volumes en massa moet volgens                  nog door KlokGroep
aangetoond worden dat men daar straks goed en prettig kan wonen.
        geeft aan dat wat participatiegraad betreft dat het niet mogelijk is alle stakeholders (ze
noemt hierbij ook de bewoners van Plattenburg, en de huurders van Bouwinvest) voor het hele
gebied kunnen participeren op het niveau van co-creatie. Omdat er altijd tegengestelde
belangen zijn zal de gemeente toch uiteindelijke een afweging moeten maken en de
beslissingen moet nemen. Voor de uitwerking van de Tivolilaan ligt dat anders.
De Grote Enk:
                    (werkgroep De Grote Enk) reageert op de uitspraken van de ontwikkelaars,
en geeft aan dat de kritiek zich niet zozeer op de KlokGroep richt, maar op de gemeente; hij
stelt dat de gemeente projectontwikkelaars te veel ruimte geeft en op de achtergrond te veel
laat bepalen. Hij geeft aan de participatie rond woningbouw en het Zijdekwartier te willen
laten voor wat het is en de focus leggen op de Tivolilaan: daar is nog goede participatie nodig
voor de veiligheid en de toegang tot het gebied.
5. Ontwikkeling Zijdekwartier en Springfield (raadplegen/adviseren)
Springfield
               (Ter Steege) is na het overleg van 18 januari 2022 langs geweest bij bewoners
Raapopseweg, en heeft foto’s gemaakt vanuit het appartement                           . Gebleken
dat Ter Steege nog niet alle bewoners heeft bereikt, hoewel er 200 adressen zijn
aangeschreven. Daarmee is het informatieniveau nog niet bij iedereen gelijk. Daarom
                                                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>organiseert Ter Steege in april 2022 een extra informatiebijeenkomst, voorafgaand aan de
participatiebijeenkomst zodat iedereen met de juiste informatie naar deze
participatiebijeenkomst kan. Het plan is om dat een gezamenlijke bijeenkomst te laten zijn,
zodat iedereen dezelfde informatie krijgt. Ter Steege stelt voor om met een aantal bewoners
een Bewonersraad op te stellen die naar het proces kijkt: hoe gaat het met de participatie, zijn
er klachten, wat leeft er in de buurt? Het streven is om daarin een goede vertegenwoordiging
van de straten rondom Novartis te vinden. Deze bewonersraad gaat niet over de inhoud van
het plan, daarvoor zijn de participatiebijeenkomsten die Ter Steege organiseert.
              (omwonende Novartis) geeft aan dat dit conform het gesprek is dat ze met
gehad hebben. Heel weinig mensen zijn op de hoogte dat er gebouwd gaat worden bij
Novartis. Hij hoopt dat veel mensen zich gaan aanmelden. Hij geeft aan heel benieuwd te zijn
naar de inhoud.
Zijdekwartier / De Grote Enk
De werkgroep stelt voor niet verder in te gaan op de ontwikkeling van het Zijdekwartier, maar
met name door te willen praten over de Tivolilaan, de ontsluiting van het Akzoterrein en de
vijver. Als in april het Stedenbouwkundig plan wordt gepresenteerd, zullen zij daarbij zijn en
reageren.
De KlokGroep geeft aan dat ze in april de buurt in willen gaan om het VOSP te presenteren en
toe te lichten wat er met alle input is gedaan. Besproken wordt dat alle bewoners van de Grote
Enk daarvoor zullen worden uitgenodigd met een huis-aan-huis brief.
                         licht toe dat de stuurgroep Rondom Enka, als afvaardiging van
bewoners,voor gemeente en ontwikkelaar het eerste aanspreekpunt is bij de ontwikkelingen.
Een apart participatietraject opstellen voor Grote Enk functioneert niet, benadrukt zij. Als de
werkgroep Grote Enk zich ondervertegenwoordigd voelt in de stuurgroep rondom Enka naast
Plattenburg en Molenbeke, dan doet de gemeente het voorstel aan de stuurgroep om nog
iemand vanuit de Grote Enk aan te laten sluiten.
                (werkgroep Grote Enk) antwoordt dat hij in de stuurgroep betrokken was bij de
totstandkoming van de Gebiedsvisie; hij vertelt dat het proces toen goed liep, nu minder goed.
Hij geeft aan dat de Grote Enk zich niet ondervertegenwoordigd voelt in de stuurgroep. Hij
stelt dat de werkgroep Grote Enk geen klankbordgroep is maar een aparte werkgroep die het
niet eens is met de plannen, met andere zorgen en belangen.                   benadrukt nogmaals
dat de kern van de teleurstelling van de werkgroep is dat zij pas in januari hoorden dat ze
participeren op een bepaalde trede (adviseren en niet hoger) en dat er niet goed gedaan is aan
verwachtingsmanagement.
                         benoemt dat het een leerpunt is, en dat de gemeente het
participatieniveau vanaf nu in de eerste uitnodigingsbrief aan bewoners gaat opschrijven, en
datzelfde ook van ontwikkelaars gaat vragen.
6. Herinrichting Tivolilaan (co-creatie)
                         licht toe dat de groep die praat over de herinrichting van de Tivolilaan
bestaat uit afgevaardigden van alle direct belanghebbenden: Ping, ROC, Cocon, KlokGroep, De
Grote Enk (namens alle bewoners). Alle stakeholders hebben daarin hun inbreng om samen te
komen tot een ontwerp waar iedereen van zegt: hier kan ik me in vinden. Ook hier zijn
                                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>verschillende belangen, maar iedereen gaat voor veiligheid. Het ontwerp moet voldoen aan de
wettelijke eisen voor veiligheid, is dat niet zo, dan zal de gemeente de Tivolilaan niet in
eigendom nemen.               benoemt dat de eisen van stakeholders wel financieel redelijk
moeten zijn en beheersbaar. Ze geeft aan het beeld te hebben dat het proces rond de
Tivolilaan op de goede weg is. Dit wordt vanuit werkgroep Grote Enk bevestigd.
7. Inrichting Velperweg / Renaissanceproject
              licht toe dat Velperweg met het Renaissanceproject een herinrichting krijgt. De
naam Renaissance verwijst naar de cultuurhistorische ontsluiting van de landgoederen.
Elementen van het project: de brede asfaltering terugbrengen tot normale porties, een veiliger
fietspad maken, zorgen dat de bomen goede plek krijgen zodat ze uitkunnen groeien tot
laanstructuur.           zegt dat er een ambitieschets ligt, die begin december met bewoners is
gedeeld. Daar zijn verschillende reacties op gekomen die nu worden uitgezocht en verwerkt.
Ze licht toe dat het hier niet om een bestemmingsplanwijziging gaat. Dat neemt niet weg dat
input van burgers serieus genomen wordt, die moeten er immers gebruik van maken. Ze
vertelt druk bezig te zijn om alle suggesties en varianten te verwerken, en hoopt in april 2022
aan de bewoners te presenteren wat er is gedaan met alle input. In tussentijd is een brief
verstuurd waar antwoord is gegeven op een aantal vragen. De status van inbreng van de
omgeving is adviseren, en als alle inbreng is verwerkt tot een definitief plan dan gaat het om
informeren (bijvoorbeeld wanneer de weg wordt afgesloten).
De werkgroep Grote Enk geeft aan bekend te zijn met het verhaal, en benadrukt dat de grote
wens is dat de Akzovijver goed opgepakt gaat worden.                         licht toe: de vijver ziet er
niet uit, staat weer bijna leeg, Akzo kan hem niet meer goed bijvullen. Kijkend naar de
Gebiedsvisie is het een belangrijk element in de wijk. Ook voor toekomstige bewoners
Zijdekwartier en Springfield. De vijver kan regenwater opvangen, en kan een belangrijke rol
spelen in klimaatbeheersing. De werkgroep ziet een mooie kans om de vijver op te knappen in
het kader van Renaissance project, als de Molenbeek weer bovengronds komt kan die de vijver
duurzaam van water voorzien. De werkgroep ziet kansen om de vijver via het Renaissance
project aandacht te kunnen geven, ook in het kader van vergroening van de stad.
8. AKZO-vijver
                   licht toe wat er al is verkend; de vijver is deels in eigendom van de VvE De
Grote Enk (‘bloot eigenaar’), deels van Velperparc en deels van Ping Properties. Het beheer ligt
langjarig bij AKZO. De gemeente heeft eerder de mogelijkheden voor de vijver onderzocht, in
combinatie met bovengronds brengen van de beek. De gemeente heeft echter geen eigendom,
en het is lastig om de middelen vrij te krijgen om het op te knappen.
Vanuit de Werkgroep Grote Enk wordt gevraagd: jullie zijn geen eigenaar, maar het biedt wel
kansen voor de ontwikkeling. Moet je niet meer integraal kijken of er kansen zijn?
              geeft een technische toelichting. De Molenbeek loopt ondergronds, heeft een
natuurlijke loop, en heeft voor zichzelf geen bak nodig. De Akzovijver wordt kunstmatig in
stand gehouden. Deze twee systemen (iets kunstmatigs en iets natuurlijks) aan elkaar
koppelen, brengt technisch nogal wat met zich mee, met name omdat de waterspiegel van de
                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>vijver hoger ligt. Aanpakken vergt een langere adem. Dat kan qua planning niet mee in het in
Renaissanceproject, dat volgend jaar in uitvoering moet gaan.
Bewoners van De Grote Enk geven aan de lastige eigendomsverhouding en de planning van
Renaissanceproject te begrijpen, maar willen met een frisse blik met de verschillende partijen
om tafel. Dit om samen te kijken naar wat mogelijk is met aanvullende fondsenwerving,
aansluitend bij de beweging in de stad om vijvers bovengronds te halen. De vraag is, is de
gemeente daartoe bereid?
Namens de gemeente geeft               aan het een goed idee te vinden om met alle betrokkenen
bij de vijver te kijken naar de kansen, al zijn er bij de gemeente niet direct middelen om de
vijver om te bouwen tot een natuurlijke vijver. Dat vraagt uitwerking, lobby. Voor het eerste
gesprek vindt zij het goed om een afvaardiging te hebben van De Grote Enk, Velperparc AKZO
(doet beheer voor Ping Properties), Ping Properties en de gemeente.
De werkgroep De Grote Enk vraagt of hier niet ook een rol is voor de projectontwikkelaars. Ze
stellen dat Springfield en Zijdekwartier ook belangen hebben bij de mooie vijver voor de
toekomstige bewoners. Willen de ontwikkelaars die intentie uitspreken, en daarmee ook Ping
aansporen om in beweging te komen?
Ter Steege geeft aan niet direct een belang te zien in de aanpak van de vijver en ziet zichzelf in
eerste instantie niet als gesprekspartner;                  zegt: het wordt niet onze entree, en we
hebben er geen eigendom in.                         geeft namens de KlokGroep aan dat hij Ping er
nogmaals op aan wil spreken en erin mee wil denken, maar waarschuwt hier geen pot geld
voor beschikbaar te hebben. De gemeente wil meedenken als belanghebbende van de
ontwikkeling.
                         stelt dat het begint met de intentie: zijn Ping en Velperparc bereid om
mee te werken? In een eerste gesprek zou een goede SWOT-analyse moeten worden gedaan,
waarin kansen en bedreigingen op een rij worden gezet.
De Grote Enk is teleurgesteld over de reactie van Ter Steege en vraagt aan                    om dat
nog eens intern te bespreken. Het gaat de Grote Enk niet direct om geld, maar om met een
positieve intentie mee te denken. Gemeente en KlokGroep zijn daartoe bereid, Ter Steege
beraadt zich daarop.
Desgevraagd licht                 toe dat het Waterschap een rol heeft in de aanpak van de beken.
Als je de vijver wilt aanpakken moet je ook in gesprek met het Waterschap. Ze stelt dat het
begint met een goed plan, durven en daarna lobbyen. Als je met alle partijen die intentie hebt,
dan is dat het goede begin en een krachtig signaal. Er wordt afgesproken dat KlokGroep en de
gemeente initiatief nemen voor een afspraak met verschillende partijen, met daarbij de check
of de juiste partijen aan tafel zitten. De Grote Enk reageert: dit wordt zeer gewaardeerd. De
afspraak staat los van de planvorming rond de Velperweg/het Renaissance.
9. Verzoek werkgroep Grote Enk om externe procesbegeleider participatie (zoals bij
     ontwikkelperspectief Kronenburg).
De werkgroep De Grote Enk geeft een toelichting op het verzoek: het is een complex proces,
met 4 grote bouwprojecten, we krijgen enorm veel op ons af. Er is behoefte aan externe
                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>procesbegeleider als het gaat om participatie en met ons mee denken. Is daar bereidheid toe
en budget voor?
                        reageert: we willen naast de stuurgroep Rondom Enka niet nog een
aparte klankbordgroep/werkgroep laten functioneren. Als we een onafhankelijke
procesbegeleider zouden kiezen, dan voor de Stuurgroep, niet apart voor de Werkgroep De
Grote Enk. Ze geeft aan dat de gemeente daar de noodzaak niet voor ziet, los van de vraag of
daar de middelen voor zijn.
Werkgroep De Grote Enk reageert daarop: we zitten op het kruispunt van 4 projecten, dat is
belastend en complex. Ze leggen uit dat de andere belanghebbenden in de Stuurgroep
Rondom Enka niet te maken hebben met Springfield en het Renaissanceproject, en dat dat de
positie van de Grote Enk anders maakt.
        geeft aan dat er ook andere belanghebbenden op het kruispunt zijn (bijv. op hoek
Raapopseweg wonende boven de apotheek). Ze ziet geen opening om een onafhankelijke
procesbegeleider puur voor de bewoners van de Grote Enk te regelen.
De Grote Enk licht toe dat er vanaf november vorig jaar om procesondersteuning is gevraagd.
Daarop kwam geen antwoord, nu wel. De werkgroep noemt het teleurstellend dat het een
‘nee’ is, en neemt dit verder in beraad. Vanuit de werkgroep wordt aangegeven dat een
procesbegeleider die ook de andere groepen ondersteunt een mogelijkheid is; dat de andere
belanghebbenden er niet om vragen is geen motivatie om het niet aan de werkgroep Grote
Enk aan te bieden, zo wordt betoogd.
De gemeente vraagt om een nadere toelichting op het verzoek: waar is precies begeleiding op
nodig? De werkgroep antwoordt dat het gaat om onafhankelijk advies op inhoud en hoe
proces loopt, ondersteuning bij verschillende stappen, helpen de juiste vragen te stellen,
aangeven wat de mogelijkheden zijn, advies bij het indienen van zienswijzen.
                        stelt: wat jullie vragen is niet gebruikelijk, dat is ook ondersteuning op de
inhoud, niet alleen op het proces. Ze geeft aan dat de gemeente dit niet gaat doen, ook na de
toelichting van de werkgroep. Ze vult aan: we hadden dit graag bij ons overleg op 18 januari al
beantwoord, maar helaas toen kwamen we er toen vanwege de volle agenda van het overleg
niet aan toe.
10. Communicatie uitvoeringsfase 3 projecten (bouwoverlast en veiligheid)
        benadrukt dat de gemeente een visie heeft op communicatie in de uitvoeringsfase: er
moet goede afstemming moet zijn, bewoners moeten geïnformeerd worden. Daar maakt de
gemeente afspraken over met de ontwikkelaar in de anterieure overeenkomst die wordt
gesloten. Ook bij het verlenen van de omgevingsvergunning moet een plan van aanpak op dit
gebied (bouwcommunicatie) worden gevoegd.
                  stelt dat de KlokGroep communicatie belangrijk vindt. De uitvoering van
Zijdekwartier start naar verwachting in het eerste kwartaal 2024. Elk kwartaal is er een
nieuwsbrief. De Klokgroep moet zich houden aan anterieure afspraken en aan de
vergunningen. Voor communicatie wordt verder gedacht aan een bouwapp en een meldpunt
of mailadres voor vragen. In de eerste plaats gaat het er om overlast zoveel mogelijk te
beperken.
                                                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                         benoemt dat de overlast niet alleen zal gelden voor omwonenden, maar
ook voor ROC, Cocon en Teijin. Ze stelt de mogelijkheid voor van een kleine afstemmingsgroep
te zijner tijd van directe stakeholders.
                geeft aan dat het slopen van Novartis naar verwachting in het tweede deel van
2023 start; er zijn een aantal middelen voor communicatie voorhanden. De eerdergenoemde
bewonersraad kan blijven lopen tot oplevering, zodat er altijd ogen en oren in de buurt zijn.
Verder wordt gedacht aan nieuwsbrieven en bewonersbegeleiders die rondlopen op de bouw
en langsgaan bij buurtbewoners.
De werkgroep Grote Enk reageert: klinkt positief, maar het is een ingewikkeld proces en we
hebben 4 bouwprojecten. Krijgen we dan 4 apps en nieuwsbrieven? Verder benoemt
          orgen over gezondheid: overlast, fijnstof. Wordt er onderzoek gedaan of het allemaal
tegelijk gezond en verantwoord kan gaan? Wat zijn potentiële overlast en risico’s? Hij
benadrukt goede afstemming belangrijk te vinden, niet vier nieuwsbrieven en apps, en goed
onderzoek vooraf.
                  licht toe dat de projecten niet tegelijkertijd in uitvoering gaan. Het
Renaissanceproject start begin 2023, Springfield daarna of enigszins gelijktijdig, het
Zijdekwartier begint een jaar later, en de Tivolilaan begint alleen als KlokGroep klaar is met
bouwen.
                         licht desgevraagd toe dat de gemeente bezig is met het proces overname
van Tivolilaan van Ping. De gemeente spreekt niet rechtstreeks met eigenaren omdat Ping een
fonds is. Aanpassingen aan de Tivolilaan volgen pas na de bouwwerkzaamheden. De gemeente
zal niet eerder eigenaar worden van de grond dan wanneer zeker is de ontwikkeling van de
Zijdekwartier echt doorgang krijgt. Tot die tijd moeten de bewoners bij Ping zijn als er
problemen zijn met de weg. Wat gezondheidsrisico’s betreft legt zij uit: aan vergunningen zijn
voorwaarden verbonden (uitstoot van gassen, restricties hoe je gebouw moet slopen om de
stofoverlast te minimaliseren, asbestonderzoeken); op het moment dat je als bouwer niet
voldoet aan de gezondheidsvoorschriften, krijg je geen vergunning om te bouwen en te slopen.
De werkgroep Grote Enk stelt een vraag over het bouwverkeer: loopt dat via de Tivolilaan of
komt er extra ontsluiting?                       beantwoordt dat het grootste deel zal gaan over
Tivolilaan, andere ontsluiting is nog niet exact uitgezocht.                           vult aan: het
loopt misschien deels over Vosdijk, maar zeker niet via Plattenburg.
De werkgroep Grote Enk benadrukt dat de tweede ontsluiting een belangrijke wens is voor
werkgroep, niet alleen voor de bouwperiode. Ze verwachten met het aantal woningen veel
verkeer.
De gemeente stelt dat er in het verleden al veel verkeersbewegingen waren; op dit moment is
dat minder. Verkeersonderzoek laat volgens               zien dat dimensionering van Tivolilaan
toereikend is, maar wel een andere inrichting vraagt.
De werkgroep Grote Enk refereert aan mailverkeer uit het WOB-verzoek: de brandweer gaf
daarin aan dat het noodzakelijk is om een tweede ontsluiting te hebben.
                         licht toe dat dit is voor hulpdiensten bij calamiteiten, dat die daar
toegang kunnen krijgen. De loper en het fietspad moeten breed genoeg zijn.
                                                                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Verslag
Verslag loopt op dezelfde wijze als vorige keer.         zal het verslag versturen op
hoofdlijnen met belangrijkste punten en zal om reactie vragen. Daarna wordt het vastgesteld.
                                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>VERSLAG BUURTBIJEENKOMST RAAPOPSEWEG
Datum:          9 mei 2022
Tijd:           19:00 – 21:00
Locatie:        Raapopseweg 1, Arnhem
Aanwezigen:                   (Ter Steege Bouw Vastgoed),
(Gemeente Arnhem).
Inleiding
Op 9 mei 2022 organiseerde Ter Steege Bouw Vastgoed de tweede buurtbijeenkomst voor
de omwonenden van het project Springfield. Het doel van de avond was: buurtbewoners
informeren over de uitgangspunten en plannen voor de herontwikkeling van de locatie
Raapopseweg 1. Hiervoor gaven de gemeente Arnhem en Ter Steege Bouw Vastgoed een
presentatie. Als uitnodiging is een flyer bezorgd bij 770 omwonenden (zie bijlage 1) en is er
een online nieuwsbrief uitgegaan naar circa 450 aangemelde geïnteresseerden. Er was een
opkomst van ongeveer 30 buurtbewoners. Deze hadden zich vooraf aangemeld.
Het project
Het project ligt aan de Raapopseweg 1. Het voormalige Novartis kantoor wordt her-
ontwikkeld naar woningbouw. Voor deze locatie heeft de gemeente Arnhem uitgangspunten
vastgesteld. Deze zijn te downloaden via:
https://www.arnhem.nl/stad_en_wijken/projecten/Raapopseweg_1
Tijdens het presenteren was er gelegenheid tot het stellen van vragen. Na de presentaties
konden de deelnemers de uitkomsten van de wind- zon en uitzichtstudie bekijken op de
opgehangen posters. De gestelde vragen en opmerkingen zijn hieronder per presentatie
weergegeven.
Presentatie gemeente
                  (projectmanager) heeft inzicht gegeven in hoe de uitgangspunten tot stand
zijn gekomen.                   (stedenbouwkundige) heeft de uitgangspunten toegelicht. De
vragen gingen voornamelijk over het parkeren en de hoogte.
Hoe zit het met het parkeren? Geldt de parkeernorm?
Ja, voor deze locatie geld de gemeentelijke parkeernorm.
Moeten mensen betalen voor het parkeren?
Nee, parkeren is hier gratis.
Parkeren bezoekers ook op eigen terrein?
Ja, bezoekers voor de bewoners parkeren ook op de locatie.
Ondanks de normering maken buurtbewoners zich zorgen of de norm wel toereikend is.
De gemeente geeft aan dat het beleid de norm is en dat hier niks aan veranderd kan worden.
De zorgen om de drukte in de wijk worden wel erkent.
Welke beoordeling kan leiden tot de definitieve hoogte? Zit hier een turfsysteem achter?
Het gaat niet om het afvinken, maar om het resultaat uit de onderzoeken (wind, bezonning,
parkeren, groen, klimaatadaptatie, doorwaardbaarheid, toegevoegde waarde voor de buurt).
De huidige situatie wordt vergeleken met de nieuwe situatie. Hier zijn geen harde criteria van
toepassing, de kwaliteit moet aan alle kanten goed zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Hoe verhoudt zich de hoogte van het huidige gebouw tot het ontwerp?
Het huidige gebouw is nu 8 lagen.
Presentatie Ter Steege Bouw Vastgoed
               (Gebiedsontwikkelaar) heeft het schetsplan van de gebouwen, de buitenruimte
en de planning gepresenteerd.
Hoe zien de plattegronden van de sociale huurwoningen eruit? Dit in verband met
rolstoeltoegankelijkheid.
Hierover wordt nog gesproken met de woningcorporatie Volkshuisvesting. Plattegronden zijn
nog niet bekend.
Wat is de kleur van de baksteen?
Dit is nog niet bekend.
Er zijn zorgen over de openbaar toegankelijkheid van het centrale hart en overlast. Is het
privé of openbaar gebied?
De eigendomsverhoudingen worden nog nader uitgewerkt. Het globale idee is om het
binnengebied onderdeel te laten worden van de VVE. Dit moet nader worden onderzocht.
Kunnen fietsers door het gebied fietsen?
De doorgaande routes door het gebied zijn voor voetgangers. Fietsers kunnen hier niet
doorheen fietsen. Dit regelen we door smalle doorgangen en trappetjes. Zo kunnen
bewoners rustig verblijven in het centrale hart.
Welke materialen worden er gebruik in de buitenruimte?
De eerste ideeën zijn natuurlijke materialen en staal. Dit is afhankelijk van de
beschikbaarheid van materialen en kosten.
Wat doet het project op het gebied van natuurinclusief bouwen?
De gemeente Arnhem heeft beleid op het gebied van natuurinclusief bouwen. Hier moet het
project aan voldoen. We integreren vogelnestjes voor bijvoorbeeld huismussen in de gevels
van gebouwen en denken na over groene daken. Ook circulair bouwen is een eis vanuit de
gemeente, net als duurzaamheid. Dit wordt allemaal meegenomen in het ontwerp.
Nemen jullie kunstobjecten mee in jullie ontwerp?
Hier is nog niet aan gedacht, goed om dit mee te nemen in het vervolg onderzoek.
Hoeveel fasen wordt het gebouwd?
Tot nu toe wordt het 1 bouwstroom.
Vervolg
Op 23 mei 2022 wordt een nieuwe buurtbijeenkomst georganiseerd. Op deze avond kunnen
mensen tips, op- en aanmerkingen geven op de plannen. Het participatieniveau is:
adviseren. Daarnaast kunnen buurtbewoners zich nog tot 16 mei aanmelden voor de
Bewonersraad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 Verspreidingsgebied uitnodiging</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>VERSLAG INFORMATIEBIJEENKOMST
Datum:          12 oktober 2023
Tijd:           19:00 – 20:30
Locatie:        Raapopseweg 1, Arnhem
Aanwezigen:                    (Ter Steege Bouw Vastgoed),
                                                                  (Gemeente Arnhem).
Inleiding
Op 12 oktober 2023 organiseerde Ter Steege Bouw Vastgoed en de gemeente Arnhem de
vierde buurtbijeenkomst voor de omwonenden van het project Springfield. Het doel van de
avond was: informeren over het bestemmingsplan, het omgevingskwaliteitsplan en het tonen
van het ontwerp. Hiervoor zijn panelen samengesteld en getoond. Buurtbewoners konden
vrij inlopen. 770 buurtbewoners zijn per brief uitgenodigd. Er was een opkomst van ongeveer
40 buurtbewoners. Er was geen aanmelding vooraf.
Het project
Het project ligt aan de Raapopseweg 1. Het voormalige Novartis kantoor wordt her-
ontwikkeld naar woningbouw.
Panelen en reacties
De panelen gingen over: het omgevingskwaliteitplan, bestemmingsplan, het ontwerp en
planning. Er waren positieve reacties op het plan, zoals op de architectuur, groene daken- en
gevels. Ook waren er zorgen, met name: voldoende parkeergelegenheid en hoogte van blok
1. Er is uitgelegd dat parkeren op eigen terrein plaats vindt en dat de huidige
bezonningsstudie (gepresenteerd op 9-05-2022) wordt geüpdate. De resultaten van deze
bezonningsstudie worden gepresenteerd op de volgende informatiebijeenkomst.
Buurtbewoners konden ook reactieformulieren invullen met hierop twee vragen : wat valt op?
En heeft u opmerkingen en tips? Deze konden ze ook meenemen en via de post
retourneren. In totaal zijn vier reactieformulieren ingevuld. De reacties gingen over de
parkeerdruk in wijk, de hoogte en bezonningsstudie van de toren, mooie ambitie voor
gevelgroen en groene daken (maar wel realiseren!), speelgelegenheid/aanleiding voor jonge
kinderen uit de buurt, kiss en ride zonde voor de vrije school.
Vervolg
Dit najaar gaat het bestemmingsplan ter inzage. Dit is te raadplegen via
www.ruimtelijkeplannen.nl of fysiek bij de gemeente Arnhem. Het ontwerpteam werkt verder
aan de uitwerking van het project. Als het voorlopige ontwerp klaar is wordt een nieuwe
informatieavond georganiseerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 Verspreidingsgebied uitnodiging</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 5: LOGBOEK PARTICIPATIE TOT NU TOE</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                                                                        Logboek participatie
                                                                                                                                                                                Wat is er gebeurd met de
 Fase ontwikkelproces  Nummer                         Bijeenkomst                      Datum         Aantal participanten                     Uitkomsten *                                                                      Teruggekoppeld met participanten?
                                                                                                                                                                                          uitkomsten?
                              Participatieavond van gemeente Arnhem, onderwerp                                                  Ter Steege heeft zichzelf voorgesteld en Uitkomsten waren nog niet van
Aankoop                   1                                                           2-3-2020                 200              aangegeven dat de planvorming nog van toepassing.                                      Niet van toepassing
                              gebiedsvisie AKZO, voorstellen van Ter Steege
                                                                                                                                start moet gaan.
                                                                                                                                Zorgen om parkeren                        Er zijn geen aanpassingen gedaan. Het
                                                                                                                                                                          parkeren diende al op eigen terrein te
                                                                                                                                                                          worden opgelost conform gelden de
                                                                                                                                                                          beleidsregels omtrent het parkeren van de
                                                                                                                                                                          gemeente Arnhem.
                                                                                                                                Hoogte is onduidelijk, graag duidelijker  De hoogte van het accent is
                                                                                                                                zijn.                                     gemaximaliseerd naar 15 woonlagen.
                                                                                                                                                                          Er zijn geen aanpassingen gedaan aan de
                                                                                                                                Zorgen rondom de verkeersontsluiting en NvU. Ontsluitingen blijven op de huidige       Ja via een reactiedocument en het toesturen van
                                                                                                                                drukte op de omliggende wegen.            plek gehandhaafd.
                                Participatieavond georganiseerd door de gemeente                   25 fysiek, circa 15 digitaal                                                                                        de door het college vastgestelde Nota van
 Uitgangspuntennotitie    2                                                           8-6-2021
                                  Arnhem over de concept uitgangspuntennotitie.                             (corona)                                                                                                   uitgangspunten. Zie bijlage 1 voor alle
                                                                                                                                                                          Dit is een onderdeel bij het veiligheidsplan
                                                                                                                                Zorgen om overlast tijdens sloop en       van de Omgevingsvergunning en komt           opmerkingen en antwoorden.
                                                                                                                                bouw.                                     daarmee later terug.
                                                                                                                                                                          Dit is meegegeven aan de ontwerpers van
                                                                                                                                                                          het project en is verder over nagedacht
                                                                                                                                Maak ruimte voor speelplekken voor        tijdens de participatieavond op 24 mei
                                                                                                                                buurtkinderen                             2022, zie resultaten participatieavond.
                                                                                                                                                                          Het programma wordt niet vastgelegd,
                                                                                                                                Leg het programma vast (laadvermogen      behalve de verplichting van 30% sociale
                                                                                                                                van de locatie)                           huur.
                                                                                                                                Zorgen om parkeren, verkeersveiligheid    Afgesproken is dat er een
                                                                                                                                en hoogte                                 bezonningsstudie, windonderzoek en het
                                                                                                                                                                          uitzicht in kaart wordt gebracht.
                                                                                                                                                                          Deze zorgen vielen buiten de
                                                                                                                                Zorgen rondom alle ontwikkelingen in de   projectgrenzen en zijn niet meegenomen
                                                                                                                                omgeving                                  in dit project.
                                                                                                                                Positieve reacties op dynamische          Er zijn geen aanpassingen gedaan, juist
                                                                                                                                architectuur                              doorgegaan met de ingeslagen weg.
                                          Participatieavond van Ter Steege,                                                                                                                                              Ja, het verslag van de bijeenkomst is verstrekt
     Schetsontwerp        3                                                          10-11-2021                 42
                                              stedenbouwkundige opzet                                                           Vragen over de overlast tijdens de        Dit is een onderdeel bij het veiligheidsplan      aan de participanten. Zie hiervoor bijlage 2.
                                                                                                                                bouwfase                                  van de Omgevingsvergunning en komt
                                                                                                                                                                          daarmee later terug.
                                                                                                                                                                          Dit is meegegeven aan de ontwerpers van
                                                                                                                                Speelgelegenheid voor kinderen            het project en is verder over nagedacht
                                                                                                                                                                          tijdens de participatieavond op 24 mei
                                                                                                                                                                          2022, zie resultaten participatieavond.
                                                                                                                                                                          Het punt is meegenomen in het ontwerp.
                                                                                                                                Zoveel mogelijk groene daken              Het plan krijgt groene daken.
                                                                                                                                                                          Er is uitleg gegeven over het plan en de
                                                                                                                                Bewoner gaf aan zorgen te hebben over
                                                                                                                                                                          bouwfase. De overlast van de bouwfase
                              Eén op één gesprek bewoner Gezondheidscentrum                                                     het uitzicht en de overlast tijdens de
Schetsontwerp             4                                                           8-12-2021                  1              bouw. Hierover is in een één op één
                                                                                                                                                                          komt bij de omgevingsvergunning weer ter     Geen terugkoppeling noodzakelijk.
                              (samen met de gemeente Arnhem)                                                                                                              sprake. Foto's van het uitzicht worden
                                                                                                                                gesprek met de bewoner gesproken.
                                                                                                                                                                          meegenomen in de hoogtestudie.
                                                                                                                                Bewoners hebben een statement             In deze afspraak is het project Springfield
                                                                                                                                ingediend, hierop is schriftelijke        onderbelicht gebleven. Overgrote deel
                              Eén op één gesprek met de werkgroep Grote                                                         geantwoord en het verzoek tot een         ging het tussen de projecten in de           Schriftelijke reactie op statement en gestelde
                              Enk/Bewoners Taklaan, samen met Klok Groep                                                        gesprek met de wethouder is geïnitieerd.  omgeving en de werkgroep Grote Enk.          vragen en het verslag van de bijeenkomst. Dit zijn
Schetsontwerp             5                                                           18-1-2022                  8              De bewoners hadden zorgen over de         Hierdoor is voorgesteld om voor de
                              (Zijdekwartier) en gemeente Arnhem (inclusief                                                                                                                                            bijlage 3 en 4. Vervolg gesprek is gepland om 9
                                                                                                                                hoogbouw, overlast, ontsluiting en de     bewoners aan de Taklaan een 1-op-1
                              wethouder).                                                                                                                                                                              maart 2022.
                                                                                                                                mate van participatie rondom alle         gesprek te hebben. Daarnaast is een
                                                                                                                                projecten aan en om de Velperweg.         vervolg afspraak gemaakt in het collectief.
                                                                                                                                                                          In het onderzoek naar de hoogte wordt het
                                                                                                                                Bewoners hebben zorgen rondom de
                                                                                                                                                                          uitzicht/bezonning/schaduw vanuit de
                                                                                                                                hoogte, bezonning/schaduweffect.                                                       Buurtbewoners zijn uitgenodigd voor het vervolg
                                                                                                                                                                          Taklaan meegenomen.
                              Eén op één gesprek bewoners Taklaan samen met                                                     Geven aan dat de buurt de uitnodiging
Schetsontwerp             6                                                            1-2-2022                  3              niet heeft gehad en er weinig mensen
                                                                                                                                                                          Ontwikkelaar gaat nadenken over het          gesprek met de Werkgroep Grote Enk op 9 maart
                              de gemeente Arnhem.                                                                                                                         beter bereiken van buurtbewoners en
                                                                                                                                naar de avond op 10 november zijn                                                      2022.
                                                                                                                                                                          controleren of de uitnodigingen goed zijn
                                                                                                                                geweest.
                                                                                                                                                                          verstuurd.
                                                                                                                                De onderwerpen van agenda van het
                                                                                                                                gesprek op 18 januari zijn besproken en
                                                                                                                                bewoners gaven aan participatieniveau
                                                                                                                                                                          Er wordt een bewonersraad opgericht.
                                                                                                                                "adviseren" en het huidige traject niet
                                                                                                                                genoeg te vinden.
                                                                                                                                                                          Toegezegd is om een extra
                                                                                                                                Bewoners gaven aan dat in de buurt de
                                                                                                                                                                          informatieavond te houden voor de hele           Schriftelijke verslag van de bijeenkomst is in
                                                                                                                                kennis over het project nog niet aanwezig
                                                                                                                                                                          buurt en daarna verder te gaan met de
                               Eén op één vervolg gesprek met de werkgroep Grote                                                is.                                                                                        gezamenlijkheid tot stand gekomen. Deze is
                                                                                                                                                                          participatie, zoals gepland
     Schetsontwerp        7       Enk/Bewoners Taklaan, samen met Klok Groep          9-3-2022                   7                                                                                                        toegevoegd in de bijlage 5. Bewoners van de
                                                                                                                                                                          De plannen van de Akzovijver liggen
                                        (Zijdekwartier) en gemeente Arnhem.                                                                                                                                                Grote Enk hebben aangegeven niet meer te
                                                                                                                                                                          buiten de scope van ons project. Ter
                                                                                                                                Bewoners willen dat Ter Steege                                                                    willen participeren bij Springfield.
                                                                                                                                                                          Steege is ook niet als eigenaar of
                                                                                                                                meedenkt over de Akzovijfers aan de
                                                                                                                                                                          gebruiker betrokken bij deze vijvers. In
                                                                                                                                overkant.
                                                                                                                                                                          deze wens kan Ter Steege geen rol
                                                                                                                                                                          spelen.
                                                                                                                                De bewoners willen een onafhankelijke
                                                                                                                                                                          Er wordt namens de gemeente geen
                                                                                                                                procesbegeleider vanuit de gemeente
                                                                                                                                                                          onafhankelijk procesbegeleider
                                                                                                                                Arnhem.
                                                                                                                                                                          aangesteld.
                                                                                                                                                                          Parken dient opgelost te worden op eigen
                                                                                                                                                                          locatie conform de geldende norm van de
                                                                                                                                Zorgen om het parkeren, buurtbewoners     gemeente Arnhem. Dit is en blijft het
                                                                                                                                vragen zich af of de parkeernorm van de   uitgangspunt voor het plan. De
                                Extra informatieavond. De gemeente Arnhem heeft                                                 gemeente Arnhem toereikend is.            parkeerdruk in de buurt kan dit project niet
                                opnieuw de uitgangspunten gepresenteerd en Ter                                                                                            oplossen.                                      Ja, het verslag van de bijeenkomst is verstrekt
                               Steege het plan. Daarnaast zijn de resultaten van het                                                                                                                                       aan de participanten. Deze is toegevoegd in
     Schetsontwerp        8    windhinderonderoek, bezonningstudie en het uitzicht    9-5-2022                  32                                                                                                       bijlage 6. Er is ook een oproep gedaan voor de
                                                                                                                                                                          De hoogte is teruggebracht naar 14 lagen.
                               gepresenteerd. Op verzoek van de werkgroep Grote                                                                                                                                         Bewonersraad, deze heeft in de uitnodiging van
                                                                                                                                                                          De beloofde onderzoeken naar
                              Enk/Bewoners Taklaan is de uitnodiging verstuurd als                                                                                        windhinder, bezonning/schaduwwerking              deze bijeenkomst gestaan en is toegelicht.
                                                    opvallende flyer.                                                           Er is onduidelijk hoe het hoogteaccent
                                                                                                                                                                          en uitzicht zijn gepresenteerd. De
                                                                                                                                vormgegeven kan worden en hoe dit
                                                                                                                                                                          gemeente Arnhem heeft aangegeven dat
                                                                                                                                beoordeeld wordt door de gemeente.
                                                                                                                                                                          het plan van goede kwaliteit moet zijn om
                                                                                                                                                                          het hoogteaccent toe te laten. Dit is geen
                                                                                                                                                                          harde beoordelingsmatrix.
                                                                                                                                                                          Qua inrichtingsplan wordt geconcludeerd
                                                                                                                                                                          dat we op de goede lijn zitten, natuurlijke
                                                                                                                                                                          speelaanleidingen i.v.m. echte
                                                                                                                                Liever geen speelplekken
                                                                                                                                                                          speelplekken gaan we mee verder. Het
                                                                                                                                                                          centrale hart zetten we de zitelementen
                                                                                                                                                                          door
                                                                                                                                Doorwaardbaarheid, werkt dat wel geeft    De doorlopende route wordt alleen een
                                                                                                                                het geen overlast voor de bewoners?       wandelroute, geen hoofdroute.
                                                                                                                                                                                                                         Ja, het verslag van de bijeenkomst is verstrekt
                                Participatieavond over de thema's: toegankelijkheid                                             Omwonenden gaven aan niet snel in de                                                   aan de participanten. Dit verslag is bijgevoegd als
                               en zicht, gebouwhoogte, natuurlijk spelen, verblijven             30 aanmeldingen, opkomst 10 binnentuin te gaan zitten, ze hebben een Goed om te weten, maar volgt geen
     Schetsontwerp        9                                                           24-5-2022                                                                           ontwerpactie uit.                                bijlage 7. De oproep van de Bewonersraad is
                               in het hart en woonmilieu. Uitnodiging is op dezelfde                       personen             eigen tuin
                                                                                                                                Pas op met allergieën en overlast van het
                                                                                                                                                                                                                            verlengt vanwege het lage aantal van twee
                                               flyer van 9 mei verstrekt.                                                                                                 Dit nemen we mee in ons groenplan.
                                                                                                                                groen, bijvoorbeeld Berken.                                                                                aanmeldingen.
                                                                                                                                Blok 2 en de lijn het gezondheidscentrum Er wordt onderzocht of Blok 2 meer kan
                                                                                                                                >verspringen i.v.m. privacy               verspringen.
                                                                                                                                                                          Discussie wordt afgerond, feiten blijven
                                                                                                                                                                          zoals ze waren. De gemeente Arnhem
                                                                                                                                Zorgen om parkeren                        heeft onderzoek ingesteld naar de
                                                                                                                                                                          klachten in de wijk. Dit is een separaat
                                                                                                                                                                          traject.
                                                                                                                                                                          De oproep van de bewonersraad is naar
                                                                                                                                                                          alle omwonenden gegaan per post, maar
                                                                                                                                                                          ook naar iedereen die op de nieuwsbrief
                              Afspraak twee aanmelders bewonersraad. Er is                                                      Bewoners gaven aan dat ze nog wel wat     geabonneerd is. Daarnaast zijn er op de
                                                                                                                                mensen persoonlijk konden vragen.         participatieavonden oproepjes gedaan.
Bewonersraad             10   gepraat over hoe we nog meer mensen kunnen              23-6-2023 2 personen                      Bewoners vonden het jammer dat de         Twee aanmeldingen is niet voldoende
                                                                                                                                                                                                                                 Geen terugkoppeling noodzakelijk.
                              betrekken en hoe we verder gaan met deze groep.                                                   aanmeldingen zo tegenviel.                voor een bewonersraad. Afgesproken
                                                                                                                                                                          wordt dat de twee bewoners contact
                                                                                                                                                                          opnemen met Ter Steege als ze wat horen
                                                                                                                                                                          of zien.
                                                                                                                                Mooi plan, groene daken, gevels en        Bezonningsstudie wordt geëpdate.
                                    Informatieavond voor het bestemmingsplan,                                                   architectuur wordt gewaardeerd.           Parkeren is op eigen terrein.                Er is een kort verslag opgesteld ten behoeve van
   Bestemmingsplan       40        omgevingskwaliteitsplan, ontwerp en planning.     12-10-2023     Ongeveer 40 personen
                                                                                                                                                                                                                                       het Omgevingsdossier.
                                           Uitnodiging per brief verzonden.
                                                                                                                                Zorgen om parkeren
                                                                                                                                Zorgen om de hoogte
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>