<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                MER Evaluatie Betuweroute
                Aspect Sociaal




Opdrachtgever   ProRail B.V.
                mevr. A. Veldhuizen

                Movares Nederland B.V.
Ondertekenaar   drs. G.R. van Manen
                Kenmerk D82-IID-KA-1200001 - Versie 2.0




                Utrecht, 10 mei 2012
                Vrijgegeven

                 2012, Movares Nederland B.V.

                Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of
                openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier,
                zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Movares Nederland B.V.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Samenvatting

Aanleiding en doel
Ten behoeve van het Tracébesluit (TB) voor de Betuweroute is destijds een Milieu
Effect Rapportage (MER) opgesteld. Volgens de Wet Milieubeheer wordt een
m.e.r.-procedure afgesloten met een evaluatie. In het voorliggende rapport wordt
deze evaluatie beschreven voor wat betreft de gebruiks-/exploitatiefase met
betrekking tot het aspect Sociaal.
In het evaluatieprogramma van de Betuweroute staat het aspect „Sociaal‟ beschreven
als de beleving van geluidhinder en als de belevingswaarde van de woonomgeving.

Deze rapportage is opgesteld op basis van een herhaling van twee van de
onderzoeken die in 1998 zijn verricht. De uitkomsten die staan beschreven in de
rapporten van 1998 zullen worden „nagemeten‟. De verificatie van de voormeting uit
1998 gebeurt door de centrale vraag te beantwoorden:

     ‘In hoeverre heeft de gerealiseerde Betuweroute geleid tot veranderingen in de
     belevingswaarde van de woonomgeving en de stiltegebieden?’

Deelonderzoek recreantenstudie
Het deelonderzoek onder recreanten heeft plaatsgevonden door middel van
interviews in stiltegebieden Rijnstrangen en Giessen. In totaal zijn 131 interviews
onder recreanten afgenomen.

In 1998 was de verwachting dat de Betuweroute een negatieve invloed zou hebben
op de beleving van de woonomgeving en het geluid. De resultaten van het huidige
onderzoek geven deze verwachting niet weer.
Het gebied Rijnstrangen is in 1998 gemiddeld beoordeeld met een 8,0 en wordt in
2011 beoordeeld met een cijfer 8,2. Het gebied Giessen is in 1998 en in 2011
beoordeeld met een 7.7.
Als men de beide gebieden samen neemt dan wordt de waardering van natuur en
landschap in 1998 beoordeeld met een gemiddelde van 7,8 en in 2011 beoordeeld
met een 8,0.

Deelonderzoek omwonenden
Het onderzoek dat is gedaan onder omwonenden is, in tegenstelling tot in 1998
waarin men mensen heeft geïnterviewd, uitgevoerd middels een enquête die is
toegestuurd aan 1500 personen woonachtig in de zones nabij de Betuweroute.
De vragen in de toegestuurde enquête zijn grotendeels vergelijkbaar met de vragen
gesteld in de interviews in 1998.
Op basis van de uitkomsten van het onderzoek in 1998 en de uitkomsten van het
huidige onderzoek, wordt een vergelijking gedaan van de beleving van omwonenden
toen en nu.

De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat het gemiddelde waarderingscijfer in
2011 lager ligt dan de gemiddelde waardering in 1998 op de aspecten geluid,
trillingen, luchtkwaliteit, externe veiligheid, uitzicht van de woning en de
bereikbaarheid van de buurt.
De verschillen variëren van 0,2 (op een tienpuntsschaal) voor de bereikbaarheid van
de buurt tot een verschil in waardering van 0,8 op de luchtkwaliteit.


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       2/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Als de tevredenheid met de woonomgeving wordt vergeleken met het eerdere
onderzoek dan is zichtbaar dat men in de huidige situatie gemiddeld meer tevreden
is dan in 1998. Een gemiddeld cijfer van 7,7 in 1998 tegenover een gemiddelde
beoordeling van 8,2 in 2011. 78% van de respondenten geeft aan zeer tevreden te
zijn met de huidige woonomgeving. In 1998 was dit percentage 62%.

Conclusie
Geconcludeerd wordt dat in de waardering van de stiltegebieden niet zichtbaar is dat
de aanleg van de Betuweroute heeft geleid tot veranderingen in de beleving. Zowel
in de huidige situatie als in 1998 krijgen de stiltegebieden een hoge waardering.

De veranderingen in de waardering van de omgevingsaspecten laten zien dat de
waardering in de huidige situatie een lagere score kent dan in 1998. De verschillen
zijn echter niet groot en scoren in zowel in 1998 als nu een ruim voldoende.

Op het aspect woning en woonomgeving is zichtbaar dat de tevredenheid over de
woning en de woonomgeving in de huidige situatie een hogere waardering kent dan
in 1998.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012        3/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inleiding                                                                          6

1    Achtergronden en opzet van het onderzoek                                     7
     1.1 Achtergrond en onderzoeksvraag                                           7
     1.2 Kader studie evaluatie MER-betuweroute                                   8
        1.2.1. Randvoorwaarden van het onderzoek                                  8
        1.2.2. Deelonderzoek recreantenstudie                                     9
        1.2.3. Deelonderzoek Omwonenden                                           9

2    Deelonderzoek recreantenstudie                                               11
     2.1 Inleiding                                                                11
     2.2 Beschrijving van het onderzoek                                           13
        2.2.1. Selectie van te interviewen personen                               13
        2.2.2. Veldonderzoek                                                      13
        2.2.3. De vragenlijst                                                     14
        2.2.4. Analyse                                                            14
     2.3 Respons recreantenonderzoek                                              14
     2.4 Waardering van de geluidssituatie en van natuur en landschap             17
        2.4.1. Inleiding                                                          17
        2.4.2. Waardering van het gebied op een aantal aspecten                   17
        2.4.3. Waardering van de geluidssituatie                                  18
        2.4.4. Waardering van natuur en landschap                                 22
        2.4.5. Toestand van het gebied                                            23
     2.5 Vergelijking van resultaten met eerder onderzoek                         25

3    Deelonderzoek omwonenden                                                     29
     3.1 Inleiding                                                                29
     3.2 Beschrijving van de het onderzoek                                        29
        3.2.1. Zonering                                                           29
        3.2.2. Steekproeftrekking                                                 29
        3.2.3. De vragenlijst                                                     30
        3.2.4. Onderzoeksperiode                                                  30
        3.2.5. Weergave van de onderzoeksresultaten                               31
     3.3 Respons                                                                  32
     3.4 Waardering van woning en woonomgeving                                    39
     3.5 Beleving van verstorende en leefbaarheidfactoren                         43
     3.6 Vergelijking van de resultaten van eerder onderzoek                      66

4    Conclusie                                                                    69

Colofon                                                                           71




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012        4/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bijlage I Kaart met zones en segmenten (A3)

Bijlage II Onderzoeksvragen enquête recreanten in stiltegebieden

Bijlage III Onderzoeksuitkomsten enquête recreanten

Bijlage IV Onderzoeksvragen enquête omwonenden

Bijlage V Onderzoeksuitkomsten enquête omwonenden

Bijlage VI Tabellen naar zone en segment (enquête omwonenden)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012   5/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Inleiding


Aanleiding en doel

     Ten behoeve van het Tracébesluit (TB) voor de Betuweroute is destijds een
     Milieu Effect Rapportage (MER) opgesteld1. Volgens de Wet Milieubeheer
     wordt een m.e.r.-procedure afgesloten met een evaluatie. Deze evaluatie heeft
     voor wat betreft de gebruiks-/exploitatiefase nog niet plaatsgevonden. In deze
     rapportage wordt een onderzoek beschreven waarmee invulling is gegeven aan
     deze evaluatieplicht.

     Voor de verschillende deelaspecten van de MER is telkens een separaat
     evaluatieonderzoek uitgevoerd. Deze rapportage beschrijft het aspect Sociaal.


Scope

      Deze evaluatie beschouwt uitsluitend het deel van het tracé van de
      Betuweroute, waar het Tracébesluit Betuweroute betrekking op heeft. Dit tracé
      begint bij het emplacement Waalhaven-Zuid in Rotterdam (aansluitend op de
      Havenspoorlijn) en eindigt nabij Zevenaar bij de intakking op de bestaande
      spoorlijn Arnhem-Emmerich2.
      Ook de „Kortsluitroute‟ valt binnen de scope van deze evaluatie. In het TB voor
      de Kortsluitroute3 alsmede in de MER Kortsluitroute4 staat dat de evaluatie van
      de MER Kortsluitroute wordt geïntegreerd met de evaluatie van de
      Betuweroute.
      Aangezien de Havenspoorlijn en het gedeelte Zevenaar-Oost buiten het TB
      Betuweroute vallen, maken deze delen geen onderdeel uit van de scope van de
      evaluatie. Ook in de onderliggende milieuonderzoeken en de
      evaluatieonderzoeken die tijdens de bouwfase zijn verricht, zijn deze twee
      tracés niet onderzocht.




1
  Milieu-effectrapportage Betuweroute, april 1992 en Aanvulling op het MER Betuweroute, mei 1994.
2
  Deel A Tracébesluit Betuweroute, paragraaf 1.2.
3
  Tracébesluit Kortsluitroute, Toelichting/Bepalingen, blz. 59.
4
  Trajectnota / MER Kortsluitroute, H10.



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                     6/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1       Achtergronden en opzet van het onderzoek


1.1     Achtergrond en onderzoeksvraag

In het kader van het 'Programma voor de evaluatie van de milieueffecten van de
Betuweroute' van NS-Railinfrabeheer (1996) zijn er in 1998 voorstudies gedaan die
deel uitmaken van het onderzoek naar de 'sociale aspecten'. Daarnaast omvat het
Programma ook onderzoek naar de aspecten 'ecologie' en 'bodem en water'.
In het evaluatieprogramma van de Betuweroute staat het aspect „Sociaal‟ beschreven
als de beleving van geluidhinder en als de belevingswaarde van de woonomgeving.
Deze rapportage is opgesteld op basis van een herhaling van twee van de
onderzoeken die in 1998 zijn verricht.
In de voorstudie zijn drie vooronderzoeken gehouden waarin de Sociale aspecten
zijn gemeten, te weten:
     1. Pilot-studie Havenspoorlijn: (Maasvlakte t/m Kijfhoek) was destijds niet in
         de eerste plaats bedoeld als nulmeting maar meer om de vragenlijst voor het
         onderzoek uit te testen.
     2. Voorstudie onder recreanten in stiltegebieden langs de Betuweroute: met
         deze voorstudie zijn recreanten ondervraagd bij hun bezoek aan de
         stiltegebieden: „Oude Rijnstrangen‟, Kil van Hurwenen‟ of „Giessen‟.
     3. Voorstudie omwonenden van de toekomstige Betuweroute
         (hoofdonderzoek): met deze voorstudie zijn bewoners middels een enquête
         ondervraagd over hun beleving van de omgeving en beleving van geluid
         (hinder). In dit onderzoek is uitgegaan van een zonering waarbinnen het
         onderzoek plaatsvond:
             1. Zone 1: betreft het gebied waar de etmaalwaarde voor de gevel hoger
                 is dan 57dB(A)
             2. Zone 2: betreft het gebied tussen de 50 en 850 meter aan weerszijden
                 van de spoorlijn.
             3. Zone 3: is het gebied tussen de 850 en 1250 meter aan weerszijden
                 van de spoorlijn.

De uitkomsten uit de rapporten uit 1998 moeten worden „nagemeten‟ in het kader
van de MER-evaluatie. Hierbij worden de voorstudie “recreanten in stiltegebieden”
en de voorstudie “Omwonenden” herhaald. In deze rapportage worden de
uitkomsten van de twee onderzoeken gepresenteerd en daarna vergeleken met de
uitkomsten uit de vooronderzoeken.
Beide onderzoeken hebben tot doel om te evalueren hoe na de realisatie de beleving
van geluid(-hinder) en de belevingswaarde van de woonomgeving ervaren wordt. In
deze onderzoeken staat de volgende onderzoeksvraag centraal:
‘In hoeverre heeft de gerealiseerde Betuweroute geleid tot veranderingen in de
beleving van geluidhinder respectievelijk van de woonomgeving?’

In het Tracébesluit staat over Sociale aspecten het volgende opgenomen:
„.. Geluidhinder is in de beleving van de omwonenden een van de belangrijkste
effecten van het gebruik van de Betuweroute. Het aantal door spoorweglawaai
gehinderde personen wordt in de woongebieden aanzienlijk beperkt door het
toepassen van geluidschermen. Toch zal bij alle te passeren woonkernen sprake zijn
van een toename van het aantal mensen dat geluidhinder ervaart. Trillinghinder zal



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012        7/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>vooral kunnen optreden in een zone van vijftig meter aan weerszijden van de
spoorbaan. Vooral in Rotterdam, Hardinxveld-Giessendam, Leerdam, Kesteren en
Opheusden kunnen mensen daar last van krijgen.
De aanwezigheid en het gebruik van de Betuweroute leidt in de directe omgeving
ook tot visuele hinder. Vrij uitzicht vanuit woningen kan verdwijnen door een
verhoogde ligging van de baan of door de aanwezigheid van geluidschermen. Dit
effect treedt vooral op aan de zuidkant van Rotterdam, in Barendrecht, in
Giessendam, bij Schelluinen, nabij Arkel, in Leerdam, bij Gorinchem, Kesteren,
Opheusden, Elst en Duiven en in Zevenaar.
De realisatie van de Betuweroute kan de sociale oriëntatie in een woonlocatie
beïnvloeden. Dit geldt vooral als een woonlocatie wordt afgesneden van de kern
waarop men is gericht met economische of sociale activiteiten. De beleving van de
sociale veiligheid zal plaatselijk negatief worden beïnvloed door onoverzichtelijke
wegen en lange passages onder viaducten..‟.

In het vooronderzoek dat is uitgevoerd in 1998 zijn de sociale aspecten gemeten.

In het kader van de MER-evaluatie zullen de uitkomsten die staan beschreven in de
rapporten van 1998 moeten worden „nagemeten‟. De verificatie van de voormeting
uit 1998 gebeurt door de centrale vraag te beantwoorden:

‘In hoeverre heeft de gerealiseerde Betuweroute geleid tot veranderingen in de
belevingswaarde van de woonomgeving en de stiltegebieden?’


1.2      Kader studie evaluatie MER Betuweroute

1.2.1.Randvoorwaarden van het onderzoek
Om de nameting betrouwbaar, succesvol en efficiënt uit te voeren zijn de volgende
randvoorwaarden van toepassing:
    1. De vooronderzoeken:
           a. Voorstudie onder recreanten in stiltegebieden langs de Betuweroute,
           b. Voorstudie omwonenden van de toekomstige Betuweroute
                (hoofdonderzoek),
       dienen als input voor deze nameting, de enquêtes die hiermee zijn uitgevoerd
       worden in een geactualiseerde vorm herhaald.
    2. Verificatie van het vooronderzoek rond de Havenspoorlijn (Maasvlakte t/m
       Kijfhoek) wordt achterwege gelaten, dit onderzoek was destijds niet in de
       eerste plaats bedoeld als nulmeting maar meer om de vragenlijst voor het
       onderzoek te testen.
    3. Met dit onderzoek wordt zoveel mogelijk uitgegaan van dezelfde
       uitgangspunten en onderzoekslocaties als in het vooronderzoek. Methodiek
       en uitvoering worden zoveel mogelijk overgenomen. Dit betreft:
           a. Zonering
           b. Gedeeltelijk veldonderzoek onder recreanten
           c. Aantal en type onderzoeksvragen
           d. Analyse
    4. De nameting wordt gehouden door middel van een enquête;




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       8/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>     5. De enquête wordt in de periode van medio september/ begin oktober 2011
        verstuurd en geretourneerd. De adressen worden steekproefsgewijs
        verzameld. In totaal worden minimaal 1000 enquêtes verzonden.
     6. In de maand augustus (zomerseizoen) wordt er op 2 dagen een veldbezoek
        afgelegd. Tijdens dit veldbezoek wordt de enquête aan bezoekers aan het
        gebied (recreanten te fiets of te voet) op enkele, ook in het vooronderzoek
        gebruikte, locaties uitgereikt en ontvangen.


1.2.2.   Deelonderzoek recreantenstudie

Met het oog op een eventuele invloed van de Betuweroute op de kwaliteit van de
geluidssituatie en van het landschap in stiltegebieden langs het tracé, wordt de
beleving van recreanten in deze gebieden gemonitord. Dit deelonderzoek
recreantenstudie is de nameting. Het doel is om bij bezoekers van enkele
stiltegebieden vast te stellen hoe zij deze gebieden in de huidige situatie beleven,
zowel wat betreft het landschap als zodanig, als wat betreft de aspecten geluid en
stilte. Nu de Betuweroute in gebruik is genomen zal worden nagegaan in hoeverre er
veranderingen zijn opgetreden in de verschillende belevingsaspecten ten opzichte
van de nulmeting van 1998.

In 1998 is een selectie gemaakt van stiltegebieden. Hierbij is een keuze gemaakt
voor drie stiltegebieden. De stiltegebieden zijn 'Kil van Hurwenen' nabij
Geldermalsen/Meteren en 'Oude Rijnstrangen' nabij Duiven/ Groessen en als derde
gebied 'Giessen' nabij Giessenburg/Hardinxveld-Giessendam. Dit laatste gebied is
geen wettelijk aangewezen stilgebied.
De drie locaties zijn voor de nameting opnieuw bekeken en de locaties die het meest
nabij het traject liggen waar de Betuweroute duidelijk een landschap doorkruist en
waar de locatie onderdeel uitmaakt van een recreatieve route worden in dit
onderzoek meegenomen omdat naar verwachting hier de Betuweroute het meest
wordt beleefd. Op basis van bovenstaande is een keus gemaakt voor twee locaties,
het stiltegebied Weide Oude Rijnstrangen en het onderzoeksgebied Giessen.


1.2.3.Deelonderzoek Omwonenden
De uitgangspunten van het vooronderzoek Hoofdonderzoek Omwonenden, deel 3,
dienen als leidraad voor deze nameting. Het doel van de nameting is vast te stellen
hoe de omwonenden hun huidige woonomgeving waarderen en beleven, nu nadat de
Betuweroute is aangelegd. De nameting zal vaststellen in hoeverre er van
veranderingen in de beleving sprake is. Daarbij gaat het vooral om de aspecten die

     geluid
een verstorende rol (kunnen) spelen, zoals;

     trillingen
     luchtverontreiniging,
     onveiligheid
     aanwezigheid van ruimtelijke of visuele barrières




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012        9/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>In het vooronderzoek is uitgegaan van drie zones waarin het onderzoek plaatsvond.
Dezelfde zones worden aangehouden bij deze nameting. Hierbij is zone 1 de zone
waarbij de etmaalwaarde voor de gevel hoger is dan 57 dB(A), zone 2 is tot 850
meter aan weerszijden van de spoorlijn en zone 3 is tussen de 850m en 1250m aan
weerszijden van de spoorlijn. In het vooronderzoek is tevens gebruik gemaakt van
segmentverdeling. Ook deze wordt in dit onderzoek gehanteerd.
Het onderzoek is uitgevoerd op basis van een steekproef. De uitkomsten uit het
onderzoek worden per zone beschreven. Voor het onderzoek zijn enquêtes
rondgestuurd.

Dit rapport beschrijft eerst de uitkomsten van de beide onderzoeken, het
veldonderzoek van de recreanten en de enquête van de omwonenden, geeft
vervolgens per onderzoek een vergelijking van de eerdere onderzoeken per
onderzoek en sluit af met een conclusie waarbij de centrale vraag wordt beantwoord.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       10/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2       Deelonderzoek recreantenstudie


2.1     Inleiding

Met het oog op eventuele invloed van de Betuweroute op de kwaliteit van de
geluidssituatie en van het landschap in stiltegebieden langs het tracé, wordt de
beleving van recreanten in deze gebieden gemonitord. Dit deelonderzoek
recreantenstudie betreft de nameting.

De opzet van het onderzoek wordt beschreven in paragraaf 2.2. In paragraaf 2.3
wordt de groep respondenten beschreven naar demografische kenmerken en
bezoekkenmerken. Paragraaf 2.4 behandelt de waardering van de geluidssituatie en
de waardering van natuur en landschap. In paragraaf 2.5 worden de resultaten uit het
eerdere onderzoek vergeleken met de huidige resultaten.

Tijdens een veldbezoek van tenminste twee zondagen in het weekend is de
vragenlijst uit het vooronderzoek zoveel mogelijk gehanteerd en daar waar nodig
aangepast. De vragenlijst is aangevuld met enkele vragen waaruit allereerst kan
worden opgemaakt of de geïnterviewde zich bewust is van de Betuweroute. Dit om
te kunnen vaststellen of de respons „betrouwbaar‟ is. Er wordt uitgegaan van 80 tot
100 respondenten. Dit is als volgt herleid: in het vooronderzoek zijn op 6 locaties in
de drie stiltegebieden totaal 244 passanten geïnterviewd, dat zijn er gemiddeld 40
per gebied. Wanneer het uitgangspunt is dat 2 gebieden worden bezocht zullen er
minsten 80 respondenten moeten zijn wil het onderzoek representatief zijn ten
opzichte van het vooronderzoek. Wanneer na de eerste 10 interviews op beide
locaties is gebleken dat de recreanten zich niet van de aanwezigheid van de
Betuweroute bewust zijn, wordt bekeken of het onderzoek op een van beide locaties
wel verder gaat of dat dit onderdeel van het onderzoek gestaakt wordt. Het doel is te
onderzoeken in hoeverre er van veranderingen in de beleving sprake is. Daarbij gaat
het vooral om de aspecten die een verstorende rol (kunnen) spelen, zoals geluid,
trillingen, luchtverontreiniging, onveiligheid en de aanwezigheid van ruimtelijke of
visuele barrières.

De locaties zijn na de realisatie opnieuw bekeken. In onderstaande afbeelding is een
overzicht gegeven van de plaats van de onderzoekslocaties.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          11/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De gekozen gebieden worden kort beschreven:

      1. Onderzoekslocatie 1 in het stiltegebied Weide Oude Rijnstrangen (zie
         onderstaande figuur 1). Hier doorkruist de Betuweroute het waardengebied
         “De Jezuiten Waai”, een recreatief gebied dat is ontstaan door een
         dijkdoorbraak en dat zich kenmerkt door een authentiek Hollands
         landschap.
         Het traject komt hier bovengronds nadat het via een tunnel de Rijn is
         gepasseerd. De locatie maakt onderdeel uit van de recreatieve wandelroute
         Liemers-knooppad en de fietsroute Rijnstrangenroute.




Figuur 1, Stiltegebied Weide Oude Rijnstangen



      2. Onderzoekslocatie 2 in het onderzoeksgebied Giessen (zie figuur 2) betreft
         het andere onderzoeksgebied. De Betuweroute passeert de
         Binnendamseweg, de Giessen en de Neerpolderseweg door middel van een
         tunnel. Deze locatie is onderdeel van de recreatieve fietsroute Giessen-
         Merwederoute. De Betuweroute ligt in een verdiepte bak en gaat middels
         een tunnel onder Giessen door.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       12/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Figuur 2, Onderzoeksgebied Giessen



2.2      Beschrijving van het onderzoek

Door middel van enquêtes onder recreanten in stiltegebieden is onderzocht hoe men de
geluidskwaliteit en het landschap, ter plekke van de Betuweroute, op het bezoekmoment
beleeft.

2.2.1. Selectie van te interviewen personen
De doelgroep uit deze nameting bestaat uit dezelfde als in de voormeting, dat wil
zeggen: Volwassen bezoekers van de stiltegebieden, die op mooie, zomerse
zondagen in het gebied recreëren. Voornamelijk recreatieve fietsers en wandelaars
zullen worden geselecteerd voor de interviews (enquête vragen). Alle recreanten
zoals automobilisten, motorrijders, brommerrijders, groep wielrenners, skeeleraars
e.d. worden uitgesloten.

2.2.2.Veldonderzoek
Tijdens een tweedaags veldonderzoek in augustus zijn enquêtevragen uitgedeeld aan
passanten op de fiets of te voet, op de genoemde locaties. De enquêtevragen zijn
weergegeven in bijlage I. De keuze voor de dagen van veldbezoek zijn gebaseerd op

     een zaterdag of zondag (ochtend, vroege middag en namiddagperiode)
de volgende uitgangspunten:

     in de maand juli en/of augustus
     Geen harde wind, tot windkracht 5
     Temperatuur minimaal 16 graden Celsius
     Overwegend droog




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012         13/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Op de vrijdagen voor de geplande data is met de interviewers afgestemd of het
onderzoek daadwerkelijk ging plaatsvinden.
De realisatie van dit onderzoek heeft plaatsgevonden op zondag 21 augustus en een
week later op 28 augustus 2011. Deze dagen vielen nog in de periode van de
zomervakantie.

2.2.3.De vragenlijst
De vragenlijst zoals deze is gehanteerd in het vooronderzoek is tevens het
uitgangspunt geweest voor de vragenlijst voor de nameting. De vragenlijsten zijn
daar waar mogelijk geactualiseerd. De vragenlijst is opgebouwd uit onderdelen

     Informatie over het recreëren
waarin de volgende onderwerpen staan:

     Waardering van het gebied op aantal aspecten
     Waardering van de geluidssituatie
     Identificatie van de geluidsbronnen
     Waardering van natuur/landschap
     Persoonskenmerken

2.2.4.  Analyse
Voor de analyse van de gegevens zijn de antwoorden van de respondenten
vergeleken met de antwoorden uit de nulmeting. Bij die nulmeting is overwegend
gebruik gemaakt van elfpuntenschaal voor het meten van waarderingen. Deze zijn
bij dit onderzoek overgenomen. Dit om een goede vergelijking mogelijk te maken.
De scores op waarderingsschalen zijn net als bij de nulmeting op de volgende wijze
samengevoegd in vier klassen (en benoemd): score 0-3 (zeer negatief), score 4-5
('matig'), score 6-7 ('voldoende') en score 8-10 (zeer positief).


2.3      Respons recreantenonderzoek

Deze paragraaf geeft inzicht in een aantal relevante kenmerken van de ondervraagde
bezoekers in de stiltegebieden. In vrijwel alle tabellen worden de twee stiltegebieden
met elkaar vergeleken.

Het veldwerk in de twee stiltegebieden is uitgevoerd op twee zondagen in de
augustus 2011. Zowel in 'Oude Rijnstrangen' en 'Giessen' werden voldoende
respondenten geworven.
Op de dag van het onderzoek in de Oude Rijnstrangen (28 augustus) waren de
weersomstandigheden niet optimaal. In de ochtend stond er een stevige
wind(windkracht 4) en was de temperatuur vrij laag. Rond de 10 Graden Celsius. In
de middag werd de temperatuur hoger(zo‟n 16 Graden Celsius) maar bleef het door
de harde/koude wind(windkracht 4) fris aanvoelen.
In de loop van de middag leken er enkele buien te gaan vallen, deze zijn echter
overgewaaid. Pas rond 3uur kwamen de eerste druppels uit de lucht vallen, gevolgd
door een enorme plensbui. De zon is er tussen 10.00 en 16.00 uur niet doorheen
gekomen.
De dag van het onderzoek in Giessen (21 augustus) was een prachtige zomerdag.
Zonneschijn, temperaturen rond 10.00 uur in de ochtend al rond de 25 graden
Celsius, later op de middag zelfs rond de 30 graden Celsius. Geen wolk in de lucht
en een zeer matige wind (windkracht 1).



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          14/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Er zijn in totaal 131 personen geïnterviewd. Daarmee is het benodigde aantal van
minimaal 80 respondenten ruim gehaald.
De verdeling van de respondenten over de stiltegebieden is weergegeven in tabel
2.3.1. De gesprekken duurden in de praktijk gemiddeld circa 7 minuten.

Tabel 2.3.1 - Aantal gesprekken in stiltegebieden naar verwachte geluidsniveaus (in
absolute aantallen)
                             interviewlocatie 1
 Oude Rijnstrangen                       50
 Giessen                                 81


 N                                      131



De verdeling van de steekproef naar geslacht, leeftijd en woonplaats van de
respondenten is weergegeven in tabel 2.3.2. Er is een verschil in de
leeftijdsverdeling van de ondervraagde bezoekers in de twee stiltegebieden. De
respondenten uit Giessen zijn gemiddeld relatief jonger dan uit de Oude
Rijnstrangen.

Tabel 2.3.2 - Demografische kenmerken van respondenten
                                           Rijnstrangen       Giessen totaal
Leeftijden
18-34 jaar                                        4%            15%        11%
35-49 jaar                                       22%            36%        31%
50-64 jaar                                       52%            33%        40%
65 jaar of ouder                                 22%            16%        18%
gemiddelde leeftijd (in jaren)                 55 jaar        49 jaar    52 jaar
Geslacht
man                                              42%            52%        47%
vrouw                                            58%            48%        53%
N (= 100%)                                       (50)           (81)       (131)

Wat betreft de verdeling naar geslacht valt op dat de verhouding mannen en
vrouwen redelijk gelijkmatig is verdeeld. Een verschil in respons is niet te
verwachten.

De meeste mensen zijn bewust naar het gebied gekomen, slechts 5% van de
recreanten heeft aangegeven niet een bewuste keuze voor dit gebied te hebben
gemaakt.
Als antwoord op de vraag op welke manier men naar het gebied is gekomen blijkt
dat de meerderheid (74%) op de fiets is gekomen. Een enkeling heeft gebruik
gemaakt van de auto (8%) of het openbaar vervoer (6%).

Ervaring met de Betuweroute
De gekozen stiltegebieden liggen in de nabijheid van de Betuweroute. Er is de
respondenten gevraagd of zij zich hiervan bewust zijn en naar hun ervaring hiermee.



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       15/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Op de vraag van de aanwezigheid van de Betuweroute geeft meer dan 90 procent
van de respondenten te kennen dat ze hiervan op de hoogte zijn. Op de ervaring met
de Betuweroute aldaar geeft 38 procent aan dat ze de Betuweroute hebben gezien,
31 procent heeft de Betuweroute ook gehoord. Een kwart van de mensen heeft een
trein zien passeren en 5 procent van de respondenten geeft aan dat ze er nog geen
ervaring mee heeft.
Tussen de twee gebieden onderling zijn weinig verschillen in respons.

Tabel 2.3.3 - Ervaring met de Betuweroute (in procenten)
                                             Rijnstrangen               Giessen    totaal
Frequentie
ja                                                      90                   94        92
nee                                                     10                    6        8
ervaren
Ja, gezien                                              39                   38        38
Ja, gehoord                                             28                   33        31
Ja, gepasseerd                                          26                   25        25
Nee, nog niet ervaren                                    7                    4        5
N (= 100%)                                              (50)                (81)     (131)



Verblijfsduur
Op het moment dat het interview werd afgenomen was een kwart (25%) van de
mensen al geruime tijd in het gebied aanwezig, 4 uur of langer 15 procent van de
mensen bevond zich er één tot drie uur, 27 procent was er een half uur tot een uur
aanwezig en 33 procent bevond zich nog geen half uur in het gebied. Tussen de twee
gebieden zijn qua aanwezigheid hierin wel verschillen. De meerderheid van de
recreanten is in Giessen langer dan een uur aanwezig, terwijl in Oude Rijnstrangen
bijna driekwart zich er minder dan een uur bevindt. Deze verschillen zijn zichtbaar
in tabel 2.3.4..

Frequentie
Ruim zestig procent van de bezoekers komt vaak (meer dan 12x per jaar) in het
gebied. Door 20 procent wordt het gebied regelmatig bezocht. Het aantal mensen
dan zelden (4x of minder) of voor het eerst komt is circa 10 procent.

Motieven
Voor beide gebieden is de respondenten gevraagd naar de motieven om naar het
gebied te komen. Voor ongeveer een derde van de respondenten was het motief te
„fietsen, te wandelen, bezig te zijn‟. In circa 20 procent kwam men om te „genieten
van het landschap, de natuur‟. Iets mindere motieven waren „om te ontspannen, tot
rust te komen‟ en om „te bewegen‟. Om te genieten van de stilte, even de stad uit te
zijn en toevallig kwamen het minst voor.
Tussen de beide gebieden zijn hier geen duidelijke verschillen in motivatie te
vinden.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012              16/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Tabel 2.3.4 - Bezoekkenmerken (in procenten)
                                                        Rijnstrangen Giessen          totaal
Frequentie
Vaak                                                          50              69          62
Regelmatig                                                    28              15          20
Zelden                                                         8                  9       8
Nu voor het eerst                                             14                  7       10

Motieven
Om te fietsen/ wandelen/ bezig te zijn                        38              34          36
Om te genieten van het landschap/ de natuur                   20              19          19
Om te genieten van de stilte                                   7                  8       8
Om even uit de stad te zijn                                    3                  4       4
Om te ontspannen, tot rust te komen                           11              14          13
Om te bewegen                                                 18              15          16
Toevallige omstandigheid                                       3                  6       5
N (= 100%)                                                    (50)           (81)       (131)



2.4      Waardering van de geluidssituatie en van natuur en landschap

2.4.1. Inleiding
In deze paragraaf wordt geschetst hoe de bezoekers de twee betreffende
stiltegebieden beleven.
Naast een algemene waardering van het gebied (paragraaf 2.4.2) op een aantal
aspecten wordt specifiek ingegaan op de beleving van de geluidssituatie (paragraaf
2.4.3) en de beleving van natuur en landschap (paragraaf 2.4.4). Tot slot wordt is
paragraaf 2.4.4 uiteengezet hoe men de situatie voor de aanleg van de Betuweroute en de
huidige situatie ervaart.

2.4.2. Waardering van het gebied op een aantal aspecten
In navolging van het onderzoek onder de recreanten in stiltegebieden die gebruikt
zijn voor de nulmeting (1998) is aan de geïnterviewden gevraagd het gebied op een
aantal (voor recreatie relevante) aspecten te waarderen (tabel 2.4.1). Hierbij is
gebruik gemaakt van een elfpuntenschaal,waarbij de uiteinden zijn benoemd als zeer
slecht (score 0) en zeer goed (score 10).
Het gemiddelde waarderingscijfer voor de stiltegebieden is 7,5.
De Oude Rijnstrangen wordt met 7,9 het best beoordeeld; de score voor Giessen is
7,2. Deze waarderingen zijn zonder meer goed te noemen. Aan de hoogte van de
waarderingsscore kan men echter geen absolute waarde toekennen.

De aspecten die in het algemeen het hoogst gewaardeerd worden zijn de
Luchtkwaliteit en het Landschappelijk schoon (beiden 7,8). De
bereikbaarheid/toegankelijkheid en de veiligheid worden gewaardeerd met een 7,7.
De verkeersdrukte wordt met een 7,3 gewaardeerd. Het minst gewaardeerd wordt de
geluidskwaliteit.
De stiltegebieden verschillen iets van elkaar wat betreft de waardering. De Oude
Rijnstrangen scoort het hoogst op de aspecten Luchtkwaliteit (8,2), Bereikbaarheid
8,1) en Landschappelijk schoon (8,0) terwijl dit voor het gebied Giessen een iets



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                 17/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>andere verdeling kent. Hier scoort Landschappelijk schoon het hoogst (7,7) gevolgd
door de Luchtkwaliteit en Bereikbaarheid (beiden 7,4). Voor beiden gebieden scoort
de geluidskwaliteit het laagst (resp. 7,3 en 6,6).

 Tabel 2.4.2.1 - Waardering van de gebieden op een aantal aspecten (in
 waarderingscijfers), op de schaal van zeer slecht(0) tot uitstekend (10)
                                                         Rijnstrangen             Giessen   totaal


 Landschappelijk schoon                                          8,0                7,7      7,8
 Geluidskwaliteit                                                7,3                6,6      7,0
 Veiligheid                                                      8,0                7,4      7,7
 Verkeersdrukte                                                  7,7                6,8      7,3
 Bereikbaarheid/toegankelijkheid                                 8,1                7,3      7,7
 Luchtkwaliteit                                                  8,2                7,4      7,8
 Algemene waardering                                             7,9                7,2      7,5
 N (= 100%)                                                      (50)               (81)     (131)



 10
                                                                          Landschappelijk schoon
   8

   6                                                                      Geluidskwaliteit

   4                                                                      Veiligheid
   2
                                                                          Verkeersdrukte
   0
          Rijnstrangen           Giessen              totaal


2.4.3. Waardering van de geluidssituatie
In de vorige paragraaf is de waardering voor de gebieden nagegaan op een aantal
verschillende aspecten waar de geluidskwaliteit er één van is. Geluidskwaliteit is
daar gemeten op de dimensie van zeer slecht tot uitstekend. In deze paragraaf wordt
nader ingegaan op de beleving van de geluidskwaliteit, te weten:
    - de mate van geluidskwaliteit in het totale gebied (ook hierbij is gebruik
        gemaakt van elfpuntenschaal,waarbij de uiteinden zijn benoemd als zeer
        slecht (score 0) en zeer goed (score 10)), vraag 8
    - de geluidskwaliteit op de plaats van het interview (van zeer slecht (0) tot
        uitstekend (10), ook hierbij de elfpuntenschaal), vraag 9;
    - welke geluiden zijn waargenomen op de plaats van het interview, vraag 10.
De laatste wordt vervolgens op de aspecten wegverkeer, vliegtuigen en treinen nog
nader gespecificeerd. De corresponderende vragen zijn 11, 12 en 13.

In beide gebieden ervaart men, wanneer de vraag naar de geluidskwaliteit opnieuw
wordt gesteld, de geluidkwaliteit in de huidige situatie positiever ten opzichte van de
uitkomsten van 1998. In het gebied de Oude Rijnstrangen wordt het geluid 1,5 punt
hoger gewaardeerd en op locatie Giessen 0,6 punt hoger. In beiden gebieden wordt
de geluidskwaliteit op de interviewlocatie beter beoordeeld dan de geluidskwaliteit


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                      18/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>voor het gehele gebied. De kanttekening die hierbij geplaatst dient te worden is dat
het aantal onderzoekslocaties per gebied er één is ten opzichte van twee
onderzoekslocaties per gebied tijdens het onderzoek van 1998. De onderzoekslocatie
die verder van de (destijds toekomstige) Betuweroute af lag is niet meegenomen in
de nameting van dit onderzoek. Naar verwachting zou de invloed van de nameting
op die onderzoekslocaties daar nauwelijks van invloed zijn.

Tabel 2.4.3.1 - Waardering van de geluidssituatie in het gebied en op de
interviewlocatie (in waarderingscijfers), op de schaal van zeer slecht(0) tot
uitstekend (10)
                                                            Rijnstrangen          Giessen     totaal


Geluidskwaliteit in het gehele gebied                              7,8              7,2            7,5
Geluidskwaliteit op de interviewlocatie                            7,9              7,4            7,6
Algemene waardering                                                7,8              7,3            7,6
N (= 100%)                                                         (50)             (81)       (131)

De meest gehoorde geluiden zijn afkomstig van vogels, het ruisen van de wind,
bezoekers/recreanten en van het weg/treinverkeer (tabel 2.4.3.2). De
interviewlocaties verschillen onderling in de mate waarin diverse geluidsbronnen,
onder andere wegverkeer en treinverkeer, worden waargenomen.
Geluiden van andere dieren dan vogels en van landbouwactiviteiten worden in
mindere mate gehoord. De vraag naar overige geluiden is vrijwel niet beantwoord.

Tabel 2.4.3.2 - Waargenomen geluiden op de interviewlocatie (in
procenten)
                                           Rijnstrangen              Giessen        totaal
Vogels                                                21                  19                 20
Andere dieren                                         12                   4                  8
Bezoekers/ recreanten                                 15                  15                 15
Ruisen van de wind                                    22                  19                 21
Water                                                 4                    7                  5
Wegverkeer                                            7                   17                 12
Vliegtuigen                                           7                    5                  6
Treinen                                               12                   9                 10
Landbouwvoertuigen                                    1                    2                  1
Andere bedrijvigheid                                  1                    4                  2
N (= 100%)                                           (50)                 (81)             (131)

De respondenten die hebben aangegeven geluid van wegverkeer te hebben gehoord
ervaren deze geluiden op een elfpuntenschaal gemiddeld met 6,3 voor de
hoorbaarheid, 6,1 voor het afbreuk doen aan de stilte. Als hinderlijk wordt een
gemiddelde score van 5,5 gegeven en op de vraag of het geluid van wegverkeer
past/hoort bij het gebied volgt een cijfer van 5,4.
Bij de vergelijking van de beiden gebieden scoort Giessen hoger in de waardering
van Geluid dan Oude Rijnstrangen. De ervaringen van de respondenten zijn
positiever in het stiltegebied Giessen.



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                          19/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>De respondenten die hebben aangegeven geluid van vliegverkeer te hebben gehoord
ervaren deze geluiden op een elfpuntenschaal gemiddeld met 5,3 voor de
hoorbaarheid, 5,1 voor het afbreuk doen aan de stilte. Als hinderlijk wordt een
gemiddelde score van 4,8 gegeven en op de vraag of het geluid van vliegverkeer
past/hoort bij het gebied volgt een cijfer van 5,1.
Bij de vergelijking van de beiden gebieden scoort Oude Rijnstrangen hoger in de
waardering van Geluid dan Giessen. De ervaringen van de respondenten zijn
positiever in het stiltegebied Oude Rijnstrangen.

De respondenten die hebben aangegeven geluid van treinverkeer te hebben gehoord
ervaren deze geluiden op een elfpuntenschaal gemiddeld met 6,2 voor de
hoorbaarheid, 5,9 voor het afbreuk doen aan de stilte. Als hinderlijk wordt een
gemiddelde score van 5,7 gegeven en op de vraag of het geluid van treinverkeer
past/hoort bij het gebied volgt een cijfer van 4,1.
Bij de vergelijking van de beiden gebieden scoort Giessen hoger in de waardering
van Geluid dan Oude Rijnstrangen. De ervaringen van de respondenten zijn
positiever in het stiltegebied Giessen.

 Tabel 2.4.3.3 - Waardering van geluid, in gemiddelde cijfers (gebaseerd op elfpuntenschaal
 (0= niet, 10= zeer))
                                          Rijnstrangen         Giessen
                                          (1998)               (1998)             Rijnstrangen   Giessen totaal
 Wegverkeer
 Hoorbaar                                         6,6                6,1               5,9         6,6      6,3
 Doet afbreuk aan stilte                           7                 4,9               5,9         6,3      6,1
 Hinderlijk                                       6,7                4,2               5,2         5,7      5,5
 Hoort bij het gebied(0=niet)                     2,9                5,5               5,2         5,6      5,4
 N                                               (34)                (59)              (37)       (23)    (60)
 Vliegtuigen
 Hoorbaar                                         5,3                6,4               5,9         4,6      5,3
 Doet afbreuk aan stilte                          4,4                5,2               5,5         4,7      5,1
 Hinderlijk                                       4,5                5,6               5,1         4,4      4,8
 Hoort bij het gebied                             2,1                2,8               5,2         5,1      5,1
 N                                                (8)                 (5)              (37)       (62)    (99)
 Treinen
 Hoorbaar                                                             4                5,6         6,8      6,2
 Doet afbreuk aan stilte                                              3                5,9         5,9      5,9
 Hinderlijk                                                           3                4,9         6,6      5,7
 Hoort bij het gebied                                                 5                3,3         4,9      4,1
 N                                                                    (1)              (28)       (52)    (80)



Onderstaand ter vergelijking de tabellen uit het onderzoek in 1998. De vraag over de
continuïteit is in het huidige onderzoek niet opgenomen en daardoor niet in
bovenstaande tabel 2.4.3.3 opgenomen.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                   20/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>              Wegverkeer                                                     Wegverkeer
8
                                                          7
7
                                                          6
6
                                                          5
5
4                                                         4
3                                                         3
2                                     Rijnstrangen        2
1                                     (1998)              1                                 Giessen (1998)
0                                     Rijnstrangen        0
                                                                                            Giessen




            Vliegtuigen                                                       Vliegtuigen
7                                                             7
6                                                             6
5                                                             5
4                                                             4
3                                                             3
2                                         Rijnstrangen        2                                Giessen
1                                         (1998)              1                                (1998)
0                                                             0
                                          Rijnstrangen                                         Giessen




    D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                          21/71
    IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                        Treinen
 8
 7
 6
 5
 4
 3
 2
 1                                           Giessen (1998)
 0                                           Giessen




2.4.4.Waardering van natuur en landschap
In paragraaf 2.4.2 is de waardering voor de gebieden nagegaan op een aantal
verschillende aspecten waar Landschappelijk schoon er één van is. Landschappelijk
schoon is daar gemeten op de dimensie van zeer slecht tot uitstekend. In deze
paragraaf wordt nader ingegaan op het Landschappelijk schoon en de beleving
daarbij in het gehele gebied.

Via een aantal aspecten die in diverse recreatieonderzoeken, in het bijzonder gericht
op fietsers en wandelaars, zijn ontwikkeld om de beleving van een landschap aan af
te meten ( .... ) is een beeld gevormd van de waardering van de recreanten voor de
natuur en het landschap in de onderzochte gebieden (zie tabel 2.4.4.1). De aspecten
'mooi en aangenaam', 'gevarieerd' en 'prettig om te wandelen en/ of fietsen' spreken
redelijk voor zich. Voor wat betreft de overige twee aspecten is in het interview een
korte toelichting gegeven op wat er onder wordt verstaan. Onder de 'uitgestrektheid'
wordt verstaan dat het landschap niet versnipperd is door wegen of spoorwegen. Bij
de omschrijving 'natuurlijk landschapsbeeld' is als toelichting gebruikt dat zich geen
verstoringen in het uitzicht voordoen.

De algehele beoordeling van de gebieden op deze aspecten is met scores tussen 7,7
en 8,3 goed te noemen. Men waardeert het gebied vooral omdat het prettig is om er
te wandelen of fietsen en omdat het mooi is.
De gebieden scoren iets lager op de mate van uitgestrektheid, gevarieerdheid en het
natuurlijke landschapsbeeld. In alle gevallen gebruiken de bezoekers van Oude
Rijnstrangen de hoogste waarderingscijfers.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          22/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Tabel 2.4.4.1 - Waardering van natuur en landschap, gebaseerd op
elfpuntenschaal (0= slecht, 10= zeer goed)
                                                               Rijnstrangen           Giessen        totaal
Mooi en aangenaam landschap                                             8,3                  7,9            8,1
Variaties in het landschap                                              8,0                  7,4            7,7
Uitgestrektheid van het landschap                                       8,2                  7,6            7,9
Natuurlijk landschapsbeeld                                              8,0                  7,4            7,7
Prettig om te fietsen en te wandelen                                    8,5                  8,1            8,3
N (= 100%)                                                             (50)                 (81)       (131)



2.4.5. Toestand van het gebied
Aan de respondenten is de vraag gesteld of ze het gebied, nu de Betuweroute is
gerealiseerd verbeterd of verslechterd is op acht aspecten; Bereikbaarheid,
Landschappelijk schoon, Geluidskwaliteit, Veiligheid, Verkeersdrukte,
Luchtkwaliteit, Uitkijk naar de horizon en Stilte. Indien de respondenten voor het
eerst zich in het gebied bevonden is gevraagd naar de huidige beleving.
De antwoorden variëren van veel beter/goed (sc 1), iets beter/matig (sc 2), niet
veranderd/neutraal (sc 3), is verslechterd/slecht (sc 4) tot heel slecht geworden/zeer
slecht (sc 5).
Voor de gebieden worden vanaf de interviewlocatie de aspecten Geluidskwaliteit,
Uitkijk naar de horizon en Stilte beoordeeld met een 3,2. Landschappelijk schoon
krijgt een neutrale score. Verkeersdrukte scoort een 2,8, Luchtkwaliteit een 2.7 en
Bereikbaarheid en Veiligheid beiden een 2,6.
Tussen de beide gebieden zijn hierin wel verschillen op te merken. Over het
algemeen wordt de aanwezigheid van de Betuweroute in het stiltegebied Giessen als
negatiever ervaren. Een behoorlijk verschil in beoordeling van 0,4 voor de aspecten
Geluidskwaliteit, Veiligheid, Uitkijk naar de horizon en Stilte ten opzichte van Oude
Rijnstrangen.

Tabel 2.4.5.1 - Beleving van waarden na aanleg van de Betuweroute, variërend op
een schaal van vijf, van veel beter/goed(1) tot heel slecht geworden/zeer slecht(5)
                                                    Rijnstrangen                  Giessen          totaal
Bereikbaarheid                                                 2,5                    2,6                   2,6
Landschappelijk schoon                                         2,9                    3,2                   3,0
Geluidskwaliteit                                               3,0                    3,4                   3,2
Veiligheid                                                     2,4                    2,8                   2,6
Verkeersdrukte                                                 2,7                    3,0                   2,8
Luchtkwaliteit                                                 2,6                    2,8                   2,7
Uitkijk naar de horizon                                        3,0                    3,4                   3,2
Stilte                                                         3,0                    3,4                   3,2
N (= 100%)                                                     (50)                   (81)             (131)

In het vooronderzoek zijn de verwachtingen is de tabel weergegeven in percentages.
In tabel 2.4.5.2 is dit op dezelfde wijze gepresenteerd.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                   23/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> Tabel 2.4.5.2 - Beleving van waarden na aanleg van de Betuweroute
 (in percentages)
                                             Rijnstrangen         Giessen           totaal
                                                    (n=50)         (n=81)         (n=131)
 De stilte
 Is veel beter /goed                                   20%              9%           15%
 Is iets beter/matig                                     6%             7%            7%
 Is niet veranderd/neutraal                            34%             27%           30%
 Is verslechterd/slecht                                34%             47%           43%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     6%            10%            9%
 De geluidskwaliteit
 Is veel beter /goed                                   20%              9%           15%
 Is iets beter/matig                                     6%             9%            8%
 Is niet veranderd/neutraal                            36%             27%           31%
 Is verslechterd/slecht                                30%             51%           45%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     8%             5%            6%
 Het landschappelijk schoon
 Is veel beter /goed                                   26%             17%           21%
 Is iets beter/matig                                     6%             5%            5%
 Is niet veranderd/neutraal                            24%             28%           27%
 Is verslechterd/slecht                                38%             44%           42%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     6%             5%            5%
 De uitkijk naar de horizon
 Is veel beter /goed                                   20%             10%           16%
 Is iets beter/matig                                     6%             6%            6%
 Is niet veranderd/neutraal                            38%             31%           34%
 Is verslechterd/slecht                                26%             42%           38%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                   10%             11%           11%
 Bereikbaarheid van het gebied
 Is veel beter /goed                                   28%             21%           24%
 Is iets beter/matig                                     6%             5%            5%
 Is niet veranderd/neutraal                            56%             67%           63%
 Is verslechterd/slecht                                  8%             6%            7%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     2%             1%            2%
 De veiligheid
 Is veel beter /goed                                   22%             15%           18%
 Is iets beter/matig                                   14%              6%           11%
 Is niet veranderd/neutraal                            62%             63%           63%
 Is verslechterd/slecht                                  2%            16%           15%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     0%             0%            0%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012              24/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre> Vervolg van tabel 2.4.5.2
                                             Rijnstrangen         Giessen           totaal
                                                    (n=50)         (n=81)         (n=131)
 De verkeersdrukte
 Is veel beter /goed                                   18%              5%           14%
 Is iets beter/matig                                   12%             11%           11%
 Is niet veranderd/neutraal                            56%             64%           61%
 Is verslechterd/slecht                                10%             20%           17%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     4%             0%            4%
 De kwaliteit van de lucht
 Is veel beter /goed                                   22%             14%           18%
 Is iets beter/matig                                     4%             6%            6%
 Is niet veranderd/neutraal                            70%             70%           70%
 Is verslechterd/slecht                                  2%            10%            9%
 Is heel slecht geworden/zeer slecht                     2%             0%            2%




2.5     Vergelijking van resultaten met eerder onderzoek

In de voorstudie die is verricht in 1998 onder recreanten in stiltegebieden langs de
Betuweroute zijn ook de verwachtingen gemeten ten aanzien van de komst van de
Betuweroute. Deze paragraaf zal de toenmalige bevindingen en verwachtingen uit
dat onderzoek vergelijken met de uitkomsten van het huidige onderzoek.

Uitkomsten eerder onderzoek
Bij het registreren van verwachtingen moet men bedenken dat er hoge eisen worden
gesteld aan het inbeeldend vermogen van de respondenten. Voor velen zullen deze
eisen te hoog zijn, waardoor de samenhang tussen verwachting en toekomstige
werkelijkheid ten dele verloren gaat. Verwachtingen mogen daarom niet worden
gezien als betrouwbare voorspellers van de toekomstige werkelijkheid.
De ondervraagde recreanten destijds waren voor het merendeel(69%) op de hoogte
van de aanleg van de Betuweroute en werden aan de hand van een situatiekaartje op
de hoogte gesteld van de aanleg van de Betuweroute in het stiltegebied. De
toekomstige ligging van de spoorlijn is vervolgens beschreven, bezien vanaf de
locatie waar men zich op dat moment bevond, in termen van afstanden,
hoogte/diepteligging en toepassing van schermen en/of beschoeiingen (beschrijving
nieuwe situatie).
Dezelfde aspecten als waarop de respondenten eerder de kwaliteit van het gebied
hebben beoordeeld (landschappelijk schoon, geluidskwaliteit, veiligheid,
verkeersdrukte, bereikbaarheid/toegankelijkheid en kwaliteit van de lucht) zijn
gebruikt om de verwachte veranderingen te peilen. Deze aspecten zijn aangevuld
met het aspect 'stilte' om de verwachting van de toekomstige geluidssituatie volledig
in beeld te kunnen brengen en met het aspect 'uitkijk naar de horizon' om de
verwachting van visuele verandering te kunnen inschatten.
Ongeveer 87% had de verwachting dat de geluidskwaliteit slechter zou worden en
de stilte zou afnemen, ongeacht het stiltegebied waarin men zich bevond. Aantasting
van het landschap werd door gemiddeld driekwart van de bezoekers voorzien (74%).



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012              25/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>52% dacht dat de Betuweroute de uitkijk naar de horizon zou verslechteren. Voor de
overige vier aspecten waren de verwachtingen redelijk vergelijkbaar: ongeveer de
helft van de respondenten had de verwachting dat de situatie gelijk zou blijven, een
enkeling verwacht een verbetering, 35-39% verwacht een verslechtering.

Tussen de bezoekers van de drie stiltegebieden liggen de verwachtingen enigszins
uiteen. De tendens is dat men in Oude Rijnstrangen negatiever is over veranderingen
ten aanzien van verkeersdrukte, bereikbaarheid en luchtkwaliteit. Voor de overige
aspecten zijn de bezoekers van Giessen het meest negatief.
Een mogelijke verklaring voor deze onderlinge verschillen is, dat er bij Oude
Rijnstrangen nog geen spoorlijn loopt, zodat daar het verschil groter is dan bij de
andere locaties, waar wel een spoorlijn loopt.
Bij de bezoekers is ook geïnformeerd of en zo ja, in hoeverre de aanleg van de
Betuweroute voor hen verschil zou maken voor toekomstig bezoek aan het
stiltegebied. Bijna driekwart gaf aan dat zij dachten in de toekomst het gebied even
vaak te zullen bezoeken.

Vergelijken van uitkomsten huidige onderzoek; ervaringen met veranderde
situatie, met eerder onderzoek (nulmeting in 1998)

De uitkomsten van de interviews geven aan dat de gebieden positief worden
beoordeeld. Met een gemiddeld cijfer van 7,5 wijkt dit niet af van de algemene
waardering van de gebieden in 1998.
Wanneer de gebieden worden vergeleken is het zo dat Oude Rijnstrangen positiever
wordt beoordeeld dan destijds in 1998, huidige cijfer ; 7,9, cijfer in 1998; 7,7.
Giessen krijgt een iets lagere beoordeling, huidige cijfer 7,2, cijfer in 1998; 7,4.
De waardering van de geluidssituatie geeft een vergelijkbaar beeld.
De waardering voor de geluidskwaliteit in het gehele gebied wordt in beide
onderzoeken gewaardeerd met een cijfer 7,5.
Onderzoekslocatie 1 Oude Rijnstrangen in 1998 komt overeen met de gekozen
locatie van het huidige onderzoek. Voor het gebied Giessen komt locatie 2 uit 1998
overeen met de huidig gekozen locatie. De cijfers van die beide locaties worden met
elkaar vergeleken.
Bij de nulmeting in 1998 werd de locatie Oude Rijnstrangen beoordeeld met een 8,2,
waar die nu wordt gewaardeerd met een cijfer 7,9. De locatie Giessen werd in 1998
beoordeeld met een cijfer 6,9. Bij de huidige meting krijgt Giessen op de locatie een
cijfer 7,4.
De waarneming van geluiden op de locaties geeft weer dat de meest voorkomende
geluiden die worden waargenomen afkomstig zijn van Vogels, Andere recreanten,
Ruisen van de wind en Wegverkeer afkomstig zijn. Bij het huidige onderzoek is een
duidelijke toename te zien in de geluidervaring van treinen. Omdat Oude
Rijnstrangen geen spoorse doorsnijding had in 1998 is dit niet verwonderlijk. Voor
de locatie Giessen is een toename in percentage waarneming van 3% destijds, naar
9% in de huidige situatie zichtbaar.
De algemene waardering voor de stiltegebieden is ruim voldoende (cijfer 8) qua
waardering van het landschap. Dit geeft weinig veranderingen in beleving met de
ervaringen in 1998. Nog steeds worden de gebieden hoog gewaardeerd omdat het
prettig is om er te fietsen en te wandelen en dat het een mooie en aangename
omgeving is.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012         26/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Het gemiddelde waarderingscijfer over de gebieden over de gemeten aspecten is
ruim voldoende.
Het gebied Oude Rijnstrangen scoort gemiddeld een cijfer 8,2 in de huidige situatie
ten opzichte van een cijfer 8,0 in 1998.
Het gebied Giessen scoort gemiddeld hetzelfde cijfer 7,7 in de huidige situatie als in
de situatie in 1998.

In het huidige onderzoek gaat met name vraag 15 in op de veranderde situatie van
voor en na de aanleg van de Betuweroute.
Over het geheel genomen wordt de Betuweroute niet als negatief ervaren.
Voor het gebied Oude Rijstrangen geeft een gemiddelde score van 2,8 een
hoofdzakelijk neutrale tot gematigd positieve beoordeling weer.
Voor het gebied Giessen geeft een gemiddelde score van 3,0 een neutrale
beoordeling weer. De scores zijn weergegeven op een schaal van 5.
De verwachting in 1998 dat de Betuweroute een negatieve invloed zou hebben op de
beleving van de woonomgeving en het geluid wordt door de huidige uitkomsten van
dit onderzoek niet bevestigd.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          27/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>3        Deelonderzoek omwonenden


3.1      Inleiding

In 1998 heeft het Hoofdonderzoek Omwonenden plaatsgevonden. Dit was het
belangrijkste onderdeel van de evaluatiestudie waarbij de effecten van de
Betuweroute werden gemonitord. Het onderzoek betrof de zogenoemde nulmeting
waarbij in het najaar van 1998 circa 1.000 omwonenden van de toekomstige
Betuweroute ondervraagd werden over de sociale aspecten van hun woonomgeving.
Het begrip 'sociale aspecten' wordt daarbij beschouwd als een samenvattende
aanduiding voor alle aspecten die betrekking hebben op hinder voor de mens,
verstoring van diens materiële en psychische oriëntatie en verandering van de
belevingswaarde van de omgeving.
Deze nameting maakt gebruik van een steekproeftrekking per zone, waarbij de
onderverdeling gelijk gemaakt is aan de verdeling tijdens het vooronderzoek.

De opzet van het onderzoek wordt beschreven in paragraaf 3.2. De respons op de
enquêtes wordt beschreven in paragraaf 3.3, 3.4 en 3.5 waarbij in paragraaf 3.3 een
paar relevante kenmerken van de respondenten worden weergegeven. In paragraaf
3.4 wordt de waardering van woning en woonomgeving beschreven en in paragraaf
3.5 de beleving van de verstorende en leefbaarheidfactoren. In paragraaf 3.6 worden
de resultaten uit het eerdere onderzoek vergeleken met de huidige resultaten.


3.2      Beschrijving van de het onderzoek

3.2.1. Zonering
Deze nameting richt zich op alle gedeelten van het Tracébesluit, exclusief het
verlegde gedeelte van de Havenspoorlijn.
In het vooronderzoek is uitgegaan van 3 zones waarin het onderzoek plaatsvond.
Deze zonering wordt ook in deze nameting gebruikt. De zone (1) is in het
vooronderzoek aangeduid als zone waar de etmaalwaarde voor de gevel hoger is dan
57 dB(A). Zone 2 (tot 850 meter aan weerszijden van de spoorlijn) en zone 3 (tussen
850m en 1250 meter aan weerszijden van de spoorlijn) worden hetzelfde als in de
voormeting gehanteerd. Tevens wordt van dezelfde segmenten als in het
vooronderzoek uitgegaan. Ofwel, de onderzoeksgebieden worden hetzelfde
gehanteerd als in de vooronderzoeken.


3.2.2. Steekproeftrekking
In de onderzoeksopzet van deze nameting wordt uitgegaan van een afzonderlijke
steekproeftrekking per zone, waarbij het totaal aantal te realiseren interviews in
totaal 1000 zou bedragen, onderverdeeld zoals tevens in het vooronderzoek, zone 1
400 adressen, zone 2 en zone 3 beide 300 adressen. Dat aantal is voldoende om een
representatief beeld te krijgen van de opvattingen langs het gehele tracé van de
spoorlijn. Het aantal respondenten dat bij een onderzoeksvorm als een enquête
mimimaal gehaald moet worden is 278, als uitgegaan wordt van een foutenmarge
van 5%, een betrouwbaarheid van 95% op een populatie van 1000 respondenten met




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       29/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>een spreiding van 50%. Wanneer dezelfde criteria gelden en de populatie 1.500
respondenten betreft dient een aantal van 306 enquêtes retour te komen.
De uitkomsten uit het onderzoek zullen per zone beschreven worden, dit omdat het
aantal adressen in de zones te veel uit elkaar lopen. De steekproef is willekeurig
binnen de zone gebeurd en in de enquête wordt niet gevraagd wordt naar de
adresgegevens van de geënquêteerden. De wijze waarop de steekproef is getrokken,
op basis van huisnummer, maakt een vergelijking van de resultaten op basis van
stedelijkheid mogelijk. Bij een grotere stedelijkheid volgen er automatisch meer
enquêtes per huisnummer. Het is niet duidelijk hoe tijdens het vooronderzoek de
stedelijkheid is gewogen, maar aangenomen wordt dat de uitkomsten zijn
gecorrigeerd naar inwonersaantallen per zone/segment. Het tracé wordt
onderverdeeld in segmenten, overeenkomstig met het vooronderzoek uit 1998.
De segmenten zijn per postcodegebied:
Segment 1: postcodes die beginnen met 29, 30 en 33
Segment 2: postcodes die beginnen met 40, 41 of 42
Segment 3: postcodes die beginnen met 66 of 69

De enquêtes zijn verstuurd voor het weekeinde. De gedachte hierbij is dat mensen in
het weekeinde over het algemeen meer tijd hebben en nemen om de vragenlijst in te
vullen. Ook met het versturen van een herinnering voor het behalen van de
benodigde respons is hiermee rekening gehouden.


3.2.3.De vragenlijst
De vragenlijst zoals deze is gehanteerd in het vooronderzoek is tevens het
uitgangspunt voor de vragenlijst voor de nameting. In principe wordt uitgegaan van
dezelfde vragen, met waar nodig een actualisatie in de gestelde vraag. De
vragenlijst is opgebouwd uit onderdelen waarin de volgende onderwerpen worden

     Beleving van de woning en woonomgeving
bevraagd:

     Leefgewoonten, persoonlijke vragen
     Geluidhinder
     Slaapverstoring
     Trillingshinder
     Hinder door luchtverontreiniging
     Beleving van externe veiligheidsrisico‟s
     Visuele aspecten
     Verkeersveiligheid, sociale veiligheid en ruimtelijke barrières
     Demografische kenmerken

Om de uitkomsten zo bruikbaar mogelijk te maken voor de effectmeting wordt
gewerkt met een brede schaalverdeling. Bij de hindervragen is gebruik gemaakt van
elfpuntenschalen wat het mogelijk maakt om een duidelijker onderscheid aan te
geven dan wanneer een vijfpuntenschaal wordt gehanteerd. De vragenlijst is
opgenomen in bijlage III.


3.2.4. Onderzoeksperiode
In de derde week van september zijn binnen de 3 zones 1.000 brieven verspreid
waarin gevraagd wordt om deelname aan het onderzoek. Tevens wordt kort


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012       30/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>toegelicht wat het onderzoek inhoudt, waarom deelname gevraagd wordt en wordt
een enquête meegestuurd om in te vullen. De geënquêteerden kregen maximaal 8
dagen de tijd om te reageren.
Wanneer binnen de 8 dagen niet voldoende respons ontvangen is, is een kaartje
gestuurd ter herinnering met het verzoek de enquête alsnog binnen 6 dagen in te
vullen.
Na deze periode was er te weinig respons om een representatief beeld te krijgen.
Een tweede steekproef is getrokken waarbij 500 brieven zijn verspreid met dezelfde
uitgangspunten als gebruikt in de eerste steekproef. Voor het verkrijgen van een
representatief beeld van de opvattingen is het wel zo dat het aantal respondenten
minimaal 306 zou moeten worden op een populatie van 1.500, uitgaande van
dezelfde berekening als in paragraaf 3.2.2.

3.2.5. Weergave van de onderzoeksresultaten
Net als in het vooronderzoek worden de resultaten per zone beschreven. Indien de
beschrijving voor het totaal zou gelden dan zouden de antwoorden van de personen
uit de 2e en 3e zone extra zwaar meetellen en teveel onzekerheid scheppen.
Het is niet mogelijk om een weging van de uitkomsten te maken omdat er geen
rekening is gehouden met de mate van stedelijkheid.
Per zone is het wel mogelijk om de uitkomsten per segment weer te geven. Er zijn
geen adresgegevens van de respondenten gevraagd, maar op de antwoordenveloppen
is de zone en segmentverdeling aangegeven.
De keuze van segmenten maakt dat de Betuweroute verdeeld wordt in 3delen,
segmenten. Deze segmenten lopen geografisch van west naar Oost-Nederland.
De segmenten zijn gebaseerd op de eerste 2 cijfers van de postcodes.
Segment 1: postcodes die beginnen met 29, 30 en 33 (van Rotterdam tot en met
Schelluinen)
Segment 2: postcodes die beginnen met 40, 41 of 42 (van Gorinchem tot en met
Opheusden)
Segment 3: postcodes die beginnen met 66 of 69 (van Dodewaard tot Babberich)
Deze segmenten staan aangegeven op de kaart zoals opgenomen in bijlage I.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012      31/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>3.3     Respons

Na verzending van de herinnering van de tweede lichting zijn er tot 21 november in
totaal 350 ingevulde enquêtes retour gekomen waardoor het onderzoek voldoet aan
de eisen van representativiteit waarbij uitgegaan wordt van een foutenmarge van
5%, een betrouwbaarheid van 95% op een populatie van 1.500 respondenten met een
spreiding van 50%.
De verdeling van respons over de zones gaf een totaal van 350.
In zone 1 zijn er 168 reacties terug gestuurd, in zone 2 zijn 112 enquêtes
teruggezonden en in zone 3 waren er 70 mensen die hebben gereageerd.
Daarnaast zijn er nog een paar aanvullende opmerkingen geplaatst door mensen ten
aanzien van het onderzoek.
Ten tijde van de onderzoeksperiode is het erg mooi weer geweest, waardoor de
beleving van het geluid ervaren is als lawaai en herrie, doordat ramen en deuren veel
open hebben gestaan, ook „s nachts.
Er zijn reacties gekomen over de aanleg van de A15. Een project dat met dit
onderzoek geen relatie heeft, maar voor de mensen in het gebied die daar mee te
maken hebben een issue van meer waarde dan de evaluatie.
Tabel 3.3.1 - Overzicht van de respons
                                                             totaal      zone 1     zone 2   zone 3
aantal benaderde huishoudens                                   1500          600       450      450
retour gezonden enquêtes                                        350          168       112      70
                                                                23%          28%       25%     16%

De respons in zone 1, dicht bij de spoorlijn, is hoger dan de respons in zone 2
en 3. Omdat er enquêtes per post zijn verstuurd en personen niet persoonlijk
zijn benaderd is het niet mogelijk een reden van non-respons weer te geven.
Van alle respondenten is ongeveer de helft woonachtig in de eerste zone. Naar
mate de woningen verder van de Betuweroute afliggen is ook de respons minder
hoog.

Wanneer er tevens gekeken wordt naar de verdeling in de respons binnen de
segmenten is duidelijk dat in het meest oostelijk segment 3 de respons het
minst is. De hoogste respons ligt in meest westelijke gebied dat een grote
mate van stedelijkheid kent.
 Tabel 3.3.2 - verdeling van de respons naar zone en segment
 segment 1                                       totaal     zone 1      zone 2     zone 3
 ingevulde enquêtes retour                          141         79          37        25


 segment 2                                       totaal     zone 1      zone 2     zone 3
 ingevulde enquêtes retour                          129         66          45        18


 segment 3                                       totaal     zone 1      zone 2     zone 3
 ingevulde enquêtes retour                          80          23          30        27
 N (= 100%)                                         350        168         112        70



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                       32/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>In tabel 3.3.3 is te zien hoe de verdeling van de respondenten naar is naar
geslacht en in tabel 3.3.4 de verdeling van respondenten naar geslacht en naar
samenstelling van huishouden.

 Tabel 3.3.3 - Overzicht van de verdeling naar geslacht
                                  totaal      zone 1        zone 2        zone 3
 aantal mannen                       198          91            66            41
 aantal vrouwen                      147          74            45            28
 niet ingevuld                        5            3             1                1
                                     350          168           112           70

Het aantal mannen dat de enquête heeft teruggestuurd ligt hoger dan het aantal
vrouwen. Dit geldt in alle drie de zones. Een aantal personen heeft de vraag niet
beantwoord.
Net als in de voorstudie van 1998 is 57% van de respondenten man en 43%
vrouw.

 Tabel 3.3.4 -Verdeling van respondenten naar geslachte en grootte van huishouden
 (in percentages)
                                                                                      Totaal   Zone 1   Zone 2   Zone 3
 Man in 1-persoonshuishouden                                                             8%     4%       6%       14%
 Vrouw in 1-persoonshuishouden                                                           9%     4%       9%       14%
 Man in 2-persoonshuishouden zonder kinderen                                            17%     14%      21%      16%
 Vrouw in 2-persoonshuishouden zonder kinderen                                           7%     7%       4%       9%
 Man in 2-persoonshuishouden met kinderen                                               17%     23%      16%      13%
 Vrouw in 2-persoonshuishouden met kinderen                                             16%     26%      18%      4%
 Man in 2-persoonshuishouden met uit huis wonende kinderen                              12%     10%      14%      13%
 Vrouw in 2-persoonshuishouden met uit huis wonende kinderen                             7%     3%       8%       9%
 Alleenstaande man met thuiswonende kinderen                                             1%     2%       1%       0%
 Alleenstaande vrouw met thuiswonende kinderen                                           2%     2%       1%       3%
 Man anders…                                                                             1%     2%       0%       1%
 Vrouw anders…                                                                           1%     1%       0%       1%
 geen waarde mogelijk                                                                    2%     3%       1%       3%
 N (= 100%)                                                                            (350)   (168)    (112)     (70)



In tweepersoonshuishoudens blijken de vragen veel vaker door een man dan
door een vrouw te zijn beantwoord. In de één persoonshuishoudens is de
respondent daarentegen ongeveer even vaak een man als een vrouw.
Als de afzonderlijke zones worden bekeken komen hierin geen grote verschillen
in percentages voor van beantwoording door mannen en vrouwen. In zone 1 is
54% van de vragenlijsten door een man beantwoord, in de tweede zone 59% en
in de derde zone 57%.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                        33/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Hieronder wordt de responsgroep gekarakteriseerd op basis van enkele
demografische kenmerken. Er wordt zowel aandacht besteed aan kenmerken van
de respondent zelf als aan het type huishouden waarvan deze deel uitmaakt.

Onderstaande tabel 3.3.5 geeft informatie over de tijdsperiode dat de
respondenten reeds op het huidige adres wonen.

 tabel 3.3.5: jaar van verhuizing naar huidige woning (in percentages)
                          Totaal          Zone 1               Zone 2            Zone 3
 voor 1981                     17%              19%               18%               13%
 1981-1990                     14%              14%               16%               10%
 1991-2000                     20%              11%               28%               29%
 2001-2005                     17%              18%               15%               16%
 2006-2010                     26%              33%               18%               21%
 2011                          3%                2%                4%                1%
 onbekend                      4%                2%                2%               10%
 N (= 100%)                   (350)             (168)             (112)              (70)

Een derde van de respondenten in zone 1 woonde daar al in 1990, dus ook
tijdens het vooronderzoek, vergeleken met 34% van de respondenten in zone 2
en 23% in zone 3.
Een langere woonduur betekent niet dat de beleving van toekomstige hinder
relevant is. Van alle respondenten woont ruim tweederde, 68 procent, er al sinds
2005 of langer. De Betuweroute is in 2007 in gebruik genomen.
Duidelijk zichtbaar is dat er in de periode 2006 tot 2010 in zone 1 33% van de
respondenten nieuw komen wonen, tegen 18% in zone 2 en in zone 3 is dat 21%.

 Tabel 3.3.6: leeftijd (in percentages)
                                       Totaal           Zone 1          Zone 2       Zone 3
 jonger dan 25 jaar                      2%              2%              3%            0%
 25 tm 34 jaar                           9%              10%             8%            9%
 35 tm 49 jaar                           29%             40%             21%          14%
 50 tm 64                                37%             35%             39%          37%
 65 jaar en ouder                        22%             12%             29%          37%
 onbekend                                2%              2%              1%            3%
 N (= 100%)                             (350)           (168)           (112)         (70)



In tabel 3.3.6 is te zien dat het merendeel van de respondenten tussen 35 en 65
jaar is. In zone 1 behoort driekwart tot deze leeftijdscategorie, in de beide andere
zones ongeveer de helft tot tweederde.
Gegeven het feit dat de meeste respondenten van middelbare leeftijd zijn, ligt het
voor de hand dat een groot deel van hen nog beroepsmatig actief is.
In tabel 3.3.7 wordt dit weergegeven.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012               34/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre> tabel 3.3.7: Beroepsmatige arbeidsparticipatie (in percentages)
                                                          Totaal Zone 1           Zone 2   Zone 3
 Beroepsmatig actief                                         62%       71%         54%      56%
 werkloos of WAO                                               3%       2%         5%       1%
 (vervroegd) gepensioneerd                                   24%       17%         31%      29%
 alleen werkzaam in eigen huishouden                           7%       8%         7%       7%
 studerend                                                     1%       1%         0%       0%
 niet ingevuld                                                 3%       1%         3%       7%
 N (= 100%)                                                  (350)     (168)      (112)     (70)

De tabel laat zien dat in zone 1 meer respondenten beroepsmatig actief zijn dan
in zone 2 en zone 3.
Zone 2 en zone 3 hebben relatief veel (vervroegd) gepensioneerden. Overigens is
onduidelijk wat de invloed is van het al dan niet werkzaam zijn op de waardering
van de woonomgeving en de beleving van verstorende factoren daarin. Denkbaar
is we1 dat de niet-werkenden hun woonomgeving anders beleven doordat zij
vaker thuis zijn.

 tabel 3.3.8: Opleidingsniveau (in percentages)
                                                      Totaal         Zone 1       Zone 2   Zone 3
 Lagere school (basisonderwijs)                         2%            2%            3%      1%
 lager beroepsond/mulo/mavo                            22%            18%          23%      27%
 middelb beroepsond/havo/vwo                           35%            39%          35%      29%
 hoger beroepsond/universiteit                         37%            38%          38%      36%
 anders                                                 1%            2%            0%      3%
 niet ingevuld                                          2%            1%            2%      4%
 N (= 100%)                                            (350)         (168)         (112)    (70)

In tabel 3.3.8 wordt het opleidingsniveau weergegeven.
Het is niet duidelijk in hoeverre het opleidingsniveau invloed heeft op de
beleving van de woonomgeving. Wel zijn hoger opgeleiden eerder geneigd in
actie te komen wanneer hun woonomgeving dreigt te worden aangetast.

Onderstaand worden de kenmerken weergegeven van de huizen waarin de
respondenten wonen. Daarbij wordt aandacht besteed aan de
eigendomsverhoudingen, aan de woonduur op het huidige adres en aan het type
woning. Bij dit laatste komt ook de beschikking over balkon en tuin of terras ter
sprake. In tabel 3.3.9 komen de eigendomsverhoudingen aan de orde, dat wil
zeggen de vraag of de woning gekocht is dan wel gehuurd wordt.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                     35/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre> tabel 3.3.9: Verdeling tussen huur- en koopwoningen (in percentages)
                                          Totaal           Zone 1             Zone 2      Zone 3
 huurwoning                                16%                9%                  20%      29%
 koopwoning                                77%               85%                  75%      64%
 anders                                     3%                5%                   2%      1%
 niet ingevuld                              3%                1%                   4%      6%
 N (= 100%)                               (350)             (168)                 (112)    (70)

In zone1 gaat het vrijwel alleen om koopwoningen wat te verklaren is door het
gegeven dat het hier hoofdzakelijk landelijk gebied betreft; in de beide andere
zones wonen de respondenten weliswaar vaker in een koopwoning dan in een
huurwoning maar het aandeel van huurwoningen is er relatief groot.

Wanneer er tevens gekeken wordt naar de verdeling tussen huur- en
koopwoningen binnen de segmenten dan lijken zone 1 segment 1 (westelijk) en
segment 3 (oostelijk) op elkaar. In het middelste segment is het aantal
huurwoningen lager dan in de andere segmenten (5% in segm 2 t.o.v. 11% in
segm 1 en 13% in segm 3). In zone 2 zijn in het eerste segment meer
huurwoningen ten opzichte van de andere segmenten (26% in segm 1 t.o.v. 19%
in segm 2 en 13% in segm 3). In zone 3 geldt dat het westelijk en het oostelijk
segment beiden meer huurwoningen hebben (resp 36% segm 1 en 33% segm 3
t.o.v. 11% in segm 2).

 tabel 3.3.8: Verdeling tussen huur- en koopwoningen per zone en segment(in
 percentages)
 segment 1                               Totaal           Zone 1            Zone 2        Zone 3
 huurwoning                               19%               11%               26%          36%
 koopwoning                               76%               85%               71%          56%
 anders                                    1%               1%                    0%       0%
 niet ingevuld                             4%               3%                    3%       8%
 N (= 100%)                               (139)             (79)              (35)         (25)
 segment 2                               Totaal           Zone 1            Zone 2        Zone 3
 huurwoning                               11%               5%                19%          11%
 koopwoning                               79%               85%               72%          72%
 anders                                    8%               11%                   4%       6%
 niet ingevuld                             3%               0%                    4%       11%
 N (= 100%)                               (131)             (66)              (47)         (18)
 segment 3                               Totaal           Zone 1            Zone 2        Zone 3
 huurwoning                               20%               13%               13%          33%
 koopwoning                               18%               83%               83%          67%
 anders                                    0%               4%                    0%       0%
 niet ingevuld                             0%               0%                    3%       0%
 N (= 100%)                               (80)              (23)              (30)         (27)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                    36/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre> Tabel 3.3.11: Bouwjaar van de woning (in percentages
                                                     Totaal       Zone 1          Zone 2   Zone 3
 voor 1940                                            17%           20%            13%      13%
 1941-1960                                             7%           8%             8%       4%
 1961-1980                                            24%           19%            28%      29%
 1981-1990                                             8%           7%             11%      7%
 1991-2000                                            15%           4%             24%      26%
 2001-heden                                           23%           39%            8%       7%
 niet ingevuld/onbekend                                7%           3%             8%       14%
 N (= 100%)                                          (350)         (168)          (112)     (70)



In tabel 3.3.11 is weergegeven in welke periode de woningen gebouwd zijn. In
zone 1 dateert 20% van de woningen van voor de Tweede Wereldoorlog. In de
twee andere zones is dat 13%. Nieuwbouwwoningen gebouwd na 2001 komen in
zone 1 vaker voor dan in de tweede en derde zone.
Door wettelijke regelingen zijn in nieuwbouwwoningen meer geluidswerende
maatregelen aangebracht of zijn deze woningen verder van de geluidsbronnen
gebouwd.
 Tabel 3.3.12: Verdeling van type woningen (in
 percentages)
                                                      Totaal      Zone 1          Zone 2   Zone 3
 vrijstaande woning                                     39%         53%            29%      21%
 hoekwoning. twee onder een kap                         27%         23%            35%      23%
 tussenwoning in rij                                    22%         21%            21%      23%
 benedenverdieping in etagewoning                       0%          0%             0%       1%
 1-4e verdieping in etagewoning                         7%          1%             10%      20%
 5e verdieping of hoger                                 1%          1%             2%       3%
 niet ingevuld/onbekend                                 3%          2%             3%       9%
 N (= 100%)                                            (350)       (168)          (112)     (70)



In tabel 3.3.12 wordt de verdeling in typen woningen weergegeven. Meer dan
het bouwjaar blijkt het woningtype per zone te verschillen. Ook nu gaat het weer
om een verschil tussen de eerste zone - waarin meer dan de helft vrijstaande
woningen staan - en de beide andere zones, waarin ongeveer een kwart van de
woningen tot deze categorie behoort. In de zone 2 is een meer gelijke verdeling,
waarbij de hoekwoning, twee-onder-een-kap het meest voorkomt (35%). In zone
3 is over het geheel een gelijke verdeling te zien, met uitzondering van
hoogbouw of benedenwoning.
Etagewoningen of flats zijn in het hele onderzoeksgebied slechts op beperkte
schaal aanwezig.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                     37/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Tabel 3.3.13 geeft inzicht in de mate waarin de respondenten over een balkon en
tuin of alleen een tuin te beschikken. Deze tabel is iets anders van opzet dan de
voorgaande. Er wordt alleen vermeld welke percentages deze voorziening wel
hebben. Het resterend deel van elk percentage heeft de voorziening derhalve niet
of niet ingevuld. De percentages kunnen daardoor niet worden opgeteld.

 Tabel 3.3.13: Mate waarin woningen beschikken over
 balkon, tuin of terras (in percentages)
                                                        Totaal        Zone 1       Zone 2     Zone 3
 Balkon                                                  27%           20%          22%        49%
 Tuin of terras aan voorzijde                            72%           83%          69%        50%
 Tuin of terras aan achterzijde                          82%           89%          84%        61%
 N (= 100%)                                              (350)        (168)        (112)       (70)

Alleen in zone 3 zijn er veel woningen die beschikken over een balkon. In zone
1 en 2 betreft het een minderheid. In alle zones beschikken de woningen in ruime
mate over een tuin of een terras. Hierin blijft zone 3 wat achter.
Wanneer er gekeken wordt naar de verdeling binnen de segmenten is in segment
1 te zien dat in de tweede zone het aantal woningen met tuin lager ligt dan in de
andere segmenten en zones.

 Tabel 3.3.14: Mate waarin woningen beschikken over balkon, tuin of terras (in
 percentages)
 segment 1                                                   Zone 1      Zone 2      Zone 3
   Balkon                                                      22%         30%        40%
   Tuin of terras aan voorzijde                                80%         49%        56%
   Tuin of terras aan achterzijde                              92%         73%        64%
   N (= 100%)                                                    79           66       23
 segment 2                                                   Zone 1      Zone 2      Zone 3
   Balkon                                                      21%         18%        44%
   Tuin of terras aan voorzijde                                86%         80%        56%
   Tuin of terras aan achterzijde                              86%         91%        50%
   N (= 100%)                                                    37           45       30
 segment 3                                                   Zone 1      Zone 2      Zone 3
   Balkon                                                      13%         20%        59%
   Tuin of terras aan voorzijde                                83%         77%        41%
   Tuin of terras aan achterzijde                              83%         87%        67%
   N (= 100%)                                                    25           18       27




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                        38/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>3.4     Waardering van woning en woonomgeving

In deze paragraaf wordt beschreven hoe tevreden de respondenten zijn over hun
woning en over de omgeving waarin deze woning staat. Tevens wordt gevraagd wat
de respondenten belangrijk vinden in hun woonomgeving.

Waardering woning
Een van de eerste vragen die de respondenten kregen was de vraag in hoeverre ze
tevreden zijn over hun woning. De tevredenheid kon worden uitgedrukt op een
schaal van 0 (zeer ontevreden) naar 10 (zeer tevreden). In onderstaande tabel is
weergegeven wat de gemiddelde score is, uitgedrukt in percentages.
De scores op waarderingsschalen zijn net als bij de nulmeting op de volgende wijze
samengevoegd in vier klassen (en benoemd): score 0-3 (zeer ontevreden), score 4-5
(ontevreden), score 6-7 (tevreden) en score 8-10 (zeer tevreden).

 Tabel 3.4.1:Tevredenheid over de woning (gemiddelde scores en percentages)
                                               zone 1           zone 2            zone 3
 gemiddelde score                                   8,3                8,0            8,4


 zeer tevreden                                      80%              78%              77%
 tevreden                                           17%              18%              13%
 ontevreden                                          2%                0%             1%
 zeer ontevreden                                     0%                3%             0%
 niet beantwoord                                     1%                2%             9%
   N (= 100%)                                       (168)            (112)            (70)

In elk van de gebieden zijn de bewoners gemiddeld zeer tevreden over hun woning
met een gemiddelde van 8,0 en hoger. 276 respondenten hebben een cijfer 8 of
hoger ingevuld over de mate van tevredenheid over de woning.

 Tabel 3.4.2: Tevredenheid over de woning bij huurwoningen en koopwoningen
 (gemiddelde scores)
                                      zone 1                zone 2           zone 3
 huurwoning                                  8,9                 8,4                 8,6
 koopwoning                                  9,2                 9,1                 9,6
 anders                                      9,6                10,0                 9,0
   N (= 100%)                               (168)               (112)                (70)



In elke zone is de tevredenheid over de koopwoning hoger dan de tevredenheid over
de huurwoning. Waar de respondenten anders hebben ingevuld betreft het hier
voornamelijk bedrijfswoningen, boerderijen of woningen die zelf zijn gebouwd. Het
aantal respondenten dat „anders‟ heeft ingevuld is 12 op een totaal van 350.

Behalve naar koop- of huurwoning is tevens gevraagd naar het type woning waarin
men woont en de tevredenheid daarover. In tabel 3.4.3 zijn de gemiddelde scores per
zone weergegeven.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012              39/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre> Tabel 3.4.3: Tevredenheid over de type woning (gemiddelde scores)
                                                               zone 1        zone 2     zone 3
 Vrijstaande woning                                               9,3          9,6           9,6
 Hoekwoning, twee onder een kap                                   9,2          8,8           9,5
 Tussenwoning in rij                                              8,8          8,6           9,2
 Benedenverdieping in etagewoning                                  0            0            10
 1-4e verdieping in etagewoning                                    9           8,7           9,3
 Bovenwoning vanaf 5e etage                                        8           9,5            0
   N (= 100%)                                                   (168)         (112)          (70)

In tabel 3.3.12 zagen we dat het aantal vrijstaande woningen 39% is. Daarnaast is
het aantal koopwoningen in het gebied hoog, gemiddeld 77%. De tevredenheid over
de woning is in alle drie de zones hetzelfde. Bewoners van vrijstaande woningen
zijn gemiddeld meer tevreden over hun woning dan bewoners van andere woningen.
Andere kenmerken zoals de aanwezigheid van een balkon of tuin en ook de
samenhang met het bouwjaar worden niet vergeleken. Bij de nulmeting in 1998 zijn
deze kenmerken niet als bepalende factoren beoordeeld voor de verschillen in
tevredenheid over de woning.

Waardering woonomgeving
De waardering voor de woonomgeving is in de enquête ook aan bod gekomen. De
uitkomsten staan in onderstaande tabel 3.4.4.
 Tabel 3.4.4 Tevredenheid over de woonomgeving (gemiddelde scores en
 percentages)
                                              zone 1           zone 2               zone 3
 gemiddelde score                                   7,3                7,5              7,7


 zeer tevreden                                     48%                 48%             59%
 tevreden                                          40%                 44%             33%
 ontevreden                                         7%                 4%               2%
 zeer ontevreden                                    3%                 0%               0%
 niet beantwoord                                    1%                 4%               6%
   N (= 100%)                                      (168)            (112)               (70)

De tevredenheid over de woonomgeving ligt lager dan de tevredenheid over de
woning. In zone 3 is men meer tevreden dan in de twee andere zones.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                     40/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> Tabel 3.4.5 Tevredenheid over de woonomgeving (gemiddelde scores, schaal 0-
 10; 10=hoog) en percentages)
                                     zone 1              zone 2              zone 3
 segment 1                                  7,6                 7,4                7,5
 segment 2                                  7,3                 7,7                8,1
 segment 3                                  7,3                 7,5                7,8
   N (= 100%)                              (168)               (112)               (70)

Als binnen de zones ook naar de segmenten wordt gekeken is te zien dat de
tevredenheid over de woonomgeving in het westelijk segment (1) lager ligt dan in
beide andere segmenten alhoewel het ook weer verschil uitmaakt in welke zone men
woont. In het eerste (westelijke) segment in de eerste zone wordt de woonomgeving
juist meer positief beoordeeld dan in de beide andere segmenten, resp 7,6 t.o.v. 7,3.

In de vragenlijst zijn ook vragen opgenomen waarbij men kon aangeven wat de
plezierige en de onplezierige kanten aan de woonomgeving waren. Dit zijn
respectievelijk vragen 13 en 14. Hierbij kon men kiezen uit een aantal aspecten,
maar is er ook ruimte gelaten om andere antwoorden te geven. Meerdere antwoorden
waren mogelijk. In tabel 3.4.6 zijn de plezierige aspecten in de woonomgeving
weergegeven. In tabel 3.4.7. de onplezierige aspecten.

 Tabel 3.4.6. Plezierige aspecten in de woonomgeving (in percentages, meerdere
 antwoorden mogelijk)
                                                             zone 1      zone 2       zone 3
 Groene of rustige woonomgeving                                 73%         74%        73%
 Goed sociaal klimaat                                           43%         54%        56%
 Aanwezigheid van voorzieningen                                 45%         55%        54%
 Verkeersveilige omgeving                                       38%         38%        34%
 Anders                                                         8%          8%            7%


 geen plezierige zaken genoemd                                  1%          1%            1%
   N (= 100%)                                                  (168)       (112)         (70)

In alle zones heeft driekwart van de respondenten antwoorden gegeven waaruit blijkt
dat men een groene of rustige woonomgeving waardeert. Als de zones met elkaar
vergeleken worden zijn niet veel verschillen waar te nemen. Voor het aspect „goed
sociaal klimaat‟ en de „aanwezigheid van voorzieningen‟ is zone 1 minder
gewaardeerd. De „verkeersonveilige omgeving‟ geeft in alle drie de zones een
gelijke verdeling.
Onder het aspect Anders, werden voorbeelden gegeven als landelijk wonen, dicht bij
Gorinchem, veiligheid in het algemeen, wonen en werken op 1 plaats, strategisch en
kindvriendelijk.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                 41/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre> Tabel 3.4.7. Onplezierige aspecten in de woonomgeving (in percentages, meerdere
 antwoorden mogelijk)
                                                                                  zone 1 zone 2 zone 3
 Drukke, krappe woonomgeving                                                       2%      3%     4%
 Afwezigheid van voorzieningen (scholen, winkels, OV)                              10%     9%     4%
 Slecht sociaal klimaat (overlast, criminaliteit)                                  1%      4%     4%
 Trillingen van treinverkeer                                                       22%     5%     1%
 Geluidsoverlast treinverkeer                                                      48%    41%     29%
 Geluidsoverlast snelwegverkeer                                                    44%    33%     26%
 Geluidsoverlast andere wegen                                                      13%    14%     17%
 Geluidsoverlast andere bronnen                                                    7%      9%     7%
 Trillingen snelwegverkeer                                                         5%      4%     0%
 Trillingen door verkeer op andere wegen                                           5%     11%     9%
 Anders                                                                            13%    14%     11%
 geen onplezierige zaken genoemd                                                   26%    35%     31%
   N (= 100%)                                                                     (168)   (112)   (70)

Allereerst valt het aantal mensen dat geen onplezierige aspecten heeft genoemd. In
de drie zones betreft het een kwart tot een derde van de respondenten. In zone 1
heeft bijna de helft van de respondenten aangegeven vooral geluidsoverlast van het
treinverkeer en het snelwegverkeer te hebben. 22% van de respondenten in de eerste
zone geeft aan ook last te hebben van trillingen door het treinverkeer. In zone 2 en 3
ervaart men de trillingshinder als gevolg van het treinverkeer niet als erg hinderlijk.
In deze zones geeft men aan vooral geluidsoverlast van de andere wegen te hebben.
Ook in zone 1 is dit een aanzienlijk percentage mensen (13%), maar scoort relatief
gezien lager in deze zone.

Naast hetgeen als prettig en als onprettig wordt ervaren is de respondenten gevraagd
hoe belangrijk bepaalde aspecten zijn. Wat als prettig wordt ervaren kan
bijvoorbeeld relatief onbelangrijk zijn. In de vragenlijst is een vraag opgenomen
(17) waarbij mensen 5 aspecten van de 10 mochten aankruisen en daarbij het belang
mochten aangeven op een schaal van 5, waarbij 1 als meest belangrijk wordt ervaren
en 5 als minst belangrijk.
In onderstaande tabel 3.4.8 zijn de uitkomsten weergegeven.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                          42/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre> Tabel 3.4.8. Het belang van tien aspecten in de woonomgeving (in percentages)
                                                               zone 1             zone 2   zone 3 totaal
 Dat de rust niet wordt verstoord door
                                                                    82%            75%      69%     77%
 verkeersgeluid
 Dat de lucht in de omgeving schoon is                              73%            64%      60%     67%
 Dat ik 's avonds veilig naar buiten kan                            58%            65%      60%     61%
 Dat er veel groenvoorzieningen in de buurt zijn                    61%            63%      49%     59%
 Dat er in mijn woning geen trillingen voelbaar zijn                61%            48%      61%     57%
 Dat ik vanuit mijn woning een aangenaam
                                                                    64%            51%      39%     55%
 uitzicht heb
 Dat ik niet bang hoef te zijn voor ongelukken met
                                                                    46%            51%      41%     47%
 gevaarlijke stoffen
 Dat er geen onveilige verkeerssituaties in de buurt
                                                                    43%            52%      44%     46%
 zijn
 Dat de winkels en voorzieningen in de buurt goed
                                                                    36%            55%      50%     45%
 bereikbaar zijn
 Dat ik zonder omwegen in andere wijken kan
                                                                    22%            30%      21%     25%
 komen
   N (= 100%)                                                       (168)          (112)    (70)    (350)

Sommige aspecten worden in alle zones als meest belangrijk gevonden. Qua
overeenkomsten zijn de rust en schone lucht belangrijk. Deze scoren in alle zones
hoog. Het minst belangrijk in alle zones wordt gevonden om zonder omwegen in
andere wijken te komen.
Een duidelijk verschil is zichtbaar in zone 2 waar het minder belangrijk is dat
trillingen in de woning voelbaar zijn. In zone 1 worden winkels en voorzieningen
minder belangrijk gevonden dan in zone 2 en 3. In zone 3 worden
groenvoorzieningen minder belangrijk gevonden.


3.5     Beleving van verstorende en leefbaarheidfactoren

In deze paragraaf wordt ingegaan op de beleving van diverse aspecten van de
omgeving op omwonenden. De aspecten waar naar gevraagd is in het onderzoek
betreffen verstoringen door geluid, trillingen, luchtverontreiniging en de risico‟s van
calamiteiten. Daarnaast zijn er aspecten die mede de leefbaarheid van de
woonomgeving bepalen; de sociale en verkeersveiligheid bij het spoor, de
ruimtelijke barrièrewerking, de visuele barrièrewerking. In deze paragraaf komen
deze aspecten achtereenvolgens aan de orde.

Geluid
Geluid is een belangrijk aspect dat veel hinder veroorzaakt. De effecten van een
bepaald geluid worden veroorzaakt door de blootstelling aan dat geluid, door
kenmerken van de persoon en door de situatie waarin de persoon zich bevindt. De
respondenten is gevraagd naar de waarneming van de diverse omgevingsgeluiden.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                             43/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre> Tabel 3.5.1 Waarneming van omgevingsgeluid (in percentages)
                                                              zone 1       zone 2      zone 3   totaal
 Geluid van wegverkeer
   (vrijwel)) dagelijks                                          65%          65%        56%       63%
   minstens 1x per week                                          14%              8%      9%       11%
   minstens 1x per maand                                         2%               7%      4%       4%
   minstens 1x per jaar                                          2%               6%      1%       3%
   niet in afgelopen jaar                                        11%              9%     16%       11%
   geen antwoord                                                 6%               4%     14%       7%
 Geluid van vliegtuigen
   (vrijwel)) dagelijks                                          21%          21%        19%       21%
   minstens 1x per week                                          27%          23%        19%       24%
   minstens 1x per maand                                         19%          21%        10%       18%
   minstens 1x per jaar                                          5%               8%     10%       7%
   niet in afgelopen jaar                                        14%          17%        20%       16%
   geen antwoord                                                 14%          10%        23%       15%
 Geluid van treinen
   (vrijwel)) dagelijks                                          60%          56%        37%       54%
   minstens 1x per week                                          8%           10%        10%       9%
   minstens 1x per maand                                         5%               9%      4%       6%
   minstens 1x per jaar                                          2%               5%      4%       4%
   niet in afgelopen jaar                                        20%          13%        23%       19%
   geen antwoord                                                 4%               6%     21%       8%
 Geluid van tram/metro
   (vrijwel)) dagelijks                                          1%               0%      6%       2%
   minstens 1x per week                                          2%               0%      0%       1%
   minstens 1x per maand                                         0%               0%      0%       0%
   minstens 1x per jaar                                          0%               0%      1%       0%
   niet in afgelopen jaar                                        70%          71%        57%       67%
   geen antwoord                                                 27%          29%        36%       30%
 Geluid van industriefabrieken
   (vrijwel)) dagelijks                                          5%               3%      1%       3%
   minstens 1x per week                                          5%               3%      0%       3%
   minstens 1x per maand                                         2%               3%      3%       3%
   minstens 1x per jaar                                          2%               4%      4%       3%
   niet in afgelopen jaar                                        60%          63%        53%       60%
   geen antwoord                                                 26%          24%        39%       28%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                          44/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre> Vervolg Tabel 3.5.1 Waarneming van omgevingsgeluid (in percentages)
 Geluid van buurwoningen
   (vrijwel)) dagelijks                                          13%            20%              16%       16%
   minstens 1x per week                                          11%            10%              9%        10%
   minstens 1x per maand                                         11%            13%              4%        10%
   minstens 1x per jaar                                          8%             13%              14%       11%
   niet in afgelopen jaar                                        36%            30%              27%       32%
   geen antwoord                                                 21%            15%              30%       21%
 Geluid van horeca/recreatie
   (vrijwel)) dagelijks                                          2%               2%             4%        3%
   minstens 1x per week                                          2%               2%             1%        2%
   minstens 1x per maand                                         5%               4%             6%        5%
   minstens 1x per jaar                                          9%             14%              17%       12%
   niet in afgelopen jaar                                        58%            57%              37%       53%
   geen antwoord                                                 24%            21%              34%       25%
   N (= 100%)                                                   (168)           (112)            (70)     (350)

Voor de meeste omwonenden van de Betuweroute worden de volgende geluiden
dagelijks waargenomen:
Geluid van wegverkeer wordt in alle zones door meer dan de helft van de
respondenten dagelijks waargenomen en het meest gehoord. Ook geluid van treinen
scoort hoog.
Wat betreft het geluid door het treinverkeer is er een duidelijk verschil in
waarneembaarheid tussen de zones te zien. Hoe verder men weg woont van de
Betuweroute hoe minder het wordt waargenomen. Opvallend is dat respectievelijk
20%, 13% en 23% van de respondenten aangeeft dat de treinen niet zijn
waargenomen in het afgelopen jaar.

Behalve dat geluid wordt waargenomen is tevens de gevoeligheid van geluid door de
persoon van belang. De respondenten is gevraagd hoe geluidgevoelig zij zichzelf
vinden. Hierbij is een schaal gebruikt van 1 (niet geluidgevoelig) tot 5 (zeer
geluidgevoelig).

 Tabel 3.5.2 Gevoeligheid voor geluid (in gemiddelde scores en percentages)
                                                zone 1            zone 2                zone 3          totaal
 gemiddelde score                                     2,6               2,8                 2,9            2,7


 zeer gevoelig                                        24%               20%                 17%            21%
 nogal gevoelig                                       24%               18%                 13%            20%
 gevoelig                                             27%               24%                 37%            28%
 weinig gevoelig                                      18%               29%                 23%            22%
 niet gevoelig                                        5%                 5%                 7%             6%
 niet beantwoord                                      2%                 4%                 3%             3%
   N (= 100%)                                        (168)              (112)               (70)          (350)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                   45/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Van de respondenten in zone 1 vindt bijna een kwart zich zeer geluidsgevoelig.
Voor de respondenten in zone 2 is dat 20% en in zone 3 geeft 17% aan zeer
geluidgevoelig te zijn. Het kan zijn dat de mensen in 1one 1, die dichter bij de
Betuweroute wonen een grotere gevoeligheid hebben gekregen voor geluid.

De mensen is tevens gevraagd om aan te geven met een cijfer op een
elfpuntenschaal hoe hinderlijk ze de geluiden ervaren. Hierbij is 0 helemaal niet
hinderlijk en 10 zeer hinderlijk. In de tabel is het gemiddelde cijfer per zone
weergegeven.
Tevens zijn de hindercategorieën versleuteld naar 4 categorieën. Zeer hinderlijk is
cijfer 8,9,10; hinderlijk is cijfer 6 en 7, enigszins gehinderd is cijfer 4 en 5 en niet
hinderlijk is cijfer 0, 1, 2 en 3. Deze staan in de tabel uitgedrukt in percentages.

 Tabel 3.5.3 ervaring van hinder voor geluid (in gemiddelde scores en percentages)
                                                              zone 1       zone 2       zone 3   totaal
 Geluid van wegverkeer
 gemiddelde score                                                5,4              4,9      4,9      5,1


 zeer hinderlijk                                                 25%          21%         19%       22%
 hinderlijk                                                      18%          19%         17%       18%
 enigszins hinderlijk                                            14%          17%         13%       15%
 niet hinderlijk                                                 26%          30%         29%       28%
 niet beantwoord                                                 17%          13%         23%       17%
 Geluid van vliegtuigen
 gemiddelde score                                                3,5              3,2      2,6      3,3


 zeer hinderlijk                                                 7%               5%       6%       6%
 hinderlijk                                                      12%          13%          3%       11%
 enigszins hinderlijk                                            14%          12%         10%       13%
 niet hinderlijk                                                 39%          44%         41%       41%
 niet beantwoord                                                 28%          26%         40%       30%
 Geluid van treinen
 gemiddelde score                                                5,7              4,9      3,7      5,1


 zeer hinderlijk                                                 33%          23%         10%       25%
 hinderlijk                                                      15%          16%         11%       15%
 enigszins hinderlijk                                            9%           11%          7%       9%
 niet hinderlijk                                                 24%          33%         37%       30%
 niet beantwoord                                                 18%          17%         34%       21%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                           46/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre> Vervolg Tabel 3.5.3 ervaring van hinder voor geluid (in gemiddelde scores en
 percentages)
 Geluid van tram/metro
 gemiddelde score                                                0,6              0,2   0,4    0,4


 zeer hinderlijk                                                 1%               1%    0%      1%
 hinderlijk                                                      0%               0%    0%      0%
 enigszins hinderlijk                                            1%               0%    1%      1%
 niet hinderlijk                                                 26%          31%       33%    29%
 niet beantwoord                                                 72%          68%       66%    69%
 Geluid van industriefabrieken
 gemiddelde score                                                1,6              1,3   1,0    1,4


 zeer hinderlijk                                                 2%               2%    0%      1%
 hinderlijk                                                      2%               2%    3%      2%
 enigszins hinderlijk                                            3%               3%    0%      2%
 niet hinderlijk                                                 27%          34%       29%    30%
 niet beantwoord                                                 65%          60%       69%    64%
 Geluid van buurwoningen
 gemiddelde score                                                3,3              2,6   2,6    2,9


 zeer hinderlijk                                                 7%               4%    3%      5%
 hinderlijk                                                      7%               6%    6%      6%
 enigszins hinderlijk                                            7%               9%    10%     8%
 niet hinderlijk                                                 32%          40%       34%    35%
 niet beantwoord                                                 48%          40%       47%    45%
 Geluid van horeca/recreatie
 gemiddelde score                                                1,5              1,4   1,9    1,5


 zeer hinderlijk                                                 2%               1%    3%      2%
 hinderlijk                                                      2%               4%    3%      3%
 enigszins hinderlijk                                            2%               4%    3%      3%
 niet hinderlijk                                                 29%          35%       31%    31%
 niet beantwoord                                                 65%          57%       60%    62%
   N (= 100%)                                                   (168)         (112)     (70)   (350)

Voor alle drie de zones worden de volgende geluidsbronnen ervaren als hinder:
Wegverkeer en treinen. Voor de overlast, hinder van geluid door treinen is zichtbaar
dat naarmate men verder weg woont van de Betuwelijn de hinderlijke ervaring ook
afneemt.

Specifieke hinder treedt op als iemand bepaalde activiteiten niet meer kan uitvoeren
als gevolg van een bepaald geluid of als een bepaalde reactie optreedt als gevolg van
de waarneming van dat geluid. In de enquête is gevraagd naar de frequentie waarin
mensen bepaalde typen hinder ondervinden. Hierbij waren de



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                        47/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>antwoordmogelijkheden „vaak‟, „soms‟ en „nooit‟. In de tabel zijn de antwoorden
„vaak‟ en „soms‟ samengenomen.

 Tabel 3.5.4 specifieke hinder van omgevingsgeluid (in percentages), waarde vaak en soms zijn
 samengevoegd

                                                                                    zone 1     zone 2      zone 3   totaal
 gestoord bij lezen, denken, concentratie                                            54%        44%         36%      47%
 gestoord bij het voeren van (telefoon)gesprekken                                    40%        31%         31%      36%
 Leiden tot schrikreactie                                                            26%        18%         17%      21%
 Leiden tot nervositeit/ spanning                                                    27%        24%         19%      24%
   N (= 100%)                                                                        (168)      (112)       (70)     (350)

In zone 1 ligt het percentage waarop men specifieke geluidhinder ondervindt hoger
dan in de andere beide zones.
Hoe men omgaat met de ervaringen van de hinder is tevens aan bod gekomen in de
enquête. Dit is weergegeven in tabel 3.5.5.

 Tabel 3.5.5 reacties bij hinder van omgevingsgeluid (in percentages), waarde vaak en soms zijn
 samengevoegd

                                                                                      zone 1 zone 2 zone 3 totaal
 Er luider wordt gesproken                                                              32%        27%       26%      29%
 De radio of TV harder wordt gezet                                                      27%        25%       23%      26%
 Er minder wordt gesproken                                                              18%        11%        9%      14%
 U moet stoppen waarmee u bezig bent                                                    18%        12%       13%      15%
 Ramen voor de duur van de verstoring worden gesloten                                   42%        38%       36%      39%
 Ramen overdag gesloten worden gehouden                                                 33%        25%       19%      28%
 Ramen ’s nachts gesloten worden gehouden                                               45%        34%       21%      37%
 De oren worden afgeschermd (bv. oordopjes)                                             10%         8%        4%      8%
   N (= 100%)                                                                          (168)       (112)     (70)    (350)

Over de wijze van ventileren (ramen open of gesloten houden) zijn ook enkele
vragen gesteld.

 tabel 3.5.6 Wijze van ventileren in woon- en slaapkamer, in winter en zomer (in percentages)
                                        woonkamer                              slaapkamer
                                winterdag          zomerdag          winternacht        zomernacht
 zone                         1      2     3     1     2     3      1      2     3    1       2    3
   open                          6%      7%     1%     57%     54%    50%     22%    24%     29%    53%      54%    71%
   op een kier                  30%     39%    36%     26%     30%    33%     38%    47%     46%    25%      36%    20%
   dicht                        55%     51%    57%     15%     13%    16%     36%    26%     21%    22%      9%     3%
   niet beantwoord               8%      3%     6%     2%       2%     1%     4%      3%      4%     0%      2%     6%
   N (= 100%)                   (168) (112) (70) (168) (112) (70) (168) (112) (70) (168) (112)                      (70)

In de zones wordt er niet direct verschillend geventileerd, zowel in de woon als in de
slaapkamer. Het is waarschijnlijk dat het weer een bepalende invloed heeft op het




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                              48/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>ventileergedrag in de winter. In de zomer is het mogelijk dat andere factoren zoals
geluid een rol spelen. Dat is uit de vraag en de antwoorden niet op te maken.

Slaapverstoring
Er zijn ook enige vragen gesteld over het slaapgedrag van de respondenten; het
voorkomen, de soorten en de invloed van omgevingsgeluid op de slaapkwaliteit. De
resultaten zijn samengevat in onderstaande tabel 3.5.7.
Bij de vraag naar de invloed van geluid op de slaapkwaliteit is de respondenten
gevraagd om aan te geven met een cijfer op een elfpuntenschaal hoe ze de geluiden
ervaren. Hierbij is 0 helemaal niet en 10 zeer sterk. In de tabel is het gemiddelde
cijfer per zone weergegeven.
Tevens zijn de hindercategorieën versleuteld naar 4 categorieën. Sterke invloed is
cijfer 8,9,10; redelijke invloed is cijfer 6 en 7, weinig invloed is cijfer 4 en 5 en geen
invloed is cijfer 0, 1, 2 en 3. Deze staan in de tabel uitgedrukt in percentages.

 Tabel 3.5.7 Slaapverstoring als gevolg van omgevingsgeluid (in percentages)
                                                           zone 1       zone 2     zone 3   totaal
 frequentie van slaapverstoring
   (vrijwel)) iedere nacht                                    12%           9%        1%       9%
   minstens 1x per week                                       23%           20%      23%       22%
   minstens 1x per maand                                      23%           18%      24%       22%
   minstens 1x per jaar                                       15%           24%      23%       20%
   niet ingelopen jaar/nooit                                  20%           26%      20%       22%
   geen antwoord                                               7%           4%        9%       6%
 Type slaapverstoring
   in slaap vallen                                            15%           17%      10%       15%
   s nachts wakker schrikken                                  21%           13%      20%       18%
   vroegtijdig wakker worden                                  24%           22%      17%       22%
   verstoorde nachten                                         20%           15%      13%       17%
   slaapmiddelen innemen                                       2%           3%        3%       3%
   oordopjes gebruiken                                         4%           4%        3%       4%
 Invloed geluid op slaapkwaliteit (in cijfer op schaal van 0 (niet) tot 10(sterke
 invloed)
   gemiddelde score                                            4,5          4,2       3,8      4,3


   sterke invloed                                             20%           15%      16%       17%
   redelijke invloed                                          24%           29%      14%       24%
   weinig invloed                                             17%           10%      11%       13%
   geen invloed                                               39%           42%      50%       42%
   geen antwoord                                               1%           4%        9%       3%
   N (= 100%)                                                 (168)        (112)     (70)     (350)

De meest voorkomende soort slaapverstoring is het vroegtijdig wakker worden. Het
‟s nachts wakker schrikken komt op de tweede plaats. Alleen in zone 3 zijn deze
waarden omgekeerd. Daar schrikt men meer ‟s nachts wakker. In alle zones is de
invloed van geluid op de kwaliteit van het slapen van weinig invloed. Meer dan een
derde tot de helft van de respondenten geeft aan dat het niet van invloed is. Dit geld


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                       49/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>voor alle zones, waarbij in zone 3 de helft van de respondenten een score 0-3 heeft
ingevuld en er geen last van heeft.

Als laatste onderdeel voor geluid is gevraagd naar de tevredenheid met de bestaande
geluidsituatie in en om de woning.

 Tabel 3.5.8 Tevredenheid met geluidssituatie in de woonomgeving (in
 gemiddelde scores en in percentages)
                                                zone 1          zone 2             zone 3         totaal
   gemiddelde score                                  6,3             6,6               6,9           6,5


 zeer tevreden                                      28%              31%              44%            32%
 redelijk tevreden                                  40%              46%              33%            40%
 matig tevreden                                     20%              12%              14%            16%
 ontevreden                                         10%               7%               4%            8%
 niet beantwoord                                     2%               4%               4%            3%
   N (= 100%)                                       (168)            (112)            (70)          (350)

Het merendeel van de respondenten is redelijk tot zeer tevreden, maar er zijn wel
verschillen. In zone 1 is 40% redelijk tevreden, in zone 2 46% en in zone 3 33%.
Zone 3 scoort met 44% zeer tevreden het hoogste percentage.
Als gekeken wordt naar de uitkomsten binnen de segmenten dan is zichtbaar dat
over alle zones heen het oostelijke segment een lagere beoordeling geeft dan het
westelijke segment.

Trillingen
Trillingen zijn gebonden aan lokale bronnen zoals wegverkeer, treinverkeer,
bouwactiviteiten en dergelijke. Trillingen van vliegverkeer hebben betrekking op
lucht. De trillingen van wegverkeer e.d. gaan via de bodem. In het onderzoek is net
als bij het aspect geluid gevraagd naar de waarneming van de respondenten. In tabel
3.5.9 is dit weergegeven.

 Tabel 3.5.9 Waarneming van trillingen (in percentages)
                                                            zone 1       zone 2        zone 3       totaal
 Trillingen van wegverkeer
   (vrijwel)) dagelijks                                        8%            13%             6%       9%
   minstens 1x per week                                       10%            8%             13%       10%
   minstens 1x per maand                                      10%            4%             10%       8%
   minstens 1x per jaar                                        8%            15%            10%       11%
   niet in afgelopen jaar                                     49%            50%            49%       49%
   geen antwoord                                              14%            9%             13%       12%
 Trillingen van vliegtuigen
   (vrijwel)) dagelijks                                        3%            2%              1%       2%
   minstens 1x per week                                        5%            4%              0%       4%
   minstens 1x per maand                                       7%            3%              1%       4%
   minstens 1x per jaar                                       10%            8%              6%       9%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                              50/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>   niet in afgelopen jaar                                     55%            64%              69%        61%
   geen antwoord                                              20%            19%              23%        20%
 Trillingen van treinen
   (vrijwel)) dagelijks                                       15%             6%              0%         9%
   minstens 1x per week                                        9%             5%              0%         6%
   minstens 1x per maand                                      10%             4%              6%         7%
   minstens 1x per jaar                                        4%             4%              0%         3%
   niet in afgelopen jaar                                     54%            64%              71%        61%
   geen antwoord                                               9%            16%              23%        14%
 Trillingen van industrie/bouw
   (vrijwel)) dagelijks                                        5%             1%              1%         3%
   minstens 1x per week                                        3%             1%              1%         2%
   minstens 1x per maand                                       5%             2%              1%         3%
   minstens 1x per jaar                                        5%             1%              3%         3%
   niet in afgelopen jaar                                     63%            74%              70%        68%
   geen antwoord                                              19%            21%              23%        21%
   N (= 100%)                                                (168)           (112)            (70)      (350)



Regelmatig worden er trillingen waargenomen als gevolg van wegverkeer. Dit
betekent dat men dagelijks tot ten minste 1x per week dit waarneemt. In de drie
zones lopen de percentages niet veel uiteen. Zone 1 geeft 18% aan, zone 2 21 % en
in zone 3 is dit 19%.
De trillingen die waarneembaar zijn als gevolg van treinen worden met name in de
eerste zone waargenomen. Logisch omdat deze respondenten dichter bij het spoor
wonen dan degenen in zone 2 en 3.
Over het algemeen neemt men geen trillingen waar. Dit loopt uiteen van een
gemiddeld percentage van 49% tot 68%.
De uitkomsten op de vraag naar in hoeverre de respondenten zich gevoelig
inschatten voor trillingen is te zien in tabel 3.5.10. Voor het antwoord is gebruik
gemaakt van een schaal van 1 tot 5 waarbij 5 staat voor zeer gevoelig.

 Tabel 3.5.10 Gevoeligheid voor trillingen (in gemiddelde scores en percentages)
                                             zone 1            zone 2              zone 3            totaal
 gemiddelde score                                  3,0               3,4               3,2              3,2


 zeer gevoelig                                     12%                4%               7%               8%
 nogal gevoelig                                    19%               16%               20%              18%
 gevoelig                                          27%               29%               24%              27%
 weinig gevoelig                                   25%               32%               27%              28%
 niet gevoelig                                     9%                13%               11%              11%
 niet beantwoord                                   8%                 6%               10%              8%
   N (= 100%)                                     (168)              (112)             (70)            (350)

In zone 1 zegt 12% van de respondenten zeer gevoelig te zijn voor trillingen. In zone
2 en 3 is dit respectievelijk 4% en 7%.


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                 51/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Aan degenen die aangaven minstens 1x per jaar trillingen waar te nemen is gevraagd
om de mate waarin zij hinder ervaren aan te geven op een elfpuntenschaal.
Hierbij is 0 helemaal niet hinderlijk en 10 zeer hinderlijk. In de tabel is het
gemiddelde cijfer per zone weergegeven.
Tevens zijn de hindercategorieën versleuteld naar 4 categorieën. Zeer hinderlijk is
cijfer 8,9,10; hinderlijk is cijfer 6 en 7, enigszins gehinderd is cijfer 4 en 5 en niet
hinderlijk is cijfer 0, 1, 2 en 3. Deze categorieën staan in de tabel uitgedrukt in
percentages.

 Tabel 3.5.11 ervaring van hinder van trillingen (in gemiddelde scores en percentages)
                                                          zone 1        zone 2     zone 3   totaal
 Trillingen van wegverkeer
 gemiddelde score                                             4,5           4,7       4,0     4,4


 zeer hinderlijk                                               6%           6%        7%      6%
 hinderlijk                                                    9%           6%        6%      7%
 enigszins hinderlijk                                         11%           13%      13%     12%
 niet hinderlijk                                              13%           11%      19%     13%
 niet beantwoord                                              61%           64%      56%     61%
 Trillingen van treinen
 gemiddelde score                                             5,8           3,5       2,0     4,5


 zeer hinderlijk                                              18%           4%        1%     10%
 hinderlijk                                                    8%           4%        3%      6%
 enigszins hinderlijk                                          7%           5%        4%      6%
 niet hinderlijk                                              11%           15%      23%     15%
 niet beantwoord                                              57%           71%      69%     63%
 Trillingen van industrie/bouw
 gemiddelde score                                             3,1           1,4       1,4     2,3


 zeer hinderlijk                                               4%           1%        3%      3%
 hinderlijk                                                    4%           1%        1%      3%
 enigszins hinderlijk                                          5%           2%        0%      3%
 niet hinderlijk                                              15%           19%      24%     18%
 niet beantwoord                                              72%           78%      71%     74%
   N (= 100%)                                                (168)         (112)     (70)    (350)

Over het algemeen wordt trillinghinder niet als zeer hinderlijk ervaren. Met een
gemiddelde hoogste score van 4,4 bij trillingen door het wegverkeer waar een 10 de
maximale hinderscore is.
In zone 1 worden vooral de trillingen veroorzaakt door treinen als hinderlijk ervaren,
18% zeer hinderlijk, 9% hinderlijk. De hinder van trillingen door het wegverkeer
liggen in zone 1 met 6% zeer hinderlijk en 9% hinderlijk redelijk gelijk met zone 2
en 3, waar percentages van 6% en 7% zeer gehinderd zijn en percentages van 6%



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                      52/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>voor hinderlijk. De trillingen die worden ervaren door industrie/bouw zijn nog lager
dan voor de trillingen van weg en treinen.
Wanneer men trillingen ondervindt door trillingen van treinen schrijft men dit toe
aan goederentreinen.

Mensen kunnen ook specifiek hinder ondervinden door trillingen van buiten de
woning. Angst voor schade aan de woning wordt het meest gemeld als specifieke
reactie op trillingen, met name in zone 1. Het afgeleid worden van de bezigheden
wordt ook vaak genoemd als hinderlijk door trillingen.
In zone 1 ervaart men zoals eerder ook al aangegeven (tabel waarnemen 3.5.11)
meer trillingen.
 Tabel 3.5.12 Specifieke hinder van trillingen (in percentages), waarde vaak en soms zijn
 samengevoegd
                                                                        zone 1 zone 2 zone 3         totaal
 afgeleid van bezigheden                                                    26%     17%      10%      20%
 bemoeilijken het lezen, nadenken, concentratie                             21%     12%      10%      16%
 maken nerveus of gespannen                                                 13%     6%       4%        9%
 angst voor schade aan woning                                               29%     17%      9%       21%
   N (= 100%)                                                            (168)     (112)     (70)     (350)

Wanneer de respondenten gevraagd wordt om de kwaliteit van de woonomgeving
met betrekking tot trillingen te scoren op een elfpuntenschaal, lopend van zeer slecht
(0) tot „zeer goed‟(10). In tabel 3.5.13 wordende scores weergegeven.
Tevens zijn de antwoorden versleuteld naar 4 categorieën. Zeer goed is cijfer 8,9,10;
(redelijk) goed is cijfer 6 en 7, onvoldoende is cijfer 4 en 5 en zeer slecht is cijfer 0,
1, 2 en 3. Deze staan in de tabel uitgedrukt in percentages.

 Tabel 3.5.13 Kwaliteit van woonomgeving t.a.v. trillingen (in gemiddelde scores en in
 percentages)
                                                zone 1          zone 2            zone 3        totaal
   gemiddelde score                                  6,7              7,3             7,6           7,1


 zeer goed                                           38%             40%             53%            41%
 redelijk goed                                       27%             21%             23%            24%
 onvoldoende                                         17%             13%              6%            13%
 zeer slecht                                         9%               4%              6%             7%
 niet beantwoord                                     9%              23%             13%            14%
   N (= 100%)                                       (168)            (112)            (70)          (350)

In zone 1 scoort 55% van de respondenten de kwaliteit van hun woonomgeving ten
aanzien van trillingen als zeer goed tot redelijk goed. In zone 2 is dat 61% en in zone
3 zelfs 76%. De gemiddelde scores in de drie zones zijn 6,7 voor zone 1, een 7,3
voor zone 2 en een 7,6 voor zone 3. Met een gemiddeld cijfer van 7,1 is dat redelijk
goed te noemen.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                               53/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Luchtverontreiniging
Verontreiniging van de lucht wordt met name beleeft door de emissie van
stofdeeltjes, roet, reuk en/of geur. Bij treinverkeer doen emissies van roet, rook en
geur zich vooral voor bij dieseltreinen. Net als bij de aspecten geluid en trillingen is
ook gevraagd naar waarneming van luchtverontreiniging. In tabel 3.5.14 worden de
waarnemingen weergegeven in percentages.

 Tabel 3.5.14 Waarneming van Luchtverontreiniging (in percentages)
                                                       zone 1        zone 2       zone 3   totaal
 wegverkeer
   (vrijwel) dagelijks                                     18%           19%         11%     17%
   minstens 1x per week                                    4%             4%         10%     5%
   minstens 1x per maand                                   11%            6%         11%     10%
   minstens 1x per jaar                                    4%            12%         7%      7%
   niet in afgelopen jaar                                  47%           52%         41%     47%
   geen antwoord                                           15%            7%         19%     13%
 dieseltreinen
   (vrijwel) dagelijks                                     7%             3%         3%      5%
   minstens 1x per week                                    6%             1%         3%      4%
   minstens 1x per maand                                   7%             1%         0%      3%
   minstens 1x per jaar                                    2%             4%         7%      4%
   niet in afgelopen jaar                                  60%           72%         54%     63%
   geen antwoord                                           19%           19%         33%     22%
 beladen goederentreinen
   (vrijwel) dagelijks                                     9%             4%         3%      6%
   minstens 1x per week                                    2%             2%         0%      2%
   minstens 1x per maand                                   3%             0%         0%      1%
   minstens 1x per jaar                                    4%             4%         3%      3%
   niet in afgelopen jaar                                  63%           74%         59%     66%
   geen antwoord                                           19%           16%         36%     21%
 vliegtuigen
   (vrijwel) dagelijks                                     2%             1%         0%      1%
   minstens 1x per week                                    2%             1%         1%      2%
   minstens 1x per maand                                   3%             3%         3%      3%
   minstens 1x per jaar                                    3%             4%         1%      3%
   niet in afgelopen jaar                                  67%           74%         60%     68%
   geen antwoord                                           23%           17%         34%     23%
 landbouwbedrijven
   (vrijwel) dagelijks                                     4%             0%         0%      2%
   minstens 1x per week                                    3%             3%         1%      3%
   minstens 1x per maand                                   10%           13%         7%      11%
   minstens 1x per jaar                                    14%           21%         19%     17%
   niet in afgelopen jaar                                  50%           51%         46%     49%
   geen antwoord                                           19%           13%         27%     19%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                     54/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre> industrie/bouw
   (vrijwel) dagelijks                                     7%               4%              0%         5%
   minstens 1x per week                                    4%               3%              1%         3%
   minstens 1x per maand                                   4%               5%              7%         5%
   minstens 1x per jaar                                    9%              10%              10%        9%
   niet in afgelopen jaar                                  59%             66%              49%        59%
   geen antwoord                                           18%             12%              33%        19%
   N (= 100%)                                             (168)            (112)            (70)      (350)

In alle zones geldt dat de luchtvervuiling door wegverkeer het meest wordt
waargenomen, vrijwel dagelijks. In zone 1 is dit 18%, in zone 2 19% en in zone 3 is
dat 11%. De waarneming van luchtverontreiniging ten aanzien van dieseltreinen,
vliegtuigen, industrie en landbouwbedrijven is minder.

De respondenten is ook hier weer gevraagd naar de inschatting van de eigen
gevoeligheid voor geuren. De antwoorden staan in tabel 3.5.15. Een score van 5
staat voor zeer gevoelig en een score van 1 voor niet gevoelig.
 Tabel 3.5.15 Gevoeligheid voor geuren (in gemiddelde scores en percentages)
                                             zone 1            zone 2              zone 3          totaal
 gemiddelde score                                  3,0              3,2                3,1            3,0


 zeer gevoelig                                     11%              10%                7%             10%
 nogal gevoelig                                    20%              13%                20%            17%
 gevoelig                                          30%              38%                30%            33%
 weinig gevoelig                                   22%              20%                26%            22%
 niet gevoelig                                     8%               13%                7%             9%
 niet beantwoord                                   10%              6%                 10%            9%
   N (= 100%)                                     (168)            (112)               (70)          (350)

In zone 1 zegt 31% van de respondenten nogal tot zeer gevoelig te zijn voor geuren.
In zone 2 is dit 23% en in zone 3 is dit 27%. De gemiddelde scores liggen dicht bij
elkaar.

In tabel 3.5.16 wordt aangegeven in welke mate de verschillende bronnen aanleiding
geven tot hinder van luchtverontreiniging.
Aan degenen die aangaven minstens 1x per jaar luchtverontreiniging waar te nemen
is gevraagd om de mate waarin zij hinder ervaren aan te geven op een
elfpuntenschaal.
Hierbij is 0 helemaal niet hinderlijk en 10 zeer hinderlijk. In de tabel is het
gemiddelde cijfer per zone weergegeven.
Tevens zijn de hindercategorieën versleuteld naar 4 categorieën. Zeer hinderlijk is
cijfer 8,9,10; hinderlijk is cijfer 6 en 7, enigszins gehinderd is cijfer 4 en 5 en niet
hinderlijk is cijfer 0, 1, 2 en 3. Deze staan in de tabel uitgedrukt in percentages.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                               55/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre> Tabel 3.5.16 ervaring van hinder van luchtverontreiniging (in gemiddelde scores en
 percentages)
                                                 zone 1          zone 2           zone 3    totaal
 wegverkeer
 gemiddelde score                                     5,2             5,0             4,5      5,0


 zeer hinderlijk                                      9%               9%             3%       8%
 hinderlijk                                           9%              10%            13%      10%
 enigszins hinderlijk                                 12%              4%            14%      10%
 niet hinderlijk                                      9%              13%            10%      10%
 niet beantwoord                                      61%             64%            60%      62%
 dieseltreinen
 gemiddelde score                                     4,5             2,0             2,7      3,5


 zeer hinderlijk                                      5%               1%             0%       3%
 hinderlijk                                           7%               3%             4%       5%
 enigszins hinderlijk                                 5%               3%             4%       4%
 niet hinderlijk                                      11%             16%            11%      13%
 niet beantwoord                                      73%             78%            80%      76%
 belading van treinen
 gemiddelde score                                     3,7             2,2             2,2      3,0


 zeer hinderlijk                                      4%               4%             0%       3%
 hinderlijk                                           5%               1%             1%       3%
 enigszins hinderlijk                                 4%               2%             4%       3%
 niet hinderlijk                                      12%             17%             9%      13%
 niet beantwoord                                      74%             77%            86%      77%
 vliegtuigen
 gemiddelde score                                     1,8             1,7             1,9      1,8


 zeer hinderlijk                                      0%               0%             0%       0%
 hinderlijk                                           2%               4%             3%       3%
 enigszins hinderlijk                                 4%               1%             1%       3%
 niet hinderlijk                                      15%             17%            16%      16%
 niet beantwoord                                      79%             79%            80%      79%
 landbouwbedrijven
 gemiddelde score                                     3,9             2,9             3,3      3,5


 zeer hinderlijk                                      4%               3%             1%       3%
 hinderlijk                                           7%               3%             4%       5%
 enigszins hinderlijk                                 9%               7%             3%       7%
 niet hinderlijk                                      14%             19%            10%      15%
 niet beantwoord                                      66%             69%            81%      70%



D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                      56/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Vervolg Tabel 3.5.16 ervaring van hinder van luchtverontreiniging (in gemiddelde scores en
percentages)
 industrie/bouw
 gemiddelde score                                       3,5              3,4             2,4              3,3


 zeer hinderlijk                                        4%               4%              0%                3%
 hinderlijk                                             5%               5%              3%                5%
 enigszins hinderlijk                                   4%               2%              6%                4%
 niet hinderlijk                                        14%            13%               17%              14%
 niet beantwoord                                        73%            76%               74%              74%
   N (= 100%)                                         (168)            (112)             (70)             (350)

In zone 1 geeft luchtverontreiniging als gevolg van het wegverkeer de hoogste
gemiddelde score van 5,2. Treinverkeer volgt met een 4,5. Landbouwbedrijven(3,9)
en industrie en bouw (3,5) scoren hoger dan de ervaring met de vliegtuigen.
In zone 2 en 3 wijken de scores voor het wegverkeer niet veel af van zone 1. Ook
deze krijgen in beide zones de hoogste scores, in zone 2 een 5,0 en in zone 3 een 4,5.
De score voor de dieseltreinen verschillen wel in zone 2 en 3 van zone 1, hier zijn de
scores voor beide zones 2,2 ten opzichte van een 4,5 in zone 1. In zone 2 en 3 scoren
de landbouwbedrijven en de industrie hoger. Zone 2 geeft voor landbouw een cijfer
2,9 en voor industrie een 3,3. In zone krijgen de landbouwbedrijven op
luchtverontreiniging een 3,3 en de industrie een 2,4.

De tevredenheid met de luchtkwaliteit is net als bij geluid en trillingen ook
weergegeven in een tabel. De vragen werden beantwoord op een elfpuntenschaal.
Deze waarden zijn weer versleuteld naar vier categorieën.

 Tabel 3.5.17 Tevredenheid over de luchtkwaliteit in de woonomgeving (in gemiddelde
 scores en in percentages)
                                             zone 1           zone 2           zone 3           totaal
   gemiddelde score                               6,6            6,8              6,8              6,7


 zeer tevreden                                   39%             38%              39%             39%
 redelijk tevreden                               35%             36%              26%             33%
 matig tevreden                                  10%             14%              10%             11%
 ontevreden                                      11%              5%              9%               9%
 niet beantwoord                                  5%              7%              17%              8%
   N (= 100%)                                    (168)           (112)            (70)            (350)

De gemiddelde scores over de tevredenheid liggen niet ver uiteen. In zone 1 is het
gemiddelde cijfer een 6,6, in zone 2 en 3 ligt de gemiddelde score op een 6,8.
Bij de verdeling naar de segmenten is alleen de score van het middelste segment
lager in zone 1 ten opzichte van de segmenten in de andere zones. Hier lopen de
scores van de segmenten min of meer gelijk aan de gemiddelde beoordeling van de
zone.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                   57/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Externe veiligheid/risico’s van calamiteiten
Onder externe veiligheid worden alle (grootschalige) risico‟s gevat voor de
omgeving die activiteiten of voorzieningen met zich mee kunnen brengen. In het
geval van een spoorlijn gaat het om risico‟s van eventueel gevaarlijke stoffen die via
het spoor worden vervoerd.
De respondenten zijn risicovolle woonsituaties voorgelegd en is gevraagd of deze
lijkt op de eigen woonsituatie.
Tabel 3.5.18 geeft de antwoorden weer. De som van de antwoorden per zone kan >
100 omdat er meer situaties van toepassing kunnen zijn.
 Tabel 3.5.18 Herkenning van eigen woonsituatie (in percentages)
                                                                                  zone 1 zone 2 zone 3 totaal
 wonen in de buurt van een kerncentrale                                            2%      3%     1%      2%
 wonen in de buurt van (petro) chemische industrie                                 7%     15%     13%    11%
 wonen onder de aanvliegroute van een groot vliegveld                              5%      7%     4%      6%
 wonen langs een transportroute gevaarlijke stoffen                                48%    39%     39%    43%
 wonen in een polder onder zee- of rivierniveau                                    26%    24%     23%    25%
 wonen in een drukke straat                                                        7%     17%     14%    12%
 wonen in de buurt van een groot vliegveld                                         0%      1%     0%      0%
 wonen langs een spoorlijn                                                         52%    45%     20%    43%
 wonen op verontreinigde grond                                                     1%      2%     0%      1%
 wonen in een landbouw/bollenteelt gebied                                          33%    15%     17%    24%
   N (= 100%)                                                                     (168)   (112)   (70)   (350)

Met name in zone 1 is men zich bewust van het feit dat men zich bevindt langs een
transportroute gevaarlijke stoffen (48%) en wonen langs een spoorlijn(52%). In zone
1 herkennen respondenten ook dat ze wonen in een landbouwgebied. In zone 2 en 3
is dit de helft minder. Zone 2 en 3 geven een gelijk percentage van 39% bij de
herkenning van wonen langs een transportroute. Het wonen langs een spoorlijn komt
in zone 3 op de derde plaats (20%). Het wonen in een polder geeft hier een
percentage van 23%.

De mate van bezorgdheid over de eigen veiligheid in een bepaalde risicosituatie is
weergegeven in tabel 3.5.19.
Aan degenen is gevraagd om de mate van bezorgdheid dit aan te geven op een
elfpuntenschaal. Hierbij is 0 helemaal niet bezorgd en 10 zeer bezorgd. In de tabel
is het gemiddelde cijfer per zone weergegeven.
De elfpuntenschaal is versleuteld naar 4 categorieën. Zeer bezorgd is cijfer 8,9,10;
redelijk bezorgd is cijfer 6 en 7, weinig bezorgd is cijfer 4 en 5 en niet bezorgd is
cijfer 0, 1, 2 en 3. Deze staan in de tabel uitgedrukt in percentages.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                  58/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre> Tabel 3.5.19 Beleving van externe veiligheidsrisico's (in gemiddelde scores en percentages)
                                                       zone 1        zone 2       zone 3   totaal
 Chemische industrie
 gemiddelde score                                          2,6            2,9        2,2     2,6


 zeer bezorgd                                              5%             6%         3%      5%
 redelijk bezorgd                                          6%             9%         9%      7%
 weinig bezorgd                                            7%             5%         7%      6%
 niet bezorgd                                              40%           38%         40%     39%
 niet beantwoord                                           42%           42%         41%     42%
 Aanvliegroute vliegveld
 gemiddelde score                                          1,0            1,1        1,0     1,0


 zeer bezorgd                                              1%             1%         0%      1%
 redelijk bezorgd                                          2%             2%         4%      2%
 weinig bezorgd                                            2%             4%         1%      3%
 niet bezorgd                                              46%           43%         47%     45%
 niet beantwoord                                           49%           50%         47%     49%
 route gevaarlijke stoffen
 gemiddelde score                                          4,6            4,4        3,3     4,3


 zeer bezorgd                                              15%           13%         4%      12%
 redelijk bezorgd                                          20%           20%         10%     18%
 weinig bezorgd                                            15%           12%         19%     15%
 niet bezorgd                                              28%           29%         37%     30%
 niet beantwoord                                           21%           27%         30%     25%
 onder zee- of rivierniveau
 gemiddelde score                                          2,6            2,0        2,3     2,3


 zeer bezorgd                                              1%             1%         6%      2%
 redelijk bezorgd                                          13%            5%         6%      9%
 weinig bezorgd                                            8%            12%         7%      9%
 niet bezorgd                                              42%           43%         46%     43%
 niet beantwoord                                           36%           39%         36%     37%
 drukke straat
 gemiddelde score                                          2,7            3,0        2,4     2,7


 zeer bezorgd                                              3%             4%         3%      3%
 redelijk bezorgd                                          8%            11%         7%      9%
 weinig bezorgd                                            10%            8%         7%      9%
 niet bezorgd                                              35%           31%         34%     34%
 niet beantwoord                                           43%           46%         49%     45%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                     59/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Vervolg Tabel 3.5.19 Beleving van externe veiligheidsrisico's (in gemiddelde scores en
percentages)
 spoorlijn
 gemiddelde score                                          4,5            4,4     2,9    4,2


 zeer bezorgd                                              17%           16%      1%     13%
 redelijk bezorgd                                          15%           15%      11%    15%
 weinig bezorgd                                            14%            8%      10%    11%
 niet bezorgd                                              30%           28%      30%    29%
 niet beantwoord                                           24%           33%      47%    31%
 verontreinigde grond
 gemiddelde score                                          1,6            1,5     1,1    1,5


 zeer bezorgd                                              2%             3%      0%      2%
 redelijk bezorgd                                          3%             4%      1%      3%
 weinig bezorgd                                            7%             3%      3%      5%
 niet bezorgd                                              41%           38%      39%    40%
 niet beantwoord                                           48%           53%      57%    51%
 landbouw
 gemiddelde score                                          1,5            1,2     1,3    1,4


 zeer bezorgd                                              0%             0%      0%      0%
 redelijk bezorgd                                          3%             1%      3%      2%
 weinig bezorgd                                            7%             5%      4%      6%
 niet bezorgd                                              50%           46%      40%    47%
 niet beantwoord                                           40%           48%      53%    45%
   N (= 100%)                                             (168)          (112)    (70)   (350)

Over het algemeen is men niet zo bezorgd over de risico‟s van het wonen langs een
spoorlijn, alhoewel deze wel naast de route gevaarlijke stoffen de hoogste
gemiddelde score heeft. In zone 1 is dat een cijfer 4,5, voor zone 2 een 4,4 en in
zone 3 is het gemiddelde cijfer een 2,9. Het percentage bezorgde respondenten is het
hoogst in de eerste zone op deze aspecten. Logisch omdat ze het dichtst bij de
spoorlijn wonen en daarmee ook het hoogste beperkte risico lopen. In de zones 2 en
3 lopen die percentages terug naar 12% voor het risico van de spoorlijn en 14% voor
de route gevaarlijke stoffen.
De beoordeling van de externe veiligheidsrisico‟s is wederom uitgevraagd op een
elfpuntenschaal waarbij score 8, 9 en 10 als zeer veilig worden geclassificeerd en
score 0 t/m 3 als zeer onveilig.
In tabel 3.5.20 worden de antwoorden weergegeven op de vraag naar de beleving
van veiligheid van de woonomgeving.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                  60/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre> Tabel 3.5.20 Veiligheid van de woonomgeving uit het oogpunt van externe veiligheid (in
 gemiddelde scores en in percentages)
                                                zone 1          zone 2            zone 3     totaal
   gemiddelde score                                  5,7              5,9             6,3       5,9


 zeer veilig                                         24%             25%             31%       26%
 redelijk veilig                                     31%             32%             23%       30%
 onvoldoende veilig                                  22%             18%             16%       19%
 zeer onveilig                                       20%             17%             13%       17%
 niet beantwoord                                      4%              8%             17%        8%
   N (= 100%)                                       (168)            (112)            (70)     (350)

De gemiddelde score in zone 1 is 5,7. In de zones 2 en 3 is dit respectievelijk 5,9 en
6,3. In zone 1 vindt 42% van de respondenten de woonomgeving onvoldoende veilig
tot zeer onveilig. In zone 2 is dit 35% en in zone 3 is dit 29%.
De respondenten van het oostelijk segment zijn pessimistischer dan de respondenten
in het westelijk segment.

Verkeersveiligheid en sociale veiligheid
In dit deel van de paragraaf wordt ingegaan op de beleving van mensen over de
verkeersveiligheid en de sociale veiligheid van hun woonomgeving. Bij sociale
veiligheid gaat het vooral om de vraag of mensen zich op hun gemak voelen
wanneer ze buiten de deur gaan.
De antwoorden op de vragen worden in tabel 3.5.21 weergegeven.

 Tabel 3.5.21 Tevredenheid over de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid in de
 woonomgeving (in gemiddelde scores en in percentages)
 verkeersveiligheid                             zone 1          zone 2            zone 3     totaal
   gemiddelde score                                  6,7              6,4             6,9       6,7


 zeer tevreden                                       38%             32%             31%       35%
 redelijk tevreden                                   40%             35%             44%       39%
 matig tevreden                                      15%             21%             11%       16%
 ontevreden                                           5%             10%              4%        6%
 niet beantwoord                                      2%              3%              9%        4%
 sociale veiligheid                             zone 1          zone 2            zone 3     totaal
   gemiddelde score                                  7,6              7,7             7,7       7,7


 zeer veilig                                         60%             56%             59%       58%
 redelijk veilig                                     30%             37%             29%       32%
 matig veilig                                         7%              4%              1%        5%
 onveilig                                             1%              0%              3%        1%
 niet beantwoord                                      2%              3%              9%        3%
   N (= 100%)                                       (168)            (112)            (70)     (350)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                        61/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>De verkeersveiligheid wordt in zone 1 met een gemiddelde score 6,7 beoordeeld. In
zone 2 is dit 6,4 en in zone 3 is de beoordeling een 6,9. In zone 1 is te zien dat 78%
zich tevreden tot zeer tevreden uitlaat over de verkeersveiligheid, terwijl dat in zone
2 aanzienlijk lager ligt, namelijk 67% en in zone 3 weer vergelijkbaar met zone 1,
75%.
Wat betreft de sociale veiligheid liggen de gemiddelden hoger met een gemiddelde
score van 7,6 en 7,7 zijn er weinig verschillen onderling tussen de zones. Het beeld
is duidelijk positiever dan op het aspect verkeersveiligheid.

Ruimtelijke barrières
In dit deel komt naar voren hoe men denkt over de bereikbaarheid van de buurt voor
bezoekers van elders.
Over de bereikbaarheid is men in zone 1 in 66% redelijk tot zeer tevreden over de
bereikbaarheid. In zones 2 en 3 liggen de percentages nog hoger, 91% .
In de gemiddelde score is dit ook duidelijk te zien met een gemiddelde in de eerste
zone van 7,4, oplopend naar een 8,0 in zone 3.

 Tabel 3.5.22 Oordeel over de bereikbaarheid van de buurt (in gemiddelde scores en in
 percentages)
                                                zone 1              zone 2           zone 3        totaal
   gemiddelde score                                  7,4                7,8              8,0          7,7


 zeer tevreden                                       57%               67%              64%          61%
 redelijk tevreden                                   29%               24%              27%          27%
 matig tevreden                                       8%                6%               3%           7%
 ontevreden                                           4%                1%               0%           2%
 niet beantwoord                                      2%                2%               6%           3%
   N (= 100%)                                       (168)              (112)             (70)        (350)

De aanwezigheid van een spoorlijn betekent altijd een ruimtelijke barrière. De vraag
is of deze spoorlijn ook als een barrière wordt beleefd. Of omrijden als hinderlijk
wordt ervaren is mede afhankelijk van wat men gewend is. Behalve de Betuweroute
ligt er ook een snelweg.
In de enquête is de vraag opgenomen hoe vaak men vanuit de woonomgeving aan de
andere kant van de Betuweroute komt.
In tabel 3.5.23 staan de antwoorden.

 Tabel 3.5.23 Frequentie waarmee men aan de andere kant van de Betuweroute gaat (in
 percentages)
                                                       zone 1           zone 2         zone 3       totaal
   (vrijwel) dagelijks                                      61%               38%          31%        48%
   minstens 1x per week                                     24%               37%          31%        29%
   minstens 1x per maand                                     4%               12%          21%        10%
   minstens 1x per jaar                                      2%               4%              3%       3%
   niet in afgelopen jaar                                    6%               6%              7%       6%
   geen antwoord                                             3%               3%              6%       3%
   N (= 100%)                                               (168)            (112)         (70)       (350)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                               62/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>In zone 1 gaat 85% ten minste 1x per week naar de andere kant van de Betuweroute.
In zone 2 is dit 75% en in zone 3 is dit percentage 62%. Slecht 6% van de totale
groep komt niet aan de andere kant van de Betuweroute.
Als gevraagd wordt naar de reden dat er naar de andere kant van de Betuweroute
wordt gegaan zijn de antwoorden in meerderheid voor het werk, bezoek aan familie,
vrienden, om te winkelen of voor ontspanning en recreatie. In zone 1 liggen de
percentages hoger dan in beide andere zones, circa de helft van de respondenten in
zone 1 zegt vaak voor werk of familiebezoek aan de andere kant van de spoorlijn te
komen. In zone 2 en 3 is dit ongeveer een kwart van de respondenten die aangeeft
vaak om die redenen zich te verplaatsen naar de andere kant.
De meerderheid van de respondenten in alle drie de zones verplaatst zich met de
auto naar de andere kant van de Betuweroute.

Visuele barrières
In de vragenlijst is opgenomen hoe het uitzicht vanuit de woning bevalt. Ook hier is
gevraagd de waardering aan te geven op een elfpuntenschaal. In de tabel staan de
gemiddelde scores en is de elfpuntenschaal weer versleuteld naar een verdeling in
tevreden en ontevreden respondenten.

 Tabel 3.5.24 Oordeel over het uitzicht van de woning (in gemiddelde scores en in
 percentages)
                                                zone 1          zone 2            zone 3                totaal
   gemiddelde score                                  7,0              7,3                 7,6              7,2


 zeer tevreden                                       48%             48%                56%               49%
 redelijk tevreden                                   33%             38%                24%               33%
 matig tevreden                                      10%              8%                11%                9%
 ontevreden                                           8%              3%                  1%               5%
 niet beantwoord                                      1%              3%                  7%               3%
   N (= 100%)                                       (168)            (112)                (70)            (350)

Ongeveer de helft van alle respondenten is zeer tevreden over het uitzicht.
Op de vraag wat ze zien als ze in de woonkamer het raam uit kijken ziet in zone
73% de groene ruimte, de natuur. In zone 2 is dit 68% en in zone 3 57%. Het uitzicht
in zone 3 wordt echter ook grotendeels bepaald door woningen, 69%. Ook in zone 2
is er vaker uitzicht op woningen dan op natuur, 71%.

 Tabel 3.5.25 Wat ziet men als men vanuit de woonkamer naar duiten kijkt (in percentages)

                                                                   zone 1     zone 2           zone 3      totaal
 Groene ruimte, natuur                                               73%          68%            57%        68%
 Woningen                                                            46%          71%            69%        59%
 Bedrijven (industrie, winkels, kantoren)                             7%          10%            9%          8%
 Verkeersdrukte                                                      14%          15%            11%        14%
 Autosnelweg                                                         26%           8%            10%        17%
 Spoorlijn                                                           39%          15%            6%         25%
   N (= 100%)                                                        (168)        (112)          (70)       (350)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                     63/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Verdwenen woningen en natuurgebied
De respondenten is gevraagd of er woningen zijn verdwenen als gevolg van de
aanleg van de Betuweroute en wat ze daarvan vinden.
Tevens is gevraagd naar het verdwijnen van natuurgebied ten gevolge van de aanleg
van de Betuweroute en de vraag gesteld wat men daarvan vindt.
De antwoorden staan in onderstaande tabellen 3.5.26 en 3.5.27.

 Tabel 3.5.26 Verdwijnen van woningen ten gevolge van de aanleg van de Betuweroute (in
 percentages)
 verdwijnen woningen                                                  zone 1      zone 2   zone 3   totaal
 dat weet ik niet                                                       22%        35%      30%     28%
 ja                                                                     49%        38%      36%     43%
 nee                                                                    27%        25%      27%     26%
 niet beantwoord                                                         2%         3%       7%      3%
 mening over verdwijnen woningen
 Dat maakt me niet uit                                                  29%        23%      23%     26%
 Ik vind het onprettig, maar het is niet anders                         40%        31%      46%     38%
 Ik vind dat heel erg vervelend                                         17%        21%      16%     18%
 niet beantwoord                                                        15%        24%      16%     18%
      N (= 100%)                                                        (168)      (112)    (70)    (350)



 Tabel 3.5.27 Verdwijnen van natuurgebied ten gevolge van de aanleg van de Betuweroute
 (in percentages)
 verdwijnen natuurgebied                                              zone 1      zone 2   zone 3   totaal
 dat weet ik niet                                                       32%        37%      30%     33%
 ja                                                                     33%        37%      33%     34%
 nee                                                                    34%        23%      31%     30%
 niet beantwoord                                                         1%         4%       6%      3%
 mening over verdwijnen natuurgebied
 Dat maakt me niet uit                                                  15%         8%       9%     11%
 Ik vind het onprettig, maar het is niet anders                         44%        32%      33%     38%
 Ik vind dat heel erg vervelend                                         29%        38%      39%     34%
 niet beantwoord                                                        13%        21%      20%     17%
      N (= 100%)                                                        (168)      (112)    (70)    (350)

De Betuweroute is aangelegd en in gebruik genomen.
De respondenten is gevraagd of de komst van de Betuweroute het karakter van de
woonomgeving heeft veranderd.
De antwoorden staan in de tabel 3.5.28.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                              64/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre> Tabel 3.5.28 Veranderen van karakter van de woonomgeving ten gevolge van de
 Betuweroute (in percentages)
 veranderd karakter                                                   zone 1      zone 2     zone 3     totaal
 dat weet ik niet                                                       11%        14%         9%        11%
 ja                                                                     57%        40%        29%        46%
 nee                                                                    32%        43%        54%        40%
 niet beantwoord                                                         1%         3%         9%        3%
 mening over karakter woonomgeving
 Dat maakt me niet uit                                                  22%        21%        16%        20%
 Ik vind het onprettig, maar het is niet anders                         32%        26%        34%        31%
 Ik vind dat heel erg vervelend                                         29%        27%        16%        25%
 niet beantwoord                                                        17%        27%        34%        24%
      N (= 100%)                                                        (168)      (112)      (70)      (350)

De meerderheid van respondenten in zone 1, 57%, geeft aan dat het karakter van de
Woonomgeving is veranderd, waarbij 29% dat heel erg vervelend vindt. Voor de
zones 2 liggen die percentages lager, 40% zegt dat het karakter is veranderd en 27%
vindt dat erg vervelend. In zone 3 zijn de percentages 29% voor veranderd en 16%
vindt dat erg vervelend.
Zone 2 en 3 hebben een hoger percentage antwoorden dat het karakter van de
woonomgeving niet is veranderd ten opzichte van wel veranderd. In zone 3 is dit
zelfs meer dan de helft, 54% zegt dat het niet is veranderd. Op zich verklaart het
zich eenvoudig dat in zone 1 het karakter is gewijzigd omdat deze respondenten ook
het dichtste bij de verandering woonachtig zijn.

Tot slot is gevraagd naar de algehele kwaliteit van de woonomgeving, alle aspecten
bij elkaar meegenomen. Deze score is uitgevraagd op een elfpuntenschaal en weer
versleuteld naar goed voor cijfer 8,9 en 10 en slecht voor cijfer 0 tm 3.

 Tabel 3.5.29 Algehele kwaliteit woonomgeving na aanleg Betuweroute (in gemiddelde
 scores en in percentages)
                                                zone 1          zone 2            zone 3            totaal
      gemiddelde score                               6,2              6,5             6,9              6,4


 goed                                                27%             25%              40%             29%
 redelijk                                            38%             46%              29%             39%
 voldoende                                           18%             17%              20%             18%
 onvoldoende                                         11%              6%              1%               8%
 niet beantwoord                                      5%              5%              10%              6%
      N (= 100%)                                    (168)            (112)            (70)            (350)

Na de aanleg van de Betuweroute vindt 27% in zone 1 de kwaliteit van de
woonomgeving goed en 38% vindt deze redelijk. In zone 2 geeft een kwart een
goede beoordeling en 46% een redelijke. In zone 3 ligt het percentage weer wat
hoger; 40% geeft oordeel goed en 29% een redelijke.
Over het algemeen genomen over alle zones beoordeelt meer dan driekwart van de
respondenten de kwaliteit van de leefomgeving als goed tot redelijk.


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012                                  65/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>3.6     Vergelijking van de resultaten van eerder onderzoek

De centrale vraag die uit de evaluatie moet worden beantwoord is ‘In hoeverre heeft
de gerealiseerde Betuweroute geleid tot veranderingen in de beleving van
geluidhinder respectievelijk van de woonomgeving?’
In deze paragraaf worden uitkomsten uit de nulmeting naast de uitkomsten gezet uit
de huidige meting. Er is in dit onderzoek niet vergeleken met de verwachtingen die
men destijds had.
Doordat dit onderzoek gebaseerd is geweest op dezelfde vragen als gebruikt in 1998
en de verwerking in tabelvorm ook op dezelfde wijze is gepresenteerd is het
mogelijk de meeste uitkomsten goed te vergelijken.
Als men kijkt naar de respondenten is te zien dat de verdeling tussen mannen en
vrouwen gelijk is met de situatie in 1998; 57% van de respondenten is man en
43% vrouw.

Voor de vergelijking is het tevens van belang te weten hoe lang de mensen in hun
woning wonen. Er zijn in het huidige onderzoek mensen die na de aanleg van de
Betuweroute in het gebied zijn komen wonen. Uit het huidige onderzoek blijkt dat
51% van de mensen reeds in de huidige woning woont voor de aanleg van de
Betuweroute. 17% is er komen wonen ten tijde van de aanleg van de Betuweroute en
29% is er komen wonen nadat de aanleg van de Betuweroute is voltooid.

Er is geen groot verschil in leeftijd te zien tussen de respondenten die nu hebben
gereageerd en de respondenten die destijds zijn. De groep respondenten bevindt
zich grotendeels in de leeftijdscategorie tussen de 35 en 64 jaar. Dit is tweederde
van alle respondenten, zowel in 1998 als in 2011.
Onderstaande grafiek geeft dit weer:
Grafiek 3.6.1: vergelijking leeftijd respondenten

                      Leeftijd respondenten
 40%
 35%
 30%
 25%
 20%                                                                              2011
 15%                                                                              1998
 10%
   5%
   0%
          jonger dan 25 tm 34     35 tm 49   50 tm 64   65 jaar en onbekend
            25 jaar    jaar         jaar                  ouder

Een vergelijking tussen het aantal huur en koopwoningen laat zien dat het aantal
huurders in 1998 iets hoger lag dan in 2011, alhoewel de verschillen niet groot zijn.

Grafiek 3.6.2: vergelijking huur-/koopwoningen




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          66/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>             verdeling koop-huurwoningen
 100%

   80%

   60%
                                                                                  2011
   40%
                                                                                  1998
   20%

    0%
              huurwoning            koopwoning               anders


Waardering van woning en woonomgeving
Een vergelijking van de resultaten van woning en woonomgeving laat zien dat de
waardering van de woning met in de tegenwoordige tijd hoger is dan in 1998.

Grafiek 3.6.2: vergelijking tevredenheid over woonomgeving

                   Tevredenheid
                  woonomgeving
 90%
 80%
 70%
 60%
 50%
 40%
                                                             2011
 30%
                                                             1998
 20%
 10%
   0%




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          67/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Beleving van verstorende en leefbaarheidaspecten
Bij de nulmeting en ook tijdens het huidige onderzoek zijn dezelfde aspecten
bevraagd.
Hieronder volgt een vergelijking betreffende de aspecten geluid, trillingen,
luchtkwaliteit, externe veiligheid, uitzicht uit de woning en de bereikbaarheid van de
buurt. In onderstaande grafiek is hiervan een vergelijking zichtbaar tussen de
onderzoeken gemaakt.

Grafiek 3.6.3: vergelijking waardering leefbaarheidaspecten

                    Waardering van woonomgeving
 9
 8
 7
 6
 5
 4
 3                                                                                2011
 2
                                                                                  1998
 1
 0




In de bovenstaande grafiek is zichtbaar dat de waardering van de omgeving op de
diverse aspecten over het algemeen in 2011 als minder hoog wordt beoordeeld dan
ten tijde van voor de Betuweroute.
De verschillen zijn niet groot.
In onderstaande tabel staan de gemiddelden in cijfers weergegeven.

 Tabel 3.6.1 Waardering aspecten woonomgeving (in cijfers)
                                                           2011     1998
 geluid                                                      6,5      6,8
 trillingen                                                  7,1      7,8
 luchtkwaliteit                                              6,7      7,5
 externe veiligheid                                          5,9      6,6
 uitzicht woning                                             7,2      7,8
 bereikbaarheid buurt                                        7,7      7,9
     N (= 100%)                                           (350)    (988)




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012          68/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>4       Conclusie


Dit onderzoek is een herhaling van het vooronderzoek zoals dat in 1998 is
uitgevoerd.

Het recreantenonderzoek dat in augustus 2011 heeft plaatsgevonden heeft veel
reacties opgeleverd. In tegenstelling tot het veldonderzoek in 1998, waarbij er
onderzoek is gedaan in drie stiltegebieden, is er dit onderzoek gekozen voor twee
stiltegebieden. In 1998 zijn er in totaal 240 gesprekken gehouden in de
recreatiegebieden. Nu, in 2011, zijn er op twee dagen 131 interviews afgenomen.
De uitkomsten van het huidige onderzoek zijn weergegeven en vervolgens zijn de
verwachtingen van de geïnterviewden uit 1998 tegen de uitkomsten van nu
gehouden.
In 1998 was de verwachting dat de Betuweroute een negatieve invloed zou hebben
op de beleving van de woonomgeving en het geluid.
De resultaten van het huidige onderzoek geven deze verwachting niet weer.
 Waardering van natuur en landschap, gebaseerd op
 elfpuntenschaal (0= slecht, 10= zeer goed) 1998
                                                   Rijnstrangen      Giessen totaal
 Mooi en aangenaam landschap                             8,3            8,1         8,1
 Variaties in het landschap                              7,7            7,4         7,5
 Uitgestrektheid van het landschap                       7,9            7,6         7,7
 Natuurlijk landschapsbeeld                              7,6            7,3         7,4
 Prettig om te fietsen en te wandelen                    8,3            8,2         8,2


 Waardering van natuur en landschap, gebaseerd op elfpuntenschaal
 (0= slecht, 10= zeer goed) 2011
                                                      Rijnstrangen       Giessen totaal
 Mooi en aangenaam landschap                                8,3               7,9     8,1
 Variaties in het landschap                                    8              7,4     7,7
 Uitgestrektheid van het landschap                          8,2               7,6     7,9
 Natuurlijk landschapsbeeld                                    8              7,4     7,7
 Prettig om te fietsen en te wandelen                       8,5               8,1     8,3

Het gebied Rijnstrangen is in 1998 gemiddeld beoordeeld met een 8,0 en wordt in
2011 met een cijfer 8,2.
Het gebied Giessen is in 1998 en in 2011 gemiddeld beoordeeld met een 7.7.
Als men de beide gebieden samen neemt dan wordt de waardering van natuur en
landschap in 1998 beoordeeld met een gemiddelde van 7,8 en in 2011 beoordeeld
met een 8,0.

Het onderzoek dat is gedaan onder omwonenden is, in tegenstelling tot in 1998
waarin men mensen heeft geïnterviewd, uitgevoerd middels een enquête die is
toegestuurd aan 1500 personen woonachtig in de zones nabij de Betuweroute.
De vragen in de toegestuurde enquête zijn grotendeels vergelijkbaar met de vragen
gesteld in de interviews in 1998. Meer dan de helft van de respondenten was


D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012             69/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>woonachtig in het gebied voordat de Betuweroute is aangelegd. Op basis van de
uitkomsten van het onderzoek in 1998 en de uitkomsten van het huidige onderzoek,
wordt een vergelijking gedaan van de beleving van omwonenden toen en nu.
 Er is geen vergelijking gemaakt op basis van uitkomsten van de verwachtingen van
de geïnterviewden in 1998.
De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat het gemiddelde waarderingscijfer in
2011 lager ligt dan de gemiddelde waardering in 1998 op de aspecten geluid,
trillingen, luchtkwaliteit, externe veiligheid, uitzicht van de woning en de
bereikbaarheid van de buurt. Op alle aspecten wordt in de huidige beleving een lager
cijfer gegeven (op een schaal van 10). De verschillen variëren van 0,2 voor de
bereikbaarheid van de buurt tot een onderling verschil in waardering van 0,8 op de
luchtkwaliteit.
Als de tevredenheid met de woonomgeving wordt vergeleken met het eerdere
onderzoek dan is zichtbaar dat men in de huidige situatie gemiddeld meer tevreden
is dan in 1998. Een gemiddeld cijfer van 7,7 in 1998 tegenover een gemiddelde
beoordeling van 8,2 in 2011. 78% van de respondenten geeft aan zeer tevreden te
zijn met de huidige woonomgeving. In 1998 was dit percentage 62%.

De verificatie van de voormeting uit 1999 gebeurt door de centrale vraag te
beantwoorden:

‘In hoeverre heeft de gerealiseerde Betuweroute geleidt tot veranderingen in de
belevingswaarde van de woonomgeving en de stiltegebieden?’

De veranderingen in de waardering van de omgevingsaspecten die zijn onderzocht
laten zien dat de waardering in de huidige situatie een lagere score kent dan de
waardering gegeven in 1998. De verschillen zijn echter niet groot en scoren in zowel
in 1998 als nu een ruim voldoende.
Op het aspect woning en woonomgeving is zichtbaar dat de tevredenheid over de
woning en de woonomgeving in de huidige situatie een hogere waardering kent dan
in 1998. Beide scoren ruim voldoende tot goed.
Voor de waardering van de stiltegebieden is niet zichtbaar dat de aanleg van de
Betuweroute heeft geleid tot veranderingen inde beleving. Zowel in de huidige
situatie als in het verleden in 1998 krijgen de stiltegebieden een hoge waardering.




D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012        70/71
IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                Colofon


Opdrachtgever   ProRail B.V.
                mevr. A. Veldhuizen

      Uitgave   Movares Nederland B.V.

                IN-BB

                DK R4.04
                Daalseplein 101 / Postbus 2855
                3500 GW Utrecht

     Telefoon   06 5162 4459
      Telefax


Ondertekenaar   drs. G.R. van Manen
                Projectmanager

Projectnummer   IN180087




                D82-IID-KA-1200001 / Proj.nr. IN180087 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 10 mei 2012   71/71
                IN-BB
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>