<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>C2 - Internal Information</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                             DATUM           19 oktober 2023
                                                             REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                             PAGINA          2 van 49
SAMENVATTING
Aanleiding
Op 17 november 2022 heeft TenneT met een vooraankondiging de markt geïnformeerd dat er naar
verwachting onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar zal zijn in het 150 kV-netwerk van de Flevopolder,
Gelderland en Utrecht voor verdere groei van afname (verbruik) van elektriciteit in de periode tot 2029.
Gedurende de periode 2027-2029 komen er op diverse locaties uitbreidingsprojecten gereed waarmee de
transportcapaciteit stapsgewijs wordt verhoogd. Naar verwachting is er in de loop van 2029 weer voldoende
transportcapaciteit aanwezig om aan de vraag naar transportcapaciteit te voldoen. De transportschaarste
wordt veroorzaakt door een grote hoeveelheid nieuwe aanvragen voor grootverbruikers, ontwikkelingen in
warmtepompen en elektrisch vervoer bij kleinverbruikers en geplande woningbouw.
In dit onderzoek heeft TenneT de vraag naar transportcapaciteit en de aanwezige transportcapaciteit in detail
geanalyseerd en de mogelijkheden voor toepassing van congestiemanagement onderzocht. Dit onderzoek is
uitgevoerd op basis van de Netcode die op 25 november 2022 in werking is getreden. Hierbij dient TenneT
zich te houden aan de in Netcode gestelde kaders en waar noodzakelijk en mogelijk congestiemanagement
toe te passen tot aan de financiële en/of technische grens.
Benodigde transportcapaciteit kan tot en met 2025 gefaciliteerd worden door middel van
congestiemanagement
Uit de berekeningen blijkt dat de benodigde capaciteit volledig gefaciliteerd kan worden tot en met 2025. Dit
is alleen mogelijk met volledige inzet van de beschikbaar gestelde flexibiliteit aangevuld met operationele
maatregelen. TenneT zet dus congestiemanagement in om te kunnen voldoen aan de benodigde capaciteit
tot en met 2025. Deze benodigde capaciteit bestaat uit de vraag van huidige aangeslotenen,
geprognosticeerde vraag van aansluitingen in aanleg/opdracht en de verwachte groei in elektriciteitsvraag van
kleinverbruikers. Uit de berekeningen blijkt tegelijkertijd ook dat de gevraagde extra transportcapaciteit van
partijen op de wachtlijst (554 MW) in zijn geheel niet gefaciliteerd kan worden. In de berekeningen met enkel
de benodigde transportcapaciteit blijkt namelijk al dat er in de periode 2026-2029 overschrijdingen boven de
150% zullen optreden. Met inzet van zowel technische maatregelen als aanwezige flexibiliteit, dalen de
knelpunten tot onder de 150% maar blijkt het in de periode 2026-2029 alsnog niet mogelijk deze tot onder de
110% te reduceren. Deze overschrijding van de technische grens zorgt er dus voor dat er geen aanvullend
vermogen van de wachtlijst aangesloten kan worden. Dat de benodigde capaciteit niet zonder meer
gefaciliteerd kan worden, komt omdat er in de periode vlak voor de vooraankondiging nog aanzienlijke
vermogens gecontracteerd zijn en omdat de autonome ontwikkelingen in de vraag naar elektriciteit sneller
gegaan zijn dan eerder ingeschat.
Aanvullende acties benodigd om leveringszekerheid te waarborgen vanaf 2026
Zowel de benodigde als gevraagde transportcapaciteit zijn hoger dan de aanwezige transportcapaciteit. De
toepassing van congestiemanagement biedt onvoldoende mogelijkheden om deze tekorten te overbruggen.
Zowel de technische als de financiële grens worden overschreden. Indien de vraag (die gedeeltelijk bestaat
uit prognoses) zich daadwerkelijk materialiseert zoals voorzien, ontstaat er vanaf 2026 fysieke congestie die
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                             DATUM           19 oktober 2023
                                                             REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                             PAGINA          3 van 49
niet gemitigeerd kan worden met de nu beschikbare middelen voor congestiemanagement. De prognoses voor
autonome groei spelen hierin een belangrijke rol. Dit betekent dat er zonder aanvullende maatregelen vanaf
2026 sprake is van een verhoogd risico op uitval. Om deze reden is het van cruciaal belang om met
aanvullende acties meer middelen beschikbaar te krijgen voor congestiemanagement. Daarnaast kunnen
aanpassingen op geplande ontwikkelingen, waaronder woningbouw, mogelijk ook soelaas bieden om de
leveringszekerheid tot aan het gereedkomen van de benodigde uitbreidingsprojecten te waarborgen.
TenneT zal samen met Liander en Stedin aanvullende acties uitvoeren. Deze zijn nader gespecificeerd in de
conclusie (§7.2). De aanvullende inzet bestaat uit de volgende acties:
     -    Verdieping op en validatie van de reeds uitgevoerde marktconsultatie om meer flexibiliteit te ontsluiten
     -    Inzet van verplicht congestiemanagement volgens gemaakte afspraken uit het Landelijk
          Actieprogramma Netcongestie
     -    Organiseren van flextenders op strategische locaties in het net
     -    Monitoren van onzekerheden in inputdata en bijstelling daarvan waar mogelijk
     -    Onderzoek naar aanvullende technische maatregelen
     -    Voorbereiden van aanvullende acties in samenwerking met lokale overheden
Benodigde flexibiliteit slechts beperkt aangeboden
Om congestiemanagement toe te kunnen passen, moet er voldoende regelbaar vermogen (flexibiliteit)
beschikbaar zijn in de markt. Hiervoor is TenneT afhankelijk van aangeslotenen op het hoogspanningsnetwerk
van TenneT en op de distributienetten van Liander en Stedin. Aangeslotenen die flexibiliteit leveren, dienen
op verzoek van de netbeheerder tijdens piekmomenten tijdelijk meer elektriciteit te produceren of minder
elektriciteit af te nemen. TenneT, Liander en Stedin hebben een marktconsultatie uitgevoerd waarbij in kaart
is gebracht hoeveel flexibel vermogen er door marktpartijen aangeboden wordt voor congestiemanagement.
Hoewel er 1024 MW aan flexibiliteit aangeboden is, kan dit niet allemaal ingezet worden voor
congestiemanagement. De aangeboden flexibiliteit bestaat namelijk grotendeels uit grootschalige
gascentrales, waarvan in de berekeningen aangenomen was dat deze al gedeeltelijk zouden produceren op
de relevante piekmomenten voor afname.
In totaal is er 569 MW flexibiliteit gevonden die inzetbaar is ten behoeve van congestiemanagement. TenneT
zal deze flexibiliteit ook gaan contracteren ten behoeve van congestiemanagement. Inzet van deze flexibiliteit
is nodig om de verwachte overschrijdingen te reduceren die als gevolg van de benodigde transportcapaciteit
zullen ontstaan, maar is onvoldoende om deze volledig op te lossen. Hierdoor leidt dit niet tot het beschikbaar
maken van extra transportcapaciteit. Daarnaast leidt het grote aantal uren met overbelastingen tot veelvuldig
benodigde inzet van de flexibiliteit. De verwachte congestiekosten overschrijden de financiële grens met ruim
€160 miljoen. Deze inschatting is echter onzeker wegens beperkingen in de berekeningsmethode. De
congestiekosten zijn namelijk berekend aan de hand van de overbelastingen en vormen daarmee een
overschatting, omdat er in het gebied onvoldoende flexibiliteit aanwezig is om al deze overbelastingen te
mitigeren. Het is daarmee niet waarschijnlijk dat de totale geprognosticeerde congestiekosten daadwerkelijk
uitgegeven (kunnen) worden. Mede om deze reden heeft TenneT de technische grens als leidend beschouwd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                  DATUM              19 oktober 2023
                                                                  REFERENTIE         PU-AMT 23-451-2
                                                                  PAGINA             4 van 49
TenneT, Liander en Stedin nemen contact op met aanvragers van transportcapaciteit
TenneT, Liander en Stedin zullen contact opnemen met de aanvragers van transportcapaciteit over de
implicaties van dit onderzoek voor de desbetreffende aanvraag. De wachtlijst per september 2023 bedraagt
554 MW aangevraagd transportvermogen, bestaande uit 1818 verschillende aanvragen. 1 De huidige
conclusies wijzen dus uit dat deze aanvragen voor transportcapaciteit pas kunnen worden toegekend als de
capaciteit van het hoogspanningsnetwerk in de regio is uitgebreid.
Uitgangspunten en voorwaarden van het onderzoek
De resultaten van dit onderzoek zijn afhankelijk van de gehanteerde inputdata en enkele aannames. Bij
wijzigingen zal TenneT te allen tijde de veiligheid en leveringszekerheid voorop stellen en zich daarbinnen
maximaal inspannen om gevraagde transporten te faciliteren. De conclusies van dit rapport zullen worden
herzien zodra duidelijk is welk effect de benoemde aanvullende acties hebben.
Samenvattend overzicht resultaten congestieonderzoek Flevopolder, Gelderland en Utrecht 2
  Jaartal (netsituatie)                         2023       2024        2025       2026        2027       2028        2029
  Aanwezige transportcapaciteit                 3887       3887        3887       3887        3887       3887        3887
  Benodigde transportcapaciteit                 3849       4042        4180       4373        4515       4792        4788
  Beschikbare transportcapaciteit                38         -155        -293       -486        -628       -905       -901
  Gevraagde transportcapaciteit                 4278       4470        4608       4802        4944       5221        5217
  Financiële aspecten congestiemanagement
  Berekende jaarlijkse kosten
  toepassing van                                22,2        32,7        41,0       52,1        65,4       92,8       98,2
  congestiemanagement (miljoenen €)
  Cumulatieve kosten (miljoenen €)              22,2        54,9        95,9      147,9       213,3      306,2      404,3
  Financiële grens (miljoenen €)                                                  243,1
1 Vanwege ongelijktijdigheid in de piekbelasting van de aanvragen, is de netto bijdrage van de wachtlijst (429) aan de
gevraagde transportcapaciteit kleiner dan de bruto optelsom van aangevraagde vermogens (554 MW).
2 Zie hoofdstuk 3 voor een nadere toelichting op (de getallen in) deze tabel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                           DATUM            19 oktober 2023
                                                           REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                           PAGINA           5 van 49
VOORWOORD
Dit rapport bevat de bevindingen van het congestieonderzoek dat is uitgevoerd voor de verwachte
transportschaarste ten gevolge van extra afname in het 150 kV-net in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht.
Het doel van het onderzoek is om vast te stellen of en in hoeverre het mogelijk is om congestiemanagement
toe te passen in het betreffende congestiegebied. Het onderzoek is uitgevoerd op basis van de eisen die aan
een congestieonderzoek zijn gesteld in de gewijzigde Netcode elektriciteit.
TenneT, Liander en Stedin hebben daartoe gezamenlijk onderzoek gedaan naar de toepassing van
congestiemanagement. Hierbij hebben Liander en Stedin prognoses opgesteld en TenneT ondersteund bij het
inventariseren van beschikbare flexibiliteit van aangeslotenen in het netwerk van Liander en Stedin. Mede op
basis van deze gegevens heeft TenneT vastgesteld in welke mate er congestiemanagement uitgevoerd kan
en dient te worden. De resultaten hiervan zijn opgenomen in dit rapport, waarbij er onderlinge afstemming
heeft plaatsgevonden over de conclusies van dit rapport.
De gewijzigde Netcode is op 25 november 2022 in werking getreden. Hierin zijn nieuwe regels voor
congestiemanagement opgenomen. De gewijzigde regels hebben onder andere betrekking op nieuwe
producten voor congestiemanagement, zoals capaciteitsbeperkingscontracten en de mogelijkheid tot het
toepassen van niet-marktgebaseerd congestiemanagement. Ook zijn de regels voor congestieonderzoeken
veranderd.
Het uitvoeren van de onderzoeken en het toepassen van congestiemanagement conform de gewijzigde
Netcode is relatief nieuw. Op de reeds gepubliceerde congestieonderzoeken heeft TenneT van verschillende
stakeholders, waaronder de ACM, reacties ontvangen. In het voorliggende rapport is getracht in te spelen op
de ontvangen reacties. TenneT zal in samenwerking met overheden, de ACM en andere relevante
stakeholders continu blijven bezien hoe congestieonderzoeken verder verbeterd kunnen worden.
Dit rapport is als volgt opgebouwd. Hoofdstukken 1 en 2 behandelen de aanleiding en achtergrond van de
verwachte congestie en de gehanteerde methodologie bij het uitgevoerde onderzoek. Vervolgens wordt in
Hoofdstuk 3 de omvang en duur van de verwachte congestie behandeld. Hoofdstuk 4 behandelt de
marktanalyse, waarin de uitkomsten van het marktonderzoek worden toegelicht. Congestiemanagement is
immers afhankelijk van de deelname van marktpartijen. In Hoofdstuk 5 wordt de technische analyse
beschreven. Hierin is getoetst hoeveel congestiemanagement toegepast kan worden in relatie tot de
technische grens en zijn overige technische beperkingen en randvoorwaarden geanalyseerd. Hoofdstuk 6
behandelt de financiële analyse, waarin de financiële grens en geschatte kosten van congestiemanagement
worden berekend. Tot slot wordt in Hoofdstuk 7 geconcludeerd of en in welke mate congestiemanagement
kan worden toegepast in het congestiegebied voor het oplossen van de verwachte congestie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                       DATUM        19 oktober 2023
                                                       REFERENTIE   PU-AMT 23-451-2
                                                       PAGINA       6 van 49
Inhoudsopgave
VOORWOORD                                                                            5
1. INLEIDING EN CONGESTIEGEBIED                                                      7
2. METHODOLOGIE EN UITGANGSPUNTEN                                                    9
2.1 Opbouw onderzoek                                                                 9
2.2 Inputdata                                                                       10
2.3 Netmodel en gehanteerde netontwerpcriteria                                      11
2.4 Onzekerheden                                                                    12
3. OMVANG VAN DE CONGESTIE                                                          14
3.1 Aanwezige transportcapaciteit                                                   14
3.2 Benodigde transportcapaciteit                                                   15
3.3 Gevraagde transportcapaciteit                                                   16
3.4 Verwachte belasting meest beperkende netcomponenten                             17
3.5 Vaststelling en duur van fysieke congestie                                      20
4. MARKTANALYSE                                                                     22
4.1 Werkwijze marktconsultatie                                                      22
4.2 Beschikbare flexibiliteit voor congestiemanagement                              23
4.3 Analyse marktconsultatie                                                        24
5. TECHNISCHE ANALYSE                                                               25
5.1 Aanwezig regelbaar vermogen                                                     25
5.2 Technische grens                                                                26
5.3 Kortsluitvermogen                                                               28
5.4 Technische maatregelen benodigd voor toepassen van congestiemanagement          29
6. FINANCIËLE ANALYSE                                                               30
6.1 Financiële grens                                                                30
6.2 Geschatte kosten van congestiemanagement                                        30
7. CONCLUSIE                                                                        32
7.1 Synthese uitgevoerde analyses                                                   32
7.2 Aanvullende acties                                                              33
8. NAWOORD                                                                          35
9. BIJLAGEN                                                                         37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                           DATUM          19 oktober 2023
                                                           REFERENTIE     PU-AMT 23-451-2
                                                           PAGINA         7 van 49
1. INLEIDING EN CONGESTIEGEBIED
Zoals vermeld in de vooraankondiging van 17 november 2022, verwacht TenneT structurele congestie voor
afname in het netdeel Flevopolder, Gelderland en Utrecht in de periode 2023-2029. In dit congestieonderzoek
zijn de drie regio’s integraal onderzocht als één congestiegebied. De verwachte congestie wordt veroorzaakt
doordat de gevraagde transportcapaciteit groter is dan de aanwezige transportcapaciteit. Dit komt door de
grote vraag naar transportcapaciteit door snelle ontwikkelingen in de vraag naar elektriciteit door groei van
grootverbruikers en ontwikkelingen in warmtepompen en elektrisch vervoer bij kleinverbruikers.
De verwachte congestie ontstaat op verschillende plekken in het netwerk. De verwachte congestie treedt op
bij zowel de koppeltransformatoren tussen 380 en 150 kV als in het 150 kV-net zelf. In het congestiegebied
manifesteert de verwachte congestie zich voornamelijk op de koppeltransformatoren te Breukelen-Kortrijk en
Lelystad. Daarnaast zijn er ook knelpunten op 150 kV-verbindingen, met name tussen Breukelen Kortrijk en
Nieuwegein, tussen Lelystad en Utrecht Lage Weide, tussen Lelystad en Ede, tussen Dodewaard en Tiel,
tussen Langerak en Zevenaar, en tot slot tussen Woudhuis en Renkum. Naar deze koppeltransformatoren en
verbindingen wordt in het onderzoek verwezen als de beperkende netcomponenten. In Figuur 1-1 is een
uitsnede gemaakt van het relevante net. Alle in Figuur 1-1 weergegeven stations zijn onderdeel van het
congestiegebied.
Dit onderzoek is gericht op het hoogspanningsnetwerk dat door TenneT beheerd wordt. Onderliggende
distributienetten beheerd door regionale netbeheerders en gesloten distributiesystemen (GDS) zijn niet in
beschouwing genomen. Het aanwezige 110 kV-netwerk in de Noordoostpolder (geografisch onderdeel van
Flevoland) en het 110kV station Eibergen (geografisch onderdeel van Gelderland) zijn niet beschouwd
vanwege het ontbreken van een koppeling met het 150 kV-netwerk. De Noordoostpolder en het station
Eibergen maken dus geen onderdeel uit van dit onderzoeksrapport.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                        DATUM          19 oktober 2023
                                        REFERENTIE     PU-AMT 23-451-2
                                        PAGINA         8 van 49
Figuur 1-1: Overzicht 150 kV-netwerk Flevopolder, Gelderland en Utrecht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM            19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA           9 van 49
2. METHODOLOGIE EN UITGANGSPUNTEN
2.1 Opbouw onderzoek
Het congestieonderzoek start met een berekening van de te verwachten vermogensstromen in de
referentiesituatie. Dit is de verwachte toekomstige situatie waarin de reeds toegewezen aansluit- en
transportverzoeken bij TenneT, Liander en Stedin zijn afgerond en de door Liander en Stedin ingeschatte
autonome groei voor (klein)verbruik is gerealiseerd. Aanvullende aansluit- en transportverzoeken zijn in de
referentiesituatie niet meegenomen. Deze verwachte vermogensstromen worden getoetst aan de
netontwerpcriteria. De vermogensstromen zijn berekend voor een geheel jaar, met een uurlijkse resolutie.
Vervolgens wordt onderzocht of en in welke mate additioneel vermogen toegevoegd zou kunnen worden met
toepassing van congestiemanagement. Hiertoe worden verschillende berekeningen gedaan, waarbij het
toegevoegde vermogen onder toepassing van congestiemanagement sequentieel opgehoogd wordt. Dit wordt
getoetst aan zowel de financiële als de technische grens.
Netbeheerders zijn verplicht om waar nodig en mogelijk congestiemanagement toe te passen tot aan de
financiële of technische grens. De financiële grens is een door de Netcode vastgestelde limiet aan de omvang
van congestiemanagement dat door netbeheerders toegepast dient te worden. Conform de Netcode zullen
netbeheerders geen congestiemanagement toepassen om transporten te faciliteren waarmee de ingeschatte
kosten van congestiemanagement de financiële grens overschrijden. Startende vanuit de referentiesituatie
wordt getoetst hoeveel extra vermogen kan worden toegelaten totdat de verwachte kosten gelijk zijn aan de
financiële grens.
Om daadwerkelijk congestiemanagement toe te passen, is participatie van marktpartijen noodzakelijk. Deze
marktpartijen leveren immers de flexibiliteit voor toepassing van congestiemanagement. Om dit flexibel
vermogen in kaart te brengen is een consultatie bij marktpartijen gedaan, op basis waarvan geanalyseerd is
in welke mate marktpartijen flexibel vermogen beschikbaar zouden kunnen en willen stellen. Daarbij is het van
belang dat dit flexibel vermogen ook op de benodigde locaties en benodigde tijdstippen wordt aangeboden
om daadwerkelijk fysieke congestie op te kunnen lossen. Ook dient dit vermogen afschakelbaar en/of
aanstuurbaar te zijn om onderdeel uit te maken van het regelbare vermogen waarmee de technische grens
bepaald wordt (zie §5.1).
Aan de verplichting voor netbeheerders om waar (nodig en) mogelijk congestiemanagement toe te passen,
wordt ook een technische grens gesteld. De technische grens zorgt ervoor dat het netwerk niet structureel
overbelast wordt en beperkt daarmee veiligheidsrisico’s. Na de financiële- en marktanalyse worden de
verwachte vermogensstromen, inclusief het (eventueel) toegevoegde vermogen, ook getoetst aan de
technische grens. Ook deze grens stelt namelijk een limiet aan de omvang van congestiemanagement dat
door de netbeheerder toegepast kan worden. Tijdens de simulaties wordt iteratief berekend hoeveel
additioneel    vermogen    toegevoegd     zou   kunnen    worden       met inzet   van    regelbaar vermogen
(congestiemanagement) zonder dat netcomponenten overbelast zouden raken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                DATUM           19 oktober 2023
                                                                REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                                PAGINA          10 van 49
Vervolgens zijn de deelconclusies uit de financiële-, markt- en technische analyse gecombineerd om tot een
oordeel te komen of en in welke mate congestiemanagement toegepast kan worden om te voorzien in de
gevraagde transportcapaciteit. Daarbij is ook getoetst of er binnen de technische en financiële grens eventueel
nog aanvullende ruimte beschikbaar is. Indien er naar verwachting, eventueel onder voorwaarden, nog
mogelijkheden zijn voor het honoreren van aanvullende transportverzoeken, is dit ook aangegeven in deze
conclusie.
Daarnaast is ook getoetst op het toegestane kortsluitvermogen van het netwerk en is er geanalyseerd of er
overige technische maatregelen noodzakelijk zijn om congestiemanagement veilig uit te kunnen voeren.
2.2 Inputdata
Uitwisselingsprofielen per TenneT hoogspanningsstation vormen de basis voor het congestieonderzoek. Deze
uitwisselingsprofielen geven de verwachte vermogensstromen weer per station, per uur. Dit zijn netto
profielen, dat wil zeggen dat het de optelsom is van de op dat moment geldende elektriciteitsproductie en
elektriciteitsverbruik verbonden aan het station. Dit bestaat uit een combinatie van de aangeslotenen van
TenneT en klanten van Liander en Stedin.
De profielen met daarin de verwachte totale benodigde transportcapaciteit zijn door Liander en Stedin aan
TenneT aangeleverd en zijn opgebouwd uit verschillende elementen:
     1) de meetgegevens van het meest recente jaar, in dit geval 2022;
     2) de klantaansluitingen (met bijbehorende transportcapaciteit) die reeds in aanleg zijn of in opdracht
          gegeven waren voor de vooraankondiging;
     3) de door Liander en Stedin ingeschatte autonome groei. 3
Naast de geprognosticeerde uitwisseling tussen TenneT en Liander en Stedin, is de verwachte transportvraag
door aangeslotenen (zowel afname als productie) op het hoogspanningsnetwerk van TenneT van belang voor
het bepalen van de totale benodigde transportcapaciteit. Hierbij is voor huidige elektriciteitscentrales en
(industriële) afnemers gewerkt met zowel historische data als met de te verwachten inzet hiervan, zoals
gesimuleerd ten behoeve van het Investeringsplan (scenario Klimaatakkoord, steekjaar 2025). De
beschikbaarheid van elektriciteitscentrales volgt ook uit de door producenten opgegeven informatie ten
behoeve van dit Investeringsplan. In enkele gevallen is uitgegaan van historische meetgegevens uit 2022.
Groei van transportvraag door industriële afnemers is voorzien van een zo realistisch mogelijk verbruiksprofiel
op basis van historische meetgegevens en scenarioprofielen uit het meest recente Investeringsplan.
3 Autonome groei bestaat uit groei binnen reeds gecontracteerde vermogen (grootverbruik), groei van huishoudens /
kleinverbruikers (bijvoorbeeld als gevolg van elektrische warmtepompen en laadpalen) en prognoses voor woningbouw.
Zowel de autonome groei als de aansluitingen in aanleg of opdracht representeren een te verwachten groei in
transportbehoefte die door de netbeheerder niet kan worden beïnvloed (omdat hiervoor geen aanvragen tot
transportcapaciteit worden gedaan).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                       DATUM             19 oktober 2023
                                                                       REFERENTIE        PU-AMT 23-451-2
                                                                       PAGINA            11 van 49
Aanvragen tot verhoging van de reeds gecontracteerde transportcapaciteit door bestaande klanten of aanleg
van nieuwe aansluitingen door grootverbruikers zijn geregistreerd als ‘nieuwe aanvragen’. Dit geldt zowel voor
aanvragen gedaan bij Liander of Stedin als bij TenneT. In het rapport is bestudeerd of aan deze gevraagde
transportcapaciteit voldaan kan worden 4.
De transportbehoefte van grootschalige batterijsystemen (BESS) laat zich lastig voorspellen, aangezien deze
op verschillende markten actief kunnen zijn. In dit rapport is gehandeld in overeenstemming met de aanpak
zoals gehanteerd in eerdere congestieonderzoeken en voorgesteld door de speciaal coördinator congestie
Noord-Brabant en Limburg (aangesteld door de minister voor Klimaat en Energie en de provincies Noord-
Brabant en Limburg). Dit betekent dat verondersteld is dat grootschalige batterijsystemen geen invloed
uitoefenen op de congestie. Dit kan geëffectueerd worden door grootschalige batterijsystemen aan te sluiten
met een alternatief transportrecht.
2.3 Netmodel en gehanteerde netontwerpcriteria
Bij de bepaling van de aanwezige en benodigde capaciteit wordt rekening gehouden met de van toepassing
zijnde netontwerpcriteria en operationele veiligheidsgrenzen. De netontwerpcriteria volgen uit de
Elektriciteitswet en het Besluit investeringsplan en kwaliteit elektriciteit en gas. 5 In de berekeningen voor dit
congestieonderzoek is getoetst aan de reguliere ontwerpcriteria: bij normaal bedrijf dient een enkelvoudige
storing aan circuits, transformatoren of productie-eenheden niet te leiden tot een onderbreking van transport.
Hierop zijn enkele uitzonderingen toegestaan.
In het gehanteerde netmodel kent elk netwerkcomponent een maximale belastbaarheid die van toepassing is
in de zomermaanden (april t/m oktober) en in de wintermaanden (november t/m maart). Die waarden
verschillen omdat de thermische belastbaarheid van de netwerkcomponenten samenhangt met de
omgevingstemperatuur. De berekende belasting van een netwerkcomponent bij een enkelvoudige storing
dient lager te zijn dan de maximale belastbaarheid van dit netwerkcomponent; anders is er sprake van een
overschrijding.
In dit congestieonderzoek is niet getoetst aan het N-2 (‘operationeel N-1’) criterium. Dit criterium bestaat uit
niet-beschikbaarheid wegens onderhoud van één willekeurig circuit, transformator, productie-eenheid of
andere assets in combinatie met een storing van één willekeurig ander circuit, transformator of productie-
eenheid. Bij de beoordeling van het N-2 criterium wordt rekening gehouden met de mogelijkheid om onderhoud
te plannen ten tijde van gunstige productie- en belastingsituaties. Dat wil zeggen dat er sprake is van een
knelpunt als onderhoud niet meer gepland kan worden zonder dat de enkelvoudige storingsreserve kan
worden gegarandeerd. Om dan toch onderhoud mogelijk te maken dienen aangeslotenen te worden
afgeregeld resp. afgeschakeld. Zwaarwegende beperkingen die voortkomen uit onderhoudsplanningen,
zouden invloed kunnen hebben op de kosten gerelateerd aan onderhoudssituaties.
4 Gevraagde transportcapaciteit zoals september 2023 bekend bij Liander, Stedin en TenneT
5 Zie Elektriciteitswet 1998, artikel 16, vierde lid en het Besluit investeringsplan en kwaliteit elektriciteit en gas.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM            19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA           12 van 49
2.4 Onzekerheden
Een congestieonderzoek bevat inherent onzekerheid omdat toekomstige netwerk- en marktsituaties worden
gesimuleerd. Tegelijkertijd dient het onderzoek te leiden tot een discrete conclusie: welke transportverzoeken
kunnen worden gehonoreerd met toepassing van congestiemanagement? Daarom zijn de uitkomsten van dit
congestieonderzoek geënt op prognoses, inschattingen op basis van historische data en analyses, en
beoordelingen van experts. De berekende resultaten kunnen zowel positief als negatief beïnvloed worden
door    verschillende   factoren.   Voorbeelden     hiervan    zijn   onvoorziene    niet-beschikbaarheid  van
netwerkelementen, onvoldoende mogelijkheden om onderhoud te verschuiven, veranderingen in
gebruiksprofielen grootverbruikers, onvoldoende beschikbaar regelbaar vermogen en afwijkingen ten opzichte
van de veronderstelde gelijktijdigheid van variabele duurzame elektriciteitsproductie (i.e. het weer).
Daarnaast laat het eerste moment waarop fysieke congestie optreedt zich moeilijk bepalen. Dit is afhankelijk
van meerdere factoren, waaronder:
     1. de snelheid waarmee aangeslotenen de transportcapaciteit gebruiken bij aangevraagde groei in
         gecontracteerd transportvermogen;
     2. de snelheid waarmee Liander, Stedin en TenneT (wanneer van toepassing) nieuwe aansluitingen
         realiseren en de snelheid waarmee deze aansluitingen daadwerkelijk gebruik maken van de
         gecontracteerde transportcapaciteit;
     3. hoe de voorziene autonome groei in de netten van Liander en Stedin zich daadwerkelijk manifesteert;
     4. andere afhankelijkheden, zoals (on)voorziene niet beschikbaarheid van netcomponenten; en
     5. weersinvloeden.
In dit onderzoek heeft TenneT op basis van huidige informatie de meest realistisch geachte inschatting van
de toekomstige situatie gemaakt. Bij wijzigingen door onvoorziene invloeden, zal TenneT te allen tijde de
veiligheid en leveringszekerheid van elektriciteit voorop stellen en zich daarbinnen maximaal inspannen om
de gevraagde transporten te faciliteren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                        DATUM            19 oktober 2023
                                                        REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                        PAGINA           13 van 49
Tabel 2-1: Overzicht gebruikte definities
 Begrip                   Definitie
 Aanwezige                De maximale capaciteit dat een net aan kan, met inachtneming van de van
 transportcapaciteit (MW) toepassing zijnde netontwerpcriteria en operationele veiligheidsgrenzen.
 Benodigde                De transportcapaciteit nodig om aan de vraag naar transport van alle
 transportcapaciteit (MW) gecontracteerde aangeslotenen in een (deel)net te voldoen, als bedoeld in
                          artikel 2.3 van de Regeling investeringsplan en kwaliteit elektriciteit en gas.
 Beschikbare              Het deel van de aanwezige transportcapaciteit welke niet wordt ingezet om aan
 transportcapaciteit (MW) de benodigde transportcapaciteit te voldoen. De beschikbare transportcapaciteit
                          is gelijk aan het verschil tussen de aanwezige transportcapaciteit en de
                          benodigde transportcapaciteit.
 Gevraagde                De transportcapaciteit nodig om aan alle vraag naar transport te voldoen als
 transportcapaciteit (MW) gevolg van additionele aansluitingen en/of groei in transportbehoefte van
                          bestaande aansluitingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM             19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE        PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA            14 van 49
3. OMVANG VAN DE CONGESTIE
3.1 Aanwezige transportcapaciteit
De totale aanwezige transportcapaciteit voor afname in het 150 kV-netwerk Flevopolder, Gelderland en
Utrecht bedraagt 3887 MW. De aanwezige transportcapaciteit voor productie in het FGU-netwerk wordt
gelimiteerd door zowel de 380-150 kV-koppeltransformatoren in het congestiegebied als de 150 kV-
verbindingen tussen hoogspanningsstations.
Het vaststellen van de aanwezige transportcapaciteit in het vermaasde netwerk van TenneT is niet eenduidig.
Hoewel de belastbaarheid (technische transportcapaciteit) van individuele netwerkelementen bekend zijn, is
de aanwezige transportcapaciteit hier geen simpele opsomming van. Zo is de actuele belasting van het
netwerk van invloed op de verdeling van vermogensstromen over de verschillende componenten in het
netwerk en daarmee van invloed op de aanwezige transportcapaciteit. De totale aanwezige transportcapaciteit
is bepaald door rekening te houden met een voor deze congestie relevante situatie. De aanwezige
transportcapaciteit is berekend bij een situatie met een typische belasting van het netwerk.
Het totale opgestelde vermogen van 380-150 kV koppeltransformatoren bedraagt 4350 MW. Rekening
houdende met een enkelvoudige storing, zou dit neerkomen op een aanwezige transportcapaciteit van 3850
MW. Deze versimpelde berekening houdt geen rekening met beperkingen in het 150 kV-net en de verdeling
van vermogensstromen over dit net. Deze beperkingen leiden ertoe dat de aanwezige transportcapaciteit lager
wordt omdat er niet ongelimiteerd elektriciteit uitgewisseld kan worden tussen hoogspanningsstations.
Anderzijds is aangenomen dat de aanwezige grootschalige gascentrales in het 150 kV-net op de kritische
momenten normaliter al gedeeltelijk elektriciteit produceren vanuit reguliere marktinzet, waarmee een deel van
de vraag wordt ingevuld en er voor dit gedeelte dus geen transportcapaciteit benodigd is. Dit verhoogt de
daadwerkelijk aanwezige transportcapaciteit. Om een gedetailleerdere beoordeling van de resulterende
capaciteit te maken, is gebruik gemaakt van bovenstaande methode waarbij rekening is gehouden met een
typische belastingsituatie van het netwerk en reguliere marktinzet van de grootschalige gascentrales. Hiermee
is de aanwezige transportcapaciteit vastgesteld op 3887 MW. Deze meer fijnmazige methode leidt
gesommeerd dus tot vrijwel dezelfde conclusie, waarbij er wel verschillen zijn tussen individuele
hoogspanningsstations in de aanwezige transportcapaciteit.
De komende jaren wordt de aanwezige transportcapaciteit in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht gefaseerd
uitgebreid. Met de in tabel 3-1 genoemde projecten wordt het hoogspanningsnet uitgebreid om structureel te
kunnen voorzien in de groeiende vraag naar transportcapaciteit. Omdat alle vier de hieronder benoemde 380-
150 kV projecten benodigd zijn voor het vergroten van de totale transportcapaciteit in het gehele gebied, is de
laatste inbedrijfnamedatum als leidend beschouwd. Hierdoor blijft de aanwezige transportcapaciteit tot en met
2029 gelijk. De geplande inbedrijfnamedatum is gebaseerd op het ‘Investeringsplan Net op land 2022-2031’
d.d. 12 september 2022.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                 DATUM             19 oktober 2023
                                                                 REFERENTIE        PU-AMT 23-451-2
                                                                 PAGINA            15 van 49
Tabel 3-1. Geplande uitbreidingsprojecten 6
                                                             Toegevoegde technische               Geplande datum
  Provincie          Project
                                                             transportcapaciteit 7 (MVA)          inbedrijfname
  Gelderland         Versterking 150 kV Rivierenland         250-300 MVA                          2028
                     Versterking 380-150 kV
  Utrecht            Breukelen-Kortrijk incl. Utrecht-       1500 MVA (3x 500 MVA)                2027-2029
                     Noord
                     Versterking 380-150 kV
  Gelderland                                                 500 MVA                              2029
                     Dodewaard
                     Versterking 380-150 kV
  Gelderland                                                 1000 MVA (2x 500 MVA)                2029
                     Doetinchem
  Flevoland          Versterking 380-150 kV Lelystad         500 MVA                              2029
De technische transportcapaciteit op de koppelpunten (hoogspanningsstations met koppeltransformatoren
tussen het 380 kV en het 150 kV-netwerk) zal groeien als gevolg van de geplande investeringen. Zie hiervoor
onderstaande tabel met een overzicht van totale technische transportcapaciteit per koppelpunt.
Tabel 3-2. Transportcapaciteit op koppelpunten.
  Koppelpunt            Huidige            technische     Toekomstige          technische      Geplande         datum
  (380-150 kV)          transportcapaciteit       (N-1)   transportcapaciteit          (N-1)   inbedrijfname
                        (MVA) 8                           (MVA)                                uitbreiding
  Breukelen             09                                1500                                 2027-2029
  Lelystad              1000                              1500                                 2029
  Doetinchem            450                               1450                                 2029
  Dodewaard             900                               1450                                 2029
3.2 Benodigde transportcapaciteit
De benodigde transportcapaciteit is gedefinieerd als de capaciteit benodigd om aan de vraag van transport
6 Zie voor een volledig overzicht van de geplande projecten in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht het Investeringsplan
van TenneT. In deze tabel zijn alleen de projecten vernoemd die leiden tot een uitbreiding van de transportcapaciteit.
7 Dit betreft de huidige en toegevoegde technische transportcapaciteit van de netwerkcomponenten. Dit vertaalt zich niet
evenredig naar groei in aanwezige transportcapaciteit of aansluitcapaciteit omdat het hoogspanningsnetwerk vermaasd is
en de verhouding tussen werkzaam vermogen en blindvermogen niet op voorhand vast te stellen is.
8 De huidige veiligstelling van het N-1 criterium voor de koppeling naar het 380 kV-netwerk komt gezamenlijk vanuit de
vier 380-150 kV-koppelpunten, welke via het onderliggende 150 kV-net verbonden zijn.
9 Zie vorige voetnoot.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                              DATUM           19 oktober 2023
                                                              REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                              PAGINA          16 van 49
van alle gecontracteerde aangeslotenen te voldoen. Hieronder wordt verstaan de transportvraag van huidige
aangeslotenen, de transportvraag van nog niet aangesloten maar wel reeds gecontracteerde aanvragen en
de transportvraag als gevolg van autonome groei (zie § 2.2). Hierin zit reeds verdisconteerd de lopende
aansluittrajecten die reeds in aanleg zijn of in opdracht zijn gegeven en de door Liander en Stedin ingeschatte
autonome groei. De verwachte netto benodigde transportcapaciteit in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht
bedraagt 3849 MW (2023) met een groei naar 4788 MW (2029). De benodigde transportcapaciteit is berekend
door aan de hand van de piek van de som van alle belastingprofielen. Dit bedraagt dus een netto berekening,
omdat door ongelijktijdigheid de som van alle individuele pieken van belastingprofielen hoger zou liggen. De
benodigde transportcapaciteit in het congestiegebied is in Tabel 3-3 weergegeven.
In het congestiegebied is daarmee de aanwezige transportcapaciteit niet voldoende om te voldoen aan de
benodigde transportcapaciteit.
3.3 Gevraagde transportcapaciteit
De gevraagde transportcapaciteit bestaat uit de benodigde transportcapaciteit aangevuld met de openstaande
(offerte)aanvragen voor transportcapaciteit door klanten van ofwel TenneT, Liander of Stedin (‘nieuwe
aanvragen’). In de tabel hieronder zijn de benodigde en gevraagde capaciteiten weergegeven, zoals bekend
in september 2023. De wachtlijst per september 2023 bedraagt 554 MW aangevraagd transportvermogen,
bestaande uit 1818 verschillende aanvragen. De hieruit resulterende gevraagde transportcapaciteit is
berekend aan de hand van de piek van de som van alle belastingprofielen. Dit bedraagt dus een netto
berekening, omdat door ongelijktijdigheid de som van alle individuele pieken van belastingprofielen hoger zou
liggen. De verwachte netto gevraagde transportcapaciteit in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht bedraagt
4278 MW (2023) met een groei naar 5217 MW (2029). De gevraagde transportcapaciteit in het
congestiegebied is in Tabel 3-3 weergegeven.
In het congestiegebied is daarmee de aanwezige transportcapaciteit niet voldoende om te voldoen aan de
gevraagde transportcapaciteit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                               DATUM            19 oktober 2023
                                                               REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                               PAGINA           17 van 49
Tabel 3-3. Gevraagde transportcapaciteit
  Overzicht ontwikkeling benodigde en gevraagde transportcapaciteit
  Jaartal
                           2023          2024          2025         2026         2027          2028          2029
  (netsituatie)
  Benodigde
                           3849          4042          4180         4373         4515          4792         4788 10
  transportcapaciteit
  Wachtlijst 11             429           429           429          429          429           429           429
  Gevraagde
                           4278          4470          4608         4802         4944          5221         5217 12
  transportcapaciteit
3.4 Verwachte belasting meest beperkende netcomponenten
In deze paragraaf wordt visueel weergegeven wat de verwachte belasting is op de beperkende
netcomponenten in een situatie waarin geen congestiemanagement wordt toegepast en de volledige
benodigde transportcapaciteit wordt gefaciliteerd. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt dat de verwachte
belastingstromen in dit geval tot flinke overschrijdingen leiden van de beschikbare capaciteit. De gevraagde
transportcapaciteit kan dus niet toegestaan worden zonder toepassing van congestiemanagement.
De verwachte belasting van de koppeltransformatoren en 150-kV verbindingen worden berekend met
vermogensstroomberekeningen. Hierbij is gewerkt met de uitgangspunten benoemd in Hoofdstuk 2. De basis
van deze berekeningen vormen historische metingen op de uitwisselpunten, aangevuld met de benoemde
elementen waaronder autonome groei, reeds gecontracteerd vermogen en de te verwachten transportvraag
van industriële afnemers en thermische elektriciteitsproductie. Voor elk van deze categorieën is een
inschatting gemaakt van het belastingpatroon op basis van metingen en/of scenario’s. Ook is bij deze
berekeningen rekening gehouden met de van toepassing zijnde netontwerpcriteria en operationele
veiligheidsgrenzen zoals beschreven in paragraaf 2.3.
Onderstaande figuren tonen de verwachte transportbelasting met toepassing van enkelvoudige
storingsreserve van de beperkende koppeltransformatoren en 150 kV-verbindingen. Hiermee wordt een
gedetailleerd inzicht geboden in de ontwikkelingen van de gevraagde transportcapaciteit de komende jaren.
Deze paragraaf bevat een selectie van relevante grafieken, in de bijlage zijn additionele grafieken opgenomen.
10 De daling van 2028-2029 wordt veroorzaakt door een omissie in de achterliggende inputdata voor steekjaar 2029. Dit
heeft geen invloed op de conclusies.
11 Netto bijdrage op piekmoment, deze is lager dan de bruto aangevraagde transportcapaciteit (554 MW).
12 De daling van 2028-2029 wordt veroorzaakt door een omissie in de achterliggende inputdata voor steekjaar 2029. Dit
heeft geen invloed op de conclusies.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                     DATUM               19 oktober 2023
                                                                                     REFERENTIE          PU-AMT 23-451-2
                                                                                     PAGINA              18 van 49
                                             Belasting koppeltransformator Breukelen-Kortrijk (N-1)
                  900
                  800
                  700
                  600
  Vermogen (MW)
                  500
                  400
                  300
                  200
                  100
                   0
                        1            1001        2001           3001          4001           5001        6001           7001         8001
                                                                                  Uur (h)
                            Belasting (MW)      Limiet (100%)          Minimum technische grens (110%)          Maximum technische grens (150%)
Figuur 3-1: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2029)
                                              Belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede (N-1)
                  500
                  450
                  400
                  350
  Vermogen (MW)
                  300
                  250
                  200
                  150
                  100
                  50
                   0
                        1            1001        2001           3001          4001           5001        6001           7001         8001
                                                                                  Uur (h)
                            Belasting (MW)      Limiet (100%)          Minimum technische grens (110%)          Maximum technische grens (150%)
  Figuur 3-2: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2029)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                DATUM               19 oktober 2023
                                                                                REFERENTIE          PU-AMT 23-451-2
                                                                                PAGINA              19 van 49
                                 Belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrein-Nieuwegein (N-1)
                450
                400
                350
                300
Vermogen (MW)
                250
                200
                150
                100
                50
                 0
                      1            1001     2001           3001          4001           5001        6001           7001         8001
                                                                             Uur (h)
                          Belasting (MW)   Limiet (100%)          Minimum technische grens (110%)          Maximum technische grens (150%)
                Figuur 3-3: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                              transportcapaciteit (2029)
                                             Belasting verbinding Langerak-Zevenaar (N-1)
                350
                300
                250
Vermogen (MW)
                200
                150
                100
                 50
                  0
                      1            1001     2001           3001          4001            5001       6001           7001         8001
                                                                            Uur (h)
                          Belasting (MW)   Limiet (100%)          Minimum technische grens (110%)          Maximum technische grens (150%)
          Figuur 3-4: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2029)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM           19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA          20 van 49
3.5 Vaststelling en duur van fysieke congestie
Zoals eerder is toegelicht, is de aanwezige transportcapaciteit (3887 MW) lager dan zowel de benodigde als
de gevraagde transportcapaciteit (resp. 4788 en 5217 MW in 2029). De conclusie is dat de huidige capaciteit
van het net in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht ontoereikend is voor de totale voorziene vraag naar
transportcapaciteit.
Met de in Tabel 3-1 genoemde projecten, zal het hoogspanningsnet de komende jaren gefaseerd worden
uitgebreid. De aanwezige transportcapaciteit zal daarmee ook geleidelijk worden vergroot. Door deze
structurele uitbreidingen, zal vanaf 2027 de transportcapaciteit worden vergroot en naar verwachting vanaf
2029 de aanwezige transportcapaciteit weer voldoende zijn om in de gevraagde transportcapaciteit te
voorzien. Dit houdt in dat er naar huidige verwachting voor een periode van vijf tot zeven jaren fysieke
congestie optreedt. Veranderingen in omstandigheden zoals aanvullende aanvragen naar transport kunnen
de periode van congestie verlengen, anderzijds kunnen de netinvesteringen die vanaf 2027 inbedrijf genomen
worden mogelijk al voldoende transportcapaciteit beschikbaar maken en daarmee de periode van congestie
verkorten. Dit zal te zijner tijd opnieuw bestudeerd worden en leidt dan mogelijk tot herijking van de resultaten.
Daarmee is er structurele congestie voor een periode langer dan 1 jaar.
Tabel 3-4 toont een overzicht van de transportcapaciteiten per jaar. Tabel 3-5 toont een nadere uitsplitsing
naar categorie en regio voor het jaartal 2029.
Tabel 3-4. Overzicht transportcapaciteiten Flevopolder, Gelderland en Utrecht
  Overzicht ontwikkeling transportcapaciteit (in MW)
  Jaartal (netsituatie)                               2023    2024     2025    2026      2027     2028     2029
  Aanwezige transportcapaciteit                       3887    3887     3887    3887      3887     3887     3887
  Benodigde transportcapaciteit (bestaande uit        3849    4042     4180    4373      4515     4792     4788
  reeds aangesloten klanten, aansluitingen in
  aanleg/opdracht en voorziene autonome groei)
                                                        38    -155     -293    -486      -628     -905     -901
  Beschikbare transportcapaciteit
                                                       429     429      429     429       429      429      429
  Wachtlijst
  Gevraagde transportcapaciteit (benodigde            4278    4470     4608    4802      4944     5221     5217
  transportcapaciteit aangevuld met aanvragen)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                           DATUM           19 oktober 2023
                                                           REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                           PAGINA          21 van 49
Tabel 3-5. Uitsplitsing naar component en regio, jaartal 2029.
 Uitsplitsing transportcapaciteit 2029
 Gebied                                           Gehele regio    Flevopolder    Gelderland Utrecht
 Aanwezige transportcapaciteit                       3887             483            2292    1112
 Benodigde transportcapaciteit, waarvan:             4788             668            2702    1417
                          - Huidige piekbelasting    3069             314            1797     958
                          - Autonome groei RNB        694              79             295     319
       - Gecontracteerd transportvermogen RNB         930             200             590     140
    - Gecontracteerd transportvermogen TenneT          95              75              20      0
 Extra gevraagde transportcapaciteit
 (wachtlijst) bovenop de benodigde                   429              89              261     79
 transportcapaciteit, waarvan:
                             -    Wachtlijst RNB      425              89             257      79
                          -    Wachtlijst TenneT       4               0               4       0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                DATUM           19 oktober 2023
                                                                REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                                PAGINA          22 van 49
4. MARKTANALYSE
Dit hoofdstuk geeft inzicht in het aanbod van flexibiliteit in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht. Door middel
van een consultatie bij marktpartijen is geïnventariseerd welke flexibiliteit mogelijk beschikbaar is voor
congestiemanagement. Vervolgens is bekeken welk gedeelte hiervan inzetbaar is op de benodigde
momenten. Flexibiliteit aangeboden door marktpartijen als onderdeel van congestiemanagement kan bestaan
uit biedingen voor redispatch of het sluiten van contracten met een capaciteitsbeperking.
4.1 Werkwijze marktconsultatie
In dit gebied is een inventarisatie uitgevoerd naar de mogelijke flexibiliteit van marktpartijen om te kunnen
bijdragen aan congestiemanagement. Deze inventarisatie is gedaan door middel van:
     •   Openbare belangstellingsregistratie: op de website PartnersinEnergie.nl is eind november 2022
         een formulier gepubliceerd waarmee belangstelling van marktpartijen in congestiemanagement
         geregistreerd wordt. Dit is een gezamenlijke belangstellingsregistratie van Enexis, Liander, Stedin en
         TenneT. Alle partijen die zich binnen dit gebied hebben aangemeld zijn benaderd door TenneT om de
         aangeboden flexibiliteit goed in kaart te brengen.
     •   Gesprekken met aangeslotenen TenneT: naast de openbare belangstellingsregistratie, heeft
         TenneT ook gesprekken gevoerd met alle direct aangesloten klanten van TenneT. Vanwege de
         grotere vermogens, kunnen klanten van TenneT typisch gezien een significante bijdrage leveren aan
         congestiemanagement. In de Flevopolder, Gelderland en Utrecht is derhalve gesproken met de zes
         directe klanten van TenneT in dit gebied. Sommige van deze klanten hebben meerdere aansluitingen
         in het gebied.
     •   Gesprekken met aangeslotenen regionale netbeheerders: in samenwerking met Stedin en Liander
         is een inschatting gemaakt welke partijen mogelijk flexibiliteit kunnen leveren. In samenwerking met
         Stedin en Liander zijn derhalve een tiental klanten samen bezocht voor een verdiepend gesprek over
         de mogelijkheden omtrent het leveren van congestiemanagementdiensten.
     •   Webinar: Om zoveel mogelijk partijen te informeren en vragen flexibiliteit te bieden aan de
         netbeheerders heeft TenneT in samenwerking met Liander en Stedin een webinar georganiseerd.
         Meer dan 400 partijen waren aanwezig tijdens deze webinar gehouden op 27 juni 2023, dit heeft
         geresulteerd in slechts enkele nieuwe aanmeldingen op partnersinenergie.nl.
     •   Overheden: Ook de provincies en gemeenten zijn betrokken bij de marktconsultatie om partijen in dit
         gebied zoveel mogelijk te informeren/attenderen op de rol die zij kunnen spelen bij het oplossen van
         congestie in deze regio. Medewerkers van deze overheden hebben de relevante partijen gestimuleerd
         deel te nemen aan de webinar en zich aan te melden bij de openbare belangstellingsregistratie.
Via de openbare belangstellingsregistratie heeft elke aangeslotene in dit gebied de mogelijkheid gehad aan
TenneT te laten weten interesse te hebben in het leveren van congestiemanagementdiensten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                              DATUM           19 oktober 2023
                                                              REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                              PAGINA          23 van 49
4.2 Beschikbare flexibiliteit voor congestiemanagement
Uit de analyse blijkt dat er 1896 aansluitingen in het gebied zijn die groter zijn dan 1 MW, bestaande uit 721
aansluitingen groter dan 1 MW voor invoeding en 1175 aansluitingen groter dan 1 MW voor afname. In de
marktconsultatie (combinatie belangstellingsregistratie en gesprekken) is een reactie ontvangen op 35 van
deze aansluitingen. In paragraaf 5.1 (technische grens) is de geïdentificeerde omvang van flexibiliteit
meegenomen in de bepaling van het regelbaar vermogen.
Flexibiliteit aangeboden door marktpartijen als onderdeel van congestiemanagement kan bestaan uit ofwel
biedingen voor redispatch, het sluiten van contracten over capaciteitsbeperking of een combinatie van beide.
De gewenste verhouding tussen flexibiliteit uit redispatch en capaciteitsbeperking is niet op voorhand bepaald
in dit onderzoek en zal ook kunnen variëren gedurende de looptijd van congestiemanagement. De gewenste
verhouding is afhankelijk van meerdere factoren, waaronder voorspelbaarheid van congestie, voldoende
beschikbaarheid van opregelvermogen, beschikbaarheid van voldoende partijen voor concurrerende
prijsvorming en verwachte duur van de congestie. De verhouding zal dus tijdens de implementatiefase en
looptijd van congestiemanagement verder bepaald en mogelijk aangepast worden.
Het beschikbare vermogen voor congestiemanagement wordt bepaald door het opgegeven geïnstalleerd
vermogen van markpartijen, maar ook door de beschikbaarheid van dat vermogen op de benodigde
momenten. Zo kunnen elektriciteitsproductie-eenheden die al op maximaal vermogen draaien, geen extra
vermogen meer leveren en kunnen zodoende op dat moment geen opregelvermogen aanbieden ten behoeve
van congestiemanagement. Anderzijds kan geen afregelvermogen worden geleverd op momenten dat
elektriciteitsproductie-eenheden geen elektriciteit produceren. Andere voorbeelden van deze afhankelijkheid
zijn dat flexibiliteit uit zon- en windproductie alleen onder bepaalde weersomstandigheden te benutten is en
dat industriële vraagrespons niet altijd beschikbaar is. Deze afhankelijkheden zijn door TenneT meegenomen
in het onderzoek. Op basis van de gegevens uit het Investeringsplan, is de flexibiliteit van conventionele
productie-eenheden gebaseerd op prognoses en flexibiliteit uit zon- en windproductie is gerelateerd aan het
verwachte productieprofiel van deze bronnen. Voor de overige flexibiliteit is een inschatting gemaakt van de
beschikbare capaciteit op het meest kritische moment.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM           19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA          24 van 49
4.3 Analyse marktconsultatie
In totaal is er 1024 MW aan aangeboden regelbaar vermogen geïdentificeerd, bestaande uit 910 MW
grootschalige gascentrales, 58 MW overige flexibiliteit van TenneT-aangeslotenen en 56 MW overige
flexibiliteit van aangeslotenen bij Liander en Stedin.
In het gebied zijn vier industriële klanten voor afname direct aangesloten op het hoogspanningsnetwerk van
TenneT. Opgeteld betreft dit ook een significant vermogen. Naar aanleiding van verdiepende gesprekken,
hebben         deze   klanten    onderzocht    welke   mogelijkheden     er     zijn    tot aanbieden      van
congestiemanagementdiensten. Hierbij is aan TenneT teruggekoppeld dat het slechts beperkt mogelijk is om
de afname op piekmomenten te verminderen. Eén industriële klant is bijvoorbeeld in staat om de vraag
gedurende enkele uren met circa 15 MW af te laten nemen, maar dit gemiste productievolume moet dan wel
op een ander tijdstip ingehaald kunnen worden. Het verplaatsen van de vraag in de tijd kan niettemin bijdragen
aan het verminderen van de piekbelasting.
Flexibiliteit van de aanwezige productie-eenheden (totaal geïnstalleerd vermogen van 910 MW) is ook
beschouwd. Deze zijn niet alle vrijelijk inzetbaar ten behoeve van congestiemanagementdiensten wegens
reeds aangegane verplichtingen. Daarnaast zat dit vermogen al gedeeltelijk verdisconteerd in de aanwezige
transportcapaciteit. De resterende mogelijk aanvullende bijdrage van deze productie-eenheden is beschouwd
in dit onderzoek, zie daarvoor §5.2.
Gedurende de afronding van het onderzoek is er blijvend ingezet op het ontsluiten van flexibiliteit en de
openbare belangstellingsregistratie via Partners in Energie. Daarnaast worden er aanvullende acties
opgestart, zie daarvoor §7.2.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                              DATUM           19 oktober 2023
                                                              REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                              PAGINA          25 van 49
5. TECHNISCHE ANALYSE
Netbeheerders zijn verplicht om waar mogelijk congestiemanagement toe te passen tot aan de financiële of
technische grens. De technische grens wordt bepaald aan de hand van de aanwezige transportcapaciteit en
het aanwezige regelbare vermogen. De technische grens bedraagt minimaal 110% van de aanwezige
transportcapaciteit en kan met het aanwezige regelbaar vermogen verhoogd worden tot maximaal 150% van
de aanwezige transportcapaciteit (zie Netcode artikel 9.10.2.d).
5.1 Aanwezig regelbaar vermogen
Onder de in de Netcode genoemde definitie voor regelbaar vermogen – “Opgesteld vermogen van
aangeslotenen dat in staat is om te reageren op een elektronisch sturingssignaal en door middel hiervan door
de netbeheerder aangestuurd kan worden” – verstaat TenneT het volgende vermogen:
     •   Productievermogen dat door de netbeheerder kan worden gewijzigd via een elektronisch interface
         naar de aangeslotene (bijvoorbeeld op basis van de implementatie van de NC RfG 13) en
     •   Overig vermogen dat door de netbeheerder kan worden gewijzigd via een elektronisch interface naar
         de aangeslotene (op basis van de implementatie van de NC DCC 14).
Het gaat hierbij om het regelvermogen dat geleverd kan worden in de juiste energierichting en voor de
verwachte congestiemomenten. Vermogen beschikbaar uit vraagrespons, selectieve afschakeling van
aangeslotenen door netbeheerders en marktafroep (via bijvoorbeeld GOPACS) vallen niet onder de
bovenstaande definitie van regelvermogen. Het in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht aanwezige
vermogen dat onder deze definitie valt is nihil.
TenneT acht het echter niet wenselijk dit als uitgangspunt te hanteren bij de bepaling of congestiemanagement
toegepast kan worden. Binnen de kaders van veilig netbeheer en de geldende Netcode, vindt TenneT het
belangrijk om zich maximaal in te spannen congestiemanagement mogelijk te maken. Daarom heeft TenneT
geanalyseerd in welke mate er regelbaar vermogen beschikbaar is dat weliswaar niet voldoet aan de
bovengenoemde technische eisen, maar wel bruikbaar is voor congestiemanagement. Daartoe heeft TenneT
de omvang van het vermogen geanalyseerd dat voor de netbeheerder beschikbaar kan komen via contracten
(conform bijlagen 11 en 12 van de netcode).
Daarbij is het tevens van belang dat TenneT over voldoende op afstand bedienbaar vermogen kan beschikken
om in een niet-normale systeemtoestand onder toepassing van onder andere het tweede lid van artikel 9.3 en
het systeembeschermings- en herstelplan 15 van TenneT af te kunnen schakelen en/of bij te kunnen sturen. In
het geval van aangeslotenen bij regionale netbeheerders, is het de regionale netbeheerder die op aanwijzing
van TenneT zorgt dat het vermogen bijgestuurd of afgeschakeld wordt. De Real-Time Interface (RTI) kan
hierbij gebruikt worden eventueel aangevuld door schakelhandelingen van de regionale netbeheerder.
13 Network Code - Requirements for Generators - Verordening (EU) 2016/631
14 Network Code - Demand Connection Code – Verordening (EU) 2016/1388
15 Zie website TenneT: pagina systeembescherming- en herstel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                               DATUM            19 oktober 2023
                                                               REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                               PAGINA           26 van 49
Met deze aanpak wordt een ruimere basis gehanteerd om te bepalen welk vermogen mogelijk inzetbaar is
voor congestiemanagement. In dit onderzoek wordt ten behoeve van de leesbaarheid bij ‘regelbaar vermogen’
ook verwezen naar het voor congestiemanagement inzetbare vermogen conform bovengenoemde werkwijze
en niet alleen naar vermogen dat voldoet aan de bovenstaande definitie in de netcode.
In de Flevopolder, Gelderland en Utrecht heeft TenneT per hoogspanningsstation geanalyseerd hoe groot het
vermogen is dat beschikbaar zou kunnen komen via contracten met aangeslotenen of via Congestion Service
Providers. Deze omvang is bepaald op basis van de marktanalyse, waarbij ook partijen op de wachtlijst de
mogelijkheid hebben gehad flexibiliteit aan te bieden. Er is gedurende de looptijd van dit onderzoek nog geen
flexibiliteit gecontracteerd. Het mogelijk beschikbare regelbare vermogen door middel van contracten is in
deze situatie geanalyseerd voor alle stations in het congestiegebied. Daarbij is het regelbare vermogen
voorwaardelijk vastgesteld op 1024 MW. Dit getal is vastgesteld op basis van het aangeboden (piek)vermogen
en representeert dus niet per definitie het daadwerkelijk beschikbare regelbaar vermogen op ieder benodigd
moment in de tijd.
Het regelbare vermogen bestaat grotendeels uit vermogen van grootschalige gascentrales (910 MW
geïnstalleerd vermogen). De inzet van deze gascentrales wordt gedeeltelijk al meegenomen in de berekening
van de referentiesituatie, zoals toegelicht in paragraaf 2.2. In dit gebied waren de gascentrales al verondersteld
op 50% van hun geïnstalleerde piekvermogen te produceren. Alleen het restant kan dus daadwerkelijk gezien
worden als ‘extra’ beschikbare flexibiliteit.
Daarmee is het totale regelbare vermogen in dit congestiegebied vastgesteld op 569 MW.
5.2 Technische grens
Op basis van het vastgestelde regelbaar vermogen en de aanwezige transportcapaciteit, is de technische
grens vastgesteld op 4845 MW. Dit bedraagt 125% van de aanwezige transportcapaciteit.
Tabel 5-1. Overzicht technische grens
  Overzicht technische grens
  Jaartal (netsituatie)                            2023 – 2029 (geen wijzigingen gedurende de periode)
  Aanwezige transportcapaciteit                                                3887
  Regelbaar vermogen                                                            569
  Minimum technische grens (%)                                                110%
  Minimum technische grens (MW)                                                4276
  Technische grens (MW)                                                        4845
  Technische grens (%)                                                        125%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                             DATUM           19 oktober 2023
                                                             REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                             PAGINA          27 van 49
Voor alle netwerkelementen is eerst getoetst aan het uiterste van de technische grens (150%). Een
overschrijding van deze norm leidt ertoe dat de hoeveelheid vermogen, dat additioneel aangesloten zou
worden onder toepassing van congestiemanagement, sowieso gelimiteerd dient te worden(zie ook Figuren 3-
1 en 3-2). Vervolgens is met analyses getoetst of de belasting op alle netwerkelementen binnen de
netontwerpcriteria valt bij activatie van het beschikbare regelvermogen. Dit is derhalve een toetsing op de van
toepassing zijnde technische grens. Hiertoe is een berekening gesimuleerd waarbij de profielen conform de
benodigde capaciteit als uitgangspunt zijn genomen en vervolgens al het aanwezige regelvermogen werd
geactiveerd. Dit is een simulatie van de situatie waarin maximale verwachte belasting onder toepassing van
congestiemanagement        optreedt    en   al  het  beschikbare    regelvermogen    geactiveerd   is. Om    de
leveringszekerheid te waarborgen, dient dat een bedrijfsveilige netsituatie te zijn.
Technische grens koppeltransformatoren 380-150 kV
Uit de vermogensstroomberekeningen blijkt dat er reeds bij de benodigde transportcapaciteit overschrijdingen
boven de 150% ontstaan. Hieruit moet geconcludeerd worden dat de technische bovengrens op de
koppeltransformatoren overschreden wordt. Het is daarmee niet mogelijk om te voorzien in de volledige
benodigde of de gevraagde transportcapaciteit. Ook bij optimale inzet van het aanwezige regelbare vermogen,
zijn er nog steeds overbelastingen boven de 110% zichtbaar. Ter illustratie hiervan toont onderstaande Figuur
5-1 de verwachte belasting op de koppeltransformator te Breukelen-Kortrijk, waarin overbelastingen zichtbaar
zijn ondanks de inzet van flexibiliteit.
Technische grens 150 kV-netwerk
Naast technische beperkingen op de koppeltransformatoren, kennen ook de 150 kV-verbindingen (kabels en
lijnen) technische limieten. In de vermogensstroomberekeningen is ook getoetst of deze verbindingen niet tot
boven de van toepassing zijnde technische limiet belast worden. In eerste instantie is de benodigde
transportcapaciteit getoetst op de bovengrens van de technische grens (150%). In tweede instantie is ook
getoetst of de belasting van de verbindingen met afroep van het regelbare vermogen aan de netontwerpcriteria
voldoet. Met deze toetsing wordt het regelvermogen meegenomen in het verhogen van de technische grens.
Deze toetsing is van belang omdat bij overschrijdingen op verbindingen het regelbare vermogen namelijk op
een specifieke locatie in het netwerk aanwezig dient te zijn om de overbelasting te reduceren.
In de Flevopolder, Gelderland en Utrecht zijn er geen verbindingen die tot boven de 150% belast worden
indien de benodigde transportcapaciteit doorgerekend wordt. Wel zijn er flinke overbelastingen zichtbaar tot
boven de 140%. Deze worden ook niet in voldoende mate gemitigeerd door de inzet van het aanwezige
regelbare vermogen. Dit regelbare vermogen van in totaal 569 MW is niet altijd volledig inzetbaar omdat er
ook overbelastingen op de 150 kV-verbindingen kunnen ontstaan als gevolg van de inzet van dit regelbaar
vermogen. Daarnaast blijkt ook de optimalisatie met de op één locatie aanwezige dwarsregeltransformatoren
wel effect te hebben, maar niet in voldoende mate. Met al deze maatregelen blijven er overbelastingen boven
de 110% zichtbaar.
Bovenstaande resultaten vergen derhalve aanvullende acties om de netveiligheid te waarborgen. Hierop zal
in de conclusie nader worden ingegaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                 DATUM                   19 oktober 2023
                                                                                 REFERENTIE              PU-AMT 23-451-2
                                                                                 PAGINA                  28 van 49
                               Belasting koppeltransformator Breukelen-Kortrijk (N-1) met inzet van flexibiliteit
                     900
                     800
                     700
                     600
     Vermogen (MW)
                     500
                     400
                     300
                     200
                     100
                       0
                           1        1001         2001        3001        4001            5001          6001        7001       8001
                                                                              Uur (h)
                                            Belasting (MW)                          Limiet (100%)
                                            Minimum technische grens (110%)         Maximum technische grens (150%)
                     Figuur 5-1: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen-Kortrijk bij faciliteren van de benodigde
                                                transportcapaciteit met inzet van flexibiliteit (2029)
Gefaciliteerde transporten
De               verwachte          jaarlijkse   hoeveelheid        getransporteerde            elektriciteit   zonder     toepassing   van
congestiemanagement is 12.879.317 MWh (2029). De verwachte jaarlijkse hoeveelheid niet getransporteerde
elektriciteit zonder toepassing van congestiemanagement is 1.839.554 MWh (2029). Dit is berekend aan de
hand van te verwachten transportbehoefte van de volledige wachtlijst (429 MW) aangezien dit vermogen
zonder toepassing van congestiemanagement niet aangesloten kan worden op het elektriciteitsnetwerk. Zie
voor de verdeling per steekjaar Tabel 5-2.
5.3 Kortsluitvermogen
Naast de technische grens is er ook geanalyseerd of de toepassing van congestiemanagement zou leiden tot
extra overschrijdingen van het toegestane kortsluitvermogen. Deze toets is uitgevoerd bij het
referentiescenario van het laatst gepubliceerde Investeringsplan. De berekeningen laten geen additionele
overschrijdingen van de kortsluitvastheid zien. Dit houdt in dat er de toetsing op kortsluitvastheid geen
belemmering vormt voor het toepassen van congestiemanagement.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                               DATUM           19 oktober 2023
                                                               REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                               PAGINA          29 van 49
Tabel 5-2. Overzicht gefaciliteerde transporten
  Gefaciliteerd transporten
  Jaartal (netsituatie)          2023       2024         2025          2026       2027        2028       2029
  Aantal MWh
  getransporteerd
                              10.154.804 10.448.815   10.795.642    11.501.005 12.021.635   12.672.242 12.879.317
  zonder toepassing van
  congestiemanagement
  Aantal MWh niet
  getransporteerd
                               1.839.554  1.839.554    1.839.554     1.839.554  1.839.554   1.839.554  1.839.554
  zonder toepassing van
  congestiemanagement
5.4 Technische maatregelen benodigd voor toepassen van congestiemanagement
Voor de toepassing van congestiemanagement moet rekening gehouden worden met de operationele
veiligheidsgrenzen. TenneT heeft de verantwoordelijkheid om de veiligheid en betrouwbaarheid van de netten
en van het transport van elektriciteit over de netten te waarborgen. Zoals uit de resultaten blijkt, worden er
overschrijdingen verwacht in de situatie met enkel de benodigde transportcapaciteit, ook met inzet van
flexibiliteit. De volgende maatregelen worden daarom genomen:
     -     Dwarsregeltransformatoren: optimalisatie van dwarsregeltransformatoren te Utrecht Lage Weide om
           vermogensstromen te kunnen sturen.
     -     Versneld vervangen beperkende componenten: in enkele verbindingen blijken individuele
           componenten de maximale belastbaarheid van de gehele keten zwaar te beperken. Het versneld
           vervangen van deze componenten vormt dus een zeer effectieve maatregel om de maximale
           belastbaarheid te vergroten. De effecten hiervan op de al geïnitieerde vervangingsprojecten zijn reeds
           meegenomen in de berekeningen.
     -     Operationele verschakelingen: om de benodigde transportcapaciteit op veilige wijze te transporteren,
           zal het benodigd zijn om (tijdelijke) verschakelingen uit te voeren waardoor de nettopologie en
           derhalve de vermogensstromen veranderen. Hiermee wordt ook de effectiviteit van de inzet van de
           dwarsregeltransformatoren verhoogd. Deze verschakelingen zijn toegestaan binnen de regels van de
           netcode.
Naast deze technische maatregelen, zijn aanvullende acties benodigd om de netveiligheid te kunnen
waarborgen. Deze aanvullende acties zijn benoemd in de conclusie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                          DATUM            19 oktober 2023
                                                          REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                          PAGINA           30 van 49
6. FINANCIËLE ANALYSE
Netbeheerders zijn verplicht om waar mogelijk congestiemanagement toe te passen tot aan de financiële of
technische grens. Netbeheerders hoeven geen congestiemanagement toe te passen om transporten te
faciliteren waarmee de ingeschatte kosten van congestiemanagement de vastgestelde financiële grens
overschrijden.
Zodra de gevraagde transportcapaciteit groter is dan de aanwezige transportcapaciteit, leidt het aansluiten
van additioneel vermogen tot verdere congestie. Dit kan uitgedrukt worden in een jaarvolume van congestie
(in MWh) bij aansluiting van een bepaalde hoeveelheid additioneel vermogen (in MW). Als onderdeel van de
financiële analyse wordt een inschatting gemaakt van de kosten voor het uitvoeren van congestiemanagement
(€/MWh). Hiermee kan vervolgens berekend worden tot welke kosten het aansluiten van een bepaalde
hoeveelheid additioneel vermogen naar verwachting zullen leiden. In de analyse wordt vervolgens berekend
hoeveel vermogen (transportcapaciteit) toegevoegd kan worden totdat de financiële grens overschreden
wordt. Dit vormt een bovengrens aan het toe te voegen vermogen door toepassing van congestiemanagement.
Of het ook mogelijk is tot aan deze bovengrens additioneel vermogen aan te sluiten is afhankelijk van de
technische- en marktanalyse. De financiële analyse is een vooraf bepaalde kosteninschatting en vormt niet
het budget waarmee netbeheerders congestiemanagement uitvoeren.
6.1 Financiële grens
De financiële grens bedraagt 1,02 euro per MWh van de hoeveelheid elektriciteit die met de aanwezige
transportcapaciteit kan worden getransporteerd in het congestiegebied gedurende de periode waarvoor het
congestiegebied is aangewezen.
De aanwezige transportcapaciteit is in paragraaf 3.1 vastgesteld op 3887 MW. De aanwezige
transportcapaciteit wordt dus vermenigvuldigd met het aantal uren per jaar (8760) en de in de Netcode
vastgestelde parameter (1,02 (€/MWh). Dit vormt een financiële grens per jaar van €34,7 miljoen. Gezien de
meerjarige duur van de congestie, wordt er gerekend met een financiële grens (en ingeschatte kosten voor
congestiemanagement) per kalenderjaar. Cumulatief bedraagt de financiële grens daarmee €243,1 miljoen.
6.2 Geschatte kosten van congestiemanagement
Om te bepalen hoeveel congestiemanagement toegepast kan worden op basis van de financiële grens, is het
nodig een schatting te maken van de te verwachten kosten voor het uitvoeren van congestiemanagement.
Deze schatting is gebaseerd op het verwachte congestievolume, de verwachte kosten per eenheid van
regelvolume en factoren voor de efficiëntie van inkoop en redispatch. De kosteninschatting is afhankelijk van
aannames gebaseerd op analyses van in het verleden toegepaste redispatch. De gewijzigde regels van de
Netcode leiden tot een nieuwe markt voor congestiemanagement waar nog geen ervaring mee opgedaan is.
Indien de kosten bij het toepassen van congestiemanagement in de bedrijfsvoering significant afwijken van de
gehanteerde inschattingen, zal TenneT de berekeningen opnieuw evalueren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM             19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE        PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA            31 van 49
Voor de kosten van congestiemanagement is geanalyseerd hoeveel megawattuur er overbelastingen zullen
optreden en dus congestiemanagement uitgevoerd dient te worden. Een zorgvuldige analyse is hierbij
benodigd omdat één megawattuur overbelasting getransporteerd kan worden over verschillende
componenten en zodoende in een grove analyse veelvuldig meegeteld kan worden. Ter bepaling van het
volume zijn ketens gedefinieerd, die bestaan uit verschillende verbindingen/assets. Het volume is berekend
door een megawattuur overschrijding in één richting over een dergelijke keten slechts eenmaal te tellen.
De verwachte congestiekosten overschrijden de financiële grens met ruim €160 miljoen. Deze inschatting is
echter onzeker wegens beperkingen in de berekeningsmethode. De geprognosticeerde kosten worden niet
berekend aan de hand van de gesimuleerde inzet van flexibiliteit, maar aan de hand van het aantal
megawattuur overbelastingen en een gemiddelde prijsinschatting per megawattuur overbelasting. De
berekende congestiekosten zijn daarmee een overschatting, omdat er in het gebied onvoldoende flexibiliteit
is om al deze overbelastingen te mitigeren. Het is daarmee niet waarschijnlijk dat de totale geprognosticeerde
congestiekosten daadwerkelijk uitgegeven kunnen worden.
Desalniettemin blijkt uit de berekeningen dat het faciliteren van het totale benodigde transportcapaciteit door
middel van congestiemanagement leidt tot overschrijding van de financiële grens. Ook om deze reden is het
niet mogelijk om in de totale gevraagde transportcapaciteit te voorzien.
Tabel 6-1. Benutting financiële grens
  Overzicht financiële grens
  Jaartal                          2023       2024         2025        2026       2027        2028    2029
  Berekende kosten (per jaar)
                                   22,2       32,7         41,0         52,1       65,4        92,8    98,2
  (miljoenen €)
  Cumulatieve kosten
                                   22,2       54,9         95,9        147,9      213,3       306,2   404,3
  (miljoenen €)
  Benutting totale financiële
                                    9%        23%          39%         61%        88%         126%    166%
  grens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                            DATUM            19 oktober 2023
                                                            REFERENTIE       PU-AMT 23-451-2
                                                            PAGINA           32 van 49
7. CONCLUSIE
Op basis van de uitgevoerde analyses in dit onderzoek concludeert TenneT dat de gevraagde
transportcapaciteit van partijen op de wachtlijst, zoals in september 2023 bekend bij Liander, Stedin en
TenneT, in het geheel niet gefaciliteerd kan worden ondanks de toepassing van congestiemanagement.
Dit betekent dat alle nieuwe aanvragen voor transportcapaciteit (inclusief de wachtlijst) pas kunnen worden
toegekend als de capaciteit van het hoogspanningsnetwerk in de regio is uitgebreid. In dit congestiegebied
bestaat dit uit de realisatie van de vier 380-150 kV loadpockets Breukelen-Kortrijk, Lelystad, Dodewaard en
Doetinchem, inclusief realisatie van nieuwe 150 kV-stations en verbindingen. De inbedrijfnamedatum van deze
projecten is ingeschat op 2027-2029.
Zowel de benodigde als gevraagde transportcapaciteit zijn hoger dan de aanwezige transportcapaciteit en dit
kan onvoldoende verholpen worden met congestiemanagement. Zowel de technische als financiële grens
worden overschreden. Indien de prognoses zich materialiseren zoals nu voorzien, ontstaat er vanaf 2026
fysieke     congestie    die  niet  gemitigeerd kan   worden      met   de  nu   beschikbare   middelen    voor
congestiemanagement. Dit betekent dat indien er geen additionele middelen gevonden worden, er vanaf 2026
sprake is van een verhoogd risico op uitval van het elektriciteitsnet. Om deze reden is het van cruciaal belang
om met aanvullende acties meer middelen beschikbaar te krijgen voor congestiemanagement.
7.1 Synthese uitgevoerde analyses
De conclusie dat congestiemanagement niet toegepast kan worden ter facilitering van de gevraagde
transportcapaciteit volgt uit de bepaling van de omvang van congestie en de technische-, financiële- en
marktanalyse. Deze deelconclusies worden hier volledigheidshalve nogmaals behandeld.
Omvang congestie
Zowel de benodigde als de gevraagde transportcapaciteit zijn groter dan de aanwezige transportcapaciteit.
Daarmee is er vastgesteld dat er congestie is en dat deze naar verwachting ook meerjarig optreedt tot het
moment dat geplande netwerkuitbreidingen gerealiseerd zijn.
Marktanalyse
In de marktconsultatie is een reactie ontvangen op 35 aansluitingen. Het regelbare vermogen dat voldoet aan
de gestelde technische eisen (conform definitie uit de Netcode) is echter nihil. TenneT heeft daarom, met
inachtneming van het belang van leveringszekerheid, een ruimere basis gehanteerd om te bepalen of flexibel
vermogen benut kan worden voor congestiemanagement. Uit de marktanalyse is gebleken dat de aangeboden
flexibiliteit inzetbaar is maar onvoldoende om de voorziene overbelastingen volledig op te lossen. TenneT zal
zich blijven inspannen om meer regelbaar vermogen te betrekken bij de uitvoering van congestiemanagement.
Het is voor partijen gedurende het gehele onderzoek mogelijk gebleven hun interesse kenbaar te maken via
de openbare belangstellingsregistratie. Deze mogelijkheid blijft bestaan na publicatie van het rapport. Nadere
aanvullende acties zijn benoemd in de volgende paragraaf.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                              DATUM           19 oktober 2023
                                                              REFERENTIE      PU-AMT 23-451-2
                                                              PAGINA          33 van 49
Technische analyse
Uit de technische analyse, zoals beschreven in Hoofdstuk 5, blijkt dat de gevraagde transportcapaciteit leidt
tot overschrijding van de aanwezige transportcapaciteit.
Deze overschrijding vindt plaats op de 380-150 kV-koppeltransformatoren en op 150 kV-verbindingen in het
net. Meest beperkend zijn de koppeltransformatoren te Breukelen-Kortrijk en Lelystand en de verbindingen
tussen Breukelen Kortrijk en Nieuwegein, tussen Langerak en Zevenaar, en tussen Woudhuis en Renkum.
Hoewel        de    overbelastingen   met   behulp     van  het    aanwezige   regelbare     vermogen    en  de
dwarsregeltransformatoren te Utrecht Lage Weide onder de 150% te regelen zijn, is er niet voldoende
flexibiliteit aanwezig op de juiste plek om de verwachte overbelastingen volledig weg te regelen.
Daarnaast is getoetst op het toegestane kortsluitvermogen. Uit deze analyse blijkt dat de toetsing op
kortsluitvastheid geen belemmering vormt voor de toepassing van congestiemanagement.
Financiële analyse
Op basis van de financiële analyse, zoals beschreven Hoofdstuk 6, blijkt dat het toepassen van
congestiemanagement naar verwachting leidt tot overschrijding van de financiële grens.
7.2 Aanvullende acties
Wegens voornoemde conclusies, zal TenneT samen met Liander en Stedin aanvullende acties uitvoeren:
     -     Verdiepende marktconsulatie: als verdieping op de reeds uitgevoerde marktconsultatie, zullen ook
           grootverbruikersklanten onder de 1 MW benaderd worden over vrijwillige deelname aan
           congestiemanagement. Verder zal de reeds uitgevoerde marktconsultatie gevalideerd worden door
           een onafhankelijke derde en de daaruit volgende acties opgevolgd worden door Liander, Stedin en
           TenneT. Tot slot zal een intensivering plaatsvinden van de uitvraag bij klanten die nog niet
           aangesloten zijn maar al wel beschikken over gecontracteerd transportvermogen (aansluitingen in
           aanleg/opdracht). Deze groep klanten is mogelijkerwijs onvoldoende geactiveerd in de uitgevoerde
           marktconsultatie. Te allen tijde blijft het mogelijk voor klanten om flexibiliteit aan te bieden aan
           netbeheerders via het portaal van Partners in Energie.
     -     Verplicht congestiemanagement: de huidige netcode biedt de mogelijkheid grootverbruikers met een
           gecontracteerd transportvermogen groter dan 1 MW te verplichten een bijdrage te leveren aan
           congestiemanagement. De wijze waarop dit gebeurt is echter niet specifiek uitgewerkt in regelgeving.
           Dit is inmiddels wel nader uitgewerkt met de sector in het Landelijk Actieprogramma Netcongestie
           (LAN) en zal spoedig geformaliseerd worden in een codewijzigingsvoorstel. Op basis van de huidige
           regelgeving en overeenkomstig de gemaakte afspraken in het LAN zal TenneT de verplichting gaan
           inzetten. Hierbij dienen producenten al het transportvermogen aan te bieden. Voor verbruikers geldt
           eveneens dat zij al het gecontracteerde transportvermogen aan dienen te bieden voor
           congestiemanagement. Indien dit niet of slechts gedeeltelijk mogelijk is, dienen grootverbruikers dit
           schriftelijk en gemotiveerd mede te delen aan hun netbeheerder. Vitale processen van groot openbaar
           belang zijn uitgezonderd van deze verplichting.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                       DATUM             19 oktober 2023
                                                       REFERENTIE        PU-AMT 23-451-2
                                                       PAGINA            34 van 49
- Flextenders: de huidige methode van marktconsultatie gevolgd door contracteren leidt niet tot
  voldoende resultaat. Het blijkt niet altijd voldoende helder te zijn voor klanten aan welke flexibiliteit er
  precies behoefte is en welke baten daar tegenover kunnen staan. Ook zijn er signalen dat er te weinig
  zekerheid geboden wordt om (grote) investeringen in flexibiliteit te kunnen doen. Daarom zullen er op
  strategische locaties in het net, flextenders opgestart worden. Hierbij formuleert de netbeheerder
  vooraf preciezer aan welke incidentele of structurele flexibiliteit onder welke voorwaarden behoefte is.
  Klanten kunnen zich hierop inschrijven onder specificatie van het aangeboden vermogen, gevraagde
  prijs en tijdspad. Dit biedt meer kansen voor ondernemers om ook te kunnen investeren in het
  beschikbaar maken van flexibiliteit. De doelstelling is om hiermee meer flexibiliteit te ontsluiten.
- Monitoren onzekerheden inputdata: in de berekeningen die hebben geleid tot bovenstaande
  conclusies zitten een aantal onzekerheden, waaronder de ontwikkeling van autonome groei bij
  kleinverbruikers, realisatie van woningbouwplannen en het exacte profiel en ingroeipad van
  grootverbruikers die nog niet aangesloten zijn maar wel beschikken over een gecontracteerd
  transportvermogen. Deze elementen zullen daarom de komende tijd zorgvuldig gemonitord en nader
  geanalyseerd worden. Mogelijkerwijs leidt dit nog tot een bijstelling in positieve richting, hoewel de
  kans ook bestaat dat het een negatieve bijstelling betreft.
- Aanvullende technische maatregelen: TenneT zal zich blijven inspannen om de maximale capaciteit
  van het hoogspanningsnet te ontsluiten. Hiertoe zal bestudeerd worden welke mogelijkheden er zijn
  tot versnelde vervanging van beperkende componenten en dynamische belastbaarheid van assets.
- Voorbereiden aanvullende acties in samenwerking met overheden: in samenwerking met lokale
  overheden zullen aanvullende acties voorbereid worden die mogelijk gebruikt moeten worden als
  bovenstaande acties niet (bijtijds) tot voldoende resultaat leiden. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit een
  verplichting tot ‘netbewust’ laden bij concessies voor publieke laadpalen en openbaar vervoer, het
  beperken van piekgebruik van publiek vastgoed en het temporiseren of minder netbelastend
  vormgeven van autonome groei en woningbouw.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                          DATUM             19 oktober 2023
                                                          REFERENTIE        PU-AMT 23-451-2
                                                          PAGINA            35 van 49
8. NAWOORD
TenneT heeft dit onderzoeksrapport uitgevoerd volgens de regels uit de Netcode die op 25 november 2022
in werking zijn getreden.
Dit is een ingrijpende wijziging van de congestieonderzoeken zoals die in het verleden uitgevoerd werden. Het
uitvoeren van de onderzoeken en het toepassen van congestiemanagement conform de gewijzigde Netcode
is dus relatief nieuw. Op de reeds gepubliceerde congestieonderzoeken heeft TenneT van verschillende
stakeholders, waaronder de ACM, reacties ontvangen. In het voorliggende rapport is geprobeerd in te spelen
op de ontvangen reacties. TenneT zal in samenwerking met overheden, de ACM en andere relevante
stakeholders continue blijven bezien hoe congestieonderzoeken verder verbeterd kunnen worden.
Ook zal TenneT dit onderzoek herzien bij significante ontwikkelingen in het congestiegebied, waaronder
netuitbreidingen en gewijzigde marktomstandigheden. In dit onderzoek heeft TenneT op basis van huidige
informatie de meest realistische inschatting van de toekomstige situatie gemaakt. Bij wijzigingen door
onvoorziene omstandigheden, zal TenneT te allen tijde de veiligheid en leveringszekerheid van elektriciteit
voorop stellen en zich daarbinnen maximaal inspannen om gevraagde transporten te faciliteren.
Dit is een publieke versie van het onderzoeksrapport. Gedetailleerde informatie die ten grondslag ligt aan de
analyses en dit rapport worden niet in dit rapport of bijlagen vermeld in verband met de benodigde
vertrouwelijkheid van deze gegevens.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>DATUM      19 oktober 2023
REFERENTIE PU-AMT 23-451-2
PAGINA     36 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                        DATUM                19 oktober 2023
                                                                        REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                        PAGINA               37 van 49
9. BIJLAGEN
In onderstaande grafieken is de belastingontwikkeling op diverse kritische koppeltransformatoren en
verbindingen in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht te zien. Deze berekeningen zijn uitgevoerd zonder
optimalisatie van de dwarsregeltransformatoren te Utrecht Lage Weide. Te zien valt dat de knelpunten richting
2029 steeds verder toenemen.
Belastingontwikkeling koppeltransformator te Breukelen Kortrijk
                  900
  Vermogen (MW)
                  700
                  500
                  300
                  100
                  -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                    Uur (h)
                            Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
 Figuur 9-1: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2023)
                  900
  Vermogen (MW)
                  700
                  500
                  300
                  100
                  -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                    Uur (h)
                            Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
 Figuur 9-2: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2024)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                       DATUM                19 oktober 2023
                                                                       REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                       PAGINA               38 van 49
                 900
 Vermogen (MW)
                 700
                 500
                 300
                 100
                 -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                   Uur (h)
                           Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-3: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2025)
                 900
 Vermogen (MW)
                 700
                 500
                 300
                 100
                 -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                   Uur (h)
                           Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-4: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2026)
                 900
 Vermogen (MW)
                 700
                 500
                 300
                 100
                 -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                   Uur (h)
                           Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-5: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2027)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                       DATUM                19 oktober 2023
                                                                       REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                       PAGINA               39 van 49
                 900
 Vermogen (MW)
                 700
                 500
                 300
                 100
                 -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                   Uur (h)
                           Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-6: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2028)
                 900
 Vermogen (MW)
                 700
                 500
                 300
                 100
                 -100 1   1001      2001          3001         4001          5001         6001         7001          8001
                                                                   Uur (h)
                           Belasting (MW)           Limiet (100%)               Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-7: Verwachte belasting koppeltransformator te Breukelen Kortrijk bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2029)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                        DATUM                19 oktober 2023
                                                                        REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                        PAGINA               40 van 49
Belastingontwikkeling verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede
                  400
  Vermogen (MW)
                  300
                  200
                  100
                   0
                        1   1001       2001        3001          4001         5001         6001         7001          8001
                                                                    Uur (h)
                              Belasting (MW)           Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
     Figuur 9-8: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2023)
                  400
  Vermogen (MW)
                  300
                  200
                  100
                   0
                        1   1001       2001        3001          4001         5001         6001         7001          8001
                                                                    Uur (h)
                              Belasting (MW)           Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
    Figuur 9-9: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2024)
                  400
  Vermogen (MW)
                  300
                  200
                  100
                   0
                        1   1001       2001        3001          4001         5001         6001         7001          8001
                                                                    Uur (h)
                              Belasting (MW)           Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
  Figuur 9-10: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2025)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                    DATUM                19 oktober 2023
                                                                    REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                    PAGINA               41 van 49
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                 0
                      1   1001       2001      3001         4001          5001         6001         7001         8001
                                                                Uur (h)
                            Belasting (MW)        Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-11: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2026)
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                 0
                      1   1001       2001      3001         4001          5001         6001         7001         8001
                                                                Uur (h)
                            Belasting (MW)        Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-12: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2027)
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                 0
                      1   1001       2001      3001         4001          5001         6001         7001         8001
                                                                Uur (h)
                            Belasting (MW)        Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-13: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2028)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                    DATUM                19 oktober 2023
                                                                    REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                    PAGINA               42 van 49
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                 0
                      1   1001       2001      3001         4001          5001         6001         7001         8001
                                                                Uur (h)
                            Belasting (MW)        Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
Figuur 9-14: Verwachte belasting verbinding Harderwijk-Harselaar-Ede bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2029)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                DATUM               19 oktober 2023
                                                                                REFERENTIE          PU-AMT 23-451-2
                                                                                PAGINA              43 van 49
Belastingontwikkeling verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein
                  400
  Vermogen (MW)
                  300
                  200
                  100
                    0
                        1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                            Uur (h)
                                    Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                  Figuur 9-15: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                                transportcapaciteit (2023)
                  400
  Vermogen (MW)
                  300
                  200
                  100
                    0
                        1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                            Uur (h)
                                    Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                  Figuur 9-16: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                                transportcapaciteit (2024)
                  400
  Vermogen (MW)
                  300
                  200
                  100
                    0
                        1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                            Uur (h)
                                    Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                  Figuur 9-17: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                                transportcapaciteit (2025)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                              DATUM               19 oktober 2023
                                                                              REFERENTIE          PU-AMT 23-451-2
                                                                              PAGINA              44 van 49
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                  0
                      1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                          Uur (h)
                                  Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                Figuur 9-18: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                              transportcapaciteit (2026)
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                  0
                      1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                          Uur (h)
                                  Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                Figuur 9-19: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                              transportcapaciteit (2027)
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                  0
                      1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                          Uur (h)
                                  Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                Figuur 9-20: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                              transportcapaciteit (2028)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                              DATUM               19 oktober 2023
                                                                              REFERENTIE          PU-AMT 23-451-2
                                                                              PAGINA              45 van 49
                400
Vermogen (MW)
                300
                200
                100
                  0
                      1         1001         2001        3001         4001          5001         6001        7001         8001
                                                                          Uur (h)
                                  Belasting (MW)            Limiet (100%)              Minimum technische grens (110%)
                Figuur 9-21: Verwachte belasting verbinding Utrecht Lage Weide-Oudenrijn-Nieuwegein bij faciliteren van de benodigde
                                                              transportcapaciteit (2029)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                            DATUM                19 oktober 2023
                                                                            REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                            PAGINA               46 van 49
Belastingontwikkeling verbinding Langerak - Zevenaar
                  300
  Vermogen (MW)
                  200
                  100
                   0
                        1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                        Uur (h)
                                Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
           Figuur 9-22: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2023)
                  300
  Vermogen (MW)
                  200
                  100
                   0
                        1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                        Uur (h)
                                Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
           Figuur 9-23: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2024)
                  300
  Vermogen (MW)
                  200
                  100
                   0
                        1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                        Uur (h)
                                Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
           Figuur 9-24: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2025)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                          DATUM                19 oktober 2023
                                                                          REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                          PAGINA               47 van 49
                300
Vermogen (MW)
                200
                100
                 0
                      1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                      Uur (h)
                              Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
         Figuur 9-25: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2026)
                300
Vermogen (MW)
                200
                100
                 0
                      1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                      Uur (h)
                              Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
         Figuur 9-26: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2027)
                300
Vermogen (MW)
                200
                100
                 0
                      1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                      Uur (h)
                              Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
         Figuur 9-27: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2028)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                          DATUM                19 oktober 2023
                                                                          REFERENTIE           PU-AMT 23-451-2
                                                                          PAGINA               48 van 49
                300
Vermogen (MW)
                200
                100
                 0
                      1    1001         2001          3001         4001         5001         6001         7001          8001
                                                                      Uur (h)
                              Belasting (MW)             Limiet (100%)             Minimum technische grens (110%)
         Figuur 9-28: Verwachte belasting verbinding Langerak - Zevenaar bij faciliteren van de benodigde transportcapaciteit (2029)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>