<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Directie Materieel, Vastgoed, Leefomgeving en Duurzaamheid                 Datum            :   6 februari 2024
Ministerie van Defensie
Postbus 20701                                                              Zaaknummer       :   4064840
2500 ES DEN HAAG                                                           Contactpersoon   :   Michel Rijke
                                                                           Telefoonnummer   :   0800 - 1809




Onderwerp: Nationaal Programma Ruimte voor Defensie




Geachte heer/mevrouw,



In uw kennisgeving van 18 december 2023 kondigde u de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) aan
voor het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie. Op 12 januari jl. was er een bijeenkomst in het
Huis der Provincie in Arnhem. Daar hebben wij van u een toelichting gekregen op de plannen. Op deze
dag waren bestuurders van de provincie Gelderland en een groot aantal Gelderse gemeenten aanwezig.
Wij hebben begrip voor de plannen die u hebt gepresenteerd. De effecten voor onze gemeente kunnen
groot zijn. Daarom maken wij gebruik van de mogelijk on onze zienswijze kenbaar te maken.

Inleiding
Wij erkennen dat in de huidige tijd Defensie een belangrijke rol heeft om onze belangen te beschermen
en de internationale orde te bevorderen en te handhaven. Er is geïnvesteerd in Defensie om zich voor te
bereiden op de toekomst. De verschuiving naar een grotere, goed uitgeruste krijgsmacht heeft ruimtelijke
gevolgen, met de noodzaak voor meer oefenruimte en milieuruimte.

Er zijn meer urgente maatschappelijke opgaven in de fysieke leefomgeving. Zoals het realiseren van
voldoende betaalbare woningen in een gezonde leefomgeving, mobiliteitsopgaven, het creëren van
ruimte voor werkgelegenheid, de verduurzaming van de energietransitie, de overgang naar een circulaire
economie, klimaatverandering en natuurherstel.

Veel van deze opgaven worden integraal uitgewerkt op gemeentelijke niveau. Onze gemeente heeft
hiervoor de Omgevingsvisie Arnhem 2040 vastgesteld. Daarin is aangegeven hoe we onze schaarse
ruimte benutten, welke prioriteiten we stellen en wat onze langetermijnvisie is op de ontwikkeling en
opgaven van de stad. Niet alles kan overal, waarbij in het buitengebied de natuurontwikkeling op één
staat.

Afwegingen Defensie vergroten de druk op de schaarse ruimte in Nederland
In de NRD lezen we dat de transformatie van de krijgsmacht ervoor zorgt dat Defensie in de toekomst
nadrukkelijker aanwezig zal zijn in de fysieke leefomgeving. En dat met het groeien van de krijgsmacht




Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem
Telefoon 0800 - 1809 (lokaal tarief) • Fax 026 - 3774830 • www.arnhem.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Datum: 6 februari 2024
Ons kenmerk: 4064840
Pagina: 2




ook de noodzaak groeit voor extra ruimte om te kunnen oefenen en trainen, in het buitenland en in
Nederland. Door uw afweging om deze ruimtevraag een plek te geven in Nederland kan dat de
ruimtedruk op regionaal en lokaal niveau vergroten. Gelet op alle ruimtelijke opgaven die er zijn voor de
fysieke leefomgeving vrezen wij dat belangrijke transities en opgaven die lokaal opgelost moeten worden
verder onder druk komen te staan. Enerzijds door meer fysieke ruimte, anderzijds ook via beperking door
extra planologische restricties.

Behoeften met een ruimtevraag
De indeling en de behoefte naar drie categorieën met een ruimtevraag (nieuwe locaties en gebieden,
nieuwe activiteiten op bestaande locaties of gebieden, meer van dezelfde activiteiten op bestaande
locaties of gebieden) is een logische keuze. Ook de onderverdeling naar behoeften met een
bovenregionale afweging of locatie-specifieke behoeften geeft een duidelijk overzicht.

Op voorhand lijken de volgende opgaven van invloed te zijn op onze gemeente:
    De landmacht wil graag oefenen met cargodrones en wil corridors van vliegbasis Deelen naar
       een aantal oefengebieden en naar marinevliegkamp De Kooy, Vliegbasis Twenthe en
       Marknesse;
    Voor het oefenen met laagvliegen met helikopters is het van belang om de huidige
       laagvlieggebieden te behouden door een streng planologisch regime. Of er zijn meer gebieden
       nodig met een licht planologisch regime;
    Helikopterbemanningen willen kunnen oefenen met tactisch landen en opstijgen. Dit kan door
       het intensiever gebruiken van de bestaande helikopterlandingsplaatsen of nieuwe locaties op
       bestaande oefenterreinen dicht bij de eenheden waarmee wordt geoefend;
    Transportvliegtuigen moeten soms op onverharde grond landen en opstijgen. Om dit te oefenen
       is er een dirtstrip nodig. Eventuele locaties zijn luchthaven Deelen, De Peel, Gilze-Rijen of een
       dirtstrip aanleggen op een bestaand oefenterrein.
Voor Deelen gelden nog locatie-specifieke behoeften:
    Extra milieuruimte voor de helikopteractiviteiten;
    Het beperkingengebied rondom het militair luchtvaartterrein juridisch borgen.

Bij het faciliteren van deze behoeften op of in de nabijheid van vliegbasis Deelen en Defensiecluster
Schaarsbergen maken wij ons zorgen over de effecten hiervan, gelet op de opeenstapeling van
activiteiten op of nabij Arnhems grondgebied. Met name de druk die deze ontwikkelingen hebben op
bestaand natuurbeleid (Gelders Natuurnetwerk), op de beschermde status van het Rijksmonument
Fliegerhorst Deelen en op vastgestelde landschappelijke, cultuurhistorische, archeologische en
natuurwaarden. Gezien de verstedelijking in de bestaande stad en de toenemende drukte als gevolg van
de stedelijke groei, benadrukken we het belang van rust en stilte op de Veluwe.




Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem
Telefoon 0800 - 1809 (lokaal tarief) • Fax 026 - 3774830 • www.arnhem.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Datum: 6 februari 2024
Ons kenmerk: 4064840
Pagina: 3




Daarnaast zijn er meerdere ruimtelijke opgaven in dit gebied: zoekgebied energieopgave en de transitie
natuurinclusieve landbouw. Voor de agrarische gronden rondom Deelen werken we samen met agrariërs
aan een gebiedsproces natuurinclusieve landbouw. Dit proces kenmerkt zich door een integrale aanpak
op basis van landschappelijk systeemherstel.
Rondom het defensiecluster Schaarsbergen speelt nog de opgave rondom het revitaliseren van de
kazerneterreinen. Deze opgaven lezen we nu niet terug in de behoeften in het NRD. Als dit actueel wordt
dan vragen wij om ruimte om dit proces zo in te richten dat onze raad daarbij haar controlerende,
kaderstellende en volksvertegenwoordigende rol kan uitvoeren.

Ook kunnen restricties ontstaan bij het realiseren van onze binnenstedelijke opgaven, en de uitvoering
van vastgestelde beleidskeuzes kan onder druk komen te staan bij het invullen van de
ontwikkelbehoeften van Defensie. Hierbij vragen we u de verstedelijkingsafspraken met het Rijk in onder
andere de Woondeal regio Arnhem Nijmegen 2.0 en in het kader van de NOVEX-regio Arnhem
Nijmegen Foodvalley te betrekken bij het voorgestelde proces.

Planologische restrictie in beeld
In de notitie wordt voorgesteld om in de milieueffectrapportage de effecten voor een breed scala aan
thema’s in beeld te brengen. Dit is ook nodig om straks een goede afweging te kunnen maken. Als
college stellen wij voor om in de beoordeling ook te kijken naar de toekomstige planologische effecten
van de behoeftevraag. Breng per behoefte de planologische restricties in beeld voor de gemeente
Arnhem.

Participatie
Naar aanleiding van uw toelichting op 12 januari is een bestuurlijke kopgroep gevormd om blijvend met u
in gesprek te gaan. Deze groep bestaat uit bestuurders van de gemeenten Ede, Apeldoorn, Barneveld,
Arnhem, Zevenaar en Oldebroek en de provincie Gelderland. Wij maken binnenkort graag concrete
afspraken met u over de wijze waarop wij kunnen meedoen met de ontwikkeling van uw plannen.

De termijn om een zienswijze in te dienen is te kort om uw plannen met onze gemeenteraad te
bespreken. Daarom kunt u van ons mogelijk een aanvulling op onze zienswijze verwachten.



Hoogachtend,
het college van burgemeester en wethouders van Arnhem,
de secretaris,                        de burgemeester,




Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem
Telefoon 0800 - 1809 (lokaal tarief) • Fax 026 - 3774830 • www.arnhem.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>