<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Regio FoodValley & Triple Helix
KADERNOTA 2019 - 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Regio FoodValley & Triple Helix
KADERNOTA 2019 - 2022
Vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van Regio FoodValley op 15 december 2017.




                               Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022               3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Voorwoord ......................................................................................................................................................... 6
1. Ten geleide .................................................................................................................................................... 7
   1.1 FoodValley in regeerakkoord! .................................................................................................................. 7
   1.2 Topsectorenbeleid voortgezet, met scherpe focus op o.a. agrifood ....................................................... 7
   1.3 Ontwikkelingen in regionale ecosystemen voor economische groei ....................................................... 7
   1.4 Regio FoodValley: topsector én regionaal ecosysteem in één. .............................................................. 7
   1.5 Meer relevantie voor ondernemers.......................................................................................................... 9
   1.6 Samenhang in werkwijze ......................................................................................................................... 9
2. Financiële cyclus & proces ............................................................................................................................ 9
   2.1 Vernieuwing financiële cyclus ................................................................................................................ 10
   2.2 Kadernota: drie in één ........................................................................................................................... 10
   2.3 Proces vaststelling Kadernota ............................................................................................................... 11
3. Financiële kaders 2019 - 2022 .................................................................................................................... 12
   3.1 Kaders Regiobegroting .......................................................................................................................... 12
      3.1.1 Bureau Regio FoodValley ............................................................................................................... 12
      3.1.2 Versterken lobbykracht: Public Affairs (nationaal en internationaal) ............................................... 12
      3.1.3 Mobiliteitsfonds ................................................................................................................................ 13
      3.1.4 Valleihopper..................................................................................................................................... 13
   3.2 Kaders Triple Helix ................................................................................................................................ 13
      3.2.1 Nieuwe Strategische Agenda .......................................................................................................... 13
       3.2.2 Doorontwikkeling FoodValley ......................................................................................................... 14
      3.2.3 Communicatie & marketing ............................................................................................................. 14
4. Werkprogramma’s intergemeentelijke samenwerking ................................................................................. 16
   4.1 Programma Economie ........................................................................................................................... 16
      4.1.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 16
      4.1.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 16
      4.1.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 17
   4.2 Programma Werkgelegenheid ............................................................................................................... 17
      4.2.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 17
      4.2.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 17
      4.2.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 17
   4.3 Programma Voedsel .............................................................................................................................. 17
      4.3.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 17
      4.3.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 18
      4.3.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 18
   4.4 Programma Energie............................................................................................................................... 18
      4.4.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 18
      4.4.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 18
      4.4.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 19



                                                  Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   4.5 Programma Ruimtelijke Ontwikkeling .................................................................................................... 19
      4.5.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 19
      4.5.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 19
      4.5.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 19
   4.6 Programma Wonen................................................................................................................................ 20
      4.6.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 20
      4.6.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 20
      4.6.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 20
   4.7 Programma Mobiliteit ............................................................................................................................. 20
      4.7.1 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................ 20
      4.7.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2019? .................................................. 20
      4.7.3 Wat hebben we daarvoor nodig? .................................................................................................... 20
5. Financiële kaders 2019 - 2022 .................................................................................................................... 21
   5.1 Inwonerbijdrage stijgt niet; wel vindt prijsindexering plaats ................................................................... 21
   5.2 Meerjarenraming 2019-2022 ................................................................................................................. 21
   5.3 Nieuw beleid .......................................................................................................................................... 21
   5.4 Overzicht financiën Kadernota 2019 - 2022 .......................................................................................... 22
   5.5 Overzicht financiën Valleihopper 2019 - 2022 ....................................................................................... 23
   5.6 Overzicht financiën Werkprogramma’s.................................................................................................. 24
   5.7 Bijdrage per gemeente - Regiobegroting (excl. Valleihopper en Werkprogramma’s) .......................... 25




                                                Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Voorwoord

Ambitieus, scherpere focus, in control.

Regio FoodValley staat er goed voor. Ook het                   Het is al langer een bestaande wens van onze
nieuwe kabinet erkent en waardeert de bijdrage                 gemeenteraden om een integrale afweging te
die wij leveren aan de ‘BV Nederland’. Zowel ons               kunnen maken over doelen en inzet van
topcluster agrifood als ons regionale bedrijfsleven            middelen. Er bestaat behoefte aan meer
mogen er zijn. Tezamen met ondernemers en met                  transparantie. Deze handschoen hebben wij
de kennisinstellingen in Regio FoodValley werken               opgepakt. In deze kadernota treft u dan ook niet
wij aan een bloeiende economie. Niet als doel op               alleen de kaders voor de regiobegroting aan,
zich, maar om ervoor te zorgen dat het goed                    maar ook zijn de werkprogramma’s van de
wonen, werken en leven blijft in onze regio. In die            intergemeentelijke samenwerking opgenomen,
zin zijn wij onverminderd ambitieus.                           evenals een doorkijk naar de herijkte Strategische
                                                               Agenda van de Triple Helix samenwerking. Een
In 2018 loopt de Strategische Agenda af. Samen                 imponerend overzicht van programma’s en
met onze partners uit de Triple Helix herijken wij             onderliggende projecten laat zien dat de Regio
onze ambities en doelstellingen, brengen wij                   duidelijk ‘van denken naar doen’ beweegt. Het zijn
maatschappelijke opgaven in kaart die wij                      overigens niet zozeer méér activiteiten die we
tezamen willen aangrijpen en vertalen in concrete              gaan oppakken - de meeste onderwerpen maken
programma’s, die in 2019 moeten starten. De in                 onderdeel uit van onze Strategische Agenda - als
2018/2019 op te stellen Investeringsagenda                     wel het integrale karakter van dit overzicht wat
FoodValley 2030 - een initiatief van provincie                 indruk maakt. Én het toont aan dat we, als regio,
Gelderhand gericht op het versterken van het                   steeds meer in control zijn.
topcluster food - moet aansluiten op de
aangescherpte Strategische Agenda. Voorop                      Tot slot. In 2018 vinden ook de
staat dat de regionale samenwerking                            gemeenteraadsverkiezingen plaats. Een deel van
maatschappelijke meerwaarde moet opleveren.                    de huidige gemeenteraadsleden keert mogelijk
Welke opgaven in de vernieuwde Strategische                    niet terug. Hen willen we danken voor hun steun -
Agenda en de Investeringsagenda opgenomen                      ook als die in de vorm van kritische reflectie was.
gaan worden, dat weten we nog niet. We willen                  Met de raadsleden die blijven, en met de nieuwe
met onze partners - waaronder de                               raadsleden willen wij graag verder bouwen aan
gemeenteraden - die opgaven selecteren waarop                  onze samenwerking.
we met elkaar echt meerwaarde kunnen creëren.
Een scherpere focus helpt om resultaten te
boeken.                                                        Ede, 15 december 2017

                                                               Namens het bestuur van Regio FoodValley,




                                                               Gert Boeve,               René Verhulst,
                                                               directeur                 voorzitter




                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Ten geleide

1.1 FoodValley in regeerakkoord!                                     1.3 Ontwikkelingen in regionale
Op het moment dat een delegatie van het                              ecosystemen voor economische groei
Regiobestuur op weg was naar Brussel voor de                         In opdracht van het Ministerie van Binnenlandse
‘European Week for Regions and Cities’, werd in                      Zaken en Koninkrijksrelaties heeft Birch
Den Haag door de vier coalitiepartijen het                           Consultants en Utrecht Center for
regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’                            Entrepreneurship (onderdeel van Universiteit
gepresenteerd. Naast vertrouwen in de toekomst                       Utrecht) onderzoek gedaan naar de rol van het
gaf de nieuwe coalitie aan ook vertrouwen te                         openbaar bestuur in regionale ecosystemen voor
hebben in Regio FoodValley:                                          ondernemerschap2. Regio FoodValley is bij
                                                                     verschillende kennissessies betrokken geweest.
“Om een gezonde leefomgeving te waarborgen
voor mensen en dieren zal het kabinet de                             Deze studie maakt duidelijk dat in veel regio’s
samenwerking met Regio FoodValley                                    geworsteld wordt met de inrichting van de
ondersteunen en de uitkomsten daarvan                                governancestructuur en de rol (en bevoegdheden)
beschikbaar maken voor de rest van Nederland.”1                      van de overheid én van bedrijfsleven en
                                                                     kennisinstellingen daarbinnen. Kan autonomie
Regio FoodValley pakt deze handschoen graag                          worden overgedragen, en zo ja, hoe wordt dan
op. Het past ook bij wat wij al doen: de acht                        verantwoording afgelegd - bijvoorbeeld aan
gemeenten die samenwerken in Regio                                   gemeenteraden? Deze studie maakt echter óók
FoodValley, zetten zich namelijk met partners uit                    duidelijk dat grote maatschappelijke opgaven zich
onderwijs- en onderzoeksinstellingen en
                                                                     alleen laten oplossen door samen te werken.
bedrijfsleven in voor de uitvoering van de
                                                                     Economisch beleid wordt gemaakt met bedrijven
Strategische Agenda. Samen willen we bereiken
                                                                     en kennisinstellingen.
dat de regio dé economische topregio in
Nederland wordt met voeding als specialisme.                         De aanbeveling uit dit onderzoek om tot
Wereldwijd gerenommeerde kennisinstellingen en                       regiodeals te komen, is door het nieuwe kabinet
bedrijven vormen de basis voor een breed                             opgepakt. Niet met steden alleen, maar de schaal
netwerk waar nieuwe spelers graag bij willen                         van regio’s - waarbinnen partijen zich ook
horen. Toonaangevende innovatie, vakkennis op                        verplichten samen aan nieuwe oplossingen te
het gebied van agrifood, het aantrekkelijke                          werken - is voor het kabinet voorwaarde om als
vestigingsklimaat en de groene leefomgeving zijn                     Rijk bij te dragen.
kenmerkend voor Regio FoodValley.
                                                                     1.4 Regio FoodValley: topsector én
1.2 Topsectorenbeleid voortgezet, met
                                                                     regionaal ecosysteem in één.
scherpe focus op o.a. agrifood                                       FoodValley - en daarbinnen vooral de WUR en de
“Het topsectorenbeleid, gericht op samenwerking                      daaraan verbonden instellingen - is ver buiten de
van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid                    grenzen van de regio toonaangevend op het
zal sterker worden gefocust op de economische                        gebied van kennis over agrifood. Ondernemingen
kansen die de volgende drie grote                                    in Regio FoodValley zijn geregeld internationaal
maatschappelijke thema’s bieden:                                     marktleider of behoren qua ontwikkelingen tot de
                                                                     wereldtop. Het percentage werkgelegenheid in de
 energietransitie en duurzaamheid,
                                                                     topsector agrifood was in 2015 18,7 procent - in
 landbouw, water, voedsel,                                          absolute aantallen betreft het 28.510 banen
 quantum, hightec, nano, fotonica.”                                 binnen de Regio FoodValley3. Als Regio
Ook hiervan is het nieuwe kabinet de afzender.                       FoodValley koesteren we het topcluster; het heeft
Een focus met kansen voor de economische                             de regio onmiskenbaar veel gebracht. Wel
samenwerking binnen Regio FoodValley - en                            realiseren we ons dat het topcluster gebouwd is
vanuit de regio met partners van buiten. Samen                       op een breder fundament.
met onze partners willen wij een deal sluiten met
het kabinet.                                                         Samen met onze partners zijn we tot de conclusie
                                                                     gekomen dat onze economische samenwerking
                                                                     toe is aan een volgende fase. Meer slagkracht,

1
 Bron: https://www.rijksoverheid.nl/regering/regeerakkoord-          /openbaar-bestuur-in-regionale-ecosystemen-voor-
vertrouwen-in-de-toekomst                                            ondernemerschap
                                                                     3
2 Bron:                                                                Bron: AgroFoodmonitor Ede 2016.
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2017/09/01



                                       Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>samenhang en samenwerking is nodig om                            In de herijking van onze regionale Strategische
resultaten te boeken en bedrijven en                             Agenda willen we nadrukkelijker aandacht geven
kennisinstellingen te binden en te boeien.                       aan regionaal sterke bedrijvenclusters. We
Stichting Food Valley NL en Regio FoodValley                     spreken nadrukkelijk van ‘ontvlechten’ en niet van
hebben hier ideeën over ontwikkeld en                            ‘onthechten’. Het gaat erom dat het topcluster
samenwerking gezocht met o.a. WUR, provincies,                   agrifood (voor een deel) met andere vragen kampt
EBU en Oost NL.                                                  en voor andere uitdagingen staat. Het topcluster
                                                                 vraagt bijvoorbeeld om een programma voor
Binnen de regionale samenwerking heeft Regio                     partners van expats, en rechtvaardigt de
FoodValley een faciliterende rol als het gaat om                 investering in de internationale school. Regionale
het internationaal onderscheidende,                              bedrijven kunnen bijvoorbeeld meer kampen met
kennisintensieve ecosysteem rond Food. De lead                   personeelstekorten op mbo- of hbo-niveau.
ligt meer bij het (inter)nationale top-bedrijfsleven,
WUR, provincie, Rijk en partners als Stichting                   Verbinden
Food Valley NL. De regio waakt over en faciliteert               Naast ontvlechten is het nadrukkelijk wel aan de
de verbinding van dit ecosysteem met het geheel.                 orde óók te verbinden. Ondernemers uit dit gebied
                                                                 moeten en kunnen méér profiteren van de
Ontvlechten                                                      aanwezigheid van het topcluster. De valorisatie
Dit besef, dat het topcluster er is, maar dat de                 van WUR-innovaties moet met prioriteit terecht
regio een sterk fundament is voor dat topcluster                 komen bij het regionale bedrijfsleven, en de WUR
en eigenstandig de moeite waard is, brengt met                   en andere kennisinstellingen moeten veel
zich mee dat we anders (moeten) aankijken tegen                  intensiever betrokken zijn bij de innovatievragen
onze Strategische Agenda en de Triple Helix                      van het regionale bedrijfsleven. Daarnaast
samenwerking. Het topcluster heeft een eigen                     moeten bedrijven bijvoorbeeld makkelijker gebruik
ontwikkelagenda nodig. De Investeringsagenda                     kunnen maken van onderzoeksvoorzieningen van
FoodValley 2030 - een initiatief van provincie                   WUR, hbo- of mbo-instellingen en mee kunnen
Gelderland - biedt daarvoor perspectief. De Regio                liften met het internationale netwerk van
FoodValley kenmerkt zich door veel MKB. Soms                     topbedrijven. Dit alles gebeurt al, maar bedrijven
in de agrifoodsector, maar veelal ook niet. Andere               geven wel aan dat er onbenutte kansen liggen. De
sectoren dragen zeker ook bij aan de regionale                   meeste kennisinstellingen en bedrijven hebben
economie, zoals ICT, zorg, techniek en                           behoefte aan een goede regionale verbinding.
dienstverlening.                                                 Interesse bestaat in een goed functionerende
                                                                 arbeidsmarkt, goede bereikbaarheid en een
                                                                 optimaal woon- en leefklimaat.




                                   Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Verbinding ontstaat het makkelijkst via de lijn van            1.6 Samenhang in werkwijze
de inhoud; zie daarvoor de volgende alinea. Het is             Ook zullen we als regio meer dan nu het geval is,
echter ook van belang dat leidende organisaties                met thema’s te maken krijgen die zich niet houden
gezamenlijk leiding nemen om doelen te                         aan de bestaande portefeuilleverdelingen. Een
realiseren. Met betrekking tot de gemeentelijke                voorbeeld hiervan is een onderwerp als circulaire
inzet voeren de gemeentesecretarissen en de                    economie. Dit speelt (of zou dat moeten) binnen
regiodirectie tezamen regie over de benodigde                  alle portefeuilles (wonen, economie, food,
inzet. Een doorontwikkeling van de manier van                  ruimtelijke ontwikkeling, etc.) maar vraagt een
werken wordt in 2018 gerealiseerd. Kern van wat                samenhangende aanpak die door alle triple
nagestreefd wordt, is dat in ieder geval integraal             helixpartijen wordt ondersteund. Hetzelfde geldt
gestuurd kan worden op resultaten, met duidelijk               voor andere maatschappelijke uitdagingen als
benoemde rollen en eigenaarschap. Dezelfde                     duurzame energie en klimaat. De uitdaging voor
doorontwikkeling wordt toegepast in de Triple                  de regio is daarbij: hoe benutten we deze thema’s
Helix. Een aantal directeuren van onder nadere                 zo dat ook ons bedrijfsleven daar sterker,
Stichting Food Valley NL, WUR, provincie(s) en                 innovatiever, concurrerender en duurzaam van
Regio FoodValley gaan een directietafel vormen                 wordt?
met hetzelfde doel: integrale sturing op inzet en
resultaat.                                                     Omdat de huidige besluitvormingsstructuur van de
                                                               regio is opgebouwd langs de lijnen van de
1.5 Meer relevantie voor ondernemers                           portefeuilleverdeling brengen doorsnijdende
In 2018 loopt de Strategische Agenda af. Veel                  thema’s nieuwe samenwerkingsvraagstukken met
ondernemers (maar ook regionale bestuurders en                 zich mee. Zowel in de samenwerking tussen de
raadsleden) hebben aangegeven te zoeken naar                   regiogemeenten als in de samenwerking met
meer relevantie van de regionale samenwerking                  bedrijfsleven en onderwijs- en kennisinstellingen.
voor henzelf. De Strategische Agenda ‘Van                      Hoe deze werkwijze zijn beslag moet krijgen, is
Denken Naar Doen’ heeft zeker bijgedragen aan                  nog niet uitgekristalliseerd.
een beter vestigingsklimaat, maar heeft                        Gemeentesecretarissen en regiodirectie werken
onvoldoende bijgedragen aan een scherper profiel               deze volgende stap in regionale samenwerking de
van wat Regio FoodValley is en voor                            komende periode verder uit.
ondernemers betekent. Bovendien bestaat een
breder gedragen gevoel dat FoodValley
ambitieuzer mag zijn. Vanuit bovengenoemde
analyse willen wij sterker inzetten op meer
relevantie voor ondernemers: meer ondernemers
moeten kunnen aangeven waarom ondernemer
zijn in FoodValley ook voor hen van belang is.




                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2. Financiële cyclus & proces

2.1 Vernieuwing financiële cyclus                                gezamenlijk aan programma’s te werken. De
Politiek-bestuurlijk bestaat de wens om één keer                 werkprogramma’s zijn uitgewerkt in hoofdstuk 4
per jaar te spreken over de financiën voor                       van deze kadernota. De financiering van onze
regionale samenwerking. En wel in de (meerjaren)                 programma’s loopt echter niet via de
kadernota, die elk jaar in december door het                     regiobegroting (en dus via de inwonerbijdragen),
regiobestuur via de colleges wordt aangeboden                    maar via de gemeentelijke begrotingen. Zoals
aan de gemeenteraden. Vanzelfsprekend geeft de                   aangegeven is in 2017 besloten de
kadernota input voor de meerjarenbegroting. De                   programmafinanciering voortaan te betrekken bij
Kadernota 2019 - 2022 is de eerste die conform                   de behandeling van de kadernota. Daarom
deze wens is opgesteld.                                          brengen wij in deze kadernota in beeld welke
                                                                 middelen gemoeid zijn met de uitvoering van de
Deze werkwijze maakt het mogelijk voor colleges                  programma’s, ondanks dat de genoemde
en gemeenteraden - net als bij de gemeentelijke                  middelen geen onderdeel uitmaken van de
begrotingscyclus - om integrale afwegingen te                    begroting van Regio FoodValley. Het is
maken, en daarmee te prioriteren. Het huidige                    vervolgens aan de gemeenteraden om aan te
tussentijds collecteren is daarmee in principe                   geven of ze zich al dan niet herkennen in de na te
voorbij. Dat is een voordeel. Daarnaast hebben                   streven doelen.
we besloten onze manier van werken te
veranderen. Programmamanagement kan deze                         Met het vaststellen van de Kadernota 2019 - 2022
transitie van de financiële jaarcyclus namelijk                  committeren gemeenten zich aan de uitvoering
ondersteunen. Programma’s maken het mogelijk                     van het werkprogramma in hoofdstuk 4, en
om meerjarig vooruit te kijken en te begroten.                   daarmee aan het beschikbaar stellen binnen de
                                                                 eigen kader- of perspectiefnota’s en begrotingen
Een mogelijk nadeel van de vernieuwde financiële                 van de benodigde middelen.
cyclus is inflexibiliteit. Tussentijdse voorstellen
met financiële impact, zoals bijvoorbeeld het                    De regiobegroting zelf wordt mogelijk gemaakt
Manifest van Salentein of voorstellen van triple                 door een bijdrage per inwoner, en komt ten goede
helixpartners, moeten conform deze werkwijze in                  aan enerzijds de intergemeentelijke
principe wachten tot de nieuwe Kadernota. Om                     samenwerking en anderzijds de samenwerking
dat te ondervangen wordt geadviseerd om met                      binnen de triple helix. In lijn met de begroting
ingang van 2019 binnen de begrotingen van de                     2018 is in deze kadernota uitgesplitst welk deel
acht regiogemeenten middelen beschikbaar te                      van de bijdrage per inwoner ten goede komt aan
hebben voor tussentijdse voorstellen die kunnen                  de intergemeentelijke samenwerking, en welk
rekenen op bestuurlijk en/of politiek draagvlak.                 deel aan de triple helix.
Omdat in het algemeen verondersteld mag
worden dat werken met een kadernota het steeds                   Voor de intergemeentelijke samenwerking komt
makkelijker maakt om een scherp beeld te                         de inwonersbijdrage vooral ten goede aan:
hebben van wat nodig is, kan dit bedrag qua
                                                                  Het Bureau Regio FoodValley
omvang steeds kleiner worden.                                     Lobby & public affairs
Regiobestuur en gemeenteraden hechten aan                         Het organiseren van bijeenkomsten
                                                                  Diverse communicatie uitingen
transparantie in onze financiën - wie niet eigenlijk.
                                                                  Mobiliteitsfonds (jaarlijkse storting ten behoeve
Naast de jaarrekening wordt voortaan ook een
halfjaarrapportage gemaakt. Deze                                   van een aantal regionaal overeengekomen
halfjaarrapportage, die ook een forecast voor de                   projecten)
rest van het jaar zal bevatten, wordt voortaan elke               Valleihopper (open einde regeling)
eerste vergadering na het zomerreces aan het
                                                                 Voor de triple helix geldt eigenlijk een
regiobestuur aangeboden.
                                                                 vergelijkbare systematiek. Binnen de
                                                                 regiobegroting is een vast bedrag opgenomen
                                                                 voor met name personeelskosten om te werken
2.2 Kadernota: drie in één                                       aan de uitvoering van de Strategische Agenda.
Regionale samenwerking - zowel                                   Ook wordt uit de regiobegroting een bijdrage
intergemeentelijk als triple helix - doe je alleen als           geleverd aan de gezamenlijke marketing en
die maat en schaal bijdraagt om maatschappelijke                 communicatie van (het merk) FoodValley. De
opgaven op te lossen. Het behalen van resultaten                 uitvoering van programma’s komen echter apart
- de inhoud - staat daarmee voorop. Onze                         voor rekening van de triple helixpartners (de
resultaten behalen we als Regio FoodValley door



                                   Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>bijdrage die gemeenten leveren, is al                           advies aangeboden aan financials en de
geïncorporeerd in deze kadernota).                              intermediairs.

Vernieuwing Strategische Agenda                                 Regiobestuur
Aangezien de Strategische Agenda in 2018 wordt                  De Kadernota 2019 - 2022 wordt ter vaststelling
vernieuwd, kan nu nog niet vooruitgelopen                       aangeboden aan het regiobestuur voor de
worden daarop - ook niet in financiële zin. Ook zal             vergadering van 15 december 2017.
de in 2018/2019 op te stellen Investeringsagenda
FoodValley 2030 mogelijk om inzet van                           Regiocommissie
(gemeenten binnen) Regio FoodValley vragen;                     De regiocommissie heeft besloten om de
ook deze is thans nog onbekend. In het overzicht                financiële cyclus te evalueren en aanbevelingen
in hoofdstuk 6 is de vernieuwing van de                         te formuleren voor verbetering ervan. De
Strategische Agenda dan ook niet opgenomen. Bij                 commissie toonde zich tevreden over de
de vernieuwing van onze Strategische Agenda                     afgelopen begrotingsbehandeling, maar bekijkt
worden gemeenteraden vanzelfsprekend                            graag hoe dit beter kan. De regiocommissie heeft
betrokken.                                                      enthousiast gereageerd op de plannen van de
                                                                directie. Met name de manier van werken, zoals
Met het vaststellen van de Kadernota 2019 - 2022                verwoord in paragraaf 2.1 kan op instemming
verbinden gemeenten zich aan de ambitie (meer                   rekenen. Voorgesteld wordt om een extra
slagkracht, samenhang en samenwerking en                        raadsinformatiebijeenkomst te organiseren in
meer betekenis voor ondernemers) en spreken zij                 januari. In een politieke bijeenkomst voor
de bereidheid uit om de middelen die nodig zijn                 gemeenteraden worden de raden vroegtijdig én
om deze ambitie te realiseren in hun eigen                      gezamenlijk in positie gebracht om kaders aan het
begrotingscyclus mee te nemen en vervolgens                     regiobestuur mee te geven over doelen en inzet.
beschikbaar te stellen aan Regio FoodValley. Met                NB. de reguliere behandelingen in alle
deze inwonersbijdrage wordt de inzet gefinancierd               afzonderlijke gemeenteraden blijven
die ten goede komt aan de intergemeentelijke                    vanzelfsprekend van kracht.
samenwerking en de triple helix.
                                                                Gemeenteraden
De herijking van de Strategische Agenda van                     De Kadernota 2019 - 2022 raakt aan het
onze triple helix wordt in de eerste helft van 2018             budgetrecht van gemeenteraden. Raden worden
ter hand genomen en is om die reden financieel                  gevraagd om wensen en bedenkingen te uiten.
niet meegenomen in de Kadernota 2019 - 2022.                    De Kadernota 2019 - 2022 wordt uiteindelijk
                                                                uitgewerkt in de begroting 2019 die uiterlijk 1 april
Inzetten op bijdragen van derden                                2018 aan de raden wordt verstrekt.
Voortdurend zetten wij in om andere partijen te
vinden om samen mee op te trekken in het                        Gemeentesecretarissen
behalen van resultaten. Ook in 2019 zoeken wij                  De Kadernota 2019 - 2022 wordt geagendeerd
partnerships bij bijvoorbeeld de provincies                     voor het overleg van gemeentesecretarissen met
Gelderland en Utrecht. Kansen laten wij niet                    de regiodirectie, vooral vanwege de effecten op
liggen, maar pakken wij aan.                                    de intergemeentelijke samenwerking en de
                                                                doorontwikkeling van de manier van werken.

2.3 Proces vaststelling Kadernota                               Griffiers
                                                                 De Kadernota 2019 - 2022 wordt geagendeerd
Portefeuillehoudersoverleggen                                   voor het overleg met de griffiers en de
In de beide portefeuillehoudersoverleggen van                   regiodirectie, vooral vanwege effecten op de
december 2017 is de Kadernota 2019 - 2022                       intergemeentelijke samenwerking en de
besproken en door de ambtelijke overleggen                      versterking van de positie van de gemeenteraden.
uiteraard voorbereid. Het concept-Jaarplan is voor




                                  Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                            11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3. Financiële kaders 2019 - 2022

3.1 Kaders Regiobegroting                                      FoodValley kunnen bovendien van belang zijn bij
                                                               het vergroten van kansen voor ondernemers uit
                                                               de regio.
3.1.1 Bureau Regio FoodValley
In deze kadernota is ervoor gekozen om de                      Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor
personele kosten apart inzichtelijk te maken voor              doen in 2019?
de subonderdelen intergemeentelijke                            Regio FoodValley en de organisaties en
samenwerking en triple helix.                                  instellingen uit de regio moet worden gezien als
                                                               relevante gesprekspartners bij nationale en
Vanuit het regiokantoor wordt de (WGR)                         internationale beleidsontwikkeling op het gebied
samenwerking tussen gemeenten op het gebied                    van agrifood (positionering).
van economie, werkgelegenheid, voedsel,
ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit                  De regio en haar partners zijn succesvol in het
gestimuleerd en gefaciliteerd. In 2018 hebben we               opzetten van relevante partnerships
een omslag gemaakt naar een meer                               (netwerkbeheer) en het aanboren van (Europese)
programmatische aansturing, waarmee we                         fondsen ter ondersteuning van het realiseren van
slagvaardiger zijn geworden. Regiodirectie en                  de eigen ambities (fondsenwerving).
gemeentesecretarissen nemen samen de leiding
om deze omslag in denken en werken te                          Hiertoe wordt het werkplan Brussel van de regio
bevorderen.                                                    doorontwikkeld tot een geïntegreerde public
                                                               affairs plan. Samen met relevante stakeholders
De bestuurlijke, secretariële en financiële                    wordt er gebouwd aan een stevige, slagvaardige
ondersteuning van de bestuurlijke gremia in de                 public affairs organisatie welke een centrale rol
WGR-samenwerking, zoals regiobestuur,                          speelt in het coördineren van lobbyactiviteiten op
portefeuillehoudersoverleggen en regiocommissie                basis van een gezamenlijk opgestelde
wordt ondersteund door Bureau Regio                            lobbyagenda. Deze agenda richt zich op alle
FoodValley, evenals het onderhouden van het                    niveaus: Brussel, Den Haag en de provincies. Er
voor de regionale ambities noodzakelijke interne               wordt samengewerkt met een lobbydossier dat
en externe netwerk. Met als doel: de uitvoering                steeds actueel gehouden wordt.
van de werkprogramma’s, de Regio FoodValley
profileren en het versterken van regionale                     Om regionale ondernemers te ondersteunen bij
samenwerking. In 2017 bleek dat een aantal                     het benutten van internationale kansen wordt, in
normale begrotingsposten niet of onvoldoende                   nauwe samenspraak met organisaties die al actief
begroot waren. Dat herstellen wij in deze                      zijn op dit gebied, de rol die de regio hierin kan
kadernota, door slim te herschuiven.                           spelen verder uitgewerkt. Relevante internationale
                                                               focusgebieden worden in kaart gebracht en
                                                               gerichte acties worden geformuleerd.
3.1.2 Versterken lobbykracht: Public Affairs
(nationaal en internationaal)                                  Lobby en public affairs zijn instrumenten om je
Regio FoodValley werkt met haar triple helix                   doelen te bereiken. De lobby in Brussel is
partners aan het leggen en versterken van                      behoorlijk succesvol opgepakt en levert steeds
banden met andere foodregio's, nationaal en                    meer concrete resultaten op. In Den Haag, maar
internationaal. Deze partnerships zijn gericht op              ook in Duitsland is de Regio FoodValley niet
het bevorderen van innovatie, business en                      structureel actief, terwijl daar, met bijvoorbeeld het
lobbykracht. In 2018 evalueren wij onze inzet in               oog op het regeerakkoord wel alle reden voor is.
Brussel en maken we een plan van aanpak voor                   We zien hierin wel kansen - en bedreigingen als
‘Haagse’ lobby. De uitkomsten betrekken wij bij                we het niet oppakken. In 2018 hebben we een
onze inzet in 2019.                                            aanvang gemaakt met een meer gestructureerde
                                                               aanpak van lobby en public affairs en werken we
Gezamenlijk met onze partners (provincies, WUR,
                                                               inmiddels met een concrete en lobbyagenda.
Food Valley NL e.a.) kan nationaal worden
aangehaakt bij de mogelijkheden voor agrifood in
                                                               Om vanaf 2019 public affairs ook richting Den
het nieuwe regeerakkoord, terwijl internationaal
                                                               Haag gestructureerd op te kunnen pakken, en
stelling kan worden genomen bij o.a. de
                                                               vooruitlopend aan het hiervoor genoemde plan
doorontwikkeling van het Gemeenschappelijk
                                                               van aanpak wordt in deze kadernota een
Landbouwbeleid, de Food2030-agenda en het
                                                               aanvullend en structureel bedrag van € 50.000
volgende Europese kaderprogramma voor
                                                               opgevoerd. Daarmee financieren we overigens
onderzoek. Internationale relaties van Regio



                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>geen extern bureau; we willen bij voorkeur gebruik              aanbieden. Ook zal in 2018 tijd geïnvesteerd
maken van bestaande functionarissen uit ons                     worden in de doorontwikkeling van de
eigen netwerk.                                                  Valleihopper. Mogelijk zullen hiervoor in 2018
                                                                diverse pilots worden opgestart
Wat hebben we daarvoor nodig?
 Capaciteit voor public affairs met inbreng van                Wat hebben we daarvoor nodig?
  diverse stakeholders                                          In 2019 moet de keus worden gemaakt of de
 Een breed gedragen, dynamische                                huidige contracten (die lopen tot 1 januari 2020)
  lobbyagenda                                                   worden verlengd, dan wel of er opnieuw
 Een heldere visie op internationalisering                     aanbesteed moet gaan worden. Bij een nieuwe
 Middelen om dit op te kunnen zetten                           aanbesteding zal extra capaciteit en middelen
                                                                nodig zijn. Vooralsnog worden de uitgaven per
3.1.3 Mobiliteitsfonds                                          jaar begroot op circa € 7.000.000,-. Deze worden
Het Mobiliteitsfonds Regio FoodValley bestaat                   als aparte subbegroting in beeld gebracht, om het
sinds eind 2013. Het fonds wordt sinds 2014 elk                 reële beeld van de begroting van Regio
jaar gevoed met € 1 per inwoner. Dit bedrag wordt               FoodValley niet te vertroebelen.
jaarlijks geïndexeerd en afzonderlijk bij de
gemeente in rekening gebracht, waardoor                         3.2 Kaders Triple Helix
conform planning, voldoende middelen worden
                                                                Deze kadernota geeft aan dat de personele inzet
gespaard om de vijf afgesproken projecten te
                                                                wordt gesplitst in een deel ‘intergemeentelijke
kunnen co-financieren:
                                                                samenwerking’ en een deel ‘triple helix’. In de
   Knooppunt Hoevelaken;                                       praktijk is dat echter niet zwart-wit. Als voorbeeld:
   Knooppunt A1-A30;                                           het verschilt van week tot week welke inzet onze
   Brug bij Rhenen;                                            directeur levert ten behoeve van de triple helix.
   Frequentieverhoging Valleilijn;                             Desalniettemin is deze indeling wél gemaakt en
   Netwerkvisie.                                               valt op hoe groot de personele inzet is ten
                                                                behoeve van de triple helixsamenwerking.
3.1.4 Valleihopper                                              Helemaal passend bij de regionale ambitie!
Vanaf 1 januari 2017 is er in Regio FoodValley
een nieuw regionaal vervoersysteem operationeel                 Een aantal huidige projecten/programma’s,
onder de naam Valleihopper. De planning wordt                   bijvoorbeeld circulaire economie en de
gedaan onder aansturing van een regiecentrale.                  voedselvisie hebben steeds meer het karakter van
De vervoerders hebben hierdoor zelf geen invloed                triple helixsamenwerking. Dat kan vaak ook niet
op de planning en de vergoeding richting de                     anders; in de doelen die nagestreefd worden,
vervoerders is gebaseerd op uur- en                             moet wel samengewerkt worden. Ook hierbij geldt
kilometertarieven. De gekozen aansturing van het                dat de onderverdeling tussen enerzijds de
vervoerssysteem geeft alle vrijheden voor het al of             gemeentelijke inzet en anderzijds de triple helix
niet gelijktijdig laten combineren van doelgroepen              samenwerking diffuus is - en waarschijnlijk altijd in
in voertuigen.                                                  enige mate diffuus zal blijven.

Vanaf het schooljaar 2017-2018 is het                           3.2.1 Nieuwe Strategische Agenda
leerlingenvervoer van de gemeenten Ede,                         Van de huidige agenda wordt - terecht - gezegd
Barneveld, Scherpenzeel, Renswoude en Nijkerk                   dat deze erg randvoorwaardelijk van karakter is.
ingestroomd binnen Valleihopper. Wageningen                     De nieuwe Strategische Agenda, die wij in nauwe
heeft haar leerlingenvervoer samen met een deel                 samenwerking met ondernemers en
van het vervoer naar dagbesteding al in                         kennisinstellingen, maar ook met veel inbreng
Valleihopper georganiseerd vanaf de start op 1                  vanuit gemeenten en de raden in de eerste helft
januari 2017.                                                   van 2018 willen opstellen, zal aansprekende
                                                                inhoudelijke programma’s moeten bevatten.
De intentie is dat de regiogemeenten in de                      Positieve herkenning en aanhaking van
komende jaren ook hun andere doelgroepen-                       ondernemers en deskundigen zien wij nu al bij
vervoer onder gaan brengen bij de Valleihopper.                 een aantal inhoudelijke programma’s/projecten,
                                                                zoals circulaire economie. Tegelijk zullen we
In 2018 moet het leerlingenvervoer dat                          blijven investeren in de verbetering van
momenteel door de opstartproblemen op een                       randvoorwaarden voor regionale economische
andere manier is georganiseerd ondergebracht                    ontwikkeling. Vanzelfsprekend zal de vernieuwde
worden bij de gecontracteerde regiecentrale.                    regionale agenda verbonden moeten worden met
Daarnaast moet in 2018 het contractmanagement                   de Investeringsagenda FoodValley 2030. De
beter ingeregeld worden en moet de Valleihopper                 nieuwe strategische agenda zal niet alleen de
betrouwbaar en kwalitatief goed vervoer                         gezamenlijke economische ambities moeten
                                                                verwoorden, maar ook duidelijke doelstellingen



                                  Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                            13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>moeten bevatten. Uiteindelijk gaat het om welke                 de regio te professionaliseren lukt het niet alleen
concrete resultaten we met elkaar willen bereiken               om inwoners en ondernemers veel beter te
en welke maatschappelijke opgaven we willen                     informeren over Regio FoodValley en alle
oplossen. Hierdoor zal de regio een veel actievere              projecten, maar ook om een veel sterker en
rol kunnen pakken in het realiseren van de                      aantrekkelijker imago op te bouwen. Dit moet
gezamenlijke ambities.                                          leiden tot een flinke versterking van de
                                                                acquisitiekracht van de regio. FoodValley wordt
In toenemende mate zullen we als regio thema’s                  nationaal en internationaal gezien als een sterk
in triple helixverband oppakken. Om als triple helix            merk, daar moet de regio volgens het
resultaten te boeken is wel een andere werkwijze                regiobestuur veel meer van kunnen profiteren. Het
nodig. Kern van wat we nastreven is                             communicatieplan is opgesteld als uitvloeisel van
programmatische aanpak, zodat integraal                         de Strategische Agenda en in opdracht van de
gestuurd kan worden op het bereiken van de                      Triple Helix FoodValley. Door samen te werken
gezamenlijke doelen. Uitgangspunt blijft dat de                 aan het merk FoodValley wordt uiting gegeven
financiële kaders door de raden worden gesteld.                 aan de kracht van onze triple helix samenwerking,
Deze programmatische werkwijze impliceert meer                  die sterker is dan ooit.
samenhang tussen nu vaak gescheiden publieke
en triple helixafstemming. Hoe we dit voor alle                 Recent is een financiële onderbouwing voor de
partijen doelmatig kunnen vormgeven werken we                   uitvoering van het communicatieplan uitgewerkt.
de komende periode verder uit. De regiodirectie                 Daaraan wordt - naast bijdragen van de andere
trekt hierin op in nauwe samenwerking met de                    partners, zoals de provincie - vanuit de
gemeentesecretarissen. Tezamen voeren ze – in                   regiobegroting bijgedragen. Onder andere voor dit
ieder geval voor de inzet vanuit gemeenten – de                 doel is een aantal jaar geleden de
opdrachtgeversrol uit.                                          inwonersbijdrage verhoogd. Samen met partners
                                                                wordt ingezet op campagnes, ondersteunen voor
3.2.2 Doorontwikkeling FoodValley                               beurzen, acties, media, materialen, teksten en
In het kader van de doorontwikkeling van de                     data voor potentiële investeerders. Daarnaast
economische samenwerking in onze regio,                         zullen succesvolle en gewaardeerde activiteiten
hebben wij met onze partners (o.a. Food Valley                  als de regiotoer en halfjaarlijkse
NL) een aantal hiaten ontdekt waarin/door onze                  raadinformatiebijeenkomsten in 2018 plaatsvinden
samenwerking minder oplevert dan gewenst.                       en uit de betreffende begrotingspost worden
Samen met hen willen we een aantal knelpunten                   gefinancierd.
heel pragmatisch gaan oplossen. Daarbij denken
wij aan:                                                        In 2019 is één gezamenlijk marketing- en
                                                                communicatieteam volledig operationeel. Onder
 gezamenlijke en/of afgestemde acquisitie                      één naam is het merk Food Valley internationaal,
 innovatievragen van MKB                                       nationaal en regionaal zichtbaar. Dit team heeft in
 organiseren van netwerkbijeenkomsten                          2018 alle marketing- en communicatieactiviteiten
  voor/met kennisinstellingen en ondernemers                    op basis van lopende en nieuwe projecten binnen
 marketing & communicatie                                      Regio FoodValley, Food Valley NL en Triple Helix
 afstemming over en organisatie van beurzen                    FoodValley geïnventariseerd. Vanaf 2019 wordt
 afstemming over en de ontvangst van                           de marketing en communicatie gezamenlijk
  delegaties                                                    gefaciliteerd en georganiseerd onder de naam
                                                                Food Valley. Er is geen sprake meer van
Deze activiteiten willen wij samen met partners                 versnippering door de verschillende afzenders
gaan oppakken, óók samen gefinancierd. In 2018                  en/of boodschappen. Food Valley is wereldwijd
gaan we hiervoor met partners een proces                        een sterk merk en staat bekend als een
doorlopen om te komen tot een meer doelgerichte                 dynamisch business & innovatie ecoysteem.
manier van werken (waarbij tevens duidelijk moet
zijn welke inzet van partijen wordt verwacht), die              Voor de regio is het uiteraard van belang om zelf
tevens aansluit bij het regionale bedrijfsleven.                nog een aantal communicatiemiddelen te hebben
Deze doorontwikkeling van onze manier van                       die uitgebreider ingaan (en zichtbaarheid creëren)
werken loopt samen op met de herijking van de                   op alle facetten van het vestiging- en leefklimaat
Strategische Agenda.                                            binnen de diverse gemeentes en de regio zelf.
                                                                Persberichten en andere communicatie over de
3.2.3 Communicatie & marketing                                  regionale programma’s blijft ook gewoon vanuit de
Door senior communicatieprofessionals van de                    regio verzorgd worden.
triple helixpartners is een communicatieplan voor
de FoodValley regio opgesteld dat naadloos
aansluit bij de ambities uit de Strategische
Agenda. Door de marketing en communicatie van



                                  Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor                 Daarvoor is het van belang dat er in 2019 nieuwe
doen in 2019?                                                  content gecreëerd wordt. Zowel beeld als video.
Food Valley is wereldwijd bekend als:                          Om de vernieuwingen en toekomstplannen binnen
                                                               de regio up to date te houden en zichtbaar te
 Dynamisch business en innovatie Ecosysteem;                  maken. Er verandert namelijk veel in de regio: de
 Veel gevraagd expert in het verbinden van                    definitieve plannen en sfeerimpressie van het
  innovatie en bedrijven;                                      WFC, R&D van Unilever, intercitystation
 Vliegwiel dat innovatie, kennis en acquisitie                Ede/Wageningen, de brug bij Rhenen zijn
  stimuleert en verbindt van agrifood en het                   voorbeelden die we nu al weten.
  juiste klimaat verder ontwikkelt.
                                                               Wat hebben we daarvoor nodig?
Daarnaast weten bedrijven, kennisinstellingen en                Optimalisatie communicatiemiddelen in het
overheid waar Food Valley voor staat. Zij dragen                 Nederlands/Engels en eventueel in andere
de juiste boodschap uit en adviseren relevante                   talen
doelgroepen deel te nemen om innovatiekracht                    Deelname aan toonaangevende beurzen en
van de bedrijven en kennisinstellingen te                        events
versterken. Marketing en communicatie faciliteert               Partnerships met toonaangevende en
hen in de middelenmix.                                           relevante media
                                                                Organisatie van eigen Food Valley en regio
Het marketing- en communicatieteam Food Valley                   events
zorgt voor optimale middelen die voor alle partijen             Fysieke Food Valley ontmoetings- en
toegankelijk en inzetbaar zijn en worden zowel in                werklocatie
het Nederlands als in het Engels geproduceerd. In               Aantrekken van ambassadeurs
2018 zijn de basismiddelen gerealiseerd (website,               Contentcreatie (beeld, video, tekst)
toolbox, video- beeldbank, social media kanalen
en een aantal events). In 2019 willen we Food
Valley ook fysiek zichtbaar maken door een
goede, veelzijdige en representatieve ruimte te
hebben die fungeert als werklocatie,
ontvangstruimte en etalage.

Voor de regio willen we bereiken dat alle
stakeholders goed geïnformeerd zijn wat er in de
regio speelt en zij Food Valley kunnen uitdragen
en betrekken in hun communicatie en -middelen.




                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                        15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4. Werkprogramma’s intergemeentelijke samenwerking

De acht gemeenten uit Regio FoodValley werken                   4.1.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we
samen in zeven programma’s. De financiering van                 daarvoor doen in 2019?
deze programma’s gebeurt voor rekening van de                   De Regio FoodValley is een aantrekkelijke locatie
gemeenten en niet via de regiobegroting (en zijn                voor food gerelateerde kennisintensieve bedrijven
daarom geen onderdeel van de inwonerbijdrage).                  en instellingen. De positie van de FoodValley (als
In deze kadernota wordt in meerjarig perspectief                spil in de innovatie en kennisoverdracht binnen de
een doorkijk gegeven in deze programma’s. Dat                   agrifoodsector) willen we verder ontwikkelen. De
moet ook; veel is van waarde. Tegelijkertijd zal de             regio wil voorzien in een compleet en
herijking van onze Strategische Agenda ook                      onderscheidend aanbod van werklocaties voor
invloed hebben op de intergemeentelijke                         alle bedrijfstypen in de agrifoodsector. Voor de
werkprogramma’s. Bij de herijking worden de                     ontwikkeling van werklocaties maken de
gemeenteraden, evenals onze andere partners                     regiogemeenten met elkaar en met de provincies
betrokken.                                                      Gelderland en Utrecht meerjarige afspraken in het
                                                                RPW (Regionaal Programma Werklocaties).
Bij de vaststelling van het Jaarplan 2018 is bij een            Hiervoor is een goed functionerend systeem van
aantal projecten aangegeven dat pas middelen                    monitoring opgezet waarin o.m. terreinuitgifte,
beschikbaar komt, nadat het Regiobestuur heeft                  ‘harde’ (vastgestelde) en ‘zachte’ (nog niet
ingestemd met een daarbij op te leveren plan van                vastgestelde) plannen, leegstand en revitalisatie
aanpak. Deze projecten/programma’s/inzet loopt                  wordt geregistreerd. De actualisatie van het
soms door in 2019 en verder. In het financiële                  bestaande afsprakenkader voor PDV-GDV
schema in hoofdstuk 5 is met een * aangegeven                   (Perifere en Grootschalige Detailhandel) in 2019
voor welke projecten dat geldt (en is dit niet                  zal tevens deel gaan uitmaken van het RPW.
aangegeven in dit hoofdstuk). Vanzelfsprekend
geldt dezelfde randvoorwaarde als in het Jaarplan               Tezamen met de provincie Gelderland vindt een
2018: pas nadat besloten is of een project van                  intergemeentelijke samenwerking plaats om,
start gaat, komen middelen beschikbaar. Om toch                 middels een gemeenschappelijke visie op
een totaal overzicht te construeren, zijn de                    gebiedsinrichting, kennis (innovatie, valorisatie)
bedragen zelf, al dan niet voorzien van een *,                  en mobiliteit gezamenlijk te ontwikkelen om de
verder wel meegenomen.                                          Kennisas Ede-Wageningen uit te laten groeien tot
                                                                hét kennishart van de Regio FoodValley én
                                                                Nederland. De Regio FoodValley kenniseconomie
                                                                beschikt met de Wageningen Campus over een
4.1 Programma Economie                                          echte kenniscampus van (inter)nationale
                                                                betekenis. Het World Food Center (WFC) moet,
                                                                als icoon en landmark, voor Regio FoodValley
4.1.1 Trends en ontwikkelingen                                  een centrum worden waarin de gehele
De groei van de Nederlandse economie zet stevig                 voedselketen - van natuurlijke grondstof tot de
door. Het CPB schat de economische groei dit                    productie en verwerking, van verkoop tot
jaar op 3,3 % en voor 2018 op 2,5 %. Daarna                     bereiding - centraal staat. Andere icoonprojecten
groeit de economie met naar schatting 1,8 % per                 in de regio zijn het Poultry Expertise Centre, de
jaar door. De groei van economie is ook in de                   ICT Campus en het Food Production Cluster.
Regio FoodValley zichtbaar: In alle                             Bovendien beschikt de regio met de
partnergemeenten zien we een stijgend aantal                    binnenhavens van Wageningen en Nijkerk als
bedrijfsoprichtingen alsmede een toename van de                 overslaghaven (o.a. agribulk) en de (nog te
werkgelegenheid bij de bestaande bedrijven.                     realiseren) Railterminal Barneveld over logistieke
Belangrijke groeisectoren zijn agrifood,                        knooppunten die voor de Regio Food Valley van
bouwnijverheid, logistiek en zakelijke                          grote economische en maatschappelijke waarde
dienstverlening. Ook aantal transacties en                      zijn en worden gezien als speerpunt voor
gronduitgifte (grondverkopen op                                 versterking van de regionale economie.
bedrijventerreinen) neemt toe. De leegstand van
bedrijfsvastgoed (kantoorruimte en                              De regio FoodValley wil uitgroeien tot dé
bedrijfspanden) neemt af maar aandacht voor                     Europese topregio voor gezonde en duurzame
structurele leegstand blijft geboden.                           voeding. Het aantrekken van nieuwe food-
                                                                gerelateerde bedrijven vormt een wezenlijk
                                                                onderdeel van deze ambitie. Om deze acquisitie
                                                                te optimaliseren vindt een gecoördineerde
                                                                (proactieve) acquisitie-aanpak plaats. Tevens is er



                                  Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>aandacht voor de toeleverende diensten en de                     Daarvoor gaan we uitvoering geven aan de
maakindustrie.                                                   regionale arbeidsmarktagenda en deze verder
                                                                 doorontwikkelen. De werkgeversdienstverlening
Circulaire economie is een belangrijk thema waar                 zal verder worden geperfectioneerd en het
met triple helixpartners wordt samengewerkt.                     servicepunt Leren & Werken zal verder worden
Onze regionale economie moet en kan veel meer                    doorontwikkeld. Voor specifieke doelgroepen,
circulair functioneren, en daarmee een grote                     zoals statushouders, GGZ, jongeren en 55+
bijdrage leveren in duurzaamheid én                              zullen we maatwerk leveren om hun afstand tot de
economische ontwikkeling. In 2019 intensiveren                   arbeidsmarkt te verkleinen en ze aan werk te
we de samenwerking rondom circulaire economie.                   helpen. Daarbij verbindt de regio zich aan de
                                                                 banenafspraak, onder andere door het project
4.1.3 Wat hebben we daarvoor nodig?                              sociaal ondernemen loont en het Regionaal
 Blijvend goede samenwerking tussen de                          Werkbedrijf.
   FoodValley-gemeenten;
 Voldoende capaciteit vanuit de gemeenten om                    4.2.3 Wat hebben we daarvoor nodig?
   de samenwerking en projecten kwalitatief in te                De samenwerking in de arbeidsmarktregio is een
   kunnen vullen;                                                netwerksamenwerking met verschillende partners
 De middelen voor diverse projecten,                            en partijen (triple helix, sociale partners). De
   waaronder Monitoringwerklocaties,                             centrumgemeente heeft een regiorol in de
   Leegstandsmonitor, Actualisering PDV-GDV                      samenwerking. Voor een groot deel van de
   en acquisitie uit te kunnen voeren;                           bovenvermelde doelen en acties zijn specifieke
 Basisfinanciering voor regionale inzet rond                    doeluitkeringen en/of subsidies aan de
   circulaire economie. Daarnaast                                centrumgemeente uitgekeerd (zoals RWB,
   projectfinanciering, waarbij deelnemende                      statushouders, ggz, jongeren, servicepunt Leren
   gemeenten op onderdelen kunnen intekenen.                     & Werken, etc.). Voor een goede regionale
   In de begroting voor 2019 zal dit als PM-post                 samenwerking is verder nodig:
   worden opgenomen.
                                                                    Commitment en capaciteitsinzet van partijen
                                                                    Voldoende financiële middelen
                                                                    Doorontwikkeling programmamanagement
4.2 Programma Werkgelegenheid                                       Triple helix partnerschap


4.2.1 Trends en ontwikkelingen
De belangrijkste trends op de arbeidsmarkt die                   4.3 Programma Voedsel
zich door zullen zetten in 2019 zijn flexibilisering/
rol van ZZP'ers, technologisering, inclusie en een
leven lang leren. Daarnaast blijven er                           4.3.1 Trends en ontwikkelingen
onevenwichtigheden op de arbeidsmarkt: vraag                     De wereldbevolking groeit in hoog tempo naar 9
en aanbod van vacatures en werkzoekenden                         miljard mensen in 2050. Om die groei bij te
sluiten niet optimaal op elkaar aan. Dit geldt voor              benen, moet tegen die tijd minstens 50 procent
zowel een deel van bijvoorbeeld recente                          meer voedsel worden geproduceerd dan nu. Voor
afstudeerders aan de Wageningen UR als voor                      in steden, waar in 2050 naar schatting 70 procent
een deel van de mensen met een (grote) afstand                   van de wereldbevolking woont, is een constante
tot de arbeidsmarkt.                                             aanvoer van gezond voedsel noodzakelijk.
                                                                 Maatschappelijk groeit er een sterk bewustzijn
4.2.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we                      over wat voedsel betekent. De uitdaging is om
daarvoor doen in 2019?                                           met een zo klein mogelijke ecologische voetafdruk
Door ketensamenwerking binnen en tussen de                       hieraan te kunnen bijdragen door het realiseren
sectoren zorgen we voor een optimaal                             van duurzame voedselsystemen.
functionerende arbeidsmarkt. Daarbij hanteren we
de volgende uitgangspunten/prioriteiten:                         Regio FoodValley heeft als ambitie voorop te
                                                                 willen lopen in het realiseren van duurzame
 Arbeidsmarktgericht opleiden: een goede                        voedselsystemen en draagt zo bij aan een
  aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt                   efficiënte, gezonde en toekomstgerichte
 Zo veel mogelijk mensen zo regulier mogelijk                   voedselvoorziening, voor eigen inwoners en
  aan de slag (inclusief ondernemen)                             wereldwijd.
 Alle jongeren een goede start op de
  arbeidsmarkt
 Verkleinen van discrepanties op de
  arbeidsmarkt (strategisch beleid)



                                   Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                           17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4.3.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we                    energiestrategieën (RES). De regionale
daarvoor doen in 2019?                                         energiestrategie bevat de opgave per regio en de
We willen als gemeenten ons steentje bijdragen                 doelen die gemeenten, provincies, netbeheerders
aan het realiseren van de ambities van de                      en andere regiopartners samen willen behalen op
regionale Voedselvisie van FoodValley. Daarvoor                de korte en de lange termijn. En monitort op de
is een regionaal programmamanager voedsel                      voortgang.
aangesteld.
                                                               Regio FoodValley kan de benodigde
 De programma manager voedsel verzorgt in                     coördinerende rol spelen als schakel tussen
  2019:                                                        gemeenten en rijk. En namens de regio
 De coördinatie en gedeeltelijke uitvoering van               verantwoording afleggen over haar doelstellingen
  de communicatie                                              voor Nationaal programma Energietransitie.
 Faciliteren van de governance van het                        Gemeenten blijven hierbij altijd verantwoordelijk
  programma                                                    voor de eigen lokale aanpak en uitvoering van de
                                                               maatregelen.
Begroten en opstellen van het werkplan voor 2019
en projectenplannen en het werven van                          4.4.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we
aanvullende financiering vanuit derden (mede                   daarvoor doen in 2019?
overheden, bedrijfsleven, onderwijs) voor                      Samen met de gemeenten en het regionaal
algemene financiering programma manager en                     netwerk hebben we bepaald welke doelen we op
communicatie en voor projecten.                                de korte termijn nastreven (5 jaar) en meer op
                                                               hoofdlijnen welke doelen we willen bereiken voor
In 2018 hebben we ingezet op korte                             de periode tot 2030 en voor de periode tot 2050.
voedselketens, eiwittransitie en verspilling. We               Met betrekking tot de nationale doelstellingen
hebben nader uitgewerkt wat hoe we met de                      formuleren we de randvoorwaarden van Regio
thema’s aan de slag gaan en een start gemaakt                  FoodValley om deze doelstellingen te kunnen
met de uitvoering. Daarnaast faciliteren we                    halen. Het proces dat we daarvoor in 2018 zijn
projecten van derden, die vanuit andere                        gestart, leidt tot een besluit waarbij we voor een
invalshoeken werken aan de ambities van de                     periode van 5 jaar een programmatische aanpak
voedselvisie. In 2019 zetten we die lijn voort.                mogelijk maken.
Bij dit programma wordt nadrukkelijk naar de                   In 2019 hebben alle gemeenten in de Regio
meerwaarde van regionale samenwerking                          FoodValley inzicht in de ruimtelijke kansen voor
gezocht. Gemeenten blijven hun eigen                           energie-initiatieven binnen de eigen gemeente.
programma’s en speerpunten hebben. Juist waar                  We maken afspraken hoe we de informatie per
kansen op regionale schaal wordt het regionaal                 gemeente gaan opnemen in de regionale
programma voedsel ingezet.                                     energiestrategie, stemmen af over opwek rond de
                                                               gemeentegrenzen en bepalen hoe dit vastgelegd
4.3.3 Wat hebben we daarvoor nodig?                            kan worden in de omgevingsvisie per gemeente.
 Middelen voor basisfinanciering (waarmee een
   regionale programmamanager voedsel wordt                    Een tekort aan adviseurs, installatiebedrijven of
   betaald) en voor projectfinanciering.                       aannemers van goede kwaliteit, zijn een risico
 Blijvend goede afstemming en integrale sturen                voor het gewenste tempo van de energietransitie.
   met andere projecten en programma’s                         Op basis van prognoses onderzoeken we samen
                                                               met de energiemarkt en de onderwijsinstellingen
                                                               welke stappen nodig zijn in de regio.

4.4 Programma Energie                                          We actualiseren de kennis over biomassa in onze
                                                               regio en zetten die in het perspectief van onze
                                                               ambities voor een circulaire economie en in het
4.4.1 Trends en ontwikkelingen                                 perspectief dat de rijksoverheid overweegt om
Het rijk is voornemens om samen met de andere                  grootschalige, centrale mestverwerking in de
overheden en de netbeheerders een Nationaal                    toekomst verplicht te stellen. We nemen een
Programma Energietransitie op te stellen. Het rijk             actieve en kritische rol in als de rijksoverheid
wil graag per regio een plan voor verduurzaming                hiermee aan de slag gaat. We zoeken naar
van de bebouwde omgeving om te komen tot een                   potentiële initiatiefnemers in onze regio en helpen
programmatische aanpak met een optimale mix                    hen mee om een geschikte locatie te vinden in de
van energiebesparing, duurzame warmte en                       regio.
duurzame opwekking.
                                                               Met betrekking tot de energie-aanpak van
VNG, IPO en UvW willen graag samenwerken                       bedrijven evalueren we de bestaande aanpakken
met het rijk op basis van regionale



                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>per gemeente met bijbehorende resultaten en                      Vanuit het werkprogramma RO worden de
wisselen de goede en slechte ervaringen uit.                     ontwikkelingen in de landbouw op de voet gevolgd
Kansrijke projecten en energie-initiatieven                      en waar nodig wordt het initiatief genomen door
faciliteren we financieel of door partijen aan elkaar            projecten te initiëren en inbreng te leveren in
te verbinden.                                                    landelijke en provinciale trajecten.

De samenwerking met betrekking tot het                           Daarnaast liggen er in Regio FoodValley ook
energieloket en de ondersteuning van de lokale                   kansen op het gebied van recreatie, versterken
wijkaanpakken wordt voorgezet. We verwachten                     van natuur en landschap en innovatie en
dat het aantal inwoners dat een beroep doet op                   duurzaamheid.
het energieloket steeds groter wordt. Het
energieloket moet daarom versterkt worden. De                    4.5.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we
informatievoorziening en ondersteuning van het                   daarvoor doen in 2019?
energieloket moet steeds meer aansluiting vinden                 De focusthema’s m.b.t. RO uit de gebiedsvisie
bij de lokale transitieprocessen van gemeenten                   Regio FoodValley zijn vertaald in een aantal
naar gasloze wijken.                                             concrete projecten. Afhankelijk van de
                                                                 ontwikkelingen die zich voordoen, worden nieuwe
4.4.3 Wat hebben we daarvoor nodig?                              projecten opgepakt. Met het oog op de
 Middelen voor een regionale energiestrategie,                  Omgevingswet die in 2021 in werking treedt, vindt
   netwerkbijeenkomsten en bijbehorende                          er regionale afstemming en kennisuitwisseling
   communicatie en verschillende                                 plaats tussen gemeenten en stakeholders.
   energieprojecten.                                             Regionale kansen in het kader van Omgevingswet
 Medewerking van gemeenten om een eigen                         worden benut. Hierbij kijken we in 2018 en 2019
   proces te doorlopen om ruimtelijke kansen                     ook of de Gebiedsvisie Regio FoodValley herijking
   inzichtelijk te maken.                                        behoeft. In combinatie met de herijking van de
 Goede, blijvende samenwerking met het                          Strategische Agenda kan dit leiden tot een
   bedrijfsleven en hun vertegenwoordigers in de                 herijking van het RO-programma.
   regio.
                                                                 In 2019 werken we samen met onze partners
                                                                 verder aan een aantal grote projecten, te weten
                                                                 de aanpak luchtkwaliteit (Uitwerking Manifest
4.5 Programma Ruimtelijke                                        Gezonde Leefomgeving en Veehouderij), het
                                                                 manifest van Salentein (o.a. kwaliteitsteam
Ontwikkeling                                                     agrarische ondernemers) en de opgave met
                                                                 betrekking tot de Vrijkomende Agrarische
4.5.1 Trends en ontwikkelingen                                   bedrijfsbebouwing (uitvoering VAB-programma
Binnen het werkprogramma RO richten wij ons op                   2017-2019). Indien zich regionale kansen
een aantal focusthema’s uit de Gebiedsvisie                      voordoen pakken we op basis van actuele
Regio FoodValley (2013) te weten: vernieuwing                    ontwikkelingen RO-thema’s op het gebied van de
van de landbouw, een aantrekkelijke                              Omgevingswet, versterken natuur en landschap,
leefomgeving, duurzaamheid en recreatie. De                      FoodValley als recreatie aantrekkelijke regio.
focus ligt hierbij op het buitengebied.
                                                                 4.5.3 Wat hebben we daarvoor nodig?
De landbouw is een belangrijke speler in het                      Goede ambtelijke en bestuurlijke
buitengebied van Regio FoodValley. Er spelen                        samenwerking
diverse trends en ontwikkelingen zowel binnen de                  Gemeentelijke bijdragen
landbouw, als op maatschappelijk en economisch                    Inzet ambtelijke capaciteit van de acht
vlak. In de agrarische sector is er sprake van een                  gemeenten
voortgaande beweging naar schaalvergroting                        Provinciale subsidies (Utrecht en Gelderland)
terwijl maatschappelijk de aandacht voor                          Samenwerking met verschillende stakeholders
gezondheid, gezond voedsel (korte ketens),                          (o.a. Rijk, LTO, PEC, O-gen, WUR, Regio
energietransitie, een groene leefomgeving, bodem                    Amersfoort, Rabobank)
en biodiversiteit (natuurinclusieve landbouw)
toeneemt. Het wordt steeds lastiger de
economische basis, die voor een vitaal platteland
van groot belang is, overeind te houden. Hierbij
komt dat de schaalvergroting in de landbouw
ertoe leidt dat veel ondernemers de komende
decennia zullen stoppen. Dit vraagt om een
passend antwoord vanuit Regio FoodValley.




                                   Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>4.6 Programma Wonen                                             Constructieve samenwerking met de
                                                                 stakeholders: provincies Utrecht en Gelderland
                                                                 en Stichting Vastgoedmonitor en
4.6.1 Trends en ontwikkelingen                                   woningcorporaties
Wij verwachten in 2019 een doorzettende
economische groei en daarom verdere stijging                   4.7 Programma Mobiliteit
van koopprijzen en een relatief hoog
transactieniveau. Tegelijk is de verwachting dat
de 'inhaalslag' op de koopwoningmarkt achter rug               4.7.1 Trends en ontwikkelingen
is, en de stijgingen zullen afvlakken. Autonome                Het verkeer loopt de komende jaren (horizon
ontwikkelingen als bevolkingsgroei en vergrijzing              2040) rond de grote steden vast, is gebleken uit
zullen doorzetten. Dat betekent ook een blijvende              de recente nationale markt en capaciteitsanalyse
en wellicht toenemende vraag naar betaalbare                   (NMCA). In de FoodValley is de bereikbaarheid
huur- en koopwoningen, juist in de middenhuur en               tot nu goed voor de verschillende vervoersmodi,
sociale huur. Het energiezuinig en                             zoals ook bleek uit Netwerkvisie, die in 2014 is
levensloopbestendig maken van de bestaande                     opgesteld. Er liggen wel op verschillende
voorraad blijven onverminderd een grote opgave.                terreinen verbeteropgaven voor fiets, OV en auto,
                                                               ook in combinatie met elkaar. We zullen gezien de
4.6.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we                    ruimtelijke en economische ontwikkelingen van
daarvoor doen in 2019?                                         FoodValley en de klimaatafspraken in Parijs ons
Strategische doel is: het vergroten van de                     vervoersnet verder moeten ontwikkelen,
aantrekkelijkheid, wervingskracht en                           verduurzamen en verbeteren. Dit kan door werk te
betaalbaarheid van het wonen in de regio Food                  blijven maken van hoogwaardige verbindingen op
Valley. Wat ons daarbij voor ogen staat en hoe we              regionaal, nationaal en ook internationaal niveau.
in de regio daarvoor willen samenwerken, willen                De mobiliteitswereld is voortdurend in beweging.
we in 2019 opschrijven in een visie op de kwaliteit            Ook de FoodValley wil op vlak van mobiliteit
van het wonen in Food Valley. De visie zal                     blijven vernieuwen en koploper worden, zoals
opgebouwd zijn uit zes kwaliteitsthema's (die in               eerder al gebeurde met snelfietsroutes en de WE-
november 2017 in het regiobestuur zijn                         pod.
vastgesteld). In 2018 en 2019 zullen de thema's
'bottom-up' worden uitgewerkt. Voor 2019 zijn dat              Hoogwaardige en duurzame bereikbaarheid van
in ieder geval de thema's bestaande                            FoodValley staat centraal met zo weinig mogelijk
woningvoorraad/wonen en zorg, duurzaamheid en                  belasting van de leefomgeving.
binnenstedelijke herontwikkeling (de andere drie
thema's zullen zoveel mogelijk in 2018 worden                  4.7.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we
                                                               daarvoor doen in 2019?
uitgewerkt).
                                                               We willen een vernieuwde netwerkvisie met
De acht regiogemeenten hebben elk een thema                    daarbij een overzicht van gerealiseerde en nog
geadopteerd om uit te werken. Dit doen de                      lopende projecten van regionaal belang. Aan de
gemeenten niet alleen, maar samen met                          hand van de vernieuwde netwerkvisie wordt een
provincies, woningcorporaties en marktpartijen.                programma mobiliteit opgesteld, met daarin de
Wij maken daarbij gebruik van een                              speerpunten voor de komende jaren.
procesregisseur die de verbinding tussen de
kwaliteitsthema bewaakt en zorgt voor tijdige                  Hiervoor moet onze Netwerkvisie worden
                                                               geëvalueerd en vernieuwd. Aan de hand van de
productie.
                                                               nieuwe netwerkvisie en ontwikkelingen stellen we
In 2019 zullen wij daarnaast de regionale                      een programma mobiliteit op, met daarin
samenwerking continueren als het gaat om de                    speerpuntprojecten voor de komende jaren. Het
huisvesting van statushouders (zoals                           wordt voorbereid in de AO’s met ondersteuning
Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen),                     door een adviesbureau en besluitvorming in het
promotie van het wonen in de regio en de                       PHO.
Stichting Vastgoedmonitor (Plan- en
                                                               4.7.3 Wat hebben we daarvoor nodig?
Vastgoedmonitor).
                                                                Betrokkenheid en ureninzet van de
4.6.3 Wat hebben we daarvoor nodig?                               regiogemeenten
 Afspraken met de acht regiogemeenten over                     Middelen voor het evalueren en vernieuwen
   ambtelijke inzet van beleidsadviseurs en                       van de regionale netwerkvisie
   andere medewerkers




                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                         20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>5. Financiële kaders 2019 - 2022

5.1 Inwonerbijdrage stijgt niet; wel                            In 2017 zijn zes van acht gemeenten ertoe
                                                                 overgegaan om ook het leerlingenvervoer
vindt prijsindexering plaats                                     onder te brengen bij Valleihopper. Daarmee
Voor Regio FoodValley is de CAO voor                             stijgt de begroting enorm. Inkomsten en
gemeenteambtenaren van toepassing. En omdat                      uitgaven zijn echter gelijk. In 2017 is tevens
het grootste deel van het regiobudget aan                        een budgetneutrale begrotingswijziging
salarissen wordt besteed, zijn de cao-                           vastgesteld ten aanzien van Valleihopper. Dit
onderhandelingen belangrijke ontwikkelingen om                   werkt structureel door.
te volgen. In 2017 zijn ambtenarensalarissen                    De post onvoorzien is ten opzichte van de
ongeveer 1,5 procent gestegen en in 2018 1,75                    begroting onvoldoende hoog ingeschat en
procent. Vanwege de economische ontwikkeling                     wordt met € 10.000 opgehoogd naar € 20.000.
wordt verwacht dat de cao in 2019 met een groter                Regio FoodValley volgt de rechtspositionele
percentage zal stijgen. Om die reden zal in de                   afspraken die gelden voor gemeente Ede. In
begroting gerekend worden met een verwachte                      2017 bleek echter dat diverse (en ook
stijging van de salarislasten van twee procent.                  gebruikelijke) personele uitgaven, zoals
Ook de overige posten in de begroting zullen                     opleiding, jubilea, etc. volstrekt en structureel
conform de CPB prijsindex worden begroot. De                     onvoldoende begroot werden. De post ‘overige
prijsindexering is nog niet bekend. In de begroting              personele lasten’ wordt daarom structureel
rekenen we daarom met een verwachte                              opgehoogd naar € 30.000.
prijsindexering van twee procent. Behalve deze
inflatiecorrectie stellen wij voor 2019 geen
verhoging van de inwonersbijdrage voor. Eerst
vernieuwen wij, in samenspraak met de                          5.3 Nieuw beleid
gemeenteraden en onze partners, onze                            In deze kadernota is een structurele verhoging
Strategische Agenda; pas daarna komt aan de                      van opgenomen van € 50.000 om public affairs
orde of bij een gewijzigd ambitieniveau een                      richting Den Haag structureel te kunnen
gewijzigde begroting nodig is. Dat is de juiste                  oppakken. Daarmee wordt alvast
volgorde.                                                        geanticipeerd op het in 2018 daartoe op te
                                                                 stellen plan van aanpak.
Bij het berekenen van de inwoneromslag worden                   Binnen de regiobegroting is nooit rekening
de cijfers van het CBS gebruikt. Het CBS                         gehouden met afschrijvingskosten voor
publiceert maandelijks de nieuwe                                 meubilair en inrichting van het Bureau Regio
inwoneraantallen. Voor de begroting 2019                         FoodValley. Voorgesteld wordt om € 10.000
hanteren we de CBS-opgave van het aantal                         per jaar (o.b.v. € 85.000, 10 jaar * 3 procent)
inwoners per gemeente op 1 januari 2018.                         op te nemen onder de post ‘kantoorkosten’.
                                                                Niet ondenkbaar is dat de herijking van de
                                                                 Strategische Agenda FoodValley (zie
5.2 Meerjarenraming 2019-2022                                    hoofdstuk 3), gepaard gaat met een verhoging
                                                                 van het ambitieniveau - zie in dat kader ook de
In de bijgaande tabel is de opbouw van de
                                                                 inzet van provincie Gelderland voor een
meerjarenraming 2019 - 2022 weergegeven.
                                                                 Investeringsagenda FoodValley 2030 - en
Uitgangspunt voor de Kadernota 2019-2022 is de
                                                                 mogelijk leidt dat tot een verhoging van de
meerjarenbegroting 2018, jaarschijf 2019.
                                                                 financiële inzet door gemeenten. In deze
Behalve de inflatiecorrectie stellen wij zoals
                                                                 kadernota is dit echter nog niet financieel
gezegd geen verhoging van de inwonersbijdrage
                                                                 vertaald. De vernieuwing van de Strategische
voor.Wel stellen wij de volgende wijzigingen van
                                                                 Agenda vindt plaats in 2018, en wordt bij
de nieuwe begroting voor die structureel
                                                                 voorkeur nog vertaald in de gemeentelijke
doorwerken in 2019 en verder:
                                                                 begrotingen voor 2019.




                                 Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                          21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>5.4 Overzicht financiën Kadernota 2019 - 2022

Omschrijving                                  Begroting       Begroting        Begroting         Begroting     Begroting
LASTEN                                          2018            2019             2020              2021          2022

Regio algemeen
Personeel                                       € 355.000       € 362.000        € 368.000         € 374.000     € 381.000
Overige personele kosten                          € 6.000        € 30.000         € 31.000          € 32.000      € 33.000
Kantoorkosten                                    € 77.000        € 89.000         € 91.000          € 93.000      € 95.000
Bestuur                                          € 30.000        € 31.000         € 32.000          € 33.000      € 34.000
Beleid                                           € 30.000        € 31.000         € 32.000          € 33.000      € 34.000
Communicatie / werkbudget                        € 71.000        € 82.000         € 84.000          € 86.000      € 88.000
Public affairs Den Haag*                                         € 50.000         € 51.000          € 52.000      € 53.000
Projectkosten                                    € 39.000        € 40.000         € 41.000          € 43.000      € 45.000
Onvoorzien                                       € 10.000        € 20.000         € 20.000          € 20.000      € 20.000
Toevoeging Mobiliteitsfonds                     € 335.000       € 342.000        € 349.000         € 356.000     € 363.000
Transparante Btw                                 € 59.000        € 60.000         € 61.000          € 62.000      € 63.000
                                 subtotaal    € 1.012.000     € 1.137.000      € 1.160.000       € 1.184.000   € 1.209.000
Triple Helix
Personeel                                       € 451.000       € 361.000        € 369.000        € 376.000     € 383.000
Projectkosten/marcom                            € 169.000       € 172.000        € 175.000        € 179.000     € 183.000
Transparante Btw                                 € 36.000        € 37.000         € 38.000         € 39.000      € 40.000
                                 subtotaal      € 656.000       € 570.000        € 582.000        € 594.000     € 606.000

Totaal lasten                                 € 1.668.000 € 1.707.000          € 1.742.000       € 1.778.000   € 1.815.000

BATEN

Regio algemeen
Alg bijdrage regiogemeenten                     € 573.000       € 689.000        € 703.000         € 718.000     € 733.000
bijdragen gemeenten mobiliteitsfonds            € 335.000       € 342.000        € 349.000         € 356.000     € 363.000
Bijdrage Regio De Vallei                         € 45.000        € 46.000         € 47.000          € 48.000      € 49.000
Transparante Btw                                 € 59.000        € 60.000         € 61.000          € 62.000      € 63.000
                              subtotaal       € 1.012.000     € 1.137.000      € 1.160.000       € 1.184.000   € 1.208.000
Triple Helix
Alg bijdrage regiogemeenten                     € 470.000       € 380.000        € 388.000        € 396.000     € 405.000
alg. bijdrage deelname beurzen                                        €0               €0               €0            €0
Bijdragen Provincie Geld.                       € 150.000       € 153.000        € 156.000        € 159.000     € 162.000
Transparante Btw                                 € 36.000        € 37.000         € 38.000         € 39.000      € 40.000
                              subtotaal         € 656.000       € 570.000        € 582.000        € 594.000     € 607.000

Totaal baten                                  € 1.668.000 € 1.707.000          € 1.742.000       € 1.778.000   € 1.815.000

Totaal saldo baten en lasten                            €0             €0                   €0           €0            €0

Resultaat                                               €0             €0                   €0           €0            €0

* komt beschikbaar na goedkeuring plan van aanpak




                                    Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>5.5 Overzicht financiën Valleihopper 2019 - 2022

Omschrijving                                 Begroting        Begroting        Begroting         Begroting     Begroting
LASTEN                                         2018             2019             2020              2021          2022

Valleihopper
Personeel                                       € 26.000         € 71.000         € 72.000          € 73.000      € 74.000
Inzet derden Valleihopper                      € 147.000        € 122.000        € 124.000         € 126.000     € 129.000
Kantoorkosten                                   € 23.000         € 23.000         € 23.000          € 23.000      € 23.000
Communicatie / werkbudget                        € 4.000          € 4.000          € 4.000           € 4.000       € 4.000
Projectkosten                                € 2.075.000      € 6.433.000      € 6.563.000       € 6.695.000   € 6.829.000
Transparante Btw                                € 50.000        € 401.000        € 409.000         € 417.000     € 425.000
Totaal lasten                                € 2.325.000      € 7.054.000      € 7.195.000       € 7.338.000   € 7.484.000

BATEN

Valleihopper
Specifieke bijdragen gemeenten               € 1.725.000      € 4.684.000      € 4.777.000       € 4.872.000   € 4.969.000
Bijdragen gebruikers Valleihopper              € 430.000        € 439.000        € 448.000         € 457.000     € 466.000
Bijdragen Provincie Geld.                      € 120.000      € 1.530.000      € 1.561.000       € 1.592.000   € 1.624.000
Transparante Btw                                € 50.000        € 401.000        € 409.000         € 417.000     € 425.000
Totaal baten                                 € 2.325.000      € 7.054.000      € 7.195.000       € 7.338.000   € 7.484.000

Totaal saldo baten en lasten                            €0              €0                  €0           €0            €0




                                    Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                                  23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>5.6 Overzicht financiën Werkprogramma’s

                                                      2018         2019           2020         2021        2022
ECONOMIE
KantorenVisie                                       50.000            0              0            0           0
Monitoring Werklocaties                             20.000       12.500         12.500       12.500      12.500
Leegstandsmonitor                                   20.000       12.500         12.500       12.500      12.500
Zakelijk Toerisme*                                  20.000            0              0            0           0
Actualisering PDV-GDV*                               5.000       15.000          5.000        5.000       5.000
Acquisitie*                                         50.000       10.000         10.000       10.000      10.000
Circulaire economie basisfinanciering*              95.000       95.000         95.000       95.000      95.000
Database food                                            0
Innovatiemonitor*                                  120.000       50.000        50.000        50.000      50.000
                                         totaal    380.000     195.000        185.000       185.000     185.000
WERKGELEGENHEID
bijdrage Locus                                                   20.000
Doorontwikkeling STAM                                88.000      88.000        88.000        88.000      88.000
Doorontwikkeling WSP                                250.000     250.000       250.000       250.000     250.000
Realisatie Banenafspraak                            250.000     250.000       250.000       250.000     250.000
Jongeren en werk (JBM)                               60.000
Doorontwikkeling Leren en werken                    100.000     100.000       100.000       100.000     100.000
Bigday FoodValley 2018                              110.110
Communicatieopgave                                   50.000      50.000         50.000       50.000      50.000
Ggz en werk                                          90.000
Werkbudget AMR                                      175.000
                                     totaal       1.173.110    758.000        738.000       738.000     738.000
VOEDSEL & CIRCULAIRE ECONOMIE
Basis financiering programma*                 108.500           108.000       108.000       108.000     108.000
Projecten: werkbudget*                         40.000            50.000        50.000        50.000      50.000
Projecten: cafetaria model*                    40.000            50.000        50.000        50.000      50.000
Projecten: cafetaria model*                        PM                PM            PM            PM          PM
                                     totaal   188.500          208.000        208.000       208.000     208.000
ENERGIE
Programmastructuur Regionale Energiestr.*      70.000            50.000         50.000       50.000      50.000
Bijeenkomsten, communicatie, monitoring*       30.000            30.000         30.000       30.000      30.000
Projectbudget*                                                   29.000         29.000       29.000      29.000
Energie-aanpak bedrijven                      159.000
Samenwerking energieloket*                     62.000            70.000        75.000        80.000      85.000
Faciliteren energie-initiatieven               20.000            20.000        20.000        20.000      20.000
                                     totaal   341.000          199.000        204.000       209.000     214.000
RUIMTELIJKE ORDENING
Aanpak Luchtkwaliteit                         499.905           249.953
Manifest van Salentein                        350.000
VAB                                           156.153           156.153
Snel internet buitengebied                           0
Div RO thema's                                  5.000             5.000          5.000        5.000       5.000
                                     totaal 1.086.058          496.106           5.000        5.000       5.000
WONEN
Vastgoedmonitoring                             15.000            20.000         20.000       20.000      20.000
Wonen, welzijn en zorg                          3.000
Visie op kwaliteit van wonen                   22.000            37.500         37.500       37.500      37.500
Middeldure huur                                 7.500
Promotie                                        7.500             7.500          7.500        7.500       7.500
Overige projecten (oa statushouders)           10.000            10.000         10.000       10.000      10.000
                                     totaal    65.000           75.000          75.000       75.000      75.000
MOBILITEIT
vernieuwen netwerkvisie en opstellen programma 30.000
                                               mobiliteit        50.000         50.000       50.000      50.000
                                     totaal    30.000           50.000          50.000       50.000      50.000

                                         Totaal   3.263.668 1.981.106       1.465.000      1.470.000   1.475.000




                                   Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019 - 2022                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>5.7 Bijdrage per gemeente - Regiobegroting (excl. Valleihopper en
Werkprogramma’s)

                               bijdrage per inwoner

bijdrage 2018                                                        2,99
index 2019                                               2%          0,06
subtotaal                                                                           3,05



Bijdrage per gemeente excl Valleihopper en werkprogramma's

Barneveld                                          172.788
Ede                                                347.740
Nijkerk                                            128.011
Renswoude                                           15.636
Rhenen                                              60.047
Scherpenzeel                                        29.735
Veenendaal                                         197.043
Wageningen                                         118.001
Totaal                                           1.069.000




                                     Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019-2022   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Regio FoodValley
Postbus 9022
6711 HK EDE

(0318) 680 667
info@regiofoodvalley.nl
www.regiofoodvalley.nl

Dit is een uitgave van Regio FoodValley
december 2017




                                Regio FoodValley & Triple Helix Kadernota 2019-2022   26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>