<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Visie en uitgangspunten




POSITIEF JEUGDBELEID
Ondersteuning van de Jeugd
Gezond, veilig en kansrijk opgroeien




Als voorbereiding van de transitie en transformatie Jeugdzorg en de
doorontwikkeling van het CJG



Januari 2013
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Positief Jeugdbeleid: Ondersteuning van de Jeugd


Inhoudsopgave                                                  blz.

1. Inleiding                                                     3
    •   Decentralisatie jeugdbeleid                              3
    •   Ontzorgen en normaliseren                                3
2. Opgroeien en opvoeden                                         4
    •   Gemeenschappelijke w aarden                              4
    •   Visie op opgroeien en opvoeden: Positief Jeugdbeleid     4
3. Doel Positief Jeugdbeleid                                     5
    •   Beoogde maatschappelijke effecten                        5
4. Uitgangspunten Positief Jeugdbeleid                           6
5. Het inrichten van Positief Jeugdbeleid                        7
    •   De opgroei en opvoedvraag is leidend                     7
6. De rol en functie van het CJG                                 9
    •   Uitgangspunten voor de inrichting van het CJG           10
7. De inrichting van het CJG                                    11
    •   De professionals                                        11
    •   De sturing                                              12
8. De resultaten en prestaties CJG                              13



Bijlage
Aanbod op interventieniveau                                     14




                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding

Decentralisatie jeugdbeleid
In de Stuurgroep Transities hebben de portefeuillehouders op 26 maart 2012 besloten om de 2 e
fase in het decentralisatie proces van de jeugdzorg op te starten.
Centraal onderdeel van deze fase is de ontw ikkeling van een visie op toekomstig jeugdbeleid en
op het toekomstige stelsel van de jeugdzorg.
Waar w e tot nu toe spraken over jeugdbeleid en jeugdzorgbeleid zullen w e in deze notitie
spreken over Positief Jeugdbeleid: Ondersteuning van de Jeugd.
Positief Jeugdbeleid bestrijkt het hele continuüm van preventief beleid tot en met jeugdzorg en
jeugdbescherming.
Het huidige preventieve beleid en de huidige geïndiceerde jeugdzorg zullen in samenhang w orden
gebracht.
Er zal een continuüm van ‘ Ondersteuning van de Jeugd’ ontstaan dat zich uitstrekt van
basisvoorzieningen voor iedereen tot zw are specialistische hulpverlening voor een kleine groep
met ernstige problematiek of intensieve zorgbehoefte.

In dit continuüm is sprake van een tw eesporenbeleid.
De nadruk komt te liggen op de opvoeding in het gezin, de basisvoorzieningen, ondersteuning en
lichte vormen van hulpverlening.
Vroegtijdige ondersteuning kan voorkomen dat problemen verergeren en er een beroep gedaan
w ordt op zw are hulpverlening. Voor ernstige problematiek zal voldoende hulpverlening
beschikbaar moeten zijn, maar deze moet niet te snel w orden ingezet. Echter, soms is de kortere
inzet van zw aardere hulp efficiënter en effectiever, dan langer w erken met lichtere hulpvormen.
Dit vraagt goede professionele inschattingen voordat een hulpaanbod w ordt ingezet.

Transitie en transformatie jeugdbeleid
De decentralisatie betreft niet alleen een transitie van financiering, organisatie en
verantw oordelijkheden, maar houdt ook een verandering in van w erken en denken.
De opdracht onder de transitie is ‘ normaliseren en ontzorgen’ .
Dit betekent dat er ook een transf ormatie plaats zal vinden. Er zullen in regionale afstemming
nieuw e w erkw ijzen, nieuw e combinaties van ondersteuning en nieuw e ondersteuningsvormen
ontw ikkeld en georganiseerd moeten w orden.
Het is daarom niet simpelw eg een ‘ overdracht van’ , maar er is sprake van een proces van
systeeminnovatie, die zich uitstrekt van de directe leef - en opvoedmilieus tot en met alle huidige
vormen van geïndiceerde zorg.
Daarbij gaat het over anders w erken, andere netw erkverhoudingen en een andere focus in de
aanpak.
Belangrijke veranderingen in de focus in deze transformatie zijn:
    • Van ‘ helpen’ naar ‘ ondersteunen’ (professionele focus);
    • Van aandacht voor risico’ s naar voorw aarden scheppen (beleids focus);
    • Van individuele interventies naar versterken sociale omgeving (methodische focus);
    • Van aanbod naar vraag (inrichtingsfocus);
    • Van ‘ recht’ op zorg naar eigen kracht (participatie focus);
    • Van doorverw ijzen naar ‘ erbij halen’ (focus op sturing).

Ontzorgen en normaliseren
De transitie van de jeugdzorg heeft als onderliggend doe het beperken van het gebruik van (m.n.
de zw aardere) professionele hulpverlening.
Niet in elke situatie en niet altijd zijn (opvoed)problemen te voorkomen. Het kan dan gaan om
tijdelijke problemen die door ‘ incidenten’ zijn ontstaan, of meer langdurige situaties vanw ege
structurele onderliggende problematiek of zeer lastige situaties.
Op deze momenten kan het beroep op de primaire opvoedmilieus te groot w orden en is er meer
professionele ondersteuning nodig.




                                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2. Opgroeien en opvoeden
Gemeenschappelijk waarden
De samenleving heeft baat bij verantw oordelijke burgers, die enerzijds de grenzen op zoeken,
maar anderzijds de grenzen respecteren. Daarbij is het essentieel, dat de w aarden w orden
onderkend, die anderen daarbij beleven en hoog achten. Op die manier ont staat de ruimte in het
dagelijks ‘ geven en nemen’ .

Gezond, veilig en kansrijk opgroeien gaat over positief opgroeien en positief opvoeden. Deze zijn
gestoeld op de volgende basisw aarden en -principes:
• Gew aardeerd voelen en betrokken w eten
    In een kind- en gezinsvriendelijk omgeving telt en doet iedereen mee. Iedereen w ordt serieus
    genomen in de bijdrage die hij levert. Iedereen w ordt aangespoord een bijdrage te leveren.
    Lukt dat niet of heb je hulp nodig, dan mag je rekenen op (tijdelijke of langdurige)
    ondersteuning.
• Ontmoeten en ontspannen
    De beste voorw aarden voor gezond, veilig en kansrijk opgroeien liggen in de directe
    w oonomgeving, het gezin, de w oonplaats en de plaatselijke voorzieningen. Daar ontstaat de
    ruimte die nodig is voor de persoonlijke ontw ikkeling, spelen, socialiseren, sporten en leren.
• Verantw oordelijkheid leren nemen en dragen
    In die ‘ dichtbij-omgeving’ leren kinderen/jongeren hun verantw oordelijkheid te nemen, maar
    liggen er ook de beste voorw aarden om daar hun aandacht op te vestigen.
• Ruimte voor uitproberen
    Regels geven bescherming, geven de verantw oordelijkheidsgrenzen aan, maar creëren ook
    een ruimte. Binnen die ruimte kunnen kinderen ontdekken en experimenteren. Door regels
    aan te passen w ordt de experimenteer ruimte geleidelijk aangepast aan de leeftijd van het
    kind.
• Veiligheid voorop
    Veilig kunnen opgroeien in het gezin, de w ijk, op straat, de peuterspeelplaats en op school
    geeft ruimte en een open blik naar buiten. Misschien w el de belangrijkste voorw aarde voor
    een gezonde lichamelijke en psychische ontw ikkeling

Visie op opgroeien en opvoeden: Positief Jeugdbeleid
Gemeenten ondersteunen en stimuleren deze basisw aarden en –principes en moedigen ouders,
samenlevingsverbanden en voorzieningen aan hierop te investeren.
Zij doen dat vanuit de volgende visie:
• Kinderen horen thuis
     De meest natuurlijke omgeving voor kinderen is het gezin en de gezinssituatie. Daar horen zij
     thuis. Het beleid zal voor een belangrijk deel gericht moeten zijn op het in balans houden van
     de draagkracht en de draaglast binnen de gezinnen. Stimuleren van oplossingsgericht
     w erken, de eigen verantw oordelijkheid en het vraaggestuurd denken vormen hierin
     belangrijke elementen.
• Ga altijd uit van mogelijkheden
     De potentie van mensen, gezinnen en w ijken is vaak groter dan w e aanvankelijk denken.
     Deze potentiële mogelijkheden vormen de kerneigenschap van zelfredzaamheid en
     versterken het gezinssyst eem. Het prikkelen van die eigen kracht van het kind en de
     ouders/opvoeders en het stimuleren van de sociale draagkracht (netw erken) vormen hierin
     belangrijke elementen.
• Zet in op eigen kracht en verantw oordelijkheid
    Het oplossen van problemen vormt een onderdeel van het leerproces. Kinderen en gezinnen
    zijn daarom de eigenaar van het eigen probleem, maar zijn tevens de eigenaar van de eigen
    oplossing. Zij dragen die eigen verantw oordelijkheid en zullen daarop w orden aangesproken.
• Opvoeden doen w e allemaal
    Ouders/opvoeders hebben als eerste de verantw oordelijkheid voor gezond, veilig en kansrijk
    opgroeien. Medeverantw oordelijkheid is te vinden in de bredere omgeving (w ijk, school,
    kinderopvang, vereniging), w aardoor de omgeving ook een duidelijke pedagogische en
    sociale context krijgt.
• Hanteer de basisprincipes van Positief Opvoeden
     In de gezinnen, de verenigingen, het jeugdw erk, de voorschoolse voorzieningen, het
     onderw ijs, de zorginstellingen, het CJG, de sport en de buurt w orden dezelfde principes
     m.b.t. ondersteuning in de opvoeding gehanteerd:
     o Veilige en stimulerende omgeving bieden
     o Laten leren door positieve ondersteuning
     o Aansprekende discipline hanteren
     o Realistische verw achtingen hebben van je kind


                                                                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>      o   Goed voor jezelf zorgen als ouder


3. Doel Positief Jeugdbeleid

    Het doel van Positief Jeugdbeleid beleid is, om een kind- en gezinsvriendelijke opvoedings-
    en opgroeiomgeving te creëren, w aarin kinderen kansen krijgen om zich optimaal te
    ontw ikkelen

In zo’ n omgeving doet iedereen mee en telt iedereen mee. Deze omgeving maakt meeleven,
meedenken, meedoen en meebeslissen mogelijk en daagt daartoe uit.
Ouders spelen hierin de eerste en de belangrijkste rol, daarin geholpen en gesteund door de
medeopvoeders.
Hier ligt een grote gemeenschappelijke uitdaging voor allen die in sociale verbanden met elkaar
leven. Hier ligt de basis voor Positief Jeugdbeleid: handen en voeten geven aan de pedagogische
civil society.

De belangrijkste opvoedmilieus die hierin een rol spelen zijn:

•     gezin en leefomgeving (buurt, familie, verenigingsleven)
•     peuterspeelzaal, kinderopvang
•     vrije tijd en sociale netw erken (sport en recreatie, vrienden)
•     onderw ijs (PO, VO en BSO)

Beoogde maatschappelijke effecten
Daartoe is nodig dat alle deelnemers hun ervaringen en opvattingen met elkaar delen, elkaar leren
begrijpen en hieruit een gezamenlijke sluitende pedagogische aanpak realiseren.
Dat betekent dat:
• signalen sneller w orden w aargenomen (w anneer het mis dreigt te gaan);
• ouders hun zorgen en dilemma’ s met anderen gemakkelijker delen;
• anderen, als vanzelfsprekend, helpen bij te sturen op/te corrigeren van negatief gedrag;
• hulp van anderen gemakkelijker geaccepteerd w ordt;
• voorkomen w ordt, dat (dagelijkse) problemen in gezinnen doorgroeien tot complexe
    hulpverleningsvraagstukken.
• de opvoed- en opgroeikracht in gezinnen toe zal nemen;
• meer bew oners actief bijdragen aan de opgroeikansen van de jeugdigen in familie en buurt;
• kw etsbare gezinnen directer w orden geholpen in hun eigen sociale context;
• jeugdigen gezond en veilig opgroeien
• de druk op de zorgvoorzieningen op termijn af zal nemen.

Dit vraagt om bredere kijk op jeugdbeleid, zow el aan de voorkant van de vraag of de situatie, als
op het behandel- of zorgtraject.




                                                                                                  5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>4. Uitgangspunten Positief Jeugdbeleid
Het beroep op meer professionele ondersteuning en zorg is het nieuw e terrein van het lokale en
regionale jeugdbeleid. Hier w ordt het huidige preventieve jeugdbeleid in samenhang gebracht met
het huidige geïndiceerde jeugdzorg tot een nieuw beleidsstelsel Ondersteuning van de Jeugd.
Om deze aansluiting zo soepel mogelijk te maken voor het kind en gezin hanteren w e de
volgende uitgangspunten voor de inrichting van dit stelsel:

Inhoudelijk:
• Vraag centraal en regie bij de ouder
    De regie blijft in handen van de ouder/opvoeder, tot w ettelijke grenzen omtrent veiligheid
    w orden overschreden. Uitgangspunt en vertrekpunt is altijd de vraag van de ouder, met als
    professioneel aandachtsgebied: de vraag achter de vraag.
• Zo licht als mogelijk en zo intensief als nodig
    De ‘ stepped care’ (ondersteuning op maat) gedachte staat bovenaan. Niet meer doen dan
    nodig, maar vooral ook op tijd alle expertise inschakelen die nodig is. Dus niet langer
    w achten dan voor het kind/gezin goed is.
• Keuzevrijheid en diversiteit
    Hulpvragers hebben de vrijheid om zelf hun keuzen te bepalen binnen het aanbod en vanuit
    een eigen identiteit. Gemeenten maken hun eigen afw eging in het ‘ inkopen’ van
    hulpverleningsaanbod, w aarin effectiviteit, efficiëntie en financiële haalbaarheid belangrijke
    toetsstenen vormen.
Professioneel
• Praten ‘ met’ het kind en de opvoeder/ouder
    Plannen voor een aanpak zijn in samenspraak met de ouders/opvoeders opgesteld. Ouders
    houden altijd de regie over hun eigen opvoedstrategie, tenzij de veiligheid of
    ontw ikkelingskansen van het kind daarmee in gevaar w orden gebracht.
• Verbinden van kennis en expertise
    De algemeen generalistische kennis en kunde is verbonden met de specialistische kennis van
    de zorgorganisaties. Dit om een juiste inschatting te maken voor de juiste steun op maat.
• Kw aliteit voor alles
    Er zal alleen met gecertificeerde zorgaanbieders w orden samengew erkt, w aarbij er toezicht
    zal zijn op de levering en de borging van de kw aliteit van de dienstverlening.
Proces en organisatie
• Niemand hoeft te w achten, is het streven
    Het kind of het gezin(systeem), dat ondersteuning nodig heeft kan rekenen op een snelle en
    eenduidige toegang tot steun of hulp. Instellingen, organisaties en instituties w erken daarbij
    over hun eigen grenzen heen.
• 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur
    De kern in de aanpak vormt het principe van één kind/gezin, één plan en één casusregisseur.
    Daarbij maken zij gebruik van één regie op de uitvoering van het zorgplan (coördinatie van
    zorg), een integrale aanpak binnen de jeugdketen.
• Zo dichtbij en zo snel als mogelijk
    Ondersteuning en hulp w ordt dicht bij huis gegeven. Specialistische hulp w ordt ‘ erbij’
    gehaald. Institutionele scheidingen vormen daarin geen belemmering.
• Centrale regie en in één keer goed
    Het CJG faciliteert de laagdrempelige en lichte hulp dicht bij huis en coördineert de toegang
    tot de intensieve hulp en zorg zodanig, dat direct de juiste hulp w ordt geboden.
• Wat lokaal kan moet lokaal en w at niet lokaal kan (boven) regionaal
    Alle preventieve inzet op de pedagogische civil society zijn lokaal beleid (ook al w erken
    gemeenten daarin samen). Geïndiceerde en zorggerelateerde preventie is vaak regionaal (bijv.
    de inkoop ervan) en soms bovenregionaal (jeugdbescherming en jeugdreclassering).




•   Zorgstructuren zijn sluitend
    Signalen snel w aarnemen en op w aarde inschatten is van groot belang. De zorgstructuren in
    en om het onderw ijs en de zorgnetw erken naar de voorschoolse voorzieningen. Het
    veiligheidshuis en het sociaal vangnet vormen hierin een grote en belangrijk functie. De
    w erkw ijze, de verbinding met het CJG en de kw aliteit hiervan moet op orde zijn.


5. Het inrichten van Positief Jeugdbeleid


                                                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Om het doel van Positief Jeugdbeleid te kunnen realiseren zal geïnvesteerd w orden in:

1. Een stelsel van (laagdrempelige) voorzieningen en ondersteuningsvormen binnen het primaire
   opvoedmilieu, gericht op het (zolang mogelijk) binnen de eigen sociale context houden van
   kinderen, w aarin:
   • de eigen kracht w ordt vergroot en versterkt;
   • gebruik w ordt gemaakt van het compensatieprincipe;
   • competenties en vaardigheden van kinderen, opvoeders en medeopvoeders w orden
       vergroot;
   • kinderen en jongeren bij samenleving w orden betrokken;
   • een goede maatschappelijke startkw alificatie w ordt gerealiseerd;
   • uitval en overlast w orden voorkomen;
   • de veiligheid van het individu en de samenleving is geborgd (stoppen van misbruik en
       gew eld, veiligheid van het individu).

2. Het, zo nodig, toegankelijk maken van intensievere vormen van ondersteuning en zorg voor
   hulpvragers. Dit kan eventueel buiten het primaire opvoedmilieu plaatsvinden, maar w el
   gericht op terugplaatsing in dat milieu.

Alle ouders hebben af en toe vragen over het opgroeien en opvoeden van hun kinderen. De
meeste ouders vinden op eigen kracht antw oorden op hun vragen, een kleiner deel kan dat niet
en heeft daar steun bij nodig.

Algemeen gaat het met ± 80% van de kinderen (per jaar) doorgaans goed:
Deze groep maakt voor screening en vaccinatie gebruik van de basiszorg (JGZ) en maakt
incidenteel gebruik van het brede preventieve gemeentelijk aanbod aan informatie en advies, of
kortdurende ondersteuning.
Van de rest heeft ± 15% (per jaar) lichte opgroei en opvoed problemen:
Deze groep heeft meer ondersteuning nodig van de sociale omgeving en/of prof essionele
medeopvoeders. Ook kan hier lichte hulpverlening en ondersteuning nodig.
Van de rest verkeert ± 4,5% in een multiprobleem situatie
Deze groep heeft intensievere en meestal ook w at langdurige ondersteuning nodig gericht op het
herstel van de eigen kracht. Vaker w ordt ambulante hulpverlening en ondersteuning (1 e en 2 e lijn)
ingezet. Een deel heeft laagfrequente zorg nodig (stut en steun).
Tot slot kampt ± 0,5% van de jeugdigen (per jaar) met (structurele) ernstige problemen:
Deze groep heeft gedurende korte of langere tijd (gecombineerde) specialistische hulpverlening
nodig, meestal in combinatie met ondersteuning uit het eigen netw erk.

De opgroei- en opvoedvraag is leidend
De inrichting van het jeugdbeleid vindt plaats op basis van de intensiteit van de vraag en niet
meer op basis van dienstverlening en aanbod. De inrichting krijgt vorm op basis van de
effectiviteit van de interventie en niet door de positie van aanbieders en partijen.
Dat betekent dat het stelsel zal bestaan uit een oplopende complexiteit van de vraag, w aar een
intensief w ordende dienstverlening tegenover staat .
Het stelsel zal beschikbaar zijn voor alle jongeren van -9 maanden tot en met 23 jaar en hun
ouders/opvoeders.




                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>We delen de vraagintensiteit in op de genoemde vier categorieën:

 Categorie 1:
 Voor 80% van de gezinssituaties
 Dagelijkse opvoed- en opgroeivragen, w aarbij w einig (emotionele) spanning op opvoedstress bij
 optreedt;
 Algemeen aanbod1
 Deze basispreventie gaat uit van de aanw ezigheid van de principes van Positief Opvoeden in alle
 leefdomeinen van het kind; hier spreken w e over de pedagogische civil society. Het gaat om:
          • Basiszorg en ondersteuning dagelijks bereikbaar voor elk gezin
          • Steun en hulp uit de basisvoorzieningen (onderw ijs, voorschoolse voorzieningen,
              w elzijn)
          • Signaleringsmethodieken en zorg- en ondersteuningsstructuren in de
              basisvoorzieningen
          • Opvoeden versterkend aanbod (algemeen toegankelijke informatie, tips, adviezen en
              cursussen)
 Thematisch aanbod
 Bij dit niveau is niet meer iedereen de doelgroep, maar is er sprake van een zekere selectie door
 het vraagthema (bv. zw angerschap) of door de samenstelling van de groep (bv. ouderavond
 basisschool). Het gaat hierbij om:
          • (korte) adviesgesprekken met ouders
          • Selectieve (doelgroepgerichte) voorlichting
 Categorie 2:
 Voor 15% van de gezinssituaties
 Opvoed- en opgroeivragen, die vaker terugkeren en w aardoor enige (emotionele) spanning en
 opvoedstress ontstaat;
 Aanbod van lichte (pedagogische) ondersteuning en advies
 Deze vorm van ondersteuning is het vakmanschap van de professionals van het CJG. Het gaat
 hierbij om:
          • Professionals of vrijw illigers (ondersteund door professionals), die zelf lichte
              hulpverlening bieden aan en in het gezin.
          • Hulp w ordt afgestemd met ondersteuning- of zorgstructuren, zo nodig inclusief
              aanvullende expertise voor handelingsadviezen
 Categorie 3:
 Voor 4,5% van de gezinssituaties
 Opvoed- en opgroeivragen in multiprobleem situaties, die bijna dagelijks zorgen voor spanning
 en opvoedstress en die ontw ikkelingskansen van de kinderen in gevaar brengen.
 Aanbod van Intensieve en Specialistische (opvoed)hulp
 Deze vormen van ondersteuning w orden erbij gehaald als de lichtere vormen niet toereikend zijn
 en komen (meestal) vanuit de specialistische zorgaanbieders. Het gaat hierbij om:
          • Langdurige laagfrequente hulp
          • Casemanagement
          • Gespecialiseerde interventies of trainingen
          • Therapeutische behandeling
 Opvoed- en opgroeivragen in Multi-probleemsituaties, w aar specifieke hardnekkige thema’ s
 langdurig terugkeren en voor chronische spanning en stress zorgen.
 Aanbod van Specialistische intensieve (opvoed) hulp
 Deze vormen van ondersteuning w erken aanvullend op het specialistische niveau, zo nodig
 aangevuld met vormen van psychiatrie, verslavingszorg, enz. Het gaat hierbij om:
          • Complexe probleeminterventies
          • Psychiatrische behandeling of methoden
 Categorie 4:
 Voor 0,5% van de gezinssituaties
 Opvoed- en opgroeisituaties w aarbij de veiligheid in het geding is, of die zo complex en
 ingew ikkeld zijn dat deze niet in de thuissituatie zijn te behandelen.
 Aanbod van excluderende vormen van hulpverlening
 Deze w orden vooral ingezet als de veiligheid van het kind onvoldoende is gegarandeerd. De zorg
 en opvoeding w ordt dan (tijdelijk of gedeeltelijk) overgenomen. Hierbij gaat het om:
          • Deeltijdpleegzorg of gezinsbehandeling met verblijf
          • Residentiële voorzieningen
          • Jeugdzorg Plus
          • Jeugdbescherming




                                                                                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>7. De rol en functie van Centrum Jeugd en Gezin

Sinds de oprichting in 2010 vormt het CJG een eigen schakel in de keten van het preventief
jeugdbeleid. Het is een plek w aar 5 partners al veel ervaring hebben opgedaan in effectiever
samenw erken, de burger centraal stellen en laagdrempelig en dicht bij de mensen w erken. Toch
zal door de transitie van de jeugdzorg haar rol en functie een ontw ikkeling doormaken.
In Positief Jeugdbeleid gaat het op de eerste plaats om allerhande vragen van jeugdigen en
ouders/opvoeders zoveel mogelijk ‘ te herkennen en w aar nodig te ondersteunen in het vinden
van een oplossing’ in hun primaire opvoedmilieus.
Dit is het traditionele terrein van het jeugd en jongerenw erk, het brede w elzijnsw erk, onderw ijs
en de huisarts. In dit gebied ontw ikkelt zich Welzijn Nieuw e Stijl, w aarin meedoen, participatie,
eigen kracht en het versterken en benutten van de sociale netw erken centraal staat.
Op de thema’ s opgroeien en opvoeden heeft het CJG hierin een ondersteunende taak.
Met de transitie van de jeugdzorg komt de specialistische hulpverlening binnen handbereik van
het CJG, of de CJG-medew erkers.
Daarin vormt het CJG het scharnierpunt tussen de ondersteuning aan de primaire opvoedmilieus
aan de ‘ voorzijde’ en de inzet van de specialistische hulp vanuit de ‘ achterzijde’ .
Gemeenten zijn verantw oordelijk voor de uitvoering van het preventief jeugdbeleid in het kader
prestatieveld 2 van de WMO. Het CJG vormt hierin een belangrijk instrument en w ordt
verantw oordelijk voor de toegang tot jeugdzorg.

De specifieke opdracht aan het CJG binnen het Positief Jeugdbeleid luidt:
1. De algemene gezondheid, optimale opvoeding en een brede ontw ikkeling van de jeugd in hun
    gemeenten bevorderen.
2. Preventieactiviteiten bevorderen door jeugd- en opvoedhulp toe te voegen aan de primaire
    opvoedmilieus. Het gaat hier om het constant versterken van de pedagogische
    basisinfrastructuur. Hierbij hanteert zij het principe van ‘ aanschuiven’ . Ze gaat naar de
    mensen en de voorzieningen toe en w erkt dus outreachend.
3. De toegang tot alle zw aardere vormen van zorg en ondersteuning in gang te zetten en te
    coördineren op het terrein van opvoeden en opgroeien. Hierbij hanteert zij het principe van
    ‘ erbij halen’ . Ze haalt de specialistische hulp naar voren.
De rol van het CJG valt samen te vatten in de begrippen: coachen, verbinden en coördineren.
Haar functie is ‘ toegangspoort’ zijn tot steun en hulp voor ouders en opvoeders.
Hierin w ordt het CJG een vertrouw enw ekkend instrument in het Positief Jeugdbeleid.

Drang en dwang
Haar frontoffice taak houdt op w aar het jeugdbescherming en jeugdreclassering betreft. De
officiële justitiële taken liggen buiten het directe w erkingsgebied van het CJG, maar ze heeft daar
w el haar verbindingen en ook een eigen actieve taak. Zow el in de verbinding met het preventieve
beleid (voorkomen dat het mis gaat met een jongeren/het gezin), als w anneer sprake is van
nazorg (de jeugdige begeleiden in zijn/haar ‘ hoe doe ik het beter’ -plan). Ook op dit terrein is het
de taak aan de gemeenten om dit integraal te benaderen en op te pakken.
Drang is in verschillende stadia van hulpverlening altijd mogelijk. Het behoort tot het
professionele vakmanschap om ouders verder te helpen. Motiveren en stimuleren vormen de
basis, soms aangevuld met enig aandringen.




Kerntaken
Om de opdracht te kunnen realiseren zijn de volgende kerntaken te benoemen:
• Signaleren en verbinden (de hulp naar de vrager en de vrager naar de hulp)
• Geven van voorlichting, advies en pedagogische ondersteuning (van licht tot intensief)
• Organiseren van integrale zorg en realiseren van de coördinatie van zorg
• Samenw erking met het onderw ijs, veiligheidshuis en het voorliggend veld
• Monitoren, screenen en vaccineren.

Uitgangspunten voor de inrichting van het Centrum Jeugd en Gezin
Op dit moment is het CJG is een fysiek gebouw , een groep professionals en activiteiten.
Doorbordurend op de uitgangspunten van Positief Jeugdbeleid zijn aanvullende uitgangspunten
nodig voor de vormgeving van het CJG in het nieuw in te richten stelsel.
De vormgeving, inrichting en sturing w orden doorslaggevende voorw aarden voor een effectief
functionerend CJG.
Uitgangspunten voor de inrichting zijn:
• Het CJG is een netw erk van w erkers zo dicht mogelijk bij de burgers thuis


                                                                                                   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>    De bew eging is naar voren. Eerst als ouders zelf aan de slag, lukt dat niet, dan met een
    beetje hulp en ten slotte met heel veel steun, maar w el dichtbij, bekend en vertrouw d.
    Het CJG is geen gebouw , maar bestaat uit professionals, die zijn w aar de burgers zijn.
    Professionals zijn onderdeel van sociale vangnetten, ZAT’ s, spreekuren, contactavonden,
    lezingen en regiegroepen. Zo w eten zij w at er leeft en speelt. Zien en gezien w orden, het
    gaat om bekendheid, vertrouw en en daadkracht.
•   Creëren van een positief opvoedmilieu is leidend
    Het CJG richt zich bij uitstek op het versterken van de basiscompetenties van (professionele)
    opvoeders, versterkt het pedagogisch opvoedingsklimaat in voorzieningen in het voorliggende
    veld en is gericht op zow el preventie als vroeginterventie.
•   Het CJG verbindt, stimuleert, versnelt en versimpelt
    Om in een zo vroeg mogelijk stadium problemen te kunnen signaleren en w aar nodig een
    samenhangend aanbod aan hulp en ondersteuning te kunnen bieden, w erkt het CJG als een
    laagdrempelige professioneel netw erk samen met het onderw ijs (Samenw erkingsverband
    Passend Onderw ijs) en voorschoolse voorzieningen. Daarbij richt en de professionals de focus
    op de gezondheid en het w elzijn van de jeugd in de meest brede betekenis van het w oord,
    namelijk op een samenhangend geheel van optimaal w elzijn in geestelijk, lichamelijk en
    maatschappelijk opzicht.
    Hierbij horen ook het jeugdw elzijnsw erk, vrijw illigersorganisaties, sportverenigingen en
    (kerkelijk) jeugd- en jongerenw erk.
•   Het CJG coördineert de ondersteuning en de zorg
    De professionals coördineren de intake, de zorg en de verbinding naar andere zorgverleners
    om te voorkomen, dat meerdere aanbieders ondersteuning bieden en daarbij langs elkaar
    heen w erken. Dit w ordt altijd besproken met de klant, zodat deze de regie over zijn/haar
    vraag houdt en over de noodzakelijke hulp.
•   Het CJG is een eigen identiteit
    Alle professionals, die w erken in opdracht van het CJG, w erken vanuit de identiteit van dat
    CJG. Deze moet zow el lokaal als regionaal herkenbaar zijn. Het CJG kent geen verkokering
    en geen instellingsdiversiteit.
•   Het CJG w erkt op basis van excellente samenw erking
    Professionals en partners w erken op basis van een commitment op de uitgangspunten
    Positief Jeugdbeleid en Ondersteuning van de Jeugd. Daarin is afgesproken w at er moet, hoe
    dat gaat en is sprake van gedeelde verantw oordelijkheid.
•   Competenties en functionaliteiten vormen de professionele samenstelling
    In CJG-verband w erken generalistische- en specialistische deskundigen samen op basis van
    functionaliteit en competenties met een bepaalde capaciteit.
•   Lokale bases met regionale georganiseerde specialistische expertise
    Generalistische deskundigheden zijn overal in bepaalde mate nodig. (Dure) specialistische
    deskundigheden moeten beschikbaar zijn, maar zullen niet steeds lokaal aanw ezig hoeven te
    zijn. Nodig is, dat het CJG er snel en effectief over kan beschikken.


•   Regie op beleid en uitvoering zijn gescheiden
    Gemeenten zijn verantw oordelijk voor het Positief Jeugdbeleid, voor de inrichting van de
    ondersteuning van de Jeugd, voor de inkoop van de dienstverlening en voor het toezicht op
    de kw aliteit van dienstverlening. Zij voeren de beleidsregie.
    De aansturing van de uitvoering en de verantw oordelijkheid voor het behalen van de
    afgesproken prestaties ligt bij de (ingehuurde) voorziening en/of gemeente.
•   Opdrachtgever en opdrachtnemer
    De onderlinge verhouding tussen gemeenten en (zorg)organisaties is er één van
    opdrachtgever-/opdrachtnemerschap. Opdrachtnemers gaan een resultaatverplichting aan en
    geven een kw aliteitsgarantie af. Opdrachtgevers gaan een betalingsverplichting aan en geven
    een heldere en haalbare resultaatverw achting af.
•   Effecten w orden gemeten in output en outcome-indicatoren.
    Het gaat hierbij om outcome-indicatoren die bijdragen aan het zichtbaar maken van de
    maatschappelijke effecten: afname van de problematiek en afname van vraag om
    ondersteuning.
•   Afrekenen op output resultaten
    Om de bedoelde effecten op de w at langere termijn te bereiken w orden tussentijdse
    prestaties afgesproken. De w ederzijdse verw achting is daarbij uitgesproken, dat deze zullen
    bijdragen in het behalen van de effecten en kunnen tussentijds w orden bijgesteld. Gekeken
    w ordt naar de geleverde dienstverlening en het directe resultaat voor de klant.
•   Werken aan zekerheid




                                                                                              10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>    Om zoveel mogelijk de inzet te richten op de doelgroepen die het nodig hebben en de
    thema’ s die er toedoen, w ordt gebruik gemaakt van risicoanalyse instrumenten en bij
    dienstverlening van evidence based methodieken.
•   Het CJG w erkt als een lerende organisatie
    Professionals verzamelen gegevens over hun bereik, kw aliteit en resultaten. Ze
    communiceren transparant in w at goed gaat en w aar verbeteringen mogelijk zijn. Daarbij zijn
    ze bereid om met elkaar over hun eigen professionele vakgebied heen te kijken.
•   Kw aliteit leidend in partnerkeuze CJG
    De keuze voor kernpartners van het lokale CJG is gebaseerd op te leveren prestaties binnen
    de gestelde uitgangspunt en.


7. De inrichting van het Centrum Jeugd en Gezin
De Professionals
Het CJG bestaat uit een bundeling van professionals, die verstand hebben van een breed
spectrum aan opvoed- en opgroeisituaties en die ouders w eerbaarder kunnen maken, advies
kunnen geven of de juiste ondersteuning kunnen bieden.
Hun kennis en kunde w ordt aangevuld met specifieke kennis. Tenslotte spreken w e ook nog over
externe specialisten. Hiermee doelen w e op specialisten, die zw aardere hulpverlening en
ondersteuning bieden vanuit of in een externe instelling.

Generalistisch Basisteam CJG
Het hart van het CJG w ordt gevormd door een generalistisch basisteam.
Dit is samengesteld op basis van de volgende functionele kennis en competenties.
     o Medisch-verpleegkundige basis(jeugd)zorg
     o Kennis over leefstijlproblematiek en leefstijlgedrag
     o Sociaal pedagogische kennis (opvoedstrategieën)
     o Herkenning en vroegtijdig erkennen van gedragssignalen
     o Gedragssignalen kunnen vertalen in ondersteuningsbehoeften en -vormen
     o Goed kunnen inschatten of de veiligheid van het kind of gezin in gevaar is
     o Kennis over en deelgenoot zijn van een breed netw erk van aanbieders/hulpverleners
     o Kennis over het lichte en zw aardere zorgaanbod bij de zorgaanbieders
     o Kennis over jeugd-/gezinsproblematiek
Belangrijke competenties van dit team zijn:
     o Veilige omgeving creëren, vertrouw en w ekken
     o Empow erend en oplossingsgericht w erken
     o Diagnosticeren en behandelen
     o Vragen bekijken vanuit een gezinssystemische blik
     o Inschatten van de veiligheid van het kind (LIRIC en CFRA)
     o Goed samenw erken in onderlinge functionele verbanden en goede verbindingen maken
         naar anderen

Kw aliteit
De professionals w erken volgens de voor hun professie geldende standaarden. De keuzen van te
gebruiken methodieken behoort tot de professionele verantw oordelijkheid van w erkers en
instellingen. De gemeenten als opdrachtgevers kunnen evidence-based-eisen stellen aan de
uitvoerende organisaties. De professionele standaarden w orden geborgd door registratie en
tuchtrecht. Voor disciplines die vallen onder de w et BIG, dienen professionals BIG-geregistreerd
te zijn.

Regionale specialisten
Het lokale generalistisch basisteam kan beschikken over extra specialistische deskundigheid.
Dit zijn ambulant hulpverleners vanuit de zorgaanbieders. Ook specialisten uit de GGZ/LVG
organisaties kunnen w orden toegevoegd.
Deze partijen hebben hun deskundigheid regionaal beschikbaar met als doel snel ter plaatse
aanvullende ambulante hulp beschikbaar te stellen.

De sturing
De bestuurlijke aansturing van het CJG
Er is onderscheid in de verantw oordelijkheid op beleid en de verantw oordelijkheid op de
uitvoering.
Gemeenten zijn beleidsverantw oordelijke opdrachtgevers en voeren daarover de regie.
Uitvoerende organisaties zijn uitvoeringsverantw oordelijk.
De regie over de uitvoering w ordt later uitgew erkt, evenals het instrumentarium dat daarbij
gehanteerd zal w orden.


                                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De professionele aansturing
Professionals w erken in zelfsturende teams en w orden deels gecoacht.
De voorw aarden w aaronder zij lokaal kunnen functioneren zijn vastgelegd en overeengekomen
tussen de gemeenten (opdrachtgever) en de aannemende partij (de opdrachtnemer).
Een regionale regiegroep voorziet in de realisatie van deze voorw aarden.
De generalistische professionals verzorgen zelf de noodzakelijke verbindingen met de
specialistische professionals in directe samenspraak met de hulpvragende ouder/gezin.
De opdrachtnemer is gehouden aan het uitvoeren van klanttevredenheidsonderzoek, monitoren
van de effecten en het ontw ikkelen van de kw aliteit van de dienstverlening.
De opdrachtgevers w illen een lokaal herkenbaar CJG en w illen de sturingsinvloed lokaal direct
geëffectueerd zien.

De juridische vormgeving van de sturing
De juridische vormgeving (publiek- of privaatrechtelijk) volgt de geformuleerde uitgangspunten
voor inrichting.

Opbouw governance structuur
De gemeentelijk rol in de aansturing van het CJG en het stelsel voor ondersteuning van de jeugd
is uiteen te rafelen in partijen, rollen, verantw oordelijkheden en besluitvormingsprocedures. Het
totaal daarvan w ordt ‘ governance struct uur’ genoemd.
Alle gemeenten vervullen nu en op termijn de rol van regisseur, van beleidsmaker en van
financier/inkoper:
     1. De rol van beleidsmaker w ordt uitgelegd als “ aangeven w at de gemeente w il bereiken,
        hoe ze daarin w il faciliteren en hoe ze dat w il monitoren” .
     2. Vanuit de rol van beleidsmaker en financier w illen gemeenten ook toetsen op resultaat en
        toezien op vooruitgang.
     3. Tevens vervullen de gemeenten de rol van facilitator van het voorzieningen niveau.
     4. Gemeenten zijn betrokken op het w el en w ee van hun burgers en w orden straks door die
        burgers verantw oordelijk gehouden voor de resultaten. Ze w illen w eten of het goed gaat!
        Dat geeft hen de rol van toezichthouder (op kw aliteit).
     5. Om dat goed te organiseren regelen de gemeenten het volgende aan de voorkant :
             a. De verschillende verantw oordelijkheden, die bij de diverse rollen horen.
             b. Afspraken met de Gemeenteraad over de w ijze w aarop met deze gemeentelijke
                 verantw oordelijkheden w ordt omgegaan en hoe daarover naar het publiek w ordt
                 gecommuniceerd;
             c. De gew enste resultaten formuleren die in een bepaalde periode moeten w orden
                 behaald en w elke effecten daarmee w orden bereikt;
             d. De indicatoren bepalen w aarop de resultaten en effecten moeten w orden
                 gemonitoord;
             e. De voorw aarden w aaronder ondersteuning en zorg w ordt
                 ingekocht/gesubsideerd;
             f. De kw aliteitseisen die aan de aanbieders w orden gesteld;
             g. De besluitvormingsprocessen en procedures die de uitvoering van het beleid en
                 de verantw oordelijkheid organiseren.

De netw erkomgeving van het CJG, de CJG professional en de netw erkcoördinator
Het CJG is niet de enige die zich bezig houdt met de ontw ikkelingskansen voor kinderen en
jeugdigen. Daarom zullen de professionals van het CJG altijd samenw erken met professionele
netw erken op andere terreinen en uit andere organisaties. Het betref t het terrein van
o Passend onderw ijs:
    Passend onderw ijs gaat over de zorgplicht van het onderw ijs en het zo veel mogelijk bieden
    van hulp aan leerlingen binnen het reguliere onderw ijs. De uitvoering ligt bij de
    schoolbesturen met een verplichting tot samenw erking tussen gemeenten en schoolbesturen
    op het gebied van zorg in en om de school. Voor de inzet van ondersteunende
    jeugdzorgvormen is directe samenw erking nodig.
o Voortijdig schoolverlaten:
    De gemeente heeft een belangrijke w ettelijke taak als het gaat om het toezien op het naleven
    van de leerplicht. Met het nieuw e Convenant VSV w illen gemeenten, het ministerie en de
    scholen voorkomen dat jongeren in de leeftijd van 18 tot 23 jaar zonder startkw alificatie van
    school verdw ijnen. Scholen maken hier plannen voor. Project Doorbraak heeft met de
    methodiek Nieuw e Perspectieven een aanpak, die m.n. ‘ overbelaste’ jongeren (jongeren met
    veel problemen) aan een nieuw e kansen helpt. Afstemming met deze methodiek en de
    plannen van aanpak van de scholen moet in directe samenw erking met de CJG professionals.
o Veiligheidshuis:




                                                                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    Een veiligheidshuis is een regionaal samenw erkingsverband tussen verschillende
    veiligheidspartners gericht op een integrale, probleemgerichte aanpak om de sociale veiligheid
    te bevorderen.
    In het Veiligheidshuis w erken verschillende organisaties samen die bij veiligheid en
    handhaving zijn betrokken en nu letterlijk onder één dak de w erkzaamheden verrichten.
    Hierdoor vindt vrijw el doorlopend informatie-uitw isseling plaats over zorg- en risicojongeren.
    Hier zal afstemming moeten plaatsvinden met de CJG professionals. Het project ‘ nazorg na
    jeugdzorg’ ontw ikkelt een afsprakenstelsel w aarop de begeleiding van jongeren na jeugdzorg
    gezamenlijk ter hand w ordt genomen. Dit om het risico van terugval of herhaling te
    voorkomen.
o   Zorg- en adviesteams in PO en VO:
    Veel scholen w erken met een interne zorgstructuur. Wanneer problemen w orden
    geconstateerd die de handelingsmogelijkheden van deze interne structuur overstijgen w ordt
    doorgeschakeld naar de JGZ, Leerlingzaken, SMW en BJz. Dat vindt plaats in het ZAT. Deze
    is op schoolniveau georganiseerd (VO) of gemeentelijk (PO). SMW en JGZ w erken al vaak op
    scholen en zijn tevens CJG teamlid. Belangrijke partners in deze netw erkstructuur zijn
    Stichting Leerlingzorg en de Onderw ijszorgkoepel NW Veluw e.


8. Resultaten en Prestaties CJG
Met het formuleren van de gew enste effecten maken gemeenten hun ambitie over een bepaalde
periode zichtbaar.
Deze zijn geformuleerd als:
- de opvoed- en opgroeikracht in gezinnen toe zal nemen;
- meer bew oners dragen actief bij aan de opgroeikansen van de jeugdigen in de familie en
    buurt;
- kw etsbare gezinnen w orden directer gesteund in hun eigen sociale omgeving;
- jeugdigen groeien gezond en veilig op;
- de druk op de jeugdzorgvoorzieningen neemt af.

Om dat te bereiken zullen met de opdrachtnemer afspraken moeten w orden gemaakt over:
- de mate w aarin kw etsbare gezinnen in beeld zijn en bereikt w orden
- de mate w aarin competent ouderschap zich ontw ikkelt
- de mate w aarin de gezondheid van kinderen, jeugdigen en gezinnen zich ontw ikkelt
- de mate w aarin kinderen groeien en ontw ikkelen
- een positieve psychosociale ontw ikkeling
- de toenamen van gezonde eet - en bew eegpatronen
- de mate van afname van kindermishandeling
- de afname van verslavingen als roken, drinken en drugsgebruik
- de mate van tevredenheid (beleving) en vermindering van de ervaren problematiek.
- de mate w aarin ouders en jeugdigen vermindering van de problematiek ervaren na ingezette
   ondersteuning in het CJG.

De vraag die beantw oord moet w orden is: w elke prestaties moeten er geleverd w orden om deze
maatschappelijke effecten meer binnen handbereik te krijgen?
Voor het meten van de prestaties moet gekeken w orden of gebruik kan w orden gemaakt van de
monitor CJG, die in heel Gelderland in ontw ikkeling is.




                                                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>BIJLAGE

Aanbod op interventie niveau
Interventieniveau           Aanbod lokaal               Aanbod bovenlokaal
Niveau 1                    • JGZ: Uniformdeel Icare    • Positief Opvoeden site
Universele preventie        • Triple P TIPkrant en
                              w ebsite
                            • CJG w ebsite
                            • ZAT-structuren
                            • Sociaal vangnet
                            • Informatiebijeenkomsten
                            • Zelfhulpgroepen
                            • Positief Coachen
                            • JGZ PGO/Jeugdarts GGD
                            • SamenStarten
                            • VERINO
                            • RAAK/AMK
                            • Spreekuren
                            • …………………...
Niveau 2                    • JGZ Maatw erk
Selectieve preventie        • Triple P niveau 2
                            • Lezingen
                            • (online) Cursussen
                            • Familienetw erkberaad
                            • KOP
                            • ……………………
Niveau 3                    • Triple P niveau 3
Lichte opvoedhulp           • SMW/AMW ambulant
                            • EKC’ s
                            • Nazorgtrajecten
                            • KOP
                            • VHT/VIB
Niveau 4                    • SMW/AMW ambulant          •   Triple P niveau 4
Intensieve opvoedhulp       • EKC’ s                        oudercursussen
                            • Nazorgtrajecten
                            • ……………………

Niveau 5                                                Gespecialiseerde
Specialistische intensieve                              oudertraining en
opvoedhulp                                              behandeling (tot 25 x
                                                        ambulant):
                                                        IOG, PMTO, PCIT, enz.
Niveau 6                                                Multiprobleminterventies
Specialistische intensieve                              (meerdere malen per
opvoedhulp                                              w eek/meer dan 20 maal)
                                                        IOG, PMTO, enz.

Niveau 7                                                Dagbehandeling, pleegzorg,
Excluderende vormen van                                 residentieel (RGB),
hulpverlening                                           Jeugdzorg Plus, enz.




                                                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>