<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                               BIJLAGE 1

Verbeterpunten voor de Programmabegroting 2017

De opmaak van deze Programmabegroting is op onderdelen slordig, waardoor de leesbaarheid
afneemt en de mogelijkheid voor de raad om zich een goed beeld te vormen en de programma-
begroting adequaat te kunnen beoordelen wordt verkleind. Concreet gaat het o.a. om de volgende vijf
aspecten:

I. Doelstelling van beleid
Het ontbreekt in de begroting op veel onderdelen aan SMART-geformuleerde doelstellingen. Dat komt
vooral tot uitdrukking bij de uitwerking van de kolommen 'prestaties', maar ook in bijvoorbeeld de
kolommen “Planning & Indicatoren”. In veel gevallen is er in deze laatst genoemde kolommen geen
sprake van daadwerkelijke indicatoren, maar betreft het slechts een algemene kwalitatieve
beschrijving. Voor de raad wordt het daarmee niet duidelijk aan de hand van welke concrete
doelstellingen de voorgenomen prestaties kan worden beoordeeld (welke indicatoren worden
gekoppeld aan de prestatieambitie) en waaruit vervolgens deze beoordeling zou moeten blijken.

II. Teksten
De teksten in de Programmabegroting zijn op onderdelen incorrect of niet goed aangepast ten op
zichte van voorgaande jaren. Enkele concrete voorbeelden:

a. Op pagina 13 (kader College en de burgemeester) wordt de aanduiding “College en de
burgemeester” gebruikt. Dit is opvallend, temeer omdat het hier gaat over de rol van het College van
B. en W. (en niet over enerzijds het college en anderzijds de rol van de burgemeester als voorzitter
van de raad).

b. Op pagina 13 staat in het kader College en de burgemeester onder doel (punt 2): "U heeft alle
informatie die nodig is om zijn werk te doen" Dit betreft een onvolledige wijziging van de tekst van
vorig jaar. Redactie en correcte wijzigingen zijn van belang.

c. Op enkele plaatsen in de Programmabegroting worden onjuiste benamingen gehanteerd. Zo wordt
op pagina 14 gesproken over “het Ministerie van Justitie”. Sinds het aantreden van dit kabinet is
sprake van “het Ministerie van Veiligheid en Justitie". Het is naar onze mening belangrijk dat
overheden en (publieke) instellingen elkaar met de juiste titels en aanduidingen benoemen.

III. Kwaliteit financiële gegevens
Het cijfermateriaal is op onderdelen niet nauwkeurig en verwarrend. Drie concrete voorbeelden.

Lokale Heffingen - vanaf pagina 66

• Onderhoudsrecht Graven
Op pagina 66 staat dat het tarief per graf omhoog gaat van €118,00 in 2015 naar €120,50 in 2016.
Aansluitend daarop staat in het kader met ‘financieel belang en risico’s’ dat de geraamde opbrengst in
2016 uitkomt op € 90.000.
Op pagina 68 staat dat de geraamde opbrengsten tussen 2015 en 2019 in totaal € 86.500 euro per
jaar bedragen.
Op pagina 69 staat een uitwerking opgenomen van de kengetallen. Hieruit blijkt dat het aantal graven
in 2014, 2015 en 2016 op 760 staat. De totale opbrengst in 2016 komt daarmee (volgens deze
berekening) op 760 x €120,50 = € 91.580.

• Precariobelasting
Op pagina 66 staat dat de tarieven voor 2016 nog niet bekend zijn. Echter, de totale opbrengst wordt
geraamd op € 830.178.
Op pagina 68 staat dat de geraamde opbrengsten tussen 2015 en 2019 uitkomt op de volgende
bedragen: € 982.360 (2015), € 1.193.000 (2016), € 1.262.000 (2017) en € 1.332.000 (2018 en 2019).



                                                                                           Pagina 1 van 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Bij de toelichting op de precario onderaan pagina 68 wordt wel de tariefstijging toegelicht, maar wordt
verder geen totale berekening gegeven.
Bij de Precario komt vervolgens nog de taakstelling/bezuiniging genoemd op pagina 125, nr. 55
"Verhogen precariorechten" met een bedrag van € 295.000..

• Verkiezingen
Op pagina 15 wordt in de tabel een budget voor de verkiezingen genoemd. Voor 2017 t/m 2019 is
hierbij een bedrag opgenomen van € 34.000..
Dit ‘vaste bedrag’ is opvallend omdat in 2017 volgens planning geen verkiezingen zullen plaatsvinden,
in 2018 de gemeenteraadsverkiezingen en in 2019 gecombineerde verkiezingen voor het waterschap
en Provinciale Staten en later in dat jaar voor het Europees Parlement. Gelet op deze planning van
verkiezingen zou een differentiatie in het budget tussen 2017 en 2019 beter aansluiten bij de te
verwachten kosten.

IV. Aanduidingen van eenheden
In de programmabegroting wordt een wisselende aanduiding van eenheden gehanteerd. Dit
verminderd de leesbaarheid van de programmabegroting, in het bijzonder van de afzonderlijke
tabellen en kaders. Meer concreet; in sommige gevallen wordt in tabellen de euro-aanduiding wel
opgenomen, in andere gevallen niet. Daarbij staat de eenheids-aanduiding (bijvoorbeeld x €1.000)
wisselend boven, in of onder de tabellen (niet consistent). Er komen ook tabellen voor waarin de
eenheids-aanduiding helemaal niet vermeld staat.
Al vaker is uitgesproken dat het belangrijk is om inzicht te krijgen in de ontwikkeling (effectiviteit) van
het beleid. Met consistente reeksen kan dit inzicht worden verbeterd. In dat opzicht is het niet
constructief als harde cijfers / gegevens over 2014 ontbreken.

V. Tabellen, grafieken en diagrammen
Deze zijn bedoeld om de leesbaarheid te vergroten en informatie gecombineerd en overzichtelijk weer
te geven. Cirkeldiagrammen zoals op pagina 24 en 53 zijn slordig en onduidelijk uitgevoerd en dragen
geenszins bij aan de verduidelijking van informatie. Zie bijlage II voor een voorbeeld hoe cirkel-
diagrammen eventueel kunnen worden vormgegeven om informatie te verduidelijken.
Daarbij merken wij nog op dat de cirkeldiagram op pagina 24 onjuist is (zie ook hieronder). Voor het
gemeenteveer staat een negatief budget begroot (- € 44.000 euro). Dit bedrag lijkt echter in de
cirkeldiagram als een positief bedrag te zijn opgenomen. In het geval positieve en negatieve bedragen
in één tabel voorkomen is raadzaam deze niet te verwerken in één cirkeldiagram.




                                                                                               Pagina 2 van 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorbeeld

Een groot aantal van de tabellen, grafieken en diagrammen in de programmabegroting zijn onduidelijk
en verwarrend. Ter illustratie is onderstaand de cirkeldiagram opgenomen zoals weergegeven in de
programmabegroting 2016 op pagina 53.

Cirkeldiagram (pagina 53)




Een diagram dient overzichtelijk en gestructureerd te worden weergegeven. Zodoende is het mogelijk
informatie compact te tonen en de lezer snel inzicht te bieden. In onderstaand voorbeeld is een
alternatieve – meer gestructureerde – weergave van de tabel op pagina 53 opgenomen. In combinatie
met de tabel voorafgaand aan deze cirkeldiagram (zoals op pagina 52 opgenomen) ontstaat inzicht
over het verloop van budgetten over de jaren (tabel) en over de (relatieve) verdeling van de posten
binnen het programma (cirkeldiagram).

Beheerproducten programma Samenleving
                                         Beheerproduct (portefeuillehouder)                                     Begroot         Aandeel
                                                                                                                  2016            van
                   2% 1%                                                                                       (x €1.000)     programma
              3%                             1. Huisvesting scholen (H.N. de Ronde)                                994           27,4%
         4%                     27%          2. Leerlingen- en verv. Bewegingsonderw. (S.T. Klein – de Jong)       750           20,7%
                                             3. Huisvesting gymzalen (H.N. de Ronde)                               423           11,7%
    5%
                                             4. Openbare gezondheidszorg (S.T. Klein – de Jong)                    378           10,4%
                                             5. Maatschappelijke accommodaties (A.M.T. Vreman)                     356            9,8%
                                             6. Leefbaarheid en burgerparticipatie (S. van Alfen)                  188            5,2%
  10%                                        7. Leesstimulering (S.T. Klein – de Jong)                             131            3,6%
                                             7. Sport (S. van Alfen)                                               104            2,9%
                                             8. Onderwijsachterstandenbeleid (S.T. Klein – de Jong)                 96            2,6%
                                             9. Speelvoorzieningen (S. van Alfen)                                   74            2,0%
        10%
                                             10. Cultuur (S. van Alfen)                                             72            2,0%
                               21%
                                             11. Kinder- & buitenschoolse opvang (S.T. Klein – de Jong)             33            0,9%
                                             12. Nieuwkomers (S.T. Klein - de Jong)                                 31            0,9%
                   12%
                                         Totaal                                                                  3.630           100%




                                                                                                                            Pagina 3 van 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>