<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                 Strategische verkenning
                bedrijventerreinen Duiven




Opgesteld op verzoek van:
Gemeente Duiven


Buck Consultants International (BCI)
Nijmegen, 1 april 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Managementsummary

Waarom dit onderzoek?
De sterke economische groei van de afgelopen jaren heeft ervoor gezorgd dat in Duiven
binnen korte tijd geen bedrijfskavels meer beschikbaar zijn. Het ontwikkelen van bedrijven-
terreinen is voor Duiven een belangrijk onderdeel van het economisch vestigingsbeleid, met
name vanwege de uitstekende ligging langs de aantrekkelijke economische A12/A15 as. De
bedrijventerreinen zijn van groot belang voor verdere economische ontwikkeling en leveren
veel banen op. Met het oog op de visievorming voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen
tot 2040 heeft de gemeente Duiven Buck Consultants International gevraagd om tot 2040 het
potentiele marktaandeel in beeld te brengen voor nieuwe bedrijventerreinen.

Wat is het advies?
Op basis van de langjarige regionale prognoses van de ruimtevraag voor bedrijventerreinen,
de trends en ontwikkelingen in belangrijke sectoren voor Duiven en het beperkt beschikbare
aanbod aan kavels in Duiven is er sprake van een goede marktbasis om nieuwe bedrijven-
terreinen in Duiven te ontwikkelen. Tot 2040 gaat het om een additionele ontwikkelopgave
van 35 tot 45 hectare, voor zowel lokaal gebonden als regionaal georiënteerde bedrijven.
Ongeveer 25 tot 30 hectare is nodig in de komende 10 jaar. Bij het op de markt brengen van
nieuw aanbod in Duiven is het belangrijk om goed te kijken naar andere ontwikkellocaties in
de regio om zo onnodige concurrentie te voorkomen. Wij adviseren daarom om geen grote
logistieke bedrijven te accommoderen in Duiven, omdat hiervoor binnen de regio voldoende
alternatieve locaties beschikbaar zijn.

Met de goede uitgangspositie kan Duiven in de komende jaren een belangrijke rol blijven
vervullen als toekomstbestendige vestigingslocatie voor verschillende typen bedrijven uit Dui-
ven zelf, maar zeker ook uit de Liemers en daarbuiten.

Waarom meer ruimte nodig?
Bedrijventerreinen zijn belangrijk om bedrijven uit logistiek, (groot)handel en (maak)industrie
de ruimte te bieden die zij nodig hebben voor het produceren van goederen en diensten.
Bedrijventerreinen beschikken veelal over de juiste locatiekwaliteiten, zoals een goede ont-
sluiting op de snelweg, ruime bouwmogelijkheden, parkeergelegenheid voor vrachtverkeer
en weinig overlast voor de omgeving ten opzichte van andere locaties.

Het beschikbare aanbod op bedrijventerreinen in Duiven is in de afgelopen jaren snel terug-
gelopen door hoge uitgiftes (zie bijlage 1). In de regio Arnhem-Nijmegen was de uitgifte ook
historisch hoog en is het aanbod voor bepaalde segmenten beperkt. Er is onvoldoende ruimte
beschikbaar om groeiende en nieuwe bedrijven te faciliteren.

De toekomstige behoefte aan bedrijventerreinen wordt sterk beïnvloed door trends en ont-
wikkelingen in de economie, technologie en maatschappij. De provincie Gelderland heeft in
2019 een nieuwe regionale vraagraming opgesteld voor de langjarige behoefte aan bedrij-
venterreinen tot 2030 en met doorkijk naar 2050. Voor de regio Arnhem-Nijmegen is een
regio specifieke vraagraming berekend.




Buck Consultants International                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Om tot een reëel marktaandeel voor Duiven te komen zijn verschillende methoden toegepast
om tot de bandbreedte van 35 tot 45 hectare te komen (zie bijlage 1). Duiven beschikt over
een goede uitgangspositie om de ruimtebehoefte van de logistieke en industriële bedrijven te
kunnen accommoderen. Ten eerste zijn er al veel logistieke- en groothandelsbedrijven ge-
vestigd in Duiven die de komende jaren naar verwachting meer ruimte nodig hebben voor
uitbreiding op de huidige locatie of uitbreiden elders in de gemeente.

Ook voor nieuwe bedrijven is Duiven interessant vanwege de goede ontsluiting van de be-
drijventerreinen op de A12. Ook de opwaardering van de A12 en het doortrekken van de A15
vanaf Ressen naar Duiven en Zevenaar biedt kansen om het logistieke en (maak)industriële
profiel te versterken.

Voor welke bedrijven?
Voor Duiven zijn kansrijke sectoren en doelgroepen voor de bedrijventerreinen benoemd met
een te verwachten ruimtevraag in de komende jaren:
   • Kleinere- en middelgrote logistieke bedrijven (kleiner dan 4 hectare; geen XXL) met
       behoefte aan een goede ontsluiting op A12/A15
   • Groothandel (business-to-business) gespecialiseerd (bijv. metaalelektro) en/of gericht
       op de Duitse afzetmarkt
   • Bedrijven binnen de (maak)industrie met lichte activiteiten (tot milieucategorie 3.2)
   • (Inter)nationaal georiënteerde snel groeiende bedrijven in e-commerce

De ruimtevraag tot 2040 zal niet alleen afkomstig zijn van de bedrijven uit Duiven zelf die
uitbreiden of noodgedwongen moeten verhuizen door transformatie of herontwikkeling. De
bedrijventerreinen in Duiven zullen ook een belangrijke regionale functie blijven vervullen.
Nieuwe bedrijventerreinen zouden daarom ook ontwikkeld moeten worden voor:

    •   groeiende bedrijven uit de Liemers die op een lokaal terrein ‘uit hun jasje’ groeien
    •   de overloop van ruimte-extensieve bedrijven uit de gemeente Arnhem
    •   verplaatsende bedrijven uit de Achterhoek die dicht(er) bij Arnhem willen zitten

Voor invulling van de ontwikkelopgave van 35 tot 45 hectare tot 2040 moeten nieuwe plannen
tot ontwikkeling komen, omdat er geen zachte planvoorraad meer beschikbaar is. Een goede
bereikbaarheid van nieuwe bedrijventerreinen is belangrijk, omdat de logistiek, groothandel
en e-commerce verantwoordelijk zijn voor meer dan de helft van de ruimtevraag. Ook de
gestelde klimaatopgaven dienen een prominente rol krijgen, bijvoorbeeld door een duurzaam
energieprofiel op het terrein, passende maatregelen voor klimaatadaptatie en circulariteit en
een goede landschappelijke inpassing.




Buck Consultants International                                                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1       Bedrijventerreinen zijn van belang voor economie en banen

De sterke economische groei van de afgelopen jaren heeft ervoor gezorgd dat in Duiven
binnen korte tijd geen bedrijfskavels meer beschikbaar zijn. Dit beeld is vergelijkbaar met de
andere Liemerse gemeenten en overige gemeenten in Gelderland. De verwachting voor de
komende jaren is dat door autonome ontwikkelingen, zoals de verbreding van de A12 en het
doortrekken van de A15, de bereikbaarheid van de Liemers sterk zal verbeteren met als ge-
volg dat de robuuste economische A12-A15-as nog aantrekkelijker zal zijn als vestigingslo-
catie voor bedrijven uit Duiven en daarbuiten. Met het ontwikkelen van nieuwe bedrijventer-
reinen langs deze economische as kan de uitstekende ligging van Duiven optimaal worden
verzilverd, kan de forse ruimtevraag tot 2040 worden geaccommodeerd en komen de econo-
mische activiteiten ten goede aan het verdienvermogen van de gemeente.

De bedrijventerreinen zijn vooral van belang om be- Figuur 1: De bedrijventerreinen in Duiven
drijven uit logistiek, (groot)handel en (maak)indu-
strie de ruimte te bieden met de fysieke voorwaar-
den die zij nodig hebben voor het produceren van
goederen en diensten. Dit soort activiteiten kunnen
vaak niet gecombineerd worden met gevoelige
functies zoals wonen. Bedrijventerreinen beschik-
ken veelal over de juiste locatiekwaliteiten, zoals
een goede ontsluiting op de snelweg, ruime bouw-
mogelijkheden, parkeergelegenheid voor vrachtver-
keer en weinig overlast voor de omgeving ten op-
zichte van andere locaties. Het ontwikkelen van be-
drijventerreinen is voor Duiven een belangrijk on-
derdeel van het economisch vestigingsbeleid. De
bedrijventerreinen hebben niet alleen een lokale
functie voor Duiven, maar zijn ook belangrijk voor
de regionale ontwikkeling. Deze sterke regionale
positie en aantrekkelijkheid voor bedrijven is de
                                                    Bron: Gemeente Duiven
kracht van Duiven.

Ook bieden de bedrijventerreinen geschikte ruimte voor de snel groeiende en verplaatsende
lokale ondernemers. Tot slot vervullen de bedrijventerreinen in Duiven ook een belangrijke
(boven)regionale functie als locatie voor bedrijven van buitenaf, zoals Arnhem, de andere
Liemerse gemeenten, de Achterhoek en overig Nederland en het buitenland.

Met het oog op de visievorming voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen tot 2040 heeft de
gemeente Duiven Buck Consultants International gevraagd om het potentiele marktaandeel
in beeld te brengen voor nieuwe bedrijventerreinen. Hiervoor zijn uitgebreide analyses uitge-
voerd, die in een ondersteunend onderzoeksdocument zijn opgenomen. Bij het uitvoeren van
de strategische verkenning is niet alleen gekeken naar de ontwikkelingen in Duiven zelf, maar
ook naar de ontwikkelingen in de subregio Liemers en de regio Arnhem-Nijmegen. Het ont-
wikkelen van (nieuwe) bedrijventerreinen gaat namelijk niet alleen over het realiseren van
eigen ambities, maar ook over het nemen van regionale verantwoordelijkheid voor de drei-
gende tekorten aan bedrijventerreinen in de Liemerse gemeenten en ook Arnhem.



Buck Consultants International                                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2          De bedrijventerreinen staan er goed voor en zijn van regionaal belang

De economie en de bedrijventerreinen in de gemeente Duiven presteren al een aantal jaren
achter elkaar goed. Met name het cluster van bedrijventerreinen direct aan de A12 is van een
toenemend economisch belang voor Duiven en voor de regio. Het is inmiddels een bewezen
vestigingslocatie voor ook veel (inter)nationaal opererende bedrijven, die vanwege de gun-
stige ligging aan de A12 en de verbindingen naar Duitsland kiezen voor Duiven. Enkele voor-
beelden van aansprekende bedrijven die zich hebben gevestigd op de bedrijventerreinen in
Duiven zijn: SUEZ, Kuehne+Nagel, Atag-Etna-Pelgrim, Tesla, Harbers Trucks, Lely, TNT/Fe-
dex, 4PET Recycling, Nedupack Thermoforming.
                                                            Figuur 2    Bedrijventerreinen van regionaal belang
In de afgelopen 20 jaar is het oppervlak aan be-
drijventerreinen in Duiven gemiddeld met 3,5
hectare netto per jaar gegroeid, zowel door de
uitbreiding van reeds gevestigde bedrijven als
door vestiging van nieuwe bedrijven van bui-
tenaf. Ongeveer 9% van het totale netto opper-
vlak aan bedrijventerreinen in de regio Arnhem-                                              A12

Nijmegen is gelegen in Duiven langs de A12.
Het onderscheidend vermogen van Duiven
houdt sterk verband met de strategische ligging
aan snelweg. De A12 is namelijk een belangrijke
economische as vanuit (inter)nationaal perspec-
tief. Grote goederenstromen worden van en                                                    A15

naar de grote consumentengebieden zoals de
Randstad en het Ruhrgebied vervoerd. Voor be-
drijven in logistiek, handel en industrie is de A12
een toegangspoort tot het Duitse achterland.
                                                            Bron: Buck Consultants International, 2020
De ruimtelijk-economische analyses laten zien dat 72% van de banen in Duiven op bedrij-
venterreinen zijn gevestigd. Dit aandeel is zeer hoog1 in vergelijking met veel andere Neder-
landse gemeenten. Het gemiddelde aandeel van gemeenten in Oost-Nederland ligt op 34%
van de banen. Uit de analyses blijkt ook dat er vier sectoren op bedrijventerreinen zijn met
zowel economische massa als groeiperspectief. Dit zijn de logistiek, groothandel, (maak)in-
dustrie en (online) detailhandel. De sectoren worden stuwende sectoren genoemd, omdat ze
niet alleen op consumenten zijn gericht, maar op zakelijke afnemers en export.

De bedrijventerreinen in Duiven zijn verschillend van karakter als gekeken wordt naar de
bedrijven die er zijn gevestigd en de fysieke-ruimtelijke mogelijkheden. Elk bedrijventerrein
beschikt over specifieke kwaliteiten en is daardoor interessant voor bepaalde doelgroepen.
In Duiven is er sprake van een goede balans. Zo is er op Centerpoort-Nieuwgraaf sprake van
een grote diversiteit aan bedrijven, waaronder een concentratie van grootschalige perifere
detailhandel. Centerpoort-Noord is te typeren als logistiek bedrijventerrein met uiteenlopende
bedrijven in transport, groothandel, opslag- en warehousing en lichte industrie. InnoFase pro-
fileert zich als synergiepark voor circulaire en duurzame economie en Graafstaete huisvest
vooral lokaal gebonden bedrijven uit Duiven.

1   Hoge aandeel deels verklaarbaar door de vestiging (>1.500 banen) van Liander op Centerpoort-Nieuwgraaf


Buck Consultants International                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3        Trends en ontwikkelingen

Het is belangrijk dat de bedrijventerreinen nu en in de toekomst optimaal aansluiten bij de
voorwaarden die bedrijven stellen aan een locatie. Om op wensen van bedrijven in verschil-
lende marktsegmenten in te kunnen spelen, is het van belang om inzicht te hebben in zowel
de kwantitatieve behoefte (omvang in hectaren) als de kwalitatieve behoefte (de gevraagde
kwaliteiten). De toekomstige behoefte aan bedrijventerreinen wordt sterk beïnvloed door
trends en ontwikkelingen in de economie, technologie en maatschappij.




                           Economische
                          ontw ikkelingen




                        Nieuw e eisen aan
                        bedrijventerreinen




      Technologische                         Maatschappelijke
      ontw ikkelingen                         ontw ikkelingen




De trends leiden tot veranderingen in het ruimtegebruik van sectoren. Vooral de digitalisering
en robotisering grijpen fors in op processen van de bedrijven die vaak op bedrijventerreinen
zijn gevestigd, zoals de logistiek, (maak)industrie en groot- en detailhandel. De ruimtelijke
impact kan in sectoren bijvoorbeeld leiden tot schaalvergroting, schaalverkleining, robotise-
ring of andere vormen van innovatieve, slimme en efficiënte productiemethoden. Het effect
van de trends op het ruimtegebruik verschilt per individueel bedrijf. Wel zijn er verschillende
studies verschenen waarin sectorale ontwikkelingen in beeld zijn gebracht. In een nationaal
onderzoek uitgevoerd door Buck Consultants International in samenwerking met het Econo-
misch Instituut voor de Bouw (EIB) in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken
en Klimaat zijn 14 bedrijfstakken bestudeerd en is bepaald welke ruimtelijke impact verwacht
kan worden en wat dit betekent voor ruimtevraag op bedrijventerreinen tot 2030. Hierbij is
rekening gehouden met zaken als internationale handel, verduurzaming en technologische
ontwikkelingen die in de komende jaren een groter gewicht zullen krijgen. Op basis van de
toekomstbeelden per bedrijfstak is een vertaalslag gemaakt naar de belangrijke sectoren voor
Duiven, zoals de logistiek, groot- en detailhandel en de (maak)industrie.

In de traditionele (maak)industrie is er sprake van een transitie naar een ‘smart industry’ die
zich kenmerkt door zeer flexibele productiemethoden in termen van product, volume, timing
en efficiëntie. Door nieuwe technologieën (robots en sensoren) kunnen met minder werkne-
mers hogere productievolumes gerealiseerd worden. Dit leidt bij bedrijven tot andere inrich-
tingen van productieprocessen, waarvoor veel bedrijven meer ruimte nodig hebben.

Buck Consultants International                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De krachtige metaalelektro sector in de Liemers en Achterhoek kan in de komende jaren een
stevige groei doormaken, omdat de vraag naar machines en apparaten de komende jaren
een groei zal doormaken. De sector zal ook een belangrijke rol vervullen als leverancier van
tal van duurzaamheidsoplossingen. De prognoses voor het ruimtegebruik van metaalelektro
op de bedrijventerreinen gaan uit van een toename van 13% tot 36% ten opzichte van het
huidige ruimtegebruik. In Duiven mag dus een groei van de sector verwacht worden, maar
de verschillen per individueel bedrijf zijn groot.

Ook de sectoren logistiek en groothandel zullen naar verwachting een forse groei doormaken
in het ruimtegebruik. De sectoren zijn belangrijk voor de Nederlandse economie en in toene-
mende mate ook voor de regio Arnhem-Nijmegen. Onder invloed van de opkomst van e-
commerce en de schaalvergroting zijn er in de afgelopen jaren veel nieuwe distributiecentra
en opslaglocaties gerealiseerd. Voor een deel betrof dit grote XXL-distributiecentra met een
kavel groter dan 4 hectare, zoals op Park15 (Overbetuwe), 7Poort (Zevenaar) en DocksNLD
(Montferland). Daarnaast zijn er ook veel kleine- en middelgrote vestigingen gerealiseerd in
de regio met Duiven als een sprekend voorbeeld.

Naast economische en technologische ontwikkelingen neemt ook het belang van duurzaam-
heid toe bij bedrijven. Steeds meer bedrijven willen (of worden gedwongen) zich met scho-
nere bedrijfsprocessen onderscheiden. De energietransitie en de transitie naar een circulaire
economie (in plaats van een lineaire) hebben in de komende jaren ook een ruimtelijke impact,
bijvoorbeeld als het gaat om vraagstukken als energieopwekking, -productie, -conversie en -
opslag en het verwaarden van reststromen. Ook voor klimaatadaptatie geldt dat het klimaat-
bestendig inrichten een structureel onderdeel van beleid, inrichting en onderhoud van de be-
drijventerreinen zal moet zijn. Ook de provincie Gelderland heeft zich in de Omgevingsvisie
als doel gesteld dat in 2050 alle werklocaties in de provincie duurzaam zijn ingericht als het
gaat energie, klimaatbestendigheid en logistieke productiestromen.

Geconcludeerd kan worden dat de gemeente Duiven beschikt over een goede uitgangsposi-
tie om de ruimtebehoefte van de logistieke en industriële bedrijven te kunnen accommoderen.
Ten eerste zijn er al veel logistieke- en groothandelsbedrijven gevestigd in Duiven die de
komende jaren naar verwachting meer ruimte nodig hebben. Ook voor nieuwe bedrijven is
Duiven interessant vanwege de goede ontsluiting van de bedrijventerreinen op de A12. Ook
de opwaardering van de A12 en het doortrekken van de A15 vanaf Ressen naar Duiven en
Zevenaar biedt kansen om het logistieke en (maak)industriële profiel te versterken.


4       Prognose van de ruimtebehoefte bedrijventerreinen tot 2040

Om de toekomstige behoefte aan bedrijventerreinen te bepalen worden prognoses opgesteld
op basis van verwachte ontwikkelingen in aantal banen en toegevoegde waarde. De progno-
ses van de ruimtevraag vormen de basis voor de omvang en locaties van nieuwe bedrijven-
terreinen in een bepaalde planperiode. Belangrijk is om de toekomstige vraag ook te diffe-
rentiëren naar type bedrijventerrein (bijv. lokaal of regionaal) en naar sectoren (bijv. logistiek
of agribusiness).




Buck Consultants International                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De provincie Gelderland heeft in 2019 een nieuwe regionale vraagraming opgesteld voor de
langjarige behoefte aan bedrijventerreinen tot 2030 en met doorkijk naar 2050. Voor de regio
Arnhem-Nijmegen is een regiospecifieke vraagraming berekend. De ruimtebehoefte is geba-
seerd op de economische groeiverwachtingen van de regio Arnhem-Nijmegen en houdt dus
geen rekening met beleidsambities, internationale vestigers en de vervangings- en verplaat-
singsvraag (bijv. door transformatie). De provincie Gelderland heeft gebruik gemaakt van de
WLO-scenario’s die in 2015 zijn geïntroduceerd door het CPB en PBL. In de prognoses wordt
een onderscheid gemaakt tussen een hoog scenario (jaarlijkse economische groei 2%) en
een laag scenario (jaarlijkse economische groei van 1%).

De scenario’s resulteerden in een aanzienlijke bandbreedte voor de regio Arnhem-Nijmegen
en daarom is besloten om een tussen-scenario tot 2030 te berekenen met 1,5% jaarlijkse
economische groei. Op basis van deze prognoses voor Arnhem-Nijmegen wordt er voor de
komende 10 jaar een extra ruimtevraag verwacht van +299 hectare op bedrijventerreinen.

Voor de periode daarna (2030-2040) is er geen tussen-scenario berekend en dus is er voor
die periode nog sprake van een zeer ruime bandbreedte van +70 tot +306 hectare. Deze
bandbreedte is gebaseerd op het hoge- en lage scenario die beide niet als realistisch worden
aangemerkt. Daarom is er ten behoeve van deze verkenning voor Duiven tot 2040 een eigen
voorzichtige inschatting van het tussen-scenario gemaakt die voorlopig wordt gebruikt als
bovenkant van de bandbreedte. Er is dus rekening gehouden met een afvlakkende groei van
de ruimtebehoefte. Mocht de markt na 2030 alsnog een vlucht nemen, dan kan de band-
breedte van dit onderzoek naar boven worden bijgesteld.

Om tot een reëel marktaandeel voor Duiven te komen zijn verschillende methoden toegepast
om tot een goed onderbouwde bandbreedte te komen. De analyses zijn opgenomen in het
onderzoeksdocument. Bij het bepalen van de bandbreedte is ook rekening houden met het
feit dat de ruimtevraag van de XXL-logistiek niet in Duiven zal landen, maar dat er mogelijk
wel sprake kan zijn van spin-off door nieuwe XXL-vestigingen in Zevenaar en Montferland.
Ook mogelijk nieuwe internationale vestigingen zijn niet opgenomen in de regionale progno-
ses en dus ook niet in de bandbreedte voor Duiven. Dit zou bijvoorbeeld kunnen gaan om
internationale logistieke vestigingen of circulaire bedrijven. Ook de additionele ruimtevraag
die kan ontstaan wanneer bestaande bedrijventerreinen in Duiven een andere bestemming
krijgen (transformatie) is niet meegenomen in de bandbreedte.

In figuur 4 zijn de uitkomsten weergegeven van de verschillende analysemethoden die zijn
toegepast om tot een bandbreedte voor Duiven te komen. Een uitgebreide toelichting op de
werkwijze is opgenomen in het onderzoeksdocument.




Buck Consultants International                                                             8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Figuur 3           Inschatting aandeel ruimtebehoefte bedrijventerreinen Duiven vanuit vier invalshoeken

                                                                  2019                      2030                   2040

    I.        Ruimtevraag op basis van bestaand                               +26 ha               +6 tot +27 ha
              ruimtegebruik op bedrijventerreinen in 2019



    II.       Ruimtevraag op basis van historische uitgifte                   +30 ha               +7 tot +31 ha
              op bedrijventerreinen tussen 1999 en 2019



    III. Ruimtevraag op basis van gemiddelde                               +22 tot +38 ha
         economische ontwikkeling binnen bedrijfstakken



    IV. Ruimtevraag op basis van vestigingsdynamiek
                                                                              +23 ha
        Duiven in de periode 2016-2019



Bron: Buck Consultants International, 2020 (uit onderzoeksdocument)
 Resultaat bandbreedte:

Op basis van de vier bovenstaande inschattingen is een reële bandbreedte voor de gemeente
Duiven bepaald van 35 tot 45 hectare tot 2040:
   • Waarvan 25 tot 30 hectare in periode 2020-2030
   • Waarvan 10 tot 15 hectare in periode 2030-2040


5               Kansrijke doelgroepen voor de bedrijventerreinen in Duiven

De ruimtevraag tot 2040 van 35 tot 45 hectare zal afkomstig zijn uit verschillende sectoren.
De kansrijke sectoren en doelgroepen voor de bedrijventerreinen in Duiven zijn bepaald aan
de hand van verschillende criteria. Allereerst is onderzocht welke sectoren al sterk zijn verte-
genwoordigd in Duiven en ook een sterke locatievoorkeur hebben voor vestiging op bedrij-
venterreinen. Vervolgens is onderzocht welke groei er in de komende 10 jaar wordt verwacht
van de ruimtevraag. Daarbij is niet alleen rekening gehouden met de prognoses van het aan-
tal banen, maar ook met ontwikkelingen in toegevoegde waarde en arbeidsproductiviteit. Tot
slot is geverifieerd of de sectoren ook worden genoemd als een economische speerpunt in
de gezamenlijke Liemerse Economische Visie 2040.

Op basis van de genoemde criteria zijn de volgende aantal kansrijke doelgroepen aange-
merkt voor Duiven met te verwachten ruimtevraag voor de komende jaren:

          •     Kleinere- en middelgrote logistieke bedrijven (kleiner dan 4 hectare; geen XXL) met
                behoefte aan een goede ontsluiting op A12/A15
          •     Groothandel (business-to-business) gespecialiseerd (bijv. metaalelektro) en/of gericht
                op de Duitse afzetmarkt
          •     Bedrijven binnen de (maak)industrie met lichte activiteiten (tot milieucategorie 3.2)
          •     (Inter)nationaal georiënteerde snel groeiende bedrijven in e-commerce



Buck Consultants International                                                                                            9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De ruimtevraag tot 2040 zal niet alleen afkomstig zijn van bedrijven uit Duiven die uitbreiden
of noodgedwongen moeten verhuizen door transformaties of herontwikkelingen. De bedrij-
venterreinen zullen ook een regionale functie blijven vervullen. Nieuwe bedrijventerreinen
zouden daarom ook ontwikkeld moeten worden voor:

    •   groeiende bedrijven uit de Liemers die op een lokaal terrein ‘uit hun jasje’ groeien
    •   de overloop van ruimte-extensieve bedrijven uit de gemeente Arnhem
    •   verplaatsende bedrijven uit de Achterhoek die dicht(er) bij Arnhem willen zitten

Op basis van de te verwachten marktdynamiek is een indicatieve verdeling gemaakt van de
typen bedrijvigheid voor invulling van de ruimtebehoefte tot 2040:

    •   Logistiek                            30%
    •   Groothandel                          15%
    •   Lokaal gemengd                       15%
    •   Regionaal gemengd                    15%
    •   Detailhandel (e-commerce)            10%
    •   Maakindustrie                        10%
    •   Energie- en milieutechnologie         5%

De verdeling laat zien dat het gaat om een ruimtevraag vanuit verschillende sectoren en met
een regionaal karakter. Een goede bereikbaarheid van nieuwe bedrijventerreinen is belang-
rijk, omdat de logistiek, groothandel en e-commerce verantwoordelijk zijn voor meer dan de
helft van de ruimtevraag.


6       Het aanbod onvoldoende om de ruimtebehoefte te accommoderen

Het nog beschikbare aanbod op de bedrijventerreinen in Duiven is de afgelopen jaren snel
teruggelopen door hoge uitgiftes. Ook in de regio Arnhem-Nijmegen was de uitgifte historisch
hoog en is het aanbod teruggedrongen. Voor Duiven betekent dit dat er op dit moment in
beperkte mate ruimte beschikbaar is om groeiende en nieuwe bedrijven de passende ruimte
te bieden. In de afgelopen jaren heeft Duiven door het inbreiden op de bestaande bedrijven-
terreinen nog veel bedrijven kunnen faciliteren, maar dit is nu niet meer mogelijk, zeker niet
voor de meer ruimte-extensieve bedrijven met een kavel van 1 hectare en groter. Dit betreft
veelal logistieke- en groothandelsvestigingen.

Kortom, het nog beschikbare aanbod in Duiven is onvoldoende om in de extra ruimtevraag
te kunnen voorzien die is ingeschat op 25-30 hectare tot 2030 en 10-15 hectare na 2030.
Bovendien zijn de kavels die nog beschikbaar zijn klein in omvang en is een deel van het
aanbod bestemd voor specifieke doelgroepen op InnoFase. Ook in de andere Liemerse ge-
meenten, Arnhem en Lingewaard is het beschikbare aanbod bedrijventerreinen beperkt en
ook hier is een groot deel van het aanbod aangewezen voor specifieke doelgroepen, zoals
XXL-logistiek, circulair/duurzaam, hoogwaardig/kantoren en agribusiness. Hierdoor is er te
weinig ruimte beschikbaar voor kleine- en middelgrote logistiek, lichte (maak)industrie en
overige sectoren.



Buck Consultants International                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>7       Perspectief voor ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen in Duiven

Op basis van de langjarige prognoses van de ruimtevraag, de trends en ontwikkelingen in
sectoren en het beperkt beschikbare aanbod in Duiven en de regio is er sprake van een
goede marktbasis om nieuwe bedrijventerreinen in Duiven te ontwikkelen.

Tot 2040 gaat het om een ontwikkelopgave van 35 tot 45 hectare, zowel voor lokale gebon-
den als regionale georiënteerde bedrijven. Bij het op de markt brengen van nieuw aanbod in
Duiven is het belangrijk om goed te kijken naar andere nieuwe ontwikkellocaties in de regio
om onnodige concurrentie te voorkomen. Vanuit de vraagkant is het daarnaast verstandig om
te scherp op het netvlies te krijgen of er in de regio tekorten aan bedrijventerreinen ontstaan
binnen deelsegmenten. Net als in de afgelopen 20 jaar kan Duiven ook in de komende jaren
een belangrijke rol blijven vervullen als vestigingslocatie voor bedrijven uit Duiven én de regio.

Bij de invulling van nieuwe toekomstbestendige bedrijventerreinen dienen ook de gestelde
klimaatopgaven een prominente rol krijgen, bijvoorbeeld door een duurzaam energieprofiel
op het terrein, passende maatregelen voor klimaatadaptatie en circulariteit en een goede
landschappelijke inpassing.


Bronvermelding

    •   Integrale Bedrijventerreinen Informatie Systeem (IBIS) (Provincie Gelderland, 2020)
    •   Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland (Stichting LISA & Bureau Econo-
        misch Onderzoek, 2020)
    •   Statistisch Zakboek Gelderland (Bureau Economisch Onderzoek, 2020)
    •   Economische analyse regio de Liemers (Serveon Beleid en Advies, 2019)
    •   Economische visie de Liemers 2040 (Gemeenten Liemers, 2019)
    •   Langjarige prognose ruimtevraag bedrijventerreinen provincie Gelderland – Periode
        2019-2030 met een doorkijk naar 2050 (Ecorys, 2019)
    •   Rapport Gelderse bedrijventerreinen: klaar voor de toekomst? (Bureau Buiten, 2019)
    •   Rijkswaterstaat Tracébesluit A12/A15 Ressen - Oudbroeken (ViA15, 2019)
    •   Ruimte voor economische activiteit tot 2030 – Verkenning van de ruimtevraag naar
        bedrijventerreinen en kantoren (BCI & EIB, 2019)
    •   Monitoring RPW Arnhem-Nijmegen – Ontwikkelingen april 2016 – juli 2018 in beeld
        gebracht (Ecorys, 2018)
    •   Regionaal Programma Werklocaties – Ruimte voor economische activiteit (Regio Arn-
        hem-Nijmegen, 2017)




Buck Consultants International                                                                 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Bijlage 1


A. Ontwikkeling aantal banen en historische uitgifte bedrijventerreinen gemeente Duiven
uit: Onderzoeksdocument, pagina’s 4 & 10



        Ontwikkeling aantal banen Duiven tussen 1998 en 2019

        ⚫          Het aantal banen in de gemeente Duiven is in de periode 1998-2019 gegroeid met 7.900
        ⚫          De groei is voor een belangrijk deel te verklaren door de vestiging van een aantal grote bedrijven met
                   veel werknemers op bedrijventerreinen in Duiven.


              18.000
                                                                                                                                                                                                                  17.466
                                                                                                                                                                                                         17.215

              17.000
                                                                                                                                                                                                16.459


              16.000                                                                                                                                                                   15.786
                                                                                                                                                     15.528 15.560
                                                                                                                   15.270                   15.217
                                                                                                          15.070            14.950 15.073                            14.968
              15.000                                                                                                                                                          14.519
                                                                                                 14.130
                                                                 13.910
              14.000                                                      13.620 13.580 13.510
                                                        13.270

              13.000
                                               12.470


              12.000

                                      10.940
              11.000

              10.000          9.590


               9.000

               8.000
                              1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

                                                                                                                                        Bron: Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland
      © Buck Consultants International, 2019                                                                                                                                                                               4




        De historische uitgifte van bedrijventerreinen in Duiven

        ⚫          Het netto areaal bedrijventerreinen in de gemeente Duiven is in de periode 1999-2018 toegenomen met
                   circa 70 hectare. De gemiddelde jaarlijkse uitgifte bedraagt:
                   •         4,4 hectare over de afgelopen 23 jaar (1996-2018)
                   •         3,4 hectare over de afgelopen 20 jaar (1999-2018)
                   •         2,5 hectare over de afgelopen 10 jaar (2009-2018)

                   16,0


                   14,0


                   12,0


                   10,0


                       8,0


                       6,0

 23-jaar: 4,4 ha
                       4,0
 20-jaar: 3,4 ha
 10-jaar: 2,5 ha
                       2,0


                       0,0
                              1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018


                                                                                                                                                                         Bron: IBIS Gelderland (d.d. 19-11-2019)
      © Buck Consultants International, 2019                                                                                                                                                                           10




Buck Consultants International                                                                                                                                                                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>B. Onderbouwing bandbreedte ruimtebehoefte bedrijventerreinen gemeente Duiven tot 2040
uit: Onderzoeksdocument, pagina’s 24 & 25




     Samenvattend beeld:

                                                                            2019                             2030                            2040

     I.     Ruimtevraag op basis van bestaand                                             +26 ha                           +6 tot +27 ha
            ruimtegebruik op bedrijventerreinen in 2019



     II.    Ruimtevraag op basis van historische uitgifte                                 +30 ha                           +7 tot +31 ha
            op bedrijventerreinen tussen 1999 en 2019



     III. Ruimtevraag op basis van gemiddelde                                          +22 tot +38 ha
          economische ontwikkeling binnen bedrijfstakken



     IV. Ruimtevraag op basis van vestigingsdynamiek
                                                                                          +23 ha
         Duiven in de periode 2016-2019


                                                                                        2019-2030                          2030-2040
                                                                                       22 tot 38 ha                        6 tot 31 ha

     Resultaat bandbreedte:
                                                                                                         2019-2040
                                                                                                        28 tot 69 ha

   © Buck Consultants International, 2019                                                                                                        24




     Onderbouwing van een reële bandbreedte voor Duiven


     ⚫       De vier analyses geven richting aan een reëel                      2019                                2030                            2040
             marktaandeel voor de gemeente Duiven in de totale
             regionale ruimtevraag tot 2040;                                                    +26 ha                           +6 tot +27 ha


     ⚫       De volgende twee bandbreedtes zijn berekend:
             •      2019-2030               22 tot 38 hectare                                   +30 ha                           +7 tot +31 ha
             •      2030-2040               6 tot 31 hectare

     ⚫       Kanttekeningen voor 2019-2030 en 2030-2040:
                                                                                            +22 tot +38 ha
             •      Circa 25% van de ruimtevraag betreft XXL-logistiek die
                    niet in Duiven zal komen (wel op DocksNLD en 7Poort)
             •      Niet in de prognoses is meegenomen dat XXL-logistiek
                    zorgt voor spin-off van 0,5 ha per ha XXL (wel in Duiven)                   +23 ha
             •      Niet in de prognoses is meegenomen: ruimtevraag door
                    vestigers van buiten de regio, vraag door beleidsambities
                    (bijv. InnoFase) en vervangings- en verplaatsingsvraag                    2019-2030                           2030-2040
             •      De bandbreedte voor de periode 2030-2040 is gebaseerd                    22 tot 28 ha                         6 tot 31 ha
                    op de scenario’s Laag en Hoog die beide niet als
                    realistisch worden aangemerkt. Daarom inschatting van
                    scenario ‘Tussen’ (15 ha) als bovenkant bandbreedte.                    2019 - 2030                         2030 - 2040

                                                                                             25 tot 30 ha                        10 tot 15 ha

     ⚫       Reële bandbreedte (marktaandeel) voor Duiven:                                                     2019-2040
                                                                                                              35 tot 45 ha

   © Buck Consultants International, 2019                                                                                                             25




Buck Consultants International                                                                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>