<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Rijksbegroting 2023 en de
gevolgen voor gemeenten
Bijzondere ledenbrief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
    Voorwoord                                        4
1 Gemeentefinanciën                                  5
2 Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties          8
3 Justitie en Veiligheid                            19
4	 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap                25
5	Infrastructuur en Waterstaat                     28
6	Economische Zaken en Klimaat                     31
7	Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit             38
8	Sociale Zaken en Werkgelegenheid                 40
9 Volksgezondheid, Welzijn en Sport                 47
10 Buitenlandse Zaken en Ontwikkelings­samenwerking 55
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  Voorwoord
  In deze ledenbrief geven we u een samenvatting van de voor gemeenten belangrijke
  kabinetsvoornemens in de rijksbegroting 2023 en de betekenis daarvan voor uw gemeente. Voor
  sommige voornemens is een extra budget opgenomen, sommige beleidsvelden gaan door zoals wij
  verwachtten en bij een enkel onderwerp blijven financiële inspanningen achterwege. Medewerkers van
  de VNG hebben het – beknopt – voor u opgesomd.
  Prinsjesdag kenmerkt zich dit jaar door een groot aantal crises waar we als overheden gezamenlijk voor
  aan de lat staan. Denk aan de opvang van ontheemde Oekraïners, de asielcrisis, de stikstofdiscussie en
  de problemen rondom de bestaanszekerheid van inwoners. Door de hoge gas- en elektriciteitsprijzen
  dreigen veel mensen bij het naderen van de winter in grote financiële problemen terecht te komen.
  Het is terecht dat in de rijksbegroting veel aandacht is voor de koopkracht van inwoners. De
  voornemens voor een prijsplafond voor gas en elektriciteit moeten door het kabinet nog verder
  worden uitgewerkt. In de rijksbegroting is dit nog niet opgenomen. Vanzelfsprekend volgt de VNG dit
  op de voet.
  Gemeenten sprongen het rijk de afgelopen maanden steeds weer bij om ervoor te zorgen dat
  problemen werden aangepakt. Om onze inwoners goed bij te kunnen blijven staan, moet het vizier
  niet langer alleen worden gericht op kortetermijnoplossingen maar moeten we ons vooral focussen op
  de lange termijn. Wij willen die stap naar voren zetten.
  In deze begroting zet het kabinet een stap in de richting van een oplossing voor het financiële ravijn
  in 2026 door 1 miljard euro aan het gemeentefonds toe te voegen. Voor de periode na 2026 zien wij
  echter een forse terugval in het accres. Daar moet echt een oplossing voor komen. Ook het kabinet
  ziet de noodzaak van een structurele oplossing en doet daarom een procesvoorstel om hierover de
  komende tijd samen het gesprek te voeren.
  Leonard Geluk
  Algemeen directeur
4                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1 Gemeentefinanciën
        Gemeentefonds 2026 en verder
        Wat wil het kabinet?
        Deze zomer zijn er gesprekken gevoerd tussen het kabinet en de VNG over de aanhoudende zorgen
        van gemeenten over hun structurele financiele perspectief na 2025. Het kabinet heeft nu met de
        Miljoenennota besloten alsnog extra geld beschikbaar te stellen voor alleen het jaar 2026. Daarvoor
        is onder de noemer ‘eenmalige rijksbijdrage’ € 1 miljard extra toegevoegd aan het gemeentefonds.
        Daarvan is € 76 miljoen bestemd voor het btw-compensatiefonds en € 924 miljoen voor de algemene
        uitkering. Om de financiële hiaten die na 2025 ontstaan (door het wegvallen van de samen trap-op
        samen trap-af systematiek) op te lossen is aan de VNG een procesvoorstel voorgelegd voor een
        traject voor een herziening van de financiële verhoudingen. De Miljoenennota concretiseert verder
        niet de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied voor gemeenten na 2025. Wel wordt als
        proces geschetst dat begin 2023 meer duidelijk moet worden hoe het nieuwe structurele financieel
        arrangement eruit komt te zien na 2026.
        In het regeerakkoord was afgesproken het extra cumulatief accres voor de periode 2022-2025 vanaf
        het jaar 2026 af te romen tot een niveau van € 840 miljoen en op die stand te bevriezen. Daarmee
        heeft het kabinet de koppeling van het gemeentefonds aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven
        buiten werking gesteld. Vanaf dat jaar wordt alleen nog een accres voor de loon- en prijsontwikkeling
        toegekend. Het volume-accres blijft voor die jaren voorlopig nihil.
        Als reden voert het kabinet op, dat het de financiële verhoudingen met ingang van 2026 wil herzien.
        Daarbij overwegen ze de mogelijkheid van een uitbreiding van het lokale belastinggebied ten koste
        van het gemeentefonds en ook een andere voeding van het gemeentefonds. De meerjarenraming van
        het accres moet in de ogen van het kabinet stabieler.
        Geen gevolgen voor opschalingskorting
        De eenmalige bijdrage van € 1 miljard in 2026, heeft geen (positieve) gevolgen voor de
        opschalingskorting. Het gehele restant van de opschalingskorting van € 675 miljoen wordt in 2026
        weer aangezet. Dat blijft zo. Voor de jaren 2022-2025 is de korting wel bevroren. Dat was echter al
        bekend op basis van het regeerakkoord.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het accres voor 2026 komt ondanks de eenmalige rijksbijdrage nog steeds uit op een negatief bedrag
        van € 0,8 miljard. Daarbovenop is er nog de opschalingskorting van structureel € 675 miljoen. En het
        volume-accres blijft vanaf het jaar 2027 nihil. Vanaf 2027 wordt er alleen accres geraamd voor het
        opvangen van het stijgen van lonen en prijzen.
        Nagenoeg alle gemeenten zullen voor het jaar 2023 een sluitende begroting kunnen presenteren.
        Maar met de septembercirculaire 2022 verkeren ze nog steeds in de onzekerheid of ze de accressen
        2022-2025 kunnen inzetten voor uitgaven die leiden tot extra structurele kosten. Denk aan
        investeringen in de openbare ruimte en bovenwijkse voorzieningen voor woningbouw, investeringen
        in de energietransitie en klimaatadaptatie. Maar ook inhaalinvesteringen, zoals het onderhoud van
        wegen, kaden, bruggen, viaducten en onderwijsgebouwen. In meerjarenbegrotingen van gemeenten
        is daar op dit moment geen ruimte voor. Bij het gros van de gemeenten vertoont het jaar 2026 een
        tekort door het financiële ravijn.
        Normaal zou het accres 2026 positief zijn geweest door respectievelijk een positief volume-accres
        en een positieve bijstelling voor de ontwikkeling van de lonen en prijzen van bij elkaar genomen € 2
        miljard. Met de ingrepen uit het Regeerakkoord is in 2026 een financieel ravijn gecreëerd van afgerond
        € 4 miljard, dat nu met de eenmalige extra bijdrage met 1 miljard euro hersteld is. Na 2026 blijft
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>  voorlopig echter ieder jaar een volume-accres ontbreken, zolang er geen nieuw structureel financieel
  arrangement is uitgewerkt, waarmee het ravijn vanaf 2026 verder uitdiept tot ruim € 6 miljard.
  Accres 2022-2025
  Wat wil het kabinet?
  Het kabinet gaat voor het financieel-economisch beleid af op ramingen van het Centraal Planbureau
  (CPb). Het CPb verwacht voor het jaar 2023 een volumegroei van het bruto binnenlands product
  (bbp) met 1,5%. Die groei bedraagt in 2022 nog 4,6%. Daarnaast daalt de inflatie (CPI) van 9,9% voor
  het jaar 2022 naar 2,6% voor 2023. Voor de lange rente op staatsobligaties rekent het CPb 1,6%.
  De ontwikkeling cao-lonen blijft in 2023 met 3,7% binnen de perken. Het planbureau is daarmee
  optimistischer dan de voorspellingen van andere gerenommeerde instituten. Marktverwachtingen
  geven aan dat de ECB de beleidsrente naar 2,25% à 2,5% verhoogt. In de Verenigde Staten schroeft
  de Federal Reserve de beleidsrente op tot ruim 4,5%. Dit om de eerste verschijnselen van een
  prijs-loonspiraal en een blijvend hogere inflatie de kop in te drukken. Door het renteverschil tussen
  Europa en de VS daalt de koers van de euro ten opzichte van de dollar en importeren we ook inflatie
  door de duurdere dollar.
  De autonome groei van de algemene uitkering van het gemeentefonds is gekoppeld aan de groei van
  (het grootste deel van) de netto-rijksuitgaven. Dit wordt het accres genoemd. Het accres is nodig voor
  het opvangen van de stijgende kosten van gemeenten als gevolg van inflatie, inwonergroei en hogere
  standaarden voor publieke voorzieningen als gevolg van meer welvaart. Het accres zelf is te splitsen in
  drie delen voor:
  • prijsontwikkeling
  • loonontwikkeling
  • volumegroei
  In het voorjaar stelde het kabinet voor om het volume-deel van het accres voor de kabinetsperiode
  2022-2025 te bevriezen op de stand van de meerjarenraming van de Voorjaarsnota 2022. Dit voor meer
  rust op de rijksbegroting en gemeentebegrotingen. Het accres wordt wel blijvend geactualiseerd voor
  nieuwe ramingen voor de ontwikkeling van de lonen en prijzen, zodat het inflatierisico beperkt blijft.
  Daarvoor gaat men uit van de volgende indices en bijhorende gewichten, zoals gepubliceerd door het
  Centraal Planbureau: 60% loonvoet overheid, 20% prijs materiele overheidsconsumptie en 20% prijs
  bruto overheidsinvesteringen. De VNG heeft dit voorstel in juni na het verschijnen van de voorjaarsnota
  en de meicirculaire geaccepteerd.
  Tabel 1.1 Opeenvolgende ramingen van het mengpercentage voor loon- en prijsbijstelling accres.
   Jaar                                     2022        2023        2024       2025         2026        2027
   Septembercirculaire 2021                  2,4%        2,0%        2,3%       2,4%         2,4%        2,4%
   Meicirculaire 2022                        4,4%        3,1%        3,4%       3,3%         3,1%        3,1%
   Septembercirculaire 2022                  5,3%        4,1%        3,4%       3,3%         3,1%        3,1%
  Tabel 1.1 geeft in de onderste rij de nieuwe raming van de mengpercentages voor de loon- en
  prijsontwikkeling, die voor de accresberekeningen worden gebruikt. Voor de ramingen van 2024 en
  later zijn de cijfers van het Centraal Economisch Plan van dit voorjaar aangehouden, omdat de Macro
  Economische Verkenning niet verder dan 2023 vooruitkijkt.
  Wat betekent dit voor gemeenten?
  Tabel 1.2 geeft de ontwikkeling van de accressen in de Miljoenennota 2023 ten opzichte van de
  meicirculaire 2022. Het accres voor het jaar 2022 is ten opzichte van de meicirculaire onveranderd. De
  correctie voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor het lopende jaar altijd definitief vastgesteld bij
  voorjaarsnota op basis van het Centraal Economisch Plan. De raming van de daadwerkelijke loon- en
  prijsontwikkeling voor het jaar 2022 is in de Macro Economische Verkenning (MEV) van Prinsjesdag
  echter naar boven bijgesteld. Als gevolg daarvan daalt dus het volume-accres, omdat het nominaal
6                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>        accres 2022 al vaststaat op 8,4%. Het volume-accres komt met de nieuwe raming voor de loon- en
        prijsontwikkeling uit op een plus van 3,1%.
         Tabel 1.2 Ontwikkeling accres septembercirculaire 2022
         Jaar                                                        2022          2023           2024         2025
         Accres meicirculaire 2022 (x € mln.)                        2.501         2.035          2.300        2.085
         Nominaal accrespercentage                                    8,4%          6,0%           6,7%         5,9%
         Volume-accres                                                4,0%          2,9%           3,3%         2,6%
         Accres septembercirculaire 2022 (x € mln.)                  2.501         2.424          2.390        2.129
         Nominaal accrespercentage                                    8,4%          7,1%           6,7%         5,9%
         Volume-accres                                                3,1%          2,9%           3,3%         2,6%
        Bron: Meicirculaire 2022 & Septembercirculaire 2022
        Voor het jaar 2023 is de correctie voor de loon- en prijsontwikkeling van het accres naar boven
        bijgesteld van 3,1% naar 4,1%. Het nominaal accres 2023 neemt hierdoor toe met € 389 miljoen. Het
        volume-accres blijft echter onveranderd 2,9%, omdat dit vastgezet is. Het percentage voor de loon- en
        prijsontwikkeling voor het jaar 2023 wordt komend voorjaar nog een keer opnieuw bijgesteld op basis
        van de raming van het Centraal Economisch Plan 2023.
        Voor de jaren 2024 en 2025 bevat de Macro Economische Verkenning 2023 nog geen nieuwe ramingen
        voor de loon- en prijsontwikkeling. Die volgen pas met het centraal economisch plan in voorjaar 2023.
        De nominale accressen voor de jaren 2024 en 2025 zijn met respectievelijk € 90 miljoen en € 45 miljoen
        wel licht gestegen, doordat de grondslagen waarover de loon en prijsbijstelling wordt berekend, zijn
        toegenomen door mutaties. Al met al is er deze kabinetsperiode 2022-2025 sprake van een ruim
        volume-accres van gemiddeld 2,9%.
        Raming vrijval btw-compensatiefonds aan de algemene uitkering
        Wat wil het kabinet?
        Gemeenten kunnen hun betaalde btw op de inkoop voor overheidstaken terugvorderen op het
        Btw-compensatiefonds (BCF). Omdat de uitgaven van gemeenten gewoonlijk toenemen met
        inflatie, inwonergroei en welvaart, groeit het BCF jaarlijks met hetzelfde accrespercentage als het
        gemeentefonds. Daarnaast wordt het BCF bijgesteld voor de btw-component van taakmutaties.
        Als gemeenten in een jaar minder declareren op het BCF dan er aan middelen in zit, wordt het restant
        aan het gemeentefonds toegevoegd. Declareren gemeenten meer op het BCF dan erin zit dan wordt
        het tekort aangevuld met middelen uit het gemeentefonds. Sinds deze afspraak valt ieder jaar geld uit
        het BCF vrij aan de algemene uitkering.
        Voor het jaar 2022 wordt de vrijval aan de algemene uitkering voorlopig geraamd op € 320,9 miljoen.
        Volgend jaar volgt het definitieve cijfer. In de meicirculaire 2022 viel de definitieve afrekening voor het
        jaar 2021 € 119,5 miljoen hoger uit dan in de septembercirculaire 2020 werd geraamd (€ 215,6 miljoen).
        Daarmee kwam de totale vrijval over het jaar 2021 uit op € 335,1 miljoen.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Een gemeente mag voor haar begroting 2023 en elke jaarschijf van de meerjarenraming 2024-2026
        uitgaan van maximaal haar aandeel in de definitief gerealiseerde vrijval uit het BCF over het jaar 2021
        van € 335,1 miljoen. Een gemeente kan er ook voor kiezen om van lagere bedragen uit te gaan, zoals
        bijvoorbeeld de raming voor het jaar 2023, omdat ze verwacht dat deze vrijval in de toekomst krimpt of
        om behoedzaam te begroten. Door uit te gaan van juist een flink lager bedrag creëert een gemeente
        als het ware een behoedzaamheidsreserve voor tegenvallers. Daarbij moet worden bedacht dat het
        beroep op het BCF middels declaraties al jaren achterblijft bij de voeding, doordat gemeenten erg
        weinig investeren. De investeringen van gemeenten zijn als gevolg van de vorige financiële crisis
        2009-2015 teruggevallen en door financiële krapte in de achterliggende jaren niet meer opgeveerd. Als
        de investeringen nu wel opveren, dan slinkt de vrijval uit het BCF aan de algemene uitkering snel.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2 Binnenlandse Zaken en
  Koninkrijksrelaties
  LOKALE DEMOCRATIE
  Lokale politieke partijen
  Wat wil het kabinet?
  De minister van BZK blikt vooruit op de Wet op de Politieke Partijen (WPP). Daarin wordt opgenomen
  dat de lokale politieke partijen financiering krijgen. Hiermee geeft het kabinet uitvoering aan de motie
  van de Kamer die hierover is ingediend.
  Het Kennispunt lokale politieke partijen ontvangt een subsidie van € 400.000 tot en met 2024.
  Wat betekent dit voor gemeenten?
  Er komt financiering voor decentrale politieke partijen komt. De VNG gaat in gesprek over de invulling
  en uitvoering van dit onderdeel van de WPP. Het is van belang dat er extra budget vrijkomt voor de
  lokale politieke partijen en dat het budget niet afgaat van de huidige middelen voor ondersteuning
  van politieke partijen.
  De subsidie voor het Kennispunt lokale politieke partijen wordt doorgezet, maar is voor slechts enkele
  jaren voorzien.
  Wet Versterking participatie op decentraal niveau
  Wat wil het kabinet?
  De minister van BZK gaat zorgen voor meer invloed en zeggenschap van mensen bij grote opgaven
  zoals de energietransitie of de woningbouwopgave. Voor de lokale overheden vernieuwt het kabinet
  de afspraken via het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau, met onder meer de
  mogelijkheid van het uitdaagrecht.
  Wat betekent dit voor gemeenten?
  Gemeenten worden actief ondersteund bij het opstellen en vormgeven van een
  participatieverordening. Het programma Democratie in Actie krijgt een vervolg in derde kwartaal van
  2022 en in 2023 en zij ondersteunt gemeenten actief bij het versterken van de lokale democratie.
  Uitvoerbaarheidstoets decentrale overheden
  Wat wil het kabinet?
  Aan de hand van de Uitvoerbaarheidstoets decentrale overheden (Udo) die in 2022 is geïntroduceerd,
  wordt met een afwegingsproces aan de voorkant beter inzichtelijk maakt wat de effecten voor
  medeoverheden zijn van nieuw beleid van het rijk. Op die manier brengt het kabinet de taken en
  middelen voor decentrale overheden beter met elkaar in balans. In voorkomende gevallen en aan
  de hand van nader te bepalen randvoorwaarden zou de betrokkenheid van de minister van BZK als
  sluitstuk kunnen leiden tot medeondertekening van wetsvoorstellen die medeoverheden raken. Deze
  contraseign komt voort uit een eerder aangenomen motie.
  Wat betekent dit voor gemeenten?
  De brede inzet van de Udo moet de positie van gemeenten bij nieuw beleid versterken, onder meer
  door een beter inzicht te geven in de uitvoeringskosten.
8                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>        Digitaal vergaderen
        Wat wil het kabinet?
        Tijdens de coronacrisis was fysiek vergaderen voor gemeenteraden niet altijd en overal mogelijk en
        heeft digitaal vergaderen zijn meerwaarde bewezen. Het kabinet werkt aan een permanente regeling
        voor digitale beraadslaging en besluitvorming. Het wetsvoorstel wordt in het eerste kwartaal van 2023
        ingediend bij de Tweede Kamer.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Op dit moment is het voor gemeenteraden niet mogelijk om digitaal te beraadslagen en besluiten te
        nemen. Met de inwerkingtreding van een permanente regeling wordt het in elke situatie mogelijk om
        uit te wijken naar een digitaal alternatief.
        Verkiezingen
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet treft voorbereidingen voor de verkiezingen voor de Provinciale Staten en de
        waterschappen en voor de eilandsraden en kiescolleges in Caribisch Nederland op 15 maart
        2023. Daarnaast werkt de minister van BZK, samen met de VNG, de Nederlandse Vereniging voor
        Burgerzaken (NVVB) en de Kiesraad, verder aan de uitvoering van de Verkiezingsagenda 2030 die
        in 2021 is opgesteld. In deze agenda staan maatregelen die in de komende jaren nodig zijn voor de
        verdere ontwikkeling en vernieuwing en het onderhoud van het verkiezingsproces. De robuustheid
        en de toegankelijkheid van het verkiezingsproces worden versterkt. Dit gebeurt onder meer door
        de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen. Daarnaast werkt het kabinet samen
        met de betrokken partijen aan een betere toegankelijkheid van de verkiezingen, zodat zoveel
        mogelijk kiesgerechtigden zelfstandig kunnen stemmen. Het kabinet treft ook voorbereidingen om
        te kunnen starten met de eerste experimenten met het nieuwe stembiljet. Met een verzwaring van
        de rol van de Kiesraad in het verkiezingsproces en de vereenvoudiging van de procedure rondom
        kandidaatstellingen wordt gewerkt aan versterking van de kwaliteit. Het kabinet maakt vanaf 2023
        structureel extra middelen vrij voor de uitvoering van de Verkiezingsagenda 2030 (€ 10,5 miljoen),
        waarbij ook gemeenten tegemoet worden gekomen in de stijgende uitvoeringskosten van het
        verkiezingsproces.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De op handen zijnde structurele vernieuwingen in de Verkiezingsagenda 2030 vragen op korte en
        langere termijn belangrijke aanpassingen in de werkprocessen van gemeenten. De Wet nieuwe
        procedure vaststelling verkiezingsuitslagen zal bij de verkiezingen in maart 2023 voor het eerst van
        kracht zijn. Deze wet brengt wezenlijke veranderingen in de procedure van het (her)tellen van de
        stemmen en controleren van uitslagen. Voor de uitvoering ervan ontvangen gemeenten, via de
        algemene uitkering van het gemeentefonds, structureel € 3,3 miljoen.
        De VNG werkt, samen met het ministerie van BZK, het ministerie van VWS, de NVVB en de Kiesraad
        via het Actieplan toegankelijk stemmen verder aan de toegankelijkheid van de verkiezingen in maart
        2023. Daarbij wordt onder meer ingezet op communicatie richting kiezers met een beperking of
        laaggeletterde kiezers. Als de parlementaire behandeling van de Wet kiescollege niet-ingezetenen
        tijdig wordt afgerond in 2022, zullen op 15 maart 2023 ook de leden van het kiescollege voor
        niet-ingezetenen worden verkozen. De gemeente Den Haag is belast met de uitvoering van deze wet.
        Weerbaarheid en integriteit
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil in 2023 een nieuwe impuls geven aan de integriteit en weerbaarheid van het
        decentraal bestuur en de aantrekkelijkheid van politieke ambten. In het eerste kwartaal van 2023 stuurt
        het kabinet een integrale visie over integriteit van het openbaar bestuur naar de Tweede Kamer. Verder
        publiceert het kabinet in 2023 de tweejaarlijkse Staat van het bestuur. Dit biedt een beeld van hoe
        het decentrale openbaar bestuur in Nederland ervoor staat. Het kan aanleiding zijn voor het kabinet
        om nieuwe initiatieven voor het decentraal bestuur te nemen. Verder gaat het kabinet in 2023 het
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   eigen beleid voor openbaar bestuur en democratie doorlichten. Ook dit kan tot nieuwe inzichten en
   initiatieven van het kabinet leiden.
   Het kabinet zet verder in op weerbaarheid van bestuur, middels het Programma Weerbaar Bestuur, met
   daarachter het Netwerk Weerbaar Bestuur. De cijfers uit onder meer de meest recente tweejaarlijkse
   monitor Integriteit en Veiligheid laten zien dat veel actoren in het openbaar bestuur en vooral
   decentraal op gemeentelijk niveau, te maken hebben met bedreigingen en intimidaties, daarin is al
   jaren een stijgende trend te zien. De meldingsbereidheid en het aantal aangiften lopen juist terug.
   Het kabinet besteedt in 2023 ook expliciet aandacht aan de ondersteuning en de positie van
   decentrale volksvertegenwoordigingen, de burgemeester en de aantrekkelijkheid van politieke
   ambten. Bovendien vindt de verdere implementatie plaats van de ‘Wet aanpassing APPA en enkele
   andere wetten 2021’. Dit omvat een aangepast Sollicitatiebesluit en het inhoudelijk gelijktrekken
   van de Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers met het ABP-regelement.
   Verder werkt het kabinet aan het plan om de politieke pensioenen onder te brengen in het nieuwe
   pensioenstelsel, waarvoor eind 2023 het wetsvoorstel in consultatie gaat.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Overheidsorganisaties en vertegenwoordigers daarvan hebben helaas steeds vaker te maken met
   agressie, intimidatie en andere ondermijnende invloeden. Politieke ambtsdragers of ambtenaren
   moeten zonder oneigenlijke druk of dwang van buitenaf hun ambt kunnen vervullen. Daarom wordt
   als reactie op de steeds vaker voorkomende intimidatie en agressie ingezet op weerbaarheid en
   veiligheid. De integriteit van bestuurders is belangrijk voor het vertrouwen van inwoners in de
   overheid. Dat vertrouwen is het fundament onder onze democratische rechtsstaat. Een onderdeel
   hiervan is het aantrekkelijk houden en maken van de positie van politieke ambtsdragers. Bij een
   aantrekkelijk politiek ambt voor diverse groepen hoort ook een daarop toegesneden rechtspositie.
   Extremisme, radicalisering en maatschappelijke onrust
   Wat wil het kabinet?
   Bij het ministerie van BZK zijn er zorgen om de blijvende dreiging vanuit de jihadistische beweging,
   met daarnaast de steeds groter wordende dreiging vanuit rechts-extremistische hoeken. Dit komt
   ook terug in de begroting van J&V. Verder vormen complotdenkers en andere groepen die standaard
   tegen de overheid ageren een grotere bedreiging van de overheid, waarbij de digitale wereld waarin
   zij zich begeven als uitdaging wordt gezien. De aanpak van de jihadistische dreiging is effectief
   gebleken en het kabinet bouwt voort op de lijn die in 2022 is ingezet.
   Het onderwerp van maatschappelijke onrust houdt nauw verband met extremisme en radicalisering.
   Vanuit het ministerie van BZK wordt ook in 2023 verder ondersteuning aangeboden aan landelijke en
   lokale partners met betrekking tot maatschappelijke onrust en ongenoegen.
   De daarvoor aangestelde adviescommissie ‘Versterken weerbaarheid democratische rechtsorde’ zal
   daarbij een grote rol gaan spelen. De uitkomsten van de onderzoeken van deze commissie zullen
   enerzijds moeten bijdragen aan de weerbaarheid van onze democratie tegen polarisatie, extremisme
   en radicalisering. Anderzijds moeten deze onderzoeken het de democratische rechtsorde versterken
   en het vertrouwen daarin vergroten. Zie hieronder ook onder desinformatie. De rol en taak van de
   AIVD wordt hierbij nog expliciet benoemd.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het is goed dat succesvolle aanpakken en methodes worden voortgezet in het kader van de aanpak
   van extremisme en radicalisering. Daarin is voor gemeenten de relatie met het preventiebeleid van
   groot belang, zoals dat bijvoorbeeld bestaat (en nog verder wordt ontwikkeld) voor het tegengaan van
   jeugdcriminaliteit en de jonge aanwas voor de criminele netwerken rond ondermijnende criminaliteit.
   Gemeenten zoeken ook naar de manieren waarop zij de kwetsbare groepen in hun digitale wereld
   kunnen bereiken.
   Rond de reactie op en aanpak van maatschappelijke onrust en sentimenten staat niet wat het kabinet
   expliciet gaat doen in 2023 aan de verder polariserende maatschappij en de mogelijke gevaren
10                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>        hiervan op zowel sociaaleconomisch als geografisch gebied. In de rijksbegroting staat geen specifieke
        visie hierop en er zijn voor deze aanpak geen extra middelen beschikbaar gesteld.
        Desinformatie
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet werkt samen met andere betrokken partijen om desinformatie aan te pakken. Dat doet
        het om de weerbaarheid tegen desinformatie te vergroten, de informatiepositie te verstevigen en
        te reageren als het nodig is. Daarnaast werkt het kabinet op Europees niveau aan regels die ervoor
        moeten zorgen dat sociale mediabedrijven de verspreiding van desinformatie verminderen.
        Daarnaast werkt het ministerie van BZK op Europees niveau aan regels die ervoor moeten zorgen dat
        sociale mediabedrijven de verspreiding van desinformatie verminderen.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten zien zich in toenemende mate geconfronteerd met maatschappelijk onbehagen en onrust.
        Deze wordt steeds vaker digitaal gevoed met desinformatie en/of complottheorieën en komt tot
        uiting in zowel de online en fysieke leefwereld. De aanbevelingen van de adviescommissie Versterken
        weerbaarheid democratische rechtsorde zullen eraan bijdragen om de kans op escalatie voortkomend
        uit het maatschappelijk onbehagen te verkleinen.
        Bovenstaande zal vorm krijgen in het voortzetten van de interbestuurlijke ondersteuning door
        middel van leeraanbod en een ondersteuningsnetwerk. Daarnaast zal vanuit de behoefte op
        informatiepositie van lokale bestuurders de mogelijkheden worden onderzocht voor online monitoring
        bij maatschappelijke onrust.
        DIGITALE OVERHEID EN DIGITALE SAMENLEVING
        Waardengedreven digitale samenleving
        Wat wil het kabinet?
        Digitalisering verandert de samenleving. Zij verrijkt onze maatschappij en heeft ons leven aangenamer
        en makkelijker gemaakt. Tegelijkertijd zorgt het voor een digitale kloof en groeiende ongelijkheid in
        de samenleving en staan waarden als privacy en zelfbeschikking onder druk. Voor het kabinet is het
        de uitdaging om deze kansen te pakken en deze uitdagingen aan te gaan. Het kabinet neemt haar
        verantwoordelijkheid door een sterke, anticiperende rol te spelen in de digitalisering die past bij
        Nederlandse waarden als veiligheid, democratie en zelfbeschikking.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het is positief dat het kabinet een impuls geeft aan de borging van publieke waarden en grondrechten
        in de digitale samenleving. Sinds de komst van de Staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en
        Digitalisering klinkt er een stevig geluid op dit onderwerp. Gemeenten hebben baat bij de
        ontwikkeling van instrumenten die hen helpen om maatschappelijk verantwoord te innoveren.
        Tegelijkertijd zijn de extra inspanningen op het eerste oog beperkt. Gemeenten staan klaar om
        instrumenten als de Code Goed Digitaal Openbaar bestuur of de Impact Assessment Mensenrechten
        en Algoritmen (IAMA) in de praktijk te toetsen, maar hebben daar geen middelen voor.
        Het digitale fundament
        Wat wil het kabinet?
        De kabinetsaanpak van digitalisering bestaat uit vier onderdelen die sterk vervlochten zijn: vanuit
        het digitale fundament (de democratische randvoorwaarden) werkt zij aan het digitaliseren van de
        overheid, de samenleving en de economie. Hierbij zet het kabinet de mens centraal. Het ministerie van
        BZK voert de regie op de hoofdlijnen van het kabinetsbrede digitaliseringsbeleid en richt zich op het
        digitale fundament en op de digitale overheid.
        Om de Nederlandse democratische waarden en grondrechten te waarborgen investeert het kabinet
        in een stevig (digitaal) fundament. Nederland heeft een vertaling nodig van het maatschappelijk
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   fundament (democratie, grondrechten en rechtsstaat) naar de digitale context. Hiertoe ontwikkelt het
   kabinet een langetermijnvisie met handelingsperspectieven: een jaarlijks te actualiseren Werkagenda
   Digitalisering. Zo geeft het kabinet richting aan de snelle en voortdurende ontwikkeling van de
   digitalisering. Ook stimuleert het ministerie van BZK de interbestuurlijke samenwerking, onder andere
   met regiodeals, citydeals en de agenda stad.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten hadden behoefte aan één aanspreekpunt op het gebied van digitalisering en dat is er met
   de aanstelling van de Staatssecretaris van Digitalisering gekomen. De Werkagenda Digitalisering vormt
   een belangrijke uitwerking van het beleid op het gebied van digitalisering. Gemeenten zitten stevig
   aan tafel bij de vorming van de werkagenda en benadrukken het interbestuurlijke karakter van de
   maatschappelijke opgave waar we als overheden voor staan. Gemeenten zullen bovendien bijdragen
   aan de uitvoering van de gezamenlijke ambities. Door deelname aan de regiodeals, citydeals en
   agenda stad is stimulering mogelijk.
   Digitalisering in Europa, Nederland en Internationaal
   Wat wil het kabinet?
   Europa komt vaak in de rijksbegroting terug, maar dan gaat het vooral over de oorlog in Oekraïne, de
   energiecrisis en de geopolitieke context. Hierin wil het kabinet proactief zijn. Er wordt heel beperkt
   gesproken over de Europese kaders die op korte termijn op Nederland afkomen vanuit de Digital
   Decade en Green Deal. Het ministerie van BZK geeft aan hier proactief in te willen acteren maar dit is
   nergens concreet gemaakt
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De impact van de nieuwe Europese kaders zijn groot en moeten naar verwachting in 2026
   geïmplementeerd zijn. De verwachte ontwikkel-, implementatie en beheerkosten in de komende
   twee jaar zullen naar verwachting heel groot zijn. Hier is in de begroting niks voor opgenomen. De
   investeringen en de Europese kaders bieden een oplossing voor de verschillende crisissen mits goed
   geïmplementeerd.
   Datagedreven werken en de interbestuurlijke datastrategie
   Wat wil het kabinet?
   Door meerdere ministeries wordt expliciet gesproken over datagedreven werken, of over het veilig
   en verantwoord inzetten van data en algoritmen voor betere beleidsvorming en dienstverlening. Het
   gaat dan om het verzamelen (of inkopen) van data, het delen van data en het maken van afspraken en
   infrastructuren om data te delen. Het ministerie van BZK coördineert de interbestuurlijke datastrategie
   (IBDS), met financiering tot en met 2031. Via de IBDS wordt het stelsel van basisregistraties
   doorontwikkeld tot een federatief datastelsel. Daarnaast wordt gewerkt aan concrete dataprojecten
   voor maatschappelijke opgaven door het ministerie van BZK en andere ministeries.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De interbestuurlijke datastrategie is in 2021 samen met de VNG opgesteld. De IBDS zit nu in
   de opstartfase en ook nu is de VNG in de uitvoering op alle niveaus betrokken. Gemeenten
   kunnen ondersteuning krijgen bij dataprojecten, vragen indienen bij de adviesfunctie, en
   snellere samenwerkingen vinden. Ook bij de vakdepartementen begint meer bewustzijn over
   datagedreven werken te komen. De VNG blijft zich in samenwerking en gesprek ervoor inzetten om
   datavoorzieningen van het rijk ook toegankelijk en bruikbaar voor gemeenten te maken.
   Werk aan Uitvoering
   Wat wil het kabinet?
   In het Coalitieakkoord is vastgelegd dat het kabinet werkt aan een overheid die betrouwbaar,
   dienstbaar, dichtbij en rechtvaardig is en het programma Werken aan Uitvoering (WaU) voortzet. Het
   ministerie van BZK zet hierbij in op de digitale identiteit, regie op gegevens, een voortgang van de
   datastrategie en een centraal digitaal loket binnen Europa. Ook wordt met andere departementen
12                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>        verder gewerkt aan de één-loketfunctie en het handelingsperspectief voor gemeenten en
        uitvoeringsorganisaties. Vanuit het WaU-budget zijn middelen beschikbaar voor het verbeteren van
        de uitvoering en dienstverlening. Een deel van deze middelen wordt overgeboekt van de aanvullende
        post naar de begroting van SZW. Met de middelen wordt, onder andere, geïnvesteerd in de
        digitalisering van de SVB en het programmabureau WaU (onderdeel van SZW) om de dienstverlening
        van de overheid te verbeteren (€ 25 miljoen in 2027).
        Wat betekent dit voor de gemeenten?
        Gemeenten zijn nauw betrokken bij het programma WAU. Er zijn verschillende sporen waaronder
        activiteiten worden geschaard. Bijvoorbeeld: Gemeenten denken actief mee in het vormgeven van
        een loketfunctie waarin er mogelijkheid is tot persoonlijk contact en inwoners terecht kunnen met
        hun vragen. Daarnaast zijn gemeenten betrokken bij het versnellen van de digitale agenda, en het
        verbeteren van de uitvoerbaarheid van wet- en regelgeving.
        Single Digital Gateway (SDG)
        Wat wil het kabinet?
        ICTU ontvangt een bijdrage voor activiteiten voor de Single Digital Gateway. Het betreft
        ondersteuning in contacten met Nederlandse overheidspartijen, belanghebbenden en van het
        ministerie van BZK in de rol van Nationaal Coördinator SDG in contacten met de Europese Commissie
        ter uitvoering van de SDG. Daarnaast voert ICTU activiteiten uit om overheidsorganisaties te
        stimuleren de SDG in Nederland te implementeren. De activiteiten in 2023 staan in het teken van
        het optimaliseren van informatie en procedures die via het portaal Your Europe beschikbaar worden
        gesteld.
        Wat betekent dit voor de gemeenten?
        Gemeenten dienen aan te sluiten op de invoervoorziening SDG voor 31 december 2022 om uitvoering
        te geven aan de verplichtingen uit annex I van de SDG. Het ministerie van BZK (ICTU) en de VNG
        werken samen om gemeenten te helpen bij de implementatie van de openstelling van procedures.
        Open overheidsinformatie
        Wat wil het kabinet?
        In 2022 is de Wet open overheid gedeeltelijk in werking getreden. Het agentschap Kennis- en
        Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP) werkt in opdracht van BZK aan het inrichten
        van het Platform voor openbare overheidsinformatie (PLOOI). Dit is de beoogde publicatievoorziening
        voor documenten die volgens de Woo actief openbaar moeten worden gemaakt. Naar verwachting
        wordt in 2023 gestart met het verplicht actief openbaar maken van de eerste categorieën. Op een
        nader te bepalen moment in 2023 zal de verplichting uit de Wet elektronische publicaties (Wep) om
        conceptstukken digitaal ter inzage te leggen in werking treden.
        Wat betekent dit voor de gemeenten?
        Gemeenten zullen de komende vijf jaar gefaseerd de actieve openbaarmaking van
        Woo-informatiecategorieën moeten implementeren. Daartoe ontvangen zij in totaal een bedrag
        van € 164 miljoen via het gemeentefonds. De VNG spant zich ervoor in dat de inrichting van
        PLOOI aansluit op de standaarden en werkwijze van gemeenten. Hiernaast moeten zij de
        informatiehuishouding op orde brengen. Voor dit onderdeel zijn geen extra middelen beschikbaar
        gesteld. De VNG zal vanuit het project Grip op informatie gemeenten informeren en ondersteunen,
        onder meer via leveranciersmanagement, en kennisdeling bevorderen. KOOP ondersteunt de digitale
        terinzagelegging niet centraal; gemeenten kunnen hiervoor een digitale applicatie op de markt
        aanschaffen.
        Informatiepunten Digitale Overheid (IDO)
        Wat wil het kabinet?
        Er zijn momenteel circa 500 Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) bij bibliotheken, een project
        van de uitvoeringsorganisaties verenigd in de Manifestgroep en de Koninklijke Bibliotheek. Alle
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   inwoners kunnen terecht bij deze fysieke hulppunten in de buurt voor problemen of vragen over
   (online) overheidsdienstverlening. De begroting laat zien dat in 2023 € 20,9 miljoen is gereserveerd
   ten behoeve van de IDO’s. De Alliantie Digitaal Samenleven ontvangt een subsidie ter bevordering
   van de digitale bewustwording ten behoeve van mensen die niet mee kunnen doen in de digitale
   samenleving. BZK zet zich verder voor digitale inclusie, vermindering van regeldruk voor burgers,
   digitaal bewustzijn en zelfredzaamheid.
   Wat betekent dit voor de gemeenten?
   Eerder spraken de VNG en het ministerie van BZK af dat de financiering IDO’s per 2023 naar de
   gemeenten wordt overgeheld. De VNG ondersteunt gemeenten bij de voorbereiding op deze
   taak vanuit het project Lokale regie op IDO’s, onder meer met een handreiking. De VNG en het
   ministerie voeren momenteel overleg over een specifieke uitkering om IDO’s in stand te houden en
   digitale inclusie langs deze weg te bevorderen. Op basis daarvan zullen gemeenten per 1 januari
   2023 middelen ontvangen, waarmee de subsidieaanvragen die bibliotheken in verband met het IDO
   hebben gedaan kunnen worden bekostigd. Gemeenten kunnen via de Alliantie samenwerken met
   onder meer het bedrijfsleven samenwerken om digitale inclusie te bevorderen.
   Inclusieve dienstverlening: Omnichannel
   Wat wil het kabinet?
   De VNG ontvangt ongeveer € 3 miljoen subsidie voor de verdere ontwikkeling van de omnichannel
   aanpak en de bijbehorende implementatie. Gebruikers Centraal ontvangt een bijdrage voor het
   werken aan de gebruiksvriendelijke, begrijpelijke, inclusieve (online) dienstverlening en communicatie
   van de overheid.
   Wat betekent dit voor de gemeenten?
   Gemeenten kunnen gebruik maken van de innovatieve MijnZaken track & trace functionaliteit van
   Omnichannel die wordt ontwikkeld door de pilotgemeenten. Dit wordt begeleid door VNG Realisatie
   en geïmplementeerd in digitale kanalen. Via MijnZaken kan aan burgers en ondernemers op
   transparante wijze statusinformatie over aanvragen van gemeentelijke producten worden geboden.
   Gemeenten kunnen via Gebruikers Centraal kennisnemen van Omnichannel en andere producten,
   modellen en standaarden die worden ontwikkeld om inclusieve dienstverlening te bevorderen.
   Digitale toegankelijkheid
   Wat wil het kabinet?
   De VNG ontvangt een subsidie ten behoeve van het aanjagen van de digitale toegankelijkheid bij
   gemeenten. Logius ontvangt een bijdrage voor DigiToegankelijk.nl. Dit betreft de ondersteuning aan
   overheidsorganisaties bij het implementeren van de toegankelijkheidsrichtlijn WCAG 2.1. Zo dienen
   websites en mobiele applicaties voor iedereen bruikbaar te zijn: jong, oud, met of zonder beperking.
   Wat betekent dit voor de gemeenten?
   Gemeenten zijn verplicht uitvoering te geven aan het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid
   overheid (BDTO). De VNG spant zich in om compensatie te krijgen voor de kosten die deze opgave
   met zich meeneemt. Het ministerie van BZK en de VNG zijn in gesprek over de inrichting van het
   interbestuurlijk toezicht, waarvan is afgesproken dat deze niet bij de provincies komt, maar landelijk
   wordt georganiseerd. ICTU zal een programma starten dat voorstellen doet en tools ontwikkelt voor
   het interbestuurlijke toezicht. Het VNG Aanjaagteam digitale toegankelijkheid draagt bij aan de
   gemeentelijke implementatie van het BDTO.
   Archieven
   Wat wil het kabinet?
   In 2022 is de Tweede Kamer begonnen met de behandeling van het wetsvoorstel tot modernisering
   van de Archiefwet 1995. Behandeling in beide Kamers zal naar verwachting duren tot in het jaar
   2023. Ook na het voorgenomen uittreden door het Ministerie van OCW uit de gemeenschappelijke
14                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>        regelingen rondom de 11 Regionale Historische Centra per 1 januari 2024 zal de bijdrage ten behoeve
        van het bewaren van decentrale rijksarchieven worden voortgezet.
        Wat betekent dit voor de gemeenten?
        Volgens het wetsvoorstel moeten gemeenten een archivaris aanstellen en eerder, na 10 jaar, te
        bewaren documenten naar de archiefdienst overbrengen. De impact van de Archiefwet is mede
        afhankelijk van de eisen in het nieuwe Archiefbesluit en de Archiefregeling. In 2022-2023 zal daarom
        door VNG een nadere uitvoeringstoets worden opgesteld. De betreffende gemeenten zullen geen
        financiële gevolgen van het uitreden van het rijk uit de RHC’s moeten ondervinden. De RHC’s zullen
        een eigen e-depotvoorziening moeten treffen.
        Reisdocumentenstelsel
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil het betrouwbare imago van het Nederlandse reisdocument hoog houden. In 2023
        gaat het kabinet verder met de verbetering van het reisdocumentenstelsel. Naast de voorzetting
        van het project Verbeteren Reisdocumenten Stelsel (VRS) worden projecten gestart gericht op het
        verbeteren van het aanvraag- en uitgifteproces van reisdocumenten. Dit proces zal simpeler en
        minder mens-afhankelijk worden ingericht, met als doel onder andere onterechte verstrekking van
        reisdocumenten en onterecht vervallen van reisdocumenten te voorkomen. Daarnaast werkt het
        kabinet aan de online identiteit binnen het gehele stelsel.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De beoogde verbeteringen voor het aanvraag- en uitgifteproces van reisdocumenten, zullen impact
        hebben op de huidige gemeentelijke taken, processen en informatievoorzieningen hierin. De VNG zal
        dan ook samen met de NVVB de beoogde verbeteringen beoordelen, beïnvloeden en wanneer nodig
        op impact laten toetsen.
        Generieke Digitale Infrastructuur (GDI)
        Wat wil het kabinet?
        De nieuwe besturing van de GDI is vanaf 2022 van start gegaan, waarbij de politieke
        verantwoordelijkheid en de opdrachtgeversrol van het ministerie van BZK beter zijn verankerd. De
        centrale financiering loopt vanaf 2023. Het wordt het eenvoudiger om het gebruik van de GDI te
        bepalen op basis van de meerwaarde voor burgers en ondernemers, omdat de gebruikers niet meer
        financieel hoeven bij te dragen aan de kosten van de GDI.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De nieuwe governancestructuur van het Meerjarenprogramma Infrastructuur Digitale Overheid
        (MIDO) is begin 2022 in werking getreden en begint verder vorm te krijgen. De VNG brengt via deze
        structuur van de GDI, al dan niet in samenwerking met andere medeoverheden, wensen en eisen van
        gemeenten in bij de uitwerking van de nieuwe structuur. Hierbij zetten we ons in voor meer invloed
        op het beleid, de kosten en meer ruimte voor onze functionele wensen en prioriteiten. Gemeenten
        kunnen de GDI dan effectief benutten voor verdergaande digitalisering van de gemeentelijke
        dienstverlening. De centrale financiering houdt voor gemeenten in dat er een structurele uitname uit
        het gemeentefonds is voor de GDI. Via die weg dragen gemeenten als gebruiker wél bij aan de kosten
        van de GDI. Deze centrale financiering moet leiden tot minder administratieve lasten door naheffingen
        en verrekenprocessen voor gecombineerde belastingsamenwerkingen met waterschappen.
        Geo-informatie en geo-basisregistraties
        Wat wil het kabinet?
        Omdat de minister van BZK een regisserende rol heeft ten aanzien van de geo-informatie in Nederland
        en systeemverantwoordlijk is voor de Nationale Geo=informatie-infrastructuur wil het kabinet zorgen
        voor een toekomstvaste exploitatie van de geo-basisregistraties en basisvoorzieningen en de verdere
        doorontwikkeling van deze nationale geo-informatie-infrastructuur in het kader van de ontwikkelvisie
        Doorontwikkeling in Samenhang (DiS-Geo).
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                         15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten vervullen een grote rol binnen het stelsel van basisregistraties en daarbinnen de
   geo-basisregistraties. De doorontwikkeling is voor hen dan ook een belangrijke ontwikkeling waar zij
   al jaren over meedenken. Tot op heden waren belangrijke randvoorwaarden zoals financiering niet
   ingevuld, waardoor voortgang uitbleef. De passage in de rijksbegroting biedt een opening om tot
   nieuwe financiële afspraken te komen, zodat in het kader van maatschappelijke opgaven in het fysiek
   domein ervoor gezorgd kan worden dat de benodigde geo-informatie hiervoor beschikbaar komt en
   blijft.
   WONEN EN RUIMTELIJKE ORDENING
   Woningbouwimpuls
   Wat wil het kabinet?
   Met de regeling Woningbouwimpuls (Wbi) kunnen gemeenten een bijdrage krijgen om het
   woningtekort op te lossen. De beschikbare middelen van € 222 miljoen zijn bestemd voor de vijfde
   tranche van de Wbi. Voor de Wbi is na 2023 geen budget meer gereserveerd.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De 4e tranche van de Woningbouwimpuls is inmiddels gesloten. In december 2022 wordt bekend
   welke projecten een bijdrage krijgen voor het versnellen van de bouw. De vijfde tranche van de Wbi is
   nog in voorbereiding.
   Ouderenhuisvesting
   Wat wil het kabinet?
   Begin 2022 is de regeling ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting opengesteld. Voor
   ouderenhuisvesting is in 2023 € 18 miljoen beschikbaar. Met het totale bedrag kunnen ongeveer 250
   ontmoetingsruimten worden gebouwd. Een geclusterde woonvorm met één ontmoetingsruimte omvat
   gemiddeld 47 woningen. In totaal kunnen hierdoor ongeveer 12 duizend ouderenwoningen mogelijk
   worden gemaakt.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De stimuleringsregeling is te vinden op de website van de RVO en loopt tot 30 november 2022.
   Volkshuisvestingsfonds
   Wat wil het kabinet?
   In het Coalitieakkoord is het vervolg van het volkshuisvestingsfonds (VHF) aangekondigd. Voor het
   fonds worden extra middelen gereserveerd voor 2023 tot en met 2026. Het fonds is gericht op
   herstructurering van de bestaande woningvoorraad in kwetsbare gebieden door middel van een
   impuls in leefbaarheid, (maatschappelijke) voorzieningen en buitenruimte. Het kabinet stelt in 2023 €
   142,5 miljoen beschikbaar voor medeoverheden.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   In het coalitieakkoord is bekendgemaakt dat het Volkshuisvestingsfonds wordt verlengd. Het is nog
   niet bekend wanneer de regeling opnieuw open gaat.
   Grootschalige woningbouwgebieden
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet stelt in 2023 € 475 miljoen beschikbaar aan gemeenten ten behoeve van grootschalige
   woningbouwgebieden. Dit betreffen middelen voor de inzet van brede gebiedsontwikkeling in de 17
   grootschalige NOVEX woningbouwlocaties en daarbuiten.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het kabinet komt nog met een specifieke uitkering.
16                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>        Nationaal Isolatieprogramma
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil (kwetsbare) huishoudens financieel ondersteunen bij het nemen van
        energiebesparende maatregelen. Daarom stelt het in 2023 en 2024 in totaal € 300 miljoen extra
        beschikbaar voor het Nationaal Isolatieprogramma.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Vanaf 2023 kunnen gemeenten plannen indienen voor de lokale aanpak van het Nationaal
        Isolatieprogramma (actielijn 1).
        Wonen en Zorg
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil een werkagenda opstellen over huisvesting voor ouderen op basis van bestuurlijke
        afspraken ‘Wonen voor Ouderen’ van april 2021, waarbij aangegeven is dat pas een volgend kabinet
        een besluit neemt. Dit wekt de indruk dat besluiten over de huisvesting uitgesteld worden. In de
        brief van 4 juli aan de Tweede Kamer heeft de minister van langdurige zorg evenwel aangegeven
        dat het scheiden wonen en zorg doorgezet wordt en de capaciteit van intramurale pleegzorgplekken
        wordt bevroren op 130 duizend. Vanwege de vergrijzing is er zekerheid nodig over het bouwen van
        geclusterde ouderenwoningen zonder zorg, maar ook met pleegzorg. In deze paragraaf geeft het
        kabinet aan dat pas een volgend kabinet hierover een besluit zal nemen.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Uitstel van besluiten omtrent de huisvesting van zorgbehoevende ouderen gaat over vijf tot tien jaar
        forse problemen opleveren voor gemeenten en zorgverleners, maar ook voor de zorgvragers zelf
        en hun mantelzorgers. Het is ondertussen onwaarschijnlijk dat de bouwambities uit de bestuurlijke
        afspraken van 2021 gerealiseerd worden. Allereerst door algemene problemen in de woningbouw
        (stikstof, prijzenstijgingen, tekorten aan grond en arbeidskrachten). Ten tweede omdat de Nationale
        Prestatieafspraken met de corporaties van juli 2022 wel voorzien in 50 duizend geclusterde
        ouderenwoningen, maar niet in 50 duizend aanvullende woningen waarin verpleegzorg geleverd
        wordt. Dergelijke woningen hebben ook een hogere onrendabele top.
        Het aantal 75-plussers in de bevolking stijgt van 1,4 miljoen in 2020 naar 2 miljoen in 2030, waarvan
        560 duizend ouder dan 85. Zonder voldoende geschikte woningen komt de houdbaarheid van
        de Wmo verder onder druk. Gemeenten worden geconfronteerd met een forse toename van
        zorgvragen van ouderen en daarmee een stijging van Wmo-uitgaven in de komende tien jaar. Het
        is daarom van belang om de geplande uitbreidingen van intramurale (verpleeg)zorginstellingen
        en verpleegzorgplekken zoveel mogelijk door te zetten en ook om bestaand zorgvastgoed zoveel
        mogelijk te behouden, danwel om te laten zetten naar vormen van zelfstandige ouderenwoningen.
        Huisvestingspakket statushouders
        Wat wil het kabinet?
        Voor de huisvesting van statushouders neemt het kabinet een pakket aan maatregelen. In lijn met het
        programma ‘Een thuis voor iedereen’ en het Woningbouwprogramma wordt vanuit de middelen voor
        de Woningbouwimpuls (€ 100 miljoen) versneld ingezet op de transformatie van bestaande gebouwen
        en de bouw van nieuwe flexwoningen. Het rijksvastgoedbedrijf is momenteel bezig met de aankoop
        van 2 duizend flexwoningen. Gemeenten en corporaties kunnen deze plaatsen, waarna ze eventueel
        landelijk verplaatst kunnen worden. Ook zal het rijksvastgoedbedrijf enkele bestaande en nog aan te
        kopen panden transformeren voor de tijdelijke huisvesting van statushouders.
        Daarnaast heeft het rijk toegezegd dit jaar met een landelijke garantieregeling te komen. Hiermee
        wordt aan partijen meer zekerheid geboden over de herplaatsing en exploitatie van tijdelijke
        woningen, waardoor sneller investeringsbeslissingen kunnen worden genomen. Als uitgangspunt
        geldt daarbij dat eventuele restrisico’s bij uitputting van het budget evenredig worden gedragen
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   door gemeenten, corporaties en het rijk. Komende tijd zal de regeling conform het beleidskader voor
   risicoregelingen worden uitgewerkt.
   Tot slot is er ter ondersteuning van tijdelijke woningbouwprojecten door BZK een Taskforce Versnelling
   Tijdelijke Huisvesting gecreëerd. Het kabinet stelt hiervoor € 12 miljoen beschikbaar. De Taskforce kan
   advies en in sommige gevallen financiële ondersteuning bieden. Gemeenten die hierin geïnteresseerd
   zijn kunnen contact opnemen met de Taskforce via het contactformulier op realisatiehuisvesting.nl .
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   In de bestuurlijke afspraken over asielopvang staat het streven om in de tweede helft van dit jaar 20
   duizend statushouders te huisvesten. Dat is meer dan de vastgestelde taakstelling, met het doel een
   versnelde uitstroom uit de COA-opvang te realiseren en zo de crisisnoodopvang af te kunnen bouwen.
   De financiële impuls vanuit het rijk kan hieraan bijdragen. Desalniettemin blijft dit – gezien de zeer
   krappe woningmarkt en andere te huisvesten aandachtsgroepen – een fikse opgave. Naar verwachting
   blijft ook de taakstelling voor 2023 relatief hoog.
   KONINKRIJKSRELATIES
   Caribisch deel van het Koninkrijk
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil in Caribisch Nederland (de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba) werken
   aan de verbetering van bestaanszekerheid en het verminderen van armoede. Vanaf 2023 is hiervoor
   structureel € 30 miljoen extra beschikbaar gesteld. Het kabinet besteedt specifiek aandacht aan
   het versterken van de bestuurs- en uitvoeringskracht van de eilanden. Samen met de VNG is er een
   pilotproject gestart voor een uitwisselingsnetwerk tussen Europees Nederlandse gemeenten en het
   Caribisch deel van het Koninkrijk (de drie openbare lichamen en de landen Aruba, Curaçao en Sint
   Maarten).
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Nederlandse gemeenten kunnen deelnemen aan het uitwisselingsnetwerk en kennis en expertise
   delen voor de versterking van het lokaal bestuur in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Via VNG
   International worden hulpverzoeken van de eilanden voor technische assistentie gekoppeld aan
   Nederlandse gemeenten.
18                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3 Justitie en Veiligheid
        Aanpak georganiseerde criminaliteit
        Georganiseerde criminaliteit heeft een ondermijnende uitwerking op de samenleving en tast de
        leefbaarheid en veiligheid aan. Ook andere problemen van inwoners vragen om aandacht en zorg,
        bijvoorbeeld bij mensen met onbegrepen gedrag en mensen die terugkeren uit detentie. Rode draad
        is dat verschillende overheden zich samen moeten richten op inwoners in wijken, buurten en gebieden.
        Domeinoverstijgende aanpak is hierbij het sleutelwoord.
        Jongeren zijn extra kwetsbaar voor verlokkingen enerzijds maar anderzijds ook gevoelig voor druk en
        dwang om het verkeerde pad te kiezen. Met de rijksbegroting voor 2022 en het coalitieakkoord werd
        het tij van bezuinigen op veiligheid gelukkig al gekeerd en omgebogen naar investeren.
        Wat wil het kabinet?
        Aanpak ondermijnende criminaliteit
        De aanpak van ondermijning wordt samen met alle overheidspartijen verder uitgebouwd.
        Investeringen zijn gericht op verdere versterking van opsporing en vervolging, de
        kroongetuigenregeling, internationale samenwerking, de aanpak van logistieke knooppunten en de
        aanpak van criminele geldstromen. Daarnaast zijn de middelen in de begroting verwerkt voor de
        versterking van de aanpak door de Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s), de plannen rond
        preventie met gezag, de aanpak van mainports en het Strategisch Kenniscentrum.
        In het regeerakkoord was extra geld vrijgemaakt voor de aanpak van georganiseerde ondermijnende
        criminaliteit. In 2023 wordt er € 40 miljoen beschikbaar gesteld. Dit bedrag loopt op tot € 100 miljoen
        vanaf 2025.
        Preventieve aanpak van georganiseerde jeugdcriminaliteit en bredere veiligheidsproblematiek
        Hiervoor is in 2023 € 143 miljoen beschikbaar. In 2022 startte de aanpak al in 15 gemeenten waar
        problemen met jonge criminelen het grootst zijn. Met het geld verlengt het kabinet de aanpak om
        kwetsbare jongeren op het rechte pad te houden en ontstaat er ruimte voor uitbreiding van de aanpak.
        De plannen gaan uit van een domeinoverstijgende en wijkgerichte aanpak.
        Het kabinet zet in op preventie door te investeren in het voorkomen en bestrijden van (jeugd)
        criminaliteit, aanpak van personen met verward gedrag en het voorkomen van recidive door maatwerk
        in de gevangenis en huisvesting van ex-gedetineerden. Het doel is om (ergere) problematiek
        te voorkomen. Hiervoor is een investering noodzakelijk in de ondersteuning en zorg van de
        desbetreffende inwoners. De investering hierin vanuit het ministerie van VWS moet vorm krijgen in
        de afspraken rond het Integraal Zorg Akkoord (zie hoofdstuk 9) die nog niet in de Miljoenennota zijn
        verwerkt.
        Drugshandel via internationaal transport terugdringen
        Het kabinet maakt in 2023 € 20 miljoen vrij om drugshandel via logistieke knooppunten (zoals havens
        en vliegvelden) tegen te gaan. Het extra geld gaat bijvoorbeeld naar het weerbaarder maken van
        havenwerknemers, zodat criminelen hen niet kunnen inzetten in de drugshandel.
        Betere terugkeer van gedetineerden in de samenleving
        Het kabinet maakt plannen voor meer omscholing en bijscholing voor gedetineerden. In 2023
        gaat daar € 2 miljoen naartoe. Een stabiele baan en inkomen moeten terugval in crimineel gedrag
        voorkomen. In 2025 maakt het kabinet tot maximaal € 5 miljoen vrij voor om- en bijscholing voor een
        betere terugkeer van gedetineerden in de samenleving.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   Aanpak mensenhandel
   Er wordt € 2 miljoen structureel vrijgemaakt voor de voortzetting en versterking van het programma
   Samen tegen mensenhandel.
   Versterking aanpak seksuele misdrijven
   Het kabinet heeft € 27,5 miljoen vrijgemaakt voor de versterking van de aanpak seksuele misdrijven.
   Overlast
   Het kabinet faciliteert en ondersteunt de aanpak van de meest voorkomende vormen van overlast,
   zoals overlast gerelateerd aan uitgaan, voetbal en evenementen. Dit wordt ingevuld samen met het
   lokale bestuur, onder andere via structureel overleg met de VNG en gemeenten.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Inzetten op hotspots van criminaliteit en op de doelgroepen die het meest kwetsbaar zijn voor dader-
   en slachtofferschap beantwoordt aan de behoefte van gemeenten om hun inwoners te beschermen,
   zelfredzaam te maken en om de leefbaarheid te vergroten.
   Een deel van de investering wordt beschikbaar gesteld aan regionale pilots voor de
   domeinoverstijgende wijkaanpak gericht op het voorkomen van jeugdcriminaliteit en de aanpak
   van personen met verward gedrag. De problematiek is dermate complex dat gemeenten hiervoor
   niet alleen aan de lat staan, maar vraagt om een stabiele samenwerking met diverse zorg- en
   veiligheidspartners. Voor gemeenten dient de gemeentelijke uitvoeringskracht structureel te worden
   versterkt om volwaardig partner te kunnen zijn.
   Het kabinet zet in op een aanpassing in de Paspoortwet om ervoor te zorgen dat het ontbreken
   en verkrijgen van een geldig identiteitsbewijs geen knelpunt mag zijn voor ex-gedetineerden in de
   terugkeer in de samenleving. De burgemeesters van een gemeente waar een Penitiaire Inrichting
   staat, krijgen een extra bevoegdheid vanuit de Paspoortwet. Het doel is om te voorkomen dat een
   gedetineerde zonder geldig identiteitsbewijs terugkeert in de samenleving.
   Het is belangrijk dat de extra middelen een verschil gaan maken voor de uitvoeringskracht van (de
   betreffende) gemeenten en de partners waarmee zij samenwerken. Dit moet nog blijken, aangezien de
   uitvoeringskracht over de gehele linie onder druk staat.
   Politie; de basis op orde
   Wat wil het kabinet?
   Een deel van de in het regeerakkoord beschikbaar gestelde € 200 miljoen voor de politie wordt
   gebruikt om de basis op orde te krijgen. Hiertoe wordt geïnvesteerd in preventie, herstel en
   re-integratie van politiemedewerkers met PTSS. Ook worden informatiesystemen vernieuwd en worden
   meldkamers uitgebreid. Tot slot wordt de interceptiedesk (de afdeling die zorgt voor het correct
   uitzetten van vorderingen naar bijvoorbeeld buitenlandse partijen) versterkt en gecontinueerd als
   onderdeel van de specialistische opsporing.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   2023 staat in het teken van het op orde krijgen van de operationele politiecapaciteit en het bouwen
   aan een politie die klaar is voor de toekomst. De operationele formatie breidt de komende jaren uit
   met 2.400 fte. Hier bovenop worden in 2024 en 2025 700 extra agenten opgeleid voor in de wijk. In
   achtereenvolgende cohorten starten aspiranten die formatie uitbreiding zullen bezetten. De eerste
   groepen aspiranten zullen naar verwachting in 2023 afstuderen van de vernieuwde basisopleiding en
   instromen in de politieorganisatie. Met die instroom neemt de druk op de lokale basisteams enigszins
   af.
20                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>        Crises en crisisstructuren
        Wat wil het kabinet?
        Ontwikkelingen in de afgelopen jaren hebben aangetoond dat sociale (interne) en fysieke (externe)
        veiligheid steeds meer met elkaar zijn verbonden. Daartoe zijn goede crisisstructuren nodig, die ook
        toekomstbestendig zijn.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        In 2023 wordt onder andere samengewerkt in het programma ‘Versterking Crisisbeheersing en
        Brandweerzorg’. Op centraal niveau wordt in het wettelijk kader de regierol van de minister van Justitie
        en Veiligheid versterkt, als ook de regierol van de NCTV op de uitvoering. Op decentraal niveau wordt
        de regierol van de voorzitter van de veiligheidsregio en de burgemeester verduidelijkt.
        Opvang asielzoekers
        Wat wil het kabinet?
        Er wordt geïnvesteerd in de asielketen: om de problematiek van ontoereikende opvang op te lossen
        trekt het kabinet in de periode tussen 2022 en 2027 cumulatief ruim € 1 miljard uit. Dit komt deels
        voort uit de politieke en bestuurlijke afspraken die onlangs zijn gemaakt. Daarnaast volgt de stijging uit
        de Meerjarige Productie Prognose, waaruit blijkt dat Centraal orgaan Opvang asielzoekers (COA) en
        Nidos fors meer plekken voor asielzoekers nodig hebben. Het kabinet geeft daarnaast aan te werken
        aan stabiele, toekomstbestendige financiering van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), COA,
        Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) en Nidos.
        Het kabinet schrijft dat een in omvang beperkte, wisselende groep asielzoekers in Nederland
        zorgt voor overlast en criminaliteit. Het rijk continueert daarom de bestaande aanpak van overlast
        (€ 15 miljoen structureel), verhoogt het aantal locaties voor versnelde behandeling van kansarme
        asielaanvragen (€ 15 miljoen structureel) en investeert in het versneld uitzetten van overlastgevende
        asielzoekers (eveneens € 15 miljoen structureel).
        Tot slot wordt, zoals vastgelegd in de recente bestuurlijke afspraken, structureel € 40 miljoen
        beschikbaar gesteld voor de opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV) van 18 tot 21
        jaar.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Op 26 augustus hebben de VNG, het Veiligheidsberaad, Interprovinciaal Overleg (IPO) en het rijk
        bestuurlijke afspraken gemaakt over een weg uit de crisis in de asielopvang. Er worden veel middelen
        vrijgemaakt, maar de weg uit de crisis vraagt ook om inspanningen van alle partijen. Hierover zijn
        gemeenten eerder per ledenbrief en in webinars geïnformeerd. Onderdeel van de bestuurlijke
        afspraken is onder meer het voorlopig voortzetten van de crisisnoodopvang en een (versnelde)
        uitwerking van de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen. Deze behelst onder meer de
        uitwerking van een wettelijke taak voor gemeenten om asielopvang mogelijk te maken.
        Een deel van de investeringen van het rijk komt weliswaar niet direct bij gemeenten terecht, maar kan
        wel positieve effecten hebben. Zo draagt het tegengaan van overlast bij aan de openbare orde en
        veiligheid. De stabiele financiering van de partijen in de migratieketen helpt fluctuaties in de instroom
        beter op te vangen, waardoor noodgrepen (zoals crisisnoodopvang) kunnen worden voorkomen.
        Opvang Oekraïense ontheemden
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil zich blijven inzetten om vluchtelingen uit Oekraïne bescherming en opvang te bieden.
        Het realiseren van voldoende opvanglocaties van voldoende kwaliteit is een taak van de gemeenten.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten worden gecompenseerd voor de realisatie van noodopvangplekken en verstrekkingen aan
        ontheemden. Gemeenten mogen opvanglocaties tot 12 maanden vastleggen. Hiervoor is in 2023 ruim
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                            21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   € 2 miljard geraamd. Dit bedrag is geraamd voor zes maanden in 2022 en gaat uit van gemeentelijke
   opvang van 75 duizend ontheemden uit Oekraïne, een deel van de middelen zal in 2022 worden
   uitgekeerd maar het overgrote deel in 2023.
   Voor de bedrijfsvoering en kosten voor GGD’en en veiligheidsregio’s en gemeenten met een
   coördinerende taak is ook een systeem voor vergoeding gerealiseerd. Het gaat om kosten die bij
   reguliere asielzoekers via COA worden gefinancierd. Hieronder vallen in principe de extra kosten voor
   regie en coördinatie (een deel van de coördinatie zit in de reguliere bekostiging) en eerste medische
   zorg en tolken die niet al via een andere route gefinancierd worden.
   Om medische zorg aan deze groep te financieren, is de Regeling Medische zorg Ontheemden
   (RMO) ontworpen (geen gemeentelijke zorg). Hiervoor is in 2022 en in 2023 € 99 miljoen geraamd
   (niet via gemeenten). Voor gemeentelijke zorgtaken (jeugdzorg, Wmo en publieke gezondheid) voor
   Oekraïners ontvangen gemeenten in 2022 € 25,5 miljoen. In 2023 is hiervoor € 29,8 miljoen in de
   begroting gezet.
   Jeugdbescherming
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil de rechtsbescherming van kinderen met jeugdbescherming verbeteren, door middel
   van:
   1. Het verbeteren van het feitenonderzoek.
   2. Het toetsen van het perspectiefbesluit door de kinderrechter.
   3. Procesbegeleiding voor ouders en kinderen bij uithuisplaatsing.
   4. Het verbeteren van afhandeling van klachten.
   Door middel van een regeling om zijinstroom te stimuleren wil men meer personeel werven voor de
   Gecertificeerde Instellingen jeugdbescherming (GI) en voor de Raad voor de Kinderbescherming
   (RvdK). Daarnaast geven gemeenten en GI’s samen uitvoering aan de afspraken die in 2022 per regio
   zijn gemaakt. \
   Men wil voortgang maken in het programma voor extra ondersteuning aan gedupeerden van het
   kinderopvangtoeslagschandaal, die ook te maken hebben (gehad) met een uithuisplaatsing van een
   kind. In 2023 gaat het kabinet verder met het ontwikkelen van de ondersteuning en de instrumenten
   die een oplossing voor de gedupeerde ouders dichterbij kunnen brengen.
   Met het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming wil het kabinet de jeugdbeschermingsketen
   verbeteren en vereenvoudigen. Doel is om te zorgen dat concrete bevindingen uit de proeftuinen in
   de scenario snel beschikbaar zijn voor andere regio’s.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten dienen vanuit hun opdrachtgevende rol samen met de GI uitvoering te geven aan
   de lopende en nieuwe verbetermaatregelen. Daarnaast zorgen gemeenten voor voortgang in de
   ondersteuning van gedupeerden van het kinderopvangtoeslagschandaal die ook te maken hebben
   (gehad) met een uithuisplaatsing van een kind.
   Gemeenten dragen in de aanloop naar het Toekomstscenario zorg voor sterke lokale teams die zelf
   hulp kunnen verlenen, werken conform het kwaliteitskader aan veiligheid en domeinoverstijgend
   werken. Daarnaast bereiden gemeenten regionaal de samenwerking ten behoeve van de Regionale
   veiligheidsteams voor.
22                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>        DIGITALE VEILIGHEID
        Een sterke digitale rechtsstaat
        Wat wil het kabinet?
        Rechts- en gegevensbescherming zijn pijlers onder de rechtsstaat. Het ministerie van J&V evalueert
        regelmatig of het juridisch kader nog goed is toegesneden op nieuwe technologieën (zoals deepfakes
        en gezichtsherkenning), en of het nodig is te reguleren of bestaande normen te verhelderen. In 2023
        wordt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geëvalueerd en wordt gestreefd naar afronding van
        de Verzamelwet gegevensverwerking, dat onder andere de Uitvoeringswet Algemene verordening
        gegevensbescherming (UAVG) op enkele punten wijzigt. Ook werkt het kabinet aan een strategische
        visie op internationale gegevensstromen. Daarnaast formuleert zij (in aanloop naar de tweede
        evaluatie van de AVG in 2024) een Nederlandse visie op het gegevensbeschermingsrecht.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten hebben behoefte aan heldere juridische kaders voor een verantwoorde omgang met
        nieuwe technologieën en data. Privacybescherming staat bij gemeenten hoog in het vaandel, maar het
        gaat om meer dan privacy alleen. Aan de hand van de gemeentelijke Agenda Digitale Grondrechten
        en Ethiek zal de VNG in gesprek blijven met het ministerie van J&V en de AP over nieuwe kaders en
        waar nodig bijdragen aan de voorgestelde visievorming. Wat gemeenten zelf doen op het gebied
        van regelgevende kaders, is onder andere werken aan de doorontwikkeling van de Principes voor de
        Digitale Samenleving.
        Oprichting algoritmetoezichthouder onder Autoriteit Persoonsgegevens
        Wat wil het kabinet?
        Er wordt een algoritmetoezichthouder opgericht die wordt ondergebracht bij de Autoriteit
        Persoonsgegevens (AP). De algoritmetoezichthouder bewaakt dat algoritmes worden gecontroleerd
        op transparantie, discriminatie en willekeur. Het algoritmetoezicht krijgt een zichtbare plaats bij de AP.
        Met andere relevante toezichthouders worden samenwerkingsafspraken gemaakt, zodat het toezicht
        meer sluitend is. De algoritmetoezichthouder zal zich richten op drie clusters: coördinatie, monitoring/
        kennisdeling en naleving/handhaving. De staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering is
        beleidsmatig verantwoordelijk voor de algoritmetoezichthouder.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De algoritmetoezichthouder zal ook toezicht houden op gemeenten. De VNG en de departementen
        zullen in gesprek gaan over hoe dit toezicht nader vorm te geven, en welke randvoorwaarden moeten
        worden ingevuld om gemeenten hier een goede invulling aan te kunnen geven.
        Nederlandse Cybersecurity Strategie
        Wat wil het kabinet?
        Onder regie van de minister van J&V is in 2022 een rijksbrede Nederlandse Cybersecurity Strategie
        ontwikkeld (NLCS). Het jaar 2023 zal in het teken staan van de implementatie van de strategie en de
        doorontwikkeling van het Nationaal Cyber Security Center. Dit is nodig omdat de Europese richtlijn
        Network and Information Security (de NIS-2 richtlijn) meer wettelijke taken met zich mee brengt. Ook
        meer in het algemeen wordt cybersecurity belangrijker. De strategie richt zich op het versterken van de
        digitale weerbaarheid van inwoners, van de overheid en het bedrijfsleven, veilige digitale producten
        en diensten en weerbaarheid tegen cybercriminaliteit. De strategie heeft onder andere betrekking
        op de wettelijke verplichtingen van de digitale beveiliging van essentiële en belangrijke entiteiten.
        In de begrotingen van I&W en VWS wordt hier ook naar verwezen. Het kabinet gaat door met
        cyberoefeningen als ISIDOOR om voorbereid te zijn op cyberincidenten. Het ministerie van J&V zet
        meer in op publiek-private samenwerking bij de aanpak van cyberincidenten, op basis van het nieuwe
        Landelijk Crisisplan-Digitaal.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                            23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>   Wat betekent dit voor gemeenten?
   In de Nederlandse Cybersecurity Strategie zijn op rijksniveau acties uitgewerkt. De actieplannen
   worden begin oktober naar de Tweede Kamer gestuurd. Veel activiteiten zullen een uitwerking kennen
   op lokaal niveau. Er is echter geen financiering opgenomen voor activiteiten op lokaal niveau. De VNG
   is hierover in gesprek met het rijk.
   De strategie bevat onder andere een doorvertaling van wettelijke verplichtingen vanuit de Europese
   NIS-2 richtlijn. Gemeenten hebben vitale infrastructuur in hun gemeente, die bij verstoring
   ontwrichting kunnen veroorzaken. In de NIS-2 richtlijn worden elementen aangewezen, waar de
   gemeenten verantwoordelijk voor zijn. Begin 2023 zal duidelijker worden, wat dit betekent voor de
   zorgplicht, meldplicht en het toezicht op de cyberveiligheid.
   Aanpak cybercrime
   Wat wil het kabinet?
   De beleidscapaciteit bij het ministerie van J&V voor de aanpak van cybercrime op het
   kerndepartement wordt versterkt. Er wordt ingezet op het versterken van politie, onder andere door
   inzet van digitale wijkagenten. Hiervoor is in totaal € 200 miljoen begroot. Daarnaast wordt de aanpak
   vanuit het OM voor bestrijding van cybercrime en digitale criminaliteit versterkt middels kennis,
   capaciteit en de internationale en publiek-private samenwerking verder te ontwikkelen. Er is een
   structureel bedrag van € 12 miljoen voor ICT en opsporing van het OM toegekend. Naast de inzet
   voor het OM zelf is dit bedrag ook bedoeld voor het versterken van bewustwording bij potentiële
   slachtoffers van cybercriminaliteit en een campagneprogramma voor bewustwording.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Burgemeesters gaan over de inzet van politie. De inzet van digitale wijkagenten en versterking van de
   strafrechtelijke keten dragen bij aan een betere aanpak van digitale criminaliteit. Ook versterken ze de
   informatiepositie van het lokaal bestuur. Doordat de capaciteit bij het OM versterkt wordt, komen er
   mogelijkheden in de samenwerking om in de lokale driehoek digitale en gedigitaliseerde criminaliteit
   aan te kunnen pakken. Dit vraagt echter ook versterking aan de kant van gemeenten in dit deel van
   de digitale veiligheidsketen. Dit neemt de VNG mee in de gesprekken met het rijk, conform de motie
   Digitale veiligheid die op de ALV van 29 juni is aangenomen.
24                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>4	 Onderwijs, Cultuur
        en Wetenschap
        Cultuur
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet zet de komende periode in op herstel, vernieuwing en groei van de culturele sector.
        Het doel is om de sector weer in de hele breedte te laten draaien, te laten bijdragen aan het
        maatschappelijk herstel van Nederland en minder kwetsbaar te laten zijn in de toekomst. Het jaar 2022
        staat vooral nog in het teken van stimulering van herstel van de culturele en creatieve sector.
        In 2023 zet het kabinet het merendeel van de middelen voor cultuur uit het coalitieakkoord (€ 170
        miljoen) in op vernieuwing en groei. Een bedrag van € 99,8 miljoen wordt in 2023 verdeeld over de
        pijlers innovatie en digitale transformatie (€ 15,5 miljoen), erfgoed (€ 19,3 miljoen) arbeidsmarkt en
        makers (€ 38,6 miljoen) en educatie en participatie (€ 26,4 miljoen). Deze inzet in 2023 bouwt mede
        voort op de Hoofdlijnenbrief 2022 van de staatssecretaris Cultuur en Media d.d. 23 mei 2022.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten hebben in 2022 nog veel aandacht voor het herstel van de lokale en regionale culturele
        sector. Rijksmiddelen die in het 3e kwartaal van 2021 zijn uitgekeerd aan gemeenten, werden in 2022
        grotendeels bestemd voor herstel en herstart van de lokale culturele sector. De culturele sector is nog
        herstellende van de coronacrisis. Hoewel culturele instellingen weer volledig open zijn, is het gedrag
        van het publiek nog niet terug bij het oude. Het rijk zette maatregelen in op de zichtbaarheid van de
        sector; het weer participeren, beleven en maken van kunst kreeg extra aandacht. Voor gemeenten is
        de inzet van het rijk op jongerencultuur het meest concreet. Van de andere pijlers is nog niet duidelijk
        hoe de uitwerking voor gemeenten er uit komt te zien.
        Onderwijshuisvesting (Oekraïense leerlingen)
        Wat wil het kabinet?
        In de OCW-Begroting 2023 wordt voor de onderwijshuisvesting en noodlocaties voor Oekraïense
        leerlingen in 2023 het budget met € 318 miljoen verhoogd.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten kunnen op declaratiebasis de extra kosten die zij maken voor de onderwijshuisvesting
        voor Oekraïense leerlingen vergoed krijgen.
        In de rijksbegroting zijn echter geen extra middelen ter beschikking gesteld voor de noodzakelijke
        extra investeringen in ‘reguliere’ onderwijshuisvesting. Het IBO Onderwijshuisvesting onderstreept
        de noodzaak om de vernieuwing van de schoolgebouwen flink te versnellen. Hiervoor is structureel €
        730 miljoen per jaar (prijspeil 2019) aan rijksmiddelen nodig. We blijven pleiten voor meer middelen
        voor onderwijshuisvesting zodat gemeenten voldoende kunnen investeren in gezonde en duurzame
        schoolgebouwen die geschikt zijn voor modern en inclusief onderwijs.
        Laaggeletterdheid
        Wat wil het kabinet?
        Er is extra aandacht voor laaggeletterdheid in de begroting. De specifieke uitkering via het ministerie
        van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties voor volwasseneneducatie aan de samenwerkende
        WEB-contactgemeenten (Wet educatie beroepsonderwijs) wordt vanaf 2023 verhoogd naar structureel
        € 80,6 miljoen. Deze middelen worden verstrekt aan samenwerkende gemeenten binnen een
        educatie en arbeidsmarktregio (via de contactgemeente). De verdeelsleutel is vastgelegd in het
        Uitvoeringsbesluit WEB.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                           25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    Ook het landelijke actieprogramma Tel mee met Taal (2020-2024) wordt gecontinueerd. Met
   het programma ‘Tel mee met Taal’ worden onder andere gemeenten, aanbieders van cursussen,
   werkgevers, bibliotheken en maatschappelijke organisaties ondersteund om laaggeletterden te
   herkennen, door te verwijzen en te scholen.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De WEB-middelen zijn verhoogd en het actieprogramma ‘Tel mee met taal’ loopt nog tot 2024.
   Daarnaast blijft er extra aandacht voor het monitoren van resultaten. Ook wordt de reikwijdte van
   de aanpak van basisvaardigheden uitgebreid. Hierbij valt te denken aan burgerschap, digitale- en
   rekenvaardigheden.
   Bibliotheken
   Wat wil het kabinet?
   De evaluatie van de Bibliotheekwet uit 2020 laat over de afgelopen tien jaar een afname van
   het aantal bibliotheekvestigingen zien. Omdat de behoefte groot is, streeft het kabinet naar een
   toekomstbestendige bibliotheekvoorziening in elke gemeente. Om dit te bewerkstelligen worden er
   extra middelen beschikbaar gesteld. Dit komt in 2023 neer op € 35,7 miljoen, in 2024 € 56,7 miljoen
   en in 2025 en 2026 € 62,7 miljoen.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het is nog onduidelijk via welke uitkering de gemeenten over de middelen beschikken en wat de
   verdeelsleutel is. Omdat de extra middelen zijn bedoeld om te investeren in een toekomstbestendige
   bibliotheekvestiging, betekent dit dat de ene gemeente een huidige bibliotheekvestiging kan
   verstevigen en een andere gemeente kan investeren in een nieuwe bibliotheek.
   Kansengelijkheid
   Wat wil het kabinet?
   Om ervoor te zorgen dat elk kind optimaal kansen heeft, trekt het kabinet de komende jaren in totaal €
   1 miljard uit. De maatregelen voor kansengelijkheid bestaan uit:
   • het versterken van de kwaliteit en het stimuleren van deelname van kinderen met een
       taalachterstand aan de vroeg- en voorschoolse educatie
   • het invoeren van de rijke schooldag, te beginnen op de scholen waar de nood het hoogst is
   • het structureel maken van de subsidie voor brede brugklassen uit het Nationaal Programma
       Onderwijs (NPO)
   • het versterken van een goede combinatie van onderwijs en zorg.
   Voor dit geheel is in 2022 € 200 miljoen en in 2023 € 300 miljoen gereserveerd, oplopend naar € 1
   miljard structureel in 2026. Daarvan is nu € 34 miljoen belegd in het programma School & Omgeving,
   waarin tienduizenden leerlingen naast hun reguliere lessen op en rondom school extra activiteiten en
   ondersteuning aangeboden krijgen.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten werken al langer samen met het onderwijs aan verlengde schooldagen, extra taal- en
   rekenonderwijs, talentprogramma’s, sport en cultuuractiviteiten, aanpak kinderarmoede, een betere
   samenwerking jeugdhulp/onderwijs, betere samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs, jeugd
   -en jongerenwerk en onderwijs en de verschillende MDT (Maatschappelijke Dienst Tijd)-programma’s.
   Er zijn ondertussen 45 voorlopers geselecteerd. Sinds 22 augustus kunnen de voorlopers, doorgroeiers
   en starters subsidie aanvragen. De subsidieregeling School en Omgeving is terug te lezen op de
   website van de Staatscourant. Via de website van de gelijke kansen alliantie is nog meer informatie
   hierover te vinden.
   Het rijk heeft de ambitie om de huidige regeling School en Omgeving om te zetten in een structurele
   regeling. De VNG is positief over de inzet van het kabinet op het vergroten van kansengelijkheid.
   In eerder overleg over de regeling School en Omgeving heeft de VNG vragen gesteld over de
   rolverdeling school-gemeente en over het structurele karakter van de regeling. Het vergroten van
   kansengelijkheid vraagt, naast extra investeringen in onderwijskwaliteit, om een meer samenhangende
26                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>        aanpak tussen de school en zijn omgeving. De VNG pleit dan ook voor een meer samenhangende
        aanpak in kwetsbare wijken en gebieden. Niet alleen in het onderwijs, maar ook in bestaanszekerheid
        en (jeugd)hulp voor kwetsbare gezinnen, woningen, werk, toegang tot sport, cultuur, kinderopvang
        etc. Kansenongelijkheid stopt niet bij de grens van het schoolplein.
        Seksueel grensoverschrijdend gedrag en Seksueel geweld
        Wat wil het kabinet?
        Onder regie van de ministers van OCW en SZW wordt een Nationaal Actieplan opgesteld, met als
        doel het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld en het bereiken van
        een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt. Een onafhankelijke regeringscommissaris, Mariette
        Hamer, zal hierover gevraagd en ongevraagd advies geven. Zij werkt de komende drie jaar als aanjager
        van het maatschappelijk debat en als boegbeeld van de gewenste cultuurverandering op dit terrein.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het plan moet nog worden uitgewerkt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                        27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>5	Infrastructuur en Waterstaat
   Afval
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet richt zich in 2023 vooral op de verdere implementatie van de Single Use Plastics-Richtlijn
   (SUP-richtlijn). Zo worden dwingende maatregelen genomen om wegwerpplastics te beperken en
   dienen producenten in het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) mee te
   betalen aan de opruimkosten voor eenmalige plastic verpakkingen in het zwerfafval.
   Verder zal de statiegeldverplichting voor blikjes worden ingevoerd. Het doel van de maatregel is om
   de circa twee miljard blikjes die jaarlijks over de toonbank gaan in te zamelen en te recyclen.
   Voor de verdere ondersteuning van gemeenten bij het scheiden van huishoudelijk afval is het
   Uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstof (VANG) 2021-2025 vastgesteld. Hierbij zal de focus
   op de kwaliteit van het gescheiden afval worden voortgezet.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De nieuwe maatregelen zullen naar verwachting een positief effect opleveren als het gaat
   om de hoeveelheid zwerfafval in de openbare ruimte. Of het ook een kostenbesparing voor
   gemeenten kan opleveren, zal de praktijk moeten gaan uitwijzen. Met de blijvende inzet op het
   kwalitatief goed scheiden van huishoudelijk afval én de verdere verbreding van het instrument
   producentenverantwoordelijkheid, is het verder van belang aandacht te hebben voor de afspraken
   met producenten over de kosten én de wijze waarop gemeenten invulling geven aan lokaal passend
   afvalbeleid.
   Circulaire economie
   Wat wil het kabinet?
   De ambitie van het kabinet is (nog steeds) dat Nederland in 2050 volledig circulair is. Dit betekent
   het bevorderen van een (meer) circulaire economie (CE) met als doel: het behouden van natuurlijke
   hulpbronnen, zicht op de economische keten en op het gebruik van hulpbronnen, het verbeteren van
   de voorzieningszekerheid van grondstoffen, het verminderen van emissies en het versterken van de
   Nederlandse economie.
   In 2023 draagt het kabinet via de uitvoering van het Nationaal Programma Circulaire Economie
   2023-2030 (NPCE) bij aan het behalen van het in het coalitieakkoord genoemde klimaatdoel voor CE.
   De uitwerking van de geconcretiseerde doelen voor 2030 en 2050 dient een belangrijke basis te
   worden van het Nationaal Programma Circulaire Economie, dat dit najaar verschijnt.
   Er wordt in 2023 € 15 miljoen beschikbaar gesteld voor onder andere circulaire inkoop, circulair textiel
   en plastic, het stimuleren van kennisontwikkeling, het opschalen van (bijna-)marktrijpe technieken en
   voor uitvoeringskosten.
   Zowel producenten als consumenten moeten volgens het kabinet concrete stappen kunnen zetten om
   circulair te ‘produceren’ en te ‘consumeren’. Om dit te bereiken worden duurzame initiatieven in de
   samenleving ondersteund.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Wat de inzet en de beperkte middelen (€ 15 miljoen) voor de circulaire economie in gemeenten
   gaan betekenen is niet duidelijk en lijkt volstrekt onvoldoende om de afbouw van de huidige lineaire
   economie in gang te zetten en de opbouw van de gewenste circulaire economie te versnellen. Het
   beleid en de daarmee gepaard gaande uitvoering blijft hierdoor afhankelijk van vrijwillige afspraken
   en convenanten. Het vooralsnog ontbreken van maatregelen die zich richten op effectieve (financiële)
   prikkels, lijkt een gemiste kans om echt invulling te kunnen geven aan een concurrerende, meer
   circulaire economie.
28                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>        Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI)
        Wat wil het kabinet?
        Met het Nationaal plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) wil het kabinet stimuleren dat
        alle overheden hun inkoopkracht als instrument inzetten voor het versnellen van de transitie naar
        een klimaatneutrale en circulaire economie. In 2023 bestendigt het kabinet de MVI-aanpak en de
        opschaling naar transitiegericht opdrachtgeverschap.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten kunnen het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen 2022-2025
        ondertekenen. Daarmee verbinden zij zich om een actieplan te maken waarmee MVI structureel binnen
        hun organisatie wordt ingebed en/of verder wordt uitgebouwd. Gezien de uitdagingen op klimaat,
        milieu en sociaal vlak en het almaar stijgende inkoopvolume van gemeenten, is het integreren van MVI
        in de gemeentelijke inkooppraktijk belangrijk. Ook omdat vanuit Brussel de Green Deal-wetgeving,
        zoals de Schone Voertuigen Richtlijn en de Energie Efficiëntie Richtlijn komen en MVI daardoor binnen
        afzienbare tijd in feite verplicht zal zijn.
        Bodem en ondergrond
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil in haar bodemkwaliteitsbeleid decentrale overheden blijven ondersteunen in het
        afronden van saneringen van verontreinigde locaties die een risico vormen voor mens en natuur.
        Daarnaast wil zij de pfas-problematiek samen met decentrale overheden aanpakken. Tot slot wil zij via
        de “programmeerfunctie” kennisontwikkeling op het gebied van water en bodem stimuleren.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het kabinet zet stappen richting het effectief ondersteunen van de uitvoeringspraktijk. Voor
        gemeenten is dat een goede zaak. Tegelijkertijd staat er in de begroting niets over het ontbreken van
        budget voor de uitvoering van gemeentelijke VTH-taken bij inwerkingtreding van de Omgevingswet.
        Hiermee is de uitvoering van VTH-taken bodem ook onzeker waarmee een belangrijke pijler van het
        bodembeleid fragiel is.
        Extra middelen instandhouding rijksinfrastructuur
        Wat wil het kabinet?
        Met het regeerakkoord heeft het kabinet extra middelen vrijgemaakt voor de instandhouding van de
        Nederlandse infrastructuur. Voor de jaren 2022 tot en met 2025 zijn deze middelen aan de begroting
        van het Mobiliteitsfonds (€ 2,45 miljard) en het Deltafonds (€ 360 miljoen) toegevoegd. Voor beheer,
        onderhoud, vervanging en renovatie (instandhouding) van rijksinfrastructuur wordt in 2023 € 390
        miljoen extra toegevoegd.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Voor gemeenten komt er geen extra budget voor de instandhouding van het onderliggend wegennet.
        Daardoor staat de gemeentelijke begroting extra onder druk.
        Verbetering van de verkeersveiligheid op N-wegen
        Wat wil het kabinet?
        Er is € 200 miljoen beschikbaar gesteld voor de verbetering van verkeersveiligheid op N-wegen.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Voor gemeenten betekent dit dat er N-wegen die langs of door gemeenten gaan veiliger ingericht
        kunnen worden. Er zijn geen extra middelen voor verkeersveiligheid op lokale wegen vrijgemaakt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                         29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>   Voorzetting regionale samenwerking elektrische laadinfrastructuur
   Wat wil het kabinet?
   In 2023 worden beleidsconvenanten met de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) regio’s
   gesloten om komende jaren afspraken te maken over de uitrol van de elektrische laadinfrastructuur.
   Hier wordt geen budget aan gekoppeld.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Voor gemeenten betekent dit dat de succesvolle regionale samenwerking rond elektrische
   laadinfrastructuur ook na 2023 doorgaat. Over de financiële en personele invulling na 2023 wordt nu
   nog gesproken met het ministerie van I&W. Zo worden gemeenten ondersteund bij hun rol rond de
   plaatsing van laadinfra.
   Betalen naar gebruik: onderzoek naar de vormgeving en registrering van de
   vlakke heffing
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil vanaf 2030 een systeem van betalen naar gebruik invoeren. Er komt een onderzoek
   naar de vormgeving van het vlakke kilometertarief en de beleidseffecten daarvan en een onderzoek
   naar hoe het aantal gereden kilometers kan worden geregistreerd.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Een vlakke heffing zal gemeenten niet helpen omdat zonder een heffing naar plaats en tijd er niet
   gestuurd kan worden op congestie en leefbaarheid in gemeenten. Het landelijk gebied zal daar nog
   meer van merken omdat er daar minder vervoersalternatieven beschikbaar zijn.
   € 265 miljoen t/m 2030 voor vergroening van personenvervoer en reisgedrag
   Wat wil het kabinet?
   Het duurzame mobiliteitsbeleid is gebaseerd op het stimuleren van duurzame alternatieven en meer
   wandelen en fietsen. Het kabinet heeft voor de vergroening van personenvervoer en reisgedrag tot en
   met 2030 € 265 miljoen vrijgemaakt.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Als de besteding van deze middelen goed vormgegeven wordt samen met de decentrale overheden,
   kan dit een extra impuls geven aan de vergroening van personenvervoer.
   € 7,5 miljard voor een goede ontsluiting van nieuwe woningen
   Wat wil het kabinet?
   Voor de komende tien jaar is in totaal € 7,5 miljard beschikbaar gemaakt in het Mobiliteitsfonds.
   Doel hiervan is om te zorgen voor een goede ontsluiting van nieuwe woningen naar de grootschalige
   woningbouwgebieden.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Met € 6 miljard van deze middelen kunnen gemeenten (17 grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties)
   een deel van de kosten voor de ontsluiting van nieuwe woningbouwgebieden dekken. Hiervoor is ook
   een breed afwegingskader van toepassing. Daarnaast worden in de bestuurlijke overleggen over het
   Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) dit jaar nog afspraken gemaakt over
   de toepassing van de versnellingsmiddelen van € 1,5 miljard voor de ontsluiting van woningbouw op
   de korte termijn in heel Nederland.
   		
30                                                                      Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>6	Economische Zaken en
        Klimaat
        ECONOMIE
        Koopkracht
        Wat wil het kabinet?
        Over de economische situatie worden door het kabinet zorgen geuit wat betreft de daling van de
        koopkracht en de gevolgen hiervan voor de samenleving. Het kabinet trekt voor 2023 in totaal € 17,2
        miljard uit om vooral midden- en lage inkomens te ondersteunen bij de koopkrachtdaling.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Versterking van de koopkracht is belangrijk voor onze economie. Het kan tot gevolg hebben dat de
        ondersteuningsvraag bij gemeenten voor bijvoorbeeld de bijstand niet (verder) toeneemt.
        Mkb
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet trekt daar deze kabinetsperiode € 500 miljoen per jaar uit voor het mkb en vanaf 2028
        jaarlijks € 600 miljoen structureel. In het pakket voor het mkb worden werkgeverslasten verlaagd
        en extra subsidies verstrekt zodat bedrijven kunnen verduurzamen en hun energieverbruik kunnen
        verminderen.
        Het kabinet zet in op het investeren in het verdienvermogen, het versterken van het ondernemers- en
        vestigingsklimaat, de topsectoren en het bevorderen van digitalisering en innovatie. Zo stelt EZK
        tot en met 2027 structureel € 42 miljoen beschikbaar voor de MKB-innovatiestimuleringsregeling
        topsectoren. Daarnaast loopt het huidige beleid omtrent startups en scale-ups medio 2023 af. Begin
        2023 zal het kabinet met een nieuwe aanpak voor het startupbeleid om het ondernemingsklimaat voor
        startups en scale-ups te versterken.
        De belastingdruk op ondernemers wordt verzwaard. Het gaat hierbij om:
        • Het versneld verlagen van de zelfstandigenaftrek van € 6.310 in 2022 naar € 900 in 2027. Dit wordt
            voorgesteld in 6 geleidelijke stappen van € 650.
        • Het verlagen van het drempelbedrag voor de vennootschapsbelasting (vbp) van € 395.000 naar
            € 200.000, het verhogen van het lage tarief van 15% naar 19%, en het verhogen van het hoge
            belastingtarief van 25% naar 25,8%.
        Er zijn voor ondernemers die inkomstenbelasting betalen ook gunstige belastingmaatregelen zoals het
        verlagen van de belasting op arbeid.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het is goed dat het mkb ondersteund wordt in verduurzaming, digitalisering en innovatie. Belangrijk
        is dat daarmee het brede mkb wordt bereikt; de accountmanagers economie, vaak het eerste
        aanspreekpunt voor ondernemers, kunnen daarin een belangrijke doorverwijsrol vervullen.
        Toch maken we ons zorgen over de lastenverzwaringen die het kabinet heeft aangekondigd, zoals de
        verhoging van het vennootschapsbelastingtarief, het verlagen van het drempelbedrag en de verlaging
        van de zelfstandigenaftrek. Om te beginnen gaan ondernemers eerder meer belasting betalen: in
        het geval van het lage tarief betalen ondernemers 4% meer. Daarnaast komen meer bedrijven door
        de verlaging van het drempelbedrag naar € 200.000 eerder in de hoogste schijf terecht. Dit betekent
        dat deze ondernemingen meer belasting moeten betalen. Voor een deel van de ondernemers, die te
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                        31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>   maken hebben met andere kostenstijgingen en in coronatijd hebben moeten interen op hun vermogen
   bijvoorbeeld, is deze stapeling moeilijk op te vangen. Hoewel een deel van de ondernemers tijdens
   de coronapandemie grote winsten heeft gemaakt verkeren veel ondernemers in het brede mkb nog
   steeds in zwaar weer doordat op vermogen is ingeteerd, investeringen zijn uitgesteld, voorraden niet
   of met grote kortingen verkocht zijn en/of schulden zijn opgebouwd. De periode van het terugbetalen
   breekt met het aflopen van de coronasteunpakketten bovendien aan. Voor het vierde jaar op rij wordt
   bovendien de zelfstandigenaftrek verder versoberd.
   De vaag rijst of met de gepresenteerde focus op de topsectoren het brede mkb goed wordt bereikt.
   Het brede mkb is de motor voor onze economie en vormt de basis van ons voorzieningenniveau. Onze
   winkelstraten zijn niet geholpen met een focus op topsectoren. De impulsaanpak winkelgebieden kan
   een verschraling van het voorzieningenniveau slechts gedeeltelijk stoppen. Juist voor het brede mkb
   zijn maatregelen gewenst, die deze bedrijven door de crisis heen loodsen en op korte termijn weer
   perspectief bieden. Alleen dan kunnen nieuwe investeringen gericht op onder andere verduurzaming
   en digitalisering worden gedaan, gericht op de lange termijn wendbaarheid.
   Voor een aantal sectoren ontbreekt bovendien een langetermijnperspectief, bijvoorbeeld voor
   energie-intensieve sectoren (waaronder ook weer de bakkers, de slagers, die deel uit maken van dat
   brede mkb en de agrarische sector).
   Arbeidsmarkt
   Wat wil het kabinet?
   Over de arbeidsmarkt wordt gezegd dat een hervorming noodzakelijk is, zeker nu veel bedrijven
   kampen met personeelstekorten. Het minimumloon gaat omhoog met 10% en arbeid wordt minder
   belast. Men wil de arbeidsparticipatie verhogen door de kosten van kinderopvang te verlagen. De
   regionale mobiliteitsteams (RMT’s) worden doorgezet in 2023. Met het mbo wordt gesproken over de
   Werkagenda mbo om de ambities van het kabinet beter vorm te geven. Bij EZK valt op dat de regeling
   omscholen naar tekortsectoren vervalt in 2023. Er komt een actieplan groene en digitale banen.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De maatregelen voor hervorming van de arbeidsmarkt zijn nog onvoldoende uitgewerkt en blijven per
   ministerie sectoraal aangevlogen. Inmiddels zijn er meer dan 50 regelingen van vijf ministeries met
   ieder hun eigen looptijd en verantwoordingsmethodiek. Wij hebben meegedacht over de Werkagenda
   mbo, het lijkt dat een leven lang ontwikkelen hierin een betere plaats krijgt. EZK richt zich op groene
   en digitale banen, maar de arbeidsmarktkrapte is breder dan alleen de benoemde sectoren. Met
   alleen een verlaging van de kosten van kinderopvang wordt de arbeidsparticipatie onvoldoende
   verhoogd.
   Het kabinet onderzoekt in 2023 onorthodoxe maatregelen om personeelstekorten terug te dringen.
   Daarbij is het goed dat de ervaringen met de RMT’s worden gebruikt bij het verder vormgeven van
   het arbeidsmarktbeleid. Zij zijn nog onvoldoende bij het kabinet in beeld als voorbeeld hoe meer
   inwoners en ondernemers kunnen worden bereikt. In de regio zijn met incidentele financiering
   samenwerkingsverbanden ontstaan om de arbeidsmarkt te versterken met regionale human capital
   agenda’s.
   Nationaal Groeifonds
   Wat wil het kabinet?
   Ook in 2023 draagt het kabinet met € 1,6 miljard in het Nationaal Groeifonds (NGF) bij aan het
   vergroten van het Nederlands verdienvermogen. Het gaat hierbij om investeringen voor onderzoek,
   ontwikkeling en innovatie (R&D) en voor kennisontwikkeling. Op deze twee terreinen is volgens het
   kabinet de meeste kans aanwezig voor structurele en duurzame economische groei.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het is nog onvoldoende duidelijk of het NGF kan helpen bij de economische ambities van gemeenten
   en regio’s. Dit kan alleen in grotere samenwerkingsverbanden met private investeerders. Ook hier ligt
32                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>        de focus vooral op topsectoren en minder op het brede mkb, als ruggengraat van de Nederlandse
        economie en veel gemeenten.
        Regionale economie
        Wat wil het kabinet?
        In 2023 wordt voortgebouwd op de samenwerkingen met regionale partners op thema’s als het
        missie-gedreven topsectoren en innovatiebeleid (MTIB), energietransitie, verduurzaming van
        de industrie, scholing, digitalisering van het mkb en valorisatie en toepassing van innovaties.
        Deze samenwerkingen zijn gericht op het maken van slimme en effectieve koppelingen tussen
        beleidsaanpakken en instrumenten, die steeds vaker met een bovenregionaal perspectief worden
        ingekleed. Het (ROM)-netwerk geeft in 2023 een verdere impuls aan de inzet van de ontwikkelfunctie
        van de ROM’ s op dit bovenregionale niveau.
        Ook komt er een programma werklocaties. Doel is het stimuleren van de juiste voorwaarden, waardoor
        er voldoende en gevarieerd aanbod is op de juiste plek op het juiste moment.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten zijn aangehaakt bij het directieoverleg rijk-regio-mkb met EZK, BZK, IPO en MKB NL.
        Belangrijk voor gemeenten is dat het brede mkb geagendeerd blijft. Gemeenten zijn nog niet
        betrokken bij het programma werklocaties. Voor bedrijventerreinen, waar een groot deel van het bruto
        binnenlands product wordt gecreëerd, is het voor gemeenten en de VNG goed om bij dit programma
        betrokken te raken.
        Het scheppen van voorwaarden voor goed functionerende markten:
        Aanbesteden
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet werkt aan goede kaders om aanbestedingen te gebruiken als strategisch
        beleidsinstrument om doelen als duurzaamheid en economisch herstel te bereiken. Om de verhouding
        tussen overheid en bedrijfsleven bij aanbesteden te verbeteren, zet EZK in 2023 in op bestaande
        initiatieven als het Programma Beter Aanbesteden en het traject rechtsbescherming bij aanbesteden.
        In 2021 is het vierjarige programma Beter Aanbesteden gestart, een samenwerking van EZK, VNG
        en VNO-NCW/MKB-Nederland. Doel van dit programma is het verbeteren van de kennis en kunde
        van overheden en ondernemers over het aanbestedingsproces en dat partijen eerder met elkaar in
        dialoog gaan. In 2023 zullen onder andere evenementen worden georganiseerd waar overheden en
        ondernemers samenkomen en regionale initiatieven worden ondersteund.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Ook in 2023 kunnen gemeenten gebruikmaken van het programma Beter Aanbesteden voor het
        verbeteren van hun inkoop, door deel te nemen aan onder meer marktdagen, kennissessies en
        startwebinars voor bestuurders, maar ook door het aanvragen van een subsidie voor initiatieven om de
        gemeentelijke inkooppraktijk te verbeteren.
        Het ministerie van EZK werkt aan een wetsvoorstel tot wijziging van de Aanbestedingswet. Inzet is
        verbetering van de klachtmogelijkheden voor ondernemers bij aanbestedingen. Om zich voor te
        bereiden op deze voorgenomen wetswijziging kunnen gemeenten gebruik maken van de handreiking
        ‘Klachtafhandeling bij aanbesteden’ die dit jaar is gepubliceerd.
        Een veilige, hoogwaardige en betrouwbare digitale infrastructuur
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet zet zich ervoor in dat Nederland het digitale knooppunt van wereldklasse in Europa
        blijft en robuust, supersnel en veilig internet krijgt in alle delen van het land. Het kabinet start
        een verkenning waarin de visie op de digitale infrastructuur wordt uitgewerkt. Om de mobiele
        connectiviteit op niveau te houden wordt naar verwachting eind 2023 de 3,5 GHz-band voor landelijke
        mobiele communicatie beschikbaar gesteld, voorafgegaan door een veiling. Daarnaast vindt in 2023
        de Wereld Radio Conferentie van de VN plaats, waarin frequentiebanden op internationaal niveau
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                         33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>   kunnen worden herbestemd. Om de uitrol van verbeterde (vaste en mobiele) digitale infrastructuren zo
   soepel mogelijk te laten verlopen worden gemeenten ondersteund. De ondersteuning van gemeenten
   wordt verder verstevigd. Zo gaat het ministerie van EZK in 2023 verder werken aan de transparantie
   en harmonisatie van lokaal beleid om een soepele uitrol te bevorderen. Ook wordt gewerkt aan het
   verder verbeteren van de mobiele bereikbaarheid van het alarmnummer 112.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het ministerie van EZK is van plan om in 2023 met gemeenten verder te werken aan transparantie
   en harmonisatie van lokaal beleid rond de uitrol van digitale infrastructuren. Dit beleid was nodig,
   omdat er vanuit de Europese Telecomcode nieuwe verplichtingen kwamen voor gemeenten om de
   infrastructuur ter beschikking te stellen voor 5G. In het komende jaar zijn het ministerie, de VNG en
   de sector voornemens om te werken aan voorbeeldbeleid rond graven. Als gevolg van de nieuwe
   medegebruikverplichting bijvoorbeeld moeten telecomaanbieders gebruik van elkaars infrastructuur
   onder voorwaarden toestaan.
   Andere onderwerpen zijn het herijken van degeneratiekosten en onderzoeken in hoeverre de
   aanlevering van documentatie bij een graafvergunning aanvraag kan worden geharmoniseerd.
   Complicatie hierbij is dat ook vanuit de energietransitie en klimaatadaptatie groot beroep wordt
   gedaan op gemeenten ten aanzien van coördinatie en realisatie van allerlei boven- en ondergrondse
   aanpassingen. Waar kabels en leidingen bij gemeenten dezelfde afdeling zijn, ongeacht wat ermee
   gedaan wordt, is dit niet zo in het landelijke beleid van de verschillende ministeries, noch in Brussel.
   Dit vergt blijvende waakzaamheid van gemeenten.
   Een opvallende verandering ten opzichte van vorige jaren is dat in de begroting geen aandacht is voor
   de uitrol van digitale infrastructuren naar buitengebieden en andere locaties met hoge aanlegkosten.
   De minister had in haar brief van 28 juni 2022 al aangekondigd dat er geen dekking is voor het
   aansluiten van de naar schatting 19.000 onrendabele adressen. De schatting is dat hier € 190 miljoen
   overheidsfinanciering voor nodig is. Wij blijven hier aandacht voor vragen, want gemeenten zijn veel
   tijd kwijt om ook deze laatste adressen aangesloten te krijgen in het kader van de leefbaarheid.
   Een positieve ontwikkeling is dat per juli 2022 het Agentschap Telecom controleert of op 98% van het
   grondgebied van een gemeente (niet zijnde Natura 2000-gebied) 8 Mbps mobiele dekking is. Dit is
   ook van belang voor het verbeteren van de mobiele bereikbaarheid van het alarmnummer 112.
   Te sterke machtspositie platforms in digitale economie
   Wat wil het kabinet?
   De digitale economie biedt kansen, maar kan ook leiden tot te sterke machtsposities van grote
   platforms. Consumenten en ondernemers kunnen vaak niet om deze platforms heen. Daarom wordt
   in 2023 in Europees verband gewerkt aan de implementatie van de Digital Markets Act (DMA) die de
   markt- en datamacht van grote tech- en platformbedrijven aanpakt ten behoeve van concurrentie en
   de bescherming van platformgebruikers. Daarnaast wordt in 2023 de implementatie van de Digital
   Services Act (DSA) voorzien, die ervoor gaat zorgen dat tussenpersonen, zoals platformbedrijven,
   verantwoord omgaan met content van hun eindgebruikers. Daarnaast heeft de Europese Commissie
   recentelijk de Data Act gelanceerd waarin belangrijke stappen worden gezet om de data-economie
   beter te laten werken voor consumenten en ondernemers. Het ministerie van EZK zal aandacht houden
   voor de macht van grote platforms, en waar nodig actie ondernemen aanvullend op de genoemde
   Europese initiatieven.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Ook gemeenten hebben een afhankelijkheidsrelatie met grote technologiebedrijven. Zij
   hebben baat bij de implementatie van deze Europese regelgeving, onder meer omdat het hun
   onderhandelingspositie verstevigt. De verantwoorde omgang door bedrijven met online content heeft
   ook betekenis gemeenten, bijvoorbeeld wanneer er eerder wordt ingegrepen bij de verspreiding
   van desinformatie en complottheorieën op zulke platforms, omdat dit online aangejaagde
   ordeverstoringen kan voorkomen. Bovendien hebben gemeenten belang bij een goed functionerende
   data-economie, omdat zij ook gebruikers daarvan zijn.
34                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>        Cybersecurity voor consumenten
        Wat wil het kabinet?
        EZK zet in het kader van consumentenbescherming in op een wettelijke cybersecurity zorgplicht voor
        fabrikanten en leveranciers van alle ICT-producten en diensten in de hele productlevenscyclus met
        de Cyber Resilience Act. Het ministerie van EZK gaat door met het uitvoeren van publiekscampagnes
        zoals ‘Doe je updates’ en stimuleert cybersecuritykennis en -innovatie door middel van het publiek-
        private samenwerkingsplatform dcypher.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Gemeenten zijn ook consumenten van ICT-producten en -diensten. De Cyber Resilience Act zal
        het gesprek met de leveranciers over veilige ICT-producten en -diensten vergemakkelijken. Voor
        gemeentelijke vraagstukken kan op het publiek-private platform dcypher worden aangesloten.
        KLIMAAT EN ENERGIE
        Klimaat en Energie
        Wat wil het kabinet?
        Het coalitieakkoord verhoogde de ambitie van het klimaatbeleid. In 2050 moet 100% reductie
        plaatsvinden op de uitstoot van broeikasgassen en in 2030 richt het kabinet zich op 60%, met een
        ondergrens van 55%. Het kabinet zet daarvoor steeds meer in op normering en beprijzing, in plaats
        van subsidie. Omdat de maatregelen uit het coalitieakkoord onvoldoende zijn om het doel voor 2030
        te halen, worden aanvullende maatregelen in een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) in
        kaart gebracht. In het voorjaar moet besluitvorming plaats vinden. Daarnaast wordt voortgebouwd op
        maatregelen die in vorige jaren in gang zijn gezet:
        •   Het kabinet intensiveert de aanpak voor een duurzame gebouwde omgeving. In 2023 en 2024
            wordt in totaal € 300 miljoen extra beschikbaar gesteld voor het Nationaal Isolatieprogramma.
            Daarmee worden kwetsbare huishoudens ondersteund bij het nemen van energiebesparende
            maatregelen. Over de precieze invulling van het Nationaal Isolatieprogramma vindt nog
            besluitvorming plaats. Daarnaast wordt € 62,5 miljoen voor de lokale aanpak van dit programma
            naar voren gehaald vanuit 2027.
        •   Daarnaast is € 200 miljoen uit het klimaatfonds beschikbaar voor warmtenetten. Ook wordt
            de SDE++ regeling zodanig aangepast dat meer geld beschikbaar komt voor aquathermie,
            zonthermie en restwarmte.
        •   Het kabinet werkt aan een Nationaal Plan Energiesysteem en een Programma Energie
            Hoofdstructuur en pakt daarmee meer regie op het energiesysteem in 2050 en de ontwikkelpaden
            daarnaartoe.
        •   Het kabinet maakt in totaal € 150 miljoen vrij voor verduurzaming van bedrijven. Voor de 20
            grootste bedrijven worden maatwerkafspraken gemaakt. Daarnaast gaan meer bedrijven onder de
            energiebesparingsplicht met terugverdientijd van vijf jaar vallen. Daarvoor worden extra middelen
            beschikbaar gesteld om omgevingsdiensten te versterken.
        Om inwoners op het gebied van energie te ondersteunen werkt het kabinet aan een prijsplafond. Dit
        plafond geldt ook voor een deel van de ondernemers, maar niet voor ondernemers met een groter
        energieverbruik dan een gemiddeld huishouden. Zowel het beschikbare bedrag als de mogelijkheid
        voor het gehele midden- en kleinbedrijf om van het prijsplafond gebruik te maken is nog onduidelijk.
        Voor energie-intensieve mkb-bedrijven als bakkers en slagers wordt de energierekening drie keer
        zo hoog. Een deel van de ondernemers kan dit niet opvangen zonder steunmaatregelen. Ook zit
        er een rem op het doorberekenen van kostenstijgingen in producten en diensten, om voldoende
        concurrerend te blijven.
        Het kabinet stelt een prijsplafond in, waarbij de prijs voor gas en elektriciteit wordt vastgezet op het
        tarief van begin 2022 tot het gebruik van een gemiddeld huishouden. De precieze details, waaronder
        de aanpak voor warmtetarieven, moeten nog uitgewerkt worden. De verwachting is dat hier tijdens de
        algemene financiële beschouwingen van 4 tot 6 oktober meer duidelijkheid over komt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                             35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>   Wat betekent dit voor gemeenten?
   We begrijpen de verhoging van de ambities van het kabinet. Wij zullen daarbij wel scherp kijken wat
   daarbij gevraagd wordt van gemeenten, of die inzet voor gemeenten uitvoerbaar is en of daarvoor
   voldoende middelen ter beschikking worden gesteld. Ook voor de verduurzaming van de gebouwde
   omgeving, de oplossing van de knelpunten in het energienet en de intensivering van handhaving van
   energiebesparing door bedrijven zal goed gekeken moeten worden hoe de uitvoering loopt en of
   capaciteit, middelen en regelgeving voldoende zijn.
   Uitvoeringsmiddelen voor uitvoering Klimaatakkoord
   Wat wil het kabinet?
   Voor de uitvoeringsmiddelen trekt het kabinet de volgende reeks uit:
                                                  2023        2024         2025           2026        2027
    Uitvoeringskosten klimaat decentrale overhe-
    den (bedragen x €1.000)                       282.604     482.500      702.500        772.448     772.448
   Dit is bestemd voor gemeenten, provincies en het nationale programma RES. Met het rijk is
   afgesproken dat er ruim 100 miljoen extra naar 2023 wordt geschoven (uit de jaren 2026 en 2027).
   Door een schrijffout is deze schuif niet in de begroting terecht gekomen. Het ministerie van EZK heeft
   toegezegd dit te herstellen in een nota van wijziging die in oktober of november naar de Kamer wordt
   gestuurd. Het bedrag voor uitvoeringsmiddelen komt daarmee op circa € 385 miljoen.
   Daarnaast is van 2023 tot 2025 elk jaar € 15 miljoen beschikbaar voor het Nationaal Programma Lokale
   Warmtetransitie (NPLW). € 6 miljoen daarvan wordt gebruikt voor de landelijke organisatie en € 9
   miljoen gaat naar een regionale ondersteuningsstructuur voor gemeenten.
   Wat betekent dit voor gemeenten
   Voor gemeenten komt er naar verwachting circa € 353 miljoen beschikbaar aan uitvoeringsmiddelen
   Klimaat. Dat is ruim driemaal zoveel als in 2022 (circa € 115 miljoen), al zal de verdeelsleutel anders
   zijn. In 2024 en verder stijgt deze bijdrage verder door. Het rijk is nu in samenspraak met de koepels
   een uitkeringsregeling aan het opstellen. Verwachting is dat deze rond 1 januari 2023 klaar is. Daarna
   volgt nog de individuele toekenning aan gemeenten. Om zoveel mogelijk zekerheid en comfort
   aan gemeenten te kunnen bieden in verband met hun eigen begrotingsvoorstellen voor 2023, is
   er afgesproken dat er in de eerste helft van oktober vanuit het ministerie van EZK een brief aan
   gemeenten wordt gestuurd met meer informatie over de voor hen beschikbare middelen en het
   verdere proces.
   Maatregelen in verband met de gestegen energieprijzen
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet bestrijdt de acute gevolgen van de gestegen energieprijzen op een aantal manieren:
   • Het instellen van een prijsplafond, waarbij de prijs voor gas en elektriciteit van begin 2022 wordt
       vastgezet, tot het verbruik van een gemiddeld huishouden. De precieze details, waaronder de
       aanpak voor warmtetarieven, moeten, zoals hierboven is aangegeven, nog uitgewerkt worden.
   • Er wordt € 4,5 miljard vrijgemaakt om de energiebelasting te verlagen.
   • Daarnaast heeft het kabinet een bedrag van € 50 miljoen gereserveerd voor opschaling van
       de bestaande pilot met een noodfonds om te voorkomen dat kwetsbare huishoudens met een
       betalingsachterstand grote schulden opbouwen.
   • Verder werkt het kabinet aan een tijdelijke verbreding van de gevallen waarin energieleveranciers
       gedurende de komende winterperiode het contract niet mogen opzeggen.
   • Voor de kwetsbare groepen stelt het kabinet € 1,4 miljard beschikbaar, zodat gemeenten ook in
       2023 een energietoeslag kunnen uitkeren van € 1300 voor huishoudens tot 120% van het sociaal
       minimum. Daarvan mogen gemeenten (maximaal) € 500 al in 2022 uitkeren.
36                                                                           Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het is van groot belang dat onze inwoners bestaanszekerheid behouden. De huidige maatregelen
        komen daaraan tegemoet. Aan de andere kant bevestigt deze crisis de noodzaak om snel te
        verduurzamen. De prikkel voor inwoners, organisaties en bedrijven om daarop in te zetten moet wel
        blijven bestaan.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                      37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>7	Landbouw, Natuur en
   Voedselkwaliteit
   Nationaal Programma Landelijk Gebied en Stikstof
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet neemt de komende jaren veel maatregelen om te voldoen aan natuur-, water- en
   klimaatverplichtingen. Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) is het beleid hiervoor, met
   als doel dat het landelijk gebied zich toekomstbestendig kan ontwikkelen.
   Voor deze maatregelen komt een Transitiefonds landelijk gebied en natuur met daarin € 24,3 miljard
   om tot 2035 bij te dragen aan de (verplichte) opgaven van natuur, klimaat en water. Dit gaat de
   overheid doen via een samenhangende en gebiedsgerichte aanpak.
   Voor stikstof worden aanvullende afspraken gemaakt om beter het natuurdoel te bereiken. De
   rijksoverheid gaat de komende periode samen met de provincies en maatschappelijke partijen in
   gesprek om de stikstofaanpak uit te werken in gebiedsplannen. In juli 2023 leveren de provincies hun
   integrale gebiedsprogramma’s op, met daarin gecombineerde maatregelen natuur, klimaat en water.
   De transitie die moet leiden tot een toekomstbestendige, duurzame landbouw en een waardevol
   landelijk gebied. Ook is uitkoop van boerenbedrijven nodig. Het kabinet maakt hiervoor
   gebiedsgericht perspectieven inzichtelijk en wil de transitie naar kringlooplandbouw voortzetten.
   Daarnaast biedt stikstofreductie ook ruimte aan economische ontwikkeling, zoals het bouwen van extra
   huizen.
   Het kabinet ziet de maatschappelijke onrust rond dit thema en wil komen tot een betere balans tussen
   wat de natuur kan dragen en wat we als samenleving van haar vragen: een vitaal landelijk gebied met
   een gezonde natuur, een robuust watersysteem en (uiteindelijk) een neutrale impact op het klimaat,
   met perspectief voor iedereen.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten krijgen de komende jaren te maken met een sterk veranderend landelijk gebied, doordat
   (vooral agrarische) activiteiten veranderen of moeten stoppen. Dit moet planologisch worden
   vastgelegd, wat veel extra inzet zal vragen in een korte periode. Het is belangrijk dat gemeenten
   meedoen in de gebiedsgerichte aanpak om belangen in te brengen en ook om gemeentelijke taken
   goed uit te voeren over bijvoorbeeld bestemmingswijzigingen, vergunningverlening en handhaving.
   Het is cruciaal dat gemeenten tijdig kunnen meedenken en beslissen om met de samenleving breed
   perspectief te ontwikkelen en concretiseren. Gemeenten hebben daarvoor genoeg tijd, middelen en
   instrumenten nodig van het rijk.
   Landelijk gebied beleidslijnen
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil het Natuurnetwerk Nederland afmaken, soorten binnen en buiten natuurgebieden
   beschermen, en een omslag naar een krachtige en economisch sterke kringlooplandbouw. Daarbij
   voorziet het kabinet een aantal beleidslijnen, te weten: versterking van de ondersteuning uit de keten
   (met een juridisch bindend instrumentarium dat volgt als ketenpartners onvoldoende resultaat leveren)
   voor de transitie naar kringlooplandbouw, volledig grondgebonden melk- en rundveehouderij in 2032,
   en een specifieke gebiedsgerichte aanpak in gebieden waar de doelen voor waterkwaliteit niet worden
   gehaald.
38                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>        Om nieuwe zoönose-uitbraken als de coronapandemie, en uitbraken als de vogelgriep, te voorkomen
        werkt het kabinet daarnaast aan het uitvoeren van een actieplan. Daarbij zet het zich in op het
        voorkomen, opsporen en reageren op besmettingen.
        Activiteiten met weinig stikstofneerslag die eerder onder voorwaarden toegestaan werden
        met een melding onder de Wet natuurbescherming, de zogeheten ‘PAS melders’ worden nog
        steeds gelegaliseerd door de provincies. Uitgangspunt is dat de PAS-melders uiterlijk op 1 juli
        2023 duidelijkheid hebben als de contouren voor de gebiedsprocessen uitgewerkt zijn. De
        PAS-meldersproblematiek dient te worden meegenomen in de gebiedsgerichte aanpak en als de
        gebiedsgerichte aanpak hierbij gebaat is, met voorrang te worden afgehandeld.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De beleidslijnen zoals uitgezet voor het landelijk gebied vragen om ruimte in en ondersteuning van
        gemeenten. Met name het realiseren van volledig grondgebonden melk- en rundveehouderij, waarbij
        ondernemers een minimale hoeveelheid grond dienen te bezitten per dier, en creëren van ruimte
        voor bestrijding van dierziektes, zullen leiden tot een verschuiving in de locatie en het aantal van de
        agrarische grondgebruikers in het buitengebied. Gemeenten staan vaak dichter bij de ondernemers
        en inwoners en zijn daarmee eerste aanspreekpunt bij vragen en oplossingen. Daarom zijn gemeenten
        belangrijke partners in de gebiedsgerichte aanpakken.
        De budgetten van de landelijke beëindigingsregeling veehouderij en gerichte aankoop boerderijen
        zijn bedoeld om ondernemers te ondersteunen bij het beëindigen van hun bedrijfsvoering, met als
        doel om de stikstofneerslag in stikstofgevoelige natuurgebieden structureel te verminderen. Daarbij
        gaat het bij het tweede budget om de ondernemers die een grote bijdrage hebben aan het neerslaan
        van stikstof op stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden; de zogenoemde ‘piekbelasters’. Het budget
        dat voor beide maatregelen was vrijgemaakt in 2022 wordt deels doorgeschoven naar 2023.
        Ten aanzien van de aanpak van zoönosen zijn gemeenten aan zet bij het stimuleren van vaccinatie,
        vergroten van de veiligheid op bedrijven en nemen van maatregelen op gebied van ruimtelijke
        ordening.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                            39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>8	Sociale Zaken en
   Werkgelegenheid
   Koopkracht / energiecrisis (energietoeslag 2022 en 2023)
   Wat wil het kabinet?
   De energietoeslag bedraagt in 2022 € 1300. Het kabinet wil nog dit jaar een ophoging van de
   energietoeslag met € 500 naar € 1800. Gemeenten hebben onder de huidige wetgeving de tijd om
   de toeslag 2022 tot 1 juli 2023 uit te keren. Het kabinet maakt het voor 2023 mogelijk dat gemeenten
   nog € 800 energietoeslag uitkeren aan inwoners (120% inkomensgrens). Over de precieze invulling
   lopen nog gesprekken.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten kunnen in 2022 onder de huidige wetgeving nog € 500 uitkeren aan inwoners
   (inkomensgrens 120%). Gemeenten kunnen deze toeslag tot 1 juli 2023 uitkeren. Daarbij hebben
   gemeenten van het rijk de financiële garantie gekregen om dit uit te voeren. In 2022 ontvangen
   gemeenten € 1,4 miljard voor de energietoeslag. Hierin is rekening gehouden met € 100 miljoen
   uitvoeringskosten en een klein deel bijzondere bijstand.
   Koopkracht/ energiecrisis (energietoeslag studenten 2022)
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet vindt dat studenten als groep niet in aanmerking komt voor de categoriale bijzondere
   bijstand. Individuele studenten met ernstige financiële problemen als gevolg van de stijgende
   energieprijzen kunnen wel individuele bijzondere bijstand aanvragen bij gemeenten. Het kabinet stelt
   € 35 miljoen euro beschikbaar voor energiecompensatie aan studenten.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten met veel studenten zullen meer aanvragen krijgen voor individuele bijzondere bijstand.
   We zijn in gesprek met het rijk en pleiten expliciet voor het opnemen van een afbakening van de
   doelgroep in de wet en voldoende perspectief voor studenten in 2023 (onder andere door de
   voorgestelde ophoging van de basisbeurs).
   Koopkracht/ energiecrisis (vroegsignalering)
   Wat wil het kabinet?
   Gemeenten krijgen in 2022 € 35 miljoen extra voor vroegsignalering en voor bijzondere bijstand.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten kunnen hiermee de vroegsignalering intensiveren. Het kabinet is nog met ons in gesprek
   over de verdeling van de middelen en de toekenning ervan.
   Koopkracht/ energiecrisis (schuldhulpverlening)
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil bestuurlijke afspraken maken met de VNG en NVVK (koepelorganisatie voor
   schuldhulpverlening) over het niet beëindigen van schuldhulpverlening en daarmee het door laten
   lopen van de schuldhulpverlening vanwege de huidige hoge prijzen voor energie voor huishoudens.
40                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De afspraken zijn bedoeld om te voorkomen dat schuldhulpverlening van inwoners met onvoldoende
        aflossingscapaciteit (vanwege energieprijzen) beëindigd wordt.
        Armoede en schulden (‘regulier’)
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet zet met de koopkrachtmaatregelen in op afname van de armoede. Met de
        ‘Aanpak geldzorgen, armoede en schulden’ gaat het kabinet aan de slag met een meerjarige,
        interdepartementale en interbestuurlijke aanpak met als doel een halvering van het aantal kinderen
        dat opgroeit in armoede in 2025 (ten opzichte van 2015), en een halvering van armoede en
        problematische schulden in het algemeen in 2030 (ten opzichte van 2015).
        Doelstellingen van het kabinet zijn:
        1. Een betere borging van bestaans- en inkomenszekerheid
        2. Preventie van geldzorgen: goede voorlichting van jongs af aan, in alle levensfases
        3. Een overheid die werkt voor mensen en voorziet in laagdrempelige, eenvoudige, mensgerichte
             financiële hulp en sociale incasso;
        4. Maatregelen nemen om (generatie)armoede te doorbreken zodat iedereen meedoet en
             vooruitkomt;
        5. Het realiseren dat meer mensen eerder en betere schuldhulpverlening ontvangen en sneller
             perspectief hebben op een financieel zorgeloze toekomst.
        Het kabinet bouwt voort op de brede schuldenaanpak van het vorige kabinet. Nadrukkelijk wordt
        ingezet op bewezen effectieve interventies en bestedingen. Prioriteiten zijn:
        1. preventie en vroegsignalering,
        2. versnelling van schuldhulpverlening en betere toegang tot de wettelijke schuldsanering (Wsnp),
        3. verdere verbetering van de (rijks)incasso met oog voor de menselijke maat.
        Voor de aanpak stelt het kabinet in 2023 € 118 miljoen beschikbaar, in 2024 € 102 miljoen, in 2025
        € 95 miljoen en vanaf 2026 structureel € 73 miljoen. Daarnaast is het kabinet voornemens om daar
        bovenop vanaf 2026 structureel € 27 miljoen uit de enveloppe arbeidsmarkt, armoede en schulden in
        te zetten voor dit doel. Deze toevoeging is afhankelijk van de uitkomsten van monitoring en evaluatie.
        Daarmee zou het totale structurele budget voor de aanpak op € 100 miljoen komen.
        Incidenteel wordt € 200 miljoen extra beschikbaar gesteld voor gerichte tegemoetkomingen (zoals
        bijzondere bijstand, voedselbanken, initiatieven die deelname van kinderen aan school en samenleving
        financieel borgen) en voor extra capaciteit, snelheid en effectiviteit in de schuldhulpverlening.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De duiding en de precieze inzet van de financiële middelen roept nog vraagtekens op. De komende
        tijd gaan we hierover het gesprek aan met het ministerie. De maatregelen, voorgenomen plannen
        en inzet van de middelen vergen sowieso nader overleg en afstemming met ketenpartners. Door het
        beschikbaar stellen van extra incidentele middelen in 2022 en structurele middelen voor komende
        jaren zullen gemeenten beter in staat zijn hun uitvoeringstaken te kunnen inrichten, uit te voeren en op
        te schalen bij een toename van vroegsignalen. Een beperkende factor is dat gemeentelijke uitvoering
        de afgelopen jaren door diverse extra taken overbelast en veelal onderbemand is. Het zal, mede door
        de krapte op de arbeidsmarkt, een uitdaging zijn om in een rap tempo de uitvoeringsorganisatie weer
        op orde te krijgen en te houden.
        Macrobudget Participatiewet-uitkeringen (BUIG) en LKS
        Wat wil het kabinet?
        Op basis van de CPB-raming over werkloosheid wordt vanaf 2023 een oplopend bijstandsbestand
        verwacht. De invoering van een aantal wetswijzigingen leidt ook tot een oploop in de raming van de
        bijstandsuitgaven. Door een inperking van andere regelingen is de verwachting dat meer personen
        een beroep op de bijstand zullen doen. Het gaat dan onder andere om de wijzigingen in de
        Participatiewet en de invoering van het onderdeel WW-duurverkorting in de Wet werk en zekerheid,
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>   die inmiddels is vervangen door de Wet arbeidsmarkt in balans. Ook zorgt de aanpassing van de
   kostendelersnorm voor hogere bijstandsuitgaven vanaf 2023.
   Het macrobudget voor Participatiewetuitkeringen is structureel met € 40 miljoen verhoogd. Hierdoor
   kunnen mensen die in deeltijd met loonkostensubsidie werken een groter gedeelte van hun inkomen
   behouden.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Door het verhogen van de kostendelersnorm wordt bijverdienen naast de bijstand beter mogelijk. De
   ontwikkeling van de macrobudgetten wordt goed in de gaten gehouden door de VNG, samen met
   Divosa.
   Participatiewet
   Wat wil het kabinet?
   In 2021 is een traject gestart om de Participatiewet verder te verbeteren. Uitgangspunten daarbij
   zijn: eenvoud, menselijke maat en uitvoering. Dit traject is opgepakt als een brede maatschappelijke
   opgave. Verschillende aanpassingen van de Participatiewet zijn al in gang gezet: de kostendelersnorm
   wordt aangepast. De Eerste Kamer behandelt dit najaar het wetsvoorstel Breed offensief en de
   overige beoogde aanpassingen in de Participatiewet, het project Participatiewet in balans, worden
   in twee sporen verder uitgewerkt. Het eerste spoor beoogt de uitvoering meer ruimte te geven om
   rekening te houden met de situatie van bijstandsgerechtigden. Deels moet dit via aanpassingen in
   wetgeving, deels kan dit zonder wetswijziging. Bij het tweede spoor ligt de focus op het versterken van
   bestaanszekerheid. Dit is een langduriger traject.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   In 2023 ligt het zwaartepunt van de wijziging van de Participatiewet bij het voorbereiden en
   doorvoeren van verbeteringen in de uitvoeringspraktijk die zonder wetswijzigingen al mogelijk zijn.
   Aanpassingen waarvoor wetgeving nodig is zullen, zo is het streven van het kabinet, per 1 januari 2024
   worden ingevoerd.
   Het kabinet wil dat het wetsontwerp Breed offensief in 2023 in werking treedt. Over het exacte tijdstip
   van inwerkingtreding van deze wet en de uitwerking voor gemeenten vindt nog overleg plaats met het
   ministerie van SZW.
   Ondersteuning kwetsbare jongeren naar werk
   Wat wil het kabinet?
   Gemeenten krijgen in 2023 € 8 miljoen om schoolverlaters met een structurele achterstand op de
   arbeidsmarkt te ondersteunen naar werk. Het gaat om jongeren zonder startkwalificatie uit het
   praktijkonderwijs of voortgezet speciaal onderwijs, of voortijdige schooluitval, en jongeren uit het
   middelbaar beroepsonderwijs, met nadruk op niveau 1/entree 2 in de beroepsbegeleidende leerweg.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Om kwetsbare jongeren te ondersteunen is onderlinge samenwerking nodig tussen de scholen en de
   regionale meld- en coördinatiefunctie, die zorg moet dragen voor een sluitende, integrale aanpak van
   school naar vervolgonderwijs of werk, en bij uitval weer terug naar school of werk. De samenwerking
   dient te worden ondersteund met een standaardisatie in de uitwisseling van gegevens.
   Leven lang ontwikkelen
   Wat wil het kabinet?
   Om een toekomstbestendige arbeidsmarkt te realiseren zet het kabinet in op Leven Lang Ontwikkelen,
   zodat mensen nieuwe kennis en vaardigheden kunnen opdoen. Dit draagt bij aan de opgaven
   waarvoor de samenleving staat en het verhoogt de kans op het behoud of krijgen van werk. Ook wordt
   ingezet op extra leerrechten via het STAP-budget, uitgevoerd door UWV, bedoeld voor mensen die
   minder initieel onderwijs hebben gevolgd en daardoor een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt
   hebben. Voor de jaren 2023 t/m 2026 wordt hiervoor vier keer € 125 miljoen ter beschikking gesteld.
42                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De voorgenomen maatregelen vragen om een gezamenlijke inzet, en afstemming, van regionale
        arbeidsmarktpartijen, overheid, sociale partners, opleiders en intermediairs. Deze afstemming dient
        ook gemaakt te worden op het gebied van standaardisatie van instrumenten, competenties en
        scholingsaanbod.
        Regionale mobiliteitsteams
        Wat wil het kabinet?
        Mensen die aan het werk willen, of hun baan dreigen te verliezen, kunnen een beroep doen op
        de regionale mobiliteitsteams. Deze zijn opgericht tijdens de coronapandemie en worden in 2023
        voorgezet.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Voor gemeenten betekent dit continuering van een bestaande situatie. En het past binnen het streven,
        neergelegd in het coalitieakkoord van december 2021, om meer mensen naar werk te begeleiden,
        met daarin een rol voor gemeenten, UWV en sociale partners, en de voorgenomen uitbreiding van
        de (regionale) arbeidsmarktinfrastructuur. Wel dienen gemeenten duidelijke afspraken te maken
        over een (gestandaardiseerde) gegevensuitwisseling tussen de diverse partners in deze regionale
        mobiliteitsteams.
        Arbeidsmigranten
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet voert de aanbevelingen uit van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten, zoals
        het certificeringsstelsel voor uitzendbureaus. Verder wordt de handhaving versterkt en verbetert
        het kabinet de informatievoorziening aan arbeidsmigranten. Daarnaast worden arbeidsuitbuiting en
        ernstige benadeling van onder andere arbeidsmigranten beter aangepakt door de modernisering van
        het strafrecht.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        In zijn algemeenheid hebben de aanbevelingen van het aanjaagteam een grote impact op gemeenten
        zowel politiek, organisatorisch en financieel. Tot op heden zijn twee jaar na het rapport van het
        Aanjaagteam nog weinig concrete verbeteringen merkbaar op basis van de gedane aanbevelingen.
        Gemeenten krijgen naar verwachting een rol in de informatievoorziening. Het is belangrijk dat de
        handhaving op arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling worden opgepakt. Gemeenten ondervinden
        de problemen van een slecht functionerende markt van uitzenders.
        Toezicht en handhaving Participatiewet
        Wat wil het kabinet?
        Burgers en professionals ervaren hardheden in de uitvoering van de Participatiewet. Strikte eisen
        en verantwoordelijkheden leiden soms tot onbedoelde en ongewenste effecten, waarbij men in
        de uitvoering weinig tot geen ruimte voelt om in specifieke situaties het benodigde maatwerk te
        bieden. Het kabinet wil daarom toewerken naar een Participatiewet die - naast een toereikend
        bestaansminimum, mensen passende ondersteuning biedt om mee te doen in de samenleving – ook
        een wet is met rechten en verplichtingen die zinvol en begrijpelijk zijn. Het mag bijvoorbeeld niet
        zo zijn dat mensen die onbedoeld een fout maken direct als fraudeur worden bestempeld. Bij
        het ontvangen van een uitkering gelden diverse verplichtingen waarbij het de bevoegdheid en
        verantwoordelijkheid is van het lokale bestuur om deze te handhaven.
        In 2021 is het ministerie van SZW een traject gestart om de Participatiewet te verbeteren en daarmee
        in lijn ook een onderzoek gestart naar het Handhavingsinstrumentarium binnen de (bredere) sociale
        zekerheid, ook wel bekend als de Fraudewet. Het onderzoek kijkt naar mogelijke aanpassingen in
        het beschikbare handhavingsinstrumentarium zowel om beter maatwerk te kunnen leveren als om
        effectiever te kunnen handhaven in gevallen van opzet of grove schuld.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Verschillende verbeteringen aan de Participatiewet zijn in voorbereiding. Voor een aantal van de
   voorstellen is een wetswijziging noodzakelijk. Beoogde inwerkingtreding is 2024. Deze voorstellen
   hebben ook invloed op de rechten en plichten en daarmee op de handhaving van de naleving ervan.
   Het is de verantwoordelijkheid van gemeenten om een goede invulling te geven aan deze handhaving.
   Voorstellen die invloed hebben op handhaving zijn onder andere het verruimen van de
   bijverdiengrenzen, het maken van een uitzondering op de zoektermijn van vier weken voor mensen
   met een evidente beperking en de wijziging van de leeftijdsgrens van de kostendelersnorm van 21
   naar 27 jaar. Het wetstraject om de kostendelersnorm te wijzigen in de Participatiewet is inmiddels in
   gang gezet. Inwerkingtreding van dit wetsvoorstel is, na behandeling en goedkeuring door de Eerste
   Kamer, per 1 januari 2023 voorzien.
   Aanpassingen in het handhavingsinstrumentarium worden de komende periode nader uitgewerkt
   waarbij het doel is om meer beslisruimte te genereren voor professionals in de uitvoering van de wet
   en meer toe te kunnen spitsen op de situatie van de bijstandsgerechtigde. Hierbij gaat het zowel
   om het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik (bijvoorbeeld door gedragsbeïnvloeding en
   voorlichting) als om het controleren en sanctioneren (bijvoorbeeld opleggen van boetes).
   Inburgering
   Wat wil het kabinet?
   Het nieuwe inburgeringsstelsel is ingegaan op 1 januari 2022. Met de invoering van deze wet start de
   inburgering sneller, wordt een hoger taalniveau gevraagd en hebben gemeenten een regierol. Het
   kabinet houdt in samenwerking met de betrokken partners goed in de gaten of het nieuwe stelsel
   werkt zoals het moet werken. Ten opzichte van de vorige begroting stelt het rijk van 2022 tot en met
   2024 € 90 miljoen extra vanuit het gemeentefonds beschikbaar voor de inburgering en integratie van
   statushouders. Voor de onderwijsroute worden opties verkend voor een structurele inbedding binnen
   het inburgeringsstelsel. Om ter overbrugging de onderwijsroute aan te bieden wordt vanaf 2023 tot en
   met 2025 cumulatief € 35 miljoen extra beschikbaar gesteld.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten krijgen middelen voor uitvoeringskosten van de nieuwe Wet inburgering via het
   gemeentefonds en middelen voor inburgeringsvoorzieningen via een specifieke uitkering. De extra €
   90 miljoen vanuit het gemeentefonds kunnen gemeenten inzetten voor het grotere aantal inburgeraars
   dat komt kijken bij de hoge taakstelling.
   De SPUK onderwijsroute is bedoeld als tijdelijke aanvulling op de reguliere SPUK voor
   inburgeringsvoorzieningen. Hiermee kunnen gemeenten tot en met 2025 de onderwijsroute
   aanbieden, terwijl parallel wordt gewerkt aan een structureel voorstel. In 2023 gaat het om € 15
   miljoen.
   Omdat de aantallen statushouders fors hoger zijn dan waarmee bij de uitwerking van de
   Wi2021 rekening werd gehouden, blijft de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid (met name van de
   uitvoeringskosten) een aandachtspunt voor gemeenten. In de bestuurlijke afspraken is daarom
   afgesproken dat dit wordt gemonitord en dat eventuele hogere kosten leiden tot een bijstelling van
   het budget.
   Krapte op de arbeidsmarkt
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet ziet dat de structurele personeelskrapte leidt tot meer spanning op de
   overheidsdienstverlening en vertragend werkt bij de uitvoering van de transities op het gebied van
   bijvoorbeeld klimaat en wonen. Interventies van het kabinet op korte termijn zijn het verminderen van
   de vraag naar arbeid, het vergroten van het arbeidsaanbod waar mogelijk en het verbeteren van de
   match tussen vraag en aanbod. Het kabinet roept werkgevers om zich in te zetten voor aantrekkelijke
   arbeidsvoorwaarden en deeltijders te stimuleren meer uren te werken. Het kabinet onderzoekt in 2023
   onorthodoxe maatregelen om personeelstekorten terug te dringen.
44                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>        Wat betekent het voor gemeenten?
        Gemeenten in hun rol als werkgever worden geconfronteerd met de krapte op de arbeidsmarkt,
        op met name de specialistische functies. Wij hopen dat het kabinet – zeker in de huidige sociaal-
        economische onrustige context - de aanpak van de arbeidsmarktkrapte voortvarend zal oppakken,
        samen met werkgevers en werkenden en zich met name richt op het vergroten van het aanbod van
        werk en een betere match tussen vraag en aanbod.
        Toekomstige arbeidsmarkt
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil toegroeien naar een sterke ontwikkelcultuur voor werkend/werkgevend Nederland.
        Het kabinet borduurt daarbij voort op de adviezen van de Commissie-Regulering van Werk en
        het middellange termijnadvies van de SER over sociaaleconomisch beleid 2021-2025. Hiervoor
        zijn structurele hervormingen nodig op sociale zekerheid. Het kabinet wil de positie van flexibele
        werknemers met tijdelijke contracten, oproepcontracten, uitzendcontracten en zzp’ers verbeteren en
        duurzame arbeidsrelaties stimuleren zodat werkenden meer werk- en inkomenszekerheid ervaren. Ook
        omarmt het kabinet het ‘hybride werken’. Het kabinet wil in 2023 een beleidsagenda uitwerken met als
        doel de voor- en nadelen van thuiswerken te balanceren.
        Om een toekomstbestendige arbeidsmarkt te realiseren, zet het kabinet in op Leven Lang Ontwikkelen
        (LLO) en ‘skillsgerichte’ arbeidsmarkt. Het kabinet wil de regionale mobiliteitsteams die zijn opgericht
        tijdens de pandemie en die mensen helpen om aan het werk te komen of te blijven, in stand houden.
        Wat betekent het voor gemeenten?
        Wij spreken de hoop uit dat het kabinet de urgentie voor omvorming van de arbeidsmarkt niet
        onderschat en dat zij hierbij ook zeer alert zal zijn op de uitvoerbaarheid van toekomstig beleid.
        Gemeentelijke werkgevers kunnen de vruchten plukken van stimuleringsmaatregelen van het
        kabinet op het gebied van LLO, hybride werken en duurzame inzetbaarheid. Bij de uitwerking
        vragen we bijzondere aandacht voor de inzet van zzp’ers in de publieke dienstverlening in tijden van
        arbeidsmarktkrapte. Inzet van zzp’ers leidt tot hogere kosten van de dienstverlening. Wij zullen samen
        met andere sectoren verenigd in de Zelfstandig Publieke Werkgevers (ZPW) een actieve rol innemen
        bij de uitwerking.
        Thuiswerken
        Wat wil het kabinet?
        De toekomst van het hybride werken en de concretisering van het thuiswerken, zijn onderwerpen
        waar het kabinet over nadenkt. In 2023 werkt het kabinet een beleidsagenda uit met als doel de
        voor- en nadelen van thuiswerken te balanceren. Daarbij heeft het kabinet ook aandacht voor de
        mentale gezondheid bij het thuiswerken. Thuiswerken zou ingezet kunnen worden om te zorgen
        voor een betere privé-werkbalans voor medewerkers. Hiermee kan volgens het kabinet het aantal
        burn-outklachten van werknemers worden teruggedrongen.
        In het Belastingplan is geen extra verhoging van de thuiswerkvergoeding opgenomen. De fiscale
        gerichte vrijstelling wordt verhoogd van € 2,- naar € 2,13 per gewerkte thuiswerkdag conform de
        loontabelcorrectiefactor. Het Nibud heeft in maart 2022 voor de energieprijsstijgingen uitgerekend dat
        de kosten van een thuiswerkdag al uitkomen op € 3,05 per gewerkte thuiswerkdag
        Wat betekent dit voor de gemeenten?
        De beleidsagenda, die de voor- en nadelen van het thuiswerken omschrijft, zou gemeenten een goed
        beeld kunnen geven van de aandachtspunten die er nog zijn omtrent het thuiswerken. Het afgelopen
        jaar hebben gemeenten veel aandacht besteed aan het vormgeven hiervan, deze beleidsagenda kan
        een goede steun bieden voor de verdere concretisering ervan.
        Wij stellen voor om de gerichte vrijstelling voor thuiswerken bij te stellen in het Belastingplan 2023 op
        basis van de gemiddelde werkelijke kosten die werknemers in de praktijk maken. Een verhoging van
        € 0,13 per dag is in de huidige situatie met de hoge inflatie irreëel. Wij stellen voor om de gerichte
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                            45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>   vrijstelling voor de thuiswerkdag te verhogen naar een reële vergoeding van de kosten van een
   thuiswerkdag.
   Duurzame arbeidsrelaties
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil het aangaan van duurzame arbeidsrelaties stimuleren zodat werkenden meer
   werk- en inkomenszekerheid ervaren. Arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd zouden de basis
   moeten vormen voor het organiseren van structureel werk. Andere contractvormen worden waar
   dat nodig is beter gereguleerd, zodat ze niet meer gebruikt kunnen worden om te concurreren op
   arbeidsvoorwaarden.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het huidige juridisch kader is ingewikkeld, terwijl gemeenten het belangrijk vinden dat werkenden
   meer werk en inkomenszekerheid ervaren. Hierbij is het van belang om het juridisch kader van
   arbeidsovereenkomsten voor bepaalde en onbepaalde tijd duidelijker te maken en te vereenvoudigen.
   Het aantal contractvormen moet overzichtelijk blijven met duidelijke kaders zonder ingewikkelde
   ketenregelingen of administratieve vervalperioden. Voor het oproepcontract geldt dat er een
   basiscontract moet komen met een vaste urennorm per tijdsperiode.
   Pensioen
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet werkt aan een nieuw pensioenstelsel dat klaar is voor de toekomst en beter past bij een
   arbeidsmarkt waarin de meeste mensen meerdere werkgevers kennen. In het nieuwe stelsel is er
   eerder perspectief op indexatie en krijgen mensen beter zicht op de opgebouwde pensioenpot. Deze
   Wet toekomst pensioenen (WTP) wordt momenteel besproken in de Tweede Kamer. Het streven is
   inwerkingtreding op 1 januari 2023.
   Dankzij de stijgende marktrente zijn de dekkingsgraden in de eerste helft van 2022 flink gestegen. Dit
   ondanks de slechte resultaten op de beurs. De meeste pensioenfondsen hebben gebruik gemaakt van
   de mogelijkheid om per 1 juli 2022 al bij een beleidsdekkingsgraad van 105% te kunnen indexeren.
   Deze mogelijkheid bestaat vooruitlopend op het nieuwe pensioenstelsel. De verwachting is dat
   pensioenfondsen hier in 2023 wederom (deels) gebruik van gaan maken. Naar verwachting zullen de
   pensioenpremiepercentages ongeveer gelijk blijven.
   Wat betekent dit voor de gemeenten?
   Hoe de pensioenregeling van ABP, het pensioenfonds waar gemeenten bij zijn aangesloten, eruitziet
   wordt bepaald in de pensioenkamer. Hierin zitten vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers
   binnen overheid en onderwijs. De VNG is hiervoor lid van de Zelfstandige Publieke Werkgevers (ZPW).
   Een van de belangrijkste opgaven van de sociale partners in de Pensioenkamer is het vormgeven van
   een pensioenregeling die voldoet aan de regels van de WTP. Zowel ABP als de sociale partners werken
   ernaartoe om per 1 januari 2026 over te kunnen stappen naar het nieuwe pensioenstelsel. Dit betekent
   dat sociale partners begin 2023 hierover overeenstemming moeten bereiken. Om dit te halen is het
   noodzakelijk dat het wetgevingsproces zo spoedig mogelijk wordt afgerond.
46                                                                      Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>9 Volksgezondheid, Welzijn
        en Sport
        Gezondheid/Preventie
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil de blik op gezondheid verbreden. Hiervoor worden de volgende uitgangspunten
        gehanteerd:
        1. In een gezonde samenleving kunnen mensen hun leven leiden, bijdragen en meedoen, met of
            zonder aandoening of beperking;
        2. In een gezonde samenleving streven we naar zo min mogelijk gezondheidsverschillen;
        3. In een gezonde samenleving kijken we om naar elkaar en helpen we elkaar waar dat nodig is.
        Hiertoe worden vijf grote trajecten ingezet: het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het
        Integraal Zorgakkoord (IZA), het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO),
        een toekomstbestendige Wmo en de Hervormingsagenda Jeugd (zie hieronder voor meer details).
        Stevige stappen worden zo gezet om beter om te kunnen gaan met de stijgende zorgvraag. Daarom
        wordt geïnvesteerd in de gezondheid van Nederlanders, de groei van de zorg afgeremd en wordt
        tegelijkertijd gezorgd voor een toegankelijke zorg voor mensen die dit nodig hebben.
        Het kabinet wil daarbij verdere uitwerking geven aan de voornemens in de Landelijke Nota
        Gezondheidsbeleid 2020-2024 en het Nationaal Preventieakkoord 2040.
        Voor wat betreft preventieve gezondheid ligt de focus in de begroting van VWS op de structurele
        aanpak van gezondheidsachterstanden. Het voornemen is een aantal specifieke uitkeringen aangevuld
        met nieuwe prioriteiten uit het Regeerakkoord te bundelen in een brede specifieke uitkering (SPUK).
        Na goedkeuring van de VWS-begroting wordt de nieuwe SPUK vastgesteld en opengesteld voor
        gemeenten.
        In de SPUK worden middelen opgenomen voor de lokale aanpak van gezondheidsachterstanden, een
        preventie-infrastructuur, kansrijke start, combinatiefuncties buurtsportcoaches, mentale gezondheid, de
        gezonde beweegvriendelijke leefomgeving en de valpreventie bij 65-plussers.
        De brede SPUK wordt aangevuld met middelen voor de aanpak van eenzaamheid, welzijn op recept
        en mantelzorg. In het GALA maken rijk en gemeenten nadere bestuurlijke afspraken over de te
        behalen resultaten.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Voor gemeenten betekent dit dat integrale preventieve inzet op gezondheidsvraagstukken verstevigd
        en verdiept kan worden en dat kan worden geïnvesteerd in een passende preventie-infrastructuur op
        lokaal en regionaal niveau.
        De nieuwe brede SPUK biedt hiertoe de financiële ruimte. Nadere informatie over GALA en de SPUK
        volgt. Bij de vijf grote trajecten GALA, IZA, WOZO, een toekomstbestendige Jeugd alsmede voor het
        programma Kind- en Gezinsbescherming is het van belang, ook voor gemeenten, om verder in te zetten
        op digitalisering, bijvoorbeeld met standaarden, zodat alle sectoren kunnen signaleren, leren en sturen.
        Jeugd
        Wat wil het kabinet?
        Het rijk en de VNG werken, met aanbieders, professionals en cliënten, aan de Hervormingsagenda
        Jeugd, die in 2023 start.
        De agenda hanteert de volgende leidende principes:
        • Passende zorg is beschikbaar voor de meest kwetsbare kinderen en jongeren;
        • Versterken veerkracht van kinderen en gezinnen in hun normale dagelijkse leven;
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                           47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>   •   Minder marktwerking, meer samenwerking en betere inkoop van zorg;
   •   Verbetering kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg;
   •   Betere samenwerking in het Sociaal Domein.
   De uitwerking van de agenda beoogt, naast betere en tijdige zorg en ondersteuning op de juiste plek
   en wanneer dit nodig is, tot een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel te
   komen.
   Zoals verwacht volgt het kabinet hierbij de aflopende financiële reeks uit het advies van de Commissie
   van Wijzen. Voor het jaar 2023 stelt het kabinet incidenteel € 1,454 miljard extra beschikbaar voor de
   jeugdzorg. Tegelijkertijd benoemt het kabinet, zoals verwacht, de afbouw van de incidentele middelen.
   Er wordt verwacht dat gemeenten inzetten op besparingsmaatregelen voor een bedrag van € 374
   miljoen op de jeugdzorguitgaven in 2023.
   De aanvullende besparingsopgave van € 511 miljoen uit het coalitieakkoord is op dit moment nog
   volledig als korting verwerkt in het gemeentefonds. Het rijk heeft toegezegd dat de invulling hiervan
   voor rekening en risico van het rijk komt. Hierover is op dit moment nog geen duidelijkheid.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten ontvangen in 2023 nog steeds incidentele middelen, tegelijkertijd wordt door het kabinet
   ingezet op de afbouw van deze middelen. Doordat er sprake is van afbouw, is dit de eerste besparing
   van € 374 miljoen. Dit betekent dat het van groot belang is dat gemeenten daadkrachtig aan de slag
   gaan met de geformuleerde maatregelen. De Hervormingsagenda zal de inhoudelijke onderbouwing
   moeten bieden voor deze besparing.
   Integraal Zorg Akkoord (IZA)
   Wat wil het kabinet?
   De zorg staat onder druk door onder andere vergrijzing, een toenemende zorgvraag en
   personeelsschaarste. Hierdoor stijgt de komende jaren de vraag naar zorg sneller dan het aanbod.
   In het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft het kabinet met 13 zorgpartijen afspraken gemaakt over hoe
   deze uitdagingen de komende jaren aan te pakken. Het doel is het verbeteren van de gezondheid,
   het inperken van de toenemende vraag naar zorg en het beheersen van de toenemende kosten van
   de zorg in de Zorgverzekeringswet (Zvw). In het akkoord staat onder meer dat partijen intensiever met
   elkaar moeten samenwerken, de eerstelijnszorg versterkt moet worden en er meer wordt ingezet op
   preventie. Ook moet het voor zorgverleners aantrekkelijk zijn en blijven om in de zorg te werken. Het
   is voor het eerst dat zoveel partijen over de hele breedte van de zorg samen afspraken maken over de
   koers voor de komende jaren.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Het VNG-bestuur heeft het IZA ondertekend, onder voorbehoud van instemming door onze leden
   tijdens de ALV op 2 december. De inhoudelijke overwegingen voor gemeenten om aan het Integraal
   Zorgakkoord deel te nemen zijn verwoord in de gemeentelijke propositie ‘De winst van het sociaal
   domein’, die in 2021 bij de kabinetsformatie aan de informateur is aangeboden.
   Onder de titel ‘een gezond leven makkelijker maken’ pleiten we voor een benadering waarin de
   gezondheid van de inwoners en de samenleving centraal staan. In het IZA stellen de partijen vast
   dat er meer aan preventie gedaan moet worden én dat de gezondheidszorg vanuit het perspectief
   van inwoners ook echt beter kan op dit moment. Bijvoorbeeld door minder versnippering, betere
   afstemming en tijdiger de juiste hulp bieden. Door dit akkoord wordt een beweging gemaakt van
   individuele zorg naar gezamenlijke zorg voor een gezond en vitale samenleving, gericht op het
   verkleinen van gezondheidsachterstanden.
   Belangrijk voor gemeenten zijn:
   • Afspraken over coördinatie van preventie en de samenhang in de zorg via de regionale preventie-
       infrastructuur waarvoor de centrale zorgverzekeraar en gemeenten in de regio gezamenlijk het
       initiatief nemen.
48                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>        •    Domeinoverstijgende samenwerking wordt vereenvoudigd, onder andere door het wegnemen van
             belemmeringen. Bijvoorbeeld door juridische belemmeringen, strijdige eisen in contractering of
             verschillende stelsels van financiering.
        •    De samenwerking tussen het sociaal domein (onder andere wijkteams) en de eerstelijnszorg
             (huisartsen, lichte ggz en wijkzorg) wordt versterkt, om zo de toegang tot de juiste zorg en
             ondersteuning te verbeteren.
        •    Extra inzet op preventie en gezondheidsbevordering voor een gezonde en vitale samenleving en
             om de instroom in de zorg te beperken.
        Naast inhoudelijke betekenis zit er ook een financiële kant aan deelname aan het Integraal
        Zorgakkoord. In het IZA zit voor gemeenten € 150 miljoen (structureel) voor de regionale preventie-
        infrastructuur en is er voor gemeenten toegang tot IZA-transformatiemiddelen (€ 1,4 miljard tot 2026).
        Voor de lokale aanpak van preventie worden aparte afspraken gemaakt in het ‘gezond en actief leven
        akkoord’ (GALA) waarvoor gemeenten €180 miljoen structureel ontvangen. IZA en GALA hangen nauw
        met elkaar samen.
        Over de dekking van een deel van het tekort door het Wmo-abonnementstarief is ook een afspraak
        gemaakt. Daar wordt per 2025 € 110 miljoen voor vrijgemaakt. Een eerste stap in de door gemeenten
        gewenste compensatie van het abonnementstarief. In de programma’s ‘Wonen met Ondersteuning en
        Zorg voor Ouderen’ (WOZO) en ‘Een Thuis voor Iedereen’ worden verdere afspraken gemaakt over de
        uitwerking van ondersteuning en zorg van inwoners in de thuissituatie.
        Zie voor meer informatie ook de recente Ledenbrief ondertekening IZA.
        Een passende eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp in de Wmo
        Wat wil het kabinet?
        Per 2025 wil het kabinet een passende (inkomensafhankelijke) eigen bijdrage in de Wmo invoeren voor
        de hulp bij het huishouden. Hiermee moet de aanzuigende werking van huishoudelijke hulp worden
        afgeremd. Het kabinet gaf geen gehoor aan ons dringende verzoek om de inkomensafhankelijke eigen
        bijdrage ook voor de woonvoorzieningen en hulpmiddelen te laten gelden.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Voor gemeenten betekent dat een gedeeltelijke lastenverlichting per 2025. Door het kabinet
        is toegezegd dat per 2025 gemeenten met € 110 miljoen worden tegemoetgekomen (zie ook
        de passage over IZA). Voor de andere voorzieningen dan hulp bij het huishouden blijft het
        abonnementstarief (de € 19,- per maand) van kracht. Hoe de regeling er precies uit komt te zien wordt
        in de komende periode uitgewerkt. Met het CAK voeren we op dit moment een uitvoeringstoets uit,
        waar ook gemeenten bij zijn betrokken.
        In de huidige plannen worden gemeenten voor de forse meeruitgaven, op vooral de huishoudelijke
        hulp en als gevolg van het abonnementstarief in de Wmo, voor 2023 en verder, niet gecompenseerd.
        Uiterlijk eind 2023 moet het wetgevingstraject zijn afgrond. Er is dan nog een jaar voor de
        implementatie van de maatregel voor het CAK en gemeenten.
        Programma WOZO (Wonen Ondersteuning en Zorg voor Ouderen)
        Wat wil het kabinet?
        Een ‘toekomstbestendige Wmo’ is ook van belang voor het toekomstperspectief dat in het programma
        WOZO wordt geschetst. Voor het beleid specifiek gericht op ouderen wordt dit de nieuwe norm:
        “zelfstandig als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan”.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het programma WOZO en de vijf actielijnen hierin zijn ook relevant voor gemeenten en het
        gemeentelijk beleid. WOZO is de opvolger van het programma ‘Langer Thuis’ van het vorige kabinet.
        Bij de totstandkoming van dit programma zijn de gemeenten en de VNG betrokken geweest. Wij
        onderschrijven de noodzaak en de geformuleerde doelen voor de komende jaren, maar er zijn ook
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                        49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>   zorgen waardoor we op dit moment nog niet onze ‘handtekening’ onder het programma kunnen
   zetten.
   Voor gemeenten is het volgende van belang dat:
   • Het rijk moet zorgdragen voor de juiste randvoorwaarden, zoals een toereikend budget voor de
       uitvoering van de Wmo en ruimte in wet- en regelgeving voor de ontschotting.
   • De diverse maatregelen in de Wet langdurige zorg (Wlz) en in de toegang tot de Wlz die leiden tot
       meer uitgaven in het sociaal domein, goed in beeld komen en zij vervolgens kunnen beschikken
       over voldoende middelen om hun taak te kunnen uitvoeren.
   • De afspraken nagekomen worden over de woningbouwproductie voor ouderen. Het gaat om
       geschikte, toegankelijke en bereikbare woningen en ook voldoende verpleegzorgplekken. Als dat
       niet gebeurt zullen de Wmo-uitgaven voor gemeenten stijgen.
   Standaardisatie in uitvoering en verbeteren doelmatigheid Wmo
   Wat wil het kabinet?
   Samen met de betrokken partijen werkt het ministerie van VWS verder aan de standaardisatie
   in de uitvoering van de Wmo, waardoor processen voor gemeenten en aanbieders eenduidiger
   en eenvoudiger worden en er daardoor meer tijd komt voor maatwerk en betere kwaliteit in de
   ondersteuning.
   Voor het meer doelmatig inzetten van middelen gaat het rijk kijken naar de bewezen (kosten)
   effectiviteit in de Wmo en zal het de beschikbaarheid en vindbaarheid van kennis over werkzame
   elementen en de effectiviteit van aanpakken voor professionals in het sociaal domein bevorderen.
   Samen met de kennisinstituten in het sociaal domein wordt dan ook ingezet op verdere ontwikkeling
   en toepassing van effectieve interventies. Ook wordt ingezet op verbeteren van de benodigde
   sturingsinformatie, professionalisering van het sociaal werk, verbeteren van de toegang en
   optimalisering van de kennisinfrastructuur voor het sociaal domein. Het doel is dat er binnen het
   sociaal domein meer kennisgedreven wordt gewerkt.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De verdere standaardisatie in de uitvoering van de Wmo zal op de korte termijn geen directe gevolgen
   hebben voor gemeenten. In de komende periode wordt er onderzocht en bepaald op welke wijze het
   berichtenverkeer tussen gemeenten en aanbieders eenvoudiger en meer eensluidend ingericht kan
   worden. Ook wordt onderzocht op welke wijze de contractering in de Wmo meer gestandaardiseerd
   kan gaan plaatsvinden, zoals op dit moment ook in de jeugdhulp gebeurt. Voor gemeenten is het van
   belang dat deze standaardisatie gepaard gaat met behoud van de beleidsruimte.
   Het onderzoek naar bewezen (kosten)effectiviteit in de Wmo zal op termijn gevolgen hebben voor
   gemeenten voor welke interventies, ondersteuning zij (willen) inkopen en/of subsidiëren. De VNG gaat
   ervan uit dat dit onderzoek gemeenten en de lokale partners, aanbieders, kan helpen om de schaarse
   middelen meer doelmatig in te zetten. Het is ook hier wel van belang dat de besluitvorming over het
   wat en het hoe lokaal blijft.
   Houdbaarheidsonderzoek naar de Wmo 2015
   Wat wil het kabinet?
   Al eerder is in de hoofdlijnenbrief toekomst Wmo aangekondigd dat er een houdbaarheidsonderzoek
   naar de Wmo 2015 komt. Het doel van dit onderzoek is dat rijk en gemeenten gezamenlijk een
   analyse uitvoeren van hoe het gebruik van de Wmo zich de komende jaren (zo mogelijk 5-20 jaar) zal
   ontwikkelen, tegen de achtergrond van verschillende maatschappelijke ontwikkelingen. Op basis van
   deze analyse kunnen de betrokken partijen keuzes maken over de inrichting van de Wmo 2015 in de
   toekomst.
50                                                                        Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het is goed nieuws dat dit onderzoek nu daadwerkelijk van start gaat en er goed gekeken gaat
        worden naar wat er nodig is voor gemeenten om de Wmo in de komende jaren op een goede en
        verantwoorde wijze uit te kunnen blijven voeren, maar ook om te onderzoeken wat er mogelijk anders
        moet en kan. Het CPB dat het onderzoek gaat uitvoeren heeft inmiddels aangegeven maximaal 8 jaar
        vooruit te kunnen kijken.
        Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking
        Wat wil het kabinet?
        In de programmatische uitwerking van de ‘Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met
        een beperking’ werkt het kabinet in de komende periode via zes concrete onderwerpen verder aan het
        ondersteunen van de beweging naar een toekomstbestendige gehandicaptenzorg.
        1. complexe zorg (onder andere inzet op vroegsignalering)
        2. zorg en ondersteuning aan mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB)
        3. verbetering van de cliëntondersteuning
        4. zorgtechnologie en innovatie (onder andere implementatie en opschaling technologie)
        5. een gerichte aanpak voor arbeidsmarkt en vakmanschap;
        6. mensen met een beperking die een levenslange, levensbrede, ondersteuningsvraag hebben in
            het gemeentelijk domein (bijvoorbeeld dagbesteding en/of begeleiding vanuit de Wmo). Er is een
            apart hoofdstuk over de Wmo in opgenomen.
        Ook start in 2024 de landelijke regeling gespecialiseerde cliëntondersteuning voor mensen (met
        een beperking) met complexe zorgvragen/problematiek, waarvoor de cliëntondersteuning vanuit
        de Wmo en Wlz onvoldoende kan bieden. Deze regeling wordt door het ministerie van VWS in
        2023 vormgegeven. De doelstelling is om in 2024 met een nieuwe organisatie de gespecialiseerde
        cliëntondersteuning gebundeld aan te kunnen bieden. Daarbij is het voor het ministerie de bedoeling
        om te komen tot een ‘leerloop’ waarin de geleerde lessen worden ingebracht bij gemeenten en bij
        verschillende andere instanties.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De uitvoering van het programma zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking raakt ook
        gemeenten. Denk hierbij aan de begeleiding of ondersteuning van mensen met bijvoorbeeld een LVB,
        autisme, complexe en/of levenslange beperking. De VNG begrijpt dat er voor deze doelgroep nu een
        ínhaalslag en extra aandacht nodig is. Het doel is dat deze inzet, met zo’n specifiek programma, straks
        niet meer nodig is en de ondersteuning en begeleiding van ook deze doelgroep regulier onderdeel is
        van het sociaal domein.
        De landelijke regeling voor de gespecialiseerde cliëntondersteuning wordt betaald uit de begroting
        van VWS. Dit is dus geen uitname uit het gemeentefonds. De VNG heeft eerder bij het ministerie van
        VWS aangegeven dat de uitvoering van deze landelijke regeling per 2024 in nauw overleg moet met
        de uitvoering van de clientondersteuning vanuit gemeenten (Wmo) en zorgkantoren (Wlz) in de regio’s
        tot stand moet komen.
        Maatschappelijk Opvang
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet zet de intensivering van de aanpak van dakloosheid, die onder het vorige kabinet werd
        ingezet, voort. Hiervoor is per jaar structureel € 65 miljoen extra beschikbaar. Dit najaar werken
        vele partijen samen in een brede coalitie om te komen tot een gedragen Plan van Aanpak, waarbij
        preventie en Wonen Eerst een plek zullen krijgen.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Het gaat om een zeer terechte impuls op een beleidsterrein dat (onder de huidige omstandigheden)
        meer aandacht vraagt. Het is niet zeker of de ambitie haalbaar is om in 2030 dakloosheid te
        beëindigen. De middelen worden via een specifieke uitkering beschikbaar gesteld. Deze keuze maakt
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                         51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>   dat gemeenten langer op duidelijkheid moeten wachten en met meer verantwoordingslasten te maken
   krijgen. Een risico is dat de middelen pas in de loop van 2023 kunnen worden ingezet.
   Beschermd Wonen
   Wat wil het kabinet?
   Voor het voortzetten van de beweging naar een Beschermd Thuis is de doordecentralisatie van
   Beschermd Wonen (BW) een onmisbare stap. De staatssecretaris voor Jeugd en Preventie heeft
   dit op 30 juni in een bestuurlijk overleg met gemeenten bevestigd. Ook de invoering van een
   woonplaatsbeginsel BW en een objectief verdeelmodel BW wil de staatssecretaris doorzetten. Eind
   september informeert de staatssecretaris de Kamer hierover. Deze plannen hebben nog geen invloed
   op de financiële middelen die de centrumgemeenten voor beschermd wonen krijgen in 2023.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Pas vanaf 2024 zal de invoering van een objectief verdeelmodel voor beschermd wonen en een
   woonplaatsbeginsel beschermd wonen gevolgen hebben alle gemeenten. Daarbij geldt een
   geleidelijk ingroeipad. Het rijk en gemeenten werken samen aan het inbouwen van voldoende
   waarborgen om tegemoet te komen aan de aandachtspunten en risico’s die aan de doordecentralisatie
   verbonden zijn. Zo wil de staatssecretaris wettelijk verplichten dat gemeenten samenwerken bij de
   inkoop en bekostiging van BW. Gemeenten maken daarover (ook nu al) samen afspraken op basis van
   de norm voor opdrachtgeverschap. De staatssecretaris verruimt met deze voorgenomen wetgeving de
   mogelijkheid om bij een gemeente of samenwerkende gemeenten in te grijpen als de beschikbaarheid
   van BW voor inwoners onvoldoende is.
   Vertraagde instroom in de Wlz
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet wil stimuleren dat er wordt ingezet op activiteiten en maatregelen in het sociaal domein
   die bijdragen aan vertraagde instroom in de Wlz. Met de Wet domeinoverstijgende financiering regelt
   het kabinet dat zorgkantoren hier uit de Wlz aan kunnen mee betalen. In aanloop naar implementatie
   van deze wet worden via een specifieke uitkering middelen beschikbaar gesteld voor gemeenten.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten kunnen per 2023 aanspraak maken op een bijdrage aan de inkoop en organisatie van
   deze activiteiten. Op basis van een plan samen met het zorgkantoor. Het gaat om € 10 miljoen op
   jaarbasis, in de tijd iets oplopend.
   Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
   Wat wil het kabinet?
   Het ministerie van VWS werkt in 2023 aan de doorontwikkeling van de aanpak van huiselijk geweld
   en kindermishandeling door te focussen op het doorbreken van de cirkel van geweld. Dit gebeurt
   soms in samenwerking met andere departementen en via specifieke programma’s of actieplannen.
   Hierbij wordt ingezet op diverse thema’s, zoals de doorontwikkeling van het gebruik van de
   meldcode, het versterken van een laagdrempelige hulp en adviesstructuur, (zorg voor de) pleger,
   deskundigheidsbevordering in traumabehandeling, de aanpak van ouderenmishandeling (met name
   seksueel grensoverschrijdend gedrag) en seksueel geweld (met name loverboyproblematiek en
   mensenhandel).
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De begroting van VWS bevat expliciete verwachtingen over de rol van gemeenten bij de aanpak
   van huiselijk geweld en kindermishandeling. Zo moeten volgens deze begroting gemeenten zorgen
   voor een stelsel waarin bij onveiligheid (in huiselijke kring) voldoende zorg is zodat het geweld kan
   stoppen en duurzaam wordt opgelost. Ook hebben gemeenten, professionals en organisaties volgens
   het kabinet een rol bij het veilig opgroeien van kinderen. Naast eerdergenoemde inhoudelijke
   thema’s, faciliteert het ministerie van VWS de VNG, het Landelijk Netwerk Veilig Thuis en Valente
   om met gemeenten en aanbieders en met inzet van ervaringskennis de dienstverlening van de
52                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>        vrouwenopvanginstellingen en Veilig Thuis door te ontwikkelen. Ook worden in 2023 de regio’s
        ondersteund bij het verder verbeteren van de steun, hulp en bescherming van gezinnen die te maken
        hebben met geweld of waar ontwikkelingsbedreiging van een kind aan de orde is.
        VN-verdrag Handicap
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil doorgaan met de inzet op de implementatie van VN-verdrag Handicap. De
        verantwoordelijkheid voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap is structureel en vraagt dus
        ook in 2023 en volgende jaren verdere inspanning.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Zeker nu het rijk aangeeft dat de verantwoordelijkheid voor de implementatie van het VN-verdrag
        Handicap structureel is, is het voor gemeenten van belang dat zij blijven werken aan hun Lokale
        Inclusie Agenda. Uiteraard doen gemeenten dit samen met ervaringsdeskundige inwoners.
        Toezicht Wmo
        Wat wil het kabinet?
        Gemeentelijk toezicht op rechtmatigheid richt zich op de aanpak van zorgfraude van
        zorgaanbieders die Wmo leveren. Gemeentelijk toezicht op kwaliteit richt zich op de kwaliteit van
        de Wmo-ondersteuning. De eerste jaren waren gemeenten vooral bezig om de zorg te organiseren.
        Toezicht en handhaving kwamen daar achteraan. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft tot
        taak toezicht te houden op de gemeentelijke uitvoering van het Wmo-toezicht en constateert dat de
        professionalisering van het toezicht niet snel genoeg gaat.
        Om het toezicht sneller te verbeteren wil de minister van VWS de Wmo-toezichthouder een
        duidelijke taakomschrijving meegeven. Daartoe worden in 2023 de randvoorwaarden voor de
        Wmo-toezichthouder in de wet- en regelgeving geborgd. Daarnaast onderzoekt de minister de
        mogelijkheden om het toezicht op regionaal niveau te organiseren. En wordt bezien of specifieke
        monitoring van het gemeentelijk toezicht wenselijk is. Het kabinet stelt hiervoor geen financiële
        middelen beschikbaar.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        De voornemens leveren voor gemeenten een verzwaring van hun toezichtstaken op, zonder dat daar
        een budgettaire bijdrage van het rijk tegenover staat. Nu moeten gemeenten toezien op de naleving
        van de Wmo, maar er is geen vereiste in de wet dat een toezichthouder moet worden aangesteld.
        Noch om onderzoek naar mogelijke fraude uit te voeren, noch om te toetsen op de kwaliteit van
        zorg. Slechts voor een gedeelte van het toezicht op kwaliteit, namelijk het toezicht op calamiteiten,
        is in de wet een toezichthouder voorzien. Ook het punt van de regionalisering heeft gevolgen voor
        gemeenten. Er zal een verplichting ontstaan tot samenwerking. Op welke niveau de samenwerking van
        gemeenten op Wmo-toezicht vorm krijgt is nog niet duidelijk.
        De VNG heeft berekend dat om het toezicht te kunnen intensiveren, een inzet van mensen en
        middelen vereist is. Daarvoor is tenminste € 85 miljoen nodig, gemiddeld twee fte per gemeente.
        PGB 2.0
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil het programma PGB 2.0 afronden en de transitie naar beheer inzetten. Ontwikkeling
        stopt daarmee niet, maar volgt de snelheid die past bij structureel beheer. De kosten die de Sociale
        Verzekeringsbank (SVB) maakt zijn vanaf dat moment uitvoeringskosten. Daarnaast zijn er kosten voor
        beheer en doorontwikkeling van het PGB 2.0-systeem en wordt er gesproken van subsidies voor PGB.
        Deze bedragen worden niet nader gespecificeerd. De Kamer wordt eind 2022 geïnformeerd over de
        stand van zaken. Ook is een stappenplan toegezegd rondom de overdracht van het beheer naar de SVB.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Steeds meer PGB-budgethouders kunnen al werken met het digitale systeem PGB 2.0. Een groot
        aantal zorgkantoren is aangesloten. Inmiddels zijn zes gemeenten aangesloten, zij gebruiken de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                          53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>   huidige versie van het systeem dat nog niet helemaal voldoet en waarvan de werking momenteel
   wordt geëvalueerd. Er wordt nog gewerkt aan de realisatie van aanvullende functionaliteiten voor
   gemeenten. Er is nog geen concrete planning voor de aansluiting van gemeenten op PGB 2.0. Aan het
   einde van dit jaar wordt meer duidelijkheid verwacht.
   Eerder is afgesproken dat de kosten voor de realisatie van het PGB 2.0-systeem en de ondersteuning
   van gemeenten bij de implementatie worden gedragen door het ministerie van VWS. Dit geldt
   eveneens voor de kosten gerelateerd aan het onderhoud van het huidige PGB 1.0-systeem.
   Sinds 2016 brengt de SVB een deel van de uitvoeringskosten van het trekkingsrecht PGB in
   rekening bij de gemeenten. Het daarmee gemoeide bedrag is gebaseerd op het aantal actieve
   zorgovereenkomsten in het kader van de Jeugdwet en de Wmo. Om de gemeenten in staat te stellen
   deze kosten te dragen is in 2015 een toevoeging gedaan op het macrobudget vanwege de extra taken
   die gemeenten erbij hebben gekregen in het kader van de Jeugdwet en de Wmo. De VNG en het
   ministerie van VWS zijn overeengekomen om met ingang van 2023 een structureel bedrag van € 27,2
   miljoen per jaar uit te nemen uit het Gemeentefonds ten behoeve van de uitvoeringskosten van de
   SVB voor de Jeugdwet en de Wmo. Deze afspraak wordt na vier jaar geëvalueerd.
54                                                                     Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>10 B          uitenlandse Zaken en
             Ontwikkelings­samenwerking
        Veiligheid en rechtsstaatontwikkeling
        Wat wil het kabinet?
        Op het gebied van ontwikkelingssamenwerking wil het kabinet werken aan vrede, veiligheid en
        duurzame ontwikkeling door in te zetten op conflictpreventie, bemiddeling en inclusief bestuur
        op lokaal en nationaal niveau. Om hier aan bij te dragen, is in 2022 onder meer het meerjarig,
        multi-thematisch partnerschap tussen het ministerie van BHOS en de VNG gestart. Dit partnerschap
        richt zich op het versterken van lokaal bestuur en lokale weerbaarheid in ontwikkelingslanden, met
        behulp van de kennis en expertise in Nederlandse gemeenten. Vanaf 1 oktober 2022 wordt binnen
        dit partnerschap ook een Nederlandse bijdrage geleverd aan wederopbouw op lokaal niveau in door
        de oorlog getroffen gemeenten in Oekraïne. Het kabinet besteedt gedurende de looptijd van het
        partnerschap van vijf jaar € 50 miljoen.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Verschillende Nederlandse gemeenten zijn betrokken geweest bij de ontwikkeling en eerste
        implementatie van het programma. Bij gemeenten zit veel relevante expertise. Die kan op
        verschillende manieren worden ingebracht, zowel ad-hoc als structureel. Gemeenten die in
        internationaal verband willen bijdragen aan de versterking van lokaal bestuur kunnen hun interesse
        kenbaar maken bij VNG International.
        Migratie
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet zet zich op internationaal niveau in voor terugkeer en herintegratie van migranten en het
        tegengaan van mensenhandel en -smokkel. Het kabinet ondersteunt programma’s en partnerschappen
        voor betere migratiesamenwerking met herkomst- en transitlanden. Ook verhoogt het kabinet het
        budget voor opvang en bescherming in de regio van herkomst. Hiermee wil het kabinet kwetsbare
        gastgemeenschappen ondersteunen en vluchtelingen aldaar een beter perspectief geven door te
        voorzien in basisbenodigdheden.
        Wat betekent dit voor gemeenten?
        Van gemeenten wordt veel gevraagd wanneer het gaat om de opvang van grote aantallen
        vluchtelingen en asielzoekers. Het kabinet probeert met deze beleidsinzet vluchtelingen betere
        opvang te bieden in de regio van de landen van herkomst. Migratie is één van de thema’s van het
        strategische partnerschap tussen de VNG en het ministerie, waarin Nederlandse gemeenten hun
        expertise kunnen delen.
        Economie
        Wat wil het kabinet?
        Het kabinet wil het internationaal verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven versterken
        en het internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) door het Nederlandse
        bedrijfsleven bevorderen. Het kabinet wil hiermee ook het bedrijfsleven stimuleren om een actieve
        bijdrage te leveren aan de Sustainable Development Goals (SDGs) van de VN. Het kabinet zet
        hiertoe structureel in op programma’s die het ondernemen volgens de Maatschappelijk Verantwoord
        Ondernemen (MVO)- richtlijnen ondersteunen. Ook zet het kabinet in op Europese IMVO-regelgeving.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                         55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>   Wat betekent dit voor gemeenten?
   Gemeenten die zelf (veelal in regioverband) de internationale oriëntatie van hun bedrijfsleven willen
   versterken, kunnen daarbij gebruikmaken van de ondersteuningsstructuur van de rijksoverheid. Net
   als het kabinet kunnen ook gemeenten daarbij bevorderen dat (I)MVO-richtlijnen gerespecteerd
   worden, bijvoorbeeld bij de voorbereiding en uitvoering van inkomende en uitgaande internationale
   handelsmissies.
   Sustainable Development Goals
   Wat wil het kabinet?
   Het kabinet geeft de Sustainable Development Goals van de VN een prominente rol in het beleid
   voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking. Het kabinet wil op verschillende manieren
   bijdragen aan duurzame ontwikkeling op internationaal niveau en koppelt deze ambities aan de
   SDGs. Ook wordt de effectiviteit en doelmatigheid van het BHOS-beleid gemeten aan de hand van
   streefwaarden en indicatoren ontleend uit de SDG-agenda.
   Wat betekent dit voor gemeenten?
   De SDGs zijn ook voor Nederlandse gemeenten relevant, aangezien de doelstellingen vaak betrekking
   hebben op thema’s die op decentraal niveau worden gecoördineerd en/of uitgevoerd. Nederlandse
   gemeenten kunnen de SDGs opnemen in het gemeentebeleid en zich aansluiten bij het VNG-netwerk
   Gemeenten4GlobalGoals.
56                                                                      Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>         Vereniging van
Nederlandse Gemeenten
          Nassaulaan 12
      2514 JS Den Haag
        +31 70 373 83 93
             info@vng.nl
        september 2022
                vng.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>