<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> BIJLAGE 1
 Nota van beantwoording op basis van consultatieronde concept
 notitie uitgangspunten RES Rivierenland
BIJLAGE 1



Gemeente                                              Samenvatting reactie
West Betuwe
De suggestie om tussentijds de parallelle trajecten   Dit is onderdeel van de herijking die iedere 2 jaar
elektriciteit en warmte te monitoren meenemen.        plaats vindt in de RES 2.0, 3.0 etc.
Suggestie om communicatie wat RES betekent voor       Dit wordt meegenomen in communicatiestrategie
inwoners meenemen.                                    RES Rivierenland.
De kosten voor de eerste 3 jaar worden gedekt         Voor de periode 2019 – 2021 is procesgeld
vanuit de provincie. De wethouder neemt de vraag      beschikbaar voor de totstandkoming van de RES
hoe de kosten daarna gedekt worden mee naar de        vanuit het Nationaal programma RES. Daarnaast
stuurgroep.                                           draagt de provincie bij.
                                                      De Stuurgroep RES Rivierenland onderschrijft het
                                                      belang van structurele financiering in de navolgende
                                                      periode.
Een overzicht van de huidige stand van zaken          Dit overzicht wordt gemaakt als onderdeel van het
duurzame energie in de regio. Wat hebben we al        concept RES-bod. Dit overzicht zal worden gedeeld.
bereikt?
Implicaties omgevingswet meenemen in het RES          De Stuurgroep RES onderschrijft dit aandachtspunt
(RES is volgend aan de omgevingswet)                  en neemt dit mee.




West Maas en Waal
Kan in de notitie eenduidig worden opgenomen of       Er is inderdaad een verschil tussen potentie en
het gaat om potentie (landschappelijke /ruimtelijk    intentie. Dit wordt in de notitie uitgangspunten RES
laadvermogen) of intentie (daadwerkelijke bijdrage    aangepast.
aan de landelijke opgave)?
Hoe verhoudt het verschil tussen potentie en          Om van potentie (wat kan ruimtelijk) naar intentie
intentie zich in het (concept)bod?                    (wat dienen we in) te komen worden meerdere
                                                      slagen gemaakt. Bijvoorbeeld een impactanalyse
                                                      door Liander (consequenties voor het netwerk),
                                                      gesprekken met grondeigenaren zoals RWS en RVB
                                                      (waar mag het), maar ook het bepalen van
                                                      randvoorwaarden waaronder een eventueel hoger
                                                      bod mogelijk zou kunnen zijn.
In hoeverre is instemmen met het concept-bod          Bij de uitvoering op projectniveau is gemeentelijke
hetzelfde als je committeren aan de uitvoering?       besluitvorming (ruimtelijke ordening,
                                                      omgevingsbeleid, vergunningen) leidend. De
                                                      Stuurgroep RES veronderstelt dat met het
                                                      instemmen met het concept RES bod commitment
                                                      wordt uitgesproken voor de uitvoering.
Is in beeld te brengen/tastbaar te maken aan welke    Op hoofdlijnen kan dat. De Stuurgroep RES zal dit,
orde grootte je moet denken waar het gaat om          op hoofdlijnen, in beeld laten brengen.
lusten/opbrengsten voor dorpen/de omgeving die
samenhangen met duurzame energie?
Wat wordt hierover opgenomen in de notitie?           Dit wordt niet opgenomen in de notitie maar wel
                                                      meegenomen in het vervolgproces richting concept
                                                      RES-bod.
Komt dit ook terug in het concrete (concept)bod?      Zie hierboven.
Krijgen de innovatieve technieken nog een plek in     Het RES-bod richt zich op 2030. Hierin kunnen alleen
het proces en/of de notitie uitgangspunten?           bestaande bewezen technieken worden
                                                      meegenomen. Specifiek betreft dit de
                                                      weersafhankelijke technieken wind en zon.
                                                      Het belang van innovatie en het creëren van de
                                                      juiste condities hiervoor wordt nadrukkelijk
                                                      meegenomen in de samenwerkingsagenda. Nieuwe
                                                      bewezen technieken kunnen worden meegenomen in
                                                      herijking van de RES die iedere 2 jaar moet




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                         plaatsvinden.
Wat wordt verstaan onder kleinschalige opwekking?        Oppervlakken van minder dan 60 zonnepanelen (15
                                                         kW) worden in het kader van de RES kleinschalige
                                                         opwekking genoemd. Alleen grootschalig zon en wind
                                                         tellen mee in het RES-bod als bijdrage aan de
                                                         landelijke doelstelling van 35 TWh.
Waar en hoe wordt dit dan wel in meegenomen?             In het klimaatakkoord wordt rekening gehouden met
                                                         een autonome groei van kleinschalige opwekking. Dit
                                                         wordt landelijk meegerekend in het behalen van de
                                                         klimaatdoelstellingen. Het RES-bod beperkt zich tot
                                                         grootschalig zon en wind.
In hoeverre kan gemeente West Maas en Waal zelf          De gemeenteraad beslist hier zelf over.
bepalen hoeveel we in onze gemeente op gaan
wekken/op laten nemen in het conceptbod?
Wanneer en hoe bepalen we ons gemeentelijke              In het concept RES bod zijn alleen nog globale
aandeel in het regionale bod?                            zoekgebieden aan de orde waarbij nog geen sprake
                                                         is van een concrete toedeling naar gemeenten. Dit
                                                         doen we pas in de RES 1.0 die op 1 maart 2021
                                                         moet zijn ingediend. Zie ook beantwoording van de
                                                         voorgaande vraag over commitment.
Kan de regio ons daarbij iets opleggen?                  De regio faciliteert de totstandkoming van de RES.
                                                         Het AB en DB van de regio heeft geen
                                                         besluitvormende rol. De regio legt dus niets op.
Hoe/waar/wanneer wordt (concept)bod concreter en         In de periode jan/febr. 2020 wordt het concept bod
is er ruimte voor onderhandelingen?                      concreter. In het concept RES bod zijn alleen nog
                                                         globale zoekgebieden aan de orde waarbij nog geen
                                                         sprake is van een concrete toedeling naar
                                                         gemeenten. Dit vindt plaats in de aanloop naar de
                                                         RES 1.0 die op 1 maart 2021 moet zijn ingediend.
Wil de regio deze onderhandelingen organiseren en        De stuurgroep RES Rivierenland zal zich beraden
hoe/wanneer ziet zij de mogelijkheden dat te doen?       over de mogelijkheden voor het faciliteren van
                                                         onderhandelingen over een verdeling van lusten en
                                                         lasten.
Is de Provincie bereid mee te denken in de               Op dit moment is er geen basis voor
onderhandelingsmogelijkheden, bijvoorbeeld waar          uitruilmogelijkheden binnen andere dossiers De
het gaat om woningbouwcontingenten in gemeente           stuurgroep RES ziet vooral kansen in het lokaal
West Maas en Waal?                                       benutten van de opbrengsten van duurzame energie.
                                                         Een groter aandeel duurzame energie leidt tot meer
                                                         opbrengsten.
Opmerkingen:                                             De stuurgroep heeft kennis genomen van deze
    a. Er wordt relatief veel aandacht besteed aan       opmerkingen en betrekt deze bij het vervolgproces.
         organisatiestructuren en niveaus die er niet
         over gaan/geen beslissingsbevoegdheid
         hebben.
    b. Notitie heeft nog een hoog
         abstractieniveau, lijkt uit fase te lopen met
         ateliers
    c. Uit de ruimte-ateliers komt de potentie van
         West Maas en Waal in beeld, die willen we
         niet compleet inbrengen in het bod.
    d. Er is behoefte aan inzicht in het
         gemeentelijke aandeel in het bod
Samenwerking zeker mogelijk en belangrijk, maar
ook aandacht voor individuele gemeenten en risico’s
voor de gemeenten




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Gemeente                                              Samenvatting reactie
Zaltbommel
Wat betekent het energieakkoord voor de gemeente      Met de regionale energiestrategie wordt aan
Zaltbommel. In de notitie wordt geen doorrekening     regiogemeenten gevraagd om een regionale bijdrage
gemaakt van Zaltbommel. Hoeveel Wh (wattuur)          te leveren aan de landelijke doelstelling van 35 TWh,
moeten wij besparen?                                  op basis van de ruimtelijke potentie voor zon en
                                                      wind. Deze bijdrage is niet gebaseerd op het
                                                      gemeentelijk of regionale energieverbruik.
Wat is de verwachting voor de Regio Rivierenland.     Zie hierboven.
Dit is een procesvoorstel. Hoe gaat het college van   Deze vraag wordt beantwoord door gemeente.
een abstract naar concreet niveau. Welke input gaan
we als gemeente geven in het RES. Hoe gaan we het
proces inrichten.
Wordt er binnen de Regio ook gewerkt met de inzet     De potentie voor biomassa wordt meegenomen in de
van biomassa. Wordt biomassa onderdeel van het        inventarisatie voor het onderdeel warmte in het RES
bod?                                                  bod.


Als we in 2050 van het gas af moeten, dan moeten      Deze vraag wordt beantwoord door gemeente.
er 1000 woningen per dag vanaf. Hoe zorgen we
voor deze opgave?
Hoe kunnen we voorkomen dat er op lokaal niveau       Deze vraag wordt beantwoord door gemeente.
tóch weerstand ontstaat?
Wat houdt energiearmoede in?                          Energiearmoede betekent dat door stijgende
                                                      energieprijzen de energierekening voor een
                                                      toenemend aantal mensen onbetaalbaar kan worden.
Kan participatie in gezamenlijk regioverband          In paragraaf 3.6 van de notitie uitgangspunten RES
mogelijk worden opgepakt.                             Rivierenland is aangegeven dat participatie altijd op
                                                      het passende niveau moet worden georganiseerd.
                                                      Waar mogelijk wordt dit regionaal opgepakt. Zo
                                                      wordt financiële participatie in de
                                                      samenwerkingsagenda uitgewerkt.
Is de raad in staat om goedkeuring te verlenen aan    Deze vraag wordt beantwoord door gemeente.
een plan voor windmolens of anderszins gezien het
recente verleden (A2)?
Als een gemeenteraad niet tot een besluit kan         De provincie kan niet in plaats van een gemeente
komen, dient wellicht te worden onderzocht of de      een besluit nemen over een concept RES-bod.
provincie besluiten kan nemen.                        De provincie heeft sinds 1 juli 2008 wel de
                                                      mogelijkheid om op basis van de Wet Ruimtelijke
                                                      Ordening (WRO) op projectniveau een inpassingsplan
                                                      vast te stellen.
In welke mate is ruimte om te breken met huidige      Het klimaatakkoord en de RES kunnen er toe leiden
regelgeving?                                          dat huidig beleid en regelgeving ter discussie wordt
                                                      gesteld.
Waarom is er geen energievisie voor de A2 en wel      De energievisie voor de A15 komt voort uit een
voor de A15?                                          motie van PS van 2018. Er is toen gekozen voor de
                                                      A15 (en niet voor de A2) omdat de A15 meer
                                                      potentie leek te bieden en er simpelweg te weinig
                                                      capaciteit was om alle rijkswegen te onderzoeken.
                                                      Uiteindelijk is het een keuze van GS (provincie)
                                                      geweest om voor de A15 te kiezen.




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gemeente                                               Samenvatting reactie
Maasdriel
Zijn/worden kernenergie en waterstof meegenomen        Op deze vraag is ter vergadering al door de
in de strategievorming? In het geval van waterstof     wethouder gereageerd. Volledigheidshalve volgt hier
kan bijvoorbeeld gebruik gemaakt worden van het        nogmaals het antwoord.
huidige zeer betrouwbare gasleidingennetwerk, zij
het met enige aanpassing. VVD wil dat                  Kernenergie en waterstof worden niet meegenomen
Maasdriel/Regio zich inspant voor de ontwikkeling      in het RES-bod. Alleen wind en zon en
van Waterstof.                                         warmtebronnen mogen onderdeel uitmaken van het
                                                       bod: maatregelen die binnen de bevoegdheid van de
                                                       gemeenten liggen en haalbaar zijn in 2030.
                                                       Kernenergie is geen lokale of regionale bevoegdheid.
                                                       Waterstof is een energiedrager en geen energiebron,
                                                       voor de productie hiervan is duurzame elektriciteit
                                                       nodig. Waterstof als energiedrager zal naar
                                                       verwachting op termijn in de herijkingen van de RES
                                                       een rol gaan spelen.
Hoe kijkt het college aan tegen de haalbaarheid en     Deze vraag wordt beantwoord door de gemeente.
financierbaarheid van de concrete uitwerking en
implementatie van deze concept strategie? VVD
Maasdriel dringt er bij het college op aan die
elementen in de visie in te bedden. Vanuit de
diverse doelgroepen, dus niet alleen de overheden.
Anders gezegd, deze zaken horen thuis in de risico
inventarisatie (hoofdstuk 4 pagina 18).
De inbreng vanuit de bevolking en het bedrijfsleven    De betrokkenheid van inwoners en bedrijven bij de
zelf (dus geen koepelorganisaties) laat ernstig te     RES en de ruimteateliers is niet in iedere gemeente
wensen over. De reguliere belangenbehartiging blijft   even groot. Dit heeft te maken met het hoge
in het rapport buiten beeld LTO Noord en ZLTO.         abstractieniveau van de RES. Er ligt daarom, met
                                                       name op lokaal niveau, een uitdaging om deze groep
                                                       te betrekken naarmate de RES concreter wordt. LTO
                                                       Noord en ZLTO zijn overigens als belangenbehartiger
                                                       aangehaakt bij de ruimteateliers. Zij hebben zelf
                                                       voor vertegenwoordiging vanuit hun achterban bij de
                                                       ruimteateliers gezorgd.
VVD Maasdriel wil voorkomen dat we –lessen             Deze vraag wordt beantwoord door de gemeente.
trekkend uit de gang van zaken met betrekking tot
asbest - vooraf ons onvoldoende rekenschap geven
van de nadelen van zonnepanelen (vervuiling bij
einde levensduur en moeilijke herwinning van
waardevolle stoffen) en van de landschappelijke
gevolgen van windmolens. Plaatsing van windmolens
enkel daar waar de natuur en het landschap al
ernstig is aangetast (v.b. A2), en terdege rekening
houdend met de leefbaarheid van de kernen en de
recreatieve ambities. Gaarne vernemen we
opvatting van het college in dezen.
Verwacht dat gemeenten die minder ruimte hebben        In alle regiogemeenten zijn inmiddels ruimteateliers
kijken naar wat er wel kan en niet naar wat er niet    geweest. Ook in gemeenten met minder ruimte
kan.                                                   wordt actief gekeken naar de mogelijkheden die er
                                                       wel zijn.
Vraag om windmolens / zonnevelden alleen te            Deze vraag wordt beantwoord door de gemeente.
plaatsen in al aangetaste gebieden en de mooie
open gebieden open te houden
Pleit er voor dat Maasdriel zich hard gaat maken       Deze vraag wordt beantwoord door de gemeente.
voor de oplossingsrichting "waterstof".
Wie zijn de twee wethouders die in de stuurgroep       De stuurgroep is al opgericht en in werking.
zitten ?                                               Wethouder Reus (CB) is voorzitter van de stuurgroep
                                                       RES. De regiogemeenten worden vertegenwoordigd
                                                       door wethouder de Vree (WMW) en wethouder
                                                       Posthouwer (ZB)
Qua planning lijkt organisatorisch een moeilijk        De stuurgroep RES deelt deze zorg. De planning is
verhaal. Elke aanpassing van een gemeente moet         krap, mede gezien het feit dat het concept RES-bod




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>vervolgens naar andere gemeenteraden. Lijkt een        in Rivierenland ook ter vaststelling aan de raden
lang stroperig proces te worden.                       wordt voorgelegd. In veel regio's is dit niet het
                                                       geval. Dit vraagt om afstemming tussen en
                                                       betrokkenheid van raden aan de voorkant en om
                                                       snelheid in en synchronisatie van gemeentelijke
                                                       besluitvorming.
Hoopt dat de ambities van het GEA akkoord niet         Het RES-bod is onderdeel van het behalen van de
worden losgelaten.                                     GEA doelstelling. Maar er valt ook CO2 winst te
                                                       behalen in andere sectoren zoals mobiliteit, industrie
                                                       en landbouw. In de samenwerkingsagenda wordt de
                                                       relatie met deze sectoren en de GEA doelstelling
                                                       gelegd.
Vraagt voor aansluiting bij het proces van de          Voor het concept-bod wordt er nu een grove kaart
omgevingswet.                                          gemaakt waar energie kan worden opgewekt. Dat
                                                       zijn geen gedetailleerde kaarten. Lokaal volgt er een
                                                       uitwerking van welke vormen van opwek onder
                                                       welke voorwaarden kunnen worden toegestaan. Bij
                                                       het opstellen van het beleid worden de inwoners
                                                       betrokken en beslist de gemeenteraad.
Het streven voor 50 % lokale participatie zou een      50% lokale participatie is een belangrijke
uitgangspunt moeten zijn.                              voorwaarde voor de realisatie van de RES. De wijze
                                                       waarop dit gedefinieerd en toegepast kan worden
                                                       wordt door de stuurgroep nader uitgewerkt.
                                                       Daarnaast is het zo dat iedere gemeente zelf beleid
                                                       opstelt en vaststelt.
Sinds de notitie is gemaakt is er al weer veel         De definitieve notitie uitgangspunten is op
gebeurd (ateliers) neem deze ontwikkelingen mee in     onderdelen geactualiseerd.
definitieve notitie.
Wat je bespaart hoef je ook niet op te wekken.         Alles wat kan worden bespaard hoeft niet duurzaam
Vraag om meer urgentie voor besparing bij              te worden opgewekt. Landelijk wordt uitgegaan van
inwoners.                                              maximaal 1,5% besparing per jaar. Dit vraagt al een
                                                       enorme inspanning. Naast besparing zal daarom nog
                                                       steeds ingezet worden op duurzame energie.
Betrek het energieloket / energiecoaches.              Opmerking t.b.v. gemeente
Geeft aan dat er net aantallen windmolens en           Opmerking t.b.v. gemeente
hectares zonneveld zijn genoemd (getallen uit de
ateliers) maar dat er nog wel een vertaalslag wordt
gemaakt naar potentie van de gebieden.
Meer gebruik maken van het Energieloket Het            Opmerking t.b.v. gemeente
nieuwe wonen Rivierenland
Verzoek om het voorstel dat wordt gemaakt n.a.v.       In Maasdriel is toegezegd dat stukken voordat ze
de ruimteateliers eerst in de commissies te            naar de raad gaan eerst door de commissie worden
behandelen voordat het definitief wordt aangeboden     behandeld.
aan de raden c.q. voordat het onderdeel gaat
uitmaken van een regionaal stuk.
Als Maasdriel meer doet dan andere gemeenten, dan      De stuurgroep RES neemt kennis van dit
moeten de revenuen ook voor Maasdriel zijn.            aandachtspunt en betrekt deze bij de
                                                       vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.
Is er al een beeld van wat de uitkomst uit de ruimte   Er is een beeld van wat de ruimteateliers aan input
ateliers is gekomen ? Zo ja dan daarmee aan de         hebben opgeleverd. Er volgen nog enkele slagen om
slag.                                                  belemmeringen, grondbezit en netimpact te
                                                       verwerken.
Zorg voor het proces.                                  De stuurgroep RES deelt deze zorg. De planning is
                                                       krap, mede gezien het feit dat het concept RES-bod
                                                       in Rivierenland ook ter vaststelling aan de raden
                                                       wordt voorgelegd. In veel regio's is dit niet het
                                                       geval. Dit vraagt om afstemming tussen en
                                                       betrokkenheid van raden aan de voorkant en om
                                                       snelheid in en synchronisatie van gemeentelijke
                                                       besluitvorming.
Verzoek om het voorstel dat wordt gemaakt n.a.v.       De stuurgroep neemt dit verzoek mee in het proces
de workshops eerst in de commissies te behandelen      en zal de raden hierover nader informeren.
voordat het definitief wordt aangeboden aan de



Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                  5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>raden c.q. voordat het onderdeel gaat uitmaken van
een regionaal stuk.
Pleit voor goed participatiemodel om de revenuen     De Stuurgroep onderschrijft het belang van
van de energieprojecten in Maasdriel te houden.      financiële participatie door inwoners. Zie ook
                                                     paragraaf 3.6 in de notitie uitgangspunten.
Besparen is beter dan opwekken.                      Alles wat kan worden bespaard hoeft niet duurzaam
                                                     te worden opgewekt. Landelijk wordt uitgegaan van
                                                     maximaal 1,5% besparing per jaar. Dit vraagt al een
                                                     enorme inspanning. Naast besparing zal daarom nog
                                                     steeds ingezet worden op duurzame energie.
Pleit voor solidariteit in de regio.                 De stuurgroep onderschrijft dit pleidooi. Er is sprake
                                                     van een regionale opgave waarbij solidariteit tussen
                                                     gemeenten belangrijk is.
Pleit voor alleen windmolens op al aangetaste        De stuurgroep RES neemt kennis van dit
gebieden zoals langs Infra zoals A2 en A15 en        aandachtspunt en betrekt deze bij de
spoor.                                               vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.
Mensen die last hebben van de windmolens zouden      De stuurgroep RES neemt kennis van dit
er ook de revenuen van zouden moeten krijgen.        aandachtspunt en betrekt deze bij de
                                                     vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Buren
De momenten en mate van invloed van de                  De stuurgroep RES onderschrijft het belang van
gemeenteraad bij de besluitvorming van de RES zijn      goede betrokkenheid van raadsleden. Daarom wordt
niet duidelijk.                                         zowel het concept RES-bod (april 2020) als de RES
                                                        1.0 (voorjaar 2021) ter vaststelling aan de raden
                                                        voorgelegd. Hierin wijken wij af van de aanbeveling
                                                        van het nationaal programma RES om het concept
                                                        RES-bod alleen ter kennisname aan de raden aan te
                                                        bieden.

                                                        Op 25 september 2019 hebben wij raadsleden in een
                                                        regionale bijeenkomst over de RES gevraagd om aan
                                                        te geven hoe zij betrokken willen zijn. De
                                                        aanbevelingen van die avond nemen wij mee in ons
                                                        vervolgproces.

                                                        In januari/februari en maart/april 2020 worden
                                                        raadsbijeenkomsten georganiseerd om raadsleden te
                                                        informeren over (de contouren van) het concept
                                                        RES-bod en ruimte te bieden voor het gesprek
                                                        tussen de raden.
Bij de regionale vorming van het RES-bod zijn de        Het concept RES-bod beperkt zich nog tot globale
ruimtelijke verschillen en mogelijkheden van            zoekgebieden. Daarna vindt de slag naar
gemeenten uitgangspunt van onderhandelingen..           concretisering en verdeling plaats richting de RES
Hoe ziet het proces er uit van onderhandeling,          1.0. Dat is de periode waarin onderhandelingen over
verdeling, uitwisseling en vergoedingen ?               en eerlijke verdeling van lusten en lasten zal
                                                        plaatsvinden. Dit proces wordt nog nader
                                                        vormgegeven.
De betrokkenheid van de inwoners kunnen we niet         De stuurgroep RES onderschrijft het belang van het
alleen met ruimteateliers afdoen. In de notitie wordt   betrekken van inwoners. De RES is momenteel nog
veel te weinig ingegaan op de betrokkenheid van de      een abstract proces. De ruimteateliers trekken
inwoners. Dit gaat leiden tot ongenoegen,               daarom relatief weinig inwoners, ook als hiertoe
ontevredenheid en ongeloofwaardigheid in de             breed wordt uitgenodigd. In de
gemeenten.                                              communicatiestrategie voor de RES wordt de mate
                                                        van betrokkenheid van inwoners bij het RES proces
                                                        uitgewerkt.
Hoe organiseren we inwonersbetrokkenheid in deze        Zie bovenstaand antwoord.
korte tijd?
Wat zijn de risico’s voor de inwoners?
Hoe nemen we de inwoners mee (volledig, eerlijk en
uitnodigend)?
Is er een (meerjaren-)begroting voor de stuurgroep      Er is via het nationaal programma RES procesbudget
RES?                                                    voor de totstandkoming van de RES beschikbaar
                                                        voor de periode 2019 – 2021. Deze middelen zijn in
                                                        oktober 2019 betaalbaar gesteld. De stuurgroep RES
                                                        stelt hiervoor jaarlijks een begroting vast. De
                                                        begroting voor 2020 wordt in december 2019
                                                        vastgesteld.
Hoe verhoudt de Warmtevisie zich tot het RES-           In het RES-bod moet een regionale structuur warmte
proces?                                                 (RSW) worden opgeleverd, waarmee inzichtelijk
                                                        wordt gemaakt welke warmtebronnen er in de regio
Wordt de totstandkoming van de Warmtevisie ook          zijn en hoe deze benut kunnen worden. Deze RSW
regionaal aangestuurd?                                  biedt een onderlegger voor de transitievisies warmte
                                                        die gemeenten in 2021 moeten hebben opgesteld.
                                                        De totstandkoming van deze lokale warmtevisies
                                                        wordt niet regionaal aangestuurd.
Er is gekozen voor een ‘rollende agenda’, voorzien      De samenwerkingsagenda zal, net als de RES, geen
van een uitvoeringsprogramma. Dat klinkt                statisch document zijn en mee ontwikkelen met de
spannend. Wie houdt deze agenda in onze gemeente        RES 2.0, 3.0 etc. Op de voortgang van de
in de gaten?                                            samenwerking binnen deze rollende agenda wordt
                                                        toegezien door de Stuurgroep RES. Inhoud en
                                                        uitvoering is een verantwoordelijkheid van de
                                                        partners die zich aan specifieke projecten of thema’s
                                                        verbinden.
Wie stuurt er op realisatie? Daarover staat niets in    Realisatie is een verantwoordelijkheid van de RES




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>de notitie. Wat is de rol van de regio en van de         partners. Primair ligt deze verantwoordelijkheid
provincie hierbij?                                       m.b.t. wind, zon en warmte bij de gemeenten via
                                                         lokaal beleid en het ruimtelijke en juridische
                                                         instrumentarium.
Kunnen er nu al binnen de regio onderhandelingen         Gemeenten kunnen in de aanloop naar het concept
plaatsvinden over de verdeling van opwek?                RES-bod met elkaar in gesprek over de principes
                                                         voor een eerlijke verdeling van lusten en lasten.
Is de energie-infrastructuur voldoende meegenomen        De huidige capaciteit is in beeld en wordt betrokken
in het proces voor de totstandkoming van een bod?        bij de RES. Met een impactanalyse worden ook de
Is de huidige capaciteit per gemeente in beeld?          consequenties die voortvloeien uit de globale
                                                         zoekgebieden voor wind en zon verkend.
Wanneer is de doorrekening van Liander over het          In de periode december en januari (2020) wordt in 2
RES-bod gereed?                                          slagen een impactanalyse door Liander uitgevoerd
                                                         voor het concept RES-bod. Omdat dit nog gebaseerd
Is dit uitgesplitst per gemeente?                        is op globale zoekgebieden omvat dit nog geen
                                                         uitsplitsing per gemeente.
Er zitten qua inhoud welk wat uitgangspunten in. De      Het RES-bod moet zich m.b.t. elektriciteit richten op
vraag is of dit terecht is gegeven technologische        wind en grootschalig zon. Innovatieve, bewezen
ontwikkelingen. Waarom geen prognoses over               technieken kunnen wellicht in latere versies van de
technologische innovaties meenemen in het model?         RES wel worden meegerekend. In de
                                                         samenwerkingsagenda is innovatie een belangrijk
                                                         thema om de juiste condities te creëren voor de
                                                         ontwikkeling van nieuwe technieken.
De RES gaat uit van overlegmodel. Gegeven de             Er kan tijdens het opstellen van een RES-bod,
recente protesten t.a.v. PAS van landbouwers en          concretisering van projectlocaties en daadwerkelijke
mogelijk de bouw is de vraag wat er gebeurd op het       uitvoering van projecten weerstand ontstaan.
moment dat inwoners gevolgen gaan ervaren. Hoe           Communicatie met en (financiële) participatie door
komt een goede burgervertegenwoordiging tot              inwoners is daarom van groot belang. Dit nemen we
stand. Hoe om te gaan met klimaatsceptici.               mee in de samenwerkingsagenda RES en de
                                                         communicatiestrategie RES.
In fase 4 staat dat er sprake is van een mogelijke       Alle 30 RES regio’s dienen op 1 juni een concept
herverdeling over de regio's. Slaat deze weer terug      RES-bod in als bijdrage aan de landelijke doelstelling
naar lokaal niveau? Is dit een iteratief proces? Is      van 35 TWh met wind op land en grootschalig zon.
hier een punt dat afgedwongen gaat worden?               Als dit niet leidt tot 35 TWh wordt gekeken naar een
                                                         herverdeling over de regio’s. Hiervoor wordt in de
                                                         loop van 2020 door de koepels van de decentrale
                                                         overheden een verdelingssystematiek gemaakt.
Als de biedingen niet leiden tot de landelijke           Zie antwoord hierboven.
behoefte dan vindt een herverdeling plaats. Hiervan
is nog geen proces, werkwijze. Wat is hier de            VNG is onderdeel van het opstellen van de
invloed van de Gemeenten? Het kan toch niet zo zijn      verdelingssystematiek en zal hierbij haar leden
dat je een mooi bod uitbrengt, wellicht nog andere       betrekken. Wanneer en hoe dit plaats vindt is nog
gemeenten helpt en dan alsnog een opgave                 niet bekend.
toebedeeld wordt? Kan hier de invloed van de
Gemeenten (in ieder geval de regio) geborgd
worden?
Er heerst bij gemeenteraadsleden onduidelijkheid         De stuurgroep RES Rivierenland neemt de suggestie
over de invloed die zij kunnen uitoefenen. Graag een     voor een tijdpad voor de raden mee en zal u hierover
tijdpad (in one view), zodat overzichtelijk is te zien   informeren.
wat en wanneer de raden invloed hebben.




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                    8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Culemborg
Algemeen: De commissie is positief over de              -
uitgangspuntennotitie. Het is helder geschreven en
het is goed dat in een vroegtijdig stadium de
gemeenteraad wordt betrokken.
We staan voor een hele grote uitdaging. Het komen       De Stuurgroep RES Rivierenland onderschrijft het
tot een RES-bod is de eerste stap, maar hoe gaan        belang van structurele organisatie en structureel
we het daarna ook realiseren? Dat vraagt om een         geld. Hierin is de samenwerkingsagenda en
structurele organisatie en structureel geld. Maak dat   organisatie van deze langjarige samenwerking
helder.                                                 essentieel.
Specifieke opmerkingen:
Het is wellicht een goed idee om naast de               De stuurgroep RES Rivierenland onderschrijft het
stuurgroep en alle betrokken overleggroepen ook         belang van het betrekken van externen bij proces en
een klankbordgroep van deskundigen te formeren          de tussenproducten. Gezien het krappe tijdspad is
om op een onafhankelijk wijze de (tussen)producten      het lastig om uitgebreid een proces met een
aan een review te onderwerpen. In de                    klankbordgroep in te richten. Tegelijkertijd ziet de
klankbordgroep zitten dan bij voorkeur mensen uit       stuurgroep wel een meerwaarde in de suggestie en
de regio (met kennis van het gebied) en met een         zal gegeven het kritische tijdpad
diverse deskundige achtergrond. Zowel op het            ‘klankbordmomenten‘ met experts inpassen voor
gebied van techniek, maar ook qua landschap,            zover die het proces niet (qua tijd) verstoren.
sociale aspecten en financiën. Een klankbordgroep
kan misschien voorkomen dat we een bepaalde
‘blindheid’ hebben omdat we in het proces mogelijk
een tunnelvisie ontwikkelen.
Afstemming binnen de regio is belangrijk om te          Afstemming met andere regio’s is onderdeel van het
voorkomen dat er kriskras overal wind en                RES proces.
zonneparken ontstaan. Maar afstemming met de
andere RES-regio’s is ook belangrijk. Culemborg ligt
aan de rand van de regio Rivierenland, de helft van
onze gemeentegrens grenst aan andere RES-regio’s.
Het is belangrijk dat energiebesparing nadrukkelijk     De Stuurgroep RES Rivierenland onderschrijft het
op de agenda staat.                                     belang van energiebesparing. Gemeenten, bedrijven
                                                        en woningcorporaties zetten hier al op in. Dit
                                                        onderwerp wordt ook meegenomen in
                                                        samenwerkingsagenda.
Ook sociale duurzaamheid is een belangrijk              De stuurgroep RES Rivierenland onderschrijft dit. Zie
aandachtspunt.                                          ook bijlage 1 Uitgangspunten Stuurgroep RES
                                                        Rivierenland.
Grootschalig biomassaverbranding heeft zeker niet       De stuurgroep RES neemt kennis van dit
de voorkeur.                                            aandachtspunt en betrekt deze bij de
                                                        vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.
De voorbeeldrol van de overheid is een belangrijk       De stuurgroep RES neemt kennis van dit
onderwerp. Verduurzaming van het maatschappelijk        aandachtspunt en betrekt deze bij de
vastgoed en bijvoorbeeld tractie moet voldoende         vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.
aandacht krijgen.




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Tiel
De achterstand van Liander in de energieverwerking      De stuurgroep RES neemt kennis van dit
is een punt van aandacht.                               aandachtspunt en betrekt deze bij de
                                                        vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.


Binnen het strategisch verhaal dient gekeken te         De Stuurgroep RES Rivierenland onderschrijft het
worden naar doelen en budgetten, gezocht moet           belang van een meerjarenagenda. Dit geven we
worden naar innovatieve technieken, er kan gekeken      vorm met de samenwerkingsagenda RES
worden naar het stromende water in de regio. Graag      Rivierenland. Deze agenda is breder dan alleen het
ook een meerjaren-agenda                                RES-bod, waarin alleen wind en zon mag worden
                                                        meegerekend. In de samenwerkingsagenda kunnen
                                                        koppelkansen, innovaties en andere technieken dan
                                                        zon en wind worden meegenomen.


Met het RES (afgesproken in VNG-verband) komt er        In de RES wordt gekeken naar de mogelijkheden die
een regionaal bod. In dat kader wordt kritisch naar     individuele gemeenten hebben om te komen tot een
Tiel gekeken. Duidelijk moet worden gemaakt wat         regionaal bod. Dit proces is voor ieder gemeente
aan de raden in de regio wordt gevraagd.                gelijk. De mogelijkheden per gemeente kunnen
                                                        verschillen. Over de verdeling van lusten en lasten
                                                        kunnen gemeenten onderling in gesprek.
Burgerparticipatie kan beter. De rol van de inwoners    In paragraaf 3.6 van de notitie uitgangspunten RES
is niet duidelijk. Hoe worden de inwoners betrokken,    Rivierenland is aangegeven dat participatie altijd op
inwoner moeten actief worden geïnformeerd.              het passende niveau moet worden georganiseerd.
                                                        Waar mogelijk wordt dit regionaal opgepakt.
                                                        Dit geldt ook voor communicatie naar de inwoners.
                                                        Dit wordt meegenomen in de communicatiestrategie
                                                        voor de RES.
In algemene zin zijn in de Commissie de volgende        De stuurgroep RES neemt kennis van deze
opmerkingen gemaakt:                                    aandachtspunten en betrekt deze bij de
De website van de regio is verouderd.                   vervolguitwerking van het (concept) RES-bod.
Beleg de uitvoering van de RES bij de regio als extra
taak
RES is te abstract
Richt een investeringsfonds op
Zorg voor voldoende urgentie besef




Nota van beantwoording n.a.v. consultatieronde concept notitie uitgangspunten RES Rivierenland                  10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>