<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Nota duurzaam
kunstgrasbeleid en
vergroening sportparken
Datum        : December 2023
Inleiding
Het huidige beleid omschrijft geen duidelijke criteria op basis waarvan de gemeente een investering in
duurzaam kunstgras overweegt. In de praktijk wordt tot op heden de afweging per casus gemaakt.
Het is wenselijk om deze criteria wel te formuleren. Omdat sportvereniging regelmatig aangeven graag
over (extra) kunstgras te beschikken. Ook is de verduurzaming van (kunst)grasvelden en de vergroening
van sportparken een ambitie van het college.
Daarom is deze nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid en vergroening sportparken’ opgesteld die duidelijke
‘spelregels’ schetst betreffende investering in kunstgras en die verder ingaat op de verduurzaming en
vergroening van sportparken. Het betreft hier kunstgrasvelden voor voetbal. Hockey speelt namelijk
enkel op (zand ingestrooid) kunstgras en niet op natuurgras. Deze nota is ook het antwoord op de in de
motie ‘‘Kunstgras is niet groen’ gevraagde visie op sportvelden waarbij de inzet is zo veel mogelijk
behoud van natuurgrasvelden en zo mogelijk afgeschreven kunstgras te vervangen voor (gedeeltelijk)
hybride of natuurgras. In de nota wordt eveneens ingegaan op de in de motie gevraagde natuurlijke
inrichting van sportparken.
Motie gemeenteraad
De gemeenteraad heeft de motie ‘Kunstgras is niet groen’ aangenomen, waarin de raad het college
oproept om:
• In Q4 2023 te komen met een visie op sportvelden waarbij de inzet is zo veel mogelijk behoud van
natuurgrasvelden en zo mogelijk afgeschreven kunstgras te vervangen voor (gedeeltelijk) hybride of
natuurgras.
• De toekomst van de skate- en schaatsbaan in de Schuytgraaf te onderzoeken, waarbij onder andere
wordt gekeken naar een meer natuurlijke inrichting van het gebied.
• De omgeving van sportvelden waar mogelijk meer natuurlijk in te richten.
• Bij vervanging van kunstgras maximaal duurzaam aan te besteden.
Ambities duurzaam kunstgras
Het college heeft ambities met betrekking tot de duurzaamheid en milieuvriendelijkheid van
kunstgrasvelden. Het college kiest ervoor om alle infill (rubbergranulaat) kunstgrasvelden te vervangen
door een duurzaam alternatief. Mochten er kunstgrasvelden aan vervanging toe zijn, dan wordt per veld
of sportcomplex bekeken of het mogelijk is om kunstgras te vervangen voor natuurlijke grasvelden.’
Voor deze ambities zijn ook middelen beschikbaar gesteld. Momenteel wordt er samen met het
Sportbedrijf Arnhem gewerkt aan de uitvoering. Oude SBR-velden (vermalen autobanden) worden uit
gefaseerd en vervangen voor een milieuvriendelijk en duurzaam alternatief. Dit kan organisch materiaal
(kurk of mineraal ingestrooid) of kan een zogenaamd ‘infill loos’ veld zijn. Omdat de markt volop in
ontwikkeling is, wordt nog onderzocht voor welke technische oplossing gekozen gaat worden.
Duurzaamheid is hierin een belangrijke factor, naast de kosten en de sportieve ‘prestaties’ van het veld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De verschillende mogelijkheden brengen elk verschillende uitdagingen met zich mee op sporttechnisch
gebied. Een veld moet aan allerlei, door NOC*NSF en de KNVB opgelegde, technische eisen voldoen
betreffende de bespeelbaarheid en bijvoorbeeld ter voorkoming van blessures. Hoewel dit uitdagingen
met zich meebrengt is de inschatting dat het gaat lukken om invulling te geven aan deze ambitie. Over
een aantal jaar liggen er nergens meer velden met vermalen autobanden in Arnhem.
Tegelijkertijd zal voorafgaan aan elke renovatie van een kunstgrasveld de afweging gemaakt worden of
het kunstgrasveld vervangen kan worden voor natuurgras. Dit zal gedaan worden op basis van aantal
criteria, namelijk; ledenaantallen en prognoses, vitaliteit van de vereniging en beschikbaarheid van
velden in de omgeving.
Actuele situatie en huidige werkwijze kunstgrasvelden
Met enige regelmaat voeren we gesprekken met sportverenigingen die wensen hebben met betrekking
tot het realiseren van kunstgras. Voor de sportvereniging zitten er veel voordelen aan het hebben van
een kunstgrasveld. Het veld is altijd bespeelbaar, is altijd in goede staat en de vereniging kan meer leden
kwijt. Daarnaast kan de wijk ook gebruik maken van kunstgras, zonder dat daarbij een natuurgrasveld
belast wordt. Feit is, dat er in Arnhem op de sportparken vrijwel nergens ruimte is om extra natuurgras
aan te leggen en daarmee de capaciteit uit te breiden. De sportparken zijn nagenoeg tot op de laatste
vierkante meter bezet. Capaciteitsuitbreiding kan vaak alleen door van natuurgras, kunstgras te maken.
Toch gaan we als gemeente niet zomaar over tot het aanleggen van kunstgras. In de praktijk worden de
volgende afwegingscriteria gehanteerd:
     •    De (toekomstige) behoefte vanuit de vereniging. Hierbij kijken we naar het aantal leden en het
          aantal potentiële leden (op basis van een wachtlijst of op basis van demografie van de wijk).
          Hierbij hanteren wij normen van de KNVB om te komen tot het benodigd aantal velden voor
          trainings- en wedstrijdcapaciteit.
     •    De vitaliteit van de vereniging. Hierbij kijken we naar organisatiekracht en de mate waarin de
          vereniging een maatschappelijke rol vervuld. Het gaat hierbij onder andere om visie, technisch
          kader, vrijwilligersbeleid, positief sportklimaat, binding met en rol in de wijk.
     •    De totaal beschikbare capaciteit aan velden in de omgeving. Als een nabijgelegen sportpark
          capaciteit over heeft, kan het onlogisch zijn te investeren in een kunstgrasveld.
Als uit deze drie factoren een positieve afweging volgt (het is dus en-en-en), leggen we aan de
gemeenteraad het voorstel voor om te investeren in een duurzaam kunstgrasveld. Als niet aan deze drie
voorwaarden wordt voldaan, dan wordt het voorstel in principe niet voorgelegd. Zo is er een aantal
voetbalverenigingen die de wens hebben voor kunstgras, maar niet aan de voorwaarden voldoen.
Dat het de gemeente is die investeert, volgt uit ons gemeentelijk beleid. In 2001 heeft de gemeente in de
‘Tarievennota Sport’ bepaald dat alle investeringen in sportaccommodaties (velden, verlichting,
kleedkamers) als basisvoorziening door de overheid worden gerealiseerd. De gebruikers leveren
uitsluitend een bijdrage in de exploitatie.
Door middel van deze nota wordt bovenstaande bestaande werkwijze vastgelegd als beleid.
Kansen door kunstgras
Kiezen voor kunstgras kan mogelijkerwijs, in het kader van duurzaamheid en vergroening, ook kansen
opleveren. Door op de ene locatie kunstgras toe te voegen, kan mogelijk op een andere locatie een veld
opgeheven worden en gebruikt worden voor andere doelstellingen, zoals vergroening. Vaak is het zo dat
                                           Strategie, Beleid en Regie                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>door omvorming van één natuurgrasveld naar duurzaam kunstgras, de vereniging af kan met één veld
minder. We zien hiervoor meerdere kansen in Arnhem.
We zouden er zelfs voor kunnen kiezen om op een bepaalde locatie duurzaam kunstgras toe te voegen
zodat een nabijgelegen sportpark (grotendeels) opgeheven kan worden. Dat betekent in feite een hogere
concentratie van sportbeoefening op de ene locatie zodat er ruimte voor andere functies vrijkomt. Dit
vraagt wel om het samenvoegen van twee verenigingen op één sportpark. Dit betekent naast investeren
in duurzaam kunstgras, ook investeren in kantine en in kleedkamers.
Het is hierbij goed om te bedenken dat wanneer de gemeente voor alle voetbalvelden natuurgras zou
gebruiken er grofweg twee keer zoveel ruimte nodig is om aan de trainings- en wedstrijdbehoefte van de
verenigingen te voldoen. Kunstgras is daarmee misschien op één locatie minder groen dan een
natuurgrasveld, maar biedt op stadsniveau veel meer ruimte om te vergroenen. Immers, de vrijgekomen
ruimte kan ingevuld worden door kwalitatief hoogwaardig groen. De natuurwaarde van een
natuurgrasveld is hoger dan van een kunstgrasveld, maar is tevens beperkter dan andere ‘groene
invullingen’. De grasmat wordt over het algemeen strak gemaaid en biedt beperkte ecologisch
toegevoegde waarde. Ook vraagt een natuurgrasveld om meer onderhoud en beheer waar ook
duurzaamheidsaspecten aan kleven: denk aan bewateren en bemesten.
Vergroenen van de sportparken
De motie roept ook om op ‘de omgeving van sportvelden waar mogelijk meer natuurlijk in te richten’.
Hierin zien we kansen. Op de meeste van onze sportparken is sprake van een hoge mate van
verstening. Wij kunnen aan de sportparken veel meer groen toevoegen. Te denken valt aan:
    •    Zijn er op het sportpark locaties waar het snoeiafval verwerkt kan worden in takkenrillen?
    •    Ligt er verharding op het sportpark die niet gebruikt wordt? En is deze om te vormen naar
         groen?
    •    Is het mogelijk om rond de sportvelden beplanting aan te brengen?
    •    Zijn er kale muren waar klimplanten tegenop kunnen groeien?
    •    Zijn er bomen om nestkasten in te plaatsen?
    •    Hebben de kantine en de kleedkamers platte daken waarop dakgroen kan worden aangebracht?
    •    Zijn er rond de kantine mogelijkheden om een moestuin aan te leggen en/of fruitbomen toe te
         passen?
    •    Zijn er bestaande hekwerken die vergroend kunnen worden?
    •    Liggen er op het sportcomplex grote grasstroken waar ook een bloemenmengsel kan worden
         ingezaaid?
    •    Is er op het sportpark plaats voor een insectenhotel?
Veel van deze vragen zijn voor onze sportparken vermoedelijk positief te beantwoorden. Vanuit de
portefeuille sport in samenwerking met groen en klimaatadaptatie wordt opdracht gegeven om een
bureau dat expertise heeft op dit vlak een scan te laten uitvoeren per sportpark. Dit moet leiden tot een
inventarisatie van zowel quick wins als advies voor de langere termijn met concrete acties en een
kostenraming. Op basis van dat rapport zijn we voornemens verdere acties in gang te zetten. We
verwachten het onderzoek in Q1 2024 af te kunnen ronden.
Ten slotte zijn wij in samenwerking met het Sportbedrijf Arnhem voornemens om alle lichtmasten op de
sportparken weer in eigendom te brengen van het Sportbedrijf. Op dit moment is het een wirwar van
eigendomssituaties, waarbij soms het eigendom bij een vereniging, soms bij een beheersstichting en
soms bij het Sportbedrijf ligt. Dit zorgt ervoor dat we lastig kunnen verduurzamen. We werken aan een
                                          Strategie, Beleid en Regie                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>model waarbij we het eigendom terugbrengen, investeren in LED verlichting en waarbij de
sportvereniging er financieel ook op vooruit gaat.
Samenvattend:
    • De gemeente heeft een voorkeur voor natuurgras. Duurzaam kunstgras kan de beste oplossing
        zijn als een veld intensief bespeeld wordt. Bij het eventueel overgaan tot kunstgras hanteren we
        drie criteria op basis van ledentaantallen, vitaliteit van de vereniging en het totaal in de omgeving
        beschikbare capaciteit. Bij een positieve afweging op deze drie criteria wordt de investering
        voorgelegd aan de raad.
    • Toevoeging van kunstgras zou op andere locaties tot meer ruimte voor (groen)ontwikkeling
        kunnen leiden. Dat wordt per casus afgewogen en kan aanvullend zijn op de eerdergenoemde
        criteria.
    • Bij vervanging van kunstgrasvelden wordt voor de optie gekozen die zo duurzaam mogelijk is,
        voldoet aan de sporttechnische eisen en binnen het budget past.
    • Bij einde levensduur van een kunstgrasveld wordt expliciet de afweging gemaakt of
        transformatie naar natuurgras een mogelijkheid is.
    • Er liggen vrijwel zeker kansen voor het vergroenen van de sportparken. Hier zal een scan naar
        gedaan worden, waarna er, waar mogelijk, concrete acties volgen om de sportparken te
        vergroenen.
    • We zetten, samen met verenigingen, in op het verduurzamen van de veldverlichting door middel
        van LED verlichting.
                                        Strategie, Beleid en Regie                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>