<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Veranderingen
in het sociaal
domein – de
eerste
ervaringen
Tussentijdse rapportage
Gebiedsteam Stib, de Wmo
en de Jeugdwet in 2015
 Gemeente Buren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
1. Inleiding ............................................................................................................................................... 2
   Vierde kwartaalrapportage ........................................................................................................................ 2
   Belangrijkste conclusies 2015................................................................................................................... 2
   Financiën................................................................................................................................................... 3
2. Stand van zaken beleidsthema’s ......................................................................................................... 4
   2.1. Focus op eigen kracht en kracht van het netwerk ............................................................................. 4
   2.2. Van zware naar lichte zorg ................................................................................................................ 5
   2.3. Verschuiving naar vrij toegankelijke voorzieningen en van individueel naar collectief ..................... 6
   2.4. Samenwerken en verbinden .............................................................................................................. 6
   2.5. Het perspectief van de cliënt: faciliteren, keuzevrijheid en klanttevredenheid .................................. 7
   2.6. Kwaliteit en innovatie van zorg .......................................................................................................... 9
   2.7. Toegankelijkheid dienstverlening en openbare gebouwen gewaarborgd ....................................... 11
   2.8. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten ............................................................................ 11
3. Vervolg............................................................................................................................................... 11
               Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015                                                           1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
Op 1 december 2015 besprak uw gemeenteraad tijdens de voorbespreking de Derde Kwartaalrapportage
Wmo en Jeugd. Tijdens die voorbespreking zei de portefeuillehouder toe om een stand van zaken van de
voortgang Wmo en Jeugdwet aan uw gemeenteraad te sturen. In deze stand van zaken beschrijven we
welke activiteiten we hebben ondernomen en in hoeverre de gestelde beleidsdoelen gehaald zijn. De
beleidsdoelen staan genoemd in het Beleidsplan Wmo en Jeugdwet 2015 en 2016. Dit beleidsplan stelde
uw raad in 2014 vast.
In het Beleidsplan Wmo en Jeugdwet 2015 en 2016 benoemden we acht thema’s. Aan de hand van deze
acht thema’s beschrijven we hoe de ontwikkelingen rond Wmo en Jeugdwet in 2015 liepen. Daarnaast
kijken we naar de ontwikkelingen bij Stib.
Vierde kwartaalrapportage
Naast deze stand van zaken maakten we ook een kwartaalrapportage over het vierde kwartaal van 2015.
Deze Vierde Kwartaalrapportage Wmo en Jeugd bestaat vooral uit een cijfermatige terugblik. Een
inhoudelijke toelichting en kanttekeningen bij de cijfers in de kwartaalrapportage leest u in deze
tussentijdse rapportage.
Belangrijkste conclusies 2015
In 2015 kreeg de gemeente veel nieuwe taken, met name in het uitvoeren van de Wmo en de Jeugdwet.
Dat noemen we de zogenaamde ‘transitie’: het overhevelen van de nieuwe taken naar de gemeente. De
volgende stap is de ‘transformatie’: het op een andere manier gaan werken. In 2015 was daar nog weinig
ruimte voor, omdat we nog erg druk waren met en hard werkten aan de transitie.
Het vorm- en invulling geven aan de transitie en de transformatie vraagt veel van gemeenten. Ook in
Buren is in 2015 veel werk verzet. We presenteren in deze tussentijdse rapportage de voortgang op de
verschillende beleidsdoelstellingen. De belangrijkste conclusies leest u hieronder, met een verwijzing
naar de paragrafen waar u verder kunt lezen over de verschillende onderwerpen.
•    In 2015 concentreerden we ons ten eerste op zorgcontinuïteit: onze inwoners krijgen de zorg en
     ondersteuning die ze nodig hebben, ook in tijden van transitie en transformatie. We zijn erin
     geslaagd een breed aanbod (nog in ontwikkeling) aan vrij toegankelijke en maatwerkvoorzieningen
     te realiseren voor onze inwoners. Lees meer over hoe we dit deden in paragraaf 2.1 t/m 2.3.
•    Ook keuzevrijheid voor onze inwoners stond in 2015 hoog in ons vaandel. We sloten zorgcontracten
     met ruim 100 aanbieders. Mensen kunnen naast zorg in natura ook altijd kiezen voor een PGB. In
     het verlengde van keuzevrijheid is ook klanttevredenheid een belangrijk aandachtspunt, waar we in
     2015 nog onvoldoende (structurele) aandacht aan besteedden. Lees in paragraaf 2.5 meer over
     beide onderwerpen.
•    Ons gebiedsteam Stib ging op 1 januari 2015 van start. De nieuwe manier van (samen)werken
     verliep niet altijd soepel. Daarbij moesten we investeren in de bekendheid van Stib. Binnen het
     gebiedsteam was er sprake van een hoge werkdruk, veel uitzoekwerk en een aantal wisselingen
     onder de medewerkers. Het creëren van eenvoud blijkt niet gemakkelijk, veel overleg en afstemming
     blijft nodig. In deze stand van zaken beschrijven we in verschillende paragrafen (2.2, 2.4, 2.5 en 2.7)
     hoe we gedurende het jaar werkten aan het verbeteren van (de samenwerking binnen en met) Stib.
•    Vooral de Jeugdwet bracht veel taken met zich mee waar de gemeente en haar medewerkers niet of
     nauwelijks ervaring mee hadden. Het kostte veel tijd om ons deze taken eigen te maken. Veel
     situaties kwamen voor het eerst voor en soms moesten we veel dingen uitzoeken om uiteindelijk tot
     een goed passende oplossing te komen.
•    Bij de nieuwe taken kwam ook veel administratie kijken. Hierin liepen we tegen veel dingen aan: de
     ICT leveranciers waren landelijk nog niet goed genoeg ingericht voor de nieuwe administratieve
     taken, landelijke (overheids)instanties leverden gegevens niet volledig of laat aan en ook het vullen
     van onze eigen systemen kostte veel tijd en uitzoekwerk.
              Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      Daar komt nog bij dat de transitie niet alleen de gemeente raakte, maar dat ook veel zorgaanbieders
      moeite hadden om hun administratie op orde te krijgen. Gedurende het jaar verliep de aanlevering,
      maar ook het delen van informatie steeds beter.
•     Financieel gezien rondden we het jaar van de transitie goed af. We hebben een positief resultaat,
      houden in 2015 geld over op Wmo en Jeugd. Lees meer in de paragraaf Financiën hieronder.
•     Nog niet alle doelen in het beleidsplan Wmo en Jeugdwet zijn bereikt. Dat hoeft ook nog niet, want
      het beleidsplan heeft een looptijd van twee jaar. In 2016 komt er meer tijd en ruimte voor het verder
      vormgeven van de transformatie. We geven een vervolg aan de activiteiten en inspanningen van het
      afgelopen jaar. De acht beleidsthema’s in het beleidsplan bieden daarbij houvast.
Financiën
Het eerste jaar Wmo (nieuw) en Jeugd hebben we in financiële zin heel goed afgerond. De exacte cijfers
presenteren we in de jaarrekening 2015, maar er is zeker een miljoen ‘over’. Het kan zijn dat dit een
incidentele meevaller is. De uitgaven voor met name de Jeugdwet kunnen enorm fluctueren. Misschien
komen we in 2016 wel een miljoen te kort, we kunnen dat niet uitsluiten.
Er zijn meerjarige cijfers nodig om iets van een trend te kunnen bepalen. Toch lijkt het erop, dat we
verhoudingsgewijs (te) veel budget hebben gereserveerd voor de in te kopen specialistische zorg en (te)
weinig voor bijvoorbeeld de basisdienstverlening door Stib. Zorgaanbieders hebben minder zorg geleverd
dan verwacht en bij Stib is de werkdruk structureel te hoog.
Daarom willen we in de exploitatie 2016 binnen de beschikbare middelen wat budget verschuiven van de
  e                 e     e             e
2 lijnszorg naar 1 en 0 lijn. In de 1 lijnszorg neemt Stib een belangrijke plaats in. Daar komt de vraag
van de inwoner binnen. Die willen we graag sneller kunnen oppakken en afronden. Het takenpakket van
Stib neemt toe, omdat specialistische zorg begint af te schalen naar Stib. Dat is op zich een gewenste
ontwikkeling, maar we moeten wel zorgen dat Stib daarvoor is toegerust. Ook willen we dat Stib actief
bijdraagt aan transformatie van de zorg. Dat lukt niet met de huidige werkvoorraad van de medewerkers.
Gelet op de financiële resultaten van 2015 vinden we het verantwoord om Stib als basisvoorziening iets
beter te faciliteren.
              Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Stand van zaken beleidsthema’s
De gemeente Buren stelde in september 2014 het Beleidsplan Wmo en Jeugdwet 2015 en 2016 vast. We
kozen bewust voor een beleidsplan voor twee jaar. We probeerden zoveel mogelijk duidelijkheid te
creëren voor alle betrokken partijen, maar realiseerden ons ook dat we ervaring moesten opdoen met de
transitie en transformatie. Dus niet te lang vooruitkijken, tijdig evalueren en waar nodig (de kaders)
bijstellen. In het beleidsplan benoemden we acht (beleids)thema’s voor Wmo en Jeugd, met per thema
een aantal te behalen (beleids)prestaties. In dit hoofdstuk beschrijven we per thema onze inzet, de
activiteiten en de ontwikkelingen rond Wmo en Jeugdwet in 2015. Vanzelfsprekend is er ook aandacht
voor Stib.
2.1. Focus op eigen kracht en kracht van het netwerk
Ook voor onze inwoners brachten de decentralisaties in het sociaal domein veranderingen met zich mee.
We doen een oproep aan onze inwoners om meer op eigen kracht te doen en elkaar te helpen: wat kun
je (nog) zelf, wie kan je helpen en wat kan je zelf (voor een ander) betekenen?
Voorop staan begrippen als ‘zelfredzaamheid’ en ‘eigen kracht’. Dat betekent niet dat professionele
ondersteuning of zorg buiten beeld raakt. Het bieden van passende zorg en/of ondersteuning blijft de
verantwoordelijkheid van de gemeente.
We probeerden in 2015 optimaal gebruik te maken van de ‘eigen kracht’ van onze inwoners en de
samenleving. Dat deden we door enerzijds te ondersteunen en anderzijds te stimuleren:
We boden in 2015 ondersteuning door:
-     De inzet van Stib. De medewerkers van ons gebiedsteam helpen onze inwoners met het in beeld
      brengen van hun hulp- of ondersteuningsvraag. Ze ondersteunen ook bij het inzetten van het eigen
      netwerk, om zo op eigen kracht en met steun uit de eigen directe omgeving of van vrijwilligers tot
      een oplossing te komen. Als daarnaast ook (tijdelijk) professionele zorg of ondersteuning nodig was,
      dan boden we die aan.
-     Het mantelzorgsteunpunt, in opdracht van de gemeente uitgevoerd door Welzijn Buren. We zetten in
      op informatie & advies, het voorkomen van overbelasting en ontmoeting & lotgenotencontact. In
      totaal zijn er 266 mantelzorgers in beeld bij het Mantelzorgsteunpunt van Welzijn Buren.
-     Het vrijwilligerssteunpunt. Welzijn Buren is in opdracht van de gemeente verantwoordelijk voor het
      vrijwilligerssteunpunt. We proberen voortdurend meer en andere vrijwilligers te mobiliseren voor
      verschillende vormen van vrijwilligerswerk. Daarmee geven we vorm en invulling aan de kracht van
      de samenleving en de verdere transformatie. Ook hier streven we naar een toename van het aantal
      actieve vrijwilligers in onze gemeenten. Het is niet bekend of dit aantal in 2015 is toegenomen. De
      vrijwilligers zijn niet geregistreerd en is er ook geen onderzoek gedaan.
-     Informele hulp en vrijwilligersprojecten. Ook in 2015 waren er veel projecten waarbij vrijwilligers
      actief zijn, gericht op ondersteuning bij dagelijkse activiteiten of het bevorderen van sociale
      contacten. Op het gebied van zorg en welzijn kennen we: Burenhulp (131 hulpvragen in 2015),
      Match (12 trajecten in 2015), Home-Start (10 gezinnen in 2015) en Doorstart (8 gezinnen in 2015).
      Het innovatiebudget Wmo en Jeugd leverde in 2015 nog twee nieuwe projecten op waar vrijwilligers
      actief zijn: Buren in de Buurt (voor mensen met een klein sociaal netwerk) en ZorgSamer (voor
      jongeren 12-18 jaar met een ontwikkelingsstoornis.
We stimuleerden in 2015 de eigen kracht en de kracht van het netwerk door:
-     De focus te verschuiven naar ‘eigen kracht’. Tijdens het keukentafelgesprek probeert Stib aan te
      sluiten bij de eigen kracht en de mogelijkheden van zijn of haar netwerk. Het versterken van
      competenties en vaardigheden behoort tot de mogelijkheden. De gemeente ondersteunt waar nodig.
-     De beschikbaarheid van Eigen Kracht Conferenties. Soms kunnen mensen het even niet alleen. De
      Eigen Kracht-conferentie biedt uitkomst. Tijdens deze bijeenkomst maken mensen samen met
      familie en bekenden een plan voor de toekomst. Een onafhankelijke Eigen Kracht-coördinator biedt
      ondersteuning. In 2015 zetten we twee keer een Eigen Kracht-conferentie in.
-     Inzetten van resultaatgerichte hulp bij het huishouden: inwoners bespreken samen met de aanbieder
      welke inzet nodig is in plaats van een aantal toegekende uren door de gemeente.
-     De gemeente Buren nam samen met vier andere gemeenten deel aan het regioproject
      ‘Mantelzorgende werknemers’ (juni 2014 - december 2015) van Spectrum. Resultaat: er zijn ruim 35
      werkgevers in de gemeente Buren individueel op de hoogte gebracht van de doelstellingen van het
      project. Daarnaast zijn de ondernemers groepsgewijs geïnformeerd tijdens bijeenkomsten van het
      platform en de ‘ondernemer van het jaar-verkiezing’. Op dit moment zijn 4 organisaties in het bezit
                Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>     van de erkenning voor haar mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid (MVP). Eén van die organisaties
     is de gemeente Buren. Onze gemeente wil daarmee het goede voorbeeld geven aan andere
     werkgevers. We willen hen meer bewust maken van wat zij kunnen doen om hun medewerkers in
     staat te stellen hun werk met zorg te combineren. Bijvoorbeeld door mantelzorgsituaties bij
     medewerkers te signaleren en flexibele oplossingen en verlofmogelijkheden te bieden.
-    Dag van de mantelzorg. We organiseerden in november in samenwerking met Healthclub Juliën een
     bedank- en verwenmiddag voor ruim 20 mantelzorgers die in onze gemeente actief zijn. We sloten
     aan bij de landelijke campagne ‘Laat je zien’.
-    Het Mantelzorgcompliment. Inwoners van onze gemeente konden hun mantelzorger(s) aanmelden
     voor het ‘mantelzorgcompliment’. Een bedankje voor hun inzet. In totaal ontvingen in totaal 214
     mantelzorgers zo’n ‘compliment’ (cadeaubon).
2.2. Van zware naar lichte zorg
De transformatie in het sociaal domein vraagt om een verschuiving van zware naar lichtere zorg. Er
spelen financiële motieven (om de zorg betaalbaar te houden) maar er zijn ook inhoudelijke motieven.
Ons doel is niet om de zware zorg te laten verdwijnen, maar om problemen eerder en zo mogelijk ‘lichter’
aan te pakken, om lange en vaak moeizame trajecten waar mogelijk te voorkomen.
In 2015 waren er vier speerpunten:
1.   Preventie
     We werkten aan een pakket van preventieve en algemene voorzieningen: voorzieningen waarvoor
     geen indicatie nodig is en die algemeen toegankelijk zijn. De eerste stappen zijn gezet, zo zijn er in
     het kader van het innovatiebudget Wmo en Jeugd zijn in 2015 preventieve projecten gestart,
     bijvoorbeeld ‘Autisme en een steunende omgeving’ en ‘Pittige Jaren’.
2.   Hoogwaardige toegang en (waar mogelijk) vroegsignalering
     We investeerden in 2015 zowel in teambuilding als in deskundigheidsbevordering van Stib. Dat is
     heel belangrijk, omdat ons gebiedsteam de toegangspoort tot zorg en ondersteuning is, daar worden
     de eerste contacten gelegd. Stib staat voor de uitdaging om tijdig problemen aan te pakken om later
     ‘zwaardere’ en dure zorgtrajecten te voorkomen. Bij voorkeur door een beroep te doen op de
     (preventieve en) algemene voorzieningen. Ook van onze maatschappelijke partners (zorg & welzijn,
     onderwijs, huisartsen) verwachten wij aandacht voor en inzet op zogenoemde vroegsignalering. We
     streven naar nauwe samenwerking en het bundelen van onze krachten.
     We startten in 2015 een pilot ‘vroegsignalering en begeleiding in voor- en vroegschool’ en een
     project ‘jongerencoaching’, beide met een financiële bijdrage vanuit het innovatiebudget Wmo en
     Jeugd.
3.   Specialistische kennis beschikbaar
     Stib is er voor vraagverheldering, kortdurende hulp en regievoering. Voor de inzet van specialistische
     kennis maakten we voor 2015 afspraken met het regionaal expertise netwerk (REN), waarin een
     aantal aanbieders hun krachten bundelden. Op het gebied van veiligheid was er het SAVE-team
     (jeugd). Het REN is na het overgangsjaar (2015) opgeheven. In de praktijk werkte het onvoldoende,
     we kozen voor een andere manier van het beschikbaar stellen van specialistische kennis. In eerste
     instantie door de ‘consultatiefunctie’ in te kopen bij gecontracteerde aanbieders, voor (telefonisch)
     overleg en ‘meedenken’. Daarnaast wordt in de regionale werkgroep Ketensamenwerking een
     voorstel voorbereid voor het ‘naar voren halen van specialistische kennis’.
4.   Tijdig op- en afschalen
     In 2015 spraken we af dat we ‘afschalen waar kan en opschalen waar nodig’. Dat betekent dat we op
     het juiste moment de juiste zwaarte zorg en hulp inzetten. In de praktijk bleek het lastig om de juiste
     afweging te maken en te bepalen wat het juiste moment is. Wat verstaan we onder ‘kortdurend’,
     wanneer schaal je op en wanneer schaal je dan ook weer af?
     Aanbieders vragen om ruimte, gemeenten willen sturen. Maar ook niet onnodig krap indiceren. We
     werkten in 2015 aan heldere procedures en werkafspraken. Die verfijnen we steeds verder, met
     aandacht voor zaken als verantwoordelijkheid en het regelen van een ‘warme’ overdracht.
     In het vierde kwartaal zagen we dat er steeds zwaardere casuïstiek bij Stib terecht kwam.
     Bijvoorbeeld omdat er vanuit Veilig Thuis of SAVE werd afgeschaald. Medewerkers van Stib
     regelden in 2015 een aantal crisisplaatsingen voor jeugdigen. De wachtlijstproblematiek of
              Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>      onduidelijkheden rond de ingekochte zorg(producten) maakten dat niet altijd makkelijk. We slaagden
      er in 2015 altijd in om een goede plek en passende zorg te vinden, al kostte dat soms de nodige
      moeite.
2.3. Verschuiving naar vrij toegankelijke voorzieningen en van individueel naar collectief
Als een inwoner zich bij Stib meldt met een ondersteunings- of zorgvraag worden de mogelijkheden
verkend in de volgorde van: eigen kracht – sociaal netwerk – vrij toegankelijke / algemene voorzieningen
(collectief) – individueel maatwerk / maatwerkvoorziening.
Vrij vertaald betekent dit dat we waar mogelijk en maatschappelijk acceptabel eerst verkennen of met vrij
toegankelijke voorzieningen kan worden volstaan, voordat een maatwerkvoorziening wordt toegewezen.
Soms zal een inwoner dus geen indicatie krijgen, omdat zijn of haar hulp- of ondersteuningsvraag ook op
een andere manier kan worden opgelost.
Goede vrij toegankelijke voorzieningen
We maken onderscheid tussen vrij toegankelijke (zonder indicatie) en maatwerkvoorzieningen (met
indicatie). De vrij toegankelijke voorzieningen zijn ‘voorliggend’. Daarom is het belangrijk dat het aanbod
aan vrij toegankelijke voorzieningen op orde is, zodat er minder maatwerkvoorzieningen nodig zijn.
We brengen de zogenoemde sociale kaart beter in beeld. We ronden deze inventarisatie in 2016 af. We
bepalen vervolgens of er nog zaken ontbreken en of de spreiding van de voorzieningen past bij onze
visie. Het uiteindelijke doel is een goede lokale basisstructuur aan vrij toegankelijke voorzieningen. De
sociale kaart van Buren wordt geregistreerd in het softwarepakket van Stib.
Van individueel naar collectief
Als alternatief voor individuele oplossingen (maatwerkvoorzieningen) willen we graag collectieve
oplossingen ontwikkelen en beschikbaar stellen voor onze inwoners, omdat:
-     De signaleringsfunctie bij collectief aanbod veel sterker is. Mensen zijn onderdeel van een groep en
      herkennen signalen bij elkaar. Vaak heeft een collectief aanbod een preventieve werking.
-     Het risico op ‘problematisering’ kleiner is. Mensen zijn onderdeel van een groep waar een soort
      ‘gemiddeld niveau’ of ‘gemene deler’ is waar mensen zich toe verhouden.
-     Collectief aanbod biedt mensen meer mogelijkheden om sociale contacten op te doen, lotgenoten-
      contact biedt erkenning, herkenning en mogelijkheden om van elkaar te leren.
-     Collectief aanbod is vaak goedkoper dan individueel aanbod.
-     Soms kan na verloop van tijd de professionele begeleiding worden afgebouwd, omdat er vrijwilligers
      zijn om het over te nemen of omdat de deelnemers zelf verder gaan (zonder professionele
      ondersteuning)
De projecten ‘Autisme en een steunende omgeving’ (voor gezinnen waar autisme speelt) en ‘Pittige jaren’
(voor ouders van jonge kinderen die voor opvoedproblemen zorgen) die in 2015 zijn gestart vanuit het
innovatiebudget Wmo en Jeugd, zijn voorbeelden van nieuw collectief aanbod.
2.4. Samenwerken en verbinden
We onderscheiden negen leefgebieden: wonen, huishouden voeren, ontmoeten, meedoen, werken,
opgroeien, rondkomen, leren en zorgen. Deze leefgebieden zijn voor de meeste mensen herkenbaar en
belangrijk. De focus verschilt per individu en is afhankelijk van leeftijd, levensfase, persoonlijke
voorkeuren et cetera. De verschillende levensgebieden lopen soms in elkaar over of overlappen elkaar,
een duidelijke scheidslijn is er vaak niet.
Het is niet altijd en niet voor iedereen eenvoudig om zelf een goede invulling te geven aan de
verschillende leefgebieden. Soms lukt het met de hulp van mantelzorgers of met hulp uit het sociale
netwerk. Er zijn ook professionals die mensen hierbij ondersteunen. De gemeente (Stib) is één van de
partijen die mensen ondersteuning biedt, in nauwe samenwerking met haar maatschappelijke partners.
We streven in het belang van onze inwoners naar een goede samenwerking over de grenzen van de
leefgebieden. Uitgangspunt is dat we werken vanuit dezelfde (integrale) visie, dezelfde taal spreken,
dezelfde boodschap uitdragen, aandacht hebben voor de zorgvragers en alert zijn op ‘zorgmijders’
(vroegsignalering).
We streven zoveel mogelijk naar een continu proces voor onze inwoners. In 2015 konden we niet
voorkomen dat een inwoner werd geconfronteerd met wisselende gezichten. Ondanks onze inspanningen
ondervonden we in 2015 dat hulp en ondersteuning van eerste contactmoment tot daadwerkelijke hulp- of
               Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>zorgverlening op dit moment (te) veel vraagt van de medewerkers van Stib. In termen van algemene
kennis, vaardigheden, tijd en energie.
Elkaar (leren) kennen
In 2015 investeerden we in een goede samenwerking (het doorbreken van schotten), zowel binnen de
gemeente (binnen én buiten Stib), als met onze samenwerkingspartners.
Binnen Stib werken verschillende partijen en disciplines samen. In 2015 werken we aan het verfijnen van
de samenwerking. Er was veel aandacht voor kennisuitwisseling, teambuilding en het organiseren en
(verder) invullen van het werkproces.
Ook op het terrein van onze (nieuwe) taken op het gebied van Wmo en Jeugdwet werkten we in 2015
zoveel mogelijk samen. Zowel op uitvoerings- als op beleidsniveau, over de grenzen van afdelingen en
beleidsvelden. Er is een beleidsplan Wmo en Jeugdwet, we kochten voor 2016 de zorg integraal in en
ook het lokale innovatiebudget 2015 werd breed ingezet voor nieuwe initiatieven op de terreinen van
Wmo en Jeugdwet.
Niet alleen binnen de gemeente, maar ook met onze maatschappelijke partners zochten we in 2015
nadrukkelijk de samenwerking. We voerden gesprekken met alle huisartsen en praktijkondersteuners die
werkzaam zijn in onze gemeente. We onderhouden contacten met de politie, met de interne begeleiders
op de basisscholen en met verschillende zorgaanbieders die actief zijn in onze gemeente.
Netwerken
In 2015 functioneerden er naast Stib nog andere netwerken in onze gemeente, zoals bijvoorbeeld het
Netwerk Leefbaarheid en het Jeugd Preventie Netwerk (JPN). We onderzoeken op dit moment hoe de
verschillende netwerken zich tot elkaar verhouden en hoe ze elkaar kunnen versterken. Mogelijk kunnen
we bestaande netwerken samenvoegen of opheffen, afhankelijk van deelnemende partijen en gespreks-
onderwerpen. We maken een zorgvuldige afweging om te voorkomen dat we in de toekomst iets dubbel
doen of juist vergeten.
We zien dat er als gevolg van de relaties die Stib opbouwt, er steeds meer verschillende vragen bij Stib
binnen komen. Enkelvoudige vragen lost Stib zelf of, voor meervoudige vragen werkt Stib vaak samen
met zorgaanbieders. We krijgen steeds meer zicht op het onderscheid tussen casusregie (waarbij Stib
verantwoordelijk is voor de begeleiding van de casus en vinger aan de pols houdt) en hulpverlening
(waarbij er meer nodig is en maatschappelijk werk of een andere zorgaanbieder verantwoordelijk is voor
de hulp en ondersteuning). Dat leidt tot een efficiëntere samenwerking. Ook het integraal werken levert
voordelen op. Er ontstaat steeds meer samenwerking. Bijvoorbeeld tussen Wmo-consulenten en de
wijkverpleging, of tussen de maatschappelijk werkers en het Jongerenwerk. Maar ook de MEE
medewerkers zoeken bijvoorbeeld samen met de medewerkers van Welzijn Buren naar Maatjes voor
inwoners.
2.5. Het perspectief van de cliënt: faciliteren, keuzevrijheid en klanttevredenheid
Centraal binnen de nieuwe Wmo en de Jeugdwet staat de eigen kracht van mensen. We gaan er vanuit
dat ieder individu zelf, samen met zijn of haar sociale netwerk op zoek gaat naar mogelijkheden en
oplossingen. De gemeente krijgt steeds meer een adviserende, faciliterende rol. Wanneer nodig biedt de
gemeente ondersteuning of verschaft zij een (maatwerk)voorziening (zorgplicht).
In 2015 investeerden we in het invullen van onze nieuwe, veranderende rol. We gaan daarbij uit van een
gelijkwaardige relatie met onze inwoners (uitzonderingen daar gelaten). We spreken onze inwoners
steeds meer aan op hun eigen kracht en organiserend vermogen. Inwoners mogen ook iets van ons
verwachten:
Cliëntondersteuning
-     We verwachten van mensen dat ze een beroep doen op hun sociale netwerk. Er zijn mensen die
      zo’n netwerk niet hebben. We organiseerden in 2015 cliëntondersteuning binnen ons gebiedsteam.
      MEE en Welzijn Buren bieden deze ondersteuning als mensen behoefte hebben aan ondersteuning
      of een luisterend oor, bijvoorbeeld tijdens het intakegesprek.
-     Er is ook onafhankelijke ondersteuning voor mensen die er – om welke reden dan ook – niet
      uitkomen met Stib of geen vertrouwen hebben in (de partijen in) Stib. Voor de Jeugd is dit in 2015 en
      2016 landelijk geregeld via het Advies- en Klachtenbureau Jeugdzorg (AKJ).
              Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>      Voor de Wmo vond in 2015 een regionale aanbesteding plaats. Vanaf 2016 is er een volledig
      onafhankelijke vertrouwenspersoon Wmo op afroep beschikbaar. Ook hebben mensen altijd de
      mogelijkheid om de landelijke ombudsman in te schakelen. Daarnaast zijn ook de gecontracteerde
      zorgaanbieders verplicht een eigen klachtenprocedure te hebben.
Keuzevrijheid
-     We sloten in 2015 met meer dan 100 zorgaanbieders contracten voor het leveren van zorg in natura.
      Onze inwoners kunnen kiezen uit verschillende aanbieders.
-    Mensen mogen altijd kiezen of zij de zorg in natura of in PGB willen ontvangen. Nieuw in 2015 was
      het ‘trekkingsrecht’: mensen krijgen het geld niet langer rechtstreeks in handen. Betaling loopt via de
     Sociale Verzekeringsbank (SVB). Deze betaling verliep in 2015 (nog) niet goed, maar er wordt hard
     gewerkt aan het verbeteren van de systemen.
-    De mensen die in 2015 kozen voor een aanbieder waarmee we geen contract hadden afgesloten,
      konden gebruik maken van een PGB of kiezen voor een andere aanbieder die wel gecontracteerd
     was.
-    Mensen die al voor 2015 in zorg waren konden ook in 2015 deze zorg krijgen, ook als de betreffende
     aanbieder geen contract met onze gemeente afsloot. Deze aanbieder kreeg van ons een
     “overeenkomst niet-gecontracteerde zorg”. Zo garandeerden we in 2015 ‘zorgcontinuïteit’.
-    In 2015 werkten we met budgetplafonds (maximaal volume) per aanbieder. Om de marktwerking en
     keuzevrijheid te verbeteren laten we in 2016 die plafonds los en hanteren we alleen een plafond per
     ‘perceel’ (om grip te houden op de totale zorgkosten). We kennen in 2016 vijf percelen: Wmo-
     Ambulant (de voormalige AWBZ onderdelen voor volwassenen zoals begeleiding, dagbesteding /
     dagopvang en kortdurend verblijf), Jeugd Ambulant (de voormalige ambulante jeugd- AWBZ taken
     en de J&O taken), Residentiële Jeugdhulp (de voormalige residentiële jeugdzorg AWBZ, J&O en
     beschermd wonen), Jeugd- GGZ (Generalistische basis Jeugd GGZ en gespecialiseerde Jeugd
     GGZ) en Jeugd Pleegzorg.
-    In uitzonderlijke gevallen waarbij een PGB geen optie was, maar er geen andere passende
     aanbieder te vinden was, is er een contract op maat gemaakt.
Klanttevredenheid
Er is nog geen klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Vanzelfsprekend is het belangrijk om de
tevredenheid van onze inwoners te meten. We voeren wel de verplichte cliëntervaringsonderzoeken uit.
In de tweede helft van 2016 verwachten we daarvan de resultaten te kunnen presenteren. In 2016 willen
we het meten van klanttevredenheid breder vorm geven.
Klachten en bezwaren
We gebruikten in 2015 de ingediende klachten en bezwaren als graadmeter voor de klanttevredenheid.
In het jaar 2015 zijn er geen officiële klachten ingediend. Er zijn wel bezwaren op de huishoudelijke hulp
ingediend (overgang urennorm naar resultaatverplichting). In totaal zijn er 26 bezwaren ingediend,
waarvan er 5 gegrond zijn verklaard. Voor Jeugd is er één bezwaar binnen gekomen. Via andere
kanalen, waaronder de Participatieraad, zijn er ook enkele signalen van onvrede binnen gekomen, met
name aan het adres van Stib. Bijvoorbeeld over de vele personele wisselingen binnen Stib, over de
beperkte telefonische bereikbaarheid en over lange doorlooptijden als het gaat om het verkrijgen van
(jeugd)zorg.
Verbeteracties in 2015
We namen de signalen van onvrede die ons in 2015 bereikten serieus. We voerden een aantal
verbeteracties ten behoeve van Stib door. We noemen hier de belangrijkste:
-     Per 1 december startte een teamleider Jeugd / Wmo, die ook coördinator Stib is. Zij is in dienst van
      de gemeente en op uitvoeringsniveau verantwoordelijk voor de Wmo en Jeugdwet.
-     We startten in 2015 met twee Stib-teams: team West en team Oost. In de loop van het jaar is het
      onderscheid tussen de teams, om het verschil in werkdruk tussen de twee teams op te heffen. Er is
      nu één Stib, de werkzaamheden worden gezamenlijk uitgevoerd door de medewerkers.
-     In het derde kwartaal van 2015 startten we met een wekelijkse casuïstiek bespreking. Hierbij zijn
      experts aangeschoven die de Stib medewerkers kunnen ondersteunen. Experts zijn een kinder- en
      jeugdpsycholoog en een GGZ psycholoog. Ook een jeugdbeschermer kan hierbij op verzoek
                                                                                      e
      aanschuiven. Regelmatig wordt er een oplossing gevonden bij de 0- of 1 lijn en in sommige
      gevallen moet er een zwaardere inzet van zorg gepleegd worden.
-     We maakten (proces)afspraken over doorlooptijden. We streven ernaar om binnen tien werkdagen
      een keukentafelgesprek te voeren. Dat lukte in 2015 nog niet altijd.
               Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>-    De werkdruk binnen Stib was in 2015 erg hoog. We voegden gedurende het jaar formatie toe aan
     het team. Tijdelijk voegden we 36 uur formatie toe aan het team Jeugd, om de achterstanden die
     ontstonden weg te werken. Al eerder in het jaar kozen we ervoor om de uren voor de telefoondienst
     (door STMR) anders in te vullen. De medewerkers van Stib bemensen gezamenlijk de telefoon. De
     vrijgekomen uren van STMR zetten we in voor (uitbreiding van) het Algemeen Maatschappelijk Werk
     (2x 24 uur formatie).
-    De herindicaties die we in 2015 uitvoerden hadden een groot aandeel in de hoge werkdruk. Vooral
     voor de medewerkers binnen Stib die belast zijn met het stellen van indicaties. We slaagden er niet
     in om alle indicaties voor 1 januari 2016 af te ronden. Omdat de herindicaties zorgvuldig plaats
     moeten vinden, besloten we om de bestaande indicaties te verlengen en in het nieuwe jaar verder te
     gaan met de herindicaties. We informeerden tijdig de inwoners en de zorgaanbieders, waardoor het
     proces soepel verliep.
2.6. Kwaliteit en innovatie van zorg
De gemeente is verantwoordelijk voor de toegang tot en het verstrekken van zorg en ondersteuning. Dat
betekent niet dat wij deze zorg en ondersteuning ook zelf leveren. Daarvoor doen wij vaak een beroep op
aanbieders van zorg- en welzijnsdiensten.
In 2015 hadden we met veel verschillende aanbieders een ‘inkooprelatie’. Zie ook paragraaf 2.5. Er
waren ook aanbieders waarmee we een ‘subsidierelatie’ hadden. Daarnaast waren er aanbieders die
voor 2015 door een andere partij (provincie, rijk) gefinancierd werden, door middel van een (langdurige)
subsidierelatie. We kozen in 2015 voor subsidieafspraken met deze aanbieders. Bijvoorbeeld omdat we
hierin een verplichting hadden, of om aanbieders meer tijd te geven om de benodigde omslag te maken.
Vanaf 2016 gaan we meer sturing geven aan de (subsidie)afspraken met partijen ten aanzien van
prestaties en het bereiken van maatschappelijke doelen. Zo maakten we bijvoorbeeld in december 2015
afspraken met RIBW over een andere financieringswijze, om met ingang van 2017 ook op lokaal niveau
de beschikbare kennis te kunnen benutten.
In 2015 zetten we de eerste stappen in kwaliteitsverbetering en innovatie, om op die manier verder vorm
te geven aan de transformatie:
Toezichthouder
We stelden in regionaal verband (Regio Rivierenland) de GGD aan als toezichthoudend ambtenaar voor
de Wmo. Zij houdt zich bezig met de controle op de juiste wijze van uitvoering van die wet. Daarbij gaat
het zowel om (kwaliteits)eisen die we stellen aan de zorgaanbieders, als om de eisen waar de
gemeenten zelf aan moeten voldoen, bijvoorbeeld op het gebied van privacy.
Met het toezicht op de naleving van de Jeugdwet zijn ambtenaren belast van de Inspectie Jeugdzorg
(IJZ), Inspectie Veiligheid en Justitie (IVenJ) en Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Zij voeren de
toezichthoudende taken uit. Dat kunnen zij op eigen initiatief doen, maar zij kunnen daartoe ook
opdrachten krijgen van het Rijk of de gemeente.
Convenant gegevensverwerking en privacy
Eind 2014 tekenden de partners in Stib een convenant waarin staat hoe we binnen Stib omgaan met de
uitwisseling en verwerking van gegevens. Dit convenant is opgesteld op basis van het privacyprotocol
voor de gemeente Buren. De kaders van de Jeugdwet, Wmo 2015 de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp) en het Burgerlijk Wetboek waren leidend voor het opstellen van dit protocol.
We vragen onze inwoners om toestemming te geven voor het uitwisselen van gegevens. In het geval van
een veiligheidsrisico gelden er andere regels. Denk bijvoorbeeld in situaties van kindermishandeling,
huiselijk geweld of misbruik.
Prestatiebekostiging
In 2015 kozen we voor het omvormen van de Hulp bij het Huishouden, van activiteiten- naar
prestatiebekostiging. We werken nu met een vast bedrag per klant voor de aanbieder. De aanbieder
maakt met iedere klant individuele afspraken, passend bij zijn of haar wensen. Niet op het niveau van
uren of minuten, maar op het niveau van resultaten (bijvoorbeeld: een schoon huis).
Innovatiebudget Wmo en Jeugd
In 2015 stelde de raad van Buren ruim € 180.000,-- beschikbaar voor nieuwe ideeën en projecten om de
zorg die valt onder Wmo of Jeugdwet te verbeteren. We kozen voor een nieuwe werkwijze en werkten
              Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015    9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>met een begeleidingscommissie om de ingediende voorstellen te beoordelen. Projecten werden onder
meer beoordeeld op draagvlak vanuit de samenleving. Zes verschillende initiatiefnemers kregen subsidie
om hun idee of project tot uitvoering te brengen en om te ervaren of het daadwerkelijk leidt tot beter
passende, ‘lichtere’ en/of goedkopere zorg. Ook projecten met een preventieve werking konden in
aanmerking komen voor subsidie. In de zomer van 2016 worden de resultaten bekend.
             Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015  10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2.7. Toegankelijkheid dienstverlening en openbare gebouwen gewaarborgd
Toegankelijkheid is een belangrijk thema als het gaat om het invullen en vormgeven van de nieuwe
(zorg)taken en de nieuwe (faciliterende) rol van de gemeente. Toegankelijkheid kan op twee manieren
worden uitgelegd: het gaat in de eerste plaats om benaderbaarheid / bereikbaarheid van onze
dienstverlening. Daarnaast verstaan we onder toegankelijkheid ook een aantal fysieke aspecten, zoals
drempelvrije en rolstoelgeschikte gebouwen.
Dienstverlening:
-     Inwoners die zich melden met een zorg- of ondersteuningsvraag komen bij Stib. We investeerden in
      2015 in het verbeteren van de toegang en de (telefonische) bereikbaarheid.
-     De informatieverstrekking aan inwoners was in 2015 (nog) niet op orde. De website van Stib was
      nog onvoldoende gevuld, mensen wisten niet precies wat Stib doet en voor welke vragen je er
      terecht kunt, mensen moesten soms lang wachten op een antwoord op hun vragen. Om mensen
      beter te informeren en te ondersteunen maakten we een nieuwe en betere website (lancering eerste
      kwartaal 2016) en verbeterden we de bereikbaarheid van Stib.
-     Een betere profilering van Stib was een belangrijk aandachtspunt in 2015. Voor de inwoners van
      onze gemeente, voor onze samenwerkingspartners (aanbieders van zorg en welzijn, huisartsen) en
      voor de medewerkers van Stib.
-     We besloten de inloopspreekuren aan te passen. De laagdrempeligheid die we beogen bleek niet te
      zitten in de aanwezigheid van fysieke inlooppunten. Er werd nauwelijks gebruik gemaakt van de
      inloopmogelijkheden die we creëerden. Het uitbreiden van de telefonische contactmomenten bleek
      veel effectiever. Daarom ontbonden we eventuele contracten met verhuurders en informeerden we
      de inwoners via de verschillende websites en kranten over de sluiting van de spreekuren per 1
      januari 2016.
Toegankelijkheid gebouwen:
Het verbeteren van de toegankelijkheid van de dienstverlening was in 2015 een belangrijk
aandachtspunt. We zochten voortdurend naar verbeteringen om Stib beter vindbaar en makkelijk
toegankelijk te maken. De fysieke toegankelijkheid van openbare gebouwen was in 2015 geen speerpunt.
We kregen geen signalen dat er urgente problemen zijn. Daarnaast werkten we in 2015 aan (een
afwegingskader voor) een integraal accommodatiebeleid, waar bijvoorbeeld ook de dorpshuizen
onderdeel van zijn. Het inventariseren van de belangrijkste verbeterpunten op het gebied van de
toegankelijkheid van de openbare gebouwen is een denkbare vervolgactie op het vaststellen van het
accommodatiebeleid. Als we daartoe over gaan wordt betrokkenheid van de participatieraad
gewaardeerd.
2.8. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten
Vanaf 2015 is de Wtcg (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) afgeschaft. Sinds die
tijd zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning aan mensen met een chronische ziekte of
beperking. Van deze doelgroep is algemeen bekend dat zij vaak meer (on)kosten hebben dan anderen,
voor zaken die samenhangen met hun beperking of aandoening. Deze kosten noemen we ‘meerkosten’,
het zijn de kosten die het dagelijks leven duurder maken. In Buren is sinds 1 januari 2015 de Verordening
tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten gemeente Buren van kracht. Mensen die voorheen
aanspraak maakten op de Wtcg kunnen nu gebruik maken van deze verordening. We hanteren daarbij de
inkomensgrens van 120% van de bijstand en we vergoeden maximaal € 350,-- per jaar.
3. Vervolg
Nog niet alle doelen in het beleidsplan Wmo en Jeugdwet zijn bereikt. Dat hoeft ook nog niet, want het
beleidsplan heeft een looptijd van twee jaar, tot eind 2016. Na de transitie komt er nu meer tijd en ruimte
voor het verder vormgeven van de transformatie. De thema’s en doelstellingen in het beleidsplan bieden
houvast bij de vervolgactiviteiten in het komende jaar. Ook het nieuwe coalitieakkoord geeft richting.
Binnen de kaders die uw raad stelde werkt het nieuwe college aan de doelen in het beleidsplan.
               Veranderingen in het sociaal domein – de eerste ervaringen: tussentijdse rapportage 2015     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>