<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                       -1-
Afdeling: Sociaal Domein                                         Voorstelnr. 2029
Behandelaar: Veldhuizen, Merit                                   Barneveld, 15 maart 2022
Telefoonnummer: 14 0342                                          Portefeuillehouder: A.H. van de Burgwal
   Ter kennisname naar de raad                                     Op overzicht Bestaand beleid (website)
   Nummer beleidsproduct:
Onderwerp:      Document 'Op weg naar een integrale cultuurvisie gemeente Barneveld'
Gevraagde beslissing:
1. Kennis te nemen van het document 'Op weg naar een integrale cultuurvisie gemeente Barneveld' en deze
    ter kennisname aan te bieden aan de raad.
1. Inleiding
Aan het einde van de coalitieperiode 2018-2022 is ambtelijk een document ontwikkeld met als onderwerp ‘op
weg naar een integrale cultuurvisie.’ In dit document:
    - Wordt ingegaan op de verschillende waarden van cultuurbeleid;
    - Wordt geschetst hoe de culturele infrastructuur in Barneveld zich de afgelopen periode ontwikkeld
         heeft;
    - Wordt de meerwaarde van een integrale cultuurvisie voor Barneveld verkend;
    - Wordt de integrale cultuurvisie in het licht gezien van de ontwikkelingen die zijn ingezet met het
         Groeiplan.
Dit document dient enerzijds als terugblik op de culturele ontwikkelingen in de gemeente Barneveld van de
afgelopen coalitieperiode, en anderzijds ter inspiratie voor het gemeentebestuur richting de toekomst.
2. Bijlage
    •    ‘Op weg naar een integrale cultuurvisie gemeente Barneveld’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Op weg naar een integrale cultuurvisie
       Gemeente Barneveld – maart 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Tot op heden bestaat er in de gemeente Barneveld nog geen (op zichzelf staand) cultuurbeleid. Tegelijkertijd groeit de gemeente Barneveld in aantal
inwoners en is de culturele infrastructuur in de gemeente volop in ontwikkeling. Vanuit zowel buitenaf als vanuit de interne organisatie, wordt de roep en
de noodzaak om het formuleren van een integrale cultuurvisie steeds hoorbaarder. Steeds vaker komen er culturele vraagstukken op ons af die om
integrale afwegingen vragen, bezien vanuit verschillende gemeentelijke perspectieven en culturele waarden. En juist nu de coronacrisis (hopelijk) tot een
einde komt, heeft de culturele infrastructuur in de gemeente Barneveld behoefte aan meer visie en sturing vanuit de gemeente. Zodat cultuuraanbieders
hun ideeën en ontwikkelingen beter op deze visie en elkaar af te kunnen stemmen en beter kunnen borgen richting de toekomst.
In november 2021 is een ambtelijk samengestelde projectgroep gestart om samen na te denken over het nut en de noodzaak van een integrale cultuurvisie
voor de gemeente. Deze projectgroep bestaat uit:
    -   Charissa van Eijk, RO, regio-archeoloog (archeologie en cultuurhistorie)
    -   René Huls, RO, adviseur
    -   Carin Bakker, V&I, accountmanager maatschappelijk vastgoed
    -   Colette Merkenij, RO, sr planologisch juridisch medewerker (o.a. monumenten)
    -   Lysette Lubbers, B&D, gebiedsregisseur
    -   Ies Bos, B&D, Economische zaken
    -   Karelien Druijff, SOC cultuurmakelaar Be Active & Creative
    -   Merit Veldhuizen, SOC, beleidsmedewerker cultuur
Gedurende twee scrumsessies is geformuleerd hoe cultuur momenteel vertegenwoordigd is in de diverse afdelingen. In het licht van de ontwikkelingen
binnen de gemeente is gezamenlijk bekeken wat de meerwaarde(n) zou(den) zijn van een integrale cultuurvisie. Dit heeft geleid tot het voorliggende stuk.
                                                                                                                                                           1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     1. Cultuur is overal
Cultuur is van grote waarde voor mens en maatschappij. Cultuur brengt ons samen, zet ons aan het denken,
daagt uit, verrast, confronteert en bemoedigt. Het nodigt ons uit tot expressie en tot het ontwikkelen van onze
talenten. Het vormt onze identiteit als individu en als gemeenschap. Het stimuleert innovatie en creatief
ondernemerschap. Het is een middel om de dialoog aan te gaan op een manier waar woorden tekort schieten.
Op deze manier is cultuur dus onlosmakelijk verbonden met onze samenleving. Cultuur zit verankerd in onze
normen en waarden, in onze expressie en communicatie. Kortom: Cultuur zit overal.
Voor gemeenten is cultuur een belangrijk onderwerp. Niet alleen hebben gemeenten als medeoverheden een
taakstelling om de inwoners toegang te verlenen tot cultuur, ook kan cultuur een belangrijke rol spelen in de
identiteit van een gemeente. Cultuur valt hierbij grofweg op te delen in verschillende beleidsdomeinen: de
kunsten, het cultureel erfgoed en de media. Opvallend is dat deze domeinen verschillen als het gaat om de
wettelijke verantwoordelijkheid van een gemeente hierbinnen. Het domein van cultureel erfgoed en media
kennen diverse wetten en regels waar gemeenten zich aan moeten houden. Denk aan de Erfgoedwet en de Mediawet. Het domein van de kunsten in brede
zin is echter nagenoeg vrij van regulering en wetgeving.
                                                                          “Kunstbeleid is een van de laatst overgebleven vrijplaatsen voor autonoom beleid
                                                                          van steden. In die zin is het een oase, een weldadige enclave te midden van de
                                                                          alsmaar voortwoekerende regelzucht op allerlei maatschappelijke terreinen zoals
                                                                          de zorg, het onderwijs en de sociale zekerheid. En die speelruimte op het terrein van
                                                                          de kunsten vraagt om eigen ideeën, eigen initiatief en eigen verantwoordelijkheid in
                                                                          de het vormgeven van die vrijheid” (Cor Wijn, De Culturele Stad, p.40)
                                                                          Het staat gemeenten dus voor een aanzienlijk deel vrij om een eigen invulling aan
                                                                          cultuurbeleid te geven. Steeds meer gemeenteraden stellen dan ook een
                                                                          cultuurnota, cultuurbeleid of cultuur vast om nu en straks cultuur zo goed en
                                                                          passend mogelijk te borgen.
                                                                                                                                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.1 Culturele waarden
Dat cultuur overal is, betekent ook dat cultuur van meerwaarde kan zijn voor diverse domeinen en opgaven binnen onze samenleving. Bureau Berenschot
definieert vier waarden die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden1:
     •    Maatschappelijke waarde: Cultuur brengt mensen samen en verbetert het welzijn van de inwoner. Het kan een middel zijn om bij te dragen aan tal
          van opgaven in het sociaal domein, zoals onderwijsachterstanden, participatievraagstukken, (jeugd en ouderen-)zorg, mentale en fysieke
          gezondheid.
     •    Economische waarde: Een goed cultureel klimaat en aantrekkelijke en bereikbare culturele voorzieningen zorgen voor werkgelegenheid en creatieve
          bedrijvigheid die ook een spin-off kent naar andere sectoren. Daarbij zorgt cultuur voor een aanwas aan toerisme en recreatie. Het stimuleert
          ondernemerschap en leidt tot innovatie en creatieve impulsen. Een goede culturele infrastructuur verbetert tot slot het vestigingsklimaat van een
          gebied en verhoogt de waarde van het vastgoed in de omgeving.
     •    Artistieke waarde: Naast de doelstellingen die door middel van
          cultuur behaald kunnen worden, mag cultuur ook een doel op zich
          zijn, waarbij de cultuuruiting of het ‘kunstwerk’ centraal staat met
          een eigen unieke esthetische waarde. Hoewel men voorzichtig is
          met het ‘wegen’ van artistieke waarde (over smaak valt namelijk
          niet te twisten), is artistieke kwaliteit onder meer af te leiden uit
          factoren als impact op het publiek, de positie in de culturele keten
          en de artistieke reputatie.
     •    Ruimtelijke / historische waarde: Als vierde waarde bestaat de
          waarde van (immaterieel) erfgoed welke vanuit historisch
          perspectief bijdraagt aan een culturele identiteit van een regio of
          stad. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook monumenten en ons
          historisch archief.
1 Hoe kunnen deze waarden worden geïntegreerd in gemeentelijk cultuurbeleid? Kunsten ’92 en de Federatie Creatieve Industrie brachten onlangs een handreiking uit voor gemeenten om
cultuur te kunnen verankeren in de nieuwe coalitieakkoorden.
                                                                                                                                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1.2 Cultuur in Barneveld
Wat is de cultuur van de gemeente Barneveld? Denkt
men aan Barneveld, denkt men al snel aan de
pluimveesector. Maar ook staat Barneveld bekend als
een ondernemende Veluwse gemeente. Met een rijk
verenigingsleven en veel bedrijvigheid, monumentale
(kerk)gebouwen en een diversiteit aan dorpskernen,
ieder met een eigen karakter.
De gemeente Barneveld kent een diverse ‘culturele
infrastructuur’, die bestaat uit o.a.
(amateur)verenigingen, culturele instellingen,
cultureel ondernemers en gemeentelijke en
(archeologische) rijksmonumenten. De diverse musea,
de bibliotheek, de Muziekschool, het Schaffelaartheater, de culturele verenigingen en koren, de (podium)kunstenaars en cultureel zzp’ers; allemaal
vertegenwoordigen ze ons cultureel veld. De culturele voorzieningen werken op hun beurt weer samen met andere stakeholders en organisaties. En de
culturele infrastructuur is compleet met de inwoners, die zelf deelnemen aan cultuur of die culturele activiteiten bezoeken.
Op deze manier wordt in de basis voorzien in de zogenaamde ‘culturele keten’ van Interesseren – leren – produceren – presenteren. Waarbij met name de
cultuuronderwijsinstellingen gericht zijn op leren en produceren, en de musea, podia en openbare ruimte eerder raken aan presenteren en interesseren. En
zo herhaalt de cyclus zich. Door in te zetten op elke schakel in deze culturele keten, komt de culturele infrastructuur tot bloei.
Met ca. 60.000 inwoners is Barneveld een middelgrote (groei)gemeente. Kenmerkend voor de culturele infrastructuur van gemeentes van deze omvang, is
dat zij een gemiddeld voorzieningenniveau heeft; bijvoorbeeld een muziekschool, een bibliotheek, diverse musea, een theater, diverse muziekverenigingen
en een breed aanbod aan amateurkunsten2. Het cultuuraanbod is daarbij niet alomvattend, zoals voorkomt bij gemeenten van 90.000 of meer inwoners.
Daar zijn bijvoorbeeld kunstuitlenen, filmhuizen, musea voor moderne kunst, een groot centrum voor cultuureducatie, poppodia en culturele
2 Zie voor meer informatie de website van de VNG en het boek De Culturele Stad van Cor Wijn.
                                                                                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>broedplaatsen. In het hiernaast afgebeelde ringenmodel van de
VNG is overzicht te vinden van het gemiddelde cultuuraanbod in
gemeenten van (1) kleiner dan 30.000 inwoners, (2) tussen de
30.000 en 100.000 inwoners en (3) groter dan 100.000 inwoners.
Barneveld valt hierbij in de middelste categorie. Dit betekent dat
wij als gemeente keuzes moeten maken en dat niet alle culturele
voorzieningen in de gemeente vertegenwoordigd hoeven te zijn.
Zo is er in de gemeente Barneveld een relatief groot aanbod van
culturele (amateur) verenigingen, maar ontbreekt het aan
professionele gezelschappen en opleidingen. Daarvoor moet men
uitwijken naar andere gemeenten. Denk aan de regio Ede-
Wageningen als onderdeel van kennisregio Foodvalley, regio
Apeldoorn met Theater Orpheus als grote trekker, en gemeente
Amersfoort met een rijk cultureel voorzieningenniveau. Of op
Arnhem/Nijmegen als groter cultureel centrum met een
alomvattende culturele infrastructuur (inclusief professionele
cultuuropleidingen, conservatoria en theater- en
dansgezelschappen). Leidend bij het sturen op het culturele
voorzieningenniveau in een gemeente, is het draagvlak bij de
inwoners, het ambitieniveau van de gemeente en het culturele
groeipad dat past bij de identiteit van de gemeente.
                                                                                                                          Figuur 1: Cultureel ringenmodel zoals gebruikt door de VNG
1.2 De plek van cultuur in de gemeentelijke organisatie
Zoals eerder benoemd, is het aan gemeenten zelf om het onderwerp cultuur te beleggen in beleid of coalitieakkoord en daar doelen en uitgangspunten bij
te formuleren (afgezien van het erfgoed- en mediadomein, die al voor een groot deel bij wet zijn vastgelegd). In de gemeente Barneveld is de omvang en
positie van de rol van cultuur in beleid de laatste periode veranderd. Sinds de decentralisaties binnen het sociaal domein is de gemeentelijke organisatie van
Barneveld opnieuw ingericht. Afdeling OCJS (Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport) werd samengevoegd met de afdeling Werk, Zorg en Inkomen tot de
                                                                                                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>afdeling Sociaal Domein. De culturele voorzieningen die voorheen binnen de gemeente waren ondergebracht werden verzelfstandigd. Door de expliciete
positionering van de beleidsmedewerker cultuur binnen het sociaal domein, is de maatschappelijke factor de boventoon gaan voeren bij het maken van
beleidsafwegingen aangaande cultuur.
1.3 Culturele ontwikkelingen op maatschappelijk en economisch gebied
Bovenstaande ontwikkeling qua positionering van cultuur in het sociaal domein vertaalde zich in het coalitieakkoord 2018-2022 tot een focus op het
stimuleren van cultuureducatie en -participatie, met nadruk op de maatschappelijke meerwaarde ervan. Cultuur verbindt, verrijkt en verwondert en zo
draagt cultuur op diverse manieren bij aan het welbevinden van onze inwoners. Dit perspectief op cultuurbeleid heeft de afgelopen jaren geleid tot enkele
succesvolle ontwikkelingen in het cultureel-maatschappelijke veld:
Cultuureducatie – In 2020 werd het Convenant Cultuureducatie gesloten. Hierin maken gemeente, basisscholen en cultuuraanbieders gezamenlijk
afspraken over cultuureducatie in het basisonderwijs. Inmiddels hebben 32 basisscholen (met in totaal bijna 7000 leerlingen) het convenant ondertekend en
hebben zij cultuureducatie verder geborgd in hun curriculum, mede met ondersteuning van de gemeente en de landelijke regeling Cultuureducatie met
Kwaliteit. Scholen waarderen het programma Cultuureducatie Barneveld met gemiddeld een 8,3.
Cultuurparticipatie via Maatschappelijk Cultuurfonds - Het Maatschappelijk Cultuurfonds is bedoeld als impuls ten behoeve van laagdrempelige
cultuurparticipatie. In de jaren 2019, 2020 en 2021 is het cultuurfonds zo goed als geheel ingezet voor diverse
cultureel-maatschappelijke activiteiten in de gemeente.
Cultuurdeelname voor wie dat minder vanzelfsprekend is – Het actualiseren van het minimabeleid heeft
bijgedragen aan de laagdrempeligheid van cultuurdeelname voor mensen met een kleine beurs.
Totstandkoming Cultuurplatform – Mede op initiatief van en gesteund door de gemeente is netwerk van
cultuuraanbieders, -instellingen en culturele verenigingen ontstaan, genaamd het Cultuurplatform. Het netwerk
wisselt kennis en kunde uit en werkt waar mogelijk samen zodat er culturele kruisbestuiving ontstaat.
Innovatie en doorontwikkeling cultuuraanbieders – Onze cultuurpartners zijn in ontwikkeling. De Bibliotheek
Barneveld heeft bijvoorbeeld onlangs een metamorfose achter de rug, Museum Nairac werkt aan een
herinrichting. Het Pluimveemuseum is voornemens uit te breiden en aan Theaterplein 1 werken de Muziekschool,
het Schaffelaartheater en Muziekvereniging de Harmonie aan een bruisend cultuurcentrum genaamd
‘Cultuurplein-1’. De coronacrisis heeft deze ontwikkeling bij veel aanbieders versneld.
                                                                                                                                                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling Be Active & Creative – Naast Be Active is nu ook Be Creative toegevoegd, Binnen dit team werken o.a. de Cultuurmakelaar en de Cultuurcoach
Educatie aan de verbinding van cultuur met het onderwijs en het maatschappelijk domein en versterken ze zo cultuureducatie en -participatie. Doel van Be
Active & Creative is sport, bewegen en cultuur bereikbaar maken voor iedereen. In januari 2022 heeft het college een principebesluit genomen om stichting
Be Active & Creative te verzelfstandigen.
Centrale vindplaats voor cultureel aanbod – Vanuit team Be Active & Creative is een digitale vindplaats ontwikkeld voor al het sport-, beweeg- en
cultuuraanbod in de gemeente Barneveld. Zo wordt het voor de inwoner gemakkelijker en overzichtelijker om in aanraking te komen met het diverse
aanbod in de gemeente.
Inzicht in behoefte en participatie van onze inwoners – In 2020 is door studenten van de Christelijke Hogeschool Ede een verkennend onderzoek
uitgevoerd naar de participatie en behoeften van onze inwoners omtrent cultuurdeelname. Hoewel de steekproef niet groot genoeg was om concrete
uitspraken te kunnen doen, gaven de resultaten een eerste aanzet. In 2022 wordt een uitgebreid participatie- en behoefteonderzoek uitgevoerd onder onze
inwoners om het beleid vraag- en datagericht te kunnen door ontwikkelen.
Steun cultuur in coronatijd – In tijden van coronacrisis heeft de gemeente op diverse manieren steun verleend aan het veld. Ten eerste zijn er vanuit extra
ontvangen rijksmiddelen compensatie- en innovatieregelingen opengesteld voor culturele voorzieningen. Dit heeft enerzijds bijgedragen in het
compenseren van corona gerelateerde verliezen, als ook in het stimuleren van innovatie en doorontwikkeling in de sector. Ten tweede hebben we vanuit
o.a. team Be Active & Creative aanvullende inzet geleverd om cultuuraanbieders te helpen met het blijven mogelijk maken van cultuurdeelname. We
organiseerden bijvoorbeeld kennissessies en verruimden de mogelijkheden tot subsidieverantwoording. De Cultuurmakelaar hielp cultuuraanbieders met
innovatievraagstukken en ondersteunde hen ten behoeve van culturele kruisbestuiving en samenwerking.
Aangaan van nieuwe samenwerkingen – provincie – In opdracht van de Provincie Gelderland is in diverse Gelderse regio’s gewerkt aan een
toekomstbestendig regioplan culturele infrastructuur. De gemeente Barneveld vervult als onderdeel van regio Foodvalley een actieve rol om een concreet
uitvoeringsplan te ontwikkelen in samenwerking met culturele knooppunten in de regio
1.4 Culturele ontwikkelingen op ruimtelijk en historisch gebied
Hoewel er op cultureel maatschappelijk gebied veel is ontwikkeld binnen het sociaal domein, zien we minder ontwikkelingen met betrekking tot het
ruimtelijke en historische aspect van cultuur. Het monumentenbeleid is bijvoorbeeld in 2011 versoberd in het kader van bezuinigingen. De jaren erna is dit
niet veranderd, wat er toe leidt dat momenteel geen of nauwelijks nieuwe monumenten worden aangedragen.
Een andere belangrijke ontwikkeling op ruimtelijk gebied, is de implementatie van de omgevingswet. Deze gaat naar verwachting in op 1 januari 2023. De
Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De wet beoogt een samenhangende
                                                                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>benadering van diverse belangen. Eén van die belangen is cultuur, zoals bijvoorbeeld cultureel erfgoed. De omgang met het cultureel erfgoed in onze
leefomgeving wordt straks geregeld in de Omgevingswet. Het gaat dan om zaken als de omgevingsvergunning voor rijksmonumenten, het aanstellen van
een monumentencommissie, of rekening houden met cultureel erfgoed in omgevingsplannen3. In aanloop naar de omgevingswet is het dus van belang dat
er een duidelijk beleid nodig om hier juiste keuzes en prioriteiten in te kunnen maken.
In de Omgevingsvisie Barneveld Centrum is voor het eerst cultuur opgenomen. Hierin wordt uitgelegd dat kunst en cultuur een belangrijk middel zijn om de
verblijfskwaliteit te vergroten. Ook is gewerkt aan de nota Accommodatiebeleid Sport en Cultuur. Het doel van ‘Accommodatiebeleid Sport en Cultuur’ is
het ontwikkelen van een set aan beleidsafspraken én het vormen van een transparant afwegingskader, aan de hand waarvan tal van individuele en lokale
accommodatievraagstukken beantwoord kunnen worden.
1.5 Waarom een cultuurvisie voor Barneveld?
Al met al blijkt dat de sociaalmaatschappelijke benadering van cultuur de gemeente de
afgelopen periode veel sociale culturele ontwikkeling heeft opgeleverd. Mede daardoor
komen nieuwe culturele initiatieven tot bloei en vinden nieuwe samenwerkingen in het veld
plaats. Tegelijkertijd is er minder aandacht geweest voor de ruimtelijke en historische
waarde van cultuur. Terwijl ook deze waarden minstens zo belangrijk zijn voor Barneveld.
Zeker gezien de gemeente voor diverse uitdagingen staat, zoals het implementeren van de
nieuwe Omgevingswet en de voorziene groei van het aantal inwoners de komende jaren.
De kracht van de verschillende waarden van cultuur, is dat ze alomvattend zijn en elkaar
versterken. De synergie tussen deze waarden van cultuur komt momenteel niet altijd goed
uit de verf, mede omdat er gewerkt wordt in verschillende gemeentelijke afdelingen.
Momenteel leidt het ontbreken van een overkoepelende cultuurvisie ertoe dat wij als
gemeente niet altijd een overwogen antwoord of standpunt kunnen formuleren als het gaat om diverse culturele ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan
een vraagstuk over kunst in de openbare ruimte, de rol van cultuur in de omgevingsvisie en de mogelijke invloed ervan op ons gewenste vestigingsklimaat.
We weten immers nog niet precies hoe belangrijk de gemeente Barneveld cultuur (in al haar waarden) vindt en waarom.
Niet alleen vanuit de interne organisatie, maar ook van buitenaf wordt de roep om het formuleren van een integrale cultuurvisie steeds duidelijker. We
hebben een periode achter de rug waarin we veel open initiatief uit het veld omarmden. Het principe ‘zelf-samen-gemeente’ stond en staat hierin nog
3 Zie voor meer informatie over cultureel erfgoed en de omgevingswet: Omgevingswet | Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
                                                                                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>steeds centraal. In tijden van de coronacrisis heeft de culturele infrastructuur tevens voor grote uitdagingen gestaan. Culturele aanbieders hebben zichzelf
vaak opnieuw moeten uitvinden en er zijn nieuwe samenwerkingen ontstaan. Juist nu de coronacrisis (hopelijk) tot een einde komt, vragen juist die partijen
nu steeds vaker om visie en meer sturing vanuit de gemeente om hun ideeën en ontwikkelingen op af te kunnen stemmen en zo beter te kunnen borgen
richting de toekomst.
Daarom is nu het moment om samen te bepalen wat cultuur voor onze gemeente betekent en hoe we daar de komende periode samen met onze inwoners
en partners op willen prioriteren en handelen. Een integrale cultuurvisie helpt ons als gemeente om een overkoepelende visie aangaande cultuur vast te
                                                                        stellen, bezien vanuit de verschillende relevante invalshoeken en waarden. Het stelt ons zo
                                                                        in staat om prioriteiten en aandachtspunten te bepalen en vanuit daar onderbouwde
                                                                        keuzes te kunnen maken. Via die weg versterkt het ons woon- en leefmilieu, het welzijn
                                                                        van onze inwoners en ook de aantrekkingskracht op nieuwe bewoners en bedrijven.
                                                                        Het helpt ons ook om in de organisatie de krachten te bundelen daar waar ze nodig en van
                                                                        toepassing zijn. Dat zou in de praktijk betekenen dat er team- en afdeling-overstijgend
                                                                        gewerkt wordt. Zo ontstaat kruisbestuiving, kunnen innovaties en ontwikkelingen snel
                                                                        worden opgepakt en kan beter worden ingespeeld op de culturele ontwikkelingen in de
                                                                        samenleving. Met deze werkwijze wordt aangesloten op de ambities in het Groeiplan
                                                                        Gemeente Barneveld. Hierover meer in het volgende hoofdstuk.
1.6 Wat kunnen we leren van andere gemeenten?
Veel gemeenten in Nederland (met vergelijkbare grootte met Barneveld) hebben al stappen gezet met het opstellen en uitvoeren van integrale
cultuurvisies. zoals Pijnacker-Nootdorp, Heerhugowaard, Roermond, Doetinchem, Hardenberg, Nieuwegein en Veenendaal. In de gemeente Veenendaal (ca.
65.000 inwoners) is bijvoorbeeld onlangs de Cultuurvisie Veenendaal 2022-2030 vastgesteld, met daarin 7 verhaallijnen: (1) Stabiele basis, (2) Cultuur in de
wijken, (3) Iedereen doet mee, (4) Jong geleerd, oud gedaan, (5) Het verhaal van Veenendaal, (6) Nieuwe smaken, nieuwe makers en (7) Veenendaal kleurt
de regio4. Bij het ontwikkelen van een integrale cultuurvisie voor de gemeente Barneveld kunnen we dus leren van andere gemeenten.
Bij het ontwikkelen van een integrale cultuurvisie voor de gemeente Barneveld kunnen we veel leren van de aanpak van qua grootte vergelijkbare
gemeenten. Wat werkt wel en wat werkt niet? Uiteraard is het belangrijk om bij het ontwikkelen van de cultuurvisie de Barneveldse identiteit en eigenheid
centraal te blijven stellen.
4 De Cultuurvisie ‘Glans aan de Grift’ van de gemeente Veenendaal is in te zien via deze link.
                                                                                                                                                                   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>    2. Integrale opdracht vraagt om integraal denken en werken
In november 2021 stemde het college van burgemeester en wethouders in met het Groeiplan gemeente Barneveld 2021-2025. Dit groeiplan legt de basis
voor de ontwikkeling naar een toekomstbestendige en robuuste organisatie, die klaar is om de grote opgaven en groei van Barneveld op te pakken en uit te
voeren. Barneveld is immers een groeigemeente en we staan daarmee voor een grote ontwikkelopgave. Ook moet de gemeente goed in kunnen springen
op verschillende maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de invoering van de Omgevingswet. En moet de gemeente wendbaar en flexibel zijn om goed te
handelen in tijden van snelle veranderingen. Zoals bijvoorbeeld de coronacrisis.
        “De afgelopen jaren bleef de groei van de gemeentelijke organisatie achter bij de groei van de gemeente Barneveld. De organisatie kent hierdoor nu
        al groeipijn. Gezien de groei van Barneveld de komende jaren, zal deze alleen maar toenemen en is er daarom meer nodig om alle ambities waar te
        kunnen maken. Hier ligt ook, samen met het bestuur, een belangrijke opgave voor de organisatie zelf.” (Groeiplan Barneveld, p. 4)
                           Om goed richting te geven aan deze grote opgaven, wordt een nieuwe manier van (samen)werken voorzien
                           in de organisatie. Een manier waarbij meer opgavegericht en waarbij vanuit fluïde teams gewerkt wordt. De
                           komende jaren wordt het groeiplan in de gemeente stap voor stap verder ontwikkeld en uitgevoerd.
                           De in hoofdstuk 1 beschreven ontwikkeling in de culturele infrastructuur in de gemeente Barneveld, en alle
                           vraagstukken die daarbij komen kijken of ontstaan, laten zich kenmerken als zo’n integrale opgave. Een
                           opgave waar domein-overstijgend perspectief gevraagd wordt om zo integrale visies en doelstellingen te
                           kunnen bepalen en nastreven. Waarbij we als team van experts met interne en externe stakeholders samen
                           moeten werken om in te kunnen spelen op en richting te kunnen geven aan alle ontwikkelingen op
                           cultureel gebied.
                                                                                                                                                         10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.1 Belangrijke uitgangspunten
Het ontwikkelen van een integrale cultuurvisie, hoe doen we dat? In de werkgroep is een voorzet gedaan van uitgangspunten die goed zijn om te hanteren:
    -  Door te luisteren naar onze inwoners: Door middel van gesprekken met inwoners, behoeftenonderzoek en participatiesessies. Zo kunnen we
       enerzijds zo goed mogelijk voorzien in de lokale behoefte en tegelijk ruimte creëren of behouden voor groei, verrassing en innovatie in relatie tot de
       groei van Barneveld.
    -  Door te behouden en koesteren wat er goed gaat. Hierbij gaan we uit van waar bestaande kracht en energie zit, en werken we daarmee concreet
       verder. Zo werken we stap voor stap vanuit bestaande krachten en initiatieven en leren we door te DOEN.
    -  Door aan te sluiten op bestaand beleid. Zoals de omgevingswet, de toeristische visie, het accommodatiebeleid. En ook door de rol van cultuur verder
       als middel te verankeren in sociaal beleid zoals de WMO en de participatiewet.
    -  Door samen te werken met ons culturele veld Om zo niet voor, maar samen met onze culturele voorzieningen ons ambitieniveau en doelstellingen te
       verfijnen. Het culturele veld dient hierbij waar mogelijk als gesprekspartner van de Gemeente Barneveld.
    -  Door in ieder geval te voorzien in de culturele keten. Bij het bepalen van het ambitieniveau voor de gemeente Barneveld dient het in stand houden
       van de zogenaamde culturele keten als handvat. Door een culturele keten te faciliteiten, wordt een zelfvoorzienende culturele infrastructuur
       gestimuleerd. De culturele keten bestaat uit: Interesseren – leren –
       produceren – presenteren.
    -  Door te leren van en verbinding op te zoeken met andere gemeenten -
       Om zo een adequaat voorzieningenniveau in beeld te kunnen
       brengen dat niet per sé geheel binnen de gemeentegrenzen gevestigd
       hoeft te zijn. Waarbij we leren van best practices van andere
       gemeenten qua integrale cultuurvisies.
    -  Door culturele knooppunten te stimuleren - En zo een klimaat van co-
       creatie en samenwerking te faciliteren. Onder cultureel knooppunt
       verstaan we een (culturele) instelling die als belangrijke speler/drager
       van de culturele infrastructuur kan worden aangemerkt en die
       samenwerkingslijnen heeft met andere culturele voorzieningen.
    -  Door voort te borduren op onze overkoepelende gemeentelijke visies,
       zoals zelf-samen gemeente - Stel faciliteiten en basisvoorzieningen
       beschikbaar die de culturele partners in staat stellen om zelf door te
                                                                                                                                                           11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>        ontwikkelen. Zoals het beschikbaar maken van een integrale cultuuragenda en workshops/bijeenkomsten voor cultuuraanbieders.
    -   Door met elkaar als projectgroep duidelijke afspraken te maken over taken en rolverdeling. Waarbij vanuit de organisatie ruimte bestaat om
        invulling te geven aan deze taken.
    -   Door op te treden als interne ambassadeurs: intern/de collega's mee te nemen, te wijzen op de kansen en mogelijkheden en zo te zorgen dat cultuur
        bij alle disciplines een vanzelfsprekend onderwerp wordt.
2.2 Welke projectorganisatie is nodig voor een integrale cultuurvisie?
Om op de juiste manier invulling te geven aan de cultuurvisie, is het de aanbeveling om opgavegericht te werken. Deze ontwikkeling nemen we mee in de
verdere uitwerking van het groeiplan.
                                                                                                          “Opgavegericht werken betekent meer
                                                                                                          samenwerken in tijdelijke teams als een project of
                                                                                                          programma. Intern, maar vooral ook met
                                                                                                          maatschappelijke partners. Deze manier van
                                                                                                          werken vraagt om andere professionele
                                                                                                          competenties, om andere sturing (inrichting van
                                                                                                          de governance, opdrachtgeverschap, een
                                                                                                          slagvaardig management), we werken zakelijker
                                                                                                          en hebben overzicht over welke opgaven we
                                                                                                          hebben en hoe we daarin onze middelen inzetten
                                                                                                          (portfolio-management), ander leiderschap“
                                                                                                          (Groeiplan Barneveld, p.7)
2.3 Hoe nu verder?
Op het moment van schrijven, liggen de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 nog voor ons. Ongeacht het verloop van deze verkiezingen, kan dit document
dienen ter inspiratie voor het nieuwe bestuur om vooruit te kijken naar een nieuwe bestuursperiode. Met dit document is duidelijk gemaakt dat het steeds
urgenter wordt om een integrale visie op cultuur te ontwikkelen, waarbij waarde- en domeinoverstijgend nagedacht en (samen)gewerkt wordt. Zeker gezien
onze culturele infrastructuur in ontwikkeling is en de gemeente Barneveld groeit.
                                                                                                                                                          12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Om nieuwe gemeentebesturen te helpen met het verweven van cultuur in het nieuwe coalitieakkoord, zijn er onlangs handreikingen voor cultuur en
erfgoed uitgebracht door Kunsten ’92 en de Federatie Creatieve Industrie.5 In deze handreikingen staan ook de diverse waarden van cultuur centraal, zoals
de meerwaarde van cultuur voor sociale cohesie en inclusie, economie en welzijn en ruimtelijke ontwikkeling. De handreikingen bieden daarnaast per
onderwerp suggesties over wat een gemeente kan doen en ‘best practices’ van andere gemeenten.
De integrale cultuurvisie (en de weg daarnaartoe) krijgt daarnaast een plek in de verdere uitwerking en ontwikkeling van het Groeiplan. Zo kan ook nu al
voorgesorteerd worden op integrale taken waarbij domeinoverstijgend werken nodig is en kunnen reeds in gang gezette ontwikkelingen beter vorm en
richting krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de integratie van de waarden van cultuur in relatie tot de Omgevingswet, waarvoor het o.a. nodig is om een actuele
inventarisatie te maken van zowel fysiek als niet-fysiek erfgoed in de gemeente. Of het meedenken over de ontwikkeling van Cultuurplein-1 als mogelijk
cultureel knooppunt midden in de lokale culturele infrastructuur. Of de verdere verankering de effecten van cultuur op welzijn, preventie en gezondheid. Of
bijvoorbeeld de integratie van cultuur bij de op te stellen actiepunten die vloeien uit de Visie Toerisme en Recreatie gemeente Barneveld.
Tot slot
Met dit stuk hebben we een integrale cultuurvisie als stip op de
horizon geschetst. Het is aan het nieuwe gemeentebestuur om te
bepalen waar deze stip precies geplaatst wordt en hoe deze
verder wordt vormgegeven.
We hebben gezien hoe een integrale cultuurvisie van
toegevoegde waarde kan zijn voor een gemeente en haar
inwoners. Door integraal met elkaar samen te werken op het
gebied van cultuur, werken we samen verder aan Blij met
Barneveld en spelen we in op de groei van de gemeente
Barneveld. We werken vanuit de bedoeling en zoeken daarbij
zoveel mogelijk kruisbestuiving en samenwerking met
stakeholders. Het is immers het grensoverstijgend en innovatief
denken dat de cultuursector kenmerkt.
5 De handreikingen voor cultuur en erfgoed zijn te vinden via de website van Kunsten’92.
                                                                                                                                                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>