<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                MER evaluatie Betuweroute
                aspect Bodem




Opdrachtgever   ProRail GJZ
                Mevr. A. Veldhuizen



                Movares Nederland B.V.
Ondertekenaar   Gertjan van Manen
                Kenmerk D81-FFA-KA-1101476 - Versie 1.0




                Utrecht, 28 december 2011
                Vrijgegeven

                  D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
                  Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                         1/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1   Inleiding                                                                           4
    1.1 Aanleiding                                                                      4
    1.2 Scope                                                                           4
    1.3 Het aspect bodem                                                                4
    1.4 Onderzoeksmethodiek                                                             5

2   Resultaten nul-meting                                                              6
    2.1 Nul-meting koper, ijzer en chloride                                            6

3   Onderzoeksopzet                                                                     7
    3.1 Onderzoeksstrategie                                                             7
    3.2 Terreinbeschrijving onderzoekslocaties huidige situatie                         8
    3.3 Aanpassing afstanden boorpunten controle-meting                                 9

4   Resultaat onderzoek controle-meting                                                11
    4.1 Kwaliteitsborging                                                              11
    4.2 Veldwerkzaamheden                                                              11
    4.3 Afwijking BRL2000                                                              12
    4.4 Afwijking in uitvoering ten opzicht van onderzoeksopzet                        13
    4.5 Resultaat bodemopbouw in huidige situatie                                      13
    4.6 Toetsing controle-meting                                                       14
       4.6.1. Toetsingskader Wbb                                                       14
       4.6.2. Toetsingsresultaten grond                                                14
       4.6.3. Toetsingsresultaten grondwater                                           15

5   Vergelijking onderzoeken nul-meting en controle-meting                             16
    5.1 Vergelijking resultaat bodemopbouw                                             16
    5.2 Vergelijking analyseresultaten grond                                           18
    5.3 Bespreking bevindingen controle-meting                                         20
       5.3.1. Depositie van koper en ijzer langs de Betuweroute                        20
       5.3.2. Koper in het grondwater                                                  22
       5.3.3. Uitspoeling van chloride langs de Betuweroute                            22

6   Conclusies                                                                         24
    6.1 Koper en ijzer in de grond en het grondwater                                   24
    6.2 Chloride in het grondwater                                                     24

Colofon                                                                                25

Bijlage I Regionale ligging

Bijlage II Situering boorpunten

Bijlage III Boorstaten

Bijlage IV Analysecertificaten

Bijlage V Toetsing




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                            2/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bijlage VI Vergelijking boorpunten nul- en controle-meting

Bijlage VII Coördinatenlijst boorpunten

Bijlage VIII Notitie spoorgebonden processen




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                       3/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1           Inleiding


      1.1     Aanleiding

Ten behoeve van het Tracébesluit (TB) voor de Betuweroute is destijds een Milieu
Effect Rapportage (MER) opgesteld1. Volgens de Wet Milieubeheer wordt een MER-
procedure afgesloten met een evaluatie. Deze evaluatie heeft voor wat betreft de
gebruiks/exploitatie fase nog niet plaatsgevonden. In deze rapportage wordt het
onderzoek beschreven waarmee toepassing is gegeven aan deze evaluatieplicht voor wat
betreft het aspect bodem.




      1.2     Scope

Deze evaluatie ziet uitsluitend toe op het tracé van de Betuweroute, waar het
Tracébesluit Betuweroute betrekking op heeft. Dit tracé begint bij het emplacement
Waalhaven-Zuid in Rotterdam (aansluitend op de Havenspoorlijn) en eindigt nabij
Zevenaar bij de intakking op de bestaande spoorlijn Arnhem-Emmerich2.
Ook de „Kortsluitroute‟ valt binnen de scope van deze evaluatie. In het TB voor de
Kortsluitroute3 alsmede in de MER Kortsluitroute4 staat dat de evaluatie van de MER
Kortsluitroute wordt geïntegreerd met de evaluatie van de Betuweroute.
Aangezien de Havenspoorlijn en het gedeelte Zevenaar-Oost buiten het TB Betuweroute
vallen, maken deze delen geen onderdeel uit van de scope van de evaluatie. Ook in de
onderliggende milieuonderzoeken en de evaluatieonderzoeken die tijdens de bouwfase
zijn verricht, zijn deze twee tracés niet onderzocht.




1.3         Het aspect bodem

Voor het aspect bodem wordt in het evaluatieprogramma gesteld dat onderzoek
wenselijk is naar:
- de verspreiding van ijzer en koper vanaf het spoor
- de verspeiding van chloride uit de aardebaan

Het doel van voorliggend onderzoek is om het effect van de gerealiseerde Betuweroute
op de bodemkwaliteit van de omliggende gronden te bepalen. Daartoe wordt door
ProRail een beschrijving van de huidige bodemkwaliteit verlangd door middel van het
toetsen van de resultaten aan het toetsingskader van de Circulaire Bodemsanering 2009.

Als gevolg van de ingebruikname van de Betuweroute wordt een toename verwacht van
depositie van koper- en ijzerdeeltjes in de directe omgeving van het spoor. De emissie

1
  Milieu-effectrapportage Betuweroute, april 1992 en Aanvulling op het MER Betuweroute, mei 1994.
2
  Deel A Tracébesluit Betuweroute, paragraaf 1.2.
3
  Tracébesluit Kortsluitroute, Toelichting/Bepalingen, blz. 59.
4
  Trajectnota / MER Kortsluitroute, H10.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                    4/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>van koper is het gevolg van slijtage van de koperen bovenleiding. De emissie van ijzer is
het gevolg van de slijtage van de spoorrails, wielen en remblokken van de treinen zelf.
Emissie van ijzer treedt met name op in trajecten waar veel geremd wordt.
Ook wordt er op delen waar het tracé is opgehoogd met ontzilt zeezand, uitspoeling van
chloride verwacht. Het zeezand ondergaat een ontziltingsproces, maar zal desondanks
mogelijk een verhoogd chloride gehalte bevatten.

Om inzicht te krijgen in het effect van de gerealiseerde Betuweroute op de
bodemkwaliteit van de omliggende gronden, staan in dit onderzoek twee vragen
centraal:
- Heeft er depositie van koper en ijzer naar de grond en het grondwater
    plaatsgevonden ten gevolge van het gebruik van de Betuweroute?
- Heeft er uitspoeling van chloride plaatsgevonden op die plaatsen waar het tracé
    opgehoogd is met ontzilt zeezand?

Het onderzoek wordt verricht op zeven locaties verdeeld over vijf doelgebieden. Deze
doelgebieden zijn in het Evaluatieprogramma aangewezen. In bijlage I is de regionale
ligging van de onderzoekslocaties weergegeven. De doelgebieden zijn: zeekleigebied,
veenweidegebied, de Betuwe, Waterwingebied Kerk - Avezaath en Rijnstrangengebied
en de locaties betreffen akkerlanden en weilanden.



1.4     Onderzoeksmethodiek

De onderzoekslocaties zijn middels een veldwerkronde bemonsterd, waarna de
grond(water)monsters in het laboratorium zijn geanalyseerd op koper, ijzer en chloride.
De bevindingen uit deze (controle-)meting worden vergeleken met de bevindingen uit de
nul-meting. De gehaltes van de parameters uit de meting van 1998 en 2011 worden met
elkaar vergeleken. Hierbij wordt rekening gehouden met grondverzet dat heeft plaats
gevonden tijdens de aanleg van de Betuweroute. Ook wordt gekeken naar de ruimtelijke
spreiding van de gehaltes.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                            5/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2         Resultaten nul-meting


In 1998 is er in opdracht van de Managementgroep Betuweroute een nul-situatie
onderzoek5 uitgevoerd:

In dit onderzoek stonden de volgende drie doelen centraal:
1. Het uitvoeren van een nul-meting naar verspreiding van chloride, koper en ijzer in de
bodem van het tracé van de Betuweroute.
2. Het evalueren van de mate van verspreiding van bodemverontreiniging ten gevolge
van de aanleg van de Betuweroute.
3. Het evalueren van de mate van verspreiding van waterbodemverontreiniging ten
gevolge van de aanleg van de Betuweroute.



2.1       Nul-meting koper, ijzer en chloride

Het doel van de nul-meting is de vaststelling van de nul-situatie met betrekking tot het
voorkomen van koper, ijzer en chloride in de bodem van de in het Evaluatieprogramma
1997-1998 aangewezen doelgebieden. De resultaten van de nul-meting dienen als
referentie voor de resultaten van de vervolgmetingen.
Het nul-situatie onderzoek bestaat uit twee stappen. Ten eerste zijn 7 onderzoekslocaties
geselecteerd binnen vijf gebieden met een verschillende grondslag. Daarnaast is de nul-
situatie van de doelgebieden vastgesteld op de onderzoekslocaties voor de parameters
koper, ijzer en chloride in de bodem.
Koper is in alle onderzoeksgebieden gemeten in zowel de grond als het grondwater. Het
ijzergehalte is alleen in de locaties vastgesteld die vallen binnen een remtraject omdat in
een dusdanig traject de grootste emissie optreedt. Chloride is op drie onderzoekslocaties
bepaald waar de baan is opgehoogd met ontzilt zeezand. Voor een overzicht wordt
verwezen naar tabel 1 waar de onderzoeksstrategie is uitgewerkt.

In de nul-situatie zijn voor de betreffende parameters de volgende conclusies getrokken:
• Koper: de in de toplaag van de grond en in het ondiepe grondwater gemeten gehaltes
corresponderen met die van een onbelaste bodem. Er wordt geconcludeerd dat van
menselijke beïnvloeding niet of nauwelijks sprake is.
• Chloride: de in het ondiepe grondwater gemeten gehaltes vertonen een relatief grote
variatie en liggen iets hoger dan de door het RIVM in het middeldiepe grondwater (5-17
m-mv) gemeten gehaltes.
• IJzer: de gemeten ijzergehaltes vallen binnen het bereik van de natuurlijke bodem
Het beschreven toetsingskader in het nulonderzoek is de Circulaire Interventiewaarden
bodemsanering (VROM, mei 1994). De gehalten zijn in de nulmeting niet getoetst aan
het toetsingskader.




5
    Evaluatie milieu-effecten betuweroute 1998: Deelonderzoeken Bodem en Water.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                              6/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Tabel 1: Onderzoeksstrategie
Doelgebied                Betuwelocatie       Afstands-      Meng-       Boringen      Laboratorium-onderzoek
                                              lijn           monster                   Analyses     Analyse
                                                                                       grond 1      grondwater 2
Zeekleigebied             PA508               5              100         1-10          Koper en     Koper en
                          Remtraject en       25             200         1-10          ijzer        chloride
                          ontzilt zeezand     50             300         1-10
Veenweidegebied           HG511               5              100         1-10          Koper en     Koper en
                          Remtraject en       25             200         1-10          ijzer        chloride
                          ontzilt zeezand     50             300         1-10
                          GI507               5              100         1-10          Koper        Koper en
                          ontzilt zeezand     25             200         1-10                       chloride
                                              50             300         1-10
Betuwe                    GE508               5              100         1-10          Koper        Koper
                                              25             200         1-10
                                              50             300         1-10
                          GE515               5              100         1-10          Koper        Koper
                                              25             200         1-10
                                              50             300         1-10
Waterwingebied            BU529               5              100         1-10          Koper        Koper
Kerk – Avezaath                               25             200         1-10
                                              50             300         1-10
Rijnstrangengebied        BE525               5              100         1-10          Koper        Koper
                                              25             200         1-10
                                              50             300         1-10
1     Analyse incl. lutum en organische stof en conform AS3000 voorbehandeling per mengmonster per
      raai.
2     Analyse conform AS3000 voorbehandeling.




3.2      Terreinbeschrijving onderzoekslocaties huidige situatie

De onderzoekslocaties zijn in de huidige situatie in gebruik als akkerland/weiland. Zo
worden de locaties BU529, GI507, GE515, GE508, HG511 en PA508 als
weiland/grasland getypeerd. Onderzoekslocatie BE525 ligt voor een gedeelte braak en is
deels in gebruik als akkerland. Daarnaast zijn de locaties binnen 5 meter hart spoor in
gebruik als spoorinfrastuctuur.
Ter plaatse van onderzoekslocatie PA508 en BE525 zijn nabij raai twee een openbare
weg en fietspad aangelegd.
Op de locatie GE515 is een geluidsscherm aanwezig met een hoogte van 1 meter. Op de
locatie BU529 staat een geluidswal met en hoogte van 4,5 meter. Daarnaast is het tracé
van de Betuweroute op locatie GI507 verdiept aangelegd ten opzichte van het maaiveld
als toerit van de tunnel Giessen.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                        8/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    3.3      Aanpassing afstanden boorpunten controle-meting

    In de controlemeting is getracht zoveel mogelijk de locatie van de boorpunten aan te
    houden uit het nulsituatie onderzoek. Op sommige locaties is dit echter niet mogelijk. Zo
    is een veelvoorkomend probleem bij de afstandslijn op 5 meter afstand van hart spoor,
    dat de boringen op of nabij het langsliggende kabelbed gesitueerd zijn. Met name de
    peilbuizen zijn daardoor verplaatst omdat hiervoor dieper geboord moet worden. Andere
    oorzaken voor de verplaatsing van boringen zijn de aanwezigheid van een sloot, weg of
    geluidscherm in de huidige situatie. In onderstaande tabel staan de verschillen van de
    huidige boorlocaties ten opzichte van de boorlocaties uit het nulsituatie onderzoek per
    afstandslijn weergegeven.


Tabel 2: Aanpassing situering boorpunten controle-meting t.o.v. nul-meting
    Gebied            Locatie     Afstand         Afstand            Beschrijving aanpassing               Geluids-
                                  baan (in        verschuiving                                             scherm (in
                                  meters)         (in meters)                                              meters)
    Zeekleigebied     PA508       5               --                 --                                    -

                                  25              +0,00-1,70         Deel van de boorpunten langs de       -
                                                                     afstandslijn verschoven wegens
                                                                     sloot.
                                  50              --                 --                                    -
    Veenweide-        HG511       5               --                 --                                    -
    gebied                        25              --                 --                                    -
                                  50              --                 --                                    -
                      GI507       5               +3,00              Alle boorpunten noordelijk            Verdiepte
                                                                     verschoven wegens situering op        ligging
                                                                     geluidsscherm; Boorpunten 9 en 10
                                                                     verplaatst wegens tunnel.
                                  25              --                 Alle boorpunten langs de              Verdiepte
                                                                     afstandslijn verschoven wegens        ligging
                                                                     situering op voormalig werkterrein.
                                  50              --                 --                                    Verdiepte
                                                                                                           ligging
    Betuwe            GE508       5               +3,00              Alle boorpunten noordelijk            -
                                                                     verschoven wegens ballastbed;
                                                  +5,80              Peilbuis wegens kabelbed.
                                  25              --                 --                                    -
                                  50              --                 --                                    -
                      GE515       5               +3,00              Alle boorpunten noordelijk            1,00
                                                                     verschoven wegens situering op
                                                                     geluidsscherm;
                                                  +5,50              Peilbuis wegens kabelbed.
                                  25              --                 --                                    1,00
                                  50              --                 --                                    1,00




    D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
    Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                               9/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Waterwin-         BU529       5               -1,00              Alle boringen verschoven wegens      4,50
gebied Kerk-                                                     spoorsloot.
Avezaath                      25              +0,00-4,70         Alle boringen verschoven wegens      4,50
                                                                 sloot.
                              50              --                 --                                   4,50
Rijstrangen-      BE525       5               +3,00              Alle boorpunten noordelijk           -
gebied                                                           verschoven wegens ballastbed;
                                              +5,00              Peilbuis wegens kabelbed.
                              25              -4,00              Alle boorpunten zuidelijk            -
                                                                 verschoven wegens nieuwe weg.
                              50              -                  Boorpunten 1 t/m 6 verschoven        -
                                                                 langs de afstandslijn naar naburig
                                                                 perceel wegens waterpartij.
 -- Geen verandering
+ Boring verplaatst van spoor af
-   Boring verplaatst naar spoor toe




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                          10/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>4         Resultaat onderzoek controle-meting


    4.1     Kwaliteitsborging

Het veldwerk is uitgevoerd onder BRL SIKB 2000 certificaat, VKB-protocol 2001
waarvoor Movares gecertificeerd is. De BRL SIKB 2000 is de beoordelingsrichtlijn voor
het procescertificaat voor veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek. De laatste
versie is vastgesteld op 17 maart 2007 (versie 3.2a) door de Stichting Infrastructuur
Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB). De laatste versie van de VKB- protocollen is
versie 3.1, d.d. 13 maart 2007. Movares Nederland is tevens lid van de Vereniging
Kwaliteitsborging Bodemonderzoek (VKB).

De BRL SIKB 2000 is van toepassing op het gehele proces van veldwerk bij
milieuhygiënisch bodemonderzoek inclusief alle secundaire processen. Dit proces begint
bij de acceptatie van het veldwerk en eindigt bij de overdracht van veldgegevens en
monsters aan het laboratorium.

Ten behoeve van de controle-meting zijn de grond(water)monsters chemisch-analytisch
onderzocht door Analytico. Analytico is volgens de NEN-EN-ISO/IEC 17025
geaccrediteerd door de Raad van Accreditatie. Tevens is Analytico een RvA L005 (RvA
L010) AS 3000 geaccrediteerd laboratorium.

De grond(water)monsters zijn behandeld conform de AS3000.

Voor de mengstrategie van de deelmonsters wordt verwezen naar tabel 3. De parameters
van de laboratoriumanalyses staan beschreven in de onderzoeksstrategie (tabel 1).

In bijlage IV zijn de analysecertificaten bijgevoegd.

Movares is een ingenieursbureau zonder juridische, financiële of personele relatie met
de opdrachtgever buiten de onderhavige opdracht. Movares is bovendien geen eigenaar
van de onderzochte grond.



    4.2 Veldwerkzaamheden

Het veldwerk is uitgevoerd tussen 18 juli en 1 november 2011 door de kwalibo-erkende
veldwerkers Eric de Jong, Michel van Dokkum en Marius Knippenburg van Movares.
Voorafgaande aan het veldwerk is er door ProRail B.V. betredingstoestemming aan de
eigenaren en gebruikers van de betreffende percelen gevraagd en gekregen. Alle
percelen zijn bezocht.

De boringen zijn beschreven conform de NEN 5104 per grondsoort en binnen één
grondsoort. De situering van de boringen is opgenomen in bijlage II. Voor de boorstaten
wordt verwezen naar bijlage III.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                          11/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>     Tijdens de uitvoering van de boringen is in het opgeboorde materiaal geen
     bodemvreemde bijmenging aangetroffen.
     Het grondwater is na 7 tot 60 dagen na plaatsing van de peilbuis bemonsterd. De
     veldgegevens van het grondwater en de peilbuizen zijn opgenomen in tabel 3.


Tabel 3: Veldwerkgegevens grondwater
Boring          Bemonstering in          Grondwaterstand          Filterinstelling    Zuurgraad   EC (µS/cm)
                dagen na plaatsing       (m –mv)                  (m –mv)             (pH)
PA508.101       9                        1,25                     1,70-2,70           7,26        338
PA508.201       9                        0,71                     2,00-3,00           6,6         547
PA508.301       9                        0,45                     1,50-2,50           6,78        566
HG511.101       11                       1,36                     1,10-1,60           7,18        398
HG511.201       11                       0,73                     1,40-2,40           6,9         541
HG511.301       11                       1,15                     2,00-3,00           6,92        581
GI507.101       10                       0,35                     1,00-2,00           7,05        481
GI507.201       10                       0,30                     1,50-2,50           6,98        291
GI507.301       10                       0,25                     1,00-2,00           7,08        328
GE508.110       60                       1,00                     1,80-2,80           6,98        687
GE508.210       7                        0,70                     1,00-3,00           7,21        512
GE508.310       7                        0,68                     1,20-2,20           7,09        523
GE515.101       39                       1,30                     3,50-5,00           6,65        464
GE515.201       39                       1,20                     2,50-3,50           6,85        488
GE515.301       39                       1,20                     2,10-3,10           -           -
BU529.101       15                       0,55                     2,50-3,50           6,87        686
BU529.201       15                       1,21                     2,50-3,50           6,94        477
BU529.301       15                       1,39                     2,00-3,00           7,18        432
BE525.108       10                       1,08                     2,00-3,00           7,05        501
BE525.210       10                       1,00                     2,00-3,00           6,9         460
BE525.304       10                       0,55                     1,20-2,20           6,95        484

     De zuurgraad en de EC zijn overeenkomstig met wat in deze grondslag verwacht mag
     worden.



     4.3     Afwijking BRL2000

     Tijdens het veldwerk zijn er twee afwijkingen geconstateerd. Tijdens de plaatsing
     van de peilbuizen op onderzoekslocatie BU529 is tijdens plaatsing van de peilbuizen
     geen EC-meting uitgevoerd omdat die dag calibratie van de meters is uitgevoerd.
     Daarnaast is er op onderzoekslocatie GE515.301 de geleidbaarheid niet gemeten
     vanwege de onbetrouwbaarheid van de ijkvloeistoffen. Dit heeft geen invloed op de
     onderzoeksresultaten van de meting.




     D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
     Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                          12/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    4.4     Afwijking in uitvoering ten opzicht van onderzoeksopzet

    In het veld is geprobeerd tien deelmonsters van dezelfde bodemsoort te verkrijgen per
    raai. Dit bleek niet altijd mogelijk. In de mengmonsters GE515.100, GI507.200 en
    PA508.200 zijn als gevolg hiervan minder dan 10 deelmonsters opgemengd tot een
    mengmonster (zie tabel 4 voor een overzicht). In de mengmonsters GE515.100,
    GI507.200 zijn respectievelijk 8 en 6 deelmonster opgemengd. In mengmonster
    PA508.200 negen deelmonsters opgemengd.
    Daarnaast zijn in de raaien BE525.100 en HG511.100 bij de negen kleiige deelmonsters
    één zandig deelmonster (BE525.109 en HG511.206) aangetroffen. Het zandige
    deelmonster is in beide gevallen wel opgemengd met de negen kleiige deelmonsters. De
    gedachte hierachter is dat beide zandige deelmonsters kleiig zijn.


Tabel 4: Afwijkingen in de mengmonsters
   Mengmonster         Monsters in mengmonster               Zintuiglijke waarneming
   PA508.100           1-10                                  Zandige bovengrond
   PA508.200           2-10                                  Zandige bovengrond
   PA508.300           1-10                                  Kleiige bovengrond
   HG511.100           1-10                                  Zandige bovengrond
   HG511.200           1-10                                  Kleiige bovengrond
   HG511.300           1-10                                  Kleiige bovengrond
   GI507.100           1-4, 6, 8-10                          Kleiige bovengrond
   GI507.200           1-10                                  Kleiige bovengrond
   GI507.300           1-10                                  Kleiige bovengrond
   GE508.100           1-10                                  Kleiige bovengrond met zandige ondergrond
   GE508.200           1-10                                  Kleiige bovengrond
   GE508.300           1-10                                  Kleiige bovengrond
   GE515.100           1, 4-6, 9 en 10                       Kleiige bovengrond
   GE515.200           1-10                                  Kleiige bovengrond
   GE515.300           1-10                                  Kleiige bovengrond
   BU529.100           1-10                                  Kleiige bovengrond
   BU529.200           1-10                                  Kleiige bovengrond
   BU529.300           1-10                                  Kleiige bovengrond
   BE525.100           1-10                                  Kleiige bovengrond
   BE525.200           1-10                                  Kleiige bovengrond
   BE525.300           1-10                                  Kleiige bovengrond



    4.5     Resultaat bodemopbouw in huidige situatie

    Uit de boorbeschrijving blijkt dat er op onderzoekslocaties PA508, HG511 en GI507 in
    het traject van 0,0-1,5 m-mv overwegend klei is aangetroffen met daaronder veen tot 2,5
    m-mv. Op de overige onderzoekslocaties (GE508, GE515, BU529 en BE525) is in het
    traject van 0,0-1,5 m-mv overwegend klei aangetroffen met daaronder zand. In tabel 7
    staan de grondsoorten weergegeven.




    D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
    Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                         13/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>4.6      Toetsing controle-meting

4.6.1. Toetsingskader Wbb
De analyseresultaten van de grondmonsters zijn getoetst aan de achtergrondwaarden van
tabel 1 van bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit, gepubliceerd in de Staatscourant
247 van 20 december 2007 en aan de interventiewaarden van tabel 1 van de Circulaire
bodemsanering 2009, gepubliceerd in de Staatscourant 67 van 7 april 2009.
Tevens zijn de resultaten getoetst aan de tussenwaarde waarbij de tussenwaarde
gedefinieerd is als zijnde het gemiddelde van de achtergrond- en de interventiewaarde.

De gemeten gehaltes zijn gecorrigeerd voor het gemeten organische stof- en
lutumgehalte.

De analyseresultaten van de grondwatermonsters zijn getoetst aan de streef- en
interventiewaarden van tabel 1 van de Circulaire bodemsanering 2009, gepubliceerd in
de Staatscourant 67 van 7 april 2009.
Tevens zijn de resultaten van de grondwateranalyses getoetst aan de tussenwaarde
waarbij de tussenwaarde gedefinieerd is als zijnde het gemiddelde van de streef- en de
interventiewaarde.

Bovenstaande toetsingen zijn uitgevoerd met het toetsprogramma Paisonline, ontwikkeld
door Analytico B.V.

De toetsingsresultaten zijn opgenomen in bijlage V. Een samenvatting van de toetsingen
is weergegeven in de tabellen 5 tot en met 7.


4.6.2.   Toetsingsresultaten grond
Hieronder staan de uitwerkingen van de resultaten na toetsing van de grond- en
grondwatermonsters aan het hiervoor genoemde toetsingskader.


Tabel 5: Overschrijdingen achtergrond- en interventiewaarden voor koper
Laboratorium-        Mengmonster         Monsters in                 >AW       >TW     >I
nummers                                  mengmonster
6395380              PA508.100           1-10                        -         -       -
6395389              PA508.200           2-10                        -         -       -
6395397              PA508.300           1-10                        -         -       -
6258463              HG511.100           1-10                        -         -       -
6258464              HG511.200           1-10                        -         -       -
6258465              HG511.300           1-10                        -         -       -
6404633              GI507.100           1- 4, 6, 8, 9 en 10         -         -       -
6404634              GI507.200           11-10                       -         -       -
6404636              GI507.300           1-10                        -         -       -
6281067              GE508.100           1-10                        -         -       -
6453930              GE508.200           1-10                        -         -       -
6453931              GE508.300           1-10                        -         -       -




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                            14/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>    6290835               GE515.100              1, 4- 6, 9 en 10          -        -       -
    6290836               GE515.200              1-10                      -        -       -
    6290834               GE515.300              1-10                      -        -       -
    6385044               BU529.100              1-10                      -        -       -
    6392992               BU529.200              1-10                      -        -       -
    6392993               BU529.300              1-10                      -        -       -
    6393049               BE525.100              1-10                      -        -       -
    6393050               BE525.200              1-10                      -        -       -
    6393051               BE525.300              1-10                      -        -       -
     - geen overschrijding van de toetsingsnorm.

     Uit de bovenstaande tabel blijkt dat in de bovengrond tot 0,2 m-mv geen kopergehalten
     boven de achtergrondwaarde zijn aangetoond.


     4.6.3.   Toetsingsresultaten grondwater


Tabel 6: Overschrijdingen streef- en interventiewaarden voor koper en chloride
 Laboratorium-      Monster                  <S                        >1/2 (S+I)               >I
 nummers
 6416085            PA508.101-1-2            -                         -                        -
 6416086            PA508.201-1-2            -                         -                        -
 6416087            PA508.301-1-2            -                         -                        -
 6279351            HG511.101-1-1            -                         -                        -
 6279352            HG511.201-1-1            -                         -                        -
 6279353            HG511.301-1-1            -                         -                        -
 6429055            GI507.101-1-2            -                         -                        -
 6429056            GI507.201-1-2            -                         -                        -
 6429057            GI507.301-1-2            -                         -                        -
 6393055            GE508.110-1-1            -                         -                        -
 6468458            GE508.210-1-2            -                         -                        -
 6468459            GE508.310-1-2            -                         -                        -
 6393052            GE515.101-1-1            -                         -                        -
 6393053            GE515.201-1-1            -                         -                        -
 6393054            GE515.301-1-1            -                         -                        -
 6416082            BU529.101-1-1            -                         -                        -
 6416083            BU529.201-1-1            -                         -                        -
 6416084            BU529.301-1-1            -                         -                        -
 6416079            BE525.108-1-2            -                         -                        -
 6416077            BE525.210-1-2            -                         -                        -
 6416078            BE525.304-1-2           -                          -                        -
     - geen overschrijding van de toetsingsnorm.

     Uit de getoetste analyseresultaten van koper en chloride blijkt dat er in het grondwater
     geen overschrijdingen van de toetswaarden met koper en chloride is aangetoond.




     D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
     Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                     15/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>    5        Vergelijking onderzoeken nul-meting en controle-meting


    In dit hoofdstuk is de controle-meting vergeleken met de nul-meting. Op basis van de
    boorstaten van de diepere boringen die uitgevoerd zijn om de peilbuizen te kunnen
    plaatsen, valt er voor beide metingen een uitspraak te doen over de onderliggende
    bodem. Daarbij wordt ook de mogelijkheid meegenomen of er sprake kan zijn geweest
    van grondverzet. Bij deze analyse worden de verschillen en overeenkomsten in gehalten
    Lutum, organische stof, koper en ijzer meegenomen.



    5.1      Vergelijking resultaat bodemopbouw

    Om een vergelijking te kunnen maken is het van belang om te weten of en in welke mate
    de onderzochte bodem in beide onderzoeken overeen komt. Daartoe is in tabel 7 een
    vergelijking gemaakt van de boorbeschrijvingen uit het nulsituatie onderzoek uit 1998
    en de controle-meting. Ook staat in deze tabel het huidige gebruik van de
    onderzoekslocaties aangegeven.


Tabel 7: Bodembeschrijving nulsituatie onderzoek en controle meting
 Betuwelocatie     Dieptetraject 1998       Grondsoort           Dieptetraject            Grondsoort   Bodem-gebruik
 (boorpunt)        (m –mv)                  1998                 huidig (m –mv)           huidig
 PA508.101         0,00-0,50                Klei                 0,00-2,70                Zand         Berm
                   0,50-2,50                Veen                 -                        -
 PA508.201         0,00-0,50                Klei                 0,00-2,00                Klei         Berm
                   0,50-2,50                Veen                 2,00-3,00                Veen
 PA508.301         0,00-0,60                Klei                 0,00-0,70                Klei         Weiland
                   0,60-1,10                Veen                 0,70-1,00                Veen
                   1,10-2,50                Klei                 1,00-2,00                Klei
                   -                        -                    2,00-2,50                Veen
 HG511.101         0,00-0,40                Klei                 0,00-1,60                Zand         Berm
                   0,40-2,00                Veen                 -                        -
                   2,00-2,30                Klei                 -                        -
                   2,30-2,50                Veen                 -                        -
 HG511.201         0,00-0,25                Klei                 0,00-0,90                Klei         Weiland
                   0,25-2,50                Veen                 0,90-2,40                Veen
 HG511.301         0,00-0,40                Klei                 0,00-1,50                Klei         Weiland
                   0,40-2,50                Veen                 1,50-3,00                Veen
 GI507.101         0,00-0,20                Klei                 0,00-0,40                Klei         Berm
                   0,20-2,50                Veen                 0,40-0,70                Veen
                   -                        -                    0,70-0,90                Zand
                   -                        -                    0,90-2,00                Klei
 GI507.201         0,00-0,20                Klei                 0,00-0,80                Klei         Weiland
                   0,20-2,50                Veen                 0,80-2,50                Veen




    D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
    Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                          16/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>GI507.301         0,00-0,50                Klei                 0,00-0,30                Klei   Weiland
                  0,50-2,50                Veen                 0,30-2,00                Veen
GE508.110         0,00-1,00                Klei                 0,00-0,10                Klei   Berm
                  1,00-1,90                Zand                 0,10-1,05                Zand
                  1,90-2,10                Veen                 1,05-2,50                Klei
                  2,10-3,00                Zand                 2,50-2,80                Veen
GE508.210         0,00-1,10                Klei                 0,00-3,00                Klei   Akker
                  1,10-1,60                Zand                 -                        -
                  1,60-3,00                Klei                 -                        -
GE508.310         0,00-3,00                Klei                 0,00-1,00                Klei   Akker
                  -                        -                    1,00-2,20                Zand
GE515.101         0,00-1,50                Klei                 0,00-0,50                Klei   Berm
                  1,50-2,00                Veen                 0,50-1,10                Zand
                  2,00-2,15                Klei                 1,10-2,50                Klei
                  2,15-2,85                Veen                 2,50-2,85                Veen
                  2,85-3,00                Klei                 2,85-3,10                Klei
                  -                        -                    3,10-5,00                Veen
GE515.201         0,00-1,60                Klei                 0,00-3,50                Klei   Weiland
                  1,60-2,00                Veen                 -                        -
                  2,00-2,20                Klei                 -                        -
                  2,20-2,70                Veen                 -                        -
                  2,70-3,00                Klei                 -                        -
GE515.301         0,00-1,60                Klei                 0,00-1,50                Klei   Weiland
                  1,60-2,80                Veen                 1,50-1,80                Veen
                  2,80-3,00                Klei                 1,80-3,10                Klei
BU529.101         0,00-0,90                Klei                 0,00-2,90                Klei   Berm
                  0,90-3,5                 Zand                 2,90-3,50                Zand
BU529.201         0,00-1,30                Klei                 0,00-1,50                Klei   Landbouw-
                  1,30-3,20                Zand                 1,50-3,50                Zand   grond
                  3,20-3,50                Klei                 -                        -
BU529.301         0,00-2,90                Klei                 0,00-1,50                Klei   Landbouw-
                                                                                                grond
BE525.108         0,00-0,90                Klei                 0,00-2,30                Klei   Berm
                  0,90-2,20                Zand                 2,30-3,00                Zand
BE525.210         0,00-2,50                Klei                 0,00-3,00                Klei   Berm
BE525.304         0,00-3,00                Klei                 0,00-0,70                Klei   Akker
                  -                        -                    0,70-2,20                Zand
                  2,90-3,50             Zand                    1,50-3,00                Zand
   - geen nieuwe grondlaag in boorbeschrijving aanwezig.

   Uit de vergelijking blijkt dat de toplaag bestaande uit klei in beide onderzoeken
   overeenkomstig is, behoudens de onderzoekslocatie PA508 en HG511 waar in de
   controle-meting zand is aangetroffen.




   D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
   Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                   17/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>    5.2     Vergelijking analyseresultaten grond



Tabel 8: Vergelijking analyseresultaten grond (lutum en organisch stof)
 Locatie     Afstand tot        Organisch stof        Verschil          Lutum (% droge      Verschil 2
             baan (in           (% droge stof)                          stof)
             meters)            1998    2011          2011-1998         1998     2011       2011-1998
 PA508       5                  17      5,7                 -11,3       30       13,8             -16,2
             25                 18      7,8                 -10,2       28       15,2             -12,8
             50                 14        8,4                  -5,6     41         37,9             -3,1
 HG511       5                  18        7,6                 -10,4     36         15,8            -20,2
             25                 20        19                   -1,0     46         23              -23,0
             50                 21        52,8                 31,8     45         29,1            -15,9
 GI507       5                  14        6,8                   -7,2    42         9,2             -32,8
             25                 14        11,9                  -2,1    37         36,8             -0,2
             50                 17        16,4                  -0,6    37         34,0             -3,0
 GE508       5                  12        2,2                   -9,8    46         21,7            -24,3
             25                 10        9,4                   -0,6    48         48,0              0,0
             50                 12        9,7                   -2,3    39         49,9             10,9
 GE515       5                  9         4,7                   -4,3    55         30,4            -24,6
             25                 13        10,4                  -2,6    51         39,5            -11,5
             50                 10        9,9                   -0,1    52         44,1             -7,9
 BU529       5                  3         4,4                    1,4    27         30                3,0
             25                 3         2,2                   -0,8    30         32,7              2,7
             50                 2         2,4                    0,4    28         32,4              4,4
 BE525       5                  10        4,5                   -5,5    34         38,5              4,5
             25                 9         6                     -3,0    37         33,1             -3,9
             50                 3         3,5                    0,5    41         39,8             -1,2

    Gemiddeld gezien blijken de gehaltes voor lutum en organisch stof in de nul-meting
    nagenoeg overeenkomstig te zijn. Na de aanleg van de Betuweroute blijkt dat de
    kleihoudende toplaag minder lutum en organisch stof bevat binnen 5 meter afstand
    van hart spoor. Dit als gevolg van het uitgevoerde grondverzet.

Tabel 9: Vergelijking analyseresultaten grond (koper en ijzer)
 Locatie     Afstand tot        Koper (in mg/kg)         Verschil 2      Ijzer (mg/kg)         Verschil 2
             baan (in           1998        2011         2011-1998       1998        2011      2011-1998
             meters)
 PA508       5                  33          12                    -21    19          13                     -6
             25                 32          11                    -21    20          13                     -7
             50                 33          22                    -11    23          22                     -1
 HG511       5                  40          11                    -29    32          14                    -18
             25                 41          15                    -26    36          15                    -21
             50                 39          19                    -20    33          19                    -14




    D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
    Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                             18/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> GI507       5                  44          12                    -32    -
             25                 42          20                    -22    -
             50                 43          28                    -15    -
 GE508       5                  34          11                    -23    -
             25                 33          33                      0    -
             50                 39          36                     -3    -
 GE515       5                  40          21                    -19    -
             25                 42          36                      -6   -
             50                 40          37                      -3   -
 BU529       5                  27          22                      -5   -
             25                 25          22                      -3   -
             50                 23          28                      5    -
 BE525       5                  32          17                    -15    -
             25                 30          23                      -7   -
             50                 28          27                      -1   -
    - geen meting uitgevoerd.

    Uit de analyseresultaten van de controle-meting blijkt dat het kopergehalte in de
    bodem gemiddeld lager is dan in de nul-situatie, maar wel een grotere variatie
    vertoond. Voor het ijzergehalte in de bodem kan eveneens een afname worden
    vastgesteld.

Tabel 10: Vergelijking analyseresultaten grondwater (koper en chloride)
 Locatie     Afstand tot baan         Koper (µg/l)                 Chloride (mg/l)              Verschil 2
             (in meters)              1998         2011            1998          2011           2011-1998
    PA508                        5          2.1         <15                 38             <5            -33
                                25         <2.0         <15                 35             86             51
                                50            2.3           <15               55           77            22
    HG511                        5           <2.0           <15               32           <5           -27
                                25           <2.0           <15               60            9           -51
                                50           <2.0           <15               52           20           -32
    GI507                        5           <2.0           <15               91           35           -56
                                25           <2.0           <15               20           27             7
                                50           <2.0           <15               22           37            15
    GE508                        5           <2.0           <15                -            -             -
                                25           <2.0           <15                -            -              -
                                50           <2.0           <15                -            -              -
    GE515                        5           <2.0           <15                -            -              -
                                25           <2.0           <15                -            -              -
                                50           <2.0           <15                -            -              -
    BU529                        5           <2.0           <15                -            -              -
                                25           <2.0           <15                -            -              -
                                50           <2.0           <15                -            -              -
    BE525                        5           <2.0           <15                -            -              -
                                25           <2.0           <15                -            -              -
                                50           <2.0           <15                -            -              -
    - geen meting uitgevoerd.




    D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
    Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                           19/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Uit de analyseresultaten blijkt dat de kopergehaltes niet zijn toegenomen ten opzichte van de
nul-situatie. Wel is de detectiegrens voor koper hoger dan in 1998. De gehaltes voor chloride
in het grondwater zijn ook afgenomen, behalve op locatie PA508 op 25 en 50 meter afstand
van de spoorbaan.


5.3      Bespreking bevindingen controle-meting



5.3.1.   Depositie van koper en ijzer langs de Betuweroute

In onderstaande bespreking zijn per doelgebied de verbanden gelegd tussen de tabellen
in de vorige paragraaf. Daarbij wordt de samenhang tussen de bodembeschrijving, de
gemeten lutum- en organisch stof gehaltes en de gemeten gehaltes aan koper en ijzer op
elkaar betrokken.

Zeekleigebied (PA508)
Uit de bodembeschrijving (tabel 7) en de terreinbeschrijving blijkt dat ter hoogte van
raaien 1 en 2 (afstandslijnen 5 en 25 meter van hart spoor) grondverzet heeft
plaatsgevonden. Ter hoogte van raai 1 was in het nulsituatie onderzoek sprake van 50
cm klei en daaronder een laag veen. In de controle-meting is er tot aan 2,7m-mv zand
aangetroffen wat resulteert in een gewijzigd gehalte aan lutum en organisch stof.
Ter hoogte van raai 2 is in de huidige situatie zand aangetroffen in de toplaag. Deze
gewijzigde bodemopbouw resulteert in andere gehaltes voor lutum en organisch stof.
Raai 3 kent in zowel het nulsituatie onderzoek en de controle-meting eenzelfde
bodemopbouw. Het lutum-gehalte is in beide onderzoeken nagenoeg gelijk. Er is wel
een afname van het organisch stof in de bodem te zien.

Uit de vergelijking van de kopergehaltes blijkt dat er sprake is van een afname. De
afname kan worden gerelateerd aan het uitgevoerde grondverzet voor de bouw van de
Betuweroute. Uitspoeling van het koper naar het grondwater is niet bevestigd. In het
grondwater zijn de kopergehalten niet verhoogd aangetoond in vergelijking met de nul-
situatie.
Door de vergelijking van het ijzergehalte tussen de nul-meting en de controle-meting is
ook een afname aangetoond ter hoogte van afstandslijnen 1 en 2. Deze afname is
mogelijk gerelateerd aan het grondverzet waarbij de oorspronkelijke toplaag is
gewijzigd. Na de in dienststelling van de Betuweroute blijkt dat er geen toename van
ijzer is aangetoond voor raai 1 en 2. Het ijzergehalte in raai 3 is nagenoeg identiek aan
de nul-meting.

Ter plaatse van het zeekleigebied is na de indienststelling van de Betuweroute geen
koperverontreiniging aangetoond. De kopergehalten voldoen aan de achtergrondwaarde.

Veenweidegebied (HG511 en GI507)
Uit de bodembeschrijving blijkt dat er ter hoogte van de eerste raai van
onderzoekslocatie HG511 (afstandslijnen 5 meter van hart spoor) grondverzet heeft
plaatsgevonden. Ter hoogte van raai 1 was in het nulsituatie-onderzoek op




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                20/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>maaiveldniveau sprake van 40 cm klei en daaronder een laag veen. In de controle-
meting is er tot aan 1,60 m-mv zand aangetroffen.
In raai 2 en 3 van HG511 rijst het vermoeden dat ter hoogte van beide raaien grond is
toegevoegd. Deze gewijzigde bodemopbouw resulteert in andere gehaltes voor lutum en
organisch stof.

Uit de boorbeschrijving en de terreinbeschrijving blijkt dat de bodem ter hoogte van raai
1 in onderzoekslocatie GI507 niet hetzelfde is als in 1998. De bodem ter hoogte van raai
2 en 3 lijkt ongeroerd te zijn.

Uit de vergelijking van de kopergehaltes blijkt dat er sprake is van een afname. De
afname kan worden gerelateerd aan het uitgevoerde grondverzet voor de bouw van de
Betuweroute. Uitspoeling van het koper naar het grondwater is niet bevestigd. In het
grondwater zijn de kopergehalten niet verhoogd aangetoond in vergelijking met de nul-
situatie.
Door de vergelijking van het ijzergehalte tussen de nul-meting en de controle-meting is
ook een afname aangetoond. Deze afname is mogelijk gerelateerd aan het grondverzet
waarbij de oorspronkelijke toplaag is gewijzigd. Na de in dienststelling van de
Betuweroute blijkt dat er geen toename van ijzer is aangetoond.
Bij beide onderzoekslocaties doet zich het fenomeen voor dat naarmate men verder
verwijderd raakt van de Betuweroute, het gehalte aan koper en ijzer in de bodem
toeneemt.


Betuwe (GE508 en GE515)
Uit de boorprofielen en de actuele terreinsituatie blijkt dat ter hoogte van raai 1
grondverzet heeft plaatsgevonden. In onderzoekslocatie GE515 is het terrein opgehoogd
met 1 meter klei. Ter plaatse van GE508 is binnen 5 meter van hart spoor grondverzet
uitgevoerd. Zowel in de nul-meting als in de controle-meting is sprake van kleigrond
waarbij het voorgaande in raai 1 wordt bevestigd door een afname in lutum en organisch
stof.
Voor de raaien 2 en 3 van beide onderzoekslocaties zijn de overige lutum- en organisch
stof-gehalten gelijkwaardig aan elkaar.

Uit de vergelijking van de kopergehaltes blijkt dat er sprake is van een afname. De
afname kan worden gerelateerd aan het uitgevoerde grondverzet voor de bouw van de
Betuweroute. Uitspoeling van het koper naar het grondwater is niet bevestigd. In het
grondwater zijn de kopergehalten niet verhoogd aangetoond in vergelijking met de nul-
situatie.
Voor raaien 2 en 3 zijn de in de controle-meting gemeten kopergehaltes lager dan in de
nul-meting, maar liggen ze wel in de buurt van de destijds gemeten waarden.


Waterwingebied Kerk - Avezaath (BU529)
Uit de bodem- en terreinbeschrijving blijkt dat er sprake is van ongeroerde grond en dat
er ter plaatse geen grondverzet heeft plaatsgevonden. De gemeten gehaltes voor lutum
en organisch stof in de controle-meting liggen in de buurt van de waarden zoals gemeten
in het nulsituatie onderzoek.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                            21/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Het kopergehalte in de mengmonsters neemt toe in afstand van de spoorbaan. Uit de
vergelijking van het kopergehalte tussen de nul-situatie en de controle-meting blijkt dat
de meetwaarden nagenoeg overeenkomstig zijn.


Rijnstrangengebied (BE525)
Uit de bodem- en terreinbeschrijving blijkt dat er sprake is van ongeroerde grond en dat
er ter plaatse geen grondverzet heeft plaatsgevonden. Het boorprofiel van raai 1 wijkt
wel af van het boorprofiel uit het nulsituatie onderzoek doordat het boorpunt verschoven
is. Uit de analyseresultaten van het lutum- en organisch stof in het mengmonster blijkt
dat de huidige meting nagenoeg dezelfde resultaten geeft als de meting in 1998.

Het kopergehalte in de mengmonsters neemt toe in afstand van de spoorbaan. Uit de
vergelijking van het kopergehalte tussen de nul-situatie en de controle-meting blijkt dat
de meetwaarden nagenoeg overeenkomstig zijn.

5.3.2.   Koper in het grondwater

In het nulsituatie onderzoek uit 1998 is in geen enkel grondwateranalyse een
overschrijding van de streefwaarde aangetoond voor de parameter koper. Ditzelfde beeld
blijkt ook uit de controle-meting.

In het grondwater zijn de kopergehaltes niet boven de detectiegrens aangetoond. Er is
wel sprake van een verschil in detectiegrens tussen de nul-meting (2 µg/l) en de
controle-meting (15 µg/l). Tussen deze twee waarden is een marge aanwezig.


5.3.3.   Uitspoeling van chloride langs de Betuweroute

In de controle-meting is in geen enkel grondwateranalyse een overschrijding van de
streefwaarde aangetoond met betrekking tot de parameter chloride. Door de vergelijking
tussen de nul-meting en de controle-meting zijn verschillen vastgesteld die passen
binnen de natuurlijke achtergrondwaarden. Op basis van de grondwaterkaart van
Nederland6 varieert de natuurlijke achtergrondwaarde van chloride in het eerste water
voerend pakket tussen 22 mg/l en 56 mg/l. Uit de grondwaterkaart blijkt dat voor PA508
sprake is van kwel en voor de locaties HG511 en GI507 is er soms sprake van kwel en
soms van infiltratie. Hieronder worden per doelgebied de resultaten besproken.


Zeekleigebied (PA508)
Uit de analyseresultaten blijkt dat in de huidige situatie een toename van het
chloridegehalte is geconstateerd in vergelijking met de nul-situatie. Een mogelijke
oorzaak hiervoor is gelegen in het tijdelijke zanddepot op deze locatie ten tijde van de
aanleg van de Betuweroute. Uit de situatietekening van onderzoekslocatie PA508 in het
nulsituatie onderzoek blijkt dat ter hoogte van raaien 2 en 3 een zanddepot was gepland.
Dit gegeven kan verklaren dat de chloride-gehaltes op de raaien 2 en 3 hoger zijn dan ter

6
 “Grondwaterkaart van Nederland, kaart 38 west”, opgesteld door de dienst grondwaterverkenning van
TNO, d.d. juli 1979.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                                     22/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>plaatse van raai 1 als gevolg van het uitspoelen van restanten chloride in het ontzilte
zeezand. Normaliter zal het chloride-gehalte in het grondwater zich herstellen.


Veenweidegebied (HG511 en GI507)
Op locatie HG511 en GI507 is er uit de analyse van de grondwatermonsters gebleken
dat er ten opzichte van 1998 een afname is te zien in het chloride gehalte. De gemeten
gehaltes liggen echter dichtbij elkaar.
Uitgaande van de gemeten gehalten van chloride in 1998 kan gesteld worden dat de
natuurlijke achtergrondwaarden tussen de 22 mg/l en de 60 mg/l liggen. Van nature
fluctueert het chloride gehalte in het grondwater als gevolg van infiltratie en kwel. De
waarden gemeten in de controle-meting liggen binnen de marge van de natuurlijke
achtergrondwaarden van het doelgebied.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                           23/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>6       Conclusies


6.1     Koper en ijzer in de grond en het grondwater

Na vergelijking van alle analyseresultaten van de controle-meting met de nul-meting
blijkt dat er voor het gehalte aan koper en ijzer in de grond in bijna alle gevallen een
afname te zien is ten opzichte van 1998.

Na de ingebruikname van de Betuweroute is ter plaatse van de doelgebieden de bodem
niet verontreinig met koper. Uit de controle-meting blijkt dat de kopergehalten voldoen
aan de achtergrondwaarden.
Het blijkt dat het kopergehalte binnen 5 meter van hart spoor een afname vertoond. Op
de overige afstanden zijn de kopergehalten nagenoeg overeenkomstig. De reden voor de
afname van het kopergehalte kan worden gezocht in het uitgevoerde grondverzet.
Ditzelfde geldt ook voor het ijzergehalte in de bodem.

Uitspoeling van koper naar het grondwater is niet aangetoond. Het grondwater bevat
geen kopergehalte groter dan de detectiewaarde.

Het in dienst nemen van de Betuweroute heeft de milieuhygiënische kwaliteit van de
bodem binnen de invloedssfeer van de spoorlijn vooralsnog niet beïnvloed.



6.2     Chloride in het grondwater

Uit de analyseresultaten van de controle-meting blijkt dat voor geen enkel
grondwatermonster het chloride-gehalte boven de streefwaarde is aangetoond.

De chloride-gehaltes in het grondwater nabij de Betuweroute zijn voor de
onderzoekslocaties HG511 en GI507 afgenomen of nagenoeg gelijk gebleven.

Voor PA508 geldt dat er wel een toename in het chloride-gehalte is gemeten in
vergelijking met de nul-siuatie. Een verklaring voor de lichte verhoging van het
chloride-gehalte in het grondwater zou het voormalig zanddepot kunnen zijn. Mocht dit
het geval zijn, dan zal het chloride-gehalte in het grondwater zich in de toekomst
herstellen. Het chloride gehalte van het grondwater ligt beneden de betreffende
streefwaarde.

De gemeten chloride-gehaltes in het grondwater liggen binnen de natuurlijke
achtergrondwaarden. Het gebruik van ontzilt zeezand in de opgehoogde delen van de
Betuweroute heeft de milieuhygiënische kwaliteit van het grondwater niet nadelig
beïnvloed.




D81-FFA-KA-1101476 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 1.0 / 28 december 2011
Divisie Infra/Afdeling:Bouwvoorbereiding & Begeleiding:Milieu en Natuurontwikkeling



                                                                                           24/25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>               Colofon


opdraehtgever ProRail B.V.
               Mevr. A. Veldhuizen

     Uitgave Movares Nederland B.V.

               Divisie Infra
               Afdeling: B ouwvoorbereiding &   B   egeleiding:Mil ieu en Natuurontwikkel ing

               Daalse Kwint
               Postbus 2855
               3500 GW Utrecht

    Telefoon 030-265 3647
     Telefax


Ondertekenaar Geftjan van Manen
               Projectmanager

Projectnummer IN180087


               Versie:           1.0                                 Status          Definitief
                                Floris Faber
                                Martiin Boeve
                                                                        ->           28 december 2011
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bijlage I   Regionale ligging
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bijlage II   Situering boorpunten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage III Boorstaten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage IV Analysecertificaten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage V   Toetsing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bijlage VI   Vergelijking boorpunten nul- en controle-meting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage VII   Coördinatenlijst boorpunten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bijlage VIII   Notitie spoorgebonden processen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>