<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarverslag 2019
       Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Jaarverslag 2019
Inhoudsopgave
1. Organisatie                                                        4
1.1 Bedrijfsstructuur                                                 4
1.2 Directie                                                          5
1.3 Raad van Toezicht                                                 5
2. Strategie                                                          6
2.1 Perspectief 2030                                                  7
2.2 Waardevol toerisme: Onze leefomgeving verdient het                7
2.3 Regionaal perspectief 2030 regio Arnhem Nijmegen                  8
2.4 Bedrijfsstrategie – corporate story                               8
3. Trends en ontwikkelingen                                           9
3.1 Ontwikkelingen op de Veluwe                                       9
3.2 Ontwikkelingen regio Arnhem Nijmegen                              9
3.3 Ontwikkelingen inkomend toerisme                                  10
3.4 Zakelijke bezoekers in Gelderland                                 11
4 Bestemmingsmanagement: Aanbodontwikkeling                           11
4.1 District oost / Parkdistrict                                      11
4.2 VeluweAgenda                                                      11
4.3 Regionaal perspectief 2030 Arnhem Nijmegen                        12
4.4 Perspectief Hanzesteden 2020-2025                                 12
4.5 Veluwecongres                                                     12
4.6 Visit Arnhem Nijmegen-congres                                     12
4.7 Strategische gesprekken en sessies                                13
4.8 Travel trade                                                      13
4.9 China Lab                                                         14
4.10 MICE – Zakelijk bestemmingsmanagement                            14
4.11 Kennis en inzicht - House of Hospitality                         15
4.12 BtoB-communicatie                                                15
4.13 Corporate pers en PR                                             16
5.Bestemmingsmanagement: vraagontwikkeling – marketing                18
5.1 Leefstijlen                                                       18
5.2 Gastheerschap                                                     18
5.3 Werving (reguliere producten)                                     20
5.4 Travel trade                                                      26
5.5 MICE – Zakelijk bestemmingsmanagement                             27
6. Projecten en campagnes                                             29
6.1 Belevingsgebieden Veluwe                                          29
6.2 Das andere Holland                                                29
6.3 European Route of Industrial Heritage                             30
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>6.4 Fietsnetwerk vernieuwing                                                     30
6.5 Gelderland Herdenkt                                                          30
6.6 Gelderland levert je mooie streken…                                          31
6.7 Gelderland levert je mooie streken… in Vlaanderen                            32
6.8 Hanzesteden                                                                  32
6.9 Hanzesteden: Grensoverschrijdende samenwerking                               32
6.10 House of Hospitality Veluwe                                                 33
6.11 Icoon Het Nationale Park De Hoge Veluwe                                     33
6.12 Kunst Holland                                                               33
6.13 Landgoedfestival                                                            33
6.14 Luisterkei bij Museumpark Oriëntalis                                        33
6.15 Macht en Pracht in de Gelderse streken…                                     34
6.16 Onderzoek water                                                             34
6.17 Repeat visitor approach                                                     34
6.18 Rijnland Xperiences                                                         34
6.19 Romeinen-netwerk                                                            35
6.20 Routebureau Veluwe                                                          35
6.21 Songfestival                                                                35
6.22 Veluwe buitenvoorstellingen                                                 35
6.23 Veluwe herfstactiviteiten                                                   35
6.24 Verhaal van Gelderland                                                      36
6.25 Wandelnetwerk                                                               36
7. Financiële risico paragraaf                                                   37
8. Jaarrekening Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. 2019                        38
8.1 Balans Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. per 31 december 2019             38
8.2 Staat van baten en lasten Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. over 2019     39
8.3 Grondslagen voor de waardering                                               40
8.4 Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december 2019                43
8.5 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen                         45
8.6 Toelichting op de staat van baten en lasten over 2019                        46
8.7 Overige gegevens en ondertekening Herre Dijkema                              49
8.8 Accountantsverklaring                                                        50
9. Jaarrekening Visit Arnhem Nijmegen B.V. 2019                                  54
9.1 Balans Visit Arnhem Nijmegen B.V. per 31 december 2019                       54
9.2 Staat van baten en lasten Visit Arnhem Nijmegen B.V. over 2019               55
10. Jaarrekening VisitVeluwe B.V. 2019                                           56
10.1 Balans VisitVeluwe B.V. per 31 december 2019                                56
10.2 Staat van baten en lasten VisitVeluwe B.V. over 2019                        57
11. Jaarrekening Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe 58
11.1 Balans Stichting RBT Arnhem Nijmegen Veluwe per 31 december 2019            58
11.2 Staat van baten en lasten Stichting RBT Arnhem Nijmegen Veluwe over 2019    59
12. Afsluiting en contactgegevens                                                60
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Organisatie
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen is gespecialiseerd in bestemmingsmanagement, -ontwikkeling
en -marketing. Wij leiden als regionaal bureau voor toerisme de groeiende stroom aan toeristen in
onze regio’s in goede banen. Daarvoor matchen we de vraag van de jaarlijks ruim 4 miljoen
bezoekers in Gelderland met het aanbod van zo’n 700 - bij ons aangesloten - toeristische
ondernemers in toerisme. We analyseren bezoekersdata, delen trends, organiseren marketingacties
en adviseren zowel ondernemers als regionale overheden. Leefbaarheid, duurzaamheid en
economische groei laten we daarbij hand in hand gaan.
Naast destinatie-expert zijn we ook aanspreekpunt voor bezoekers. Dat doen we online en offline, via
de VVV-vestigingen en -agentschappen. In de regio’s Arnhem en Nijmegen zijn wij namelijk VVV-
licentiehouder.
1.1 Bedrijfsstructuur
De Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe is enig aandeelhouder van
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. De Stichting beheert de publieke middelen die vanuit lokale
overheden jaarlijks aan haar betaald worden en geeft jaarlijks de B.V. de opdracht voor
bestemmingsmanagement, -ontwikkeling en -marketing, van de regio Arnhem, het Rijk van Nijmegen
en de Veluwe. Het bestuur van de Stichting bestaat uit een directeur-bestuurder, de heer H.M.
Dijkema, en een Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht vormt ook de Raad van Commissarissen
van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
VisitVeluwe en Visit Arnhem Nijmegen
Om snel te kunnen schakelen, heb je het liefst contact met een expert uit je eigen regio. Daarnaast
houden we de vele activiteiten per regio graag inzichtelijk. Daarom hebben wij ons georganiseerd in
twee werkmaatschappijen: VisitVeluwe B.V. en Visit Arnhem Nijmegen B.V.. Beide
werkmaatschappijen vallen direct onder de holding Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. en zijn
100% dochter van de holding.
VisitVeluwe en Visit Arnhem Nijmegen kennen allebei een aparte en onafhankelijke Raad van Advies,
waarin diverse partners uit het (toeristisch) bedrijfsleven gevraagd en ongevraagd advies geven.
Organogram
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.2 Directie
De dagelijkse leiding van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, VisitVeluwe en Visit Arnhem Nijmegen
was in 2019 handen van de heer ir Herre Dijkema, algemeen directeur en mevrouw Hanneline
Oosting-Adriaansens, adjunct directeur.
1.3 Raad van Toezicht
De Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe is enig aandeelhouder van
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. De Stichting beheert de publieke gelden die vanuit de lokale
overheden jaarlijks aan haar betaald worden. Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem
Nijmegen Veluwe geeft jaarlijks de B.V. de opdracht om de marketingactiviteiten voor de
verschillende regio’s uit te voeren. De raad van toezicht van de Stichting is tevens de raad van
commissarissen van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V.
Aandachtspunten van de raad van toezicht zijn in het bijzonder:
 Het uitoefenen van toezicht op het bestuur en de realisatie van de doelen van de Stichting waarbij
   de raad haar toezicht zodanig inricht dat de maatschappelijke verantwoordelijkheid daarin tot
   uiting komt.
    ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van de taken van de stichting, waaronder de uitvoering
       van het businessplan;
    de financiële planning- en controlcyclus;
    de organisatie van de stichting en haar performance;
    de directeur-bestuurder, zijn functioneren en handelen, alsmede de continuïteit ervan;
    belangrijke externe ontwikkelingen;
    het relatiepatroon met de belangrijkste stakeholders en de externe reputatie;
    de statutair voorgeschreven taken inzake toezicht houden;
 Het gevraagd en ongevraagd adviseren van de directeur-bestuurder en optreden als klankbord
   alsmede het signaleren en delen van de voor Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen relevante
   ontwikkelingen in het werkgebied.
 Het nemen van statutair toegewezen beslissingen.
 Het functioneren als werkgever voor de directeur-bestuurder.
De Raad van Toezicht is als volgt ingevuld:
 Elisabeth Tuijnman, onafhankelijk voorzitter;
 Dr. Willem Bijleveld, voorzitter Veluwe Board;
 Theo Hoex MMO, adviseur openbaar bestuur (31 december 2019 afgetreden);
 Carla Maessen, general manager Hotel de Bilderberg;
 Roel Welsing, directeur Stichting Apenheul;
 Toon van Asseldonk, waarnemend burgemeester gemeente Hattem (inkomend voorzitter vanaf 1
   januari 2020);
 Bea Schouten, directeur bestuurder van Stichting Welzijn Ouderen Arnhem (per 1 januari 2020).
De Raad van Toezicht heeft 2 vaste commissies:
 Remuneratiecommissie;
 Auditcommissie.
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Activiteiten van de Raad van Toezicht in 2019:
De Raad van Toezicht heeft in 2019 6 maal vergaderd (waarvan 1 heisessie). In deze bijeenkomsten
is gesproken over de volgende zaken:
 Jaarrekening en accountantsverslag 2019;
 inhoudelijk jaarverslag 2019;
 begroting 2020;
 nieuwe corporate story;
 Strategie
 strategische projecten.
Eigen functioneren Raad van Toezicht
De leden van de Raad van Toezicht vervullen hun taak met zorgvuldigheid en ook met plezier. Dat
heeft veel te maken met het enthousiasme dat zij tegenkomen bij de organisatie, de directie,
gesprekken met stakeholders en bij andere gremia. De Raad geeft invulling aan de verschillende
rollen en hanteert de scheiding tussen de rol van de bestuurder en toezichthouder goed. De Raad van
Toezicht vindt de relatie tussen de Raad van Toezicht en de bestuurder goed. Jaarlijks evalueert de
Raad ook zich zelf en draagt thema’s en onderwerpen aan waarop men graag nadrukkelijk op wil
ingaan. De Raad wordt goed geïnformeerd door de directie. Jaarlijks wordt een vergoeding van €
1500,00 toegekend aan de leden van de Raad van Toezicht.
April 2020
Namens de Raad van Toezicht
E. Tuijnman, voorzitter
2. Strategie
Eind 2018 werd landelijk de verwachting uitgesproken dat het toerisme in Nederland de komende
jaren zal blijven groeien, met name door meer bezoek uit het buitenland. Om ervoor te zorgen dat
onze regio’s daar ook van profiteren, zullen we samen hard moeten blijven werken aan het imago van
en de beleving in onze regio’s. Presentatie van onze regio’s als aantrekkelijke bestemming en de
toeristische ondernemers als wezenlijk onderdeel daarvan, is daarom van groot belang: zo zorgen we
er samen voor dat zowel onze regio’s als onze partners zichtbaar en vindbaar zijn.
Daarbij gaat het niet alleen om de economische waarde van onze regio’s, wat lang dominant is
geweest binnen onze sector. In 2019 hebben wij een nieuw gedachtengoed geadopteerd: Wij zien
toerisme niet als doel maar als middel om grotere maatschappelijke vraagstukken op te lossen, die
bijdragen aan het welzijn en de welvaart van Nederlanders. Zo draagt toerisme bij aan het in stand
houden van het voorzieningenniveau (zoals infrastructuur, horeca of detailhandel), aan
duurzaamheid en aan mogelijke groei en een divers banenaanbod (binnen alle opleidingsniveaus).
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.1 Perspectief 2030
Dit gedachtengoed wordt ook landelijk uitgedragen in het eind 2018 gepresenteerde Perspectief
2030 van NBTC Holland Marketing. Deze visie werd samengesteld door ruim honderd experts uit
sectoren als toerisme, mobiliteit, onderwijs en cultuur. Ook bewoners waren hierbij betrokken.
Hieronder volgt een schematische weergave van deze landelijke visie op toerisme in Nederland:
2.2 Waardevol toerisme: Onze leefomgeving verdient het
De Raad voor leefomgeving en infrastructuur (Rli) concludeert in zijn advies Waardevol toerisme:
onze leefomgeving verdient het (gepresenteerd op 6 september 2019) dat de groei van toerisme in
de afgelopen tien jaar heeft geleid tot een toegenomen toeristische druk die schadelijk kan zijn voor
de leefomgeving en op den duur ook voor de toeristische sector. De aandacht voor toerisme in het
beleid van gemeenten, provincies en rijksoverheid is onvoldoende om de groei van toerisme in ons
land in goede banen te leiden. Daarnaast geeft het rapport aan dat toerisme op dit moment nog te
veel is gericht op het economisch belang maar is er weinig aandacht voor bijvoorbeeld de effecten
op bereikbaarheid, openbare ruimte, natuur en milieu. Die aandacht ontstaat wanneer bewoners
overlast ervaren of er schade ontstaat aan de leefomgeving. Daar is volgens het Rli een perspectief-
wisseling in beleid nodig zodat er een goede balans wordt gevonden tussen economisch voordeel en
de draagkracht van de leefomgeving en bewoners.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2.3 Regionaal perspectief 2030 regio Arnhem Nijmegen
Wij onderschrijven de oproepen in de rapporten van NBTC Holland Marketing en de Raad voor de
Leefomgeving. Om die reden hebben wij begin 2019 een bijeenkomst georganiseerd voor de 18
wethouders uit de regio Arnhem-Nijmegen die recreatie en toerisme in hun portefeuille hebben. In die
bijeenkomst hebben we stilgestaan bij Perspectief 2030 en het ontbreken van een (nieuwe)
toeristische visie op de regio. Naar aanleiding daarvan hebben wij - op verzoek van de wethouders -
een doorvertaling gemaakt van het Perspectief 2030 voor de regio Arnhem Nijmegen.
Dit regionale toekomstperspectief is tot stand gekomen dankzij en in samenwerking met
ondernemers, vertegenwoordigers uit de publieke sector en nationale en internationale experts,
samengekomen in ons International Advisory Board. Zo is dit toekomstperspectief het resultaat van
een co-creatieproces, waarin we in diverse focusgroepen hebben gewerkt aan de input voor dit
document.
2.4 Bedrijfsstrategie – corporate story
Onze bedrijfsstrategie groeit mee met de snel gaande ontwikkelingen in de toeristische sector. Begin
najaar 2019 hebben wij onze vernieuwde bedrijfsstrategie opgeleverd voor de komende drie jaren.
Wij zien onze rol sterk veranderen: In 2019 startten wij de beweging van een focus op
marketingcommunicatie naar een focus op bestemmingsmanagement waar
marketingcommunicatie een onderdeel van is. In lijn met deze verandering wijzigde wij onze
bedrijfsnaam in januari 2019, van RBT KAN naar Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen. Ook de
werkmaatschappij Regio Arnhem Nijmegen kreeg een nieuwe naam: Visit Arnhem Nijmegen.
De strategische verschuiving naar bestemmingsmanagement, vraagt om nog meer kennis van het
toeristische aanbod, de vraag van (potentiële) bezoekers en de match daartussen. Om dat te
bereiken, leggen wij de komende jaren onder andere (nog) meer focus op het uitbreiden en uitdragen
van onze kennis over de regio’s en haar doelgroepen, over trends en ontwikkelingen binnen het
toerisme en op onze samenwerking met onze (strategische) partners hierin.
Doel
Als hoofddoel hebben wij gesteld dat wij in 2022 ‘dé leidende autoriteit in destinatiemanagement voor
de regio zijn door een cultuur te bouwen waar ondernemende verbinders kansen creëren en verzilveren
met onze partners’.
Corporate story
Voortvloeiend uit onze bedrijfsstrategie hebben wij in 2019 ook een vernieuwde corporate story
opgesteld, welke uitgedragen wordt door onze medewerkers en op onze communicatie-uitingen:
“Toerisme groeit. En dat is tot diep in onze economie en maatschappij voelbaar. Het brengt nieuwe
kansen op het gebied van werkgelegenheid en welvaart, maar vergt ook een andere denkwijze over hoe
om te gaan met gevolgen van deze groei voor inwoners en de natuur. En vooral: over het creëren van
een meer duurzame balans tussen bezoekers, bewoners en natuur.
Als regionaal bureau voor toerisme zijn wij de matchmaker tussen het toeristische aanbod en de vraag
van de bezoekers in onze bestemmingen regio Arnhem, het Rijk van Nijmegen en de Veluwe. Dat
noemen wij bestemmingsmanagement: toerisme is geen doel op zich, maar een belangrijk middel om
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>de regionale opgaven op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit, leefbaarheid, werkgelegenheid
en economische groei te realiseren.
Met een uitgekiende set aan activiteiten en werkzaamheden ondersteunen wij onze publieke en
zakelijke partners bij het bereiken van deze opgaven. Dat doen we met inzicht in de relevante trends,
analyseren van data, advies over hoe onze partners hun toeristisch aanbod aantrekkelijk(er) kunnen
maken voor bezoekers uit binnen- en buitenland en passende marketingcommunicatie om de regio’s
goed onder de aandacht te brengen bij (potentiële) bezoekers.”
3. Trends en ontwikkelingen
In Gelderland groeide het toerisme in 2019 met zo’n 8,7% ten opzichte van 2018; er werden 13,1
miljoen overnachtingen geregistreerd. Ruim 16% van de overnachtingen in Gelderland zijn afkomstig
van buitenlandse gasten, in 2018 was dit nog 14,8%. De binnenlandse markt is voor Gelderland nog
altijd de belangrijkste, CBS noteerde in 2019 11.013.000 binnenlandse overnachtingen in Gelderland.
3.1 Ontwikkelingen op de Veluwe
Volgens de laatste cijfers van Continu Vakantie Onderzoek (CVO), groeide in 2019 het aantal
toeristische vakanties (ruim 1,7 miljoen) op de Veluwe met 16,3% ten opzichte van 2018. Landelijk
was er een daling van 1,5% te zien. Daarmee is de Veluwe de populairste binnenlandse
vakantiebestemming voor Nederlanders. De groei zit vooral in de stijging van bezoek in de herfst
(+34,4%) en in de winter (+30%). In 2018 stond de Veluwe op plek drie van de populairste
binnenlandse toeristengebieden, in 2019 is de Veluwe weer terug op 1 met een aandeel van 12% in
de totale vakantiemarkt.
Tijdens deze binnenlandse vakanties werd in 2019 ruim € 300 miljoen uitgegeven volgens het
Continu Vakantie Onderzoek. Dat is een groei van bijna 7,8% ten opzichte van 2018. Gemiddeld komt
dat neer op bijna € 30,- per dag.
Werkgelegenheid
De werkgelegenheid in de vrijetijdseconomie is de afgelopen 10 jaren op de Veluwe met bijna 3.000
arbeidsplaatsen toegenomen. Met uitzondering van 2013 nam de werkgelegenheid, in meerdere of
mindere mate, in alle jaren toe. Het aandeel in de totale werkgelegenheid nam toe van 5,9% in 2009
naar 6,5% in 2018.
3.2 Ontwikkelingen regio Arnhem Nijmegen
Dynamic Concepts consultancy heeft in 2019 in opdracht van Visit Arnhem Nijmegen een onderzoek
uitgevoerd naar de impact van de vrijetijdseconomische (VTE) sector op de economie van de regio
Arnhem Nijmegen over het jaar 2018. Uit dit onderzoek blijkt dat de toeristische sector in de regio
Arnhem Nijmegen goed is voor € 1,6 miljard aan directe bestedingen. Er zijn in de regio 26.000
(deeltijd)banen in de toerisme- en recreatiesector. Dit vertegenwoordigt 6,8% van de regionale
werkgelegenheid. De €1,6 miljard directe bestedingen voortvloeiend uit toerisme en recreatie in de
regio Arnhem Nijmegen zorgen voor een (indirecte) toegevoegde waarde van € 535 miljoen aan de
keten van sectoren (toeleveranciers e.d.). Daarnaast voegt het ook nog ruim 11 duizend banen toe
aan de werkgelegenheid in de keten.
                             Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Er hebben in 2018 ruim 2,6 miljoen overnachtingen plaatsgevonden in de regio Arnhem Nijmegen.
Hotels (863.000), kampeerterreinen (868.000) en huisjesterreinen (772.000) zijn de accommodaties
die vakantiegangers het meeste gebruiken. De deelregio’s Rijk van Nijmegen en de Veluwezoom
hebben in 2018 de meeste overnachtingen van bezoekers mogen verwelkomen.
3.3 Ontwikkelingen inkomend toerisme
Inkomend toerisme in Nederland
In 2019 ontving Nederland 1,5 miljoen meer verblijfsgasten dan in 2018 (in totaal 20,1 miljoen
internationale verblijfsgasten). Van alle buitenlandse verblijfsgasten is maar liefst 55% afkomstig uit
Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast blijkt uit de cijfers dat met name Duitsers en
Britten langer in Nederland verblijven dan voorheen. Waar het aantal verblijfsbezoekers over alle
herkomstlanden met 7% groeide, groeide het aantal overnachtingen met 10%.
Inkomend toerisme in Gelderland
Er komen steeds meer buitenlandse gasten naar Gelderland. In 2019 werd er een groei van 21%
bereikt ten opzichte van 2018, in het aantal overnachtingen en een groei van 11% in het aantal
gasten. 750.000 buitenlanders verbleven gezamenlijk 2.163.000 nachten in onze provincie. Deze
groei ligt boven het landelijke gemiddelde. Dit resulteert dan ook in een toename van het
marktaandeel van Gelderland binnen Nederland voor het aantal buitenlandse gasten. Verreweg het
belangrijkste herkomstland voor Gelderland is Duitsland (46%), gevolgd door België (18%) en het
Verenigd Koninkrijk (7%).
Duitse bezoekers in Gelderland
In 2019 noteerden we in Nederland meer dan 21 miljoen overnachtingen van Duitse vakantiegangers.
Daarvan kwam 5% terecht in Gelderland (1.096.000 overnachtingen). Voor Gelderland betekende dit
een forse stijging van maar liefst 38%, landelijk lag de stijging op 12%. De meeste Duitse gasten
komen uit Nordrhein-Westfalen en Niedersachsen. Duitsers besteden op hun vakantie in Nederland €
442,- per persoon per verblijf. Tijdens een dagtocht besteden zij hier € 85,- per persoon. De Duitser
bezoekt Nederland het liefst in mei, de zomermaanden juli en augustus of in oktober en ze reizen
vooral met de auto. Een stadswandeling en het bezoeken van het strand zijn de meest populaire
activiteiten tijdens een bezoek aan Nederland. Jonge Duitsers bezoeken graag evenementen of
festivals en gezinnen met jonge kinderen zoeken een dagje vertier in de dierentuin of in het
attractiepark.
Belgische bezoekers in Gelderland
Nederland staat bij alle vakanties van Belgen op een derde plaats. België is voor Nederland het
tweede belangrijkste herkomstland. De Belgen (voornamelijk Vlamingen) brachten in 2019
gezamenlijk 6,2 miljoen overnachtingen in Nederland door, 5,8% hiervan vond plaats in Gelderland.
Tijdens een dagtocht besteden Belgen hier € 117,- per persoon. Ze vinden Nederland een goed
bereikbaar en gastvrij land, dat erg geschikt is om er eventjes tussenuit te gaan, een
familievriendelijke, ontspannen bestemming, die veel meer is dan Amsterdam en de kust. Belgen
gaan graag op stap, de natuur in. Onderweg stoppen ze bij een goed restaurant. Ze verkennen
historische steden en zijn geïnteresseerd in architectuur.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3.4 Zakelijke bezoekers in Gelderland
Elke drie jaar wordt er een ContinuZakenreisOnderzoek uitgevoerd door NBTC NIPO. De cijfers van
het onderzoek over de periode 2019 zijn in het voorjaar van 2020 gepubliceerd. Hieruit blijkt dat in
2019 er ruim 3,9 miljoen binnenlandse zakenreizen (+2% t.o.v. 2016) zijn ondernomen, goed voor 6,8
miljoen overnachtingen (+3% t.o.v. 2016). Aan een binnenlandse zakenreis wordt gemiddeld circa
€ 405,- per persoon uitgegeven, wat iets meer is dan in 2016.
Gelderland heeft, na Utrecht, procentueel het hoogste aandeel MICE* zakenreizen, doordat
Gelderland als een aantrekkelijke provincie wordt beschouwd voor zakelijke bijeenkomsten. In totaal
heeft Gelderland in 2019 502.000 binnenlandse zakenreizen mogen verwelkomen met in totaal
859.000 overnachtingen.
* MICE staat voor Meetings, Incentives, Conventions en Events
Bronnen:
 ContinuVakantieOnderzoek 2019, NBTC-NIPO Research
 Statistiek Logiesaccommodaties 2019, CBS
 Impactonderzoek vrijetijdseconomie regio Arnhem Nijmegen 2019, Dynamic Concepts
 Kerncijfers Toerisme en Recreatie 2019, NBTC Holland Marketing
 ContinuZakenreisOnderzoek, 2020, NBTC-NIPO Research
4. Bestemmingsmanagement: Aanbodontwikkeling
4.1 District oost / Parkdistrict
In het najaar van 2018 zijn wij met Marketing Oost, Marketing Drenthe en Stichting Achterhoek
Toerisme een samenwerking aangegaan, voor een gezamenlijke aanpak voor de marktbewerking
van de Duitse en Vlaamse markt. Een tijd heeft de samenwerking on-hold gestaan vanwege een
directiewisseling bij Marketing Oost. Eind 2019 hebben we een propositie District oost uitgewerkt, in
samenwerking met strategisch bureau ZB communicatie. Deze propositie gaat begin 2020 concrete
campagne-uitwerking krijgen.
4.2 VeluweAgenda
VisitVeluwe geeft uitvoering aan de VeluweAgenda, voor een aantal omschreven ambities. In deze
netwerksamenwerking staat beschreven ‘wie over wat gaat’ en, nog belangrijker: hoe helpen we
elkaar de gezamenlijke ambities te verwezenlijken? In deze samenwerkingsovereenkomst scharen
ongeveer 40 partners zich achter de ambities in de VeluweAgenda. Hierin zetten wij ons sterk in op
advies en ontwikkeling. Daarnaast is marketing randvoorwaarde voor succes op de Veluwe. Bij alle
projecten waar productontwikkeling of promotie een rol speelt, zijn wij nauw betrokken.
Veluws Recreatief Netwerk
In 2019 heeft VisitVeluwe in opdracht van de VeluweAlliantie haar bijdrage geleverd aan het advies
rond het Veluws Recreatief Netwerk. Wij hebben een grote rol gespeeld in merkactivatie en de
bewerking van de internationale markt. Over de belevingsgebieden hebben wij in juni 2019 ons
advies gepresenteerd in de regio, naar aanleiding van de gehouden roadshows, sessie met
beleidsambtenaren en diverse één-op-één gesprekken. Aan dit advies hebben wij verder uitwerking
gegeven, in samenwerking met het VeluweTeam, ter inspiratie van de diverse stakeholders.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>4.3 Regionaal perspectief 2030 Arnhem Nijmegen
Begin 2019 hebben wij een bijeenkomst georganiseerd voor de 18 wethouders uit de regio Arnhem
Nijmegen die recreatie en toerisme in hun portefeuille hebben. In die bijeenkomst hebben we
stilgestaan bij Perspectief 2030 en het ontbreken van een (nieuwe) toeristische visie op de regio.
Naar aanleiding daarvan hebben wij - op verzoek van de wethouders - een doorvertaling gemaakt van
het Regionaal perspectief 2030 voor de regio Arnhem Nijmegen.
Dit regionale toekomstperspectief is tot stand gekomen dankzij en in samenwerking met
ondernemers, vertegenwoordigers uit de publieke sector en nationale en internationale experts -
samengekomen in ons International Advisory Board. Zo is dit toekomstperspectief het resultaat van
een co-creatieproces, waarin we in diverse focusgroepen hebben gewerkt aan de input voor dit
document.
4.4 Perspectief Hanzesteden 2020-2025
Het gaat goed met de bekendheid van de Hanzesteden. We zien een duidelijke groei van bezoekers,
met name vanuit Duitsland en Vlaanderen. Hoe gaan we daar in de toekomst mee om en wat zijn
uitdagingen en aandachtspunten? De ambitie, doelstellingen en de actie- en investeringsagenda’s
voor de periode 2020-2025 zijn vastgelegd in Perspectief Hanzesteden 2020-2025. Dit perspectief is
de regionale doorvertaling van het landelijke Perspectief 2030 van de bestemming Nederland. De
ambitie van de Hanzesteden en de stakeholders voor de komende periode is dat iedere
Hanzestedeling in 2025 profijt heeft van toerisme. De Hanzesteden worden doorontwikkeld tot
hotspots van cultuurerfgoed, die in alle seizoenen te bezoeken zijn en waar we met recht trots op
zijn. Het is een integraal plan, waarin de nationale en internationale marketing, maar ook
aanbodontwikkeling en branding van de Hanzesteden zijn meegenomen.
Meer over onze samenwerking en activiteiten rondom de Hanzesteden lees je in hoofdstuk 6.8.
4.5 Veluwecongres
Op 14 maart 2019 vond - op initiatief van de Veluwe Alliantie - de vierde editie van het
VeluweCongres plaats in Van der Valk Hotel Apeldoorn. Circa 250 Veluwepartners zijn hier
samengekomen voor kennisuitwisseling en netwerken, via workshops en presentaties. Onze partners
zijn bijgepraat over de laatste stand van zaken over de Veluwe ambities en de verschillende
programma’s en projecten waaronder; het Routebureau Veluwe, recreatiezonering, Vitale
Vakantieparken, recreatieve bebording en de marketingactiviteiten.
In de workshops werden thema’s uitgediept zoals: gastheerschap, financieringsstructuren, de
landschapsbiografie van de Veluwe, biodiversiteit en het internationale toerisme. De plenaire lezingen
kwamen dit jaar van Tanja Roeleveld, programmamanager Duurzaam & Betrokken Ondernemen,
Landal GreenParks over het thema duurzaamheid en Herre Dijkema, directeur VisitVeluwe over
Perspectief 2030; een nieuwe visie op het toerisme in Nederland.
4.6 Visit Arnhem Nijmegen-congres
Op 6 juni 2019 was het de beurt aan Visit Arnhem Nijmegen en vond het Visit Arnhem Nijmegen-
congres 2019 plaats in Hotel Papendal te Arnhem. Circa 120 partners van Visit Arnhem Nijmegen
kwamen samen om bijgepraat te worden over de ontwikkelingen in de vrijetijdssector en om het
gesprek aan te gaan met mede ondernemers en overheid. Met een plenaire sessie van directeur
Herre Dijkema over de resultaten van het onderzoek naar de economische impact van toerisme en
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>recreatie, met bijbehorende trends en ontwikkelingen. En van Frank Oostdam, directeur/voorzitter
ANVR, over het veranderende reisgedrag van consumenten en de ontwikkelingen hierin.
In de diverse deelsessies werden thema’s uitgediept zoals: zakelijke kansen in regio Nijmegen, route-
ontwikkelingen, Gelderland Herdenkt, duurzaam toerisme, de Duitse gast, de leisure leefstijlen en
internationale kansen voor de regio.
4.7 Strategische gesprekken en sessies
Ook afgelopen jaar waren wij regionaal aanspreekpunt voor de ontwikkeling van toeristisch beleid
door overheid en het (individueel) toeristisch bedrijfsleven. Wij adviseren en ondersteunen het
toeristisch recreatief bedrijfsleven bij kennisontwikkeling en productontwikkeling. Zo gaven wij
advies over nota’s vrijetijdseconomie en waren wij actief in debatten, discussies, workshops en
brainstormsessies. We sluiten regelmatig aan bij onder andere city marketing overleggen,
toeristische platforms, lokale gastheerschappen, hoteloverleggen en dagattractie-overleggen.
Waar wij kansen en mogelijkheden zien verbinden wij ondernemers. Zo hebben wij op de Veluwe 12
regionale musea in een collectief bij elkaar gebracht. Voortkomend uit de behoeften voor extra
zichtbaarheid van het museumaanbod op de Veluwe, bij de juiste doelgroep, binnen beperkte kennis,
mankracht en financiële middelen.
Ook hebben wij afgelopen jaar een netwerk geïnitieerd van streekproducenten, horeca en
evenementen op het thema taste/food. De kwaliteit en het onderscheidend aanbod van eten en
drinken is namelijk belangrijk in de vrijetijdsbesteding van zowel bezoekers en inwoners. Het is zelfs
belangrijk in de keuze van een bestemming en zorgt voor een gemiddeld hogere besteding. We
organiseerden een evenement bij Paleis Het Loo (13 november), met Toeristisch Platform Apeldoorn
en Stichting Erkend Veluws Streekproducenten en initieerden twee Veluwe Taste bijeenkomsten met
het netwerk.
Daarnaast organiseerden wij zelf workshops, trainingen en netwerkbijeenkomsten voor het
bedrijfsleven, zoals de netwerkbijenkomsten binnen het project Macht & Pracht (april, Kasteel Ruurlo
en november, Slot Loevenstein), de workshop voor netwerk Industrieel Erfgoed Gelderland
(november, Textilmuseum Bocholt), de expertsessie Water (december) en zes marketingtrainingen
ter promotie van onze e-learnings (verspreid over het jaar en de regio’s).
4.8 Travel trade
Al enkele jaren zijn wij actief met de bewerking van de reisindustrie in Duitsland, Groot-Brittannië en
België. Dit doen we onder het merk Visit the other Holland. Onze inzet is gericht op opname van
onze regio’s in de brochures en op websites van deze organisaties. Hiervoor verbinden wij attracties,
musea en verblijfsaccommodaties in aantrekkelijke, internationale programma’s, gericht op
meerdaags verblijf. Deze marktbewerking is een investering van jaren omdat het opbouwen van
relaties erg belangrijk is.
In 2019 hebben we een eerste beweging gemaakt van enkel het aanbod van onze regio’s pushen
naar de reisindustrie, naar het terugleggen van de vraag van de reisindustrie in de markt. Onze regio’s
kunnen namelijk niet altijd voldoen aan de vraag. Deze inzichten bieden kansen tot verdere
aanbodontwikkeling in onze regio’s. In kennis- en adviesgesprekken en strategische sessies met
partners delen wij onze opgebouwde kennis van de reisindustrie en brengen wij de kansen voor
aanbodontwikkeling in kaart. Om beter in te spelen op de behoeften van de reisindustrie hebben wij
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>in 2019 ook het aanbod met andere grensregio’s gebundeld om een completer programma aan te
kunnen bieden aan de reisindustrie.
Je leest meer over de travel trade marketingactiviteiten in hoofdstuk 5.4.
4.9 China Lab
In 2016 is VisitVeluwe op verzoek van publieke en private stakeholders op de Veluwe een verkenning
gestart op de Aziatische markt. Het doel was om meer kennis op te bouwen over deze markt. De
verkenning is uitgevoerd in samenwerking met NBTC Holland Marketing. In 2017 zijn de plannen
verder uitgewerkt om samen te werken binnen een ‘China Lab’, welke in 2018 gestart is. In dit Lab
hebben zich tal van Nederlandse partners verenigd, o.a. de Efteling, de Keukenhof, Gassan
Diamonds, VisitBrabant, Den Haag Marketing en ook VisitVeluwe. Partners delen ervaringen en
expertise. In onze regio zijn Het Nationale Park de Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum al
enige tijd gereed om Chinese gasten te ontvangen. Zo kan er via Alipay en WeChat digitaal betaald
worden, is er een Chinese audiotour en informatie in het Chinees beschikbaar.
Ons hoofddoel is om expertise op te bouwen, die we met onze partners delen. In dit kader hebben we
in juni 2019 diverse KOL´s (influencers) en Chinese media in het Kröller-Müller Museum en Het
Nationale Park de Hoge Veluwe mogen ontvangen. Tijdens een ´media-forum´ zijn de ervaringen van
het bezoek gedeeld door de Chinese gasten. De input is gebruikt om het product (beleving) verder te
versterken voor de Chinese bezoeker.
In september hebben we de Chinese celebrity Mr. Ma ontvangen in Hotel de Keizerskroon in
Apeldoorn, in samenwerking met NBTC Holland Marketing. In onze regio zijn opnames in Het
Nationale Park de Hoge Veluwe en in het Kröller-Müller Museum gemaakt. In 2020 is Mr. Ma in China
de ´Holland Ambassadeur´, deze ontvangst was ter voorbereiding van promotionele activiteiten in
China.
Na uitgebreide verkenning en analyse in de afgelopen jaren, hebben wij de Chinese markt als kansrijk
bestempeld. De verwachting is dat het inkomend verkeer uit China verder gaat groeien in de
komende jaren. Deze groei zien wij echter als te gering voor extra inzet op deze markt. Uiteraard
blijven wij de trends en ontwikkelingen rondom deze markt nauwgezet volgen.
4.10 MICE – Zakelijk bestemmingsmanagement
Ook in 2019 richtten wij ons - onder de noemer Convention Bureau Gelderland - op de MICE
(meetings, incentives, conventions en events) markt. Met als doel zakelijke bestedingen, langer
verblijf en herhalingsbezoeken in Gelderland te stimuleren. Wij zetten sterke Gelderse kennisthema’s,
zoals Food, Health, Energie en Milieutechnologie en sport, zakelijk op de kaart.
Onze experts geven onafhankelijk, persoonlijk en kosteloos advies aan meeting- en eventplanners. Zij
promoten Gelderland als dé bestemming voor zakelijke en feestelijke bijeenkomsten, door het
samenbrengen van de vraag en het veelzijdige aanbod aan zakelijke en feestelijke mogelijkheden.
Bovendien worden relevante zakelijke bijeenkomsten door actieve acquisitie naar de regio getrokken.
Convention Bureau Gelderland is onderdeel van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen.
Onderhoud netwerk
Gedurende het jaar 2019 hadden wij intensief contact met de aangesloten congres- en
vergaderaccommodaties in Gelderland. We voerden adviesgesprekken, wisselden kennis uit en
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>legden netwerkcontacten. Aan de vraagzijde onderhielden wij contact met partijen die congressen
organiseren, veelal in samenwerkingsverbanden of -portalen. Onze contacten en bezoeken hadden
als doel deze vraag en het aanbod bij elkaar te brengen, om een sterkere positie van Gelderland op
de congres- en vergadermarkt te verkrijgen. Tevens hebben we afgelopen jaar weer geïntensiveerd in
de contacten en samenwerking met belangrijke spelers in de markt zoals The Economic Board,
Radboud UMC, Briskr - Novio Tech Campus en Health Valley.
Ontwikkeling nieuwe strategische visie
In lijn met onze vernieuwde bedrijfsstrategie, zijn wij eind 2019 ook gestart met de ontwikkeling van
een nieuwe strategische visie op de MIC|E-markt. Deze kaders werken wij verder uit en presenteren
wij begin 2020.
Je leest meer over de promotionele activiteiten op de MICE markt in hoofdstuk 5.5.
4.11 Kennis en inzicht - House of Hospitality
Kennis en inzicht zijn de basis voor onze destinatiemanagement, -ontwikkeling en -
marketingactiviteiten, maar bieden ook waardevolle inzichten voor onze partners. In maart 2019 zijn
wij gestart met de uitvoering van House of Hospitality Veluwe (HHV), in opdracht van het
VeluweTeam. Het HHV komt voort uit de behoefte aan inzicht in (gewenste) toeristische
ontwikkelingen, die een bijdrage kunnen leveren aan het bestendigen van de positie van de Veluwe
als belangrijkste binnenlandse vakantiebestemming.
Het HHV is het centrum op de Veluwe dat toeristische ontwikkeling stimuleert en bijdraagt aan de
gewenste samenhang op de Veluwe. HHV kent drie pijlers: Innovatie & productontwikkeling, Kennis &
Inzicht en de Veluwe Academy. Voor de pijler ‘innovatie & productontwikkeling’ zijn wij gestart met de
stevige introductie van de Veluwe belevingsgebieden, welke inmiddels een plek hebben gekregen in
de beleidskaders.
Voor de pijler ‘kennis & inzicht’ hebben wij onder andere:
 een inventarisatie gedaan van de reeds beschikbare en de gewenste data en inzichten, bij onder
     andere gemeentes, ondernemers, onderwijs, lokale DMO’s en natuurorganisaties;
 een start gemaakt met de opzet van een online kenniscentrum;
 een monitor gepresenteerd met kerncijfers van toerisme op de Veluwe;
 inzicht opgedaan in de Duitse gast. Alle kennis en cijfers over Duitse gasten hebben wij
     gepresenteerd in een online dashboard;
 artikelen gepubliceerd over onder andere Food Tourism;
 positie genomen in de koplopersgroep Landelijke Data Alliantie;
 samenwerkingen opgezet - rondom kennis en inzicht - met onder andere Wageningen University,
     Saxion hogeschool, Provincie Gelderland en Vitale Vakantieparken;
 onderzoek uitgezet naar onder andere inkomend toerisme en dagbezoek;
Onze adviezen en resultaten presenteren wij o.a. online via partners.visitveluwe.nl.
4.12 BtoB-communicatie
In onze ambities is samenwerking met onze partners essentieel. Daarom staan wij door het gehele
jaar heen nauw in contact met onze partners. Niet alleen in één-op-één (advies)gesprekken, ook via
onze maandelijkse nieuwsbrieven, ons jaarlijkse partnermagazine, onze LinkedIn-pagina en indirect
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>via BtoB pers & PR-activiteiten. We investeren in achtergrond verhalen, bijvoorbeeld over hoe
waardevol toerisme is voor onze regio’s.
Naamswijziging
Per 1 januari 2019 hebben wij onze nieuwe namen Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen en Visit
Arnhem Nijmegen geïntegreerd, samen met de nieuwe huisstijlen. Onze communicatiekanalen
hebben we allemaal aangepast, zoals het briefpapier, de visitekaartjes, de websites en onze social
media-kanalen.
Nieuwe websites
Voor onze websites hebben we deze kans meteen aangegrepen om de online platformen te
vernieuwen. In maart hebben we drie geheel nieuwe websites opgeleverd; toerismevan.nl is de
holding website met algemene informatie en op de websites van de werkmaatschappijen,
visitarnhemnijmegen.nl en partners.visitveluwe.nl, vinden partners alles op het gebied van nieuws,
kennis, projecten en campagnes. Het doel van de websites is voor huidige partners (praktische)
informatie en kennisdeling. Daarnaast richten wij ons op het aantrekken van potentiële partners om
zich aan te sluiten bij het collectief.
Partnerportaal
Aan het einde van 2019 ontwikkelden wij ons partnerportaal waar onze betalende partners een inlog
van ontvingen. Met onze websites en het partnerportaal bieden wij onze partners toegang tot nieuws,
onderzoeken, kennis en ontwikkelingen, achtergrondartikelen, de regio-huisstijl en beeldmateriaal.
Daarnaast ondersteunt het partnerportaal in de praktische communicatie met partners rondom de
opzet van gezamenlijke marketingactiviteiten.
4.13 Corporate pers en PR
In onze strategische transitie hebben wij in de tweede helft van 2019 meer capaciteit en expertise
ingezet op het domein Corporate PR. Met als doel onze organisatie te positioneren en profileren - bij
pers, ondernemers, overheid en andere stakeholder - als trendsetter en communitybuilder (autoriteit)
op het gebied van bestemmingsmanagement. Onze pers- en PR-inzet is niet een doel op zich, maar
een middel om onze strategische doelen te bereiken.
In 2019 wisten wij steeds vaker het regionale nieuws te halen met eigen nieuws en onderzoek. Mede
dankzij de inzet op het uitbreiden en versterken van ons netwerk van journalisten. Hieronder een
overzicht van onze publicaties in 2019:
 impactonderzoek vrijetijdseconomie in de regio Arnhem Nijmegen
    Krant: Gelderlander, voorpagina
    Krant: Gelderlander, vervolgartikel
 Waarom is de Veluwe zo succesvol in het aantrekken van Duitse toeristen?
    Radio: BNR Nieuwsradio, interview van Herre Dijkema door Roelof Hemmen
    Juli 2019
 Kandidaatstelling Songfestival 2020
    Radio en TV: Omroep Gelderland interview van Hanneline Oosting
    Juli 2019
 Ontwikkelingen toerisme
    Beste podium: BNR-radio, interview met Roelof Hemmen
    Juli 2019
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> Veluwe aast op winterpopulariteit
    De Gelderlander
    Juli 2019
 Engels als voertaal op het terras
    De Stentor
    Augustus 2019
 Weer topzomer voor toeristische sector
    Gelderlander
    Augustus 2019
 'Toeristische uitdaging voor De Veluwe'
    Barneveldsekrant
    September 2019
 Toerisme moet wel nog leuk blijven
    Gelderlander
    September 2019
 75 jaar vrijheid
    TV: Omroep Gelderland, talkshow over 75 jaar vrijheid met deelname van Herre Dijkema
    September 2019
 Arnhem en de Veluwe in Lonely Planet Best in Travel 2020
    De publicatie en het interview met Herre Dijkema op de voorpagina van De Gelderlander, is
    doorgeplaatst door de Persgroep in zowel De Stentor als het Algemeen Dagblad en in diverse
    lokale kranten.
    TV: Omroep Gelderland
    'Gelderse topattractie' houdt rekening met forse toename toeristen
    Omroep Gelderland
    Oktober 2019
 Gelderland verslaat Zeeland als zomerse vakantiebestemming
    Krant: De Stentor
    November 2019
 Herre Dijkema wil met Toerisme VAN naast marketing ook kennis bieden
    Vakblad: R&T
    November 2019
Corporate en BtoC pers en PR
In 2019 hebben wij 39 persberichten verstuurd naar landelijke en regionale media. Ook hebben wij 38
persontvangsten en persreizen georganiseerd voor nationale en internationale journalisten en
influencers. Deze inzet heeft tal van artikelen, foto’s/video’s en berichten op social media opgeleverd.
De totale offline berichtgeving in 2019 bestaat uit 362 printartikelen, met een bereik van 38.276.585
en een totale mediawaarde van €1.125.228,-. Daarbovenop hebben wij online berichten via social
media, advertenties en advertorials geplaatst, voornamelijk binnen crossmediale campagnes.
Lees meer over onze BtoC pers- en PR-activiteiten in hoofdstuk 5.3 Werving (reguliere producten).
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>5. Bestemmingsmanagement: vraagontwikkeling - marketing
5.1 Leefstijlen
In 2018 leverde SAMR Marktvinders het segmentatiemodel leefstijlvinder.nl op voor de recreatieve
sector. In 2019 zijn we verder de diepte ingegaan met dit segmentatiemodel, dat inzicht geeft in de
leefstijl van de verschillende doelgroepen op het gebied van vakantie en vrije tijd. We hebben niet
alleen de zeven leefstijlen geïntegreerd in onze eigen marketingstrategie, we adviseren onze partners
ook proactief over de kennis uit - en de inzet van de zeven leefstijlen en hoe zij deze effectief op
kunnen nemen in hun strategie.
Daarom hebben wij in februari 2019 negen collega’s, met een verdiepende meerdaagse training,
opgeleid tot leefstijlen-expert. Afgelopen jaar hebben zij, via diverse één-op- één-adviesgesprekken, al
vele partners proactief kunnen informeren en adviseren over de kennis uit en de inzet van de zeven
leefstijlen in hun eigen strategie. Ook hebben wij in 2019 een kennisprogramma leefstijlen
ontwikkeld, welke wij op hebben genomen in ons partnerprogramma 2020. Via dit kennisprogramma
bieden wij onze partners in 2020 nog meer inzicht in hun (potentiële) doelgroep, onder andere door
de inzet van kennisbijeenkomsten, e-learnings, factsheets en op-maat-advies.
5.2 Gastheerschap
Via onze regiowebsites, social media, de landelijke VVV-website en de VVV-app, kunnen bezoekers
zich online eenvoudig laten informeren en inspireren voor hun (komende) bezoek aan de regio
Arnhem, het Rijk van Nijmegen of de Veluwe. Eenmaal aanwezig in het gebied, kan de bezoeker ook
een beroep doen op één van de VVV-winkels, toeristische informatiepunten of digitale
informatiezuilen. Binnen regio Arnhem en het Rijk van Nijmegen zijn wij licentiehouder van de 8 VVV
winkels, de 17 toeristische informatiepunten en de 16 digitale informatiezuilen, verspreid over de
twee regio’s.
Daarnaast wordt het gastheerschap natuurlijk ook vervuld door alle toeristische ondernemers in de
regio’s. Samenwerking hierin vergroot de kwaliteit en versterkt de uniformiteit en herkenbaarheid
voor de bezoeker. Daarom adviseren wij onze partners proactief en bieden wij diverse handvatten
voor het vergroten van kennis en het creëren van uniformiteit in de communicatie naar bezoekers.
Promotiepakketten voor ondernemers
Voor de gezamenlijke promotie van regio Arnhem en het Rijk van Nijmegen, de subregio’s en/of
gemeenten, hebben wij ook afgelopen jaar weer communicatiemiddelen beschikbaar gesteld aan
onze partners, zoals de huisstijlhandboeken regio Arnhem, Rijk van Nijmegen, de Betuwe, Berg en Dal
en Veluwezoom, met logo, beeldmaterialen en teksten.
Training en workshops voor ambassadeurs
Via online trainingsplatform regioambassadeur.nl bieden wij basis- en thematische trainingen aan.
Deelname aan de trainingen is gratis en bedoeld voor frontofficemedewerkers van toeristische
organisaties. Zodat zij voldoende kennis hebben om op te treden als ambassadeur van de regio.
Afgelopen jaar hebben wij ons aanbod verder geüpdatet met een totaalaanbod van 37 cursussen,
onder andere met toevoeging van de cursussen: ‘Slag om Arnhem’, ‘Duitse doelgroepen’ en ‘Social
media in Duitsland’, Gastvrijheid in de praktijk’, Geldersch Landschap en Kasteelen’ en ‘Het land van
Maas en Waal’.
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Het aantal cursisten groeide door tot bijna 2350 en het aantal gevolgde cursussen groeide naar de
3700. Ter promotie van het kennisplatform hebben wij afgelopen jaar - naast regionale
bijeenkomsten met toeristische ondernemers - nieuwsbrief en LinkedIn actief ingezet om het aantal
ambassadeurs verder te vergroten en de kwaliteit van de kennis van onze ambassadeurs te
verhogen.
Ook de jaarlijkse ambassadeursdag droeg hieraan bij, welke afgelopen jaar op 19 maart plaatsvond
in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Deze dag vol workshops en presentaties zorgde
ervoor dat zo’n 150 frontofficemedewerkers onze regio’s nog beter leerden kennen. Door middel van
speeddates en presentaties konden zij kennis maken met (het laatste nieuws van) belangrijke
attracties en musea en de naderende highlights. Met de persoonlijke ambassadeurspas konden zij
afgelopen seizoen ook zelf zo’n 75 toeristische trekpleisters ervaren.
Vierdaagsebed
Via de website vierdaagsebed.nl bemiddelen wij al jaren tussen de Vierdaagsewandelaars die een
slaapplek zoeken en de gastgezinnen die een bed in de aanbieding hebben. Afgelopen jaar waren er
1346 bedden beschikbaar en hebben wij 835 wandelaars ingeschreven voor een bed. Daarnaast
hebben wij, in samenwerking met hoteliers uit Nijmegen en omstreken, speciale Vierdaagse-
hotelarrangementen aangeboden. In februari 2019 lanceerden wij de nieuwe website van
vierdaagsebed.nl, voor een gebruiksvriendelijke informatievoorziening aan de wandelaar en het
gastgezin en voor een betere administratieve afhandeling.
Groepsbegeleiding
Voor stadswandelingen in Arnhem en Nijmegen, streekritten en battlefieldtours, begeleiden onze
gidsen groepen en verzorgen wij de reserveringen. Wij hebben een vaste groep touroperators als
opdrachtgevers en afgelopen jaar groeide de groep particuliere aanvragers.
Toeristische bewegwijzering
Voor een aantal gemeenten en ondernemers in de regio Arnhem en het Rijk van Nijmegen verzorgen
wij de uitvoering en het onderhoud van de toeristische bewegwijzering (bruin-witte borden). In
opdracht van gemeente Overbetuwe hebben wij in 2019 165 geel-zwarte borden verwijderd en
vervangen door de herkenbare bruin-witte borden.
Een nieuwe visie op gastheerschap
Ondertussen zijn wij bezig met herbezinning op onze gastheerschapsfunctie, onder andere door de
digitale transformatie. Nieuwe ontwikkelingen en invalshoeken zorgen ervoor dat we onze visie op
fysiek gastheerschap opnieuw tegen het licht houden. Wat is de rol van fysiek gastheerschap in de
totale klantreis? Wat is de toegevoegde waarde ten opzichte van andere kanalen en welke
uitingsvormen passen daarbij? Het zijn vragen waarop we in onze visie een antwoord geven. Hierbij
gaat het ook over het faciliteren van gastheerschap bij ondernemers. We hebben DestinatieX
gevraagd om samen met ons deze visie te schrijven. In 2019 hebben wij deze visie gepresenteerd bij
de betrokken gemeenten en hebben wij met hen gesprekken gevoerd over de ambities en
ontwikkelrichting van fysiek gastheerschap in de regio Arnhem Nijmegen.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>5.3 Werving (reguliere producten)
Themaweken
In 2019 zijn we nieuw gestart met onze themaweken. Elke maand zetten we een ander thema in de
etalage waarin we de regio’s promootten. Deze campagnes hadden het doel om bezoekers te
informeren en enthousiasmeren, om een zo lang mogelijk verblijf te boeken en zoveel mogelijk te
besteden.
De kalender voor 2019 zag er als volgt uit:
Januari: Oase van rust                    Juli: Waterrijk (Arnhem-Nijmegen)
Februari: Tips voor een avondje uit       Augustus: buiten is het te doen (Arnhem-Nijmegen)
Maart: De natuur ontwaakt                 Juli/Augustus: Lekker er op uit (Veluwe)
April: Kinderpret                         September: Houd de herinnering levend
Mei: Fietsen                              Oktober: Puur en (h)eerlijk
Juni: Terug in de tijd                    November/ December: Shoppen en welkom winter (combinatie)
Deze thema’s hebben wij weggezet via onze eigen kanalen en via diverse ingekochte media. Artikelen
zijn goed gelezen en social media hadden een hoog bereik. Ook video en branded content zorgden
voor een mooie zichtbaarheid van de regio’s. Diverse influencers hebben prachtige verslagen
gemaakt die goed ontvangen zijn en via de sites van de regionale kranten van de Persgroep hebben
we tips gegeven voor een leuke korte vakantie dichtbij huis.
Online platformen
Wij informeren en inspireren online via onze bezoekerswebsites visitarnhem.com, visitnijmegen.com,
visitveluwe.nl, geldersestreken.nl, bezoekveluwezoom.nl, bezoeklandvanmaasenwaal.nl en
bezoekdeliemers.nl. Constant zijn wij bezig met de doorontwikkeling van onze BtoC-websites voor
een betere gebruikerservaring. Zo hebben wij afgelopen jaar de laadsnelheid van de websites
versneld en de zoekfunctie aangepast. Daarnaast heeft het marketingteam zich doorontwikkeld op
het gebied van schrijven voor het web, voor een beter online resultaat. In het maken van content
staat uiteraard nog steeds de bezoeker centraal, maar een goed resultaat in Google wordt tevens
meegenomen.
Vernieuwde UITagenda
De UITagenda's op visitarnhem.com en visitnijmegen.com krijgen meer dan 1.000.000
paginaweergaven per jaar. Daarmee behoren de evenementenkalenders tot de populairste pagina’s
op de websites van regio Arnhem en het Rijk van Nijmegen. In oktober 2019 hebben we een
vernieuwde UITagenda opgeleverd in regio Arnhem en Rijk van Nijmegen. Door middel van een
databasekoppeling met grote partners (bijvoorbeeld De Vereeniging en Doornroosje) worden de door
hen ingevoerde evenementen direct doorgeplaatst op visitarnhem.com en visitnijmegen.com.
Daarnaast hebben we een module voor de invoer van evenementen opgeleverd, waarmee alle
organisatoren in de regio’s hun evenementen direct in de database kunnen plaatsen.
Gebruiksvriendelijk voor de partner en voor ons een tijdsbesparing! Eind 2019 waren er in totaal al
meer dan 600 evenementen aangeleverd via het evenementenformulier.
Awards voor onze websites
Dat onze websites in 2019 goed scoorden werd in januari 2020 ook weer onderstreept. We wonnen
namelijk maar liefst twee awards op de citynavigatordag van Insiders. Deze dag wordt door Insiders
georganiseerd voor alle ruim 80 aangesloten DMO’s.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>De eerste award ontvingen we voor: Grootste stijger website bezoekers +75% voor visitveluwe.nl, in
de categorie ‘grote gebieden’. Voor VisitVeluwe zagen we dat deze groei in 2019 voornamelijk werd
veroorzaakt door een stijging in het organische verkeer vanuit Google en social media.
De tweede award was voor: Grootste stijger website bezoekers +134% visitnijmegen.com. De
grootste oorzaak van deze stijging was het organische verkeer vanuit Google.
De Uitagenda van visitarnhem.com staat op plek 7 van best bekeken pagina’s van alle websites in
2019! Ook stond Arnhem in de top 5 van de beste online bezoekerskwaliteit. Online resultaten waar
we trots op zijn!
Feiten en cijfers online bezoekerswebsites
Regio Arnhem
Meer feiten en cijfers van visitarnhem.com
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Rijk van Nijmegen
Meer feiten en cijfers van visitnijmegen.com
Veluwe
Meer feiten en cijfers van visitveluwe.nl
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Hetbestevandeveluwe.nl
Hetbestevandeveluwe.nl is al jaren de plek voor de mooiste verhalen van de Veluwe. Onze
ambassadeurs, bezoekers en inwoners van het gebied, delen hier hun persoonlijke verhalen, tips en
ervaringen over de Veluwe. In maart 2019 hebben we dit platform geïntegreerd in onze bezoekers-
website visitveluwe.nl. Logisch voor de bezoekers van de websites en goed voor de bezoekerscijfers.
Intonijmegen.nl
Online stadsportal intonijmegen.nl is 16 april live gegaan. Deze nieuwe website is een samenwerking
tussen gemeente Nijmegen, Cultuurstad Nijmegen, Huis voor de binnenstad en onze organisatie. Dit
platform moet de bezoeker van de stad Nijmegen wegwijs maken, informeren en inspireren.
Intonijmegen.nl komt naast visitnijmegen.com te staan, waarin Intonijmegen.nl zich beperkt tot het
stadscentrum en visitnijmegen.com de gehele regio Rijk van Nijmegen presenteert. Op de websites
zal dan ook veel verwezen worden naar elkaar zodat de websites elkaar versterken.
Social media
Afgelopen jaar hebben wij onze social media-kanalen verder geprofessionaliseerd en uiteraard blijven
wij inspelen op de snelle, online ontwikkelingen. Inspiratie via foto’s, video’s en artikelen staat voorop
en we zetten bezoekers en bewoners van onze regio’s in als ambassadeurs.
Feiten en cijfers
Visitarnhem                                           Visitveluwe
Facebook bereik              2.018.668                Facebook bereik                4.510.450
Facebook fanbase             13.270                   Facebook fanbase               21.973
Instagram volgers            3.014                    Instagram volgers              11.920
Instagram #visitarnhem       5000+                    Instagram #visitveluwe         48,4k berichten
Instagram bereik             520.608                  Instagram bereik               1.330.884
Visitnijmegen                                         Geldersestreken
Facebook bereik              2.389.699                Facebook bereik                17.245.487
Facebook fanbase             10.187                   Facebook fanbase               37.445
Instagram volgers            2.721                    Instagram volgers              9.333
Instagram #visitnijmegen     1000+                    Instagram #geldersestreken 115k berichten
Instagram bereik             512.704                  Instagram bereik               5.752.981
Drukwerken
Of de bezoeker nou geïnteresseerd is in de prachtige natuur, de geschiedenis en de cultuur van de
regio, lekker een hapje wil eten, een mooie route zoekt of naar een attractiepark wil, onze drukwerken
informeren en inspireren bezoekers om erop uit te gaan en onze regio’s (verder) te ontdekken.
Afgelopen jaar hebben wij de volgende drukwerken uitgegeven:
 Bezoekersmagazine regio Arnhem, in een oplage van 20.000 exemplaren;
 Bezoekersmagazine Rijk van Nijmegen, in een oplage van 20.000 exemplaren;
 Bezoekermagazine Veluwe, in een oplage van 80.000 exemplaren;
 Das andere Holland, het Duitse bezoekersmagazine, in een oplage van 25.000 exemplaren;
 The other Holland, het Engelse bezoekersmagazine, in een oplage van 15.000 exemplaren;
 To Go fietsrouteboekje Arnhem, met 15 fietsroutes in een oplage van 10.000 exemplaren;
 To Go fietsrouteboekje Nijmegen, met 15 fietsroutes in een oplage van 10.000 exemplaren;
 To Go fietsrouteboekje Veluwe, met 30 fietsroutes in een oplage van 40.000 exemplaren.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Wij hebben de drukwerken verspreid onder verblijfsaccommodaties, VVV’s en toeristische
informatiepunten. Daarnaast zijn de drukwerken meegegaan naar diverse beurzen waar wij onze
regio’s hebben vertegenwoordigd.
En nog meer
Voor de steden maakten we nieuwe stadsgidsen Arnhem en Nijmegen, met een looptijd van twee
jaar. De stadsgidsen verschenen in het Nederlands, Duits en Engels en we drukten in totaal 34.000
exemplaren. De stadsgidsen zijn verkocht bij onze VVV-locaties en vormen een combinatie van de
stadswandeling en (historische) informatie en achtergrond van de stad.
Ook de losse centrumplattegronden Arnhem en Nijmegen, met plattegrond en partnervermeldingen,
hebben we herzien en opnieuw gedrukt, in totaal 80.000 exemplaren. Deze zijn uitgegeven bij VVV,
toeristische informatiepunten en aanmerende riviercruiseschepen.
Daarnaast hebben wij, op verzoek van gemeenten en andere partners, diverse minimaps en
routeproducten uitgebracht binnen een gemeente of gebied. Uiteraard binnen de voor de bezoeker
herkenbare en vertrouwde huisstijl. In 2019 verschenen onder andere de minimap Berg en Dal, het
fietsrouteboekje Wijchen, Pontjes langs de Neder-Rijn en de nieuwe Fietskaart Arnhem Nijmegen
(knooppunten).
Beurzen
Persoonlijk contact met onze (potentiële) bezoekers hebben wij op nationale en internationale
toeristische consumentenbeurzen. In 2019 hebben wij op Nederlandse, Vlaamse en Duitse beurzen
gestaan om bezoekers te informeren en adviseren. Persoonlijk, en met uitgifte van onze drukwerken.
Fiets & Wandelbeurs in Utrecht         1 t/m 3 maart       43.000 bezoekers
Fiets & Wandelbeurs in Gent            2 en 3 februari     15.218 bezoekers
Reise und Camping Essen                20 t/m 24 februari 95.000 bezoekers
Pers en PR BtoC
Wij zetten vrije publiciteit als kostenefficiënte en bovenal geloofwaardige manier van communiceren
in, met een relatief groot bereik. Een goed en passend imago creëren voor onze regio’s staat hierin
centraal. Afgelopen jaar hebben wij niet alleen ingezet op de traditionele media zoals dag- en
weekbladen, maar ook op online influencers met een groot bereik binnen de gewenste doelgroep.
In 2019 hebben wij 39 persberichten verstuurd naar landelijke en regionale media. Ook hebben wij 38
persontvangsten en persreizen georganiseerd voor nationale en internationale journalisten en
influencers. Deze inzet heeft tal van artikelen, foto’s/video’s en berichten op social media opgeleverd.
De totale offline berichtgeving in 2019 bestaat uit 362 printartikelen, met een bereik van 38.276.585
en een totale mediawaarde van € 1.125.228,-. Daarbovenop hebben wij online berichten via social
media, advertenties en advertorials geplaatst, voornamelijk binnen crossmediale campagnes.
Persreizen en influencertrips
Wij organiseren en coördineren jaarlijks diverse persreizen en influencertrips. Deze organiseren we
binnen het kader van projecten en campagnes (bijvoorbeeld Gelderse streken, Macht & Pracht, Das
andere Holland), in opdracht van externen (gemeente of partners) of op eigen initiatief om de regio te
positioneren. Regelmatig organiseren wij een persreis of influencertrip in samenwerking met onder
andere NBTC Holland Marketing, Marketing Oost of Stichting Liberation Route Europe.
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Een greep uit een aantal persreizen en influencertrips uit 2019:
 Ontvangst influencer Eliane Roest in Hanzestad Harderwijk, maart 2019;
 Mammabloggers voor themacampagne ‘Kinderpret’ in regio Arnhem en Rijk van Nijmegen, april
    2019;
 Presstrip Operation Market Garden, september 2019;
 Infuencerontvangst op de Veluwe ‘One hand in my pocket’, september 2019;
 Grande.be publiceerde een stedentrip over Arnhem en Nijmegen en bezocht de Veluwe,
    september 2019;
 Canadian perstrip rondom 75 Jaar Bevrijding, oktober 2019;
 Jutta Ingala van NRZ en Blog 6gradost.de: Nijmegen i.c.m. Thermen Berendonck, oktober 2019;
 Mammablogster Dajana Leppin. mitkinderaugen.com bezocht de Veluwe, in oktober 2019;
 Foodblogster Miriam Minne, ‘Hap en Tap op de Veluwe’, november 2019.
Persevents
We zijn in maart 2019 aanwezig geweest bij de persevents op de IMM (International Media Market
Place) en ITB (Travel trade show) in Berlijn en in oktober 2019 bij Travel Presentation Antwerpen.
Daar hebben we tijdens speeddates Duitse en Vlaamse journalisten en influencers gesproken en
potentiële samenwerkingen voor projecten of campagnes afgetast.
Persberichten
We hebben binnen een aantal projecten en campagnes persberichten verstuurd naar lokale,
regionale en landelijke media. Een kleine greep hieruit:
 Persbericht ‘Ermelo, Brummen en Renkum centraal in de Grote Tuinverbouwing’, januari 2019;
 Persbericht ‘Eropuit op de Veluwe, start van het toeristische seizoen’ april 2019
 Persbericht ‘Bedden gezocht voor wandelaars’, april 2019
 Persbericht ‘LandGOEDfestival’ inclusief persuitnodiging, april 2019
 Persbericht ‘Jochem van Gelder geeft startsein Virtual Reality fietstour Gelderse streken’, mei
    2019
 Persbericht ‘Eerste wandelnetwerk op de Veluwe’, mei 2019
 Persbericht ‘Liberation Route luisterlocatie bij Museumpark Oriëntalis geopend’, mei 2019
 Persbericht ‘Pop up expositie: Een Romeinse Bruiloft’, juni 2019
Recreatiekrant Veluwe
De Recreatiekrant Veluwe is afgelopen jaar acht keer verschenen. In deze informatiebron over
vrijetijdsbesteding, voor inwoners en bezoekers, hebben wij elke editie een pagina gevuld met
informatie en inspiratie voor de buitenlandse bezoeker. In het Duits en Engels stelden wij elke editie
een thema centraal, zoals: 24 uur in Apeldoorn, Het Nationale Park De Hoge Veluwe, Hanzestad
Harderwijk en vijf tips voor een dagje uit. De Recreatiekrant voor de Veluwe is een gratis uitgave van
de Streekverkenner en BDU media en is in 2019 - in een oplage van 100.000 exemplaren per editie -
verschenen bij VVV’s en toeristische locaties.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>5.4 Travel trade
Onder het merk Visit The other Holland richten wij ons in Duitsland, Groot-Brittannië en België op:
 Wholesalers in het touroperatorsegment die pakketreizen maken en verkopen aan zelfstandige
     touringcarbedrijven;
 Free Independent Travel (FIT) Operators in het reisbureausegment die verkopen aan de
     individuele reiziger;
 Online Travel Agencies (OTA) die online verkopen aan de individuele reiziger;
 en rederijen voor het rivercruisesegment die zich richten op doorverkoop en verkoop aan de
     individuele reiziger.
Onze inzet is gericht op opname van onze regio’s in de brochures en op websites van deze
organisaties. Hiervoor verbinden wij attracties, musea en verblijfsaccommodaties in aantrekkelijke,
internationale programma’s, gericht op meerdaags verblijf. Hierin werken wij samen met Achterhoek
Toerisme en Marketing Oost voor een breed thematisch aanbod, zoals: Hanzesteden, kastelen, city
life, Liberation Route, kunst en cultuur, nationale parken, bloemencorso’s en water. Afgelopen jaar
stonden ook het jubileumjaar 75 jaar vrijheid - Gelderland Herdenkt - centraal en de heropening van
Paleis Het Loo in 2021, vooral op de Britse markt.
De programma’s presenteerden wij via een mix van activiteiten, zoals: online en offline presentaties,
één-op-één-kennismakingsgesprekken, verkoopgesprekken en actief relatiebeheer, met gerichte
updates richting de reisindustrie. Ook waren wij afgelopen jaar aanwezig op de buitenlandse
vakbeurzen ITB Berlijn, RDA Keulen, Vakantiesalon Antwerpen, ETOA GEM London, Seatrade in
Hamburg en Global Trade Show Scheveningen.
Riviercruises
De steden Arnhem en Nijmegen zijn aanlegplaatsen voor vele rivercruisemaatschappijen. In
combinatie met het verblijf in de stad worden vooral het Kröller-Müller Museum, Paleis Het Loo en
het Airborne Museum bezocht. Wij informeren en inspireren de internationale bezoekers ook via onze
stadsplattegronden Arnhem en Nijmegen, die de Havemeesters distribueren.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Visittheotherholland.com.
Wij presenteren ons Travel Trade-aanbod via ons online platform visittheotherholland.com. Hiervan
presenteren wij de volgende statistieken over 2019:
Herkomstland online bezoekers
5.5 MICE – Zakelijke destinatie management
Onze activiteiten op de MICE (meetings, incentives, conventions en events) markt doen wij onder de
noemer Convention Bureau Gelderland, met als doel zakelijke bestedingen, langer verblijf en
herhalingsbezoeken in Gelderland te stimuleren. In onze marketingstrategie vormen onze website
conventionbureau.nl en ons LinkedIn-kanaal de belangrijkste basis voor onze doelgroep van meeting-
en eventplanners. Hieronder scharen wij ook professional Congres organizers (PCO’s). Op de website
presenteren alle aangesloten Gelderse congres- en vergaderlocaties zich. Daarnaast verstuurden wij
in 2019 tweemaandelijks een digitale nieuwsbrief aan onze database van 1500 meeting- en
                         Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>eventplanners. Wij publiceerden diverse blogs voor onze eigen communicatiekanalen, maar ook voor
externe media events.nl en evenementorganiseren.nl. Voorbeelden hiervan zijn de blogs: ‘de meest
diverse generatie tot nu toe, de Millennial’ en ‘5 redenen waarom het uitbesteden van de organisatie
van je evenement een goed idee is’.
Wij verspreidden afgelopen jaar ook informatie, inspiratie en handige tools voor meeting- en
eventplanners - via ons digitale Convention Bureau Magazine. Daarnaast publiceerden wij deze
content in een handig notitieboekje (correctbook) voor meeting- en eventplanners, in een oplage van
200 stuks.
In samenwerking met vakbladen en vakplatforms ‘meetingmagazine.nl, events.nl, Regio in bedrijf en
Meetings’ plaatsten wij afgelopen jaar 13 offline en 11 online nieuwsberichten, advertenties en
advertorials, over diverse thema’s uit het event-vakgebied.
Beurzen, events en kennissessies
In 2019 hebben wij als standhouder deelgenomen aan twee beurzen: EventSummit en Festivak.
EventSummit vond plaats op 31 januari in Rotterdam Ahoy. Doordat de Gelderse partijen gezamenlijk
een straatje vormden op de beursvloer, was er een duidelijke herkenbaarheid van Gelderland als
destinatie. Tijdens Festivak in de Brabanthallen op 6 en 7 november sloegen Convention Bureau
Gelderland, het Nederlands Openluchtmuseum, Safari Meeting Centre - Koninklijke Burgers’ Zoo en
Hotel Papendal, de handen ineen. Door samen een stand te delen en een winactie op touw te zetten,
onderstreepten wij het belang van samenwerken.
Masterclass
Op maandag 17 juni organiseerden wij een masterclass bij Sanadome Hotel & Spa Nijmegen. Deze
‘Bookersmeeting’ zat boordevol inspiratie over persoonlijke vitaliteit. Duurzaamheid, vitaliteit en
maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn in Gelderland belangrijke thema’s, met Health als
bijzonder aandachtsveld in het Rijk van Nijmegen. Met thema’s zoals Food, Health, Sport en Energie
en Milieutechnologie als kapstok, is het Rijk van Nijmegen de perfecte regio voor congressen over
dergelijke onderwerpen.
Summerclass
Omdat directie-en managementondersteuners een belangrijke doelgroep zijn voor de
planning/organisatie van congressen, hebben wij de Nederlandse vereniging van deze
functionarissen uitgenodigd voor een inspirerende bijeenkomst op Kasteel Middachten in De Steeg.
Het event vond plaats op 24 september. Doel was deze potentiële organisatoren van zakelijke
evenementen kennis te laten maken met het locatie-aanbod binnen de Gemeente Rheden.
Expeditie Apeldoorn
Apeldoorn heeft een groot en belangrijk product op gebied van de verzorging van grotere
evenementen en congressen. Samen met Apeldoorn Congresstad organiseerden we op donderdag 5
september een exclusieve expeditie voor meeting- en eventplanners. Tijdens het event ontdekten de
deelnemers de mogelijkheden van Apeldoorn als Congresstad en deden zij inspiratie op voor
aankomende evenementen en congressen.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Locatietour Arnhem
Ook de regio Arnhem heeft een groot en sterk MICE-product. Samen met High Profile Events
organiseerden we op 28 februari een locatietour. Er participeerden 13 eventorganisatoren. Tijdens
het 24-uur durende event zijn wij met de deelnemers door regio Arnhem op zoek gegaan naar
inspirerende locaties en bijzondere eventleveranciers.
6. Projecten en campagnes
In de collectieve samenwerking met 33 gemeenten, 700 partners en tal van andere betrokken
partijen, initiëren en coördineren wij diverse projecten en campagnes. Dit zijn opdrachten vanuit een
specifiek thema in een regio of vanuit een (regio-overschrijdende) verhaallijn, maar ook projecten die
wij zelf initiëren of die geïnitieerd worden vanuit onze adviesrol in de ontwikkeling en promotie van
onze regio’s. Soms betreffen projecten de gehele provincie Gelderland, soms bestrijken ze zelfs ook
Overijssel en/of een deel van aangrenzend Duitsland. Afgelopen jaar hebben wij projecten uitgevoerd
voor de regio Arnhem Nijmegen, voor de Veluwe en voor de gezamenlijke regio’s. Dit is afhankelijk
van de aard, inhoud en de financieringswijze van het project.
6.1 Belevingsgebieden Veluwe
Op initiatief van de Veluwe Alliantie is er veel energie gezet op een vernieuwde toeristische profilering
van de Veluwe. Op basis van de sterke eigenschappen van ieder deel van de Veluwe is het Veluwe-
massief ingedeeld in tien belevingsgebieden, elk met zijn eigen karakter. Samen met het
VeluweTeam konden wij een grote hoeveelheid partijen mobiliseren om met elkaar doelgroepen te
selecteren en toeristische kansen en mogelijke nieuwe producten te ontwikkelen. De
informatiebijeenkomsten in ieder belevingsgebied werden druk bezocht en er zijn tal van nieuwe
samenwerkingsvormen en –verbanden ontstaan. Het geheel biedt grote en nieuwe kansen voor een
nog sterker bestemmingsmanagement voor de Veluwe in de komende jaren.
6.2 Das andere Holland
Inspelend op het groeiende aantal Duitse bezoekers hebben we ook in 2019 weer activiteiten ingezet
op de Duitse markt. De (potentiële) Duitse herhaalbezoeker uit Nordrhein-Westfalen en
Niedersachsen benaderen wij vanuit het merk Das andere Holland.
In samenwerking met NBTC Holland Marketing voerden wij van april tot juni een marketing-
campagne voor de Mary-doelgroep op de Duitse markt. De communicatiefocus lag op de thema's
fietsen, culinair, overnachtingen en ontdekkingen. We hebben hiervoor verschillende on- en offline
middelen ingezet. Daarnaast zijn we op Gelderse schaal een samenwerking aangegaan met de
radiozender Antenne Niederrhein (NRW). Op vijf werkdagen hebben we op deze zender in de
maanden mei en juni Das andere Holland centraal gesteld in het programma ‘Am Abend Spezial’. Alle
uitzendingen zijn aangejaagd via Facebook en door vijftal radiospots op betreffende dag van
uitzending. Daarnaast is er een podcast op de site van de radiozender verschenen.
In het najaar draaide er een campagne gericht op de Nora-doelgroep met als thema ‘unieke locaties
en living like a local’. We hebben hiervoor radio, online marketing (display, nieuwsbrief en microsite)
ingezet en een samenwerking gezocht met boekingsplaform Urlaubsguru met exposure via artikelen,
Facebookposts, Instagram posts en integratie van een boekbaar arrangement.
                             Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Afgelopen jaar zijn er een aantal verhaallijntrailers ontwikkeld. Hierin zijn attracties aan
verblijfsaccommodaties gekoppeld (doelgroep Peter en Mary) en daarnaast is een aantal meer
regionale verhaallijntrailers ontwikkeld, gericht op doelgroep Nora. In de maanden mei en juni zijn
deze trailers online aangejaagd via Facebook (april-juni) in Nordrhein Westfalen en Niedersachsen.
Ook organiseerden we weer een aantal persontvangsten in de regio’s ter ondersteuning van de
marktbewerking in de Duitse grensregio. En in samenwerking met Euregio Gronau hebben we in de
zomer van 2019 de website das-andere-holland.de geheel vernieuwd, met als doel informatie en
inspiratie voor de (potentiële) Duitse bezoeker.
6.3 European route of Industrial heritage
Samen met de Stichting Industriecultuur Nederland rollen wij, tussen 2018 en 2021, een netwerk uit
van industriële erfgoedlocaties. Deze locaties kennen een bepaalde mate van bezoekmogelijkheid.
Het netwerk strekt zich uit over de regio Arnhem, het Rijk van Nijmegen, de Achterhoek en
aangrenzend Duitsland. De 23 locaties voorzien wij van luisterverhalen en een uniforme markering.
Afgelopen jaar zijn wij, als projectpartner, bezig geweest met de projectvoorbereiding, de verkenning
van het netwerk en de formulering van de (bouw)opdrachten. Het geheel wordt gerealiseerd dankzij
een financiële ondersteuning vanuit Euregio. In 2019 hebben wij in de Textilfabrik in Bocholt een
grote presentatie aan alle projectdeelnemers gegeven waarin wij uitlegde welke praktische
producten worden gerealiseerd en op welke wijze iedere deelnemer kan meewerken aan de
totstandkoming ervan.
6.4 Fietsnetwerk upgrade
Het fietsnetwerk in de regio Arnhem Nijmegen is in 2009 ontwikkeld. Sindsdien is er jaarlijks
onderhoud en beheer gepleegd, maar sprake van een grootschalige vernieuwing was er nooit.
Dankzij een subsidie van de Provincie Gelderland, cofinanciering van alle 14 gemeenten en een
investering van het routebureau kan er nu worden gewerkt aan die noodzakelijke vernieuwing. In de
tweede helft van 2019 is veel tijd geïnvesteerd in het bereiken van financiering en de inventarisatie
van de wensen van de gemeenten. Praktische uitvoering is gepland in Q2 en Q3 van 2020. Dit plan
kent ook een online en offline component, waarvan een deel zal samenvallen met het nieuwe
wandelnetwerk in vier gemeenten.
6.5 Gelderland Herdenkt
In 2019 hebben we in opdracht van de Provincie Gelderland een scala aan activiteiten uitgevoerd ten
behoeve van het programma Gelderland Herdenkt. Het was immers 75 jaar geleden dat Operation
Market Garden plaats had, wat uiteindelijk leidde tot de bevrijding van ons land in 1945. Wij
ontwikkelden een website in drie talen: gelderlandherdenkt.nl. Indringende verhalen, een
evenementenagenda en inspiratiefilms vormen het hart van de website. Bovendien brachten we een
app uit, ook in drie talen (NL, DE, EN). Voorts konden wij influencer Milan Knol inzetten. Met zijn
reportages wist hij met name jongeren tussen 14 en 24 jaar zich ervan bewust te maken wat vrijheid
voor ons allen betekent. Aanvullend ondernamen wij een fiks aantal travel trade-activiteiten,
voornamelijk op de Britse markt, waarin wij buitenlandse touroperators wisten te bewegen speciale
reizen aan te bieden waarin deelnemers het WOII-erfgoed in Gelderland konden ontdekken. Tot slot
brachten wij nog een minimap, flyers en posters op de markt en zorgden voor een provinciebrede
verspreiding daarvan.
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>6.6 Gelderland levert je mooie streken…
Vrijwel iedere Nederlander is door de commercials op radio en tv bekend met de campagne
‘Gelderland levert je mooie streken...’ vanuit de vier thema’s ‘eropuit met kinderen’, ‘actief in de
natuur’, ‘cultuur proeven’ en ‘lekker eten & ontspannen’. Zoals ten doel gesteld is, is de awareness
rondom de Gelderse streken, sinds de start van de campagne in 2013, aanzienlijk vergroot. Van een
traditionele zendcampagne is de focus geleidelijk steeds meer verlegd naar ‘consumer engagement’
en het creëren van fans. Met de grote thematische campagnes ‘Spring op de fiets’, ‘Ontdek het
Gelderse goud’ en ‘Het groot Gelders avontuur’ is in 2017 focus aangebracht. Deze campagnes zijn
in 2019 gecontinueerd. Inspirerende en herkenbare verhalen en ervaringen van anderen staan hierin
centraal. Dit hebben we gedaan door optimaal gebruik te maken van de crossmediale mogelijkheden,
waarbij contentintegratie op kanalen van relevante media een belangrijkere rol speelde. Hiermee
stimuleren wij meerdaags bezoek aan de Gelderse streken.
Evaluatie Gelderse streken
Marktonderzoekbureau GfK onderzocht voor ons de effectiviteit van de campagne “Gelderse
streken”. In februari 2019 verscheen het positieve rapport. Uit het onderzoek blijkt dat 38% van de
doelgroep bekend is met de campagne en dat 73% van de doelgroep overweegt om één van de
Gelderse streken te bezoeken. Belangrijkste aanbeveling is om te investeren in een groter bereik,
zodat de bekendheid van de Gelderse streken verder toeneemt. Deze aanbeveling hebben wij in onze
campagnes meegenomen.
Onderzoek Food Tourism
Vakantiegedrag verandert door de jaren heen en dat houden we natuurlijk goed in de gaten. Een van
de belangrijkste huidige trends is ‘Food Tourism’. Hierbij gaat het om verschillende belevingen op het
gebied van eten en drinken, zoals bijvoorbeeld het eten van streekproducten, bezoeken van een food
festival of het fietsen van culinaire route. Hierover is nog niet veel bekend. Dus hebben wij - in
samenwerking met andere stakeholders - Trends & Tourism opdracht gegeven om onderzoek te
doen naar het belang van deze trend op de Nederlandse vakantie- en vrijetijdsmarkt. De resultaten
hiervan presenteerden wij op het VeluweCongres.
Campagnes
We zijn het jaar gestart met het thema ‘Eropuit met kinderen’, waarin de verblijfspartners centraal
stonden. In het voorjaar volgde de drie campagnes voor ‘Actief in de natuur’ - met als focus fietsen -
en voor de thema’s ‘Lekker eten & ontspannen’ en ‘Cultuur’. In de zomer draaide wij ‘Groot Gelders
Avontuur’ gericht op alle leukste uitjes voor kinderen en gezinnen. In het najaar hebben we de drie
campagnes gedraaid: ‘Kom wandelen in de Gelderse streken’, ‘Geniet en ontspan’ en ’10 keer
genieten in de Gelderse streken’.
#campagne
Wat ooit is begonnen met een hashtag is inmiddels uitgegroeid tot een grote community waarbij
Instagramgebruikers uit alle Gelderse streken hun mooiste foto’s delen. Een aantal jaar na de eerste
#geldersestreken is er in april 2019 het 100.000e bericht gedeeld met de #geldersestreken, een
prachtige mijlpaal! Het is een mooi voorbeeld hoe er door samen te werken met de inwoners van de
Gelderse streken, met een passie voor fotografie, de vier Gelderse streken zo te promoten. Dit
moment hebben wij aangegrepen om een aantal van de meest betrokken communityleden op te
zoeken met onze eigen camera en ze te vragen naar het verhaal van hun mooiste foto!
De reacties waren zeer positief! Wij zijn blij dat we de Instagrammers ook op een leuke manier
hebben kunnen bedanken voor hun bijdrage. De vier video’s vind je op geldersestreken.nl/mijlpaal
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Vervolg 2020
In het najaar van 2019 is er veel aandacht uitgegaan naar het vervolg van de promotiecampagne
Gelderse streken. De Provincie Gelderland heeft in samenwerking met o.a. Achterhoek Toerisme,
RBT Rivierenland en Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, de aanpak van de afgelopen jaren
geëvalueerd. Dat heeft geleid tot een nieuwe provinciale visie op de promotie-aanpak. Wij hebben
deze - in nauwe samenwerking met Achterhoek Toerisme en RBT Rivierland - vertaald in een
gezamenlijke marketingvisie, waar in 2020 uitvoer aan gegeven wordt.
6.7 Gelderland levert je mooie streken… in Vlaanderen
De campagne draait ook in Vlaanderen. In 2019 hebben we, in samenwerking met NBTC Holland
Marketing, twee crossmediale campagnes gevoerd. In het voorjaar voor de Mary-doelgroep met het
thema fietsen. Hierin is ingezet op online aandacht, specials in Nieuwsblad, een dedicated
nieuwsbrief en social media. Daarnaast is er een Vlaamse doorvertaling gemaakt van onze
crossmediale campagne ‘Spring op de fiets!’ in het najaar. Deze campagne was gericht op de Nora-
doelgroep en hierin stonden de thema’s kunst, cultuur, culinair en shoppen centraal. Bij de Gazet van
Antwerpen zat een special van 16 pagina en daarnaast zijn er influencers ingezet.
6.8 Hanzesteden
De samenwerking Hanzesteden verbindt negen Hanzesteden: Doesburg, Zutphen, Deventer, Hattem,
Zwolle, Hasselt, Kampen, Elburg en Harderwijk. Hanzesteden vormen vandaag de dag door hun
authentieke karakter en hun (culturele) historie een aantrekkelijke en onderscheidende bestemming
in Oost-Nederland. Het doel is om de naamsbekendheid van de Hanzesteden als cultuurhistorische
bestemming te vergroten en meer Belgische en Duitse bezoekers aan te trekken. In 2019 is de
ingezette koers voortgezet. Travel Trade-bewerking, het bewerken van de reisindustrie, heeft geleid
tot opname van de Hanzesteden in Duitse reisprogramma’s. We hebben een
consumentencampagne op de Duitse en Vlaamse markt uitgevoerd. En er zijn in diverse media
artikelen verschenen door onze pers- en PR-activiteiten. Hierin werken wij samen met NBTC Holland
Marketing en Marketing Oost (Hanzesteden Marketing).
6.9 Hanzesteden: Grensoverschrijdende samenwerking
Wij zijn leadpartner van het Interregproject ‘Grensoverschrijdende samenwerking: Hanzesteden -
toen en nu’. Hierin werken 14 Hanzesteden in de Duits-Nederlandse grensregio samen, met als doel
de Hanzebeleving bij zowel de bezoeker als de inwoner te versterken. Hiervoor worden onder meer
nieuwe grensoverschrijdende producten ontwikkeld voor het toeristisch-recreatieve bedrijfsleven, de
steden en hun achterland. In 2019 hebben studenten van de Radboud Universiteit, onder begeleiding
van Erfgoed Gelderland, onderzoek gedaan naar storytelling in de Hanzesteden en naar de
toepassingen van Augmented Reality (AR). Beide om straks de oude Hanzehistorie door verhalen en
AR (in app of vensters in de stad) toe te kunnen voegen als onderdeel van de te ontwikkelen
grensoverschrijdende fietsroute.
In de maanden mei en juni is ook gewerkt aan de ontwikkeling van een grensoverschrijdende
camperroute langs de 14 Hanzesteden. Deze zal onder andere door een samenwerking met
kampeerspecialist ACSI de komende maanden worden gepromoot. Een tweetal ‘teststellen’ zijn in
september met camper op pad gegaan langs de Hanzesteden in Nederland en Duitsland.
Het project biedt kansen voor innovatie aan ondernemers (accommodaties, horeca en andere
toeristische bedrijven), om nieuwe Hanzeproducten te ontwikkelen. De afgelopen periode zijn er vele
gesprekken met ondernemers gevoerd om ideeën en mogelijkheden te bespreken.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>6.10 House of Hospitality Veluwe
Op de Veluwe is behoefte aan inzicht in gewenste toeristische ontwikkelingen die een bijdrage
kunnen leveren aan het bestendigen van de positie van de Veluwe als belangrijkste binnenlandse
vakantiebestemming, Veluwe op 1. Om aan de behoefte te voldoen heeft het VeluweTeam ons
opdracht gegeven een House of Hospitality Veluwe op te richten dat de behoeften van regiopartners
inventariseert, zelf bureauonderzoek verricht, verbanden legt naar onderwijsinstellingen en de
uitkomsten presenteert in een online omgeving. Ambitie is dat dankzij de nieuwe makkelijk
toegankelijke online omgeving beleidsmakers van overheid en bedrijfsleven, als ook het Routebureau
Veluwe, hun plannen beter en makkelijker kunnen uitvoeren. En zo kan het toeristisch bedrijfsleven
kansrijke nieuwe trends en ontwikkelingen toepassen in innovatieve producten. Bovendien kunnen de
accountmanagers van VisitVeluwe en het kwaliteitsteam Vitale Vakantieparken de kennis via één-op-
één-gesprekken en presentaties verder distribueren. In april 2019 konden we met de activiteiten van
start gaan; het project wordt ook in 2020 voortgezet.
6.11 Icoon Het Nationale Park De Hoge Veluwe
Binnen de context van het Veluws Recreatief Netwerk is Het Nationale Park De Hoge Veluwe
(HNPDHV) één van de meest ontwikkelde karakters met nationale en internationale uitstraling, mede
door het Kröller-Müller Museum. In 2019 is er een concrete aanleiding om HNPDHV te benoemen als
‘icoon’ door de opening van een nieuw publieksgebouw. VisitVeluwe heeft de opdracht gekregen om
zowel BtoB als BtoC de communicatieactiviteiten rondom het icoon uit te voeren. Zo hebben wij de
lokale (PR) communicatie rondom het programma De Grote Tuinverbouwing gedaan. Daarnaast
hebben wij social media, een outdoorcampagne op de NS-stations, radiospots en advertenties in de
Recreatiekrant Veluwe ingezet.
6.12 Kunst Holland
VisitVeluwe werkt in samenwerking met NBTC Holland Marketing, het Kröller-Müller Museum en
Paleis Het Loo aan de ´Kunst Holland´-campagne om cultuur bezoek uit Duitsland en Vlaanderen te
stimuleren naar de Veluwe. Naast de partners op de Veluwe zijn ook het Rijksmuseum, Van Gogh
Museum, Mauritshuis en Escher in Het Paleis partner in deze samenwerking. Afgelopen jaar zijn er
diverse campagnes en media-activiteiten uitgevoerd in Duitsland en Vlaanderen. Op 22 september
was er een exclusieve ontvangst van de bekende Duitser Jürgen Becker en een aantal van zijn fans
op de Veluwe. De gasten zijn ontvangen in Hotel de Echoput in Apeldoorn, om vervolgens te genieten
van een rondleiding met aansluitend diner in het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Via de Duitse
krant ZEIT was eerder dit jaar in de bijlage WELTKUNST een promotie uitgevoerd inclusief een
lezersprijsvraag.
6.13 Landgoedfestival
In aansluiting op ‘Macht en pracht in de Gelderse streken’, hebben we in 2019 de marketing, alsmede
de websiteontwikkeling, gedaan ten behoeve van het Landgoedfestival dat in vijf gemeenten aan de
Veluwezoom is gehouden. Tijdens dit Landgoedfestival zijn bijzondere theatervoorstellingen, binnen
de bijzondere karakters van de locaties, gehouden op vijf landgoedlocaties in vijf gemeenten. Er
waren voorstellingen bij Kasteel Middachten - Rheden, Huis Zypendaal - Arnhem, Kasteel Rosendael -
Rozendaal, Arboretum Belmonte - Wageningen en De Oorsprong bij Oosterbeek.
6.14 Luisterkei bij Museumpark Oriëntalis
Sinds 2008 liggen er op bijna honderd plekken in Gelderland luisterkeien van de Liberation Route. Op
de plek kan er door middel van het scannen van een QR-code een luisterverhaal worden beluisterd,
dat gaat over gebeurtenissen in 1944/1945 op die betreffende plek. Het aantal luisterplekken groeit
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>nog steeds. In mei 2019 konden wij een kei onthullen bij Museumpark Oriëntalis in Heilig
Landstichting. Dit verhaal vertelt over de rol van een Duitse zusterorde die, na de bombardementen
op Nijmegen in 1944, de getroffen inwoners van Nijmegen opving en huisvesting gaf. Een mooi
voorbeeld van Duits-Nederlandse samenwerking avant la lettre.
6.15 Macht en Pracht in de Gelderse streken
In deze marketingcampagne werken 33 kastelen, buitenplaatsen en landgoederen samen. Wij
werken inhoudelijk samen met Achterhoek Toerisme en Stichting Kastelen Buitenplaatsen
Landgoederen (SKBL). Daarnaast is er afstemming met NBTC Holland Marketing, vanwege de
aansluiting op NBTC-verhaallijn ‘Castles and countryhouses’. Gezamenlijk voeren wij tal van
crossmediale marketingactiviteiten uit. En wij besteden veel aandacht aan samenwerking en
onderlinge contacten, onder andere in de vorm van netwerkbijeenkomsten. Deze hielden wij in april
2019 op Kasteel Ruurlo en in november 2019 op Slot Loevestein. Financiering gebeurt door
deelnemende kastelen, gemeenten en de VeluweAlliantie.
6.16 Onderzoek water
Water is belangrijk voor het toeristisch product. Dat geldt overal en ook in Gelderland. Is het mogelijk
om beter gebruik te maken van het waterproduct dat Gelderland heeft? De Provincie Gelderland
vroeg ons dat in beeld te brengen. Voor dit onderzoek hebben we een aantal waterlopen
geselecteerd en het toeristisch product ervan in beeld gebracht. Het betreft de rivieren Waal, Linge,
Maas, Rijn, Berkel, Oude IJssel en IJssel en verder het Apeldoorns Kanaal en de Randmeren van de
Veluwe. Gekeken is naar het toeristische DNA van de verschillende waterlopen, het hieraan
gerelateerde voorzieningenaanbod, routes, evenementen en activiteiten in en rondom het water.
Verder is gekeken naar het belang van de waterlopen in economische zin en ontwikkelingen van de
waterlopen. Vervolgens is op basis van bestaande bronnen in beeld gebracht wat de toeristische
vraag is naar watergerelateerde belevingen. Bovendien brachten we de kansen om al dan niet aan te
haken bij bestaande marketingcampagnes in beeld. We brachten in december 2019 ons rapport uit
aan de Provincie Gelderland.
6.17 Repeat Visitor Approach
In november 2019 werd een werkbezoek aan Duitsland georganiseerd met partners, bedoeld om
meer informatie te krijgen over de Duitse markt als input voor de Duitse marktbewerking. Welke
trends spelen er? Welke verschillen zijn er ten opzichte van onze Nederlandse marktbewerking? Wie
zijn belangrijke Duitse spelers/mediakanalen? Wat moeten we wel ondernemen? Welke fouten
moeten we niet maken? Wij stelden het programma samen, in nauwe afstemming met NBTC
Holland Marketing en nodigden tal van grote Gelderse spelers (musea, attracties, hotels, gemeenten)
uit om ons tijdens de reis te vergezellen. Van alle partijen kregen wij volop waardering voor het
initiatief en de inhoud van het programma.
6.18 Rijnland Xperiences
Binnen dit project werken acht musea, twee hogescholen en twee bureaus voor toerisme, in twee
landen met elkaar samen. De samenwerking wordt geleid door Erfgoed Gelderland. Vier
deelnemende musea liggen in onze regio’s Arnhem en Nijmegen: Vrijheidsmuseum, Museum Het
Valkhof, Nederlands Openluchtmuseum en Geldersch Landschap en Kasteelen. De twee
hogescholen bouwen een app die met name de jongere bezoekers van de musea op speelse wijze
zal begeleiden bij hun bezoek. De app staat centraal in de marketingactiviteiten. Het Nederlandse
deel van de marketingcommunicatie, als ook de volledige vormgeving, nemen wij voor onze rekening.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                    34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Het project is gestart in 2017 en loopt tot en met 2020. Bedoeling is dat aan het einde van het project
(juli 2020) de app klaar is en de ondersteunende marketing van start kan.
6.19 Romeinen-netwerk
In 2019 hebben wij veel energie gestoken, mede via het Gelderse Romeinen-netwerk, om te komen
tot een Gelderse marketingcampagne voor het erfgoed van de Romeinen. We konden de globale
contouren schetsen en diverse presentaties aan betrokken partijen houden. Ook zijn er verkenningen
geweest voor samenwerking met Utrecht en Zuid-Holland, omdat deze provincies ook een rijk
Romeins erfgoed kennen. Achterliggende gedachte is de mogelijke Unesco-nominatie van de
Romeinse Limes tot Werelderfgoed in 2021. Door de hoeveelheid betrokken partijen is het moeizaam
uniformiteit in aanpak te verkrijgen en loopt ook de organisatie van de financiering traag.
6.20 Routebureau Veluwe
In 2018 is het Routebureau Veluwe gelanceerd. Dit bureau werkt samen met gemeenten,
grondeigenaren, ondernemers, marketingorganisaties en anderen, aan de ontwikkeling, realisatie,
beheer en promotie van recreatieve routenetwerken op de Veluwe. Niet alleen voor fietsers, ook voor
wandelaars, ruiters en mountainbikers. Net als in 2018 hebben wij in 2019 van het Routebureau de
opdracht gekregen voor de promotie van de recreatieve routenetwerken. Bovendien konden we ook
organisatorisch een structurele bijdrage aan het Bureau leveren door de inzet van 1FTE ten behoeve
van de praktisch uitvoerende werkzaamheden. Die inzet betrof activiteiten rondom huisstijl,
bebording en informatiepanelen, vernieuwing van de online omgeving, routecontent, routeproducten
en kaarten. We hebben het fietsrouteboekje uitgebracht en vrije publiciteit opgezocht binnen
persreizen en via persberichten. Ook in 2020 geven wij een vervolg aan deze nauwe en plezierige
samenwerking.
6.21 Songfestival
In mei 2019 won Nederland het Eurovisie Songfestival. Als gevolg daarvan mag Nederland het
festival in het jaar erop organiseren. Nederlandse steden werden hierop uitgedaagd een bid te doen
voor de organisatie van het programma. Arnhem leek met het Gelredome een grote kanshebber.
Samen met Gemeente Arnhem en Provincie Gelderland werkten wij aan een goed en interessant
bidboek dat in augustus aan de festivalorganisatie werd aangeboden. Helaas bleek het bod van
gemeente Rotterdam in samenwerking met Ahoy interessanter en zal die stad bij het eerstkomende
festival als gastheer optreden.
6.22 Veluwe - Buitenvoorstellingen
Wegens enorm succes van de buitenvoorstellingen in 2018 is VisitVeluwe door het VeluweTeam
wederom gevraagd de communicatie voor de buitenvoorstellingen uit te voeren. De communicatie
vond plaats in de zomer van 2019, door middel van de inzet van social media, advertenties in de
Recreatiekrant Veluwe, flyers, posters en het uitsturen van persberichten. Ook hebben wij de (PR)
communicatie gedaan rondom de uitnodiging aan ondernemers zich aan te melden als locatie voor
een buitenvoorstelling.
6.23 Veluwe – Herfstactiviteiten
In de VeluweAgenda is onder het programma ‘top activiteiten’ een actie omschreven om het aanbod
en de kwaliteit van Veluwebrede evenementen, gericht op seizoenverlenging, te versterken.
VisitVeluwe is gevraagd om een voorstel uit te werken voor communicatie-activiteiten rond de
activatie van een Veluwe-breed najaarsprogramma van herfstactiviteiten. De focus in 2019 lag op vijf
‘vuurpijlen’; vijf weekenden waarin veel (grote) herfstactiviteiten plaatsvinden. In de eerste fase van
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                   35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>dit project (voorjaar/zomer) hebben we communicatie in richting van de ondernemers, gemeenten
en andere stakeholders ingezet. Daarmee riepen we op om content te verzamelen en aan te leveren
voor communicatie. Hiervoor hebben wij een persbericht verzonden, een flyer en poster gemaakt en
een promotiepakket aangeboden. In het najaar richtte de communicatie zich op de (potentiële)
bezoeker, waarbij wij enthousiasmeerden om de herfstactiviteiten op de Veluwe te bezoeken.
6.24 Verhaal van Gelderland
In samenwerking met Nederlands Openluchtmuseum en Erfgoed Gelderland voerden wij het project
‘Het verhaal van Gelderland’ uit. Hierin stonden vijf thema’s centraal: Kastelen, Romeinen, WOII,
Hanzesteden en de Veluwe. Drukwerken, videopresentaties, outdoorreclame, longreads bij landelijke
media en social media-inzet stonden centraal in de marketingactiviteiten. Belangrijke bijeenkomst
was in juni 2019 bij het Nederlands Openluchtmuseum, toen we een groot aantal partijen uit de
Gelderse museumsector konden ontvangen, voor een inspiratiebijeenkomst in het thema storytelling.
6.25 Wandelnetwerk
Dankzij een subsidie van de provincie Gelderland en cofinancieringsbijdragen van vier betrokken
gemeenten, hebben wij in de tweede helft van 2019 de aanzet kunnen geven voor de ontwikkeling
van wandelnetwerken in Druten, Lingewaard, Overbetuwe en Zevenaar. In die periode zijn de
gesprekken gevoerd voor de inventarisatie van de wensen en de mogelijke ideeën voor de praktische
uitvoering. Uiterwaarde is gecontracteerd en met deze partij zijn werkafspraken gemaakt voor de
fysieke uitwerking. Voorts zijn er voorbereidingen gedaan voor de online presentatie, een
knooppuntenplanner en offline producties. Het project loopt tot en derde kwartaal van 2020. De
uitvoering heeft wat betreft het online deel een overlap met de upgrade van het fietsnetwerk in de
regio Arnhem Nijmegen
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>7. Financiële risico paragraaf
Op basis van de begroting 2020 zijn gedurende 2019 de risico's in de exploitatie gekwantificeerd (wat
is de impact als bepaalde opbrengsten niet of gedeeltelijk niet worden ontvangen?). Als het bedrag
dat hier uitkomt wordt gehanteerd als beoogd weerstandsvermogen zal dat resulteren in een
onrealistisch hoge solvabiliteit. Derhalve wordt als doelstelling een percentage van 20% gesteld.
Momenteel is de solvabiliteit 16,2% (inclusief bestemmingsreserves).
De belangrijkste financiële risico’s binnen Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen bestaan uit de
volgende onderwerpen:
 Minder opbrengsten uit het toeristisch bedrijfsleven;
 weinig projecten op jaarbasis;
 afhaken van individuele gemeenten (waardoor minder structurele inkomsten).
Maatregelen ter beheersing van deze risico’s:
 Intensief contact met het toeristisch bedrijfsleven door de accountmanagers, zodat de partners
    op de hoogte zijn van de recente activiteiten en strategieën van Toerisme Veluwe Arnhem
    Nijmegen;
 continu initiëren van nieuwe projecten;
 intensieve afstemming met de deelnemende gemeenten over strategie, beleid en activiteiten.
Gebeurtenissen na balansdatum
De vennootschap heeft in het boekjaar 2020 te kampen met de gevolgen van het coronavirus. In
hoeverre dit voor de rechtspersoon zal resulteren in een omzetdaling en toename van additionele
kosten is niet bekend. De ondernemingsleiding heeft deze situatie onderkend en heeft maatregelen
genomen om deze situatie het hoofd te bieden. Deze maatregelen zijn voor het bestuur reden om te
vertrouwen op duurzame voortzetting van de ondernemingsactiviteiten. Derhalve is de jaarrekening
opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>8. Jaarrekening Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. 2019
8.1 Balans Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. per 31 december 2019
                                                   31 decem ber 2019      31 decem ber 2018
                                                    €              €        €           €
ACTIVA
VASTE ACTIVA
Im m ateriële vas te activa                                       122.126               132.318
Materiële vas te activa
Inventaris                                            82.781                79.542
Vervoermiddelen                                        8.849                11.826
Verbouwingen                                          16.298                27.553
                                                                  107.928               118.921
VLOTTENDE ACTIVA
Voorraad                                              28.488                24.189
Voorraden                                                          28.488                24.189
Vorderingen
Handelsdebiteuren                                    352.189               305.315
Belastingen en premies sociale verzekeringen           3.597                39.727
Overlopende activa                                   209.259               202.535
                                                                  565.045               547.577
Liquide m iddelen
Rekening courant bank                                362.058               199.438
Kas                                                    6.143                  6.896
                                                                  368.201               206.334
                                                                1.191.788             1.029.339
PASSIVA
Eigen verm ogen
Geplaatst kapitaal                                    18.000                18.000
Overige reserves                                     133.498               105.363
Bestemmingsreserve ontwikkeling personeel             41.498                39.498
                                                                  192.996               162.861
Voorzieningen
Meerjarig onderhoud gebouwen                          11.572                50.000
Voorziening jubilea                                    9.213                  8.036
                                                                   20.785                58.036
Kortlopende s chulden
Schulden aan groepsmaatschappijen                     39.738                13.493
Schulden aan leveranciers en handelskredieten        202.545               468.670
Belastingen en premies sociale verzekeringen          86.244                62.534
Overlopende passiva                                  649.480               263.745
                                                                  978.007               808.442
                                                                1.191.788             1.029.339
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                      38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>8.2 Staat van baten en lasten Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. over 2019
                                                        2019                Begroting 2019             2018
                                                   €             €          €            €        €            €
Baten
Bijdrage Gemeenten                              1.658.458                1.653.800             1.636.070
Projectopbrengsten                              1.755.124                1.835.720             1.303.801
Marketing                                         617.150                  605.000               592.731
Gastheerschap (VVV)                               302.355                  335.000               372.157
Totaal Baten                                                4.333.087                4.429.520             3.904.759
Las ten
Projectkosten                                     914.539                1.015.807               781.116
Marketing                                         519.270                  640.179               349.638
Gastheerschap (VVV)                               240.590                  257.200               325.539
Personeelskosten                                2.059.876                1.931.702             1.782.899
Afschrijvingen                                     62.276                   73.305                62.047
Huisvestingskosten                                499.040                  511.327               501.748
Totaal kos ten                                              4.295.591                4.429.520             3.802.987
Bedrijfs res ultaat                                            37.496                        0               101.772
Financiële baten & lasten                                          1.276                     0                   1.500
Res ultaat voor belas tingen                                   38.772                        0               103.272
Belastingen resultaat                                              5.637                     0                -13.774
Netto res ultaat                                               33.135                        0                89.498
Voors tel tot bes tem m ing van het res ultaat over het boekjaar
Toevoegen Overige reserve                                        28.135                      0                 50.000
Toevoegen Bestemmingsreserve ontwikkeling personeel                5.000                     0                 39.498
                                                               33.135                        0                89.498
Er zijn in 2019 aanzienlijk meer projecten uitgevoerd dan in 2018. Aangezien de personeelskosten
niet op de projecten drukken, maar op de post personeelskosten is mede hierdoor een stijging in de
personeelskosten zichtbaar in 2019 ten opzichte van 2018.
                               Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                  39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>8.3 Grondslagen voor de waardering
Algemeen
Activiteiten
Toerisme groeit. En dat is tot diep in onze economie en maatschappij voelbaar. Het brengt nieuwe
kansen op het gebied van werkgelegenheid en welvaart, maar vergt ook een andere denkwijze over
hoe om te gaan met gevolgen van deze groei voor inwoners en de natuur. En vooral: over het creëren
van een meer duurzame balans tussen bezoekers, bewoners en natuur.
Als regionaal bureau voor toerisme zijn wij de matchmaker tussen het toeristische aanbod en de
vraag van de bezoekers in onze bestemmingen regio Arnhem, het Rijk van Nijmegen en de Veluwe.
Dat noemen wij bestemmingsmanagement: toerisme is geen doel op zich, maar een belangrijk
middel om de regionale opgaven op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit, leefbaarheid,
werkgelegenheid en economische groei te realiseren. Met een uitgekiende set aan activiteiten en
werkzaamheden ondersteunen wij onze publieke en zakelijke partners bij het bereiken van deze
opgaven. Dat doen we met inzicht in de relevante trends, analyseren van data, advies over hoe onze
partners hun toeristisch aanbod aantrekkelijk(er) kunnen maken voor bezoekers uit binnen- en
buitenland en passende marketingcommunicatie om de regio’s goed onder de aandacht te brengen
bij (potentiële) bezoekers.
Groepsverhoudingen
De holding Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. is 100% aandeelhouder van de
werkmaatschappijen Visit Arnhem Nijmegen B.V. en VisitVeluwe B.V. Deze jaarrekening betreft de
geconsolideerde jaarrekening.
Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening
De jaarrekening is opgesteld volgens de bepalingen van RJ 640 Organisaties zonder winststreven.
De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van
historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders
wordt vermeld, worden de activa en de passiva opgenomen tegen nominale waarde.
Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Resultaten worden
slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke
negatieve resultaten die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht
genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.
Schattingen
Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding
van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. zich verschillende oordelen en schattingen, die
essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven
van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en
schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen, opgenomen bij de toelichting op de
desbetreffende jaarrekeningposten.
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Grondslagen voor de waardering van activa en passiva
Immateriële vaste activa
Immateriële vaste activa worden gewaardeerd op het bedrag van de bestede kosten, verminderd met
de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De
jaarlijkse afschrijvingen bedragen een vast percentage van de bestede kosten, zoals nader in de
toelichting op de balans is gespecificeerd. De economische levensduur en de afschrijvingsmethode
worden aan het einde van elk boekjaar opnieuw beoordeeld
Materiële vaste activa
De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve
afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen
worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een
vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele residuwaarde. Er
wordt afgeschreven vanaf datum van ingebruikneming.
Financiële vaste activa
De deelnemingen waarin invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt
uitgeoefend, worden gewaardeerd op de nettovermogenswaarde, doch niet lager dan nihil. Deze
nettovermogenswaarde wordt berekend op basis van de grondslagen van Toerisme Veluwe Arnhem
Nijmegen B.V.
Deelnemingen waarin geen invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt
uitgeoefend, worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs en indien van toepassing onder aftrek van
bijzondere waardeverminderingen.
Voorraden
Voorraden handelsgoederen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere netto-
opbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling
van de voorraden.
Vorderingen en overlopende activa
De vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde, onder aftrek van de noodzakelijk
geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid. Deze voorzieningen worden bepaald op
basis van individuele beoordeling van de vorderingen.
Voorzieningen
Een voorziening wordt gevormd voor verplichtingen waarvan het waarschijnlijk is dat zij zullen
moeten worden afgewikkeld en waarvan de omvang al dan niet vaststaat, maar redelijkerwijs is te
schatten. De omvang van de voorziening wordt bepaald door de beste schatting van de bedragen die
noodzakelijk zijn om de desbetreffende verplichtingen en verliezen per balansdatum af te wikkelen.
Voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde, tenzij anders vermeld.
Groot onderhoud gebouwen
De voorziening ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot onderhoud van gebouwen wordt
bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair
opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                               41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Pensioenregeling
De pensioenregeling bij de vennootschap wordt gefinancierd door afdrachten bij een verzekerings-
maatschappij. De vennootschap kent een toegezegd-pensioenregeling. De vennootschap maakt
gebruik van de vrijstelling voor kleine rechtspersonen om de toegezegd-pensioenregeling in de
jaarrekening te verwerken als een toegezegde-bijdrage regeling. Dit houdt in dat niet alle risico's
verbonden aan deze pensioenregeling tot uitdrukking zijn gebracht in de balans.
Kortlopende schulden
Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende
schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Daar waar geen
sprake is van (dis)agio en transactiekosten is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale
waarde.
Grondslagen voor de bepaling van het resultaat
Resultaatbepaling
Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de baten en lasten van het verslagjaar met
inachtneming van de hiervoor vermelde waarderingsgrondslagen. Positieve resultaten zijn
verantwoord in het jaar waarin de goederen zijn geleverd c.q. de diensten zijn verricht. Negatieve
resultaten welke hun oorsprong vinden in het boekjaar zijn in aanmerking genomen zodra deze
voorzienbaar zijn.
Baten
Onder baten wordt verstaan de opbrengst van de in het verslagjaar geleverde goederen en verleende
diensten.
Subsidies
Subsidies worden ten gunste van de staat van baten en lasten gebracht in het jaar ten laste waarvan
de gesubsidieerde uitgaven komen.
Afschrijvingen
De afschrijvingen op de immateriële vaste activa zijn berekend door middel van vaste percentages
van de verkrijgingsprijs respectievelijk de kosten van ontwikkeling. De afschrijvingen op de materiële
vaste activa zijn berekend door middel van vaste percentages van de aanschaffingswaarde, op basis
van de verwachte economische levensduur. Boekwinsten en -verliezen bij verkoop van materiële
vaste activa zijn begrepen onder de afschrijvingen.
Belastingen
De vennootschapsbelasting wordt berekend tegen het geldende tarief over het resultaat van het
boekjaar, waarbij rekening wordt gehouden met permanente verschillen tussen de winstberekening
volgens de jaarrekening en de fiscale winstberekening, en waarbij actieve belastinglatenties (indien
van toepassing) slechts worden gewaardeerd voor zover de realisatie daarvan waarschijnlijk is.
                           Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>8.4 Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december 2019
VASTE ACTIVA
Immateriële vaste activa
                                                                Software         Website                       Totaal
                                                                    €               €                            €
Boekwaarde begin                                                       2.524         129.794                     132.318
(Des)investeringen                                                         0           22.050                      22.050
Afschrijvingen                                                          -668          -31.574                     -32.242
Mutaties                                                                -668           -9.524                     -10.192
Boekwaarde einde                                                      1.856         120.270                     122.126
Afschrijvingspercentages
                                                                                                                        %
Software                                                                                                               20
Website                                                                                                                20
Materiële vaste activa
                                                               Inventaris    Vervoermiddelen  Verbouwingen     Totaal
                                                                    €               €               €            €
Boekwaarde begin                                                     79.542            11.826        27.553      118.921
investeringen                                                        31.654                 0             0        31.654
Afschrijvingen                                                      -28.415            -2.977       -11.255       -42.647
Mutaties                                                               3.239           -2.977       -11.255       -10.993
Boekwaarde einde                                                    82.781             8.849        16.298      107.928
Afschrijvingspercentages
                                                                                                                        %
Inventaris                                                                                                             20
Vervoermiddelen                                                                                                        20
Verbouwingen                                                                                                           10
VLOTTENDE ACTIVA
                                                                              31 dec 2019                   31 dec 2018
Voorraad                                                                            €                            €
Drukwerk en souvenirs                                                                  68.911                      69.076
Voorziening incourante voorraad                                                       -40.423                     -44.887
                                                                                      28.488                     24.189
Vorderingen
Handels debiteuren
Debiteuren                                                                           356.839                     306.327
Voorziening Dubieuze debiteuren                                                        -4.650                      -1.012
                                                                                    352.189                     305.315
Belas tingen en prem ies s ociale verzekeringen
Omzetbelasting                                                                              0                      39.727
Afdracht VPB huidig jaar                                                                3.597                           0
                                                                                       3.597                     39.727
Overlopende activa
OHW Projecten                                                                          57.422                      21.644
Vooruitbetaalde kosten                                                                 59.480                    113.500
Overige overlopende activa                                                             92.357                      67.391
                                                                                    209.259                     202.535
                                Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                           43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Liquide middelen
Bank                                                                                          362.058      199.438
Kas                                                                                             6.143         6.896
                                                                                            368.201       206.334
Eigen vermogen
                                                                                      31 dec 2019     31 dec 2018
Geplaats t kapitaal                                                                            18.000        18.000
Het geplaatst aandelenkapitaal bestaat uit 18.000 gewone aandelen nominaal € 1,00
Overige res erves
                                                                                      31 dec 2019     31 dec 2018
                                                                                            €              €
Stand per 1 januari                                                                           105.363        55.363
Resultaatbestemming boekjaar                                                                   28.135        50.000
Stand per 31 december                                                                       133.498       105.363
Bes tem m ings res erve ontwikkeling Pers oneel
                                                                                      31 dec 2019     31 dec 2018
                                                                                            €              €
Stand per 1 januari                                                                            39.498             0
Onttrekking 2019                                                                               -3.000             0
Resultaatbestemming boekjaar                                                                    5.000        39.498
Stand per 31 december                                                                         41.498       39.498
Voorzieningen
Voorzieningen
                                                                         Meerjarig
                                                                        onderhoud      Voorziening
                                                                        gebouwen         jubilea         Totaal
                                                                             €              €              €
Stand per 1 januari                                                            50.000           8.036        58.036
Dotatie                                                                        10.000            1177        11.177
Onttrekking                                                                   -48.428               0       -48.428
Stand per 31 december                                                        11.572            9.213       20.785
Kortlopende schulden
                                                                                      31 dec 2019     31 dec 2018
Schulden aan groeps m aats chappijen
Stichting Regionaal Bureau Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe                                     39.738        13.493
                                                                                              39.738       13.493
Schulden aan leveranciers en handels kredieten
Crediteuren                                                                                   202.545      468.670
                                                                                            202.545       468.670
Belas tingen en prem ies s ociale verzekeringen
Omzetbelasting                                                                                 25.773             0
Vennootschapsbelasting                                                                              0         9.328
Loonheffing                                                                                    59.043        51.513
Pensioenen                                                                                      1.428         1.693
                                                                                              86.244       62.534
                                                                                      31 dec 2019     31 dec 2018
Overlopende pas s iva                                                                       €              €
Reservering vakantiedagen/vakantiegeld                                                        109.316      111.954
Overige overlopende passiva                                                                    74.603        58.241
Projecten                                                                                     443.504        63.025
Vooruitgefactureerde omzet                                                                     13.988        12.456
Investeringssubsidie Gemeente Arnhem                                                            8.069        18.069
                                 Jaarverslag 2019 Toerisme         Arnhem Nijmegen          649.480
                                                                                                              44
                                                                                                          263.745
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>8.5 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen
Voorwaardelijke verplichtingen
Fiscale eenheid
De vennootschap maakt samen met Visit Arnhem Nijmegen B.V. en VisitVeluwe B.V. deel uit van de
fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen B.V. Op
grond daarvan is de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschuld van de fiscale
eenheid als geheel.
Bankgaranties
Per balansdatum is een bankgarantie afgegeven voor een totaalbedrag van € 8.250.
Leaseverplichtingen
Door de vennootschap zijn operational leaseverplichtingen aangegaan. Voor een bedrag van
€ 37.731,81 heeft deze verplichting een looptijd korter dan een jaar, voor een bedrag van € 28.735,16
een looptijd tussen 1 en 5 jaar. Er zijn geen verplichtingen met een looptijd langer dan 5 jaar.
Huurverplichtingen
Door de vennootschap zijn meerjarige financiële verplichtingen aangegaan ter zake van huur van
ruimten. Voor een bedrag van € 115.029,27 heeft deze verplichting een looptijd korter dan een jaar,
voor een bedrag van € 26.275,92 een looptijd tussen 1 en 5 jaar. Er zijn geen verplichtingen met een
looptijd langer dan 5 jaar.
Gestelde zekerheden
De vennootschap beschikt over een kredietfaciliteit. Ten behoeve hiervan zijn de volgende
zekerheden verstrekt:
 Alle huidige en toekomstige inventaris en voorraden zijn verpand;
 Alle huidige en toekomstige rechten/vorderingen al dan niet voortvloeiende uit huidige en
    toekomstige rechtsverhoudingen uit hoofde van het bedrijf of beroep van de vennootschap.
Gebeurtenissen na balansdatum
De vennootschap heeft in het boekjaar 2020 te kampen met de gevolgen van het coronavirus. In
hoeverre dit voor de rechtspersoon zal resulteren in een omzetdaling en toename van additionele
kosten is niet bekend. De ondernemingsleiding heeft deze situatie onderkend en heeft maatregelen
genomen om deze situatie het hoofd te bieden. Deze maatregelen zijn voor het bestuur reden om te
vertrouwen op duurzame voortzetting van de ondernemingsactiviteiten. Derhalve is de jaarrekening
opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling.
                          Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                                 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>8.6 Toelichting op de staat van baten en lasten over 2019
Baten                                                                       2019       2018
                                                                                €          €
Bijdrage Gem eenten
Gemeenten Visit Veluwe                                                    615.061    610.521
Gemeenten Rijk van Nijmegen                                               429.191    420.905
Gemeenten Regio Arnhem                                                    468.706    459.144
Subsidie Arnhem inz Visit Arnhem                                          120.000    120.000
Subsidie Renkum inz VVV Oosterbeek                                         25.500     25.500
                                                                       1.658.458  1.636.070
Projectopbrengs ten
Gelderse Streken                                                          292.712    299.660
GOBT Werkplan                                                             160.061    141.762
Gelderse Streken Individueel                                              206.167    203.674
Hanzesteden                                                               214.680          0
Kastelen en buitenplaatsen                                                 38.364     59.127
Gelderland Herdenkt                                                       110.916          0
Merkactivatie Veluwe                                                      100.000    142.290
Verhaal van Gelderland                                                     65.002          0
Toeristische Kansen A/N 2030                                               59.000          0
Roadshows Veluwe                                                           60.029          0
House of Hospitality Veluwe                                                76.620          0
Routebureau Veluwe                                                         53.858          0
Overige projectopbrengsten                                                317.715    457.290
                                                                       1.755.124  1.303.801
Marketing
Marketingpakketten Arnhem Nijmegen                                        310.855    301.392
Marketingpakketten Visit Veluwe                                           264.799    252.186
Conventionbureau                                                           41.496     39.153
                                                                         617.150    592.731
VVV Inform atiediens t
Winkelverkoop VVV locaties                                                134.061    169.840
Vierdaagsebemiddeling                                                     168.294    202.317
                                                                         302.355    372.157
                             Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                  46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre> Lasten
                                                                             2019                   2018
 Projectkos ten                                                                  €                      €
 Gelderse Streken                                                          180.000                180.000
 GOBT Werkplan                                                              15.567                 14.127
 Gelderse Streken individueel                                              181.536                155.893
 Hanzesteden                                                               143.426                      0
 Kastelen en buitenplaatsen                                                 25.864                 46.627
 Gelderland Herdenkt                                                        25.043                      0
 Merkactivatie Veluwe                                                       50.780                 80.050
 Verhaal van Gelderland                                                     60.969                      0
 Toeristische Kansen A/N 2030                                               62.500                      0
 Roadshows Veluwe                                                           23.926                      0
 House of Hospitality Veluwe                                                 2.598                      0
 Routebureau Veluwe                                                          6.338                      0
 Overige Projectkosten                                                     135.992                304.420
                                                                          914.539               781.116
 Marketing
 Inkoop marketingactiviteiten                                              519.270                349.638
                                                                          519.270               349.638
 VVV Inform atiediens t
 Winkelverkoop VVV kantoren                                                 96.798                155.854
 Vierdaagsebemiddeling                                                     143.792                169.685
                                                                          240.590               325.539
                                                                             2019                   2018
                                                                                 €                      €
 Personeelskosten                                                       2.059.876             1.782.899
 Lonen en s alaris s en
 Brutolonen                                                              1.567.088              1.375.336
 Ontvangen Ziekengelduitkeringen                                           -39.130                -24.532
 Doorbelaste personeelskosten                                              -44.565                -38.517
                                                                        1.483.393             1.312.287
 Sociale las ten
 Premies sociale verzekeringswetten                                        258.178                221.196
 Premie ziekteverzuimverzekering                                            39.505                 20.000
                                                                          297.683               241.196
 Pens ioenlas ten
 Pensioenlasten                                                            175.005                145.706
                                                                          175.005               145.706
Personeelsleden
Bij de vennootschap waren in 2019 gemiddeld 35,55 personeelsleden werkzaam omgerekend naar
fulltime equivalenten (2018: 32,55). Het brutosalaris per fte bedraagt in 2019 € 44.081 ten opzichte
van € 42.253 in 2018.
De totale bezoldiging van de directie bedroeg in 2019: € 246.926 inclusief pensioenopbouw.
 Overige personeelskosten                                                 103.795                 83.710
                              Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Afschrijvingen                                                           62.276   62.047
Afs chrijvingen im m ateriële vas te activa
Afschrijvingskosten Website                                               29.531   20.256
Afschrijvingen overige IVA                                                 2.711      668
                                                                         32.242   20.924
Afs chrijvingen m ateriële vas te activa
Afschrijvingskosten Invenatris                                            28.415   20.583
Afschrijvingskosten Vervoermiddel                                          2.978    2.978
Afschrijvingen verbouwingen                                               11.256   27.536
Vrijval investeringssubsidie Arnhem                                      -10.000  -10.000
Boekresultaat desinvestering mva                                          -2.615       26
                                                                         30.034   41.123
Overige bedrijfskosten                                                  499.020  501.748
Overige bedrijfs kos ten
Husvestingskosten                                                        176.417  192.209
Autokosten                                                                50.387   50.776
Kantoorkosten                                                            125.529  142.265
Algemene kosten                                                          146.687  116.498
                                                                        499.020  501.748
Financiële baten & lasten                                                 1.276    1.500
Rentebaten en s oortgelijke opbrengs ten
Ontvangen rente                                                            1.276    1.500
                                                                          1.276    1.500
Belas tingen res ultaat
Vennootschapsbelasting                                                     5.637   13.774
                                                                          5.637   13.774
                              Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen              48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre> Overige gegevens
8.7 Overige gegevens en ondertekening Herre Dijkema
Accountants verklaring
Hiervoor wordt verwezen naar de hierna opgenomen verklaring
Bes tem m ing van het res ultaat over het boekjaar 2018
Het resultaat 2018 is als volgt bestemd:
Toevoegen Overige reserve                                                        50.000
Toevoegen Bestemmingsreserve ontwikkeling personeel                              39.498   +
                                                                                 89.498
Voors tel tot bes tem m ing van het res ultaat over het boekjaar 2019
Voorstel is om het resultaat na belasting ad. € 33.135 als volgt te bestemmen:
Toevoegen Overige reserve                                                        28.135
Toevoegen Bestemmingsreserve ontwikkeling personeel                               5.000   +
                                                                                 33.135
Het bovenstaande voorstel tot resultaatbestemming is reeds in deze jaarrekening verwerkt.
Ondertekening
Elst, 30 april 2020
Directeur: Dhr. Ir. H.M. Dijkema
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                       49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>8.8 Accountantsverklaring
                     Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 51</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 52</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 53</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>9. Jaarrekening Visit Arnhem Nijmegen B.V. 2019
9.1 Balans Visit Arnhem Nijmegen B.V. per 31 december 2019
                                                           31 dec 2019               31 dec 2018
ACTIVA
Im m ateriële vas te activa                                              9.857                     5.950
Materiële vas te activa                                                  1.781                       572
Voorraden                                                               28.488                    23.534
Handelsdebiteuren                                         164.820                145.589
Belastingen en premies sociale verzekeringen                  234                      7
Vorderingen op overige verbonden maatschappijen         2.284.345              1.105.549
Overlopende activa                                         60.179                 78.826
Vorderingen                                                          2.509.578                 1.329.971
Liquide m iddelen                                                       37.918                     4.971
Activa                                                               2.587.622                 1.364.998
PASSIVA
Eigen verm ogen
Geplaatst kapitaal                                         10.000                 10.000
Algemene reserve                                           12.480                      0
Winst lopend boekjaar                                       7.643                 12.480
                                                                        30.123                    22.480
Kortlopende s chulden
Schulden aan groepsmaatschappijen                       2.321.028              1.225.876
Schulden aan leveranciers en handelskredieten              19.122                 91.853
Schulden aan kredietinstellingen                                0                 14.064
Overlopende passiva                                       217.349                 10.725
                                                                     2.557.499                 1.342.518
Pas s iva                                                            2.587.622                 1.364.998
                               Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                            54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>9.2 Staat van baten en lasten Visit Arnhem Nijmegen B.V. over 2019
                                                                2019                   2018
Baten
Bijdrage gemeenten                                      1.043.397              1.025.549
Projectopbrengsten                                        414.057                 55.289
Marketingpakketten                                        338.475                320.967
Gastheerschap (VVV)                                       302.355                372.157
Totaal Baten                                                        2.098.284              1.773.962
Las ten
Projectkosten                                             199.235                 37.560
Marketing en produktontwikkeling                          213.121                170.937
Gastheerschap (VVV)                                       240.543                325.717
Personeelskosten                                        1.111.610                917.602
Afschrijvingen                                             34.207                 18.541
Overige bedrijfskosten                                    290.614                288.427
Totaal kos ten                                                      2.089.330              1.758.784
Bedrijfs res ultaat                                                     8.954                 15.178
Res ultaat voor belas tingen                                            8.954                 15.178
Belastingen resultaat                                                    1.311                  2.698
Netto res ultaat                                                        7.643                 12.480
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                            55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>10. Jaarrekening VisitVeluwe B.V. 2019
10.1 Balans VisitVeluwe B.V. per 31 december 2019
                                                       31 dec 2019             31 dec 2018
ACTIVA
Vorderingen
Handelsdebiteuren                                     105.331               91.600
Vorderingen op overige verbonden maatschappijen     1.025.512              622.411
Overlopende activa                                     32.326               70.467
                                                                 1.163.169                 784.478
Liquide m iddelen                                                   26.239                  37.675
Activa                                                           1.189.408                 822.153
PASSIVA
Eigen verm ogen
Geplaatst kapitaal                                     10.000               10.000
Algemene reserve                                       12.489                    0
Winst lopend boekjaar                                   7.325               12.491
                                                                    29.814                  22.491
Kortlopende s chulden
Schulden aan leveranciers en handelskredieten          19.731              202.963
Schulden aan overige verbonden maatschappijen       1.075.725              562.673
Overlopende passiva                                    64.138               34.027
                                                                 1.159.594                 799.662
Pas s iva                                                        1.189.408                 822.153
                             Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                        56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>10.2 Staat van baten en lasten VisitVeluwe B.V. over 2019
                                                               2019                 2018
Baten
Bijdrage gemeenten                                       615.061              610.521
Projectopbrengsten                                       589.542              408.890
Marketingpakketten                                       265.975              271.762
Totaal Baten                                                       1.470.578            1.291.173
Las ten
Projectkosten                                            244.665              216.699
Marketing en produktontwikkeling                         304.777              372.512
Personeelskosten                                         757.368              528.329
Afschrijvingen                                            21.862               11.763
Overige bedrijfskosten                                   132.862              146.203
Totaal kos ten                                                     1.461.534            1.275.506
Bedrijfs res ultaat                                                    9.044               15.667
Res ultaat voor belas tingen                                           9.044               15.667
Belastingen resultaat                                                   1.719                3.176
Netto res ultaat                                                       7.325               12.491
                            Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                         57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>11. Jaarrekening Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem
Nijmegen Veluwe
11.1 Balans Stichting RBT Arnhem Nijmegen Veluwe per 31 december 2019 (na
winstbestemming)
                                                31 december 2019     31 december 2018
                                                  €           €        €          €
ACTIVA
Vas te activa
Financiële vas te activa                 (1)
Deelnemingen in groepsmaatschappijen                         195.998             162.862
Vlottende activa
Vorderingen                              (2)
Debiteuren                                         5.524                    0
Vorderingen op groepsmaatschappijen               39.738               23.108
Overlopende activa                                     0               13.493
                                                              45.262              36.601
Liquide middelen                         (3)                  13.870              22.690
Totaal debet                                                255.130            222.153
                                                31 december 2019     31 december 2018
                                                  €           €        €          €
PASSIVA
Algem ene res erve                       (4)                 255.130             222.153
Kortlopende s chulden
Crediteuren                              (5)           0                    0
Diversen                                 (6)           0                    0
                                                                   0                    0
Totaal credit                                               255.130            222.153
                       Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                     58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>11.2 Staat van baten en lasten Stichting RBT Arnhem Nijmegen Veluwe over 2019
                                                             Realisatie       Realisatie
                                                               2019             2018
                                                                 €                €
Baten
Subsidiebaten                                           (7)   1.658.458        1.636.069
Las ten
Overige bedrijfslasten                                  (8)   1.658.458        1.636.069
Rentelasten en soortgelijke lasten                      (9)         159              136
                                                                   -159             -136
Aandeel in het resultaat van deelnemingen              (10)      33.136           89.498
Saldo                                                           32.977           89.362
                         Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen                   59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>12. Afsluiting en contactgegevens
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen
Dorpsstraat 14
6661 EK Elst
Postbus 156
6660 AD Elst
088 366 0250
info@toerismevan.nl
www.toerismevan.nl
www.partners.visitveluwe.nl
www.visitarnhemnijmegen.nl
LinkedIn
                       Jaarverslag 2019 Toerisme Arnhem Nijmegen 60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>