<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>         Bijlage: Zienswijzennota
             Woonvisie Arnhem


    + Aangebrachte wijzigingen t.o.v. Ontwerp-Woonvisie




1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inleiding
De ontwerp-Woonvisie heeft ter inzage gelegen van 12 oktober 2023 tot en met 12 november 2023.
Tijdens (en net na) deze periode zijn dertien zienswijzen/bijdragen over de Ontwerp-Woonvisie
ingediend.

      1. Werkgroep AED-De Laar-Elden
      2. Individuele inwoner A
      3. Waterschap Rijn en IJssel
      4. Woningcorporaties Volkshuisvesting, Vivare, Portaal
      5. Wijkverenigingen Penseelstreek, Burgemeesterskwartier e.o., Dorpsraad Schaarsbergen
      6. Entrea Lindenhout
      7A. VanWonen/BPD
      7B. KondorWessels Projecten
      8. Ecovrede
      9. Individuele inwoner B
      10. Individuele inwoner C
      11. Bewonersoverleg Geitenkamp
      12. Studentenvakbond AKKU

In deze zienswijzennota wordt elke zienswijze samengevat en voorzien van een gemeentelijke reactie.
Omdat zienswijzen 7A en 7B dezelfde tekst bevatten, worden deze zienswijzen in deze nota
gezamenlijk behandeld.

Dat de zienswijzen zijn samengevat betekent niet dat bepaalde zienswijzen niet of niet volledig
betrokken zijn in de (belangen)afweging. Alle ingediende zienswijzen inclusief eventuele bijlagen zijn
in de (belangen)afweging betrokken.

Deze zienswijzennota maakt onderdeel uit van het raadsvoorstel tot vaststelling van de Woonvisie.
Alle volledige zienswijzen zijn eveneens (gebundeld en geanonimiseerd als het gaat om natuurlijke
personen) toegevoegd bij de stukken voor de behandeling van de Woonvisie.

Inhoud
Zienswijze 1 Werkgroep AED-De Laar-Elden............................................................................................................3
Zienswijze 2 Individuele inwoner A ............................................................................................................................4
Zienswijze 3 Waterschap Rijn en IJssel ....................................................................................................................6
Zienswijze 4 Volkshuisvesting, Vivare, Portaal..........................................................................................................7
Zienswijze 5 Wijkverenigingen Penseelstreek,Burgemeesterskwartier e.o,Dorpsraad Schaarsbergen ...................9
Zienswijze 6 Entrea Lindenhout...............................................................................................................................11
Zienswijzen 7A + 7B BPD / VanWonen / KWP........................................................................................................13
Zienswijze 8 EcoVrede ............................................................................................................................................19
Zienswijze 9 Individuele inwoner B ..........................................................................................................................20
Zienswijze 10 Individuele inwoner C........................................................................................................................23
Zienswijze 11 Bewonersoverleg Geitenkamp ..........................................................................................................25
Zienswijze 12 Studentenvakbond AKKU .................................................................................................................27
Voorgestelde wijziging na ontwerp ..........................................................................................................................29




2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Zienswijze 1 Werkgroep AED-De Laar-Elden
Samenvatting Zienswijze

Vanuit de Werkgroep AED-De Laar is verzocht om een gesprek over de Ontwerp-Woonvisie. Het
gesprek/contact beschouwen we als een mondelinge zienswijze. De Werkgroep AED-De Laar is een
werkgroep die zich inzet voor een goede dekking van AED’s en hulpverleners in de wijken De Laar en
Elden.

In het gesprek dat is gevoerd, is door de voorzitter van de werkgroep het nut en de noodzaak van
hartveilig wonen naar voren gebracht. Hierbij is benadrukt dat Arnhem een dekkend netwerk van
AED’s en hulpverleners zou moeten hebben. Reden om een gesprek te voeren in het kader van de
Woonvisie, is dat de werkgroep het wenselijk zou vinden als bij (grotere) woningbouwontwikkeling aan
de voorkant rekening gehouden wordt met de plaatsing van een AED (‘hartveilig wonen’). Dit voorkomt
naderhand problemen als na oplevering alsnog AED’s geplaatst moeten worden, bijvoorbeeld op
initiatief van de werkgroep. Als voorbeeld: in de gebiedsvisie van Station-Zuid is – op initiatief van de
werkgroep – al als onderzoeksvraag bij de verdere uitwerking opgenomen of rekening gehouden kan
worden met de plaatsing van een AED.

In het gesprek werd ook aangegeven dat AED’s nu vaak middels crowdfunding-initiatieven worden
geplaatst. De voorzitter van de werkgroep gaf aan dat van mensen met een kleine portemonnee niet
altijd verwacht kan worden dat zij een bijdrage leveren aan de plaatsing van AED’s, maar dat daarbij
mogelijk een rol voor de gemeente of woningcorporaties (de verhuurders) is weggelegd.

Reactie college van B&W

Het college is het met de indiener van de zienswijze eens dat een dekkend netwerk van AED’s en
burgerhulpverleners van belang is. Hiervoor gelden richtlijnen. Hoewel we het onderwerp van belang
vinden, lijkt de Woonvisie ons niet het gemeentelijke document om richting te geven aan beleid over
AED’s. De Woonvisie richt zich namelijk op volkshuisvestelijke prioriteiten.

Dat laat onverlet dat we wel acties ondernemen op dit onderwerp. In een raadsbrief van 3 oktober
2023 is beschreven welke acties dit zijn. In deze raadsbrief is omschreven wat ons huidige beleid is en
welke stappen we zetten om de dekkingsgraad in Arnhem beter in beeld te krijgen. Hiervoor hebben
we ons (onder andere) direct als partner aangesloten bij HartslagNu (het reanimatieoproepsysteem
van Nederland). In deze raadsbrief is ook opgenomen dat we nadat we de dekkingsgraad beter in
beeld hebben, kunnen bepalen of aanvullende maatregelen gewenst zijn. In dat geval zullen we de
gemeenteraad hierover informeren en eventueel een voorstel doen.




3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Zienswijze 2 Individuele inwoner A
Samenvatting Zienswijze

In de zienswijze van deze inwoner wordt waardering uitgesproken voor de gestelde doelen, maar ook
zorgen gedeeld over de hoge ambities en de veelvuldigheid van het plan. In de zienswijze wordt
ingegaan op vier aspecten; een lay-out fout, de samenhang met project Rijnpark, aandacht voor
sociale aspecten in project Rijnpark, en gescheiden gebouwen bij een project Thorbeckestraat.

De zienswijze sluit af met de oproep om gelet op het beoogde woningaantal en de omliggende wijken
van Rijnpark, van Rijnpark geen sociaal experiment te maken en weloverwegen om te gaan met het
oppervlak en aantallen woningen.

    1. In de zienswijze wordt gewezen op een lay-out fout in de tabel op pagina 20. Hierbij staan
       onder de drie ‘goals’ telkens de drie zelfde subonderdelen (gelijke kansen, ongedeeld,
       betrokken).
    2. Indiener van zienswijze vraagt zich af of de woonvisie wel samenhangt met de plannen voor
       Rijnpark. In Rijnpark wordt een percentage van 40% gehanteerd voor sociale huur. Hierbij
       wordt er dus geen rekening gehouden met de omliggende wijken van Rijnpark. Ook opvallend
       hieromtrent is het feit dat Het Zijdekwartier een percentage van 30% sociale huur zal krijgen
       terwijl juist de wijk Velperweg eo flink omhoog mag. Het vergroten van de schaal van
       dergelijke woningen in nieuwbouw wijken vereist een zorgvuldige afweging om ervoor te
       zorgen dat de al bestaande problemen in de omliggende wijken niet verder worden verergerd
       en/of overslaan naar Rijnpark.
    3. In Rijnpark wordt er veel aandacht besteed aan de fysieke omgeving zo komt er een groot
       park, voorzieningen, Hoogwaardig Openbaar Vervoer etc. Echter zonder een degelijke focus
       op de sociale omgeving en ontwikkeling van deze sociale omgeving bestaat er een grote kans
       dat de sociale cohesie minimaal of beperkt zal zijn.
    4. In de woonvisie komt duidelijk naar voren dat de stad ongedeeld dient te worden. Momenteel
       zijn de ontwikkelingen van Thorbeckekwartier in volle gang. Ik heb begrepen dat de betrokken
       woningbouwcooperatie in het kader van beheersbaarheid in 1 gebouw de sociale
       huurwoningen wilt plaatsen. Krijg je hierdoor dan de ongedeelde stad, is hetgeen ik me dan
       afvraag?

Reactie college van B&W

    1. Het klopt dat er een lay-out fout in het stuk staat. De drie subonderdelen in de samenvattende
       tabel op pagina 20 die nu meermaals voorkomen, horen enkel thuis bij goal ‘Eerlijke stad’. In
       de grote tabel op 19 met de uitgeschreven doelen, worden bij de andere goals (Iedere
       Arnhemmer, Goed Wonen) wél al de goede subonderdelen genoemd. De samenvattende
       tabel op pagina 20 zal worden aangepast.
    2. In de Woonvisie is opgenomen hoe we, op basis van kenmerken van wijken, sturen op
       woningbouwprogramma’s bij (nieuwe) woningbouwprojecten. Als een wijk op dit moment
       weinig sociale corporatiehuurwoningen kent, streven we (bijvoorbeeld) naar verhoging van het
       aandeel sociale huur en vice versa. Het project Rijnpark heeft daarbij een bijzondere status.
       Dit is onzes inziens in de Woonvisie goed uitgewerkt. Gelet op de beoogde, aanzienlijke,
       omvang van Rijnpark zal hier een nieuwe wijk ontstaan, die niet dezelfde kenmerken en
       leefbaarheidsuitdagingen zal kennen als omliggende wijken. Het project is daarom in de
       Woonvisie uitgelicht/uitgezonderd van een aantal van de spelregels over hoe we sturen op de
       verschillende woningbouwsegmenten binnen projecten.

        Streven is om in Rijnpark een gemengd woonmilieu te realiseren. Bij een percentage sociale
        huur van 40%, zal een groot deel bestaan uit woningen in het betaalbare en duurdere

4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>       koopsegment. Uiteraard letten we in de planuitwerking goed op leefbaarheid en veiligheid.

       Binnen het Nationaal Programma Arnhem-Oost werken we daarnaast aan het wegnemen van
       achterstanden op het gebied van onderwijs, werk, inkomen, wonen, gezondheid, leefbaarheid
       en veiligheid in vijf wijken van Arnhem-Oost. De concrete invulling van het project Rijnpark
       gebeurt niet in via deze Woonvisie, maar via de startnotitie/gebiedsvisie voor het project die
       ook aan de raad zijn/worden voorgelegd. Deze Woonvisie bevat hoger-over de kaders voor
       deze planuitwerking.

       Reden dat bij Zijdekwartier een percentage van 30% sociale huur wordt beoogd, is dat dit een
       lopend woningbouwproject betreft, waarbij we geen nieuwe beleidseisen zullen opleggen. Bij
       lopende woningbouwprojecten respecteren we oudere, bestaande, afspraken en koersen we
       vooral op versnelling van de bouw.
    3. De ambities voor Rijnpark zijn of worden opgenomen in een separate startnotitie en
       gebiedsvisie. In het Ontwikkelperspectief Spoorzone-Oost en de Startnotitie Rijnpark zijn
       leidende principes opgenomen die juist raken aan de sociale omgeving en de sociale
       ontwikkeling van het gebied, te weten ‘meerwaarde voor de stad en ruimte voor ontmoeten’,
       ‘samen werken met en aan de stad’ en ‘compact met een herkenbare Arnhemse mix’. Bij de
       uitwerking naar gebiedsvisie is in de startnotitie voor het project Rijnpark opgenomen dat we
       (bijvoorbeeld) rekening houden met voldoende voorzieningen, ruimte voor ontmoeten, en de
       vraag naar sport, onderwijs, zorg en welzijn. Uitgangspunt is ook juist om de leefbaarheid in
       omliggende wijken te verbeteren en het unieke woon-werkgebied van Rijnpark als vliegwiel te
       laten dienen.
    4. Het klopt dat bij een aantal (nieuwe) woningbouwprojecten in de stad sociale huurwoningen
       zijn gescheiden van woningen in andere segmenten. Door deze projecten ontstaan
       desalniettemin gemengdere buurten en wijken. De verschillende type woningen zijn uiteraard
       wel zeer nabijgelegen bij elkaar, en vormen ook in stedenbouwkundig opzicht vaak een
       eenheid.
       Net als u vinden we het desalniettemin goed als bínnen woongebouwen en complexen vaker
       sprake is van menging. Dit vormt dan ook een aandachtspunt bij verschillende
       woningbouwprojecten in de stad. Omdat projecten voor ontwikkelaars en woningcorporaties
       ook financieel en in het beheer haalbaar moeten zijn, kunnen deze aspecten soms botsen.




5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Zienswijze 3 Waterschap Rijn en IJssel
Samenvatting Zienswijze

In deze zienwijze wordt aangegeven dat de Woonvisie te weinig ingaat op klimaatadaptatie.

Bij het invullen van de woningbehoefte is klimaatadaptatie een snellere weg om de nadelen van
klimaatverandering zo veel mogelijk te elimineren. Naast, sociale, demografische en financiële
aspecten (o.a. energie), zou meer aandacht gegeven moeten worden aan welke locaties geschikt zijn
om te bouwen en hoe we die locaties klimaatadaptief invullen. Om daarmee ook te borgen dat
toekomstige bewoners naast een groene leefomgeving, niet te maken krijgen met een verdroging van
de groene leefomgeving en mogelijke wateroverlast.

In de Woonvisie wordt geen koppeling gemaakt tussen groen en waterbergfuncties of met verlaging
van hittestress. Daarnaast wordt vooral ingezet op vergroeningsinitiatieven en verduurzaming door
bewoners en corporaties. De ambitie komt daarmee laag te liggen, terwijl die ambitie een stuk hoger
kan komen te liggen door samenwerking met onder meer het waterschap.

Reactie College van B&W

Het is van groot belang dat we onze stad klimaatadaptief inrichten, zodat we voorbereid zijn op
weerextremen. Met klimaatadaptatie maken we Arnhem bestand tegen de gevolgen van het
veranderende klimaat. Ter voorbereiding op de toename aan extreme weersomstandigheden, passen
we de stad slim aan.

Dát het onderwerp klimaatadaptatie in geringe mate in deze Woonvisie voorkomt, heeft niets te maken
met urgentie of belang, maar vooral met afbakening. Het is onzes inziens namelijk geen primair
‘volkshuisvestelijk’ thema. De Woonvisie is een nadere invulling van de Omgevingsvisie, en gaat over
het bijbouwen van voldoende woningen, hoe we wonen weer betaalbaar kunnen maken, en hoe we
de leefbaarheid in wijken vergroten. De Woonvisie richt zich daarmee minder op hoe we bouwen en
waar. Dat regelen we elders: Met de Omgevingsvisie bieden we ruimte aan de ontwikkeling van de
stad, vanuit de unieke kwaliteiten van Arnhem. Denk hierbij aan: duurzame mobiliteit, circulaire
economie, energietransitie en ook klimaatadaptatie. De omgevingsvisie bevat onze ruimtelijke
strategie, waar opgaven en ambities voor de fysieke leefomgeving samenkomen.

Naast de Omgevingsvisie zijn in onze Strategie Klimaatadaptatie 2020-2030 concrete ambities
en inspanningen uitgewerkt. We zorgen voor wateropvang in de bodem, een betere afvoer bij zware
buien en het verminderen van de gevolgen van langdurige hitte (hittestress). Hierbij is radicaal
vergroenen een belangrijk middel. We werken aan een koel netwerk met schaduwroutes en koele
plekken, waar (kwetsbare) Arnhemmers tijdens hittegolven gebruik van kunnen maken.

Hoewel we het thema klimaatadaptatie dus hoofdzakelijk via andere beleidsdocumenten oppakken,
vinden we het gelet op de urgentie van het vraagstuk, en voor onze bouwopgave, goed om in de
Woonvisie meer informatie op te nemen over de doelstellingen van en activiteiten gericht op de
opgave klimaatadaptatie en verwijzingen naar het beleid.




6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Zienswijze 4 Volkshuisvesting, Vivare, Portaal
Samenvatting zienswijze

In de zienswijze van Volkshuisvesting, Vivare en Portaal wordt aangegeven dat deze partijen al jaren
inclusief bijdragen aan prettig en betaalbaar wonen in Arnhem. De partijen waarderen het lef en de
stevige koers die Ontwerp-Woonvise kenmerken, en onderschrijven de ambities die worden verwoord.

In de zienswijze wordt verder ingegaan op de aspecten ‘ongedeelde stad’, ‘financiële slagkracht’,
‘positionering corporaties’.

    1. Ongedeelde stad: We onderschrijven de ambitie van de gemeente Arnhem om in te zetten op
       het toevoegen van sociale huurwoningen op plaatsen waar die nu nog niet, of beperkt, zijn.
       Voor de praktische vertaling van deze ambities denken we als corporaties graag mee.
       Goede afspraken met zorgpartijen over begeleiding zien we daarin als randvoorwaardelijk.
    2. Financiële slagkracht: De Ontwerp-Woonvisie schetst de beleidscontext waarbinnen deze
       Woonvisie is te plaatsen. We missen hierin de Nationale Prestatie Afspraken die in 2022 zijn
       gesloten.

       Onze financiële ruimte om te investeren kent grenzen. Het beeld zoals geschetst in de
       raadsbrief van 4 juli 2023 is nog niet veranderd. Rondom beschikbaarheid is in de Woondeal
       aangegeven welke bijdrage de corporaties kunnen leveren aan de nationale ambities. Het
       opschroeven van deze ambities kan alleen als onze positie wordt versterkt met financiële
       middelen, grondposities en de afstemming over wat haalbaar is in bovenwettelijke eisen. Het
       is daarom van belang om in gesprek te blijven over prioritering van de ambities om de inzet
       van middelen en capaciteit zo goed mogelijk vorm te geven
    3. Positionering corporaties: De Ontwerp-Woonvisie gaat uit van een sterke positie van de
       corporaties en daagt de corporaties uit op veel verschillende vlakken. Daar zijn we blij mee.
       We vragen echter ook aandacht te houden voor andere partners, zoals de bouwende partijen
       in de stad, maar ook voor de rol van particuliere woningeigenaren in de
       verduurzamingsopgave.

We kijken er naar uit om in gezamenlijkheid deze uitdagingen te tackelen en invulling te geven aan de
ambities in meerjarige prestatieafspraken die we in 2024 met elkaar en met de huurdersorganisaties
willen sluiten.

Reactie College van B&W

We beamen dat we de woningcorporaties de komende jaren hard nodig gaan hebben om de ambities
uit de Woonvisie te realiseren. Het is dan ook goed te vernemen dat het lef, de koers en de ambities
van de Woonvisie door u worden onderschreven.

    1. Om werk te maken van de ongedeelde stad zullen we onze instrumenten en programmatische
       keuzes slim en gericht moeten inzetten. Ondersteuning van corporaties is daarbij hard nodig.
       Om gesegregeerde wijken niet alleen tegen te gaan, maar in nieuwe én bestaande wijken ook
       passende ondersteuning te bieden voor al onze inwoners en voor personen die zich in
       kwetsbare posities bevinden, vinden ook wij afspraken met zorg- en welzijnspartijen
       randvoorwaardelijk. Afgelopen halfjaar zijn veel activiteiten erop gericht geweest om in het
       kader van de opgave wonen-en-zorg, de samenwerking tussen deze partijen met ons en met
       u als corporaties te intensiveren. Zo vond er op 22 november 2023 al een goede
       startbijeenkomst plaats met vele verschillende partijen om een samenwerkingsplatform op te
       zetten. Bij de uitwerking van beleid en bij het maken van prestatieafspraken zullen deze
       partijen ook nadrukkelijk (en meer dan voorheen) bij (woon)beleid worden betrokken.

7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    2. De Nationale Prestatieafspraken voegen we toe aan het hoofdstuk waarin de beleidscontext
       wordt beschreven. Deze afspraken vormen inderdaad een belangrijke onderlegger voor de
       periode van deze Woonvisie.

       We staan als stad voor een grote opgave om niet alleen voldoende en voldoende betaalbare
       woningen te realiseren, maar zien ons ook voor opgaven gesteld om (bijvoorbeeld) voldoende
       levensloopgeschikte woningen voor ouderen te bouwen en klimaatbestendige,
       natuurinclusieve, leefomgevingen te realiseren. De komende jaren vergt dat - gelet op uw
       financiële slagkracht (en de onze) - inderdaad een gezamenlijke lobby richting Rijk,
       prioritering, goede samenwerking met de provincie, goede samenwerking met bouwende
       partijen, risiconeming en risicobeheersing.
    3. Om voldoende, goede, woningen te realiseren voor mensen met lagere en middeninkomens
       vinden we het essentieel om toegelaten instellingen aan te wijzen als premium partners om de
       woonopgaven de komende jaren op te pakken. Ook met (andere) ontwikkelende en
       bouwende partijen is samenwerking essentieel. Vanuit de gemeente blijven we dan ook
       zorgdragen (financieel en organisatorisch) voor het Woningbouw Platform Arnhem, waarin
       vrijwel alle ontwikkelende, beleggende en verhurende partijen zijn verenigd.

       We zijn ons ervan bewust dat het merendeel van de woningen in Arnhem een woning van een
       eigenaar-bewoner of particuliere verhuurder is. In de verduurzamingsopgave is het dan ook
       essentieel een aanpak (met provincie en Rijk) te hebben waarin zij zijn meegenomen.




8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Zienswijze 5 Wijkverenigingen Penseelstreek,
Burgemeesterskwartier e.o., Dorpsraad Schaarsbergen
Samenvatting Zienswijze

Vanuit de wijkverenigingen wordt aangegeven de stappen in de Woonvisie (met extra aandacht voor
betaalbaarheid en diversiteit) fijn te vinden.

Ook de extra aandacht en inzet voor het bouwen van passende woningen voor ouderen is hard nodig,
ook in Arnhem Noord-West: We waren blij te lezen dat hier belangenverenigingen voor ouderen bij
betrokken worden en dat er gesprekken komen met inwoners.

Uit de zienswijze blijkt ook een zorg. Aangegeven wordt dat in een aantal wijken van Arnhem bij
nieuwbouwprojecten wordt ingezet op 60%-100% sociale huur: We begrijpen en waarderen dat de
wens bestaat om een diverse stad te creëren, tegelijkertijd moet er ruimte komen voor nieuwbouw
voor ouderen in de wijken*. Het merendeel van de alleenstaande ouderen in onze wijken komt niet in
aanmerking voor een corporatiewoning.

Het gevolg daarvan zou zijn dat (alleenstaande) ouderen uit deze wijken genoodzaakt blijven om
ofwel in hun (vaak te grote) woning te blijven wonen tot het echt niet meer kan, dan wel de wijk te
verlaten. Als zij wel in staat zouden zijn om te verhuizen naar een nieuwbouwappartement in dezelfde
wijk, komt er een ruime eengezinswoning vrij.

Daarom verzoeken wij de gemeente ook ouderen met een koophuis in Arnhem Noord-West aandacht
te geven in de visie.

Reactie college van B&W

Met de voorliggende Woonvisie hebben we onzes inziens een plan opgesteld om zowel de tweedeling
in de stad te helpen verkleinen als voldoende (beleids)ruimte te behouden voor doorstroming van
ouderen. Daarbij hebben we uiteraard ook oog voor doorstroming van ouderen met een midden tot
hoog inkomen in de veerkrachtigste wijken van Arnhem. Het is inderdaad zo dat door doorstroming
verhuisketens op gang kunnen worden gebracht.

Om te zorgen voor een passend woningaanbod voor ouderen in de meest veerkrachtige wijken van
Arnhem, willen we onder andere inzetten voor woningsplitsingen en het ontzorgen van
woningeigenaren bij deze splitsingen. Op deze wijze kunnen ouderen langer in de eigen woning (op
één van de verdiepingen) blijven wonen én wordt extra woonruimte voor woningzoekenden
gerealiseerd.

Daarnaast geldt ook in deze wijken dat we ernaar streven geclusterde wooncomplexen voor ouderen
te realiseren, met aandacht voor ontmoeten en zorg.

In de meeste wijken waar geconcentreerd veel ouderen wonen met een hoog inkomen, is de
ontwikkelruimte voor grote nieuwbouwprojecten beperkt, zoals u ook aangeeft. We zijn in deze wijken
dan ook afhankelijk van kleinere, particuliere, initiatieven, waarbij we op basis van toelatingsplanologie
bekijken of we een plan faciliteren. In de Woonvisie is opgenomen dat bij kleine projecten tot en met
10 woningen geen eisen over sociale huur gelden, maar dat we daarbij met name inzetten op
kwaliteit. Bij deze woningbouwprojecten is er volop kans om aantrekkelijk, levensloopbestendig,
aanbod voor ouderen te realiseren.




9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Het klopt dat we het bij grotere woningbouwprojecten wenselijk vinden om óók een aanzienlijk deel
sociale huur te realiseren, om de tweedeling in de stad te verkleinen en leefbaarheidsuitdagingen in
Arnhem-Oost te verminderen. Bij deze projecten nemen we als gemeente een actievere rol, met name
bij een aantal kansrijke locaties aan de Westzijde van de Heijenoordseweg. In de Woonvisie is
opgenomen dat hoe groter een project is, des te meer schuifruimte er is op de bandbreedte van 60%-
100% sociale huur. Bij grotere woningbouwontwikkelingen kunnen dus ook woningen worden
gerealiseerd om doorstroming te bevorderen.

Omdat nieuwbouwprojecten veel tijd vergen, zullen we ook met woningcorporaties een plan maken,
zodat zij actief posities kunnen verwerven in deze wijken. Deze projecten zullen dan volledig bestaan
uit corporatiehuurwoningen. Deze inzet van gemeente en corporaties is onzes inziens noodzakelijk om
binnen afzienbare tijd een bijdrage te kunnen leveren aan ons streven van een ongedeelde stad.




10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Zienswijze 6 Entrea Lindenhout
Samenvatting Zienswijze

In de zienswijze van Entrea Lindenhout worden specifieke zorgen over de Ontwerp-Woonvisie
gedeeld, evenals een verzoek aan de gemeente

Door de verschuiving van een deel van de zorg naar de wijk overweegt Entrea Lindenhout een deel
van haar locatie te verkopen voor (woning)ontwikkeling, waarbij de opbrengst de financiering van een
nieuw kantoorgebouw op een ander deel van de huidige locatie mogelijk maakt. Voor de realisatie van
dit project is Entrea Lindenhout afhankelijk van medewerking van de gemeente, aangezien de huidige
bestemming van de locatie 'maatschappelijk' is.

Entrea Lindenhout is gelegen in een zogeheten ‘flink omhoog’ wijk. In deze wijken geldt voor
nieuwbouwprojecten dat tussen de 60% en 100% een sociale corporatiehuurwoning moet zijn. Deze
eis heeft een aanzienlijke invloed op het potentiële opbrengstniveau van de locatie. Wij vrezen dat het
opbrengstniveau zelfs lager kan uitvallen dan bij de verkoop van de locatie 'as is', oftewel in de huidige
staat met de huidige maatschappelijke bestemming. Naar ons inzicht vermindert het vasthouden aan
deze eisen de kans op de noodzakelijke waardeontwikkeling om een transformatie naar woningbouw
te kunnen bewerkstelligen. We maken ons zorgen dat zonder financiële waardeontwikkeling voor
grondeigenaren, geen enkel transformatieproject van de grond zal komen op private grond als gevolg
van deze woonvisie.

Wij verzoeken de gemeente Arnhem met klem om een realistische financiële onderlegger aan de
woonvisie te koppelen, zodat het realiteitsgehalte van de gestelde ambities kunnen worden
onderbouwd. Daar waar deze ambities leiden tot een negatieve financiële prikkel, vragen wij de
gemeente de ambities bij te stellen of voor financiële compensatie te zorgen.

Reactie College van B&W

Gelet op de tweedeling in de stad en de kansenongelijkheid tussen de inwoners in onze wijken,
vinden we het noodzakelijk om meer sociale huurwoningen toe te voegen in de veerkrachtigste wijken
van Arnhem. Door het woningaanbod in Arnhem-West te differentiëren, kunnen
leefbaarheidsproblemen in Oost worden aangepakt. Het streven naar een ongedeelde stad, vormt een
belangrijke strategie binnen de Woonvisie. Binnen die strategie is het inderdaad zo dat we bij
nieuwbouwprojecten in een zes van de vierentwintig wijken hebben opgenomen dat tussen de 60% en
100% een sociale corporatiehuurwoning dient te zijn.

Om meer sociale huurwoningen te realiseren aan de Noord- en Westzijde van Arnhem is een heldere
kaderstelling benodigd en een actieve rolneming van de gemeente om woningbouwprojecten los te
maken en/of te faciliteren.

Over onze ambities en over de start van de planontwikkeling van locaties aan de Westzijde van de
Heijenoordseweg zijn we met u in gesprek. We begrijpen dat u uw zorgen ook breder deelt.

Op verschillende locaties aan de westzijde van de Heijenoordseweg komt ruimte vrij voor
transformatie. In het gebied hebben we ambities om sociale huurwoningen te realiseren, alsook ruimte
voor onderwijs en maatschappelijke voorzieningen. Gelet op deze ambities hebben we het
voorkeursrecht gevestigd op deze gronden. Inmiddels bent u hierover ook geïnformeerd.

Voor dit plangebied was al besloten om de planontwikkeling op te starten. Over dit traject bent u
geïnformeerd. De inpassing van de huisvesting van Entrea Lindenhout wordt hierin meegenomen. In
het eerste kwartaal van 2024 wordt een startnotitie aan de gemeenteraad aangeboden. Hierin zal voor

11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>het hele gebied ook het percentage sociale huur worden bepaald. Het is daarbij inderdaad zo dat we
bij grotere nieuwbouwprojecten ook bínnen deze projecten streven naar menging. Het kan
desalniettemin zo zijn dat door de ambities over sociale huurwoningen het risico bestaat dat business
cases moeilijker rond te rekenen zijn.

In de Woonvisie is dit aspect als risico opgenomen en is de ambitie opgenomen om op korte termijn te
verkennen óf en hoe we een bijdrage te leveren om de onrendabele top bij deze projecten te helpen
afdekken, bijvoorbeeld vanuit het Stadsontwikkelfonds.

Tot slot, de huidige bouwbestemmingen aan de westzijde van de Heijenoordseweg bestaat uit
Maatschappelijke bestemmingen. Wij snappen uw wens om tot een waardeontwikkeling van uw terrein
te komen door het toevoegen van Woonbestemmingen. Echter, al in de (ontwerp)Omgevingsvisie is
voor dit gebied aangekondigd dat een eventuele transformatie vooral gericht is op de inpassing van de
bestaande instellingen, nieuwe sociale woningen, faciliteren van onderwijshuisvesting en zorg.




12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Zienswijzen 7A + 7B BPD / VanWonen / KWP
Samenvatting Zienswijze Algemeen

In de zienswijze worden een aantal zorgen geuit over de Ontwerp-Woonvisie. Voor deze
zienswijzennota wordt eerst kort het algemene deel samengevat, en van een reactie voorzien, en
daarna zes aspecten die in de brief voorkomen.

In de zienswijze wordt in het algmeeen ingegaan over sterke twijfels over de uitvoerbaarheid van de
Woonvisie: Wij vrezen dat een aantal aangekondigde maatregelen de woningbouw eerder afremt dan
leidt tot de op dit moment zo noodzakelijke versnelling. Sterker nog, op een aantal punten wordt
geconstateerd dat op de wijze van uitvoering nog moet worden gestudeerd. Daarmee leest de visie
eerder als een politiek verkiezingsprogramma dan als beleid dat in de praktijk daadwerkelijk bijdraagt
aan de Arnhemse woningbouwopgave.

De meest in het oog springende c.q. voor ons één van de meest relevante maatregel uit de visie
betreft de eis om in nieuwbouwprojecten in de westelijke wijken van Arnhem 60 – 100% van het toe te
voegen programma uit sociale huur te laten bestaan. Wij achten dit programmatische beleid in
ruimtelijk en sociaal opzicht onwenselijk en daarnaast op voorhand onuitvoerbaar.

Reactie College van B&W Algemeen

Het lijkt ons goed te verhelderen dat de voorliggende Woonvisie in de eerste plaats een
visiedocument is. De Woonvisie is daarmee een kaderstellend document voor het wonen dat beschrijft
vanuit welke houding we de komende jaren richting geven aan wat we gaan doen en laten, vanuit
waar we beweging stimuleren en wat we uitdragen en faciliteren. Het betreft onze publieke inzet in het
grote krachtenveld van ‘het wonen’ waarin we opereren met (o.a.) woningcorporaties, commerciële
projectontwikkelaars, zorgpartijen, huurdersorganisaties, inwoners, woningzoekenden,
welzijnspartijen. Gelet op de woningcrisis en het feit dat een groot deel van Arnhemmers in
omgevingen opgroeit waarin zij niet dezelfde kansen hebben als een groot deel van Nederland,
hebben we gekozen voor een duidelijke koers en dito taalgebruik.

In de Woonvisie beschrijven we in elk hoofdstuk juist concrete maatregelen en acties die ervoor nodig
zijn onze ambities de komende jaren te realiseren. Het klopt dat bij één subonderdeel van 1 van de 4
hoofdstukken ook een risico met onderzoeksvragen is geformuleerd. Dat gaat over het onderdeel om
in 6 van de 24 wijken een hoog aandeel percentage sociale huur te eisen bij nieuwe
woningbouwprojecten. Hierover gaat ook een aanzienlijk deel van uw brief. Het klopt dat we nog
onderzoeken of het Stadsontwikkelfonds aangevuld dient te worden, zodat we bij projecten eventuele
onrendabele toppen (veroorzaakt door de eisen over sociale huur) kunnen afdekken. Ook zijn enkele
andere randvoorwaarden genoemd die invloed hebben op de kans van slagen van nieuwe projecten
in deze wijken. Over hóe we in deze wijken woningbouwprojecten willen realiseren is (in navolging van
de Ontwerpvisie) al een en ander in gang gezet. We doen daarbij wat u ons ook al lijkt te adviseren in
uw brief; namelijk vanuit onze beschikbaar grondinstrumentarium een actieve rol op ons nemen in dit
gebied. Definitieve beslissingen en kaderstelling over deze projecten gebeuren niet via een uitwerking
van deze Woonvisie, maar in startnotities voor woningbouwprojecten. Over de ontwikkeling van het
instrument ‘startnotitie’ hebben wij u betrokken via het Woningbouw Platform Arnhem.

Samenvatting van de zes aspecten die in de zienswijze aan de orde komen, met bij elk aspect
een reactie van het College van B&W.

Ter onderbouwing/verduidelijking van de zorg over uitvoerbaarheid worden in de zienswijze zes
aspecten behandeld:


13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>1: 60-100% sociale corporatiehuur in Arnhem-West; 2. De focus op sociale / goedkope woningen is
overtrokken; 3; De preferred position van woningcorporaties en de vraag naar middenhuur; 4. De rol
van markt/gemeente bij woningbouwprojecten; 5. Investeringen voor projecten op de korte termijn; 6.
Betrokkenheid Woningbouw Platform Arnhem bij Woonvisie.

     1. Samenvatting Zienswijze: 60-100% sociale huur in delen van Arnhem.
        Dit programmatische beleid achten wij in ruimtelijk en sociaal opzicht onwenselijk en
        onuitvoerbaar. Het kiezen voor een overwegend sociaal programma leidt ertoe dat op locaties
        een eenzijdig programma zal worden gerealiseerd, met nagenoeg alleen appartementen en
        kleine grondgebonden woningen. Dit is niet alleen ruimtelijk ongewenst op veel locaties aan
        de westelijke stadsrand, maar leidt mogelijk tot in sociaal opzicht eenzijdige (delen van) wijken
        met alle sociaal-maatschappelijke gevolgen van dien. Dit streven vinden bijzonder, daar nu
        juist gestreden wordt tegen deze problematiek (in Arnhem-Oost). Wij missen hoe de
        gemeente ervoor zorgt dat de utopische gedachte van de oplossing van de (woon)ongelijkheid
        in Arnhem via de beperkte nieuwbouwopgave in de praktijk tot uitvoering komt. Immers heeft
        de gemeente in Arnhem-West zelf nagenoeg geen grondpositie

         Reactie College van B&W
         In de Woonvisie hebben we getracht uit te leggen waarom wij deze beleidslijn juist wel
         wenselijk vinden. Het kiezen van programma’s met overwegend sociale huur heeft uiteraard
         niet automatisch ‘negatieve sociaal-maatschappelijke consequenties’ tot gevolg. De doelgroep
         van toegelaten instellingen is breed en de veerkracht en samenredzaamheid van wijken in
         Arnhem-West en -Noord hoog. Door de woningvoorraad te differentiëren, te investeren in zorg
         en welzijn en door via het huurprijsbeleid en woonruimteverdelingsbeleid inwoners evenredig
         over de stad te spreiden, verbeteren we juist de leefbaarheid in de gehele stad. Voor meer
         informatie verwijzen we naar o.a. de Veerkrachtonderzoeken in opdracht van Aedes.

         Het klopt dat woningbouwprogramma’s steeds vaker zullen bestaan uit appartementen en
         kleine grondgebonden woningen. Oorzaak daarvan is niet primair de keuze om sociale
         huurwoningen toe te voegen, maar dat er 14.000 woningen bij dienen te komen en we deze
         opgave binnenstedelijk verwezenlijken. Door hoge bouw- en materiaalkosten zien we dat ook
         vanuit ontwikkelaars (ook in de hogere segmenten) veelal wordt gekozen voor kleinere
         woonoppervlakten dan we lang gewend waren. Programma’s zijn daarbij zeker niet eenzijdig;
         des te groter een woningbouwproject, des te meer kansen er liggen voor een gemengd
         woonmilieu. Bij grote projecten zullen we om redenen van kwaliteit bewegen naar een
         percentage van 60%, bij kleine projecten zullen we bewegen naar een percentage van 100%
         om zo een beheersbare exploitatie te kunnen garanderen voor de corporatie.

         We zijn ons ervan bewust dat het niet makkelijk is deze ambities te verwezenlijken. Zoals u
         aangeeft is onze grondpositie beperkt. Met (o.a.) het oog op deze Woonvisie en ons
         geactualiseerde grondbeleid, hebben we inmiddels de eerste belangrijke stappen gezet om te
         komen tot de planontwikkeling in het gebied waar de meeste kansen liggen. Dat betreft het
         gebied aan de Westzijde van de Heijenoordseweg. In juli 2023 kondigden we de start van
         deze planontwikkeling aan, waarbij we (op basis van het afwegingkader Nota Grondbeleid)
         kozen voor een ‘proactief faciliterende gemeentelijke rolneming’. Inmiddels hebben we onze
         rol verschoven naar ‘actief grondbeleid’ en is het voorkeursrecht gevestigd op het genoemde
         gebied. Daarmee zijn eerste essentiële stappen gezet om ambities te realiseren.

     2. Samenvatting Zienswijze: Focus op goedkope en sociale woningen overtrokken
        In algemene zin vinden wij de focus op sociale / goedkope woningen in de visie overtrokken,
        zeker waar het gaat om de sociale huur. Wij bestrijden niet dat het sociale huurprogramma
        moet worden geborgd in nieuwbouwopgaven en hebben ons eerder al geconformeerd aan
        30% sociale huur in elke nieuwbouwopgave. Een tendens die wij als landelijk opererende

14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>         partijen bij andere gemeenten zien. Uw maatregel op dit thema hebben wij nog nergens in
         deze mate gezien. vinden wij dat de Woonvisie eraan voorbij gaat dat de sterke focus op met
         name de onderkant van de markt een gezonde doorstroming op de woningmarkt in de
         toekomst tegenhoudt. Beter zou zijn in nieuwbouwopgaven ook in te zetten op doorstroming
         door grotere woningen te realiseren, die tot wel vier verhuisbewegingen meer tot gevolg
         hebben dan een goedkope starterswoning.

         Reactie College B&W:
         Gelet op de tweedeling in de stad, hanteren wij voor 6 van de 24 wijken in Arnhem hoge eisen
         met betrekking tot sociale huur. Voor het grootste deel van de stad volgen wij de Woondeal
         2.0, waarin is afgesproken om in te zetten op 66% betaalbaar, waarvan ten minste 30%
         sociale huur. Daarbij vinden we het wenselijk dat het huidige aandeel corporatiehuur in
         Arnhem de komende jaren niet afneemt (35%).

         De meettijd en zoektijd voor sociale huurwoningen is zeer lang in onze regio. Uit het
         woonbehoefteonderzoek blijkt een groot tekort aan woningen in dit segment. Die keuze wordt
         niet ingegeven door de ‘wens voor een gesubsidieerde woning’, maar door het inkomen van
         woningzoekenden. Woningzoekenden in dit segment kunnen veelal niet doorstromen of
         uitwijken naar een ander segment. Onze mate van sturing is inderdaad niet gering, maar ook
         niet uniek. In een aantal andere (grote tot zeer grote) gemeenten zien wij de maatregel 40-40-
         20, waarbij over de projecten heen niet alleen meer sociale huurwoningen worden geëist,
         maar ook meer woningen in het betaalbare segment.

         Het klopt dat er een belangrijke opgave ligt om doorstroming te faciliteren. Daarom leest u in
         de Woonvisie ook terug dat in 18 van de 24 wijken minimaal 50% van de woningen binnen
         nieuwbouwprojecten een koopwoning moet zijn en flink deel daarvan een betaalbare
         koopwoning. Laatstgenoemde woningen zijn geen ‘gesubsidieerde producten’ voor mensen
         met de laagste/lagere inkomens, maar juist échte doorstroomwoningen voor mensen met
         middeninkomens. Immers, zonder opgebouwd vermogen is een inkomen van minimaal 2x
         modaal nodig is om een ‘betaalbare’ koopwoningen te kunnen financieren. Ook zetten we in
         op levensloopgeschikte bouw en een aantrekkelijk aanbod voor ouderen om doorstroom te
         bevorderen.

     3. Samenvatting zienswijze: De preferred position van woningcorporaties en de vraag
        naar middenhuur
        Wij vinden het logisch dat de gemeente kiest voor een preferred position voor toegelaten
        instellingen. Wij constateren echter dat – mede door het vaststellen van de
        Doelgroepenverordening – sprake is van een situatie waarin geen goede afspraken zijn
        gemaakt en in de praktijk lastig te maken zijn over de vergoedingen voor de sociale
        woonproducten. Hierdoor kan het in de praktijk voorkomen dat ‘veroordeling’ van partijen tot
        elkaar leidt tot vertraging van projecten. Daarnaast wordt in de Woonvisie beleid gemist waar
        het gaat om het uitponden van bestaande sociale huurwoningen.

         Bij middeldure huurwoningen is er bij ons minder begrip voor de mogelijke voorkeurspositie
         die de corporaties krijgen. Deze categorie woningen wordt op dit moment in Arnhem immers
         alleen door marktpartijen gerealiseerd. Het zou er ons inziens om moeten gaan dat er
         voldoende en kwalitatief goede middeldure huurwoningen worden gerealiseerd. Wellicht zijn
         juist marktpartijen met belang in middenhuur wel bereid risicodragende investeringen te doen
         in brede woningbouwprogramma’s. De stelling in de ontwerp-visie dat er in Arnhem geen
         behoefte zou bestaan aan middeldure huurwoningen is volgens ons daarnaast een misvatting.
         Het is een feit dat de Nederlander – als hij de keuze heeft – liever in een (gesubsidieerde)
         koop- dan een huurwoning woont. Punt is alleen dat koopwoningen lang niet voor iedereen



15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>         bereikbaar zijn. Daarom valt de daadwerkelijke vraag naar middeldure huurwoningen in de
         praktijk veel hoger uit dan geraamd.

         Reactie College van B&W
         We vinden het van belang om corporaties aan te wijzen als onze premium partners om ‘nep-
         sociale huurwoningen’ te voorkomen. Hoewel we begrijpen dat het lastig kan zijn om met
         woningcorporaties binnen projecten te komen tot prijsafspraken, zou het ook niet passend zijn
         om daar als overheid harde normen voor te stellen. Bij de totstandkoming van de
         doelgroepenverordening hebben we wel aangegeven dat als een corporatie niet kan
         exploiteren of als er onhaalbare business cases ontstaat voor de ontwikkelaar, we altijd (wél
         met een open-boek-principe) bereid zijn om mee te denken, bij te dragen, en/of eventueel af
         te zien van deze belangrijke beleidslijn. We zien dat het bij veel projecten lukt om tot een
         (intentie)overeenkomst te komen tussen ontwikkelaar en woningcorporatie.

         In de Woonvisie is niet opgenomen dat woningcorporaties in de middenhuur onze premium
         partners zijn of worden. We vinden het inderdaad wel goed denkbaar dat corporaties hun
         aandeel in dit segment vergroten, om de huisvestingskansen van mensen met lagere
         middeninkomens te vergroten. Los daarvan zien wij inderdaad een beperkte behoefte aan
         woningen in het middenhuursegment. Belangrijk om daarbij op te merken is dat de
         woningtoevoegingen in Arnhem in 2021, 2022, 2023 voor het merendeel bestonden uit
         woningen in dit segment. Ook in onze harde planvoorraad zitten op dit moment nog veel
         middenhuurwoningen. Om te voldoen aan de daadwerkelijke woonbehoefte van onze
         (toekomstige) inwoners vinden we het noodzakelijk om in nieuwe plannen (in het betaalbare
         segment) in te zetten op koopwoningen om de golf aan midden- en vrije sectorhuurwoningen
         wat in te dammen. Inmiddels is 22,5% van de woningen in Arnhem een particuliere
         huurwoning; in vergelijking met andere gemeenten een zeer hoog percentage. Het kan daarbij
         zeker kloppen dat u constateert dat er vraag is naar deze woningen, maar oorzaak daarvan is
         ook dat met de huidige grote schaarste op de woningmarkt, het aanbod op de woningmarkt de
         vraag dicteert en niet andersom, en dat daardoor de woningmarkt niet als gezonde markt
         functioneert. Dat wensen wij om te draaien.

     4. Samenvatting zienswijze: De rol van markt/gemeente bij woningbouwprojecten
        Daar waar de woningcorporaties in het zadel worden geholpen, lijkt dat niet te gelden voor de
        in Arnhem werkzame projectontwikkelaars en bouwers. Sterker nog, wij lezen dat de huidige
        woningmarktcrisis in Arnhem door de markt is veroorzaakt. Die stelling vinden wij lastig te
        verteren, daar de huidige rolverdeling, waarbij de gemeente nauwelijks eigen grond heeft, het
        gevolg is van gemeentelijke, politieke keuzes in het verleden. De wens van de gemeente
        Arnhem om geen risico te lopen op (woningbouw)ontwikkelingen, is de reden dat
        marktpartijen met instemming van de gemeente in dat gat zijn gesprongen en hun rol hebben
        gepakt. Een rol die weliswaar met winstoogmerk wordt ingevuld, maar die ook gepaard gaat
        en is gegaan met jarenlange risicodragende – en soms ook verlieslatende – investeringen.

         Reactie College van B&W
         In de Woonvisie uiten wij met name systematische kritiek op marktwerking binnen het wonen
         en de prikkels die daarvan uitgaan. Door marktwerking op de grond- en woningmarkt is er
         sprake van speculatie, prijsopdrijvende effecten en uitsluiting. Deze opmerkingen zijn
         daarmee niet gericht op partijen die opereren binnen dit systeem, of zij nu een winstoogmerk
         hebben of niet. We zijn ons bewust van de rol van commerciële projectontwikkelaars en hun
         waarde voor de stad. Onze gemeente blijft zich dan ook inzetten op een robuuste
         overlegstructuur met ontwikkelaars en corporaties in het Woningbouwplatform Arnhem. Het
         klopt dat wij als gemeente ook gedwongen zijn ons op deze markt te begeven en politieke
         keuzes ertoe hebben geleid dat onze eigen posities beperkt zijn. Daarvan geven we ook
         rekenschap in de Woonvisie. Dat laat onverlet dat we die koers willen wijzigen.

16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     5. Samenvatting Zienswijze: Investeringen voor projecten op de korte termijn
        In het Bouwberaad is meerdere malen aan de orde gekomen dat het politieke en ambtelijke
        gebrek aan consistentie en kordaatheid vanuit de gemeente bij woningbouwontwikkelingen
        knelt met de nodige voortgang hiervan. Hierover vinden wij geen woord of maatregel in de
        Ontwerp-Woonvisie. Dat de gemeente de regie wil terugnemen vanwege teveel aan
        marktwerking, doet daarom in zijn algemeenheid geen recht aan de ontstaansgeschiedenis
        van de situatie én aan de functies en inspanningen van marktpartijen. Denk aan risicodragend
        investeren, inbrengen kennis en kunde gebiedsontwikkeling of bedrijfsmatig aansturen van
        gebiedsexploitaties. Daarbij klopt de stelling dat de gemeente de regie wil terugnemen,
        sowieso niet. De gemeente heeft op grond van wetgeving als de Wet ruimtelijke ordening
        immers de plicht om regie te voeren op de woningmarkt. Bedoeld te zeggen wordt
        vermoedelijk dat de gemeente meer regie wil pakken door actief grond te gaan verwerven. Wij
        hebben hier niets op tegen, behalve dan dat daarmee de woningbouwopgave voor de korte
        termijn niet is geholpen. De gemeente zet met deze Woonvisie ons inziens namelijk vooral in
        op lange termijnplannen als de Spoorzone en investeert met name daar in. Wij missen in de
        Woonvisie een verklaring voor het feit dat niet wordt geïnvesteerd in of financieel wordt
        bijgedragen aan de projecten die op korte termijn moeten worden gerealiseerd (door
        marktpartijen), maar waarbij realisatie nu lastig is geworden door marktontwikkelingen als
        gestegen bouwkosten en hypotheekrente. Of onuitvoerbaar zijn geworden door de nieuwe
        Woonvisie, zoals de projecten in Arnhem-West.

         Reactie College B&W
         Door stijgende bouw- en materiaalkosten en oplopende rente constateren wij op dit moment,
         net als u, dat het voor veel partijen lastiger is om woningen conform planning te realiseren.
         Dat geldt ook veelal voor projecten waar al een bestemmingsplan voor is vastgesteld en die
         planologisch al vergevorderd zijn en dus buiten de reikwijdte van een groot deel van deze
         Woonvisie vallen. Om deze projecten tot uitvoering te brengen, hebben we (bijvoorbeeld)
         direct gebruik gemaakt van de Startbouwimpuls-regeling, waarbij we 2 miljoen euro hebben
         ontvangen om vergevorderde plannen tot uitvoering te brengen. Binnen het Bouwberaad en
         met het Woningbouw Platform Arnhem lijkt het ons ook goed om met elkaar afspraken te
         maken over de realisatie van projecten. Binnen die context had het ons vreemd geleken een
         verklaring op te nemen over waarom wij deze projecten niet financieel ondersteunen. Vaak
         zijn er bij deze projecten al de planologische mogelijkheden om woningen te gaan bouwen.
         Het lijkt ons dan niet direct passend om de stijging van bouw- en materiaalkosten direct te
         compenseren met publieke middelen, maar hiervoor gezamenlijk naar een oplossing te
         zoeken.

         De opmerking dat projecten in Arnhem-West door deze Woonvisie onuitvoerbaar zijn
         geworden lijkt ons moeilijk te staven. De beleidseisen uit de Woonvisie gelden niet voor
         lopende projecten in dit gebieden zoals de Hes, het Dorp en de Koepel. Hoewel voor die
         projecten geen bestemmingsplan is vastgesteld (of tot voor kort geen overeenkomst), hebben
         we deze projecten met het oog op versnelling juist uitgezonderd van de afspraken in het kader
         van de Woondeal 2.0 en deze Woonvisie.

     6. Samenvatting Zienswijze: Betrokkenheid Woningbouw Platform Arnhem bij de
        Woonvisie
        In de Woonvisie wordt op meerdere plekken het Woningbouw Platform Arnhem genoemd.
        Voor de goede orde: dit platform is niet betrokken geweest bij de totstandkoming van de visie
        getuige ook de kritische reflectie in dit schrijven. De visie is in het voorjaar van 2023 weliswaar
        aan ons aangekondigd en wij zijn toen in de gelegenheid gesteld input mee te geven, maar
        pas tijdens een presentatie op 12 oktober jl. zijn wij in de gelegenheid gesteld onze
        mondelinge reactie te geven op de toen al volledig uitgewerkte visie. Wij constateren een idem

17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>     procesverloop als destijds bij de Doelgroepenverordening. Hoewel wij begrijpen dat zorgvuldig
     moet worden omgegaan met de inhoud van nieuw en nog niet openbaar beleid (met een gelijk
     speelveld voor alle marktpartijen in Arnhem), had hiervoor middels een eerdere, openbare
     aankondiging vast een oplossing voor kunnen worden gevonden. In ieder geval past bij de
     gevolgde werkwijze wat ons betreft geenszins de opmerking dat het een vorm van coproductie
     is.

     Reactie van college B&W
     In uw zienswijze schrijft u dat er geen sprake is geweest van co-productie. Dat klopt. In april
     2023 heeft de gemeenteraad een startnotitie vastgesteld waarin het participatieproces was
     uitgewerkt en ook tot welke ‘trede’ we zouden gaan in het participatieproces. Omdat de
     Woonvisie een gemeentelijke visie is (zie punt 1 in deze zienswijze) was opgenomen en
     vastgelegd dat we partijen zouden laten raadplegen en adviseren, maar dat de Woonvisie niet
     in co-creatie zou worden vormgegeven.

     Gelet op de door de gemeenteraad vastgestelde startnotitie en het proces dat we hebben
     gevolgd, vinden we de opmerking dat het Platform ‘niet betrokken’ is geweest lastig te
     verteren. Wij constateren dat we bij start van de Woonvisie rond februari-maart diepte-
     interviews hebben gehouden met een groot deel van de kopgroep van het
     Platform/Bouwberaad (met de afzonderlijke leden). De verslagen van deze gesprekken zijn
     naar de geïnterviewden verzonden en door hen geverifieerd. Hoofdlijnen van opmerkingen
     van leden van het Platform zijn in bijlage 1 verwerkt en meegenomen bij de totstandkoming
     van de Woonvisie. In mei 2023 hielden we in Rozet een grote bijeenkomst voor onze
     belangrijkste stakeholders om de vier strategieën vorm te geven, die toen nog niet nader
     waren ingevuld. Alle leden van het Platform waren uitgenodigd en in flinke getalen aanwezig.
     In september, toen de Woonvisie op basis van de vergaarde input steeds meer vorm kreeg,
     hielden we voor de kopgroep van het Bouwberaad een korte presentatie over enkele
     hoofdlijnen uit de Woonvisie. Later die maand presenteerden we deze hoofdlijnen tijdens het
     Bouwberaad om opmerkingen en zorgen mee te nemen in de eindfase. Dit heeft ertoe geleid
     dat in het hoofdstuk over nieuwbouw teksten zijn opgenomen over risico’s en
     risicobeheersing. Op 12 oktober heeft de kopgroep van het Platform vóórdat het document
     aan een breder publiek werd gepresenteerd (en ter inzage werd gelegd) een bestuurlijk
     gesprek gevoerd over de Visie en de koers. Vanuit de kopgroep werden toen ook een deel
     van de zorgen gedeeld die in deze brief worden genoemd.

     Hoewel we, gelet op het bovenstaande, er inderdaad niet voor gekozen hebben om de gehele
     integrale concepttekst aan u voor te leggen en u te laten meebeslissen over de inhoud, of
     deze in co-creatie, op te stellen, hebben we juist een proces beoogd waarin u betrokken en
     geraadpleegd bent geweest. Omdat de Woonvisie evenzo van belang is voor bijvoorbeeld
     huurdersorganisaties, regiogemeenten, zorginstellingen, welzijnsorganisaties en andere
     partijen, kozen we in de eindfase voor een centrale terinzagelegging om alle partijen de
     gelegenheid te bieden zich te buigen over de Ontwerp-Woonvisie, en deze mogelijkheid niet
     enkel aan de partijen van het Woningbouw Platform Arnhem voor te behouden.

     Gelet op uw zienswijze en de bedoeling van het Platform, zullen we het gevoerde proces
     evaluerend met de kopgroep bespreken, om hier van te leren en de samenwerking te
     versterken.




18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Zienswijze 8 EcoVrede
Samenvatting Zienswijze

De zienswijze van EcoVrede bevat een vraag en een aanbod voor een EcoVrede locatie.

In de zienswijze worden enkele trends geconstateerd, zoals de aantasting van de natuur; het feit dat
85% van de natuurgebieden in slechte staat verkeerd; dat 80% van de vogelstand de laatste 100 jaar
is verdwenen en het instorten van de woningmarkt.

Vrijwel alle politieke partijen geven aan dat er een omslag nodig is richting meer duurzaam bouwen.
De uitvoering van huisvesting en de realisatie van woningen en kunnen huren of kopen is een recht.

Zorgen dat Mensen kunnen blijven Wonen en blijven eten
Dat de band met de Natuur hersteld wordt en wordt verbeterd
Dat praktische handvatten voorhanden zijn om te leren en zelf toe te passen
Verbetering voor individu en Samenleving in alle opzichten – levensloop bestendig Lokale
voorzieningen die bereikbaar zijn
Betaalbaar en praktisch realiseren – voor iedereen toegankelijk
Dat vraagt om een andere economie, een nieuw werkmodel en samenwerking.

Bij en met elkaar laten zien dat snelle actie van belang is met een juiste afweging van
Mogelijkheden.
In onze ervaring van ruim veertien jaar is duidelijk geworden dat een vorm van een landschapspark
(provinciale regelgeving) van 12 hectare, met, niet grondgebonden, bebouwing, en een
natuurontwikkelingsopdracht de beste mogelijkheden biedt om de verschillende geschetste doelen
optimaal tot ontwikkeling te laten komen. Kleinere initiatieven rondom dorpen en steden bieden
zodoende nieuwe huisvestingsmogelijkheden en duurzame oplossingen.
Een expertiseteam is nodig voor de verschillende afdelingen binnen de gemeente

Wij vragen om een locatie voor innovatie en de middelen om te starten
* Richting start; uiteindelijk twaalf hectare zodat een landschapspark ontstaat
Eventueel kan na enkele jaren een nieuwe locatie ontwikkeld worden.

Reactie college van B&W

De aanpak van EcoVrede is geheel eigen en in die zin als aanvullend te beschouwen op dat wat
reguliere instanties (op het gebied van zorg, welzijn en hulpverlening) doen. Uit de zienswijze van
EcoVrede op de Woonvisie blijkt een bijzondere kijk op mens-natuur-wereld.

De ingediende zienswijze van EcoVrede draait om de vraag naar een locatie van (en de benodigde
middelen voor) 12 hectare voor een landschapspark. De gesprekken hierover met EcoVrede en de
zoektocht naar een locatie lopen echter via andere lijnen dan deze Woonvisie.

Over de locatiekeuze en dat traject zijn opmerkingen opgenomen in het raadsvoorstel over de
meerjarige subsidie aan EcoVrede.




19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Zienswijze 9 Individuele inwoner B
Samenvatting Zienswijze

De voorliggende Woonvisie geeft goede richting, maar aanscherping/wijziging op punten is nodig.
   1. De bijeenkomst in het Olympus College was een teleurstelling. We hadden het gevoel dat we
       slechts waren samengekomen om het vakje af te vinken voor ambtenaren. We hebben geen
       verslag ontvangen. Hele wijken zijn ook niet betrokken in het participatieproces. Waarom is er
       geen rondgang gemaakt naar bestaande wijkoverleggen, buurtverenigingen en wijkplatforms
       van alle wijken in de stad? Dit roept vragen op over de effectiviteit en oprechtheid van het
       participatieproces.
   2. De Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) staat niet in de Woonvisie. Dit moet opgenomen
       worden om in de welvarende delen van Arnhem sociale huureenheden te realiseren.
       Belangrijk is om het aanbod sociale huurwoningen beter over de buurten te spreiden. Dit is
       relevant omdat in sommige wijken alleen mensen met de laagste inkomens in aanmerking
       komen voor een huurwoning. Tegelijkertijd moeten kwetsbare personen niet meer gehuisvest
       worden in wijken zoals Malburgen Oost-Zuid, maar op de Hoogkamp. In kwetsbare wijken is
       de kans groot dat ze er eerder op achteruit gaan dan vooruit.
   3. Een aantal ideeën die ik ingebracht heb via een zienswijze bij de Omgevingsvisie zijn niet
       opgepakt; bijvoorbeeld om winkelcentra zonder woonlaag erboven aan te kopen, te slopen en
       herbouwen. Hetzelfde geldt voor het idee om te bouwen boven bestaande wegen binnen de
       gemeentegrenzen.
   4. Gemeente Arnhem moet projecten in buurgemeenten monitoren en tijdig reacties indienen bij
       buurgemeenten bij bouw- en bestemmings(omgevings)plannen met te weinig sociale huur.
   5. Ik ben het er niet mee eens om 30% sociale huur te eisen bij projecten die al veel
       corporatiehuur hebben. Het toevoegen van extra sociale huur in deze buurten moet
       beoordeeld worden op basis van de wenselijkheid van de bewoners voor hun omgeving. Ik
       pleit voor een ondergrens waarbij er geen nieuwe extra sociale huur aan een wijk wordt
       toegevoegd.
   6. Er is behoefte aan betaalbare koopwoningen tot € 355.000 en € 250.000. Naar mijn mening is
       dat nog steeds te hoog voor veel werkende eenverdieners. Daarom is het nodig bij project
       Nijmeegseweg woningen mogelijk maken tot € 200.000, en dit aanpassen in startnotitie.
   7. Elke wijk krijgt een plan op maat. Waarom gebeurt dit niet met inwoners?
   8. Naar mijn mening mogen er geen nieuwe huizen worden gebouwd als de eerstelijnszorg van
       voldoende huisartsen onder druk staat.
   9. Hoe zit het met de beschikbaarheid van voldoende elektriciteit?
   10. Waarom moet een dergelijk platform zoals het Woningbouw Platform Arnhem € 150.000
       kosten? En kan dit niet goedkoper? Ook gelet op de financiële tekorten waar Arnhem mee te
       maken heeft.
   11. De afbeelding op pagina 28 moet worden bijgesteld naar buurt- ipv wijkniveau vanwege
       verschillen tussen buurten in wijken.

Reactie College van B&W

     1. We vinden het erg spijtig dat u de avond als teleurstellend heeft ervaren. Gedurende het
        proces hadden verschillende bijeenkomsten en/of interviews in de verschillende stadia
        verschillende bedoelingen. Ik verwijs daarvoor naar bijlage 1 bij de Woonvisie. Bedoeling van
        de bijeenkomsten in juli en/of september was om via het netwerk van opbouwwerkers te
        toetsen of we met de richting waar de Woonvisie heenging de goede kant uitgingen. We
        tastten daarbij vooral af of de 4 strategieën herkenbaar waren en hoe die strategieën ingevuld
        zouden moeten worden. Ook wilden we vooral horen ‘hoe’ onze inwoners over het wonen en
        hun leefomgeving praatten en waar zorgen liggen. Als insteek voor de avonden waar u naar
        refereert, kozen we ervoor gebruik te maken van het netwerk van opbouwwerkers, om juist

20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>           mensen te horen die vaak minder geneigd zijn van zich te laten horen en wiens perspectief we
           zelden meekrijgen. Omdat het gaat om een stadsbrede Visie, kozen we er niet voor om in álle
           wijken wijkbeelden op te halen. De drie bijeenkomsten die we hielden, vonden wel bewust
           plaats in verschillende delen van de stad, om te borgen dat verschillende perspectieven
           werden gehoord. Ook de straatinterviews die we hielden met 200 bewoners, hielden we
           verspreid over de stad.
     2.    Óf en hoe we instrumenten zoals de Wvg inzetten volgt uit de gemeentelijke Nota
           Grondbeleid. In navolging van deze Woonvisie is het voorkeursrecht, zoals u voorstelt,
           opgelegd op een gebied in het Westen van Arnhem. Dit betreft geen woongebied, maar een
           gebied met maatschappelijke instellingen, waar we kansen zien voor transformatie naar
           woningbouw. Reden voor het voorkeursrecht is om ook in het Noorden en Westen van
           Arnhem meer sociale huurwoningen te bouwen, om zo wijken te differentiëren en ook
           personen in kwetsbare posities gelijker over de stad te verdelen. Net zoals u adviseert.
           Personen die minder zelfredzaamheid zijn, verdienen vanzelfsprekend een woning, maar als
           deze mensen bij elkaar wonen, staat de samenredzaamheid van buurten onder druk.
     3.    Hoe en waar we bouwen zijn inderdaad keuzes die primair gemaakt zijn in de
           Omgevingsvisie. Een aantal van onze winkelcentra, zoals Kronenburg, zullen de komende
           jaren wel worden vernieuwd. Daarbij ligt er inderdaad een kans om veel woningen toe te
           voegen.
     4.    Via de Woondeal 2.0. hebben we voor het eerste met gemeenten in de regio kunnen
           afspreken dat zij ook minimaal 30% sociale huur in hun gemeenten realiseren. In regionaal
           verband, en ook via toetsing door Rijk en Provincie, monitoren we of dat in voldoende mate
           gebeurt. Indien die opgave niet wordt opgepakt, treden we in gesprek met de betreffende
           gemeente en zullen we ook overwegen zienswijzen in te dienen.
     5.    Uit het woonbehoefteonderzoek dat we elke drie jaar laten uitvoeren blijkt een grote behoefte
           aan meer sociale huurwoningen. Hiervoor is het ook noodzakelijk om sociale huurwoningen bij
           te bouwen in de wijken waar al veel sociale huurwoningen staan. In deze wijken hanteren we
           echter een minimumpercentage van 30% en niet hoger. Indien bij nieuwbouwprojecten in
           wijken met veel corporatiehuur telkens 30% sociale huur is en 70% andere segmenten, neemt
           op termijn het aandeel sociale huur in al deze wijken af. Daarbij geldt ook dat de doelgroep
           voor sociale huurwoningen breed is. Een aanzienlijk deel van sociale huurders bevindt zich
           bijvoorbeeld uiteraard niet in een kwetsbare positie en geniet inkomen uit werk.
     6.    De bedragen van € 250.000 en € 355.000 zijn hoog. Helaas lijkt het gelet op de huidige grond-
           bouw- en materiaalkosten zeer moeilijk haalbaar om goedkopere koopwoningen te realiseren.
           De startnotitie voor Nijmeegseweg is al vastgesteld en zullen we niet opnieuw in procedure
           brengen. Het is uiteraard wel zo dat als er bij de Nijmeegseweg woningen van € 250.000 - €
           355.000 beschikbaar komen, deze interessant zijn voor mensen die nu nog in bestaande,
           goedkopere, koopwoningen wonen. Zo creëren we een doorstroomeffect.
     7.    Bedoeling is deze wijkplannen wel op te stellen met inwoners, waarbij tenminste met de
           huurdersorganisaties.
     8.    Om de woningnood op te lossen móeten er woningen bijkomen. We zijn het met u eens dat
           daarbij ook voldoende zorg (en andere voorzieningen) aanwezig dienen te zijn. Daarmee
           houden we rekening in onze plannen. We zijn geen voorstander van een bouwstop. Keuzes
           over waar we bouwen en welke functies we realiseren over de stad heen, zijn vastgelegd in
           de Omgevingsvisie.
     9.    In Gelderland groeit de vraag naar capaciteit veel sneller dan netbeheerders het
           elektriciteitsnet kunnen uitbreiden. De afgelopen jaren heeft het regionale elektriciteitsnet van
           Liander op steeds meer plaatsen de maximale capaciteit bereikt. Ook het hoogspanningsnet
           in de provincie heeft de maximale capaciteit bereikt. Dit betekent dat er sprake is van
           netcongestie, ook wel genoemd ‘beperkte transportcapaciteit’ of ‘transportschaarste’. Voor
           informatie over hoe we in Arnhem omgaan met netcongestie, verwijzen we naar deze brief.
     10.   Samenwerking tussen gemeente, bouwende, beleggende, verhurende en ontwikkelende
           partijen is van groot belang om de woningbouwproductie op peil te houden en tijdig

21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>         knelpunten te signaleren en elkaar daarover op te zoeken. De partij die het platform begeleid
         is gekozen via een transparante aanbestedingsprocedure, waarbij deze partij het optimaalste
         resultaat kan bereiken met een gunstige prijs-kwaliteit verhouding.
     11. Omdat niet in elke buurt, en zelfs niet in iedere wijk, (grote) woningbouwontwikkelingen
         mogelijk zijn, leek het wijkniveau het beste niveau als basis om te sturen op
         woningbouwprojecten. In de Woonvisie is opgenomen dat als een nieuwbouwproject zich
         bevindt in een buurt of straat die sterk afwijkt van het wijkbeeld, afgeweken kan worden van
         de vastgestelde minimumpercentages sociale huur. Daarmee ondervangen we uw zorgen.




22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Zienswijze 10 Individuele inwoner C
In de zienswijze wordt gesteld dat in de Woonvisie geen keuzes worden gemaakt. Door het niet
maken van keuzes is de Woonvisie op meerdere manieren te interpreteren.Een aantal van de doelen
zijn in de praktijk conflicterend met elkaar.

     1. Rijnpark: De zienswijze richt zich voor een groot deel op project Rijnpark.
        Waar in de Woonvisie en in de landelijke Arnhem-Oost aanpak erkend wordt dat ’t Broek en
        Presikhaaf op alle fronten qua leefbaarheid, gezondheid en veerkracht onderpresteren, besluit
        de gemeente haar eigen Woonvisie en de Arnhem-Oost aanpak totaal te negeren, of op een
        zodanige manier te interpreteren, dat er toch weer voor de voor de hand liggende scenario’s
        worden gekozen en dit in het grootste woningbouwproject van Arnhem sinds Schuytgraaf.

         Het resultaat is een ontwikkeling met een ongeëvenaarde verdichting aan woningen. Qua
         sociale huisvesting wordt voorbij gegaan aan de omringende wijken en zal weer voor een
         verhoging gekozen worden van het aantal sociale huurwoningen, niet 30%, maar zelfs 40%
         sociale woningbouw is verwerkt in het plan.

         De bewoner van een sociale woning verandert; steeds vaker bewonen huurders zonder
         inkomen uit werk deze huurwoningen, daarnaast zorgen veranderingen in het zorgstelsel dat
         mensen langer in hun eigen woning moeten blijven wonen. Mede door deze twee factoren
         raken wijken uit balans, wat is terug te zien in de veerkrachtkaarten. Mijn inziens zou de
         gemeente daarom haar burgers in Arnhem- Oost in bescherming moeten nemen en gaan voor
         een route van veel weerstand zodat Arnhem daadwerkelijk een onverdeelde stad wordt.

     2. Onduidelijkheid Nationaal Programma Arnhem-Oost en Spoorzone Arnhem-Oost: Daarnaast
        merk in mijn directe omgeving dat er onduidelijkheden zitten over de “landelijke regeling
        Arnhem Oost” en de nieuwbouwplannen “Spoorzone Arnhem Oost”. Deze twee termen lijken
        vaak met elkaar te worden verward.

         Het idee zou zijn dat deze wijken de eventuele verstedelijking niet aan zouden kunnen,
         alvorens er niet langdurig is geïnvesteerd in de kwaliteit van leven van de bewoners van deze
         wijken. Zoals ik het dus zie zijn de nieuwbouwplannen afhankelijk van het slagen van de
         ‘landelijke regeling Arnhem Oost”. Er worden echter, terwijl de inkt nog niet droog is van de
         “landelijke regeling Arnhem Oost”, al rigide besluiten gemaakt over woningbouwplannen die
         een ongekende dichtheid van bewoners op zal leveren.

         Of de landelijke regeling Arnhem Oost slaagt, daar kan niemand nu nog wat over zeggen,
         evenals over wat er gebeurt als de gelden opdrogen. Misschien moet ik u herinneren aan de
         “Vogelaar” of “Pracht”- wijken aanpak. Schijnbaar heeft deze aanpak destijds geen dusdanig
         effect gehad om te voorkomen dat er weer een nieuwe landelijke regeling getroffen moet
         worden.

     3. Buitengebieden: Wonen is een grondrecht en ik begrijp zeer goed in welke spagaat wij ons
        bevinden, maar of verdichten van de steden met al haar problematiek de oplossing is, dat
        vraag ik me hardop af. Wat mij betreft zouden we meer naar de buitengebieden moeten kijk.



Reactie College van B&W

     1. Doel van de Woonvisie is de tweedeling in de stad te verkleinen en de kansengelijkheid te
        vergroten. Onzes inziens maken we daarbij juist duidelijke keuzes en sluiten we juist expliciet
        aan bij het Nationaal Programma Arnhem Oost. Het onderdeel ‘wonen en leven’ van het
        gebiedsplan Nationaal Programma Arnhem Oost en deze visie liggen in het verlengde van
        elkaar. Uitgangspunt is om volop te investeren in de Arnhem-Oost-wijken om de
        achterstanden in die wijken weg te werken.

23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>        Door anders te sturen op woningbouwprogramma’s en met corporaties afspraken te maken
        over woonruimteverdeling en huurprijsbeleid, vergroten we aandelen sociale huur in de stad
        waar nu weinig sociale huur is (en vice versa) en kunnen personen in kwetsbare posities
        evenrediger over de stad gehuisvest worden.

        Het project Rijnpark heeft een bijzondere status in de stad. Op dit moment is Rijnpark geen
        woonwijk, maar een gebied waar vooral bedrijvigheid is. Gelet op de beoogde, aanzienlijke,
        omvang van Rijnpark zal hier een nieuwe wijk ontstaan, die uiteraard niet van meet af aan
        dezelfde kenmerken en leefbaarheidsuitdagingen zal kennen als omliggende wijken. Het
        project is daarom in de Woonvisie uitgelicht/uitgezonderd van een aantal van de spelregels
        over hoe we sturen op de verschillende woningbouwsegmenten binnen projecten.

        Streven is om in Rijnpark een gemengd woonmilieu te realiseren. Bij een percentage sociale
        huur van 40%, zal een groot deel bestaan uit woningen in het betaalbare en duurdere
        koopsegment. Uiteraard letten we in de planuitwerking goed op leefbaarheid en veiligheid. De
        concrete invulling van het project Rijnpark gebeurt niet in via deze Woonvisie, maar via de
        startnotitie/gebiedsvisie voor het project die ook aan de raad zijn/worden voorgelegd. Deze
        Woonvisie bevat hoger-over de kaders voor deze planuitwerking.

     2. We begrijpen dat de terminologie verwarrend kan zijn. Spoorzone Arnhem-Oost is een
        gebiedsontwikkeling en het Nationaal Programma Arnhem-Oost een programma om
        achterstanden weg te werken in vijf wijken van Arnhem via een generatieaanpak om de
        kansrijkheid te vergroten.

        Uiteraard is voor het slagen langjarige commitment noodzakelijk. De Vogelaar-aanpak en
        andere aanpakken lieten in het verleden zien dat dit leidde tot een verbetering van de
        leefbaarheid in veel wijken van Nederland en dus dat overheidsingrijpen en de bereidheid te
        investeren in mensen kan leiden tot goede resultaten. Het is dan ook zonde dat deze
        programma’s werden stopgezet.

     3. De keuzes waar we woningen bouwen en welke ruimtelijke keuzes worden gemaakt, zijn
        vastgelegd in de Omgevingsvisie. Deze Woonvisie geeft daar verder inkleuring aan. Voor
        meer informatie over deze ruimtelijke keuzes en over we waar we woningbouw mogelijk
        achten, verwijzen we naar de Omgevingsvisie.




24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Zienswijze 11 Bewonersoverleg Geitenkamp
Samenvatting Zienswijze

     1. Situatie Geitenkamp: Uit verschillende overleggen met de woningcorporaties blijkt dat er een
        ongezonde verhouding is in de wijk Geitenkamp tussen sociale huurwoningen en overige
        woningen. Volgens de woningcorporaties zou maximaal 60% gezond zijn voor een wijk; Op de
        Geitenkamp is dit percentage maar liefst 83%.

        Hiermee is de Geitenkamp de enige Arnhemse wijk die boven de 80% sociale huurwoningen
        zit. Als bewonersoverleg zijn we blij met de voornemens uit de Woonvisie om de sociale
        huurwoningen beter te gaan verdelen over de Arnhemse wijken, en dat er op de Geitenkamp
        niet meer sociale huurwoningen ontwikkeld worden. Echter ontbreekt er in onze ogen een
        actieve actie om versneld naar een eerlijke verhouding in het woningaanbod te kunnen
        groeien.
     2. Nationaal Programma Arnhem-Oost: In onze ogen is het Nationaal Programma Arnhem Oost
        uiterst geschikt om de betere verdeling van het woningaanbod op de Geitenkamp op korte
        termijn te kunnen realiseren en structureel deze mooie wijk te versterken.
     3. Advies vanuit de wijk: De Geitenkamp verdient het om een speciale aanpak te krijgen om de
        achterstand op het gebied van o.a. wonen op korte termijn te kunnen verbeteren. Daarom
        vragen we de gemeente Arnhem om voor de Geitenkamp af te wijken van het beleid dat er
        geen sociale huurwoningen verkocht mogen worden aan de huidige huurders. In het kader
        van een maatwerkaanpak, kan er op korte termijn een grote impact gerealiseerd worden. Dit
        zal een aantoonbaar positief effect hebben op onze wijk; de ‘sterkere schouders’ zouden dan
        meer voor de wijk Geitenkamp behouden kunnen worden. Wat er nu gebeurt is dat mensen,
        die het zich kunnen veroorloven, de wijk verlaten om elders een woning te kopen.
        Tegelijkertijd is er veel instroom met multi-problematiek. Hierdoor blijft de scheve verhouding
        in stand.

         Door in de rest van de Arnhemse woonwijken meer sociale huur te creëren, zouden er op de
         Geitenkamp sociale huurwoningen verkocht kunnen worden aan de huidige Geitenkampers
         die graag willen kopen, zodat het stedelijke sociale woningaanbod niet verminderd. Op die
         manier veranderd het woningaanbod in het voordeel van de wijk, en kan er gewerkt worden
         aan een veerkrachtige wijk.

         Ons advies is om 25-50 woningen te selecteren en onder strenge voorwaarden te verkopen
         aan de huidige huurders. Zo worden ook op langere termijn de doorgroeimogelijkheden in de
         wijk gerealiseerd.

Reactie College van B&W

In de zienswijze van het Bewonersoverleg wordt geadviseerd om in de Geitenkamp toe te staan dat
een aantal corporatiehuurwoningen verkocht, onder strenge voorwaarden, aan huidige huurders.
Hierbij wordt gewezen op het zeer hoge aandeel corporatiehuurwoningen in de wijk. Door verkoop
zouden de ‘sterke schouders’ voor de wijk behouden kunnen blijven en problematiek door nieuwe
instroom beperkt.

Dit punt was door de bewoners van de Geitenkamp ook ingebracht bij één van de
bewonersbijeenkomsten in de wijken.

We zijn ons ervan bewust dat er op de Geitenkamp sprake is van uitdagingen op het gebied van
werkloosheid, veiligheid en leefbaarheid. Via het Nationaal Programma Arnhem-Oost willen we via
verschillende lijnen de achterstanden in deze wijk weg te werken. We verwijzen hiervoor naar het

25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>gebiedsplan van het Nationaal Programma. De inspanningen in deze wijken gaan gepaard met flinke
investeringen om bewoners beter te ondersteunen en de veerkracht van de wijk te versterken. Het
gebiedsplan voor het de vijf wijken gezamenlijk, wordt nog vertaald naar wijkplannen door, voor en
met de wijken.

In deze Woonvisie is opgenomen dat we verkoop van corporatiehuurwoningen in wijken met veel
sociale huurwoningen willen beperken. Ook in andere wijken willen we terughoudend zijn met
verkoop. Reden daarvoor is de grote wachtlijsten voor sociale huurwoningen die er op dit moment nog
zijn. Via ons toewijzingsbeleid doen we al wel ons best om te zorgen dat instroom van nieuwe
bewoners problematiek niet verder versterkt.

In het gebiedsplan van het Nationaal Programma Arnhem-Oost is specifiek voor de Geitenkamp
opgenomen dat we gaan onderzoeken op welke wijze de diversiteit aan woningen vergroot kan
worden. Bijvoorbeeld door toevoegen en/of omzetten.

Daarbij willen we het monumentale karakter van de wijk niet uit het oog verliezen. In dat opzicht
kleven er namelijk wel risico’s aan de verkoop van woningen op de Geitenkamp. Indien woningen aan
zittende huurders worden verkocht, betreffen dit veelal mensen behorende tot de corporatiedoelgroep
met lagere inkomens. In het verleden hebben we in veel wijken gezien dat het de eigenaar-
bewoners/voormalige huurders van deze woningen na de aankoop niet altijd lukt om woningen goed
te onderhouden of om mee te gaan in de isolatie- en verduurzamingsopgave. Reden daarvoor was
vaak geen onwil, maar het ontbreken van voldoende inkomen om dit te bekostigen.




26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Zienswijze 12 Studentenvakbond AKKU
Samenvatting Zienswijze

AKKU pleit voor meer onzelfstandige woningen, een kleine rol voor particuliere bemiddelaars en
voorzichtigheid met een vergunningplicht vanwege risico’s op een daling van het aanbod. AKKU is
zeer positief over ondersteuning van het Huurdershuis, het aanpakken van discriminatie en het
opstellen van een ‘task-force goede verhuur.

     1. AKKU is positief over het plan om 100 woningen toe te voegen in samenwerking met
        studentenhuisvester SSH&. Hoewel het tekort in Arnhem minder schrikbarend is dan in veel
        andere steden, is er nog steeds een tekort aan goede studentenwoningen. Beschikbare
        studentenwoningen zijn regelmatig in slechte staat voor een huur die veel hoger is dan het
        Woningwaarderingsstelsel (WWS) toestaat.
     2. Als kanttekening merken wij op dat het onduidelijk is of deze 100 eenheden zelfstandige of
        onzelfstandige woningen zijn. AKKU pleit voor een zo groot mogelijk aantal onzelfstandige
        kamers.
     3. AKKU heeft grote zorgen bij het idee om de rol van ‘Hospi housing’ uit te breiden. Hoewel
        dergelijke bedrijven een rol kunnen spelen in het matchen van aanbieders en zoekende
        studenten, brengen zij vaak hoge extra kosten in rekening bij een succesvolle plaatsing,
        namelijk 295,- euro. Hierbij functioneren zij met name als tussenpersoon die de kosten voor
        studenten opdrijft.
     4. De afgelopen vier jaar heeft AKKU regelmatig input geleverd in de discussie rond de
        regulering van verkamering. Wij hebben ons onder andere uitgesproken tegen te streng
        optreden tegen verkamering, omdat dit ten koste gaat van het aanbod voor studenten.
        Daarom heeft AKKU zowel zorgen als hoop bij het invoeren van een vergunningstelsel op
        basis van de Wet Goed Verhuurderschap (WVG). Dit kan, afhankelijk van de invoering en
        eventuele legalisatie van bestaande verhuur, leiden tot een daling in het aantal
        studentenwoningen. Hier zijn studenten uiteindelijk de dupe van.

        Wel zien we veel mogelijkheden om met deze wet de kwaliteit van woningen te beschermen
        en verbeteren. Dit is hard nodig, en we zijn verheugd dat de gemeente dit inziet en hier actief
        beleid op maakt. AKKU ziet hierin een grote rol voor de ‘task-force goede verhuur’ die wordt
        voorgesteld. Hoewel huurders juridisch een sterke positie hebben, zijn zij in de praktijk
        kwetsbaar tegen eigenaren die dikwijls dreigen met het stopzetten van een huurcontract, of
        huurders op andere manieren intimideren. Dit weerhoudt veel huurders van het starten met
        een juridische procedure of andere actie ondernemen. Wij zien een grote rol voor het
        Huurdershuis en deze taskforce, om huurders zo veel mogelijk te ondersteunen in dit proces
        en waar mogelijk taken uit handen te nemen.

        Wij roepen de gemeente op om streng te handhaven waar mogelijk, wanneer de rechten van
        huurders worden geschonden. De uitkomst van handhaving moet wel zijn dat
        studentenbewoning van een pand mogelijk blijft.

Reactie College van B&W
In Arnhem hebben we mooie ambities voor Arnhem als studiestad. Dat betekent dat er uiteraard ook
voldoende woningen moeten zijn voor studenten én dat deze woningen van goede kwaliteit dienen te
zijn.

     1. Het klopt dat rapporten aantonen dat het tekort aan studentenwoningen in Arnhem minder
        groot is dan in andere steden. Desalniettemin willen we het aandeel kwalitatief hoogwaardige
        eenheden vergroten. Het studentenwoningaanbod in Arnhem is nu nog vaak te volatiel.


27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>     2. Met de SSH& zetten we vooral in op de toevoeging van onzelfstandige eenheden. Onze inzet
        is daarmee in lijn met uw zienswijze. We zullen de Ontwerp-Woonvisie op dit punt aanpassen
        en verhelderen.
     3. Hospi Housing is een platform/organisatie die actief kamers werft voor studenten. De
        organisatie biedt kamers aan op basis van hospita’s via hun website.

        Hospi Housing is met name een platform waarop internationale studenten een kamer vinden.
        Deze groep heeft vaak moeite om een kamer te bemachtigen, omdat zij vaak worden
        uitgesloten van reguliere kamerbezichtigingen. Hospi Housing kan daarmee een snelle manier
        zijn om nieuwe kamers toe te voegen voor een doelgroep die lastig aan een kamer
        komt. Van de gemeente Nijmegen ontvangen wij positieve verhalen over deze organisatie. In
        1,5 jaar tijd zijn zo’n 100 nieuwe hospitakamers toegevoegd aan de kamervoorraad in
        Nijmegen.

        Hoewel Hospi Housing een eenmalige bijdrage (na matching) vraagt aan huurders, is het een
        manier om de bestaande woningvoorraad beter te gebruiken. Hospi Housing is geen
        beheerorganisatie van verhuurders die toch al voornemens waren een pand te verhuren, maar
        activeert juist potentiële hospita om kamers beschikbaar te stellen. Daarin blijken zij
        succesvol. Zonder Hospi Housing zouden deze kamers niet beschikbaar komen op de
        kamermarkt.
     4. Wij delen uw zorgen en hoop over de regulering van de verhuurmarkt. Enerzijds constateert u,
        net als wij, dat verhuurders in sommige gevallen te hoge huren rekenen en dat woningen
        soms slecht onderhouden worden. Anderzijds bestaat het risico dat door rucksichtslose
        handhaving studenten op straat komen te staan. We willen daarom een systematiek instellen
        die ons in staat stelt problemen te verhelpen, maar waarbij we uithuiszetting voorkomen.

        Nu we bezig zijn met de inrichting van het meldpunt goed verhuurderschap en de eerste
        stappen voor een vergunningplicht, geven we richting het Meldpunt/De Huurdersbalie dan ook
        expliciet in de opdracht mee dat bij meldingen eerst gepoogd moet worden om problemen via
        een minnelijke wijze en via bemiddeling op te lossen. We zien dat in andere steden de
        Huurteams vaak direct juridische stappen zetten, waardoor de relatie tussen verhuurder en
        huurder onder spanning kan komen te staan, met alle gevolgen van dien. Handhaven willen
        we dan ook pas doen als het moet en de huurder dit wenst.

        Indien er duidelijk sprake is van malafide verhuurderschap, zullen we uiteraard handhavend
        optreden. In die gevallen telt uiteraard wel nog steeds gewoon het huurrecht. In het uiterste
        geval (conform de Wet goed verhuurderschap) kan de verhuurder de verhuursituatie niet
        zomaar beëindigen, maar zal de gemeente het beheer van de woning overnemen, waardoor
        de bewoners in de woning kunnen blijven wonen.




28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Voorgestelde wijziging na ontwerp
Naar aanleiding van de zienswijzen zijn de volgende wijzigingen aangebracht:

 ‘Wijziging van’                                   ‘Wijziging naar’ of toevoeging
                                                   Op basis van zienswijze 4 toegevoegd bij ‘1.2.
                                                   De Beleidscontext van de Woonvisie’:

                                                   Voor woningcorporaties, maar ook voor
                                                   gemeenten en het Rijk, vormen ook de
                                                   Nationale Prestatieafspraken een belangrijk
                                                   richtinggevend document dat gevolgen heeft
                                                   voor de keuzes die corporaties de komende
                                                   jaren kunnen maken en de investeringsruimte
                                                   die zij hebben.
 Op basis van zienswijze 3 wijziging van één van
 ‘goals’ bij ‘gezondheid’ op pagina 19.

 Was:                                              Wordt:
 In 2024 is het aantal plekken met hittestress     in 2034 hebben bewoners minder last van de
 verminderd.                                       gevolgen van langdurige hitte; speciaal zij die
                                                   behoren tot onze meest kwetsbare doelgroepen
                                                   Op basis van zienswijze 3 toevoeging van een
                                                   ‘goal’ bij ‘gezondheid’

                                                   Op pagina 19 in de tabel bij ‘gezond’ één
                                                   zin/goal toevoegen:

                                                   In 2030 zijn woningen klimaatbestendiger
                                                   geworden door overtollige verharding te
                                                   verminderen en groen toe te voegen

 Op basis van zienswijze 2:

 Op pagina 20 staat in de tabel ‘schematische      Wordt:
 weergave Woonvisie’ drie keer de tekst ‘gelijke   Onder ‘Ieder Arnhemmer’ is ‘Betaalbaar,
 kansen, ongedeeld, betrokken’ onder de drie       Beschikbaar, Passend’ komen te staan.
 verschillende goals goals. Die woorden moeten     Onder ‘Goed Wonen’ is ‘Gezond, Duurzaam,
 alleen blijven staan onder Eerlijke stad.         Leefbaar’ komen te staan
                                                   Op basis van zienswijze 12 is in Hoofdstuk 4.1.
                                                   bij het onderdeel ‘meer woonruimte voor
                                                   studenten’ toegevoegd:

                                                   We zetten ons er voor in dat er met name
                                                   onzelfstandige wooneenheden bijkomen.
 Op basis van zienswijze 3 wordt de actie en de
 gehele tekst ‘we helpen inwoners bij het
 vergroenen van tuinen’ vervangen.

 Was:                                              Wordt:
 6. WE HELPEN INWONERS BIJ HET                     6. WE MAKEN DE WOONOMGEVING
 VERGROENEN VAN HUN TUINEN                         GROENER EN MEER KLIMAATBESTENDIG.



29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre> Om hittestress te mitigeren en onze wijken te     Om onze wijken minder gevoelig te maken voor
 vergroenen, helpen we graag mee om inwoners       de gevolgen van klimaatverandering, de
 en verhuurders te ondersteunen bij het groener    toename van extreem weer, heeft het ontstenen
 maken van hun directe woonomgeving. Zo            en vergroenen we onze wijken hoge prioriteit.
 kennen we al de WijkGroenAgenda’s (WGA)           We doen dit in de eigen openbare ruimte, maar
 waarmee we wijken vergroenen aan de hand          helpen ook graag mee om inwoners en
 van bewonersinitiatieven. Die initiatieven gaan   verhuurders te ondersteunen bij het groener
 over zowel de openbare ruimte als                 maken van hun direct woonomgeving. Zo
 privéterreinen. Daarnaast verlenen we een         kennen we al de WijkGroenAgenda’s (WGA’s)
 subsidie voor zogeheten groenblauwe               waarmee we wijken vergroenen aan de hand
 initiatieven om versteende terreinen, gevels of   van bewonersinitiatieven en verlenen we
 daken groener te maken. Met woningcorporaties     subsidie voor groenblauwe initiatieven om
 maken we afspraken over hoe om te gaan met        terreinen, tuinen, gevels of daken groener te
 tuinen bij wisseling van bewoners. Aan            maken. Het meer hittebestendiger maken van
 particulieren geven we voorlichting en            woningen van vooral kwetsbare inwoners heeft
 ondersteuning voor het klimaatbestendig maken     daarbij speciale aandacht. Met onze
 van de omgeving.                                  woningcorporaties maken we afspraken over bij
                                                   wisseling van bewoners de tuinen zo groen
 Bovenstaande activiteiten willen we de komende    mogelijk te houden en bij nieuwbouw de tuinen
 jaren voortzetten en uitbouwen.                   zo groen mogelijk te maken.

                                                   Omdat het klimaat nog steeds aan het
                                                   veranderen is, moeten we naast het voortzetten
                                                   van de bestaande activiteiten, de aankomende
                                                   jaren samen met de woningbouwcorporaties en
                                                   andere woningeigenaren nieuwe activiteiten
                                                   opzetten om invulling te geven aan het
                                                   klimaatbestendiger maken van woningen en de
                                                   omgeving.

Ambtelijke Wijzigingen


 ‘Wijziging van’                                   ‘Wijziging naar’ of toevoeging
 Alle woorden Ontwerp-Woonvisie worden             Wordt:
 vervangen.                                        Woonvisie

                                                   Reden:
                                                   Op deze wijze bieden we voor de
                                                   raadsbehandeling een stuk aan dat door de
                                                   gemeenteraad in beginsel zonder
                                                   amendementen vastgesteld zou kunnen worden.
                                                   In hoofdstuk 6 ‘Woningen met Kwaliteit’ wordt
                                                   toegevoegd bij de beschrijving van ‘visie’:
                                                   We beschermen de gezondheid van onze
                                                   inwoners door (o.a.) de luchtkwaliteit te
                                                   verbeteren en hinder (door onder andere geluid,
                                                   geur) te beperken. Hiervoor geven we uitvoering
                                                   aan een Plan Gezonde Leefomgeving.

                                                   Reden:
                                                   Het beschermen van de gezondheid en het (nog
                                                   vast te stellen) Plan Gezonde Leefomgeving

30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                               vormen met deze Woonvisie (en de
                                               kantoren/werklocaties-nota en de duurzame
                                               mobiliteitsvisie) belangrijke uitwerkingen van de
                                               Omgevingsvisie. Deze opgaven hebben invloed
                                               op elkaar. Een verwijzing naar deze opgave
                                               ontbrak.
 In hoofdstuk 8 over vervolg en kosten werd    Wordt:
 meermaals gesproken over ‘voorstellen in de   Opgenomen in de begroting
 Ontwerpbegroting’
                                               Reden:
                                               De begroting 2024 is inmiddels vastgesteld en
                                               nog niet toen de Ontwerp-Woonvisie ter inzage
                                               werd gelegd




31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>