<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voorstellen voor kostenbesparing t.b.v. de Programmabegroting 2026
GGD Gelderland-Zuid
Notitie t.b.v. de raden (t.k.n.; behorende bij de brief dd. 31 maart 2025)
Versie 4 maart 2025



1. Inleiding
Op 14 oktober jl. heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van GGD Gelderland-Zuid de Kaderbrief 2026
gestuurd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Hiermee informeerde het DB de raden op
hoofdlijnen over de inhoudelijke ontwikkelingen voor het jaar 2026 van GGD Gelderland-Zuid, over
de financiële uitgangspunten en over de risico’s voor 2026. De Kaderbrief is de eerste stap in de
voorbereiding op de Programmabegroting 2026.

GGD-begroting 2026 op de 0-lijn, excl. loon- en prijsindexatie
Het Dagelijks Bestuur geeft in de Kaderbrief 2026 aan dat zij de moeilijke financiële situatie van
gemeenten begrijpt, met name vanaf 2026. In dat jaar stopt namelijk een uitkering van 3 miljard
euro die het Kabinet jaarlijks aan gemeenten uitkeerde. Het financiële tekort dwingt gemeenten en
ook hun GGD om strategische keuzes te maken en uitgaven kritisch te evalueren. Het DB geeft
daarom in de Kaderbrief 2026 aan dat er geen ruimte is voor uitzettingen. De GGD-begroting 2026
gaat uit van de nullijn, excl. de loon- en prijsindexatie; deze afspraak wordt gehandhaafd. M.a.w.
de loon- en prijsindexatie vormt de enige autonome uitzetting in de conceptbegroting van de GGD
voor 2026.
Hoewel het DB zich realiseert dat de GGD realistisch en behoudend begroot, heeft het DB aan de
GGD gevraagd om - m.b.t. de begroting 2026 - kostenbesparende maatregelen en ombuigingen uit
te werken. In geval van nieuw beleid dient de GGD dekking te vinden binnen de bestaande
begroting. Daarnaast verwacht het DB dat verschillende opties voor efficiencymaatregelen worden
voorgesteld, waardoor kosten op overhead en bedrijfsvoering verlaagd kunnen worden.

Het kader van de begroting 2026 en de bezuinigingen
De GGD gaat voor de conceptbegroting 2026 uit van de uniforme bijdrage door gemeenten 2025
plus de loon- en prijsindex. De gemeentelijke bijdrage 2025 was € 31.792.2451. De index voor
2026 is, door de door het Algemeen Bestuur vastgestelde systematiek, vastgesteld op 4,86%.
Daarmee komt de uniforme bijdrage voor gemeenten voor 2026 uit op € 33.337.348
(€ 31.792.245 + 4,86%). Dit is de nullijn, zoals het DB het verwoord heeft in de Kaderbrief 2026:
geen uitzettingen, behalve de loon-en prijsstijgingen (= de index).

Daarnaast kunnen gemeenten facultatief dienstverlening afnemen bij de GGD. Hiervoor worden in
2026 ook nieuwe tarieven vastgesteld. Deze twee stromen samen vormen de totale kosten voor
gemeenten, waarbij in onderhavige notitie alleen ingegaan wordt op de uniforme bijdrage. De
bezuinigingsvoorstellen zien ook alleen toe op het uniforme deel op basis van inwoners 2.

Een derde stroom voor de GGD zijn de landelijke bijdragen aan GGD'en. Dit betreft bijvoorbeeld
financiering voor pandemische paraatheid en een deel van de financiering voor seksuele
gezondheid. Die landelijke stroom wordt gekort en leidt tot een verlaagde bijdrage voor de GGD
van € 893.500 (zie paragraaf 4). Dat betekent dat er bijvoorbeeld zo'n 8 fte moet vertrekken en
dus taken niet meer uitgevoerd kunnen worden, om een sluitende begroting te houden. Die
uitvoering raakt ook de dienstverlening waar gemeenten van profiteren (zie paragraaf 4). De GGD
stopt of vermindert de activiteiten waaraan de landelijke financiering is gekoppeld; de gemeenten
hoeven geen keuzes te maken om deze verminderde opbrengsten te dekken.


1
  In bijlage A wordt de omvang van de GGD-begroting 2025 in beeld gebracht naar de verschillende GGD-
werkvelden.
2
  De uniforme bijdragen op basis van factuur kunnen wel stijgen (in begroting 2026), door o.a. stijgende
kindaantallen (RVP), stijgend aantal kinderopvanginstellingen (Toezicht Kinderopvang), stijgende
huisvestingskosten (voor de CB-locaties).

                                                                                                           1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Afwegingskader voor taken binnen de publieke gezondheid
Vanwege financieel zwaar weer vanaf 2026, doen de gemeenten een beroep op de GGD om mee te
denken en te werken aan kostenbesparingen en om kritisch te zijn op nieuwe uitzettingen in de
Kaderbrief 2026. Ook landelijke bezuinigingen staan ons te wachten.
De GGD/het DB wil bezuinigingen voorstellen die inhoudelijk zijn onderbouwd en die in lijn zijn met
de vastgestelde Meerjarenstrategie en het Inspirerend Kader. De eventuele gevolgen van
bezuinigingen op inwoners en gemeenten worden daarbij zoveel mogelijk als startpunt gezien en
inzichtelijk gemaakt.
Om aan bovenstaande invulling te geven, heeft de GGD een afwegingskader3 (zie bijlage C)
gemaakt voor prioritering binnen de (uniforme) taken van de publieke gezondheid in tijden van
schaarste. De vraag die we ons stellen is: Op welke manier bereiken we de meeste impact op
gezondheid en veiligheid voor inwoners van Gelderland-Zuid? Om deze vraag te beantwoorden is
een aantal afwegingen van belang bij het uitvoeren van publieke gezondheidszorg, te weten:
▪    De afstand tot een gezond en veilig leven van een inwoner (meer aandacht voor kwetsbaren).
▪    Het bereik van de taak/interventie (het aantal inwoners dat feitelijk profiteert van de GGD-
     actie en de omvang van het gebied).
▪    De duur van de (effectiviteit van de) interventie.
▪    De mate van samenhang van de interventie voor de doelgroep met andere
     maatregelen/aanpakken.
Op deze manier zorgen we ervoor dat we bij onze keuzes steeds de gezondheid en veiligheid van
onze inwoners als startpunt nemen.

Opdracht: het leveren van voorstellen voor kostenbesparingen en ombuigingen
Het Dagelijks Bestuur heeft de DPG de opdracht gegeven om het uniform pakket van de GGD met
dit afwegingskader kritisch tegen het licht te houden en - zo veel mogelijk in samenwerking met
gemeenten - tot gedragen en kansrijke voorstellen te komen voor (structurele) kostenbesparingen
en ombuigingen ten behoeve van de begroting 20264. Dit mede naar aanleiding van de brieven van
de wethouders Financiën van het Rijk van Nijmegen en van gemeenten uit Rivierenland, die
aansporen tot kostenbesparingen en ombuigingen in 2026.

Kader van onderhavige notitie
De DPG heeft - in afstemming en samenwerking met het RAO - aan het Dagelijks Bestuur een
voorstel geleverd voor kostenbesparingen en bezuinigingen ten behoeve van de GGD-begroting
2026. Het Dagelijks Bestuur heeft in haar vergadering van 27 februari jl. keuzes gemaakt t.a.v. dit
voorstel.

In deze notitie geeft het Dagelijks Bestuur in paragraaf 5 aan welke richting zij op wil m.b.t. de
door de GGD voorgestelde kostenbesparingen en bezuinigingen ten behoeve van de GGD-begroting
2026. Met andere woorden: in deze paragraaf wordt beschreven welke bezuinigingen het DB wil
doorvoeren in de conceptbegroting 2026 van de GGD. Naast de richting van het DB worden ook de
(on)mogelijkheden en wenselijkheid van bezuinigingen op alle werkvelden van de GGD beschreven.
Om het Algemeen Bestuur daarbij een transparant totaaloverzicht te geven zijn alle werkvelden
van de GGD getoetst aan het afwegingskader, ook als op voorhand duidelijk is dat bezuinigingen
onmogelijk of zeer onwenselijk zijn.



2. Meerjarenstrategie 2024-2027 en het belang van Preventie
Elke vier jaar stelt het Algemeen Bestuur het beleidsplan/meerjarenstrategie van de GGD vast.
Hierin is de strategisch-inhoudelijke ontwikkelrichting van de GGD beschreven. De
meerjarenstrategie geeft de inhoudelijke ontwikkelrichting aan van GGD Gelderland-Zuid voor de
jaren 2024-2027. En helpt de GGD bij het maken van professionele keuzen.




3
    Dit afwegingskader is besproken met het Algemeen Bestuur.
4
    Het Dagelijks Bestuur realiseert zich dat circa 80% van de GGD-begroting bestaat uit personeelskosten.

                                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De volksgezondheid in Nederland staat onder druk met een lagere levensverwachting en
toenemend aantal chronische ziekten. De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14
gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke
gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners, het
verminderen van gezondheidsrisico’s, het bieden van ondersteuning en bescherming aan kwetsbare
groepen. Deze taken sluiten aan bij de maatschappelijke opgave waar gemeenten voor staan.
Uit de landelijke, regionale en lokale preventieakkoorden, het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is er veel aandacht voor het bevorderen van de
volksgezondheid. Er is een steeds groter besef van het belang van preventie en een integrale
aanpak voor een gezonde leefstijl en leefomgeving met aandacht voor onderliggende factoren,
zoals armoede, werk en inkomen, en laaggeletterdheid. Hiervoor is een aanpak vereist met een
andere benadering doordat veel oorzaken buiten het individuele domein en zorgdomein liggen.
Voor de uitvoering van de taken, werkt de GGD daarom vanuit twee leidende principes:
    1. Aansluiting bij de gemeenten, waarbij gemeenten zowel opdrachtgever zijn als
         netwerkpartner. De GGD is de gezondheidsdienst van en voor gemeenten, waarbij lokale
         nabijheid een vereiste is.
    2. Netwerkaanpak, waarbij verbinden van kennis en samenwerking met partners, op lokaal,
         regionaal en landelijk niveau, centraal staat. De netwerkaanpak kan leiden tot het samen
         organiseren van dienstverlening (netwerkorganisatie) om kwaliteit en integraliteit voor de
         inwoners te verhogen en/of dienstverlening te kunnen borgen.

De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2024 - 2027 op inzet zijn:
    1. Informatiegestuurde aanpak als basis voor betrouwbare advisering
    2. Adviseren over preventie en vormgeven groepsgerichte preventie
    3. Versterken samenwerking zorg en veiligheid ten behoeve van betere inwonerondersteuning
    4. Gezondheidsbescherming en -bevordering in het sociale en fysieke domein.


Het belang van en de nadruk op preventie komt ook naar voren in de beweging die met het
verschijnen van de nota ‘Zorg voor je gezondheid!’ van de Raad voor de Volksgezondheid (2020) in
de Nederlandse samenleving gaande is en te omschrijven is als de omslag van ziekte en zorg (zz)
naar gezondheid en gedrag (gg). De omslag van zz naar gg betekent dat we ons moeten richten op
gezondheid en gedrag in plaats van op ziekte en zorg. Meer investeren in gezondheid (preventie;
ook voor chronisch zieken), welzijn, werk en wonen én zo dicht mogelijk bij mensen thuis en in de
wijk. De omslag van zz naar gg betekent ook: naar voren denken. Wat je doet, eerder, sneller en
beter doen. Hier hebben gemeenten en hun GGD’en in het kader van lokaal gezondheidsbeleid een
grote rol in te vervullen.



3. Taken van de GGD, verwerkt in de begroting
De taken die de GGD voor de inwoners van Gelderland-Zuid uitvoert, kunnen ingedeeld worden in:
1. Uniforme taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn
    opgedragen aan de GGD5.
2. Uniforme taken (afkomstig uit andere wetten) die door de gemeenten (in Gelderland-Zuid)
    vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD.
3. Facultatieve taken op grond van bepaalde wensen/behoeften van de gemeenten.
De begroting van de GGD is ook op deze manier opgebouwd.

Er wordt door gemeenten vaak gesproken over ‘wettelijke en niet wettelijke taken’ van de GGD.
Navraag levert op dat dan bij wettelijke taken de uniforme taken worden bedoeld, die vanwege de
Wpg of andere wetten zijn opgedragen aan de GGD (zie boven bij 1). En bij ‘niet wettelijke taken’
worden dan de uniforme taken bedoeld (afkomstig uit andere wetten) die door de gemeenten (in
Gelderland-Zuid) vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD (zie boven bij 2). In



5
    Een groot deel van deze taken voert de GGD uit onder het minimumniveau (zie verder in de tekst).

                                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>het vervolg van deze notitie gaan we uit van bovengenoemde indeling van de uniforme taken en
spreken we niet van ‘wettelijke en niet wettelijke taken’.




4. Landelijke bezuinigingen op het takenpakket van GGD Gelderland-
   Zuid
De aangekondigde bezuinigingen van het Ministerie van VWS zullen een grote impact hebben op de
continuïteit van de GGD en op de dienstverlening aan inwoners. Dit betreft zowel de directe
landelijke bezuinigingen (in totaal € 893.500 voor GGD Gelderland-Zuid) van het Kabinet Schoof op
gelden die VWS verstrekt aan de GGD’en ten behoeve van het versterken van de
infectieziektebestrijding, pandemische paraatheid, de informatie-infrastructuur en werkzaamheden
op seksuele gezondheid, als de middelen die het Rijk via de gemeentelijke SPUK’s (10% korting)
inzet om effectieve preventieve aanpakken in de regio te stimuleren. Deze laatste landelijke
bezuinigingen raken naast afdeling AGZ ook de afdelingen Gezond Leven en JGZ.
Door de bezuiniging van circa 9 ton zal de GGD minder activiteiten uitvoeren op de boven-
genoemde inhoudelijke werkvelden. Concreet betekent dit dat hierdoor in totaal circa 8 fte. binnen
de GGD verloren gaat en medewerkers (m.n. artsen en verpleegkundigen) hierdoor hun baan
verliezen. Ook de inwoners van Gelderland-Zuid kunnen de volgende gevolgen ondervinden van de
landelijke bezuinigingen:
     1. Lagere leeftijdsgrens vaststellen bij gratis soa-consulten (i.p.v. 25 jaar de grens stellen bij
         23 jaar of lager).
     2. Minder (adequaat) reageren op infectieziekte-uitbraken en onvoldoende voorbereid op
         pandemieën.
Bovenstaande landelijke bezuinigingen houden ook een risico in voor de GGD (en dus ook voor
gemeenten). De landelijke bezuinigingen kunnen namelijk leiden tot (incidentele) frictiekosten, bv.
WW-kosten, als werknemers werkloos worden. Dit kan tot gevolg hebben dat maatregelen niet
tijdig tot bezuinigingen leiden en pas later geëffectueerd kunnen worden. Dit risico geldt ook voor
de voorstellen voor bezuinigingen binnen het uniforme GGD-takkenpakket door de gemeenten (zie
volgende paragraaf).

De bovengenoemde landelijke bezuinigingen komen bovenop de taakstellingen die met de
gemeenten worden afgesproken (zie paragraaf 5). De landelijke bezuinigingen leiden er sowieso
toe dat de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners binnen de genoemde werkvelden meer
onder druk komen te staan. Voor deze werkvelden heeft het DB deze druk op de kwaliteit van de
betreffende werkvelden meegenomen in haar afweging voor de voorstellen voor bezuinigingen, die
in het volgende hoofdstuk de revue passeren.



5. Inzet DB voor bezuinigingen binnen het uniforme GGD-takenpakket
   t.b.v. de begroting 2026
In paragraaf 5.1 volgt een uitgewerkt plan van het Dagelijks Bestuur voor kostenbesparingen en
bezuinigingen om op te nemen in de conceptbegroting 2026 van de GGD.
Het DB heeft samenhangend en integraal gekeken naar het gehele takenpakket (alle werkvelden)
van de GGD en ook vanuit de aparte afdelingen en kolommen. Het DB heeft als eerste gekeken
welke efficiency-voordelen ze kan realiseren door slimmer (binnen en buiten) de GGD samen te
werken. Ook heeft het DB gekeken waar bezuinigingen in het primair proces mogelijk zijn. In ieder
bezuinigingsvoorstel brengt het DB de consequenties (van de bezuinigingen) voor de inwoners in
beeld.
En tot slot geeft het DB in paragraaf 5.2 een integrale conclusie; de in paragraaf 5.1. genoemde
besparings- en bezuinigingsvoorstellen worden op een rij worden gezet en het DB geeft (alles
afwegende) aan wat ze voornemens is op te nemen in de GGD-conceptbegroting 2026.




                                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>5.1 Overzicht van werkvelden in relatie tot bezuinigingen

Infectieziektebestrijding
De coronapandemie, de forse toename van het aantal vragen en meldingen en het aantal
meldingsplichtige ziekten, heeft laten zien dat voor infectieziektepreventie en -bestrijding een
goede basis nodig is. Eind 2023 is uitgaande van de 7 taakvelden van infectieziektebestrijding –
door adviesbureau Berenschot – een landelijke formatienormering opgesteld, waarbij rekening
wordt gehouden met taakverzwarende factoren van een regio (zoals bv. inwoneraantal of een
(lucht)haven).
Voor GGD Gelderland-Zuid betekent de nieuwe norm (24,7 fte voor de algemene
infectieziektebestrijding, gefinancierd door de gemeenten), dat we ons circa 8 fte (circa € 1 Mio)
onder de nieuwe landelijke norm bevinden.
Daarnaast is het gegeven dat de landelijke overheid bezuinigt op de versterking van de
infectieziektebestrijding en de pandemische paraatheid (zie boven bij paragraaf 4). Met deze
landelijke bezuiniging, wordt de kwaliteit van de infectieziektebestrijding voor inwoners verder
onder druk gezet en komt de pandemische paraatheid bij een nieuwe uitbraak van infectieziekten
verder onder druk te staan. Bovenstaande betekent dat het DB sterk afraadt om t.b.v. de
begroting 2026 te bezuinigingen op de algemene infectieziektebestrijding.



Bundelen vaccinatiewerkzaamheden jeugd en volwassenen
Het voorstel van het DB is om de vaccinaties voor volwassenen (incl. de coronavaccinaties) en de
vaccinaties, die gegeven worden door de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zoveel mogelijk te bundelen
en slimmer te organiseren onder de voorwaarde dat dit niet leidt tot gezondheidsverlies voor
inwoners. Dit betekent dat we één loket voor burgers organiseren waar ze terecht kunnen voor
advisering en vaccinaties. Door krachten te bundelen zou dit ook de kwaliteit van dienstverlening
kunnen bevorderen.

Bij de afdelingen AGZ en JGZ worden veel vaccinaties gegeven. Afdeling AGZ levert o.a. vaccinaties
voor reizigers en de coronavaccinaties. De afdeling JGZ voert het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
uit. Door efficiëntere organisatie van vaccinaties qua locaties en personeel, een gezamenlijk call-
centrum en gezamenlijke planning, kunnen we zowel efficiencywinst behalen als de
klantgerichtheid en eenduidigheid naar de klant verbeteren.

Naar verwachting levert dit kostenbesparingen op door:
   1. Minder personele inzet m.b.t. callcentrum en planning.
   2. Robuust en flexibele inzet van personeel m.b.t. de uitvoering van de vaccinaties, waardoor
       de productiviteit kan toenemen.
   3. Het (in samenwerking/afstemming met gemeenten) optimaliseren van gebruik van locaties
       waardoor huur- en overheadkosten dalen. Gemeenten kunnen hieraan mogelijk bijdragen
       door mee te denken in beschikbaarheid van passende locaties, zoals leegstaande panden
       van gemeenten of andere (keten)partners.

Kostenbesparing: € 200.000.

Consequenties voor de inwoners:
   1. Bevordering van kwaliteit van dienstverlening (door integratie van de processen).
   2. De reisafstand naar een vaccinatielocatie zou groter kunnen worden; dit kan
       drempelverhogend werken voor het halen van een vaccinatie en hierdoor kan de
       vaccinatiegraad gaan dalen. Mocht dit het geval zijn, dan zal er overleg plaatsvinden met
       de gemeente.
       Voorop staat dat de GGD te allen tijde het risico op daling van de vaccinatiegraad wil
       voorkomen.




                                                                                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Medische milieukunde
De GGD heeft vanuit de Wpg een publieke taak op het gebied van medische milieukunde, namelijk:
▪  Het signaleren van ongewenste situaties.
▪  Het adviseren van de bevolking over risico's, inclusief gezondheidsadvies met betrekking tot
   gevaarlijke stoffen, met name in geval van (dreigende) rampen.
▪  Het beantwoorden van vragen vanuit de bevolking en het verstrekken van voorlichting.
▪  Het uitvoeren van onderzoek.

Het AB heeft in de begroting 2025 het bedrag voor basisexpertise Gezondheid en Milieu structureel
laten stijgen met € 35.000 om aan de toegenomen en complexere vraag van gemeenten en
burgers te kunnen voldoen, bv. op het terrein van milieu/klimaatverandering, hitte, houtstook,
geitenstallen, stankoverlast, milieuvervuiling van bedrijven en binnenmilieu. Daarnaast is het
besparingspotentieel op dit werkveld relatief in omvang beperkt en is er de prominente rol van de
inrichting van een gezonde leefomgeving binnen het strategisch thema ‘Gezondheidsbescherming
en -bevordering in het sociale en fysieke domein’ in de meerjarenstrategie 2024-2027 (zie boven).
Daarom raadt het DB af om t.b.v. begroting 2026 te bezuinigingen op Medische milieukunde.



Seksuele gezondheid
Bij GGD Gelderland-Zuid kunnen mensen met een hogere kans op een seksueel overdraagbare
aandoening (soa) terecht voor een soa-test, een gesprek en eventuele behandeling. Daarnaast
geeft de GGD voorlichting op scholen, asielzoekerscentra etc. over onder andere (veilig) vrijen,
anticonceptie, soa’s, seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook geeft de GGD adviezen aan
sekswerkers. Helaas is de GGD nu al niet in staat om aan de vraag vanuit de inwoners in
Gelderland-Zuid te voldoen. Door gelimiteerde budgetten behandelt de GGD momenteel circa de
helft van de inkomende vragen. Mede door de bezuinigingen van het Rijk van circa € 209.000 op
de Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) zal de GGD nog verder moeten
prioriteren. Dit betekent dat we aan minder inwoners de laagdrempelige publieke zorg kunnen
bieden, met het risico dat verdere verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen
toeneemt. Een gemeentelijke bezuiniging, naast de genoemde landelijke bezuinigingen op dit
terrein vindt het DB onverantwoord.

De gemeenten zouden in het kader van gezondheidsperspectief kunnen besluiten om de landelijke
bezuiniging op dit terrein voor Gelderland-Zuid (€ 209.000) ongedaan te maken; dit betreft dan
wel een uitzetting. Het DB neemt dit idee niet over in de conceptbegroting 2026.



Forensische geneeskunde
Doordat GGD Gelderland-Zuid steeds intensiever gaat samenwerken binnen Oost-Nederland (5
GGD’en) kunnen door schaalvoordelen de personele capaciteit geoptimaliseerd worden ingezet.
Concreet betekent dit dat we door de schaalvergroting (gecombineerde artseninzet samen met de
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM)) minder fte forensisch artsen nodig
hebben om het dienstrooster sluitend te krijgen. Het DB verwacht hiermee € 50.000 te kunnen
besparen.

Kostenbesparing: € 50.000.
Consequenties voor de inwoners: geen.



Wmo-toezicht
Wmo-toezicht houdt toezicht op de kwaliteit van de geboden ondersteuning in het kader van de
Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo). Dit toezicht vindt plaats naar aanleiding van
signalen over kwaliteit en veiligheid van de ondersteuning aan met name (zeer) kwetsbare
inwoners. Daarnaast voert zij het toezicht uit naar aanleiding van calamiteiten en
geweldsincidenten.


                                                                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Het Wmo-toezicht is een door de gemeenten bij de GGD belegde uniforme taak (zie boven bij
hoofdstuk 3). Het is een wettelijke taak van de gemeenten; GGD Gelderland-Zuid hoeft deze taak
niet uit te voeren, maar doet op basis van de vraag van onze gemeenten. Als we deze taak langs
het GGD afwegingskader houden, dan scoort deze lager vanwege de indirecte werking van het
toezicht op gezondheidsimpact bij inwoners.
Het AB heeft t.b.v. de begroting 2025 het (door gemeenten gedragen) besluit genomen om de
lasten voor Wmo-toezicht structureel te laten stijgen met € 385.000, omdat de capaciteit (bij de
GGD) onvoldoende bleek te zijn om het toezicht - bij calamiteiten en naar aanleiding van signalen
(reactief toezicht) - op een (volgens de GGD) kwalitatief verantwoorde manier uit te voeren.
Inmiddels is door het ophogen van de formatie de kwaliteit van het toezicht op orde. Een
bezuiniging op deze formatie zou leiden tot een beperkte besparing en tot aanzienlijk verlies van
kwaliteit. Mede daarom raadt het DB af om t.b.v. begroting 2026 te bezuinigingen op Wmo-
toezicht.



Toezicht Kinderopvang
Door de wettelijke plicht om 100% op alle locaties inde kinderopvang (kindercentra en
gastouderbureaus) inspectie uit te voeren en de wettelijke verplichting om 50% van de
gastouderlocaties te bezoeken, ziet de GGD geen mogelijkheid om te bezuinigingen op deze taak6.

Het is een wettelijke taak van de GGD, op grond van de Wet kinderopvang. Als we deze taak langs
het GGD afwegingskader houden, dan scoort deze lager vanwege de indirecte werking van het
toezicht op gezondheidsimpact van inwoners. Ook voor toezicht op kinderopvang geldt dat de GGD
de kwaliteit goed op orde heeft en dat de mogelijkheden voor besparingen in omvang beperkt zijn,
gezien de kwalitatieve en wettelijke eisen. Daarom raadt het DB af om t.b.v. begroting 2026 te
bezuinigingen op Toezicht kinderopvang.



Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
Het is bekend dat de JGZ Gelderland-Zuid momenteel niet voldoet aan het Landelijk Professioneel
Kader (LPK)7. Om te voldoen aan het LPK dienen het gezondheidsonderzoek 6-jarigen en het
gezondheidsonderzoek 11-jarigen (in volle breedte) te worden afgenomen en daarnaast het contact
met school- en netwerkpartners te worden verbeterd. In de Kaderbrieven 2024 en 2025 is een
richtinggevend bedrag genoemd van € 750.000 om de GGD te laten voldoen aan het LPK. In de
Kaderbrief 2026 heeft het Dagelijks Bestuur aangegeven het niet voldoen aan het LPK te laten
bestaan.

Ondanks dat de GGD niet voldoet aan het LPK JGZ 4+, ziet het DB toch mogelijkheden om binnen
de JGZ te bezuinigen door te differentiëren in het aantal contactmomenten in de JGZ 4- (de
consultatiebureaus). Door middel van de GIZ-methode8 zou - in overleg met de ouders -
gedifferentieerd kunnen worden in het aantal contactmomenten in de JGZ 4-. Het DB kan zich
voorstellen dat bij kinderen uit een gezin met sociaal redzame ouders met een hoge SES9 er
minder contactmomenten kunnen worden ingepland en dat deze alleen worden opgeroepen voor de
vaccinatie-contactmomenten in het kader van het RVP (n = 10). Bij kwetsbare gezinnen gaan we
uit van het volledige aantal contactmomenten (n = 14).




6
  Omdat de financiële impact marginaal is, hebben we niet overwogen om voor te stellen dat de frequentie van
inspecties bij ‘good performers’ mogelijk verlaagd zou kunnen worden.
7
  Het LPK beschrijft de JGZ-contacten voor de verschillende ontwikkelingsfasen van een jeugdige, zoals die het
beste aangeboden kunnen worden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) toetst op de uitvoering van
het LPK.
8
  De GIZ-methodiek is een inschattingsmethodiek om in dialoog met (aanstaande) ouders, kinderen en
jongeren ontwikkel- en zorgbehoeften efficiënt, effectief en adequaat in kaart te brengen en samen te beslissen
over passende ondersteuning. De GIZ-methodiek combineert de ervaringen van gezin en kind met de
deskundigheid van de professional.
9
  Sociaal Economische Status.

                                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Het DB wil benadrukken dat bij dit voorstel de GGD netwerkpartner in de regio blijft op het terrein
van jeugd- en volksgezondheidbeleid en dat de GGD er altijd is om mogelijke vragen van
(individuele) ouders en hun kinderen te bespreken (vangnet).
Dit voorstel, waarbij zelfredzaamheid van en keuzevrijheid bij ouders centraal staan, zien we bij
meerdere GGD’en ontstaan in het kader van de besparingen t.b.v. de begroting 2026.

Kostenbesparing:
De bovengenoemde differentiatie levert gemiddeld een bezuiniging op van één contactmoment per
jaar. Dit is gelijk aan € 275.00010.

Consequenties voor de inwoners:
Kinderen kunnen door differentiatie in de contactmomenten minder of later in beeld komen bij de
GGD/JGZ. Hierdoor daalt de vroegsignalering en kunnen de risico’s op gezondheidsproblemen en
schoolverzuim toenemen.
Omdat de GGD verwacht deze risico’s redelijk te kunnen overzien en omdat andere
netwerkpartners ook een signalerende rol kunnen spelen, denkt de GGD dat differentiatie van
contactmomenten kan leiden tot een passende bezuiniging gezien het dringende vraagstuk van het
herverdelen van schaarse middelen.

Naast een bezuiniging van gemiddeld 1 contactmoment bij JGZ, kunnen gemeenten besparen op
de facultatieve projecten JGZ. Dat kan door minder maatwerk-projecten af te nemen en/of door
het slimmer/efficiënter organiseren van projecten. Concreet wil dat zeggen: regionaliseren en
standaardiseren (minder op maat). Door als gemeenten meer gezamenlijk op te trekken kunnen
kosten worden bespaard (de potentie hiervan is wisselend per gemeente).



Nieuwe aanbesteding digitaal kinddossier
De JGZ gaat het digitaal kinddossier aanbesteden. In het digitaal kinddossier staan gegevens over
de gezondheid en ontwikkeling van het kind, waaronder lengte, gewicht, ziekten, medicijngebruik,
maar ook veranderingen in gezinssituatie, verstandelijke en motorische ontwikkeling en gedrag.
Het DB vermoedt dat met een nieuwe aanbesteding we aan kwaliteit kunnen winnen en tussen
€ 100.000 en € 150.00011 aan kosten kunnen besparen12.

Kostenbesparing: circa € 125.000.
Consequenties voor de inwoners: geen.



Gezond Leven / Gezondheidsbevordering
De begroting van Gezond Leven bestaat uit:
   1. Uniform: € 2,1 Mio = basispakket.
   2. Facultatief: € 3,2 Mio.

Het uniform gedeelte van de begroting Gezond Leven bestaat uit:
    1. Gezondheidsmonitors: € 450.00013.
    2. Gezondheidsmakelaars volwassenen: € 780.000.
        Dit is circa 300 uur per jaar (max. 8 uur per week) en kost € 22.000 per jaar per
        gemeente/stadsdeel.




10
   Deze besparing geldt alleen voor de gemeenten die in 2025 de JGZ voor de 0 tot 4-jarigen zorg afneemt van
de GGD, te weten de gemeenten in het Rijk van Nijmegen, Neder-Betuwe en West Maas en Waal.
11
   Na gunning (voorjaar 2025) weten we het besparingsbedrag zeker.
12
   De evt. uitbreiding van taken van de GGD op het terrein van de JGZ 4- voor Rivierenland kan van invloed zijn
op de ingangsdatum van deze kostenbesparing.
13
   Op dit terrein kan niet bezuinigd worden; dit moet uitgevoerd worden volgens de Wpg.

                                                                                                             8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   3. Gezondheidsmakelaars jeugd/gezonde school: € 900.000.
      Dit is circa 300 uur per jaar (max. 8 uur per week) en kost € 22.000 per jaar per
      gemeente/stadsdeel.

De uren uit het basispakket van de uniforme begroting worden door gezondheidsmakelaars
volwassenen en school/jeugd o.a. gebruikt voor het op peil houden van de minimale preventie-en
kennisinfrastructuur. Deze infrastructuur vormt het fundament van het gemeentelijk
gezondheidsbeleid. Gezondheidsmakelaars voeren in dit kader de volgende taken/werkzaamheden
uit:
     -  Adviseren over gezondheidsbeleid gemeenten en scholen o.a. aangaande de invulling van
        het IZA en GALA.
     -  Netwerk onderhouden in gemeente/wijk/school met sport-, zorg- en welzijnspartners
        (mede zorgdragen voor versterken sociale basis).
     -  Dragen zorg voor vertaling van gezondheidsdata naar gemeenten en scholen.
     -  Borging van kennis over gezondheidsbevordering en specifieke thema’s.
     -  Uitvoeren/coördineren van 1 lokaal project.

Kostenbesparing: € 800.000.
Dat betekent:
    -  Een halvering van de inzet van de gezondheidsmakelaars (uit het uniform deel).
    -  Een besparing van € 22.000 per jaar per gemeente/stadsdeel.

Consequenties voor de inwoners en gemeenten:
   1. Geen projectondersteuning (waaronder projectleiding) c.q. uitvoering vanuit de GGD
       (alleen nog maar vanuit het facultatieve deel).
   2. Verbinding met het netwerk neemt af; dit heeft ook nadelen voor resultaten bij facultatief
       gefinancierde projecten (waaronder IZA- en GALA-projecten).
   3. De kennis over gezondheidsbevordering en specifieke thema’s is niet op peil en sluit niet
       meer goed aan bij landelijke ontwikkelingen.
   4. Kans op toename van ziektelast van de inwoners, meer chronisch zieken, deelname in
       maatschappij onder druk, maatschappelijke productiviteit van de inwoners neemt af.
   5. Kosten (Wmo/Wlz/Jeugdzorg) gemeenten nemen toe, net als kosten Zvw (voor
       verzekeraars).
   6. Dit gaat tegen de maatschappelijke beweging in van zz naar gg (zie hoofdstuk 2) en de
       mogelijkheden van de uitbreiding van het Zorg- en Welzijnsakkoord’ (AZWA).

Advies:
M.b.t. Gezond Leven / Gezondheidsbevordering adviseert het Dagelijks Bestuur om niet te
bezuinigen op het uniforme deel. Het DB is voornemens om dit bezuinigingsidee niet op te nemen
in de conceptbegroting 2026 van de GGD.
De inzet van gezondheidsmakelaars is al minimaal (1 dag per week per gemeente/stadsdeel). Als
gemeenten al op preventie willen besparen, wordt geadviseerd om te kijken naar mogelijkheden
om te besparen in het facultatieve deel (totaal € 3.2 Mio). Dat kan door minder maatwerk-
projecten af te nemen en/of door het slimmer/efficiënter organiseren van projecten. Concreet wil
dat zeggen: regionaliseren en standaardiseren (minder op maat). Door als gemeenten meer
gezamenlijk op te trekken kunnen kosten worden bespaard (de potentie hiervan is wisselend per
gemeente).



Bijzondere Zorg (BZ)
In de afgelopen jaren is het aantal uniforme (bemoeizorg)trajecten dat Meldpunt Bijzondere Zorg
(MBZ) uitvoert (met name Consultatie en advies) fors toegenomen. Sinds 2021 is melding gemaakt
van de stijging van de werkzaamheden van het MBZ. De hiermee gepaard gaande gestegen kosten
zorgden voor een tekort van € 500.000. Met de structurele bijdrage van € 300.000 met ingang van
2025 is het tekort gedaald tot € 200.000. Hiervoor is nog geen structurele oplossing; dit blijft een


                                                                                                   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>risico voor de gemeenten. In 2025 blijven gemeenten en MBZ zich inspannen om een afname van
trajecten bij MBZ te bewerkstelligen.

Ondanks dat we nog geen totale oplossing hebben voor de stijging van het aantal trajecten BZ en
het daarmee samenhangende risico van € 200.000, ziet de GGD toch mogelijkheden om binnen BZ
te bezuinigingen door te differentiëren in kwetsbaarheid c.q. de aard van de meldingen. Dat
betekent dat lichte meldingen sneller worden afgeschaald naar de gemeentelijke wijkteams en/of
dat BZ niet meer werkt voor relatief ‘weerbare’ dak- en thuisloze mensen etc.

Kostenbesparing: € 100.00014.

Consequenties voor de inwoners:
   1. De kans dat problemen niet adequaat worden aangepakt en dat problematiek kan
       verergeren, totdat er verderop in het proces (later (te laat?)) hulp wordt geboden aan de
       doelgroep.
   2. De druk op de omgeving c.q. de overlast neemt toe.
   3. De druk op het gemeentelijke wijkteams neemt toe.
   4. De maatschappelijke overlast kan toenemen.

Advies:
Dit voorstel tot bezuiniging treft een zeer kwetsbare groep. Na invoering van deze bezuiniging kan
het zijn dat de druk op de omgeving en op de gemeentelijke wijkteams toeneemt en dat de
maatschappelijke overlast toeneemt.
Het DB kiest er niet voor om dit voorstel op te nemen in de conceptbegroting 2026, te meer omdat
deze groep een grote behoorlijke afstand heeft tot een gezond en veilig leven (zie het afwegings-
kader).



Informatievoorziening
Door kritisch te kijken naar de aanbesteding van ons sociaal intranet kan € 30.000 bespaard
worden. Daarnaast kan er € 45.000 bespaard worden door het GGD-applicatielandschap te
optimaliseren. Omdat veel applicaties beheerd gaan worden door GGD GHOR Nederland treedt er
efficiencywinst op en kan er bezuinigd worden op een functioneel beheerder (voordeel: € 80.000).

Kostenbesparing: € 150.000.
Consequenties voor de inwoners: geen.



Opleidingsbudget
In het Inspirerend Kader (opgenomen in de Meerjarenstrategie 2024-2027) doet de GGD de belofte
aan de medewerker dat de medewerker een werkplek wordt geboden waar hij/zij zichzelf kan
ontwikkelen op het gebied van kennis, vaardigheden, houding en gedrag. Hiertoe heeft de GGD
een opleidingsbudget. Het budget voor de professionalisering van de medewerkers (binnen dit
opleidingsbudget) willen we laten bestaan, ook vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. Naast dit
budget, bestemd voor het individuele opleidingen, heeft de GGD een organisatie-opleidingsbudget;
vanaf 2026 wordt dit verlaagd met € 50.000.

Kostenbesparing: € 50.000.
Consequenties voor de inwoners: geen.




14
     Feitelijk betekent dit een verlaging van het geschatte risico van € 200.000 naar € 100.000.

                                                                                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Bedrijfsvoering
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) voert voor GGD Gelderland-Zuid de
bedrijfsvoeringstaken uit, waaronder HRM, Financiën, Inkoop, ICT, Vastgoed en Facilitair. De
directies van de VRGZ en GGD GZ hebben gezamenlijk opdracht gegeven om onderzoek te laten
uitvoeren naar de huidige dienstverlening, de financiële verrekening hiervan en de toekomstige
samenwerking tussen de VRGZ en GGD GZ. Het resultaat van dit onderzoek is een overzicht en een
evaluatie van de huidige dienstverlening en een advies over de toekomstige
dienstverlening/samenwerking en de financiële verrekening hiervan, beschouwd over een periode
van 5-10 jaar. In dit onderzoek zal ook gekeken worden naar mogelijkheden van kostenbesparing.

Van belang is hierbij nog op te merken dat:
   1. de BBV-norm van max. 25% overhead gehandhaafd blijft.
   2. de GGD onderzoek heeft gedaan naar mogelijkheden om secretaressen/management-
       assistenten samen te voegen en terug te brengen. Dit levert in verhouding een marginaal
       bedrag op.



Veilig Thuis
Het onderstaande bedrag is geen besparing, maar een financiële meevaller voor 2026. Het
onderstaande bedrag kan (incidenteel voor 2026) ingeboekt worden, omdat Veilig Thuis vanaf de
begroting 2024 een formatiebegroting heeft binnen de Programmabegroting GGD Gelderland-Zuid.
Het is dan ook van een andere categorie dan de andere voorstellen in deze notitie. Omdat het
feitelijk in 2026 een kostenverlaging betreft is het in deze notitie opgenomen. Echter, de verlaging
van gemeentelijke kosten betreft meer een financieel technische uitwerking van de afspraken die
het AB gemaakt heeft in 2023 ten behoeve van de begroting 2024 en verder. De verlaging van de
kosten in 2026 is incidenteel.

De formatiebegroting Veilig Thuis is voor een groot deel gebaseerd op het gemiddelde aantal
meldingen en adviezen van de afgelopen drie jaren. Hierdoor kunnen we nu aangeven dat de
begroting Veilig Thuis 2026 (t.o.v. de begroting 2025) naar verwachting wordt verlaagd met
€ 235.00015 (excl. indexatie). In de conceptbegroting wordt het definitieve bedrag opgenomen.
Daarnaast stuurt VT erop dat de politie ‘overige zorgmeldingen’ niet meer stuurt naar VT (maar dit
effect zal pas op langere termijn zichtbaar worden; nog niet in 2026).

Kostenbesparing: € 235.000.
Consequenties voor de inwoners: geen.



5.2 Conclusie en richting van het DB voor de conceptbegroting 2026
Hieronder zetten we de bovengenoemde besparings- en bezuinigingsvoorstellen op een rij en geeft
het DB (alles afwegende) aan wat ze voornemens is op te nemen in de GGD-conceptbegroting
2026. Deze richting van het DB voor de conceptbegroting 2026 is mede tot stand gekomen door
gebruik te maken van het afwegingskader (zie paragraaf 1 en bijlage C). Dit afwegingskader heeft
de GGD gemaakt voor prioritering binnen de (uniforme) taken van de publieke gezondheid in tijden
van schaarste. De vraag die we ons stellen is: Op welke manier bereiken we de meeste impact op
gezondheid en veiligheid voor inwoners van Gelderland-Zuid?

In de onderstaande tabel zijn de werkvelden infectieziektebestrijding, medische milieukunde,
seksuele gezondheidszorg, Wmo-toezicht, toezicht kinderopvang en bedrijfsvoering niet genoemd.
Dat betekent dat de GGD/het DB, zoals beschreven in paragraaf 5.2, geen mogelijkheden ziet om
op deze werkterreinen te besparen.




15
     Op basis van gerealiseerde diensten t/m december 2024.

                                                                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Alle besparings- en bezuinigingsvoorstellen en daarbij de richting van het DB voor de
conceptbegroting 2026


 Onderdeel                        Besparing              Richting DB voor de
                                                         conceptbegroting 2026

 Bundelen van vaccinatie          € 200.000              Wordt doorgevoerd in de concept-
 werkzaamheden                                           begroting 2026; geen tot beperkt risico
                                                         voor de inwoners.

 Forensische geneeskunde          € 50.000               Wordt doorgevoerd in de concept-
                                                         begroting 2026; geen tot beperkt risico
                                                         voor de inwoners.

 Jeugdgezondheidszorg             € 275.000              Wordt doorgevoerd in de concept-
                                                         begroting 2026.

                                                         Gezien het dringende vraagstuk van het
                                                         verdelen van schaarse middelen, kan in
                                                         overleg met de ouders, dit worden
                                                         doorgevoerd.

                                                         Door differentiatie van de doelgroep, ziet
                                                         de GGD niet alle kinderen meer
                                                         evenveel.

 Nieuwe aanbesteding digitaal     € 125.000              Wordt doorgevoerd in de concept-
 kinddossier                                             begroting 2026; geen tot beperkt risico
                                                         voor de inwoners.

 Gezond Leven /                   € 800.000              Wordt niet doorgevoerd in de concept-
 Gezondheidsbevordering                                  begroting 2026.

                                                         Niet bezuinigen op het uniforme deel
                                                         (€ 800.000) van Gezond Leven, mede
                                                         vanwege het belang van preventie en de
                                                         beweging en omslag van zz naar gg.

                                                         Overweeg om minder af te nemen in het
                                                         facultatieve deel.

 Bijzondere Zorg                  € 100.000              Wordt niet doorgevoerd in de concept-
                                                         begroting 2026.

                                                         Deze bezuiniging niet doorvoeren. Deze
                                                         groep heeft een behoorlijke afstand tot
                                                         een gezond en veilig leven (zie het
                                                         afwegingskader).

                                                         Deze bezuiniging treft een kwetsbare
                                                         groep. Het kan zijn dat de druk op de
                                                         omgeving en op de gemeentelijke
                                                         wijkteams toeneemt en dat de
                                                         maatschappelijke overlast toeneemt.


                                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> Informatievoorziening                   € 150.000                Wordt doorgevoerd in de concept-
                                                                  begroting 2026; geen tot beperkt risico
                                                                  voor de inwoners.

 Opleidingsbudget                        € 50.000                 Wordt doorgevoerd in de concept-
                                                                  begroting 2026; geen tot beperkt risico
                                                                  voor de inwoners.

 Veilig Thuis                            € 235.000                Wordt doorgevoerd in de concept-
                                                                  begroting 2026; geen tot beperkt risico
                                                                  voor de inwoners.

                                                                  De formatiebegroting VT heeft een
                                                                  egalisatiereserve; hierdoor kan
                                                                  personeel aangetrokken worden ingeval
                                                                  van stijgende meldingen.

 TOTAAL                                  € 1.985.00016


Scenario’s en advies

Op basis van de beschreven bezuinigingsvoorstellen en de richting van het DB voor de
conceptbegroting 2026, kunnen er verschillende scenario’s geschetst worden, bv.

       1. Scenario 1: Besparing van die onderdelen die geen tot beperkt (volksgezondheids)risico’s
          inhouden voor de inwoners.
          Dat wil zeggen de voorstellen: bundelen van vaccinatie-werkzaamheden, forensische
          geneeskunde, aanbesteding kinddossier, Veilig Thuis, informatievoorziening en
          opleidingsbudget.

           Totale besparing € 810.000.
           Dit bedrag staat gelijk aan 2,5% van het uniform deel van de GGD-begroting.

       2. Scenario 2: Scenario 1, aangevuld met de besparing op de JGZ (differentiatie van de
          doelgroep)17.
          Gezien het dringende vraagstuk van het verdelen van schaarse middelen is het DB van
          mening dat dit scenario ingevoerd kan worden en dat - in overleg met de ouders -
          gedifferentieerd kan worden in het aantal contactmomenten in de JGZ 4-.

           Totale besparing: € 1.085.000.
           Dit bedrag staat gelijk aan 3,4% van het uniform deel van de GGD-begroting.

           Dit is het voorkeursscenario van het DB; het DB is voornemens om dit scenario met een
           totale besparing van € 1.085.000 op te nemen in de GGD-conceptbegroting 2026.



       3. Scenario 3: Scenario 2, aangevuld met de besparing op Gezond Leven/Gezondheids-
          bevordering en Bijzondere Zorg.
          Vanwege het belang van preventie, de beweging en omslag van zz naar gg en het feit dat
          het besparingsvoorstel bij BZ een zeer kwetsbare groep betreft, is het DB voornemens om
          dit scenario niet op te nemen in de GGD-conceptbegroting 2026.



16
     Dit bedrag is gelijk aan 6,2% van het uniform deel van de GGD-begroting.
17
     Voor de volledigheid: Binnen dit scenario blijft bestaan dat de GGD niet voldoet aan het LKP voor de JGZ 4+.

                                                                                                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>        Totale besparing: € 1.985.000.
        Dit bedrag staat gelijk aan 6,2% van het uniform deel van de GGD-begroting.

N.B. De bovengenoemde besparingsbedragen zijn inschattingen, onder andere afhankelijk van de
uitkomst van aanbestedingen (waaronder digitaal dossier JGZ, Medische Arrestantenzorg (MAZ),
intranet, kantoorautomatisering) etc.

In bijlage B (zie pag. 16) zijn de 3 scenario’s overzichtelijk in een tabel gezet. De bezuinigings-
percentages van ieder scenario zijn daar weergegeven, ook incl. de landelijke bezuinigingen van
€ 893.500 (zie paragraaf 4).



6. Onderzoeken voor kostenbesparing t.b.v. begroting 2027
De GGD heeft een aantal ontwikkelingen op het terrein van informatievoorziening geïnitieerd om, in
het kader van de krappe arbeidsmarkt oplossingen te bieden en daarnaast efficiënter te (gaan)
werken en om - op termijn - kosten te besparen. Ons doel is om de informatievoorziening zo
efficiënt en effectief mogelijk in te richten, zodat de GGD zich met name kan richten op de
uitvoering van de publieke gezondheidszorg. Hieronder wordt een aantal ontwikkelingen
aangestipt, waarbij we de besparingen - door allerlei factoren - nog niet in 2026, maar op zijn
vroegst in 2027 kunnen inboeken.

Artificial Intelligence (AI)
Het digitaliseren en innoveren van zorg, veiligheids- en bedrijfsprocessen biedt veel kansen voor
het optimaliseren van onze dienstverlening en om efficiënter en effectiever te werken. Hiervoor
willen we investeren in bewezen en veilige oplossingen voor Artificial Intelligence (AI), waaronder
het aanschaffen en inzetten van AI-tools om beeld- en/of geluidsopnamen gemaakt in het primaire
proces automatisch om te zetten in een gespreksverslag of evaluatierapport. Dit kan 2 tot 4
uur/week per medewerker in het primair proces voordeel opleveren. De businesscase wordt nu
gemaakt en uitgewerkt.

Robotisering
De GGD is, mede in antwoord op ‘krapte op de arbeidsmarkt’, kostenreductie en in het kader van
efficiënt werken, voornemens om repeterende en administratieve processen binnen verschillende
GGD-afdelingen te automatiseren/robotiseren, waaronder het verwerken van mail, dossiers
aanmaken van nieuwe cliënten en het registratieproces bij groepsvaccinaties. De investering
hiervoor bedraagt in 2025 € 25.000 structureel en € 52.500 incidenteel en zal (conform afspraak)
plaatsvinden binnen onze eigen begroting. Op basis van ervaringen bij andere GGD’en staat daar
een besparing tegenover van 0,2 tot 0,5 fte (schaal 6-7) per in te richten (administratief) proces.

Minder brieven sturen aan onze klanten
Momenteel werken we aan een pilot voor om de afdeling JGZ aan te laten sluiten bij MijnOverheid-
Berichtenbox. Het is de bedoeling dat de meerderheid van onze klanten (na een succesvolle pilot)
een bericht in de MijnOverheid-Berichtenbox krijgen i.p.v. een schriftelijke brief in de brievenbus
(de meest kwetsbare burgers zullen nog wel een brief krijgen). De verwachting is dat dit de
GGD/JGZ kosten gaat besparen van circa € 37.000 per jaar. Als de overige GGD-afdelingen hier
ook bij aansluiten, bespaart dit naar verwachting in totaal nog eens € 15.000. We merken dat de
businesscase via MijnOverheid-Berichtenbox lastig te maken valt en kijken nu ook naar de
aansluiting met de Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO) en het Digitaal dossier JGZ.




                                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bijlage A: uniforme bijdrage uit begroting 2025 verdeeld naar afdelingen




                                                                      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Bijlage B: Besparingen GGD Gelderland-Zuid 2026



Onderdeel                                                      Scenario 1        Scenario 2       Scenario 3

Bundelen van vaccinatiewerkzaamheden                       €       200.000   €     200.000    €     200.000

Forensische geneeskunde                                    €        50.000   €      50.000    €      50.000

Jeugdgezondheidszorg 0-4                                   €           -     €     275.000    €     275.000

Nieuwe aanbesteding digitaal kinddossier                   €       125.000   €     125.000    €     125.000

Gezond Leven /Gezondheidsbevordering                       €           -     €         -      €     800.000

Bijzondere Zorg                                            €           -     €         -      €     100.000

Informatievoorziening                                      €       150.000   €     150.000    €     150.000

Opleidingsbudget                                           €        50.000   €      50.000    €      50.000

Veilig Thuis                                               €       235.000   €     235.000    €     235.000

                                                           €    810.000      € 1.085.000      € 1.985.000



% bezuiniging exclusief indexatie t.o.v. de uniforme
                                                                      2,5%            3,4%             6,2%
bijdrage o.b.v. inwoners 2025

Besparing 2026 inclusief bezuiniging landelijk € 893.500              5,4%            6,2%             9,1%



Kostenbesparing t.o.v. de uniforme bijdrage o.b.v. inwoners 2025

kostenverlaging bij 1,5% bezuiniging                       €       476.884

kostenverlaging bij 3% bezuiniging                         €       953.767

kostenverlaging bij 6% bezuiniging                         €   1.907.535




                                                                                                          16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Bijlage C: Afwegingskader GGD Gelderland-Zuid



     1. Afwegingskader


Impact op gezondheid en veiligheid van inwoners in Gelderland Zuid


Inleiding:
Dit afwegingskader willen we graag gebruiken om als GGD consistent keuzes te kunnen maken in
lijn met ons inspirerend kader en de meerjarenstrategie. Op deze manier zorgen we ervoor dat we
bij onze keuzes steeds de gezondheid en veiligheid van onze inwoners als startpunt nemen.
Het maken van keuzes is aan de orde bij nieuwe vragen die zich aandienen bij de GGD. Of bij de
noodzaak om besparingen door te voeren binnen de GGD.
Onderstaand schema helpt management en medewerkers van de GGD bij het maken van de juiste
keuzes of het adviseren hierover aan gemeentes en samenwerkingspartners.




Meeste impact                                                                Minste impact

     1. Afstand tot een gezond en veilig leven?
Groot                                                                                      Klein



     2. Aantal inwoners dat feitelijk profiteert van actie/advies GGD?
Groot                                                                                        Klein



     3. Mate van samenhang aanpak voor (doel)groep?
Samenhang in                                                                                     Losse
aanpak met keten,                                                                          interventie
gemeente, netwerk                                                                            /activiteit
en binnen GGD                                                                                  /advies


     4. Omvang van het gebied?
Regionaal                                                                                  Lokaal



     5. Hoe lang de inwoner profiteert van actie/advies GGD?
Lang                                                                                       Kort



     6. Momentum van activiteit/advies?
Beweging naar                                                                      Schade beperken voor
preventie/voorkant                                                                 maatschappij
maken                                                                              (geëscaleerde zorg)




                                                                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   2. Rollen van de GGD om impact te creëren:

Als MT hebben we meerdere rollen onderkend die we vanuit de GGD in kunnen nemen:

   1. Onafhankelijk adviseur/expert:
      Wanneer we gevraagd worden om objectief advies te geven, zonder directe uitvoerende
      verantwoordelijkheid.

   2. Coördinator:
      Wanneer we partijen bij elkaar brengen en sturen om een gemeenschappelijk doel te
      bereiken.

   3. Uitvoerder:
      Wanneer we verantwoordelijk zijn voor de directe uitvoering van maatregelen, interventies
      en aanpakken.

   4. Toezichthouder

   5. Ambassadeur:
      Wanneer we als boegbeeld optreden om bewustwording te creëren over specifieke
      gezondheids- of veiligheidskwesties.

   6. Aanjager :
      Wanneer we de leiding nemen in het initiëren van nieuwe interventies, aanpakken of
      ontwikkelingen binnen ons werkveld.

Een combinatie van rollen komt ook voor.

Ook de soort rol die wij als GGD spelen heeft invloed op de impact die wij voor inwoners hebben. Is
dat een hele rechtstreekse invloed of is de invloed juist indirecter? Heeft de rol die wij spelen
meteen effect of pas op de langere termijn? Hoeveel inwoners bereiken wij met het uitvoeren van
deze rol?
Het is ook van belang de soort rol(len) van de GGD mee te wegen in de impact die wij als GGD
willen hebben (binnen het afwegingskader).




                                                                                                18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>