<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Benchmark Huishoudelijk Afval
ANALYSE PEILJAAR 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Datum: 18 november 2020
Status: definitief




De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD en Rijkswaterstaat en wordt uitgevoerd door
CyclusManagement.




                                                                                      Pagina 2 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1. Hoofdlijnen                           5


2. Prestaties                            9

2.1 Kernprestaties                       9
2.2 Prestaties per afvalstroom           13

3. Best practices                        23

3.1 Inzamelstrategieën                   23
3.2 Inzamelmiddelen                      27
3.3 Best practice-gemeenten per klasse   30

4. Circulaire indicatoren                33


5. Over de benchmark                     35




                                         Pagina 3 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>wit
.




      Pagina 4 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Hoofdlijnen
De Benchmark Huishoudelijk Afval maakt de milieu- en kosten-effectiviteit van het gemeentelijk
afvalbeheer inzichtelijk door inzamelprestaties te relateren aan gemeentelijke kenmerken (bijv. aandeel
hoogbouw), toegepaste inzamelstrategie (bijv. diftar, omgekeerd inzamelen) of toegepaste type
inzamelmiddelen (bijv. minicontainers, zak, verzamelcontainers). Aan de benchmark peiljaar 2019 hebben
93 deelnemers meegedaan die in totaal 160 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven
doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat de benchmark 45% van de Nederlandse
gemeenten.

Gemeentelijk afvalbeheer beoogt over het algemeen een zo hoog mogelijk milieurendement - lees: zo min
mogelijk ongescheiden restafval - tegen gelijkblijvende of lagere kosten. Dit laatste is mogelijk omdat
ongescheiden restafval geld kost, terwijl gescheiden afval (grondstoffen) geld oplevert. De benchmark
biedt gemeenten inzicht in de effecten van verschillende beleidskeuzes. Dit prikkelt hen om van elkaar te
leren en verbeteringen door te voeren.

Voor het eerst is dit jaar een aantal circulaire indicatoren aan de benchmark toegevoegd. Deze geven aan
in welke mate grondstofketens gesloten zijn en op welk kwaliteitsniveau dat gebeurt.

Restafval en beheerkosten

De gemiddelde hoeveelheid restafval in 2019 bedroeg 165 kilogram per inwoner. Dat is 7% minder dan in
2018 (obv huidige deelnemersgroep). De gemiddelde beheerkosten waren € 175,- per huishouden.
Afhankelijk van gemeentelijke kenmerken en soort beleid is er echter nog een grote spreiding in
prestaties. In onderstaande figuur is voor enkele categorieën van gemeenten de hoeveelheid restafval
afgezet tegen de totale afvalbeheerkosten (concrete cijfers zijn te vinden in de onderdelen 'Prestaties' en
'Best Practices').

Per hoogbouwklasse                                                     Diftar versus geen diftar
                      300                                                                    220


                                                                                             200
                                                                                                                                        Geen diftar
                      250
 Restafval (kg/inw)




                                                                        Restafval (kg/inw)




                                                        A                                    180

                                                                                                                               BM
                      200                                                                    160

                                               B            C
                                                   BM                                        140
                      150
                                                                                             120
                                           D
                                                                                                                    Diftar
                      100                                                                    100
                         100         150                200      250                            120      140       160        180        200
                               Afvalbeheerkosten (€ per huish)                                        Afvalbeheerkosten (€ per huish)




Hoogbouw
Goede afvalscheiding in de hoogbouw is nog steeds een uitdaging. Gemeenten met veel hoogbouw hebben
gemiddeld meer restafval, minder afvalscheiding en hogere kosten dan gemeenten met weinig hoogbouw.
Een voorbeeld is het verschil tussen de klasse A (50 tot 100% hoogbouw) en klasse D (0 tot 19%
hoogbouw). Toch is hoogbouw niet de belangrijkste factor die (grote) verschillen tussen gemeenten
verklaart. Klasse B heeft bijvoorbeeld nagenoeg evenveel restafval (173 kg/inw) als klasse C (176 kg/inw).
De verklaring hiervoor is het relatief grote aantal diftar-gemeenten in klasse B.




                                                                                                                                    Pagina 5 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Diftar
Gekeken naar generiek gemeentelijk inzamelbeleid is tariefdifferentiatie (diftar) een zeer belangrijke factor
in de verklaring van gemeentelijke prestaties. Benchmark-gemiddeld is er een verschil van 45% in de
hoeveelheid restafval en 19% in de beheerkosten tussen diftar en niet-diftar-gemeenten. Alle 36
gemeenten in de benchmark die de 100 kg-doelstelling voor restafval hebben bereikt (afkomstig uit de
klassen B, C en D) hebben een vorm van diftar.

Servicedifferentiatie
Zowel gemeenten met als gemeenten zonder diftar zetten momenteel in op servicedifferentiatie om
inzamelprestaties (verder) te verbeteren. Servicedifferentiatie is een combinatie van restafvalservice-
verlaging (minder vaak inzamelen 'aan-huis' of geheel vervangen door wijkverzamelcontainers) en
grondstofservice-verhoging (extra containers of vaker inzamelen).

Voor diftar-gemeenten verbetert dit zowel de prestatie als het efficiency-verlies door het veranderend
restafval-aanbod. Gemeenten zonder diftar ervaren met serviceverlaging (lees: omgekeerd inzamelen of
een inzamelfrequentie van <26x per jaar) vaak een verbetering van prestatie. In hun klassen presteren ze
minder goed dan diftar-gemeenten, maar beter dan vergelijkbare gemeenten zonder strategie.

In de onderstaande figuur zijn de combinaties van inzamelstrategieën weergegeven op de gemiddelde
hoeveelheid restafval (inclusief grof restafval en gecorrigeerd voor nascheiding) en totale beheerkosten.
Diftar met servicedifferentiatie komt hier het beste uit de bus. Diftar (zonder servicedifferentiatie) is
effectiever dan servicedifferentiatie (zonder diftar). Kanttekening daarbij is dat servicedifferentiatie veelal
alleen bij de laagbouw effectief is en de hier gepresenteerde effecten 'gemeentebreed' zijn weergegeven.

Kosten-effectiviteit inzamelstrategieën




                                                                                               Pagina 6 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Inzamelmiddelen
Effecten van een verhoogde service voor grondstoffen zijn ook terug te vinden door in te zoomen op de
toegepaste inzamelmiddelen. Een minicontainer voor papier ipv losse bundels levert bij diftar-gemeenten
+39% meer op en +15% bij gemeenten zonder diftar. Een mini-container voor PMD ipv zakken
respectievelijk +68% en +124%. (Let wel: deze stijging is ook het gevolg van andere aanpassingen in
bijvoorbeeld systeem of inzamelfrequentie.)

Nascheiding PMD / Servicebehoud
Gemeenten met veel hoogbouw of gemeenten die inzetten op servicebehoud kiezen voor nascheiding van
PMD uit het ongescheiden ingezameld restafval. Dit gebeurt ook steeds vaker in aanvulling op
bronscheiding van PMD. Deze gemeenten presteren wat milieurendement betreft beter dan gemiddeld dan
gemeenten die geen strategie hebben ingevoerd. In 2019 waren er 27 gemeenten die in aanvulling op
bronscheiding het PMD lieten nascheiden.

Afvalscheiding en grondstoffen

Het gericht verminderen van de hoeveelheid restafval gaat hand in hand met het faciliteren van de
inzameling van kwalitatief hoogwaardige grondstoffen. In 2019 werd gemiddeld 66% van het huishoudelijk
afval gescheiden ten behoeve van (materiaal)hergebruik. In 2018 was dat nog 64% (op basis van dezelfde
deelnemersgroep). De onderstaande figuur laat de gemiddelde hoeveelheden per afval- en
grondstofstroom zien, in combinatie met de totale kosten van inzameling en verwerking per ton (exclusief
vergoedingen Afvalfonds). Omdat er in de benchmark geen onderscheid wordt gemaakt in de kosten van
het grof huishoudelijk afval zijn de kosten per ton in de figuur gelijk gehouden voor de stromen grof
gescheiden restafval en grof gescheiden grondstoffen.

Geconstateerd kan worden dat de totale inzamel- en verwerkingskosten per ton voor bijna alle
grondstoffen lager liggen dan die voor restafval. Ofwel, afval scheiden is lonend.

                                                    Kosten-effectiviteit grondstoffeninzameling
                                                            160
                   Hoeveelheid afval/ grondstof (kg/inw)




                                                            140

                                                            120

                                                            100

                                                             80

                                                             60

                                                             40

                                                             20

                                                              0
                                                              -200              0              200             400          600
                                                            Inzamel- en verwerkingskosten excl. vergoedingen afvalfonds (€ per ton)

                                                           Fijn restafval
                                                           Groente-, fruit- en tuinafval
                                                           Oud papier en karton
                                                           Plastic verpakkingen, blik en drankenkartons
                                                           Glas
                                                           Textiel
                                                           Grof gescheiden (tuinafval, hout, oud ijzer, etc)
                                                           Grof ongescheiden




Van de gescheiden fijn huishoudelijke afvalstromen is met name PMD relatief sterk gestegen ten opzichte
van 2018 (26,4 vs. 22,8 kg per inwoner). Het gemiddeld aantal kilogram papier daalt al enkele jaren. Ook
in 2019 was dat het geval.

Analyse van het nog ongescheiden fijn restafval laat zien dat er o.a. nog 33% groente-, fruit- en tuinafval
(gft), 9% papier en 11% plastic verpakkingen, metalen en drankenkartons (pmd) in zit. Dat komt neer op
respectievelijk 50, 14 en 16 kilogram per inwoner.




                                                                                                                                      Pagina 7 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Best practices
Goede prestaties op de hoeveelheid restafval gaan vaak hand in hand met goede prestaties op
afvalscheiding. De belangrijkste factoren die de hoeveelheid restafval beïnvloeden zijn daarom ook van
toepassing op de mate van afvalscheiding. Zie hoofdstuk 3 voor de details.

Circulaire indicatoren
Vanaf dit jaar is een aantal circulaire indicatoren opgenomen in de benchmark. Deze indicatoren geven aan
hoeveel procent van de vrijkomende grondstoffen bij huishoudens ook daadwerkelijk wordt hergebruikt,
rekeninghoudend met zuiverheid van het brongescheiden materiaal en de grondstoffen die met
nascheiding worden teruggewonnen. Van de totale hoeveelheid gft die bij huishoudens vrijkomt wordt
gemiddeld 30% verwerkt tot compost en biobrandstoffen. Van de totale hoeveelheid oud papier, pmd, glas
en textiel wordt respectievelijk 73%, 52%, 73% en 34% hergebruikt of gerecycled. Zie hoofdstuk 4 voor
de details.




                                                                                          Pagina 8 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2. Prestaties

2.1 Kernprestaties
De Benchmark Huishoudelijk Afval maakt de milieu- en kosteneffectiviteit van gemeentelijke
inzamelsystemen inzichtelijk. Kern-prestatie-indicatoren hierbij zijn:

                                                                                             Gemiddeld 2019
        Restafval
        de hoeveelheid ongescheiden huishoudelijk restafval in kilogram per                             kg/
        inwoner                                                                                165
        > geeft een indicatie van de mate waarin gemeentelijke inzamelsystemen erin                     inw
        slagen zo min mogelijk grondstoffen ongescheiden in te zamelen



        Afvalscheiding                                                                          66       %
        het aandeel gescheiden grondstoffen tov de totale hoeveelheid afval
        > ook deze indicator geeft een inzicht in de mate waarin gemeentelijke
        inzamelsystemen grondstoffen apart weten in te zamelen


        Afvalbeheerkosten                                                                               €/
                                                                                               175
        de gemeentelijke afvalbeheerkosten in euro per huishouden
        > geeft inzicht in de kosten van het gemeentelijk afvalbeheer per huishouden en in
                                                                                                        hh
        de verhouding tussen milieu-rendement en kosten-effectiviteit.




In deze paragraaf worden deze kern-prestaties verder uitgewerkt. Prestaties van de individuele
afvalstromen en best practices zijn elders in deze analyse terug te vinden.




                                                                                                         Pagina 9 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Restafval

Hoeveelheid

Hoe lager de hoeveelheid ongescheiden afval, ook wel restafval genoemd, des te succesvoller het
gemeentelijk grondstoffenbeleid vanuit milieu-optiek bezien. Immers, ongescheiden grondstoffen worden
doorgaans verbrand en niet hergebruikt. Het benchmarkgemiddelde in 2019 was 165 kg per inwoner,
inclusief grof restafval. Het verschil tussen de hoogbouwklasse A met veel hoogbouw en de gemeenten
met weinig hoogbouw is groot. Toch is er ook in hoogbouwklasse A minder afval ongescheiden ingezameld
ten opzichte van 2018 (-11%).

De hoeveelheid restafval laat over de afgelopen 5 jaar een dalende trend zien. Ten opzichte van 2018 is de
hoeveelheid restafval afgenomen met 7% (obv huidige deelnemersgroep).
                                                                                             220
                          Klasse                    Gemiddeld: 235                                    215
                            A           Best practice: 180                                   210




                                                                            kg per inwoner
                                                                                                               202
                                                                                             200
                          Klasse                        173


     165
                            B           65                                                   190
                                                                                                                        186
                          Klasse                        176                                  180
                                                                                                                                 178
                            C                84
        kg/inw                                                                               170
                                                                                                                                          165
                          Klasse                  127                                        160
                            D      40


                                                                                                   2015




                                                                                                            2016




                                                                                                                     2017




                                                                                                                              2018




                                                                                                                                       2019
Bestpractices

Goed presterende gemeenten zijn vooral gemeenten met diftar. Daarnaast presteren ook gemeenten die
inzetten op servicedifferentiatie, dwz serviceverlaging bij de restafvalinzameling ('omgekeerd inzamelen'
en 'frequentieverlaging') en/of serviceverhoging bij de grondstofinzameling (bijvoorbeeld middels extra
containers) beter dan gemeenten die dat niet doen. Datzelfde geldt ook voor gemeenten die juist inzetten
op servicebehoud door het nascheiden van PMD. Een hoge bronscheiding bij afvalbrengstations, maar niet
in de laatste plaats ook een hoge nascheiding van het grof restafval zorgt er vaak ook voor dat gemeenten
beter presteren dan gemiddeld. 36 gemeenten kwamen onder de landelijke 2020-doelstelling uit van 100
kilogram per inwoner (10 gemeenten meer ten opzichte van 2018). De best presterende groep gemeenten
in 2019 was Land van Cuijk en Boekel met 40 kg restafval per inwoner.

>zie het onderdeel Best practices voor meer concrete cijfers per inzamelsysteem en best-practices


Samenstelling ongescheiden restafval

Met behulp van sorteeranalyses onderzoeken gemeenten de samenstelling van het ongescheiden fijn
restafval. Zo kan het scheidingspotentieel worden vastgesteld: wat zit er nog aan herbruikbare
grondstoffen in het restafval die ook gescheiden ingezameld hadden kunnen worden.

De samenstelling van het nog ongescheiden fijn restafval laat zien dat er o.a. nog 33% groente-, fruit- en
tuinafval (gft), 9% papier en 11% plastic verpakkingen, metalen en drankenkartons (pmd) in zit. Dat komt
neer op respectievelijk 50, 14 en 16 kilogram per inwoner.
                                                                                             gft
                                                                                             opk
                                                                                             pmd
                                                                      33%                    glas
                                   38%                                                       textiel
                                                                                             overig




                                                                     9%
                                              5%
                                                   4%         11%




                                                                                                                        Pagina 10 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Afvalscheiding
Een belangrijk doel van het afvalbeheer is het apart inzamelen van grondstoffen door bron- of nascheiding
ten behoeve van hergebruik. De totale hoeveelheid huishoudelijk afval (gescheiden + ongescheiden
ingezameld) bedroeg in 2019 489 kilogram per inwoner. Hiervan werd gemiddeld 66% gescheiden. In
2019 waren er 41 gemeenten met gelijk of meer dan de landelijke '2020-doelstelling' van 75%
afvalscheiding.

Het benchmarkgemiddelde scheidingspercentage laat een opgaande trend zien over de afgelopen 5 jaar.
Ten opzichte van 2018 is de het scheidingspercentage met 2%punt toegenomen (obv huidige
deelnemersgroep).
                                                                                         68
                      Klasse           42%
                        A                    58%                                         66                                      66




                                                                           Scheidings%
                                                                                         64                              64
                      Klasse                  64%


      66
                        B                                                                                        62
                                                    85%                                  62

                      Klasse                  66%                                        60              60
                        C                           82%
          %                                                                              58
                                                                                                 57
                      Klasse         Gemiddeld: 75%                                      56
                        D               Best practice: 93%




                                                                                              2015




                                                                                                      2016




                                                                                                              2017




                                                                                                                      2018




                                                                                                                              2019
Grondstoffen

In totaal werd er in 2019 325 kilogram per inwoner aan gescheiden grondstoffen ingezameld. Een groot
deel hiervan betrof gft, oud papier en karton en grof afval (hout, grof tuinafval, metalen). Het meeste
potentieel in gewicht ligt eveneens bij deze stromen. Maar ook bij de grondstofstromen als pmd, glas en
textiel valt nog veel winst te behalen. In de onderstaande figuur is de verdeling naar grondstofsoort
weergegeven in kilogram per inwoner, gescheiden en ongescheiden.

                                                                    gft
                                       20
                                47                                  opk
                                                      107           pmd
                           10                                       glas
                           8                                        textiel
                          6
                        16                                          minerale stoffen
                       14                                           GHA gescheiden
                                                                    gft ongescheiden
                                                               51
                                                                    opk ongescheiden
                       50                                           pmd ongescheiden
                                                                    glas ongescheiden
                                                              26
                                                                    textiel ongescheiden
                                                                    luiers ongescheiden
                                                         22
                                                     5              overig ongescheiden
                                 114                19              GHA ongescheiden




                                                                                                                 Pagina 11 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Afvalbeheerkosten
Een belangrijke indicator voor de aan de benchmark participerende (regie)gemeenten zijn de totale
beheerkosten. Deze kosten bestaan uit a) de directe kosten van inzameling, op-, overslag en verwerking,
b) indirecte kosten (overhead) die ten laste komen van de afvalstoffenheffing en c) (min-kosten)
vergoedingen en verwerkingsopbrengsten. Kosten die geen deel uitmaken van de totale beheerkosten zijn:
kwijtscheldingskosten, btw-compensatie, kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval. Om deze reden kunnen
de totale beheerkosten lager uitvallen dan de gemeentelijke afvalstoffenheffing. De gemiddelde
beheerkosten in 2019 bedroegen voor gemeenten € 175,- per huishouden.

Het lijkt erop dat de stabiele trend van de afgelopen 5 jaar ten einde is gekomen. Ten opzichte van 2018
zijn de beheerkosten met 9% toegenomen.
                                                                                            200
                       Klasse                     Gemiddeld: 189
                                                                                                     172                                 175
                         A              BP: 104                                                               162      162      161




                                                                        € per aansluiting
                                                                                            150
                       Klasse                              168


     175
                         B                     116                                          100

                       Klasse                                    194
                         C                                                                   50
                                               117
       €/huish
                       Klasse                          157                                    0
                         D                 104




                                                                                                  2015




                                                                                                           2016




                                                                                                                    2017




                                                                                                                             2018




                                                                                                                                      2019
Kostenverdeling

84% van de totale beheerkosten zijn directe inzamel- en verwerkingskosten. 16% van de beheerkosten
zijn overige kosten (beleid, handhaving, voorlichting, perceptie, etc.). Het grootste aandeel in de directe
kosten hebben de inzameling en verwerking van fijn restafval, gft, pmd en grof afval.


                                16%                                fijn restafval
                                                                   gft
                                                                   opk
                                                      30%
                                                                   pmd
                                                                   glas
                                                                   textiel
                      17%                                          kca
                                                                   luiers
                                                                   frituurvet
                         0%                                        grof afval
                         1%
                          1%
                          0%                                       Overige kosten
                           1%
                                                     15%
                                 15%      2%




                                                                                                                       Pagina 12 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.2 Prestaties per stroom

Fijn restafval

Hoeveelheden

Fijn restafval is het ongescheiden afval dat aan huis of in de wijk wordt ingezameld. De hier weergegeven
cijfers zijn dus exclusief grof restafval. In 2019 resteerde na bron- en nascheiding van grondstoffen uit het
afval gemiddeld 145 kg per inwoner aan ongescheiden fijn restafval. In hoogbouwklasse A (50 tot 100%
hoogbouw) was de hoeveelheid in kilogram per inwoner bijna 2 keer zo hoog als in hoogbouwklasse D (0
tot 19% hoogbouw).

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid fijn restafval afgenomen van 194 naar 145 kg per inwoner. Dat is
een afname van 25%. Het afgelopen jaar (2019 tov 2018) is de hoeveelheid fijn restafval afgenomen met
7% (obv de huidige deelnemersgroep).

                                                                                                                        200
                                                        Klasse                      Gemiddeld: 212                               194
                                                          A                      BP: 146                                190
                                                                                                       kg per inwoner




                                                                                                                        180                           181
                                                        Klasse                                153


                     145
                                                          B            52                                               170
                                                                                                                                                                       165
                                                        Klasse                                154                       160
                                                          C                                                                                                                                  156
                                                                           61
                           kg/inw                                                                                       150
                                                                                                                                                                                                                  145
                                                        Klasse                   111                                    140
                                                          D    30
                                                                                                                              2015




                                                                                                                                                   2016




                                                                                                                                                                 2017




                                                                                                                                                                                          2018




                                                                                                                                                                                                               2019
Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking.

Voor restafval bedroegen de kosten in 2019 gemiddeld € 61,- per huishouden. Dat is ongeveer 38% van
de totale directe kosten van het afvalbeheer. Bij hoogbouwklasse A zijn de kosten per huishouden 2 keer
hoger dan in hoogbouwklasse D. Dit komt doordat in klasse A substantieel meer restafval wordt
ingezameld en verwerkt per huishouden dan in klasse D. Per ton restafval bedroegen de totale inzamel- en
verwerkingskosten in 2019 gemiddeld € 182,-. De verschillen tussen de hoogbouwklassen zijn minder
groot dan bij de kosten per huishouden.

Per huishouden                                                                                                          Per ton
                     100     95                                                                                         250
 € per aansluiting




                                                                                                                                     203
                     80                                                                                                 200                          186
                                                                                                                                                                 173           181                 182
                             49
                                                                                                     € per ton




                                             61          63                       61
                     60                                                                                                 150          106
                                                                                                                                                      101                                          98
                                                         33
                                                                      46                                                                                         89            103
                                             34                                   34
                     40                                                                                                 100
                                                                      28

                     20      45
                                             27          30                       27
                                                                                                                        50           97                   85     84            78                  84
                                                                      18
                      0                                                                                                  0
                             KLASSE A



                                             KLASSE B



                                                         KLASSE C



                                                                      KLASSE D



                                                                                  BENCHMARK




                                                                                                                                     KLASSE A



                                                                                                                                                      KLASSE B



                                                                                                                                                                 KLASSE C



                                                                                                                                                                               KLASSE D



                                                                                                                                                                                                   BENCHMARK




                                        Inzamelkosten               Verwerkingskosten                                                           Inzamelkosten                Verwerkingskosten




                                                                                                                                                                                             Pagina 13 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Groente-, fruit- en tuinafval

Hoeveelheden

De gemiddelde hoeveelheid groente-, fruit- en tuinafval die in 2019 gescheiden werd ingezameld bedroeg
107 kg per inwoner. In hoogbouwklasse D werd bijna 5 keer meer meer gft ingezameld dan in
hoogbouwklasse A. Analyse van het restafval laat zien dat 50 kg per inwoner niet wordt gescheiden.

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid gft met 14% toegenomen van 94 naar 107 kg per inwoner. Na een
kleine consolidatie in 2018 is de hoeveelheid gft het afgelopen jaar weer gestegen met 5% (obv de huidige
deelnemersgroep).


                                                        Klasse 33
                                                                                                                             110
                                                          A       64
                                                                                                                                                                                                                       107
                                                        Klasse                   87                                          105
                                                                                                            kg per inwoner




                      107
                                                          B                            135                                                                                  102                   102
                                                                                                                             100
                                                        Klasse                     116
                                                          C                                                                                                98
                                                                                                    188
                           kg/inw                                                                                             95
                                                        Klasse                   Gem:137                                              94
                                                          D                           Best practice:230
                                                                                                                              90
                                                                                                                                   2015




                                                                                                                                                        2016




                                                                                                                                                                      2017




                                                                                                                                                                                               2018




                                                                                                                                                                                                                    2019
Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking.

Voor gft bedroegen de kosten in 2019 gemiddeld € 31,- per huishouden. Dat is ongeveer 20% van de
totale directe kosten van het afvalbeheer. Bij hoogbouwklasse D zijn de kosten per huishouden 3 keer
hoger dan in hoogbouwklasse A. Dit komt doordat in klasse D substantieel meer gft wordt ingezameld en
verwerkt per huishouden dan in klasse A. Per ton bedroegen de totale inzamel- en verwerkingskosten in
2019 gemiddeld € 142,-. De kosten per ton bij hoogbouwklasse A zijn beduidend hoger dan bij de overige
klassen.

Per huishouden                                                                                                               Per ton
                                                                                                                                          247
                      40                                              38                                                     250
                                                         34                                                                                55
  € per aansluiting




                                                                                        31                                   200
                      30                     26          12
                                                                      16
                                                                                                          € per ton




                                                                                        12
                                               9
                                                                                                                             150                          140         136                               142
                      20     16                                                                                                                                49     48
                                                                                                                                                                                    116                 49
                               4                                                                                             100          192                                       49
                      10                     17
                                                         22           22                20
                                                                                                                             50                                90                                       93
                             12                                                                                                                                       88
                                                                                                                                                                                    67

                      0                                                                                                       0
                             KLASSE A



                                             KLASSE B



                                                         KLASSE C



                                                                      KLASSE D



                                                                                        BENCHMARK




                                                                                                                                          KLASSE A



                                                                                                                                                           KLASSE B



                                                                                                                                                                      KLASSE C



                                                                                                                                                                                    KLASSE D



                                                                                                                                                                                                        BENCHMARK




                                        Inzamelkosten               Verwerkingskosten                                                                Inzamelkosten                Verwerkingskosten




                                                                                                                                                                                                      Pagina 14 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Oud papier en karton

Hoeveelheden

De gemiddelde hoeveelheid oud papier en karton (opk) die in 2019 gescheiden werd ingezameld bedroeg
51 kg per inwoner. In hoogbouwklasse D werd meer dan 2 keer zo veel opk ingezameld dan in
hoogbouwklasse A. Analyse van het restafval laat zien dat 14 kg per inwoner niet wordt gescheiden.

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid opk met 11% afgenomen 57 naar 51 kg per inwoner. Dit is in
overeenstemming met de trend dat er steeds minder huis-aan-huis bladen worden bezorgd en ja-ja
stickers worden toegepast.


                                                        Klasse        31
                                                                                                                                     58
                                                          A                  43
                                                                                                                                             57
                                                        Klasse                   49                                                  56                           56
                                                                                                                    kg per inwoner




                       51
                                                          B                                                                                                                        55
                                                                                      65
                                                                                                                                     54
                                                        Klasse                   50
                                                          C                                                                                                                                             53
                                                                                                   87
                           kg/inw                                                                                                    52
                                                        Klasse       Gem: 58
                                                          D                      BP: 74                                                                                                                                     51
                                                                                                                                     50
                                                                                                                                          2015




                                                                                                                                                               2016




                                                                                                                                                                             2017




                                                                                                                                                                                                     2018




                                                                                                                                                                                                                         2019
Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking. Opbrengsten van het papier (exclusief vergoedingen
Afvalfonds) zijn in mindering gebracht op de verwerkingskosten.

De totale kosten voor oud papier en karton bedroegen in 2019 gemiddeld € 3,16 per huishouden. Dat is
een fractie van de totale directe kosten van het afvalbeheer. De gemiddelden per hoogbouwklasse laten
een diffuus beeld zien. De kosten per ton voor de inzameling en verwerking van opk bedroegen in 2019
gemiddeld € 33,-. Bij de verwerking levert opk gemiddeld € 71,- per ton op.

Per huishouden                                                                                                                 Per ton
                     15                                                                                                      200
                                               4           3            1                  3                                                      85
 € per aansluiting




                     10        5
                                                                                                                                                                  36         31                              33
                                                                                                                             100
                                                                                                        € per ton




                                             12                       12                                                                                                                    9
                      5        9
                                                         11                            11                                                        156
                                                                                                                                                                  110        98                              105
                                                                                                                                                                                          84
                      0
                              -5                                                                                                     0
                                              -8          -7                            -8
                      -5                                              -10                                                                         -77             -74        -66          -69                -71


                     -10                                                                                              -100
                             KLASSE A



                                             KLASSE B



                                                         KLASSE C



                                                                      KLASSE D



                                                                                       BENCHMARK




                                                                                                                                                 KLASSE A



                                                                                                                                                                  KLASSE B



                                                                                                                                                                             KLASSE C



                                                                                                                                                                                          KLASSE D



                                                                                                                                                                                                             BENCHMARK




                                        Inzamelkosten               Verwerkingskosten                                                                       Inzamelkosten               Verwerkingskosten




                                                                                                                                                                                                            Pagina 15 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>PMD

Hoeveelheden

De gemiddelde hoeveelheid pmd die in 2019 gescheiden werd ingezameld bedroeg 26 kg per inwoner. In
hoogbouwklasse D werd bijna 2,5 keer meer pmd per inwoner ingezameld dan in hoogbouwklasse A.
Analyse van het restafval laat zien dat 16 kg per inwoner niet wordt gescheiden.

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid pmd meer dan verdubbeld van 12 naar 26 kg per inwoner. Het
afgelopen jaar (2019 tov 2018) was de toename 13% (obv de huidige deelnemersgroep).


                                                        Klasse              14
                                                                                                                                    30
                                                          A                      24
                                                                                                                                                                                                                           26
                                                        Klasse                    25                                                25
                                                                                                                   kg per inwoner
                       26
                                                          B                                            55                                                                                              23
                                                                                                                                                                                  21
                                                                                                                                    20
                                                        Klasse                    25
                                                          C                                   44
                           kg/inw                                                                                                   15
                                                                                                                                                                 16

                                                        Klasse                   Gem: 32
                                                          D                                                                                 12
                                                                                              BP: 50
                                                                                                                                    10
                                                                                                                                         2015




                                                                                                                                                              2016




                                                                                                                                                                            2017




                                                                                                                                                                                                    2018




                                                                                                                                                                                                                        2019
Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking. De opbrengsten van vermarkting zijn daarin verrekend, de
vergoedingen van het Afvalfonds niet.

De inzamel- en verwerkingskosten voor pmd bedroegen in 2019 gemiddeld € 29,- per huishouden. Dat is
ongeveer 18% van de totale directe kosten van het afvalbeheer. Bij hoogbouwklasse D zijn de kosten per
huishouden meer dan 3 keer zo hoog dan dan in hoogbouwklasse A. Dit komt doordat in klasse D
substantieel meer pmd wordt ingezameld en verwerkt per huishouden. Per ton pmd bedroegen de totale
inzamel- en verwerkingskosten in 2019 gemiddeld € 538,-. De verschillen tussen de hoogbouwklassen zijn
minder groot dan bij de kosten per huishouden.

Per huishouden                                                                                                                Per ton
                      50                                                                                                    800
  € per aansluiting




                                                                      36
                      40                                                                                                    600
                                                                                                                                                575
                                                                                                                                                                543
                                                                                                                                                                            563                             538
                                                                                                                                                                                         490
                                                                                                            € per ton




                                                         29                       29
                      30                     27                       24
                                                                                                                                                236
                                                                                                                                                                            310
                                                         16                       17
                                                                                                                            400                                  301                     319
                                                                                                                                                                                                            301
                      20                     15
                             11                                                                                             200                 371
                      10       5
                                                         14           17          14                                                                             260        286
                                                                                                                                                                                         227                270
                                             13
                               6
                      0                                                                                                             0
                             KLASSE A



                                             KLASSE B



                                                         KLASSE C



                                                                      KLASSE D



                                                                                  BENCHMARK




                                                                                                                                                KLASSE A



                                                                                                                                                                 KLASSE B



                                                                                                                                                                            KLASSE C



                                                                                                                                                                                         KLASSE D



                                                                                                                                                                                                            BENCHMARK




                                        Inzamelkosten               Verwerkingskosten                                                                      Inzamelkosten               Verwerkingskosten




                                                                                                                                                                                                Pagina 16 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Glasverpakkingen

Hoeveelheden

De gemiddelde hoeveelheid glas die in 2019 gescheiden werd ingezameld bedroeg 22 kg per inwoner. In
hoogbouwklasse D werd 29% meer meer glas per inwoner ingezameld dan in hoogbouwklasse A. Analyse
van het restafval laat zien dat 6 kg per inwoner niet wordt gescheiden.

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid glas vrijwel constant gebleven (obv de huidige deelnemersgroep).


                                                        Klasse                  17
                                                                                                                                            25
                                                          A                                   24
                                                                                                                                                        21                 21                 21                   22           22
                                                                                                                                            20
                                                        Klasse                               22



                                                                                                                           kg per inwoner
                       22
                                                          B                                            34                                   15

                                                        Klasse                               22
                                                          C                                                                                 10
                                                                                                        36
                           kg/inw
                                                                                                                                             5
                                                        Klasse                 Gem: 22
                                                          D                                   BP: 29
                                                                                                                                             0
                                                                                                                                                 2015




                                                                                                                                                                        2016




                                                                                                                                                                                           2017




                                                                                                                                                                                                               2018




                                                                                                                                                                                                                             2019
Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking. De verwerkingsopbrengsten zijn daarin verrekend,
eventuele opbrengsten van het Afvalfonds niet.

Voor glas bedroegen de kosten in 2019 gemiddeld € 2,1 per huishouden. Dat is 1,6% van de totale directe
kosten van het afvalbeheer. Hoe meer hoogbouw, hoe hoger de kosten per huishouden. De inzamel- en
verwerkingskosten per ton bedroegen gemiddeld € 44,-.

Per huishouden                                                                                                           Per ton
                       3     2.8                                                                                         100                 89
   € per aansluiting




                                             2.3
                                                                                 2.1
                                                                                                                         80
                       2                                 1.9
                                                                                                             € per ton




                                                                    1.7                                                  60
                                                                                                                                                             47                                                  44
                                                                                                                         40                                                     38
                       1                                                                                                                                                                          30

                                                                                                                         20
                       0                                                                                                  0
                             KLASSE A



                                             KLASSE B



                                                         KLASSE C



                                                                    KLASSE D



                                                                                 BENCHMARK




                                                                                                                                             KLASSE A



                                                                                                                                                             KLASSE B



                                                                                                                                                                                KLASSE C



                                                                                                                                                                                                  KLASSE D



                                                                                                                                                                                                                 BENCHMARK




                                        Inzamel- en verwerkingskosten                                                                                   Inzamel- en verwerkingskosten




                                                                                                                                                                                                             Pagina 17 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Textiel

Hoeveelheden

De gemiddelde hoeveelheid textiel die in 2019 gescheiden werd ingezameld bedroeg 5,1 kg per inwoner. In
hoogbouwklasse D werd 62% meer meer textiel per inwoner ingezameld dan in hoogbouwklasse A.
Analyse van het restafval laat zien dat 7,8 kg per inwoner niet wordt gescheiden.

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid textiel met 11% toegenomen van 4,6 naar 5,1 kg per inwoner. Het
afgelopen jaar (2019tov 2018) is de hoeveelheid textiel constant gebleven (obv de huidige
deelnemersgroep).

                                                                                                                                             5.2
                                                        Klasse      3,2
                                                          A                                                                                  5.1                                             5.1
                                                                               4,2                                                                                                                                                  5.1
                                                                                                                            kg per inwoner   5.0                                                                 5
                                                        Klasse                   5,1


                      5,1
                                                          B                                                                                  4.9
                                                                                                         11
                                                                                                                                             4.8
                                                        Klasse                   4,7                                                                                        4.7
                                                                                                                                             4.7
                                                          C                                        9,5
                           kg/inw                                                                                                            4.6
                                                                                                                                                      4.6
                                                        Klasse          Gem: 5,9                                                             4.5
                                                          D                                          BP: 12,4
                                                                                                                                                   2015




                                                                                                                                                                         2016




                                                                                                                                                                                       2017




                                                                                                                                                                                                              2018




                                                                                                                                                                                                                                 2019
Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking (inclusief verwerkingsopbrengsten).

De totale kosten voor textiel bedroegen in 2019 gemiddeld € -1,- per huishouden. Textiel levert dus netto
geld op, dat met name komt door de verwerkingsopbrengsten. Ten opzichte van 2018 zijn de opbrengsten
wel fors afgenomen door de minder goede marktomstandigheden. In klasse D zijn de opbrengsten per
huishouden hoger dan in klasse A omdat in klasse D meer kilo's gescheiden worden ingezameld. Per ton
bedroegen de totale kosten in 2019 gemiddeld € -97,-.

Per huishouden                                                                                                                               Per ton
                    0.0                                                                                                                       0
€ per aansluiting




                    -0.5                     -0.3
                                                                                                                                             -50                           -38
                                                                                                                € per ton




                             -0.5

                    -1.0                                                               -1
                                                         -1.3                                                                     -100                                                                               -97
                    -1.5                                                                                                                                  -105                                     -105
                                                                    -1.6
                                                                                                                                                                                       -134
                    -2.0                                                                                                          -150
                             KLASSE A



                                             KLASSE B



                                                         KLASSE C



                                                                    KLASSE D



                                                                                       BENCHMARK




                                                                                                                                                          KLASSE A



                                                                                                                                                                            KLASSE B



                                                                                                                                                                                       KLASSE C



                                                                                                                                                                                                   KLASSE D



                                                                                                                                                                                                                     BENCHMARK




                                        Inzamel- en verwerkingskosten                                                                                                Inzamel- en verwerkingskosten




                                                                                                                                                                                                                 Pagina 18 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Overig fijn huishoudelijk afval

KCA                                                            Luiers


                         Klasse0,9                                                       Klasse
                           A                      1,9                                      A

                         Klasse         1,5


      1,4
                                                                                         Klasse 1,4


                                                                      2,6
                           B                      2,1                                      B                       4,7
                         Klasse         1,5
                                                                                         Klasse       2,2
                           C                      2,2                                      C
        kg/inw                                                          kg/inw                               3,9
                         Klasse       G: 1,5
                                                                                         Klasse   Gem: 4,3
                           D                   BP:2,3                                      D                       BP: 7,6

In 2019 werd gemiddeld 1,4 kg per inwoner aan                  In 2019 zamelde 22 gemeenten luiers en
klein chemisch afval ingezameld. In                            incontinentiemateriaal apart in. Gemiddeld werd
hoogbouwklasse A (50 tot 100% hoogbouw)                        2,6 kg per inwoner apart ingezameld. Analyse
werd 0,9 kg ingezameld, terwijl in                             van het restafval laat zien dat er gemiddeld nog
hoogbouwklasse D 1,5 kg werd ingezameld.                       10,5 kg per inwoner in het restafval zit. De best
Analyse van het ongescheiden restafval laat zien               presterende gemeente zamelde 7,6 kg per
dat er gemiddeld nog 0,6 kg per inwoner niet                   inwoner in.
wordt gescheiden. De best presterende
gemeente zamelde 2,3 kg per inwoner in.

Frituurvet                                                     Nagescheiden stoffen


                         Klasse0,06                                                      Klasse 10
                           A 0,15                                                          A    10

                         Klasse0,15                                                      Klasse


   0,15                                                                19
                           B 0,6                                                           B

                         Klasse0,15
                                                                                         Klasse   8
                           C 0,39
                                                                                           C
        kg/inw                                                          kg/inw                        17
                         Klasse0,17
                                                                                         Klasse             Gem: 49
                           D 0,35
                                                                                           D                 BP: 49

In 2019 werd gemiddeld 0,15 kg per inwoner                     Nagescheiden stoffen zijn minerale stoffen,
aan frituurvet ingezameld, veelal ingezameld via               biogranulaat en biobrandstoffen. Het zijn veelal
de milieustraat. In hoogbouwklasse A (50 tot                   de bijproducten die ontstaan bij de nascheiding
100% hoogbouw) werd gemiddeld 0,06 kg                          van pmd uit restafval. Slechts 8 gemeenten die
ingezameld, terwijl in hoogbouwklasse D 0,17 kg                deelnemen aan de benchmark hebben een
werd ingezameld. De best presterende gemeente                  hoeveelheid nagescheiden stoffen opgegeven.
zamelde 0,63 kg per inwoner in.                                Gemiddeld haalden deze gemeenten 19 kg per
                                                               inwoner aan bruikbare stoffen uit het restafval.



>bij een aantal grafieken is geen gemiddelde en/of best-practice weergegeven bij sommige hoogbouwklassen. In dat
geval is er geen gemeente in de betreffende hoogbouwklasse die de afvalstroom gescheiden inzamelt.




                                                                                                      Pagina 19 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Grof huishoudelijk afval

Hoeveelheden

In 2019 werd er gemiddeld 134 kilogram per inwoner grof huishoudelijk afval ingezameld. Het overgrote
deel daarvan, 114 kg, werd door middel van bron- en nascheiding gerecycled. Het restant (grof restafval +
verbouwingsrestafval) bedroeg in 2019 20 kilogram per inwoner (inclusief verbouwingsrestafval).

De afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid grof restafval afgenomen van 28 naar 20 kg per inwoner. Dat is een
afname van 29%. Het afgelopen jaar (2019 tov 2018) is de hoeveelheid grof restafval afgenomen met
13% (obv de huidige deelnemersgroep).

Grof restafval                                                                                 Grof restafval
                                                                                                                            30
                                             Klasse                                 Gem: 23
                                               A                                                                            28                            28               28
                                                                  BP: 12                                                            28
                                                                                                           kg per inwoner

                                                                                                                            26
                                             Klasse                                      20


                 20
                                               B                        9                                                   24
                                                                                                                                                                                              23
                                             Klasse                                       22                                22
                                               C         4
                     kg/inw                                                                                                 20                                                                                    20
                                             Klasse                                 17                                      18
                                               D 0
                                                                                                                                 2015




                                                                                                                                                       2016




                                                                                                                                                                     2017




                                                                                                                                                                                           2018




                                                                                                                                                                                                               2019
Afvalscheiding

Het scheidingspercentage voor grof huishoudelijk afval bedroeg in 2019 gemiddeld 84%. In
hoogbouwklasse A wordt het grof huishoudelijk afval minder goed gescheiden dan in de overige
hoogbouwklassen.

In 2019 werd in totaal gemiddeld 114 kilogram per inwoner gescheiden ingezameld. Het overgrote deel
daarvan is grof tuinafval, hout en puin. In hoogbouwklasse A wordt er bijna de helft minder aan
gescheiden grof afval ingezameld. Het verschil wordt met name veroorzaakt door grof tuinafval dat minder
vrijkomt bij de hoogbouw door het ontbreken van tuinen.

Afvalscheidings% GHA                                                                           Hoeveelheid gescheiden GHA
               100                                                                                                  150                                                         130
                                  84          83             86             84
                                                                                                kg per inwoner




               80      74                                                                                                                                            113                           114
 Scheidings%




                                                                                                                                                         113
                                                                                                                                                                                28
                                                                                                                    100                                       14
               60                                                                                                                                             25
                                                                                                                                                                     24                            24
                                                                                                                                         69                                     29
               40                                                                                                                                                    27                            27
                                                                                                                            50           18
                                                                                                                                                              27

               20                                                                                                                                                               42
                                                                                                                                         15                          30                            29
                                                                                                                                                              21
                0                                                                                                           0
                       KLASSE A



                                  KLASSE B



                                              KLASSE C



                                                             KLASSE D



                                                                            BENCHMARK




                                                                                                                                        KLASSE A



                                                                                                                                                          KLASSE B



                                                                                                                                                                     KLASSE C



                                                                                                                                                                                KLASSE D



                                                                                                                                                                                                   BENCHMARK




                                                                                                                                                   Grof tuinafval      AEEA      Huisraad
                                                                                                                                                   Oud Ijzer      Hout AB       Hout C
                                                                                                                                                   Puin       Overig gescheiden




                                                                                                                                                                                                  Pagina 20 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Kosten

Onderstaande kosten omvatten de personele, materiële en/of uitbestede kosten die zijn toegerekend aan
de inzameling, op- en overslag en verwerking.

Aan de inzameling en verwerking van grof huishoudelijk afval werd in 2019 gemiddeld € 34,- per
huishouden uitgegeven (€ 135,- per ton). De inzamelkosten zijn inclusief de kosten van de milieustraat en
het verwijderen van bijplaatsingen naast verzamelcontainers. De inzamelkosten bedroegen gemiddeld €
20,- per huishouden (€ 85,- per ton).

Totale kosten (€ per huishouden)                                                          Totale kosten (€ per ton)
                      40                   36
                                                      38                                                  250
                                                                              34
  € per aansluiting




                           30                                                                                                  190
                      30                   14         15
                                                                   30                                     200
                                                                              15




                                                                                           € per ton
                           12                                                                                                  76
                                                                   15                                     150                                  131        137                      135
                      20                                                                                                                       49         53
                                                                                                                                                                       114
                                                                                                                                                                                   52
                                                                                                          100                                                          46
                                                      23
                      10   20              22
                                                                   16
                                                                              20
                                                                                                                     50
                                                                                                                               126
                                                                                                                                               84         84           69          85

                      0                                                                                                    0
                           KLASSE A



                                           KLASSE B



                                                      KLASSE C



                                                                   KLASSE D



                                                                              BENCHMARK




                                                                                                                               KLASSE A



                                                                                                                                               KLASSE B



                                                                                                                                                          KLASSE C



                                                                                                                                                                       KLASSE D



                                                                                                                                                                                   BENCHMARK
                                      Inzamelkosten              Verwerkingskosten                                                        Inzamelkosten              Verwerkingskosten


De kosten van de milieustraat (personeel, inzamelmiddelen, kapitaallasten) bedroegen in 2019 gemiddeld
€ 18,- per huishouden. De kosten die worden gemaakt voor het verwijderen van (grof)afval dat naast
verzamelcontainers wordt geplaatst bedroeg in 2019 gemiddeld € 2,7 per huishouden.

Kosten milieustraat (€ per huishouden)                                                    Verwijderen bijplaatsingen (€ per huishouden)
                      25                                                                                                   4                   3.6
                                                      21
  € per aansluiting




                                                                                                       € per aansluiting




                      20                   18                                 18                                           3
                                                                   16                                                                                     2.6                      2.7
                      15   12
                                                                                                                                                                       2.2
                                                                                                                               1.9
                                                                                                                           2
                      10
                      5                                                                                                    1

                      0                                                                                                    0
                           KLASSE A



                                           KLASSE B



                                                      KLASSE C



                                                                   KLASSE D



                                                                              BENCHMARK




                                                                                                                               KLASSE A



                                                                                                                                               KLASSE B



                                                                                                                                                          KLASSE C



                                                                                                                                                                       KLASSE D



                                                                                                                                                                                   BENCHMARK




                                                                                                                                                                                  Pagina 21 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>wit




      Pagina 22 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>3. Best practices

3.1 Inzamelstrategieën
Er zijn verschillende inzamelstrategieën voorhanden om afvalscheiding te bevorderen en de hoeveelheid
restafval te minimaliseren. In deze paragraaf wordt inzichtelijk gemaakt welke invloed deze strategieën hebben
op de hoeveelheid restafval, afvalscheiding en de totale beheerkosten. Onderstaand een overzicht van de
belangrijkste strategieën.


Inzamelstrategie                                      Omschrijving

                                                      Betalen per keer of hoeveelheid restafval die wordt aangeboden. Onder diftar valt in deze
Diftar                                                benchmark niet de 'volume-diftar' (hoe groter de minicontainer voor restafval, hoe meer men
                                                      betaalt)

                                                      Bij de laagbouw wordt restafval met verzamelcontainers ingezameld en grondstoffen aan huis
                                                      opgehaald (omgekeerd inzamelen) of restafval wordt 1x per 3 of 4 weken aan huis opgehaald
Servicedifferentiatie
                                                      (frequentieverlaging).

                                                      In de praktijk komt het voor dat diftar in combinatie met servicedifferentiatie (omgekeerd
Combinatie
                                                      inzamelen en/of frequentieverlaging) wordt toegepast.


Diftar vs 'geen-diftar'
Alvorens in te zoomen op de (combinaties van) inzamelstrategieën per hoogbouwklasse, eerst aandacht
voor het onderscheid tussen de volledige groep diftar-gemeenten (67 gemeenten) en de volledige groep
niet-diftar gemeenten (93 gemeenten) in de benchmark. Met gemiddeld 106 kilogram restafval en €155,-
per huishouden aan beheerkosten presteert diftar respectievelijk 46% en 19% beter dan de 194 kg
restafval en €191,- per huishouden van de gemeenten zonder diftar. Onderstaand worden de verschillen
tussen beide groepen weergegeven, zowel benchmarkbreed (BM) als per klasse.

Restafval                                                                                         Beheerkosten
                  250   235                                                                                            250
                                                                                                   € per aansluiting




                                        204                                                                                                               203
                                                                                     194
 kg per inwoner




                  200                                190                                                               200   189             183
                                                                                                                                                                172       173
                                                                                                                                                                                          191
                                                                     163                                                                            152                             151         155
                  150                                      131                                                         150
                                               106                              98         106
                  100                                                                                                  100
                  50                                                                                                   50
                                    0                                                                                                    0
                   0                                                                                                    0
                         KLASSE A



                                          KLASSE B



                                                      KLASSE C



                                                                          KLASSE D



                                                                                      BENCHMARK




                                                                                                                              KLASSE A



                                                                                                                                               KLASSE B



                                                                                                                                                           KLASSE C



                                                                                                                                                                               KLASSE D



                                                                                                                                                                                           BENCHMARK




                                    Geen diftar                  Diftar                                                                  Geen diftar                  Diftar




                                                                                                                                                                                          Pagina 23 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Alle inzamelstrategieën: per hoogbouwklasse
Hieronder zijn de effecten van de combinaties van inzamelstrategieën weergegeven. Omdat naast de
inzamelstrategie ook de mate van hoogbouw bepalend is voor de hoeveelheid restafval en de
beheerkosten, zijn de effecten van de inzamelstrategieën weergegeven per hoogbouwklasse.

Hoogbouwklasse A

In hoogbouwklasse A wordt geen vorm van diftar toegepast. Servicedifferentiatie komt wel voor, vooral in
de vorm van omgekeerd inzamelen (restafval met verzamelcontainers, grondstoffen ophalen aan huis).
Servicedifferentiatie laat op hoeveelheid restafval betere resultaten zien dan geen-servicedifferentiatie,
maar de kosten zijn wel hoger.

Kanttekening is wel dat in klasse A een grote diversiteit bestaat in hoogbouwpercentage dat een
aanzienlijke invloed heeft op de scheidingsresultaten en de hoeveelheid restafval. De goede scores van
servicedifferentiatie (lees: omgekeerd inzamelen) worden vooral gegenereerd door gemeenten met relatief
weinig hoogbouw.
                                       300


                                       280
                 Restafval (kg/inw)




                                       260


                                       240


                                       220


                                       200
                                          140        150        160       170       180     190   200
                                                               Afvalbeheerkosten (€/huis)

                                      Diftar met Servicedifferentiatie
                                      Diftar
                                      Servicedifferentiatie
                                      Geen strategie



Hoogbouwklasse B

In hoogbouwklasse B worden alle combinaties van inzamelstrategieën toegepast, behalve 'geen strategie'.
Diftar met servicedifferentiatie presteert het beste op hoeveelheid restafval en kosten, gevolgd door diftar
zonder servicedifferentiatie. Servicedifferentiatie zonder diftar is het minst effectief in het reduceren van
restafval en heeft in deze klasse de hoogste kosten.
                                       250
                 Restafval (kg/inw)




                                       200



                                       150



                                       100



                                        50
                                          140        150        160       170       180     190   200
                                                               Afvalbeheerkosten (€/huis)

                                      Diftar met Servicedifferentiatie
                                      Diftar
                                      Servicedifferentiatie
                                      Geen strategie




                                                                                                        Pagina 24 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Hoogbouwklasse C

Hoogbouwklasse C laat een vertekend beeld zien. De strategie 'diftar met servicedifferentiatie' laat relatief
hoge beheerkosten zien ten opzichte van de strategie 'diftar zonder servicedifferentiatie'. Het gemiddelde
wordt gevormd door slechts 3 gemeenten in klasse C die deze strategie toepassen. Eén van deze
gemeenten maakt relatief hoge kosten voor servicedifferentiatie.

                                       250
                 Restafval (kg/inw)




                                       200



                                       150



                                       100



                                        50
                                          140        150        160       170       180     190   200
                                                               Afvalbeheerkosten (€/huis)

                                      Diftar met Servicedifferentiatie
                                      Diftar
                                      Servicedifferentiatie
                                      Geen strategie



Hoogbouwklasse D

In hoogbouwklasse D presteren alle diftarstrategieën beter op hoeveelheid restafval en kosten dan de niet-
diftarstrategieën. Diftar in combinatie met servicedifferentiatie (omgekeerd inzamelen en/of
frequentieverlaging) scoort het beste op de hoeveelheid restafval in deze klasse. De kosten liggen een
fractie hoger dan de diftar zonder servicedifferentiatie.

                                       250
                 Restafval (kg/inw)




                                       200



                                       150



                                       100



                                        50
                                          140        150        160       170       180     190   200
                                                               Afvalbeheerkosten (€/huis)

                                      Diftar met Servicedifferentiatie
                                      Diftar
                                      Servicedifferentiatie
                                      Geen strategie




                                                                                                        Pagina 25 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Benchmark breed

In onderstaande figuur zijn de gemiddelden per strategie(combinatie) weergegeven van de gehele
benchmark, dus alle hoogbouwklassen samen.

                                      250
                Restafval (kg/inw)




                                      200



                                      150



                                      100



                                       50
                                         140        150        160       170       180     190   200
                                                              Afvalbeheerkosten (€/huis)

                                     Diftar met Servicedifferentiatie
                                     Diftar
                                     Servicedifferentiatie
                                     Geen strategie



Aantal benchmarkgemeenten per inzamelstrategie




                                                                                                       Pagina 26 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>3.2 Inzamelmiddelen
Type inzamelmiddelen
Naast overkoepelende inzamelstrategieën zijn er ook verschillende opties mogelijk ten aanzien van toe te
passen inzamelmiddelen. In de benchmark wordt onderscheid gemaakt tussen de inzamelwijze "aan-huis"
(minicontainers, zakken, duocontainers, losse bundels) en de inzamelwijze "in-de-wijk" (boven- of
ondergrondse wijkverzamelcontainers).

Minicontainer vs verzamelcontainer
In de onderstaande figuren worden per afvalstroom de prestaties van de minicontainer (aan-huis)
vergeleken met die van de verzamelcontainer (in-de-wijk). Omdat diftar sterk prestatiebepalend is zijn er
twee figuren opgemaakt: met diftar (linker figuur) en zonder diftar (rechter figuur). Voor praktisch alle
afvalstromen kan worden geconstateerd dat de minicontainer meer kilo's per huishouden oplevert en
lagere kosten met zich meebrengt dan de verzamelcontainer.

Diftar                                                                  Geen diftar
                           400                                                                     500
 Hoeveelheid (kg/huish.)




                                                                         Hoeveelheid (kg/huish.)

                                                                                                   400
                           300

                                                                                                   300
                           200
                                                                                                   200

                           100
                                                                                                   100


                              0                                                                      0
                                  0         100          200      300                                    0    200           400       600
                                          Inzamelkosten (€/ton)                                              Inzamelkosten (€/ton)

                           gft minicontainer
                           gft verzamelcontainer
                           opk minicontainer
                           opk verzamelcontainer
                           pmd minicontainer
                           pmd verzamelcontainer
                           rest minicontainer
                           rest verzamelcontainer




                                                                                                                               Pagina 27 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Per afvalstroom

Hieronder is per afvalstroom het effect weergegeven van de verschillende inzamelmiddelen. Weergegeven
is hoeveel kilo per aangesloten huishouden er gemiddeld met een bepaald inzamelmiddel wordt
ingezameld, onderscheiden naar hoogbouwklasse en toepassing van diftar.

Groente- fruit en tuinafval

In alle hoogbouwklasses is de respons van de minicontainer beduidend beter dan die van de overige
inzamelmiddelen. Het verschil tussen minicontainer met diftar en de minicontainer zonder diftar is niet
significant. Het gemiddelde van de minicontainer met diftar wordt mede bepaald door diftargemeenten die
nog een tarief voor gft rekenen.
                               400




                                                                                               360
                                                                                              339




                                                                                                                     339
                                                                        330
                                                                       319
                                                        301




                                                                                                                  288
             gft (kg/huish.)




                               300
                                                     251
                                     187




                               200

                                                                               142




                                                                                                                           142
                                                                                        124
                                                                 103




                                                                                                                                  103
                                                                                                                                 89
                                                                                                             86
                               100
                                                               73
                                                53




                                0
                                     KLASSE A          KLASSE B          KLASSE C              KLASSE D           BENCHMARK



                                      Minicontainer diftar     Minicontainer geen diftar     Duocontainer                                  Zak
                                      Verzamelcontainer - diftar     Verzamelcontainer - geen diftar

Oud papier en karton

Ook bij oud papier en karton laat de minicontainer, al dan niet met diftar, de hoogste respons zien. De
losse-bundel-inzameling (aan huis) doet het ook goed maar is afhankelijk van de intensiteit waarmee deze
wordt uitgevoerd (veelal door verenigingen).
                               200
                                                                       151




                                                                                                  140




                                                                                                                        138
                                                                                                 137




                               150
             opk (kg/huish.)




                                                                                                127
                                                                                 125
                                                      122




                                                                                                                     118
                                                     115




                                                                                              114
                                                                               110




                                                                                                                   103
                                                                                                                  99
                                     98




                                                                             97




                                                                                                        94




                               100
                                                                                                             75
                                                               71




                                                                                                                                 70
                                           70




                                                              64
                                                              62


                                                              62




                                                                                                                                      54
                                                                                       48
                                                                                       45
                                                43




                               50


                                0
                                     KLASSE A          KLASSE B          KLASSE C              KLASSE D           BENCHMARK



                                      Minicontainers - diftar      Minicontainers - geen diftar
                                      Losse bundels, krat - diftar      Losse bundels, krat - geen diftar
                                      Verzamelcontainer - diftar       Verzamelcontainer - geen diftar




                                                                                                                                            Pagina 28 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Plastic, metalen en drankenkartons

Voor plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankenkartons gaat de minicontainer boven de zak,
en de zak boven de verzamelcontainer. Diftar is voor deze volumineuze afvalstroom sterk
prestatiebepalend, zeker als dat op basis van volume en frequentie wordt toegepast.

                              150




                                                  100
            pmd (kg/huish.)




                                                                                               96




                                                                                                                    94
                              100




                                                                                 83
                                                                                 81




                                                                                                    78




                                                                                                                         74
                                                        63




                                                                                                         64
                                    61




                                                                                                                              56
                                                                       53
                                                             48
                              50




                                                                                          44




                                                                                                               42




                                                                                                                                       42
                                                                                                               42
                                                                                         37




                                                                                                              37
                                                                                        33




                                                                                                                                     33
                                                                  28

                                                                            29




                                                                                      22




                                                                                                                                   22
                                           13




                               0
                                    KLASSE A        KLASSE B                     KLASSE C       KLASSE D            BENCHMARK



                                     Minicontainers - diftar     Minicontainers - geen diftar                       Zak - diftar
                                     Zak - niet diftar      Verzamelcontainer - diftar
                                     Verzamelcontainer - niet diftar




                                                                                                                                            Pagina 29 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>3.3 Best practice-gemeenten per klasse
In deze paragraaf worden per klasse de best practice-gemeenten beschreven. Welke gemeenten hebben
de minste restafval en het hoogste scheidingspercentage? En wat voor een inzamelstrategie ligt daaraan
ten grondslag?

Klasse A (50 tot 100% hoogbouw)

                                                                                    Nascheiding   Nascheiding
                                  Restafval                    Omgekeerd Frequentie   zonder          met
             Gemeente                       Scheidings% Diftar
                                  (kg/inw)                     inzamelen verlaging bronscheiding bronnscheiding
                                                                                       pmd            pmd
Amstelveen                          180        58
Schiedam                            181        58
Utrecht                             213        44



In klasse A is Amstelveen (50% hoogbouw) de gemeente met de minste restafval (180 kg/inw.).
Amstelveen heeft zijn goede resultaten met name te danken aan de laagbouw waar oud papier en pmd
voornamelijk met de minicontainer wordt ingezameld. Bijna even goed doet de gemeente Schiedam het
met 181 kg restafval per inwoner. Zij danken hun goede prestatie aan nascheiding van pmd, in aanvulling
op bronscheiding (verzamelcontainers in in een dichtheid van 1 op 260 huishoudens). Bij de laagbouw
wordt gft 33 keer per jaar ingezameld, restafval 26 keer per jaar. Utrecht is de derde in rij met 213 kg per
inwoner. Hier wordt bij de laagbouw omgekeerd inzamelen toegepast (verzamelcontainers voor restafval).



Klasse B (30 t/m 49% hoogbouw)

                                                                                    Nascheiding   Nascheiding
                                  Restafval                    Omgekeerd Frequentie   zonder          met
             Gemeente                       Scheidings% Diftar
                                  (kg/inw)                     inzamelen verlaging bronscheiding bronnscheiding
                                                                                       pmd            pmd
Lisse                                65        85
Deventer                             88        77
Twente Milieu-Hengelo                88        80



In klasse B zijn de best-practice gemeenten allen diftargemeenten. Lisse heeft een combinatie van diftar
en omgekeerd inzamelen ingevoerd (verzamelcontainers voor restafval) en voert de lijst aan met slechts
65 kg per inwoner. Sinds 2020 heeft Lisse geeft diftar meer, maar deze prestaties hebben relatie op
peiljaar 2019. Gft, oud papier en karton en pmd worden allen 1 x per 2 weken aan huis ingezameld met
minicontainers. Deventer komt uit op 88 kg restafval per inwoner en heeft diftar gecombineerd met
frequentieverlaging restafval (1 x per 4 weken). Gft en oud papier en karton worden 1 x per 2 weken
opgehaald met minicontainers, pmd 1 x per 4 weken. Hengelo heeft diftar gecombineerd met omgekeerd
inzamelen en frequentieverlaging restafval en komt eveneens Deventer uit op 88 kg restafval per inwoner.
De minicontainers voor restafval worden slechts 1 x per 2 maanden geleegd. De verzamelcontainers voor
restafval staan in een dichtheid van 1 op 113 huishoudens. Gft wordt 26x per jaar aan huis opgehaald,
papier en pmd maandelijks.




                                                                                             Pagina 30 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Klasse C (20 t/m 29% hoogbouw)

                                                                                   Nascheiding   Nascheiding
                                 Restafval                    Omgekeerd Frequentie   zonder          met
            Gemeente                       Scheidings% Diftar
                                 (kg/inw)                     inzamelen verlaging bronscheiding bronnscheiding
                                                                                      pmd            pmd
Doesburg                            84        78
Valkenburg a/d Geul                 87        82
Apeldoorn                          116        73



Ook in klasse C hebben alle drie de koplopers diftar ingevoerd. Doesburg, de koploper met 84 kg per
inwoner, heeft diftar gecombineerd met omgekeerd inzamelen en frequentieverlaging. Restafval wordt 1x
per 4 weken ingezameld (buitengebied) en er staan ondergrondse restafvalcontainers in een dichtheid van
1 op 103 huishoudens. Gft en pmd worden om de 3 weken ingezameld met minicontainers. Valkenburg
aan de Geul doet het ook goed met 88 kg restafval per inwoner. Deze gemeente zamelt wekelijks gft in
(181 kg per inw). Pmd wordt tweewekelijks ingezameld, papier maandelijks. Apeldoorn combineert diftar
met omgekeerd inzamelen en frequentieverlaging en behaalt daarmee 116 kg restafval. Voor restafval zijn
ondergrondse containers geplaatst in een dichtheid van 1 op 95 huishoudens.



Klasse D (0 t/m 19% hoogbouw)

                                                                                   Nascheiding   Nascheiding
                                 Restafval                    Omgekeerd Frequentie   zonder          met
            Gemeente                       Scheidings% Diftar
                                 (kg/inw)                     inzamelen verlaging bronscheiding bronnscheiding
                                                                                      pmd            pmd
Land van Cuijk en Boekel            40        93
Druten                              44        90
Rova Diftar/omgekeerd               58        87



In klasse D is Land van Cuijk en Boekel (gemeenten Boekel, Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert en
Sint Anthonis) de koploper met gemiddeld 40 kilo restafval per inwoner. Land van Cuijk en Boekel
combineert diftar met frequentieverlaging. Restafval wordt 1 x per 4 weken opgehaald terwijl gft wekelijks
wordt opgehaald ( 230 kg gft per inw.). Druten doet het met 44 kg restafval per inwoner ook zeer goed.
Zij combineren diftar met omgekeerd inzamelen en frequentieverlaging. ROVA (ROVA-gemeenten die diftar
en omgekeerd inzamelen hebben ingevoerd) maakt de top-3 compleet met gemiddeld 58 kg restafval per
inwoner.




                                                                                            Pagina 31 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>.




    Pagina 32 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>4. Circulaire indicatoren
De circulaire indicatoren van de benchmark geven weer in welke mate een grondstof daadwerkelijk wordt
teruggebracht in de materiaalketen en op welk kwaliteitsniveau dat gebeurt. Het meetpunt voor deze
indicatoren wordt naar achter in de keten verschoven: van scheiding naar verwerking. Dit vereist inzicht in
de keten. Voor 43 van de 160 gemeenten is de benodigde data verzameld.

Er zijn circulaire indicatoren bepaald voor vijf grondstofstromen, te weten gft, papier, pmd, glas, en textiel.
Het meetpunt van deze indicatoren is gelegd bij de output van verwerking (gft) en sortering (papier, pmd,
glas en textiel). Ook voor fijn restafval is gekeken wat er na verbranding gebeurt met de vrijkomende
stoffen, en in welke mate deze worden gerecycled en/of nuttig worden toegepast.

Groente-, fruit- en tuinafval                                Oud papier en karton




                        Compost    28%                                                Re-use %


      totaal aanbod:    Biobrand- 2%                                totaal aanbod:   Recycle          73%
                         stoffen                                                      hoog


    157                 Vocht en
                          CO2
                                    32%
                                                                     65              Recycle %
                                                                                      laag

         kg/inw          Recover     38%                               kg/inw        Recover 27%




In 2019 kwam er gemiddeld 157 kg per inwoner                 In 2019 kwam er gemiddeld 65 kg per inwoner
aan gft (gescheiden + ongescheiden in het                    aan oud papier en karton (gescheiden +
restafval) vrij bij huishoudens. Daarvan werd                ongescheiden in het restafval) vrij bij
28% gecomposteerd en 2% tot biobrandstoffen                  huishoudens. Daarvan werd 73% hoogwaardig
omgezet. Het gemiddelde circulariteits% voor gft             gerecycled. Het circulariteits% voor opk is 73%.
komt daarmee uit op 30%.

Pmd                                                          Glas




                        Re-use %                                                      Re-use %


      totaal aanbod:    Recycle    30%                              totaal aanbod:   Recycle          73%
                         hoog                                                         hoog


       42               Recycle 22%
                         laag                                        28              Recycle %
                                                                                      laag

         kg/inw         Recover      48%                               kg/inw        Recover 27%




Van al het pmd dat in 2019 bij een huishouden                In 2019 kwam er gemiddeld 28 kg per inwoner
gescheiden en ongescheiden gemiddeld vrijkwam                aan glas (gescheiden + ongescheiden in het
(42 kg/ inw) werd 30% hoogwaardig gerecycled                 restafval) vrij bij huishoudens. Daarvan werd
en 22% laagwaardig gerecycled/ verwerkt (PET-                73% hoogwaardig gerecycled. Het gemiddelde
trays, folies. Het gemiddelde circulariteits% voor           circulariteits% voor glas komt daarmee uit op
pmd komt daarmee uit op 52%.                                 73%.


                                                                                               Pagina 33 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Textiel                                            Verbrand fijn restafval




                       Re-use 16%                                            Metalen uit   3%
                                                                              bodemas

     totaal aanbod:   Recycle 4%                    verbrand fijn restafval: Vrijtoepasbare 16%
                       hoog                                                     bouwstof


      13              Recycle 14%
                       laag                           176                     Toeslag
                                                                              stoffen
                                                                                           4%


          kg/inw      Recover        66%                   kg/inw              Overig             77%




Van de 13 kg per inwoner aan gft die in 2019       De hoeveelheid verbrandbaar fijn restafval ligt
gescheiden en ongescheiden vrijkwam bij            met gemiddeld 176 kg per inwoner hoger dan de
huishoudens, werd gemiddeld 16% als kleding        145 kg die in hoofdstuk 2 is aangegeven, immers
hergebruikt, 4% hoogwaardig tot garen verwerkt     in deze indicator is de vervuiling van de
en 14% laagwaardig tot vulmiddel en/of             grondstoffen en uitval bij de sortering
isolatiemateriaal verwerkt. Het gemiddelde         meegenomen. Van de 176 kg wordt gemiddeld
circulariteits% voor textiel komt daarmee uit op   3% in de vorm van metalen teruggewonnen en
34%.                                               16% in de vorm van vrij toepasbaar bodemas.
                                                   Het gemiddelde circulariteits% voor
                                                   verbrandbaar fijn restafval komt daarmee uit op
                                                   19%.




                                                                                   Pagina 34 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>5. Over de benchmark
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een initiatief van NVRD en Rijkswaterstaat en wordt uitgevoerd door
CyclusManagement. In de Benchmark wordt het afvalbeheer van gemeenten en inzamelbedrijven
vergeleken op een viertal prestatiegebieden: milieu, kosten, dienstverlening en vaardigheden.

Doel en afbakening

Benchmarken is een vorm van prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van
vooraf vastgestelde indicatoren hun prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen
functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden. Zowel op
beleids-strategisch gebied als op operationeel gebied. Gezocht wordt naar de factoren die van invloed zijn
op de prestatie. Dit kan een strategie zijn (tarifering, acceptatie, etc.) of de keuze voor een inzamelwijze
of inzamelmiddel. In deze rapportage worden de prestaties zoveel mogelijk in samenhang met de
(prestatiebepalende) factoren weergegeven.

Methodiek

In onderstaande driehoek en nevenstaande tabel is weergegeven welke prestatiegebieden en kern-
indicatoren centraal staan in de benchmark. De benchmark gebruikt de methodiek van de
benchmarkdriehoek. De driehoek benoemt de belangrijkste stuurgebieden (BELEID, RESULTAAT, KOSTEN
en SERVICE) en symboliseert hun onderlinge afhankelijkheid: verandering op het ene gebied heeft
gevolgen voor andere gebieden en vice versa. Per stuurgebied is een aantal prestatie-indicatoren
benoemd. Deze indicatoren geven per stuurgebied snel en gestructureerd inzicht in een gemeentelijke
beheer/beleidssituatie. Zo wordt het mogelijk om consequenties van gemeentelijk beleid en beheer te
vergelijken en wanneer nodig gericht bij te sturen. (Zie voor uitgebreide toelichting en definities het
handboek van de benchmark).




                                                                                          Pagina 35 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Vergelijkingsbasis

De gemeenten en bedrijven die aan de benchmark meedoen worden zoveel mogelijk vergeleken op basis
van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer
prestatiebepalend blijkt te zijn, en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende
organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd:
Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw
Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw
Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw
Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw

In deze rapportage worden de gemiddelde resultaten weergegeven van alle benchmarkdeelnemers
gezamenlijk ('Benchmark' of 'BM') en per hoogbouwklasse (klasse A t/m D).

Historische vergelijking
Meerjarenvergelijking in deze analyse is op basis van de historische gegevens van de huidige
deelnemersgroep. Historische resultaten en trends kunnen daarom per benchmarkjaar afwijken: de
'Hoeveelheid Restafval 2017 kg/inw' uit peiljaar 2018 kan hierdoor bijvoorbeeld verschillen van de
'Hoeveelheid Restafval 2017 kg/inw' uit peiljaar 2019.

Deelnemersveld en dekking

Aan de benchmark peiljaar 2019 hebben 93 deelnemers meegedaan die in totaal 160 gemeenten
vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat
de benchmark 45% van de Nederlandse gemeenten.


Waarborg en anonimiteit

Deze benchmarkanalyse bevat de geaggregeerde, gemiddelde resultaten van de Benchmark Huishoudelijk
Afval, peiljaar 2019. Het is daarmee een samenvatting op hoofdlijnen. De anonimiteit van resultaten en
gegevens van individuele organisaties is in deze benchmark gewaarborgd. In de huidige analyse zijn wel
de best practices opgenomen op milieugebied (kg/inw). Gemeentelijke hoeveelheden zijn in principe ook te
raadplegen via andere publieke bronnen (CBS). Daarbij zijn best practices een belangrijke bron van
informatie en illustreren zij de algemene conclusies en resultaten uit de benchmark.




                                                                                        Pagina 36 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Begrippen
Hoogbouw          Het aantal aansluitingen dat niet grondgebonden is (ofwel geen tuin heeft), als
                  percentage van het totaal aantal aansluitingen in het gebied.

Hoogbouwklasse In de Benchmark Huishoudelijk Afval worden organisaties onderling vergeleken
               met een vergelijkbaar aandeel hoogbouw. Organisaties met een vergelijkbaar
               aandeel hoogbouw worden gegroepeerd in een ‘klasse’. De volgende klassen
               worden onderscheiden:
               - Klasse A: 50 t/m 100% hoogbouw
               - Klasse B: 30 t/m 49% hoogbouw
               - Klasse C: 20 t/m 29% hoogbouw
               - Klasse D: 0 t/m 19% hoogbouw


Prestatiegebied   Een cluster van prestatie-indicatoren waarop (bij-)sturing mogelijk is. In de
                  benchmark huishoudelijk afval onderscheiden we 4 prestatiegebieden: milieu
                  (afvalscheidingsprestaties), kosten, service en vaardigheden.

Prestatie-        Relatief getal dat het mogelijk maakt prestaties te vergelijken tussen organisaties
indicator         en eenheden onderling.

Kern-             Belangrijkste indicatoren binnen een bepaald prestatiegebied.
prestatie-
indicator
(KPI)

Hoeveelheid       KPI van prestatiegebied Milieu. De hoeveelheid restafval (inclusief grof restafval
restafval         en verbouwingsrestafval en gecorrigeerd voor nascheiding). Het geeft aan in
                  welke mate men erin is geslaagd om afval te voorkomen dan wel als grondstof
                  terug te brengen in de keten.


Scheidings%       KPI van prestatiegebied Milieu. De hoeveelheid huishoudelijk afval die door bron-
                  en nascheiding beschikbaar komt voor voor hergebruik, als percentage van de
                  totale hoeveelheid huishoudelijk afval die bij huishoudens vrijkomt.

Circulariteits%   Circulaire milieu-indicator. De hoeveelheid van een bepaalde grondstof die
                  daadwerkelijk wordt hergebruikt als product of materiaal, als percentage van de
                  totale hoeveelheid van die grondstof die bij huishoudens vrijkomt.

(Afval-)          KPI van prestatiegebied Kosten. De totale directe en indirecte kosten die gemoeid
beheerkosten      zijn met de uitvoering van de gemeentelijke zorgplicht, verminderd met de
                  vergoedingen die worden verkregen uit het Afvalfonds of anderszins. Niet te
                  verwarren met de afvalstoffenheffing waar veelal ook btw-compensatie,
                  kwijtscheldingen en kosten zwerfafval in zijn opgenomen.

Fijn              Huishoudelijk afval dat qua formaat past in een inzamelmiddel (minicontainer,
huishoudelijk     zak, verzamelcontainer). Het betreffen de afvalstromen: fijn restafval, gft, oud
afval (FHA)       papier en karton, kunststof verpakkingen, glas, textiel, kca/kga, metalen
                  verpakkingen (blik), drankenkartons, luiers en minerale stoffen.

Grof              Huishoudelijk afval dat qua formaat niet past in een inzamelmiddel en om die
huishoudelijk     reden apart van het fijn huishoudelijk afval wordt ingezameld (bijv. via
afval (GHA)       milieustraat, kringloopbedrijf, grof ophaaldienst). Het betreffen onder meer de
                  afvalstromen: grof restafval, grof huisraad, metaal, elektrische huishoudelijke
                  apparaten, hout, grof tuinafval, puin, asbest, etc.




                                                                                         Pagina 37 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Grondstof         Huishoudelijk afval dat apart wordt ingezameld dan wel wordt nagescheiden ten
                  behoeve van recycling. Grondstoffen zijn bijv. gft, oud papier, kunststof
                  verpakkingen, metalen verpakkingen, drankenkartons, hout, tuinafval, etc.

Inzamelstrategie Aanpak die wordt toegepast om afvalscheiding te bevorderen en de hoeveelheid
                 restafval te minimaliseren. Voorbeelden van inzamelstrategieën zijn diftar,
                 omgekeerd inzamelen, nascheiding, frequentieverlaging

Inzamelwijze      Wijze van inzameling. Bijvoorbeeld: aan huis (al dan niet gebruikmakend van
                  individuele inzamelmiddelen) of brengen (naar collectieve inzamelmiddelen
                  waaronder verzamelcontainers, buurtdepots of milieustraat).

Inzamelmiddel     Opslagmiddelen (zakken, containers, kratjes, etc.) die door de burger gebruikt
                  worden om afvalstoffen in aan te bieden.

Container         Opslagmiddel van metaal of kunststof die door burgers worden gebruikt om
                  afvalstoffen in aan te bieden.

Verzamel-         Container voor inzameling van afvalstoffen die gebruikt wordt door meerdere
container         aansluitingen (ook wel wijkcontainer genoemd).

Minicontainer     Rolcontainer met inhoud variërend van 60 tot 360 liter, in gebruik als
                  inzamelmiddel voor huishoudelijk afval (restafval, gft, oud papier of pmd).

Milieustraat      Bemande brengvoorziening waar de burger afval naar toe kan brengen en waar
                  personeel aanwezig is die toezicht houdt op het afdankgedrag van de burger

Fijn restafval    Het afval dat resteert na bron- en/of nascheiding van grondstoffen (zoals gft,
                  papier, glas, textiel, pmd, metalen, etc). Fijn restafval past in het inzamelmiddel
                  dat in het inzamelgebied wordt gebruikt (zak, minicontainer) i.t.t. grof restafval.
                  Restafval is een ongescheiden stroom.

Groente-,         Dat deel van de huishoudelijke afvalstoffen dat van organische oorsprong is. Het
fruit- en         gft afval past in het inzamelmiddel dat in het inzamelgebied wordt gebruikt
tuinafval (gft)   (verzamelcontainer, minicontainer). Deze stroom wordt gescheiden ingezameld.

Oud papier en     Het huishoudelijk oud papier en karton (bijvoorbeeld kranten, reclamedrukwerk,
karton (opk)      verpakkingspapier en –karton, telefoongidsen, etc.). Deze stroom wordt
                  gescheiden ingezameld.

Kunststof         Het huishoudelijk kunststof verpakkingsafval, bijvoorbeeld petflessen, kunststof
verpakkingen      zakken, folies, botervloten, en harde kunststof flacons. Deze stroom wordt
                  gescheiden ingezameld.

Glas             Het huishoudelijk glas (alle soorten eenmalig verpakkingsglas). Deze stroom
(verpakkingsglas)wordt gescheiden ingezameld.

Textiel           Het huishoudelijk textiel, zoals bijvoorbeeld kleding, schoeisel, lakens, dekens,
                  handdoeken en dergelijke, schoeisels, grote lappen stof en gordijnen die schoon
                  zijn en niet eerder gebruikt als bijvoorbeeld poets- of verflappen. Deze stroom
                  wordt gescheiden ingezameld.

Klein             Klein chemisch afval of klein gevaarlijk Afval: afvalstoffen die als gevaarlijk
chemisch          worden aangemerkt en die in kleine hoeveelheden bij huishoudens vrijkomen. Het
afval (KCA)       gaat hierbij bijvoorbeeld om verfresten, spaarlampen en medicijnen. Deze stroom
                  wordt gescheiden ingezameld.




                                                                                          Pagina 38 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Metalen          Metalen verpakkingen (ferro of non-ferro); blik.
verpakkingen
(blik)

Drankenkartons Laminaatachtige drankverpakkingen (zuivelpakken, drankenpakken).

PMD              Kunststof verpakkingen, Metalen verpakkingen en drankenkartons. Zie eerdere
                 definities. Deze drie afvalcomponenten worden veelal in combinatie ingezameld en
                 achteraf negescheiden.

Grof restafval   Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde
                 wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Het deel van het
                 restafval dat te groot is voor het inzamelmiddel dat in het inzamelgebied wordt
                 gebruikt (bijv. meubels). Grof restafval is een ongescheiden stroom.

Verbouwings-     Harde steenachtige materialen, zoals puin, gasbeton, dakpannen, serviesgoed,
restafval /      sloophout en isolatiematerialen. Verbouwingsrestafval (bouw- en sloopafval) is
(bouw- en        een ongescheiden stroom.
sloopafval)

Grof tuinafval   Het deel van het tuinafval dat te groot is voor het inzamelmiddel dat in het
                 inzamelgebied wordt gebruikt (veelal takken). Deze stroom wordt gescheiden
                 ingezameld.

Grof             Het deel van het grof huishoudelijk afval dat gescheiden wordt ingezameld ten
gescheiden       behoeve van hergebruik.




                                                                                      Pagina 39 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Contact

Informatie

Voor al uw informatie of vragen over de Benchmark Huishoudelijk Afval en/of over deze analyse, neem
contact op met:

NVRD
T: 088-3770000 | E: post@nvrd.nl


Inhoud benchmark

Kijk voor meer informatie over de inhoud van de benchmark op: www.benchmarkafval.nl.


Deelname

Deelname aan de de Benchmark Huishoudelijk Afval staat open voor gemeenten en publieke bedrijven. De
benchmarkkalender loopt jaarlijks van april t/m oktober. Verspreid over deze periode vinden enkele
bijeenkomsten plaats en wordt door deelnemers gegevens aangeleverd. Inschrijven voor de benchmark in
2021 kan tot en met 1 april 2021. Meer informatie over deelname en kalender vindt u op
www.benchmarkafval.nl.


NVRD

De NVRD verenigt Nederlandse gemeenten verantwoordelijk voor het afvalbeheer en het beheer van de
openbare ruimte en hun afval- en reinigingsbedrijven. Kijk voor meer informatie over alle activiteiten van
de NVRD op www.nvrd.nl.




                                                                                          Pagina 40 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>wit




      Pagina 41 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>wit




      Pagina 42 van 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>