<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Programmabegroting 2019




  GGD Noord- en Oost-Gelderland



  CONCEPT 1.5
  (aangepast na AB GGD NOG 12 april 2018)




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1.           Voorwoord ............................................................................................................ 4
2.           Zienswijzen gemeenten op Uitgangspuntennota 2019 .......................................... 5
     2.1.    Instemmende zienswijzen ..................................................................................... 5
     2.2.    Reactie DB op onderdelen zienswijzen gemeenten .............................................. 5
3.           Tijdsplanning ........................................................................................................ 7
4.           Kerngegevens begroting 2019 .............................................................................. 8
5.           Bestuurlijke kaders ............................................................................................. 12
     5.1.    Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid ......................................... 12
     5.2.    Bestuursagenda .................................................................................................. 12
     5.3.    Indeling GGD-taken ............................................................................................ 13
6.           Voorstellen nieuw beleid 2019 ............................................................................ 14
     6.1.    Nieuw beleid: uitvoering rijksvaccinatieprogramma naar gemeenten .................. 14
     6.2.    Nieuw beleid: extra inzet publieke gezondheidszorg statushouders .................... 15
     6.3.    Nieuw beleid: E-MOVO in praktijkonderwijs en mbo ........................................... 17
7.           Programma Jeugdgezondheidszorg ................................................................... 19
     7.1.    Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 19
     7.2.    Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 19
     7.3.    Wat mag het kosten? .......................................................................................... 20
8.           Programma Algemene gezondheidszorg ............................................................ 22
     8.1.    Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 22
     8.2.    Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 22
     8.3.    Wat mag het kosten? .......................................................................................... 24
9.           Programma Kennis en expertise ......................................................................... 25
     9.1.    Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 25
     9.2.    Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 25
     9.3.    Wat mag het kosten? .......................................................................................... 26
10.          Programma Maatschappelijke ondersteuning ..................................................... 27
     10.1.   Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 27
     10.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 27
     10.3.   Wat mag het kosten? .......................................................................................... 27
11.          Programma Publieke gezondheid vluchtelingen ................................................. 28
     11.1.   Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 28
     11.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 28
     11.3.   Wat mag het kosten? .......................................................................................... 29
12.          Inwonerbijdrage en organisatieprojecten ............................................................ 30




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  12.1.   Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 30
  12.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 30
  12.3.   Wat mag het kosten? .......................................................................................... 30
13.       Overhead ............................................................................................................ 31
  13.1.   Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 31
  13.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................. 31
  13.3.   Wat mag het kosten? .......................................................................................... 32
14.       Paragrafen .......................................................................................................... 33
  14.1.   Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................... 33
  14.2.   Financiering ........................................................................................................ 35
  14.3.   Bedrijfsvoering .................................................................................................... 36
15.       Financiële uitgangspunten .................................................................................. 37
  15.1.   Uitgangspuntennota 2019 ................................................................................... 37
  15.2.   Indexering ........................................................................................................... 37
  15.3.   Overzicht baten en lasten 2019........................................................................... 40
  15.4.   Geprognosticeerde balans en aansluiting EMU saldo ......................................... 41
  15.5.   Meerjarenraming ................................................................................................. 43
  15.6.   Staat van activa .................................................................................................. 44
16.       BIJLAGEN .......................................................................................................... 45
  16.1.   Bijlage A: Toelichting indexering ......................................................................... 45
  16.2.   Bijlage B: Inwonerbijdragen per deelnemende gemeente ................................... 47
  16.3.   Bijlage C: Overzicht zienswijzen gemeenten op Uitgangspuntennota 2019......... 48
  16.4.   Bijlage D: Concept-1e begrotingswijziging 2019 .................................................. 58
  16.5.   Bijlage E: AB-voorstel Nieuw beleid: uitvoering rijksvaccinatieprogramma naar
          gemeenten.......................................................................................................... 65
  16.6.   Bijlage F: AB-voorstel Nieuw beleid: extra inzet publieke gezondheidszorg
          statushouders ..................................................................................................... 73
  16.7.   Bijlage G: AB-voorstel Nieuw beleid: E-MOVO in praktijkonderwijs en mbo ........ 78




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>ALGEMEEN DEEL

1. Voorwoord
Programmabegroting
In deze Programmabegroting hebben wij de Uitgangspuntennota 2019 uitgewerkt die de
raden en colleges van B&W in december 2017 hebben ontvangen. Ook gaan wij in op de
zienswijzen op de Uitgangspuntennota die gemeenten hebben ingediend (zie hoofdstuk 2
Zienswijzen gemeenten op Uitgangspuntennota 2019, p.5).

Als u wilt reageren, dan graag vóór 12 juni
De raden kunnen tot 12 juni 2018 hun zienswijze op de ontwerp-begroting indienen. De Wet
gemeenschappelijke regelingen schrijft deze achtweken-termijn voor. U kunt in uw afweging
over de begroting 2019 ook de voorlopige Jaarrekening 2017 betrekken. Deze ontvangt u
vóór 15 april 2018. Het Algemeen Bestuur, met de wethouders publieke gezondheid van de
22 gemeenten, beslist op 5 juli 2018 over de Programmabegroting 2019.

Wij verzoeken de raden die willen reageren om vóór 12 juni 2018 hun zienswijze aan ons te
sturen. Ook met voorlopige reacties of standpunten kunt u ons helpen bij de voorbereiding
van de besluitvorming in het Algemeen Bestuur. U vindt op p. 7 het volledige tijdschema van
de procedure voor de Programmabegroting 2019.

Nadere informatie
Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met:
 R. Schwebke, controller, 088 443 3525, r.schwebke@ggdnog.nl.
 T. Nijland, directiesecretaris, 088 443 3270, t.nijland@ggdnog.nl.




Warnsveld, 15 maart 2018
Het Dagelijks Bestuur



D.W. ten Brinke                                             G. van den Berg
directeur publieke gezondheid                               voorzitter




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Zienswijzen gemeenten op Uitgangspunten-
   nota 2019
2.1. Instemmende zienswijzen
In december 2017 hebben de raden en colleges van B&W de Uitgangspuntennota 2019
ontvangen. Gemeenten die dit wilden, konden tot 1 maart 2018 hun zienswijze indienen.
Later ontvangen zienswijzen hebben wij ook meegenomen.

De gemeenten ondersteunen de Uitgangspuntennota 2019. Die conclusie trekken wij uit de
ontvangen zienswijzen. De meeste gemeenten hebben geen zienswijze of een instemmende
zienswijze ingediend. Dit zijn de gemeenten Aalten, Apeldoorn, Berkelland, Elburg, Epe,
Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem, Montferland, Oldebroek, Oost Gelre,
Oude IJsselstreek, Putten, Voorst, Winterswijk en Zutphen. In hun zienswijzen geven
enkele Achterhoekse gemeenten aan dat het verschil met de Achterhoekse norm voor de
indexering klein en daarmee acceptabel is.
De gemeenten Bronckhorst, Brummen, Doetinchem en Nunspeet plaatsen op enkele
onderdelen inhoudelijke of financiële kanttekeningen. Daar gaan wij hieronder op in.

Een overzicht van de ontvangen zienswijzen vindt u op p. 48 e.v., in hoofdstuk 16.3 Bijlage
C: Overzicht zienswijzen gemeenten op Uitgangspuntennota 2019.


2.2. Reactie DB op onderdelen zienswijzen gemeenten

Bekostiging publieke gezondheidszorg statushouders
Bronckhorst, Brummen en Doetinchem dringen er op aan om de kosten van de inzet van de
GGD voor statushouders binnen de bestaande begroting op te vangen. Voor een voorstel
voor een blijvende extra inzet en extra middelen daarvoor willen zij een goede onderbouwing
zien. Brummen stelt ook dat publieke gezondheidszorg aan statushouders moet aansluiten
bij de lokale invulling en daaraan ondersteunend moet zijn. Dit laatste is en blijft ons
uitgangspunt.

Het Algemeen Bestuur heeft op 15 februari 2018 ingestemd met de extra inzet van de GGD
voor statushouders in 2018 en met incidentele dekking hiervoor in de begroting 2018. In
deze Programmabegroting doen wij een voorstel voor de extra inzet vanaf 2019 die wij nodig
vinden en de bekostiging ervan (zie paragraaf 6.2 Nieuw beleid: extra inzet publieke
gezondheidszorg statushouders, p. 15). Ons voorstel hebben wij financieel verwerkt in de 1e
wijziging van de begroting 2019. Deze wijziging vindt u als bijlage bij deze
programmabegroting.


Jeugdgezondheidszorg en SMART-doelen
De gemeenteraad van Brummen wijst op het beleid van deze gemeente voor gezond en
veilig kunnen opgroeien. Brummen vindt het belangrijk dat de jeugdgezondheidszorg voor 4-

Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>18 jarigen zoveel mogelijk aansluit bij de lokale invulling. Dit uitgangspunt onderschrijven wij
graag. De uitwerking ervan kunnen de gemeente Brummen en de GGD in rechtstreeks
overleg bepalen.
De gemeenteraad van Brummen geeft nogmaals mee dat zij hecht aan SMART-
geformuleerde doelen en acties bij het opstellen van de programmabegroting. Dit nemen wij
mee in het lopende verbetertraject voor de beleids- en begrotingscyclus. De komende jaren
worden de resultaten hiervan zichtbaar.


Preventieprogramma’s
De gemeente Doetinchem ondersteunt onze intentie om de positie van preventie in het
sociaal domein te versterken. Doetinchem verwacht daarbij ook dat wij daarbij aansluiten op
het preventieprogramma van de gemeente(n).
Aan deze verwachting willen wij graag voldoen. Het nieuwe GGD-bestuur kan dit in de
Bestuursagenda 2018-2022 opnemen. Op dit moment werkt de GGD volop mee aan het
Achterhoekse Regionaal preventieprogramma sociaal domein/volksgezondheid 2018-2021.
Wij juichen het toe dat gemeenten de krachten bundelen in de regio en in een meerjarig
preventieprogramma. Dit kan ook terugkomen in de Bestuursagenda 2018-2022 van het
nieuwe GGD-bestuur.


Jeugdgezondheidszorg adolescenten
De gemeente Doetinchem stelt aan de orde dat op dit moment 14 van de 22 gemeenten het
gezondheidsonderzoek adolescenten (vroeger “extra contactmoment”) laten uitvoeren door
de GGD. Doetinchem acht deze wijze van financieren onwenselijk. De afname van dit
verplichte JGZ-onderdeel “door slechts een deel van de gemeenten beperkt de solidariteit en
maakt het per gemeente duurder. Het is een dienst die daarmee potentieel onder de
inwonerbijdrage valt. Wij vragen u dan ook hiervoor een voorstel te doen voor de
programmabegroting 2019.”
Inhoudelijk kunnen wij meegaan in deze benadering. Het is echter aan de betrokken 21
gemeenten om daar (gezamenlijk) een besluit over te nemen. Op het einde van onze
bestuursperiode zijn wij niet in de positie om hierover een voorstel te doen. In deze begroting
hebben wij als prioriteit opgenomen dat de gemeenten hierover gaan overleggen. Wij
bevelen het nieuwe GGD-bestuur aan om dit onderwerp in de Bestuursagenda 2018-2022
op te nemen.


Financiën
De gemeente Nunspeet wil een voorstel aan het Algemeen Bestuur om de in het
coalitieakkoord van de gemeente Nunspeet opgenomen taakstelling van € 21.000 te
realiseren (6% van de inwonerbijdrage). Onze vaste lijn is dat discussie over bezuinigingen
moet plaatsvinden op basis van een inhoudelijke takendiscussie. Ook zien wij op dit moment
geen breed gedragen wens voor deze bezuiniging. Het nieuwe GGD-bestuur bepaalt het
financieel kader voor de bestuursperiode 2018-2022. Hiervoor kan het (nieuwe) gemeente-
bestuur van Nunspeet voorstellen inbrengen.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>3. Tijdsplanning

                            Wanneer            Wat                                Wie

                                            Uitgangspuntennota 2019 naar
                         15 december 2017                                      Dagelijks Bestuur
                                            raden zenden
                                                                               (DB) GGD
    Uitgangspuntennota




                                            zienswijzen op                     gemeenten
                         van 15 december
           2019




                                            Uitgangspuntennota 2019
                         tot 1 maart 2018
                                            indienen

                         15 februari        Uitgangspuntennota 2019            Algemeen
                                            bespreken                          Bestuur (AB)
                                                                               GGD)1
    rekening




                         vóór 15 april      voorlopige Jaarrekening 2017 ter   DB GGD
      Jaar-

      2017




                                            informatie aan de raden zenden


                         12 april           concept-Programmabegroting         AB GGD
                                            2019 bespreken
    Programmabegroting




                         17 april           concept-Programmabegroting         DB GGD
                                            2019 aan de raden toezenden
           2019




                         van 17 april tot   zienswijzen op concept-            gemeenten
                         12 juni            Programmabegroting 2019
                                            indienen
                         5 juli             beslissen over vaststelling        AB GGD
                                            Programmabegroting 2019




1
 Het Algemeen Bestuur van GGD NOG bestaat uit de wethouders volksgezondheid van de 22
deelnemende gemeenten. Het AB kiest uit zijn midden een Dagelijks Bestuur. Hierin hebben vijf
wethouders zitting en één burgemeester (namens het DB van Veiligheidsregio NOG, met in beide
besturen de portefeuille geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio - GHOR).

Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4. Kerngegevens begroting 2019
Werkgebied GGD Noord- en Oost-Gelderland




Deelnemende gemeenten en inwoneraantallen 31-12-2017
Aantal deelnemende gemeenten                      22

Totaal aantal inwoners                      820.759


                                  Midden-IJssel /
Noord-Veluwe                                                        Achterhoek
                                  Oost-Veluwe
Elburg               23.101       Apeldoorn            161.161      Aalten              26.980
Ermelo               26.794       Brummen              20.759       Berkelland          44.055
Harderwijk           46.775       Heerde               18.572       Bronckhorst         36.335
Nunspeet             27.087       Hattem               12.150       Doetinchem          57.311
Oldebroek            23.503       Epe                  32.787       Montferland         35.608
Putten               24.302       Lochem               33.601       Oost Gelre          29.643
                                  Voorst               24.242       Oude IJsselstreek   39.560
                                  Zutphen              47.434       Winterswijk         28.999

totaal               171.562      totaal               350.706      totaal              298.491
aantal gemeenten     6            aantal gemeenten     8            aantal gemeenten    8



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Personeelsbestand per 01-01-2018
                            in vaste dienst   tijdelijke dienst   totaal
Aantal medewerkers          223               23                  246
Aantal fte’s                160,00            17,55               177,55
Gemiddelde fte            0,72              0,76                0,72
Toelichting: de inhuur van derden, ZZP’ers en oproepkrachten zijn niet opgenomen in deze cijfers.


Totaal lasten en baten begroting 2019
Lasten                         € 17.243.000

Baten                          € 17.275.000


Verdeling totale lasten over programma’s 2019 (in € 1.000)

                                                                           Jeugd gezondheid zorg

               € 4.508                              € 4.174
                                                                           Algemene Gezondheid zorg


                                                                           Kennis en Expertise


                                                                           Maatschap- pelijke Zorg
         € 256
         € 256                                                             Publieke Gezondheid
          € 587                                                            Vluchtelingen
                                                                           Inwonerbijdrage en organisatie
               € 1.405                                                     projecten
                                                                           Overhead
                                               € 6.057




Verdeling baten 2019 (in € 1.000)




                                                   € 6.652
                                                                           Overige baten
                                                                           Inwonerbijdrage
                 € 10.623




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                           9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>BESLUIT




Het Algemeen Bestuur van GGD Noord- en Oost-Gelderland; ·




BESLUIT:




de Programmabegroting 2019 van GGD Noord- en Oost-Gelderland vast te stellen.




Aldus besloten in de openbare vergadering van 5 juli 2018




D D.W. ten Brinke                                    G. van den Berg
directeur publieke gezondheid                        voorzitter




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>BELEIDSBEGROTING

5. Bestuurlijke kaders
5.1. Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid
GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. De taken die
de gemeenten en hun GGD hebben voor de publieke gezondheidszorg staan in de Wet
publieke gezondheid (Wpg). Ook laten gemeenten andere taken door de GGD uitvoeren. Dit
zijn taken die aansluiten bij de kerntaken en de deskundigheid van de GGD. De 22 colleges
van B&W hebben hun samenwerkingsafspraken vastgelegd in een gemeenschappelijke
regeling. GGD NOG is onderdeel van een landelijk dekkend netwerk van GGD’en.


5.2. Bestuursagenda

Bestuursagenda 2014-2018 op koers
Voor de bestuursperiode 2014-2018 heeft het Algemeen Bestuur (AB) de Bestuursagenda
Publieke gezondheid vastgesteld. Hierin gaat het AB uit van de benadering van ‘positieve
gezondheid’: ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van
fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. In dit concept van gezondheid
staat de mens centraal, niet de ziekte. Gezondheid heeft te maken met alle levensgebieden.
Meedoen in de maatschappij is één van de voorwaarden om gezondheid te bevorderen. De
gemeente heeft hierop invloed door haar beleid in levensdomeinen als werken, wonen,
onderwijs, welzijn, veiligheid.

Eind 2016 hebben wij vastgesteld dat de uitvoering van de Bestuursagenda Publieke
gezondheid 2014-2018 op koers ligt. Nieuwe, actuele vragen hebben wij eind 2016 verwerkt
in de herijking van de Bestuursagenda. Hierin richten wij ons op de thema’s:
 positie van ‘preventie’ in het sociaal domein
 juiste preventieve zorg voor vluchtelingen in de lokale samenleving
 problematiek van personen met ‘verward gedrag’ in beeld brengen
 ondersteuning van gemeenten bij de nieuwe Omgevingswet.


Nieuw beleid 2019 en Bestuursagenda 2018-2022
In 2019 zijn er nieuwe colleges van B&W en een nieuw GGD-bestuur. Dit nieuwe bestuur
stelt een nieuwe bestuursagenda op. Daarom doen wij in deze begroting alleen voorstellen
voor nieuw beleid bij drie actuele onderwerpen, die nu om een besluit vragen:
 rijksvaccinatieprogramma
 publieke gezondheidszorg statushouders
 gezondheidsmonitor E-MOVO in praktijkonderwijs en mbo.
Voor het overige zetten wij in de Programmabegroting 2019 het bestaande beleid voort. In
deze begroting hebben wij gestreefd naar eenvoudiger en bondiger opzet.



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>5.3. Indeling GGD-taken
Gemeenten willen weten welke invloed zij hebben op GGD-taken en hoe zij hierop kunnen
sturen. GGD NOG onderscheidt daarom zijn taken volgens het ABCD-model:

A. wettelijke GGD-taken
Taken van gemeenten die zij wettelijk verplicht laten uitvoeren door de GGD: kerntaken uit
de Wet publieke gezondheid (Wpg), het toezicht kinderopvang, taken uit de Wet
veiligheidsregio’s.

B. wettelijke gemeentelijke taken
Taken die de gemeenten op basis van een wet moeten uitvoeren en die de GGD in hun
opdracht kan uitvoeren: bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg op basis van de Wpg;
kwaliteitstoezicht, toegang beschermd wonen en maatschappelijke zorg op basis van de
Wmo 2015; preventieve activiteiten op basis van de Jeugdwet, lijkschouw op basis van de
Wet op de lijkbezorging.

C. autonome gemeentelijke taken
Taken die de GGD kan uitvoeren in opdracht van gemeenten. In de praktijk komt dit weinig
voor, omdat de gemeentelijke taken meestal in de wet vastliggen.

D. externe taken
Taken die de GGD uitvoert in opdracht van derden, zoals rijksoverheid, politie en burgers, in
aansluiting op de kerntaken van de GGD: arrestantenzorg, reizigersvaccinatie, vergunningen
tattooshops, publieke gezondheidszorg asielzoekers.

In de programma’s onderscheiden wij steeds deze vier soorten taken van de GGD.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>6. Voorstellen nieuw beleid 2019
6.1. Nieuw beleid: uitvoering rijksvaccinatieprogramma naar
     gemeenten
Alle kinderen in Nederland krijgen inentingen aangeboden tegen een aantal besmettelijke
ziekten, via het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Per 1 januari 2019 gaat de bestuurlijke en
financiële verantwoordelijk voor de uitvoering van het RVP naar de gemeenten. Dit is
vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. Het RVP had eerst een wettelijke basis in de
vervallen Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).


Opzet blijft hetzelfde
De huidige, goed functionerende opzet van het RVP verandert niet. De gemeente heeft
beperkte beleidsvrijheid bij de uitvoering van het RVP. Het Rijk stelt het vaccinatie-
programma vast en bepaalt de kwaliteitseisen. De gemeente moet de verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van het RVP én van het basispakket jeugdgezondheidszorg bij dezelfde
JGZ-organisatie onderbrengen. Voor 21 gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland houdt dit
in dat zij afspraken maken met de GGD over de vaccinaties voor 4-18 jarigen.


Uitgaan van huidige kosten
Voor de bekostiging willen wij een eenvoudige vorm kiezen en aansluiten bij de bestaande
bekostiging van de jeugdgezondheidszorg via de inwonerbijdrage. Bij de berekening van de
kosten gaan wij uit van de huidige dienstverlening en de huidige kosten van de GGD voor de
uitvoering van het RVP. Hierin zijn ook (extra) middelen voor de tijdsbesteding voor de
aangescherpte “informed consent”-procedure meegenomen.

Voor de huidige uitvoering van het RVP door GGD NOG beschreven hebben wij de kostprijs
berekend. Geïndexeerd voor 2019 (met 2,31%) wordt de kostprijs € 214.205. De
inwonerbijdrage voor de 21 gemeenten (met 659.598 inwoners) die jeugdgezondheidszorg
van de GGD afnemen, stijgt hierdoor met € 0,325.
De gemeenten ontvangen vanaf 2019 via het Gemeentefonds middelen voor de uitvoering
van het RVP. De bedragen worden in de Decembercirculaire 2018 verwerkt. In de AB-
vergadering van 12 april 2018 hebben wij toegezegd dat wij in december 2018 kijken naar
mogelijke verschillen tussen de middelen die de gemeenten ontvangen in het Gemeente-
fonds en hun bijdrage voor het RVP aan de GGD.


Nieuwe vaccinatie
In het najaar van 2018 wordt aan het RVP een vaccinatie toegevoegd tegen meningokokken
typen A, C, W en Y voor tieners. In het najaar van 2018 krijgen jeugdigen geboren tussen 1
april en 31 december 2004 een uitnodiging voor deze vaccinatie. Voor wijzigingen in het
RVP die tot meerkosten leiden verwachten wij compensatie van het rijk voor de gemeenten.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Gemeenteraden kunnen zienswijze indienen
De raden hebben het recht om een zienswijze op de begrotingswijzing in te dienen. Wij
moeten als Dagelijks Bestuur begrotingswijzingen voorleggen aan de gemeenteraden als die
leiden tot een hogere inwonerbijdrage. Hiervoor geldt de achtweken-termijn (zie art 35 Wet
gemeenschappelijke regelingen en art. 21 Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).
Dit kan tegelijk met de zienswijze-procedure voor de Programmabegroting 2019. De 1e
begrotingswijziging 2019 is opgenomen op p. 58, in 16.4, Bijlage D: Concept-1e
begrotingswijziging 2019. De begrotingswijziging omvat drie voorstellen, waarover het
Algemeen Bestuur afzonderlijk beslist.


Andere aspecten
   Taak opnemen in gemeenschappelijke regeling
    De RVP-taak moet worden toegevoegd aan de gemeenschappelijke regeling GGD NOG,
    maar om praktische redenen willen wij zo mogelijk meerdere wijzigingen combineren in
    één wijzigingsprocedure langs alle gemeenteraden. De wijzigingsprocedure start wat ons
    betreft uiterlijk in 2019.
   Vaccinaties 0-4 jarigen
    Gemeenten moeten niet alleen afspraken maken met de GGD. Voor 0-4 jarigen in 21
    NOG-gemeenten voeren de thuiszorgorganisaties Vérian, Yunio of Icare het RVP uit. In
    de gemeente Apeldoorn ligt de uitvoering van het RVP bij het Centrum Jeugd en Gezin
    Apeldoorn als uitvoerende JGZ-organisatie.
   GGD-taak vanuit infectieziektenbestrijding
    De GGD heeft vanuit infectieziektenbestrijding ook een taak in de monitoring en
    bewaking van de RVP-uitvoering.


Meer informatie
Meer informatie vindt u op p. 65, in 16.5 Bijlage E: AB-voorstel Nieuw beleid: uitvoering
rijksvaccinatieprogramma naar gemeenten.


6.2. Nieuw beleid: extra inzet publieke gezondheidszorg
     statushouders
Het Algemeen Bestuur heeft in november 2017 ingestemd de voortzetting van de inzet van
de GGD voor statushouders in de gemeenten in 2018. Op 15 februari 2018 heeft het AB een
besluit genomen over de financiering in 2018. Daarbij hebben wij een voorstel toegezegd
voor financiering vanaf 2019. Het AB heeft dit voorstel op 12 april 2018 besproken. Dit heeft
geleid tot het volgende voorstel voor nieuw beleid 2019.


Investeren in integratie nieuwkomers
Investeren in de publieke gezondheidszorg statushouders blijft van groot belang voor de
integratie van nieuwkomers in de gemeenten. Een groot deel van de statushouders wordt
kort na binnenkomst in Nederland al in de gemeente gehuisvest (gezinsherenigers). Daarom
vergt deze taak extra inzet.



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Wij stellen voor de kosten te verdelen via de inwonerbijdrage van de gemeenten. De aan-
gewezen weg is dan een voorstel voor nieuw beleid bij de begroting. De concept-Program-
mabegroting 2019 bevat bestaand beleid.


Onderdelen en kosten
De voorgestelde extra inzet in 2019 van de GGD bestaat uit twee onderdelen:
 € 119.000 voor de gezondheidsbevordering statushouders per jaar
 € 193.0000 voor de jeugdgezondheidszorg voor statushouders per jaar (uitgaande van
    250 kinderen). De GGD volgt bij de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18
    jarigen de landelijke protocollen voor statushouders.
De totale kosten zijn € 312.000. Voor de kosten van gezondheidsbevordering voor
statushouders vanaf 2019 kan een deel van de balanspost overschot RIVM-subsidie
bevordering seksuele gezondheid worden ingezet.
Wij stellen voor om het restant van € 252.000 op te nemen in de inwonerbijdrage. Dit
betekent een verhoging van de inwonerbijdrage van € 0,36 per inwoner in 2019. Voor de
gemeente Apeldoorn (exclusief JGZ) resulteert dit in een verhoging van de inwonerbijdrage
van € 0,07 in 2019.


Functie regiocoördinator gezondheid statushouders wordt plustaak
In de periode 2016-2018 is er nog een derde onderdeel van de extra inzet van de GGD: de
regiocoördinator ondersteuningsprogramma gezondheid statushouders. Deze functie is in de
periode 2016-medio 2018 door het rijk bekostigd en deels in 2018 door de gemeenten. De
regiocoördinator houdt zich voornamelijk bezig met het opbouwen en faciliteren van het
netwerk van ketenpartners rond de gezondheid van statushouders. De regiocoördinator heeft
inmiddels een groot netwerk opgebouwd.
Het AB heeft op 12 april 2018 besloten de functie van regiocoördinator in 2018 af te bouwen
en te borgen. Gemeenten beoordelen de behoefte aan (structurele) ondersteuning
verschillend. Vanaf 2019 biedt de GGD op verzoek van gemeenten de functie aan als
plustaak. Dit houdt in dat gemeenten die dit willen afzonderlijk afspraken maken met de GGD
over diensten en kosten. Wij richten ons de komende maanden op de borging van het werk
van de regiocoördinator. Ons doel is dat de gemeenten en de GGD vanaf 2019 zelfstandig
het beleid en de activiteiten kunnen realiseren die zij nodig vinden. Gemeenten die hierbij
ondersteuning willen, kunnen ook in 2019 een beroep doen op de GGD.


Wijze bekostiging
Het principe van solidariteit en aansluiting bij de bestaande bekostiging zijn redenen om de
voorkeur te geven aan verdeling van de kosten naar aantal inwoners. Over de jaren 2016-
2018 is met de gemeenten afgesproken de extra inzet van de GGD als collectief pluspakket
aan te bieden. Dit is voor een taak met een meer structureel karakter niet handig. Hierbij
verdient bekostiging van deze taak via de gemeentelijke bijdrage per inwoner de voorkeur.
De omvang van de doelgroep kan veranderen, maar hiervoor stellen wij voor jaarlijks nadere
afspraken te maken op basis van een brandbreedte Bij een afwijking van het aantal
statushouders van 20% omhoog of omlaag komt het Dagelijks Bestuur van de GGD met een
voorstel tot oplossing.



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Voor het toevoegen aan de gemeentelijke inwonerbijdrage loopt de formele route via nieuw
beleid bij de Programmabegroting 2019.


Gemeenteraden kunnen zienswijze indienen
De raden hebben het recht om een zienswijze op de begrotingswijzing in te dienen. Wij
moeten als Dagelijks Bestuur begrotingswijzingen voorleggen aan de gemeenteraden als die
leiden tot een hogere inwonerbijdrage. Hiervoor geldt de achtweken-termijn (zie art 35 Wet
gemeenschappelijke regelingen en art. 21 Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).
Dit kan tegelijk met de zienswijze-procedure voor de Programmabegroting 2019. De 1e
begrotingswijziging 2019 is opgenomen op p. 58, in 16.4, Bijlage D: Concept-1e
begrotingswijziging 2019. De begrotingswijziging omvat drie voorstellen, waarover het
Algemeen Bestuur afzonderlijk beslist.


Meer informatie
Meer informatie vindt u op p. 73, paragraaf 16.6 Bijlage F: AB-voorstel Nieuw beleid: extra
inzet publieke gezondheidszorg statushouders.


6.3. Nieuw beleid: E-MOVO in praktijkonderwijs en mbo
Eind 2017 hebben ambtenaren publieke gezondheid uit de subregio Midden-IJssel/Oost-
Veluwe de wens geuit de gezondheidsmonitor E-MOVO uit te voeren op het
praktijkonderwijs (PrO) en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Ook de andere
gemeenten hebben belangstelling.


Meer inzicht helpt bij interventies voor gezondere leefstijl
Jongeren in het PrO zijn een witte vlek, terwijl zij over het geheel genomen een minder
goede gezondheid en een ongezondere leefstijl hebben dan jongeren in hogere
onderwijsniveaus. E-MOVO kan - met enkele aanpassingen - in het PrO worden uitgevoerd.
In 2016 is dat (tegen meerprijs) succesvol gedaan op een praktijkschool in de regio.
De gezondheidssituatie van jongeren in het mbo is onbekend. Gedrag en leefstijl van deze
doelgroep zijn reden voor interventies en het mbo biedt hiervoor een goede ingang.


Bekostiging
Door de jarenlange ervaring met E-MOVO in het voortgezet onderwijs, kan de GGD deze
monitor (bij gebruik van de standaardvragenlijst) tegen geringe kosten aanbieden in het PrO
en mbo. Aanpassingen en toevoegingen in de vragenlijst zijn mogelijk tegen een meerprijs.
De totale kosten zijn € 75.000 (E-MOVO in PrO € 20.700 en E-MOVO in mbo € 54.300).
Deze kosten zijn begroot per E-MOVO-ronde, die 1 keer per 4 jaar plaatsvindt. Het gaat om
een verhoging van de inwonerbijdrage met € 0,023. Dit hebben wij uitgewerkt in de 1e
begrotingswijziging 2019 (zie 16.4 Bijlage D: Concept-1e begrotingswijziging 2019).


Gemeenteraden kunnen zienswijze indienen
De raden hebben het recht om een zienswijze op de begrotingswijzing in te dienen. Wij
moeten als Dagelijks Bestuur begrotingswijzingen voorleggen aan de gemeenteraden als die

Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>leiden tot een hogere inwonerbijdrage. Hiervoor geldt de achtweken-termijn (zie art 35 Wet
gemeenschappelijke regelingen en art. 21 Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).
Dit kan tegelijk met de zienswijze-procedure voor de Programmabegroting 2019. De 1e
begrotingswijziging 2019 is opgenomen op p. 58, in 16.4, Bijlage D: Concept-1e
begrotingswijziging 2019. De begrotingswijziging omvat drie voorstellen, waarover het
Algemeen Bestuur afzonderlijk beslist.


Meer informatie
Meer informatie vindt u op p. 78, paragraaf 16.7, Bijlage G: AB-voorstel Nieuw beleid: E-
MOVO in praktijkonderwijs en mbo.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                            18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>PROGRAMMAPLAN

7. Programma Jeugdgezondheidszorg
7.1. Wat willen we bereiken?
De jeugdgezondheidszorg bij GGD NOG heeft twee verschillende opdrachten. Aan de ene
kant ziet en monitort zij kinderen op individueel niveau. Hierdoor is het mogelijk om
kwetsbaarheid te signaleren en om daar vervolgens wat mee te doen. Aan de andere kant
heeft de jeugdgezondheidszorg een collectieve opdracht. Deze collectieve opdracht is om de
gezondheid van de populatie jeugdigen in de gemeenten in stand te houden en te
bevorderen. JGZ gaat uit van de eigen kracht van gezinnen (ouders en kinderen) en hun
omgeving, op basis van het concept van positieve gezondheid.


7.2. Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken
   Gemeenten laten de beleidsadvisering vanuit de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door
    de GGD, in samenhang met de algemene taken van de GGD bij monitoring, signalering
    en advisering (Wet publieke gezondheid).


B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
   Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het actief aanbieden van jeugdgezondheidszorg
    aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar (Wet publieke gezondheid - Wpg). Het
    Basispakket Jeugdgezondheidzorg geeft aan welke activiteiten beschikbaar moeten zijn
    (zie het Besluit publieke gezondheid). Dit is uitgewerkt in het landelijk professioneel kader
    JGZ en landelijke professionele richtlijnen. De uitvoering van de jeugdgezondheidszorg
    sluit aan op de ontwikkelingen in het sociaal domein. In de regio NOG hebben 21
    gemeenten de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18 jarigen opgedragen
    aan de GGD.
   Gemeenten zijn verantwoordelijk voor preventie en jeugdhulp (Jeugdwet). De
    jeugdgezondheidszorg draagt hieraan bij. Op verzoek van gemeenten voert de GGD
    preventieve activiteiten uit.
   De GGD voert het rijksvaccinatieprogramma uit voor de 4-18 jarigen. Vanaf 2019 zijn de
    gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van het RVP. De
    uitvoering van het RVP is gekoppeld aan de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg.
    Hiermee verandert het RVP van een D-taak in een B-taak.


Prioriteiten
In het programma Jeugdgezondheidszorg zijn de prioriteiten in 2019:




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   1. Jeugdgezondheidszorg voor adolescenten

   De GGD treedt met de betrokken 21 gemeenten in overleg over een
   collectieve opdracht voor de uitvoering van de jeugdgezondheids-
   zorg voor adolescenten. Dit overleg gaat welke activiteiten het JGZ-
   aanbod voor deze doelgroep omvat en over de bekostiging ervan.




   2. Preventieve functie jeugdgezondheidszorg

   De opdracht voor de jeugdgezondheidszorg in het publieke domein
   gaat over de gezondheid van de gehele populatie jeugdigen. Ook wil
   de jeugdgezondheidszorg meer inzetten op het voorkomen dat
   kinderen en jongeren in de jeugdzorg terechtkomen. Hiertoe verkent
   de GGD met de gemeenten en samenwerkingspartners de
   mogelijkheden.




   3. Bestaand beleid voortzetten

   Voor het overige zet de GGD het bestaande beleid voort: de GGD
   richt zich bij de uitvoering van jeugdgezondheidszorg op
   doorontwikkeling van de JGZ-activiteiten, op samenwerking met
   ketenpartners en gemeenten en op lokaal maatwerk.

   De jeugdgezondheidzorg wil stevig inzetten op vier pijlers van de
   preventieagenda: ouderschap, hechting, gezondheid en
   weerbaarheid. Samen met onderwijs, jeugdhulp en huisartsen kan
   de JGZ bijdragen aan de aanpak van hardnekkige maatschappelijke
   problemen, zoals schoolverzuim, kindermishandeling en armoede.




7.3. Wat mag het kosten?
                   Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017       2018       2019       2020       2021       2022
Baten                  858.000    832.000    851.000    851.000    851.000    851.000
Lasten               5.374.000 4.121.000 4.174.000 4.132.000 4.090.000 4.048.000
Saldo               -4.516.000 -3.289.000 -3.323.000 -3.281.000 -3.239.000 -3.197.000




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>De baten en lasten van het Rijksvaccinatieprogramma zijn in de begroting 2019 op dezelfde
wijze opgenomen als in de begroting 2018. Het Algemeen Bestuur beslist op 5 juli 2018 over
ons voorstel nieuw beleid, als uitwerking van de decentralisatie van de uitvoering van het
RVP (zie voorstel nieuw beleid op p. 14 e.v.). Hierin stellen wij voor om de baten van het
rijksvaccinatieprogramma op te nemen in de inwonerbijdrage jeugdgezondheid. De financiële
gevolgen hiervan verwerken we in de 1e begrotingswijziging 2019.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                            21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>8. Programma Algemene gezondheidszorg
8.1. Wat willen we bereiken?
Het programma Algemene gezondheidszorg bestaat uit een groot aantal verschillende
producten. Gemeenschappelijk doel is het bevorderen, bewaken en beschermen van de
gezondheid van de bevolking in de regio, met speciale aandacht voor risicogroepen.


8.2. Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken
   De gemeenten laten een aantal taken voor de publieke gezondheid uitvoeren door de
    GGD (Wet publieke gezondheid). In dit programma betreft dat infectieziektenbestrijding,
    medisch milieukundige zorg, algemene technische hygiënezorg en psychosociale hulp bij
    rampen.
   De GGD draagt bij aan de geneeskundige hulpverlening organisatie in de regio (GHOR,
    Wet veiligheidsregio’s).
   De gemeenten zien toe op de naleving van de kwaliteitseisen voor kinderopvang en
    peuterspeelzalen. Zij wijzen de GGD aan als toezichthouder (Wet op de kinderopvang en
    kwaliteitseisen peuterspeelzalen).
   De gemeenten zijn belast met het toezicht op privaat gefinancierde jeugdverblijven (in
    deze regio beperkt in aantal). GGD-ambtenaren zijn toezichthouder (Wet op de
    jeugdverblijven).


B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
   Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het doen schouwen van lijken (Wet op de
    lijkbezorging). De GGD voert de lijkschouw uit voor de gemeenten, als onderdeel van de
    forensische geneeskunde.
   De gemeenten wijzen toezichthouders aan voor toezicht op de uitvoering van de
    maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). De gemeenten in Noord- en Oost-
    Gelderland hebben de GGD belast met het kwaliteitstoezicht, op basis van een
    overeenkomst.
   De gemeenten zien toe op de naleving van de kwaliteitseisen voor kinderopvang en
    peuterspeelzalen. Gemeenten dragen de GGD als toezichthouder soms ook “lichte”
    handhavingstaken op (Wet op de kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen).


D. Taken die de GGD in opdracht van derden uitvoert.
   De GGD verzorgt reizigersadvisering en -vaccinaties voor burgers.
   Het ministerie van VWS heeft de GGD belast met de inspectie en vergunningverlening
    voor het veilig en hygiënisch aanbrengen van tatoeages en piercings (regelgeving op
    basis van Warenwet).
   De GGD ontvangt van VWS een subsidie voor de uitvoering van aanvullende seksuele
    gezondheidszorg (Subsidieregeling publieke gezondheid).


Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>   De GGD voert de arrestantenzorg en forensisch medisch onderzoek uit voor politie en
    justitie, als onderdeel van de forensische geneeskunde.
   In opdracht van het RIVM voert GGD NOG de Doetinchemstudie uit, een langlopende
    cohortstudie (bevolkingsonderzoek).


Prioriteiten
Voor het programma Algemene gezondheidszorg zijn de prioriteiten in 2019:




    4. Veranderingen arrestantenzorg en lijkschouw

    De GGD speelt in op mogelijke veranderingen in de taken
    arrestantenzorg en lijkschouw die de GGD nu uitvoert. Het rijk
    neemt waarschijnlijk in 2018/2019 besluiten over de inrichtring van
    de forensische geneeskunde. Dit gebeurt op basis van rapporten die
    adviescommissies de afgelopen tijd hebben uitgebracht over de
    forensisch medische expertise voor kinderen, over forensisch
    medisch onderzoek en medische arrestantenzorg en over de keten
    van lijkschouw tot gerechtelijke sectie.




    5. Omgevingswet en gezonde leefomgeving

    De GGD werkt aan pro-actieve ondersteuning van de gemeenten bij
    hun voorbereiding op de Omgevingswet, met de expertise van de
    medische milieukundigen. Gemeenten bereiden zich voor op de
    Omgevingswet, die gemeenten opdracht geeft om gezondheid van
    de inwoners mee te wegen in het ruimtelijk beleid Doel is een
    gezonde leefomgeving te stimuleren.




    6. Psychosociale hulpverlening bij grote (dreigende) incidenten

    Bij grote (dreigende) incidenten is ook psychosociale hulpverlening
    voor betrokkenen belangrijk. Als er een grootschalig incident is,
    wordt de PSHOR ingezet, Psychosociale Hulpverlening bij
    Ongevallen en Rampen. Dit is een wettelijk GGD-taak.
    GGD NOG neemt in 2018 de feitelijke uitvoering van deze taak over
    van GGNet. In 2019 geeft de GGD deze taak vorm en inhoud. Daarbij
    werkt de GGD samen met de Veiligheidsregio (GHOR), maatschap-
    pelijk werk, slachtofferhulp en de GGZ.
    Daarnaast biedt de GGD ondersteuning bij kleinschalige
    (dreigende) maatschappelijke onrust.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>8.3. Wat mag het kosten?
                   Rekening * Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017       2018       2019       2020       2021       2022
Baten                4.279.000 4.269.000 4.337.000 4.337.000 4.337.000 4.337.000
Lasten               6.161.000 5.529.000 6.057.000 6.057.000 6.057.000 6.057.000
Saldo               -1.882.000 -1.260.000 -1.720.000 -1.720.000 -1.720.000 -1.720.000


De GGD heeft een wijziging in de organisatiestructuur doorgevoerd. Hierdoor stijgen de
lasten in de begroting 2019 van het programma Algemene Gezondheidszorg. Daar staat een
daling van de lasten van het programma Kennis en Expertise en van de overheadlasten
tegenover. Op GGD-niveau veranderen de totale lasten niet.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                        24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>9. Programma Kennis en expertise
9.1. Wat willen we bereiken?
GGD NOG ondersteunt gemeenten bij beleidsvorming en beleidsuitvoering. Dit gebeurt door
het leveren van gegevens over de gezondheid van de inwoners van de gemeenten, integraal
beleidsadvies en advies over gebruik van effectief gebleken interventies die leiden tot
verbetering van leefstijl en gezonder gedrag van de bevolking.


9.2. Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken
   De gemeenten laten een aantal taken voor de publieke gezondheid uitvoeren door de
    GGD (Wet publieke gezondheid). In dit programma betreft dat onderzoek van
    gezondheidssituatie van de bevolking (epidemiologische analyse), beleidsadvisering,
    bijdragen aan preventieprogramma’s en gezondheidsbevordering, preventieve
    ouderengezondheidszorg.


C. Autonome gemeentelijke taken die de GGD in opdracht van de gemeenten
uitvoert
   Academische werkplaats Agora, een samenwerkingsverband met Wageningen University
    & Research centre, voert onderzoeken uit voor gemeenten, die deels (en voor een
    beperkt bedrag) boven de afgesproken basistaken uitgaat en afzonderlijk worden
    bekostigd. Dit geldt ook voor het Evaluatiebureau publieke gezondheid, dat voortkomt uit
    Agora.


Prioriteiten
Voor het programma Kennis en expertise zijn de Prioriteiten in 2019:




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                              25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     7. Kansen landelijk Preventieakkoord benutten voor Noord- en
        Oost-Gelderland

     Het kabinet-Rutte III stelt jaarlijks 20 miljoen euro beschikbaar
     voor preventie en gezondheidsbevordering. Het rijk wil een
     nationaal preventieakkoord sluiten met patiëntenorganisaties,
     zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, sportvereni-
     gingen en -bonden, bedrijven en maatschappelijke organisaties.
     De focus van het akkoord moet volgens het kabinet liggen op de
     aanpak van roken, overgewicht en problematisch alcohol-
     gebruik. Aan het thema overgewicht zijn als onderdelen bewegen
     en voeding onlosmakelijk verbonden.

     GGD’en en andere partijen pleiten voor een langjarig actieplan
     gezond gedrag (‘Vitaal Nederland’) met concrete doelen op de
     belangrijkste leefstijlvariabelen en een afgewogen mix van
     collectieve maatregelen.

     GGD NOG draagt via GGD GHOR Nederland landelijk bij aan de
     totstandkoming van het Preventieakkoord. Daarnaast willen wij
     samen met de gemeenten een regionale vertaling van het
     Preventieakkoord naar de Noord- en Oost-Gelderland realiseren.




9.3. Wat mag het kosten?

                   Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017       2018       2019       2020       2021       2022
Baten                  482.000    197.000    202.000    202.000    202.000    202.000
Lasten               1.895.000 1.529.000 1.405.000 1.405.000 1.405.000 1.405.000
Saldo               -1.413.000 -1.332.000 -1.203.000 -1.203.000 -1.203.000 -1.203.000


De GGD heeft een wijziging in de organisatiestructuur doorgevoerd. Hierdoor stijgen de
lasten in de begroting 2019 van het programma Algemene Gezondheidszorg. Daar staat een
daling van de lasten van het programma Kennis en Expertise en van de overheadlasten
tegenover. Op GGD-niveau veranderen de totale lasten niet.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>10. Programma Maatschappelijke onder-
    steuning
10.1. Wat willen we bereiken?
De GGD voert Wmo-taken uit met als doel burgers te ondersteunen die zelf of met hulp van
hun naaste omgeving onvoldoende zelfredzaam zijn of onvoldoende in staat zijn tot
deelnemen aan het maatschappelijk leven.


10.2. Wat gaan we ervoor doen?

B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
   Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen
    kracht zelfredzaam zijn (Wet maatschappelijke ondersteuning 2015). In opdracht van
    gemeenten voert de GGD taken uit voor toegang beschermd wonen en maatschappelijke
    zorg.


Prioriteiten
Voor het programma Maatschappelijke ondersteuning zijn de Prioriteiten in 2019:




    7. Sluitende aanpak personen met verward gedrag

    In 2017 en 2018 heeft de GGD op verzoek van burgmeesters en wethouders
    zorg geholpen bij het beeld te brengen van de toenemende problematiek van
    personen met ‘verward gedrag’ en de gewenste, sluitende aanpak. In
    opdracht van gemeenten kan de GGD verdere ondersteuning bieden bij
    gemeente-overstijgende onderwerpen.




10.3. Wat mag het kosten?
                   Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017     2018      2019      2020      2021      2022
Baten                  724.000  712.000   728.000   728.000   728.000   728.000
Lasten                 723.000  574.000   587.000   587.000   587.000   587.000
Saldo                    1.000  138.000   141.000   141.000   141.000   141.000




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>11. Programma Publieke gezondheid
    vluchtelingen
11.1. Wat willen we bereiken?
De GGD biedt publieke gezondheidszorg aan vluchtelingen (asielzoekers en statushouders),
zoals omschreven in de Wet publieke gezondheid. Het doel is het beschermen, bewaken en
bevorderen van de gezondheid van vluchtelingen. Bij de jeugdige vluchtelingen gaat het om
vroegtijdige signalering van factoren die de groei en ontwikkeling kunnen verstoren, en om
kortdurende begeleiding.


11.2. Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken
   De gemeenten laten een aantal taken voor de publieke gezondheid uitvoeren door de
    GGD (Wet publieke gezondheid). Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in
    de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de uitvoering van reguliere taken een extra
    inspanning van de GGD nodig. Daarbij gaat het vooral om infectieziektenbestrijding,
    seksuele gezondheid, gezondheidsbevordering. Gemeenten beslissen in 2018 over de
    (structurele) bekostiging hiervan vanaf 2019.


B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
   Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het actief aanbieden van jeugdgezondheidszorg
    aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar (Wet publieke gezondheid). Voor de doelgroep
    statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de uitvoering van
    de reguliere jeugdgezondheidszorg een extra inspanning van de GGD nodig. In de regio
    NOG hebben 21 gemeenten de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18
    jarigen opgedragen aan de GGD. Gemeenten beslissen in 2018 over de (structurele)
    bekostiging hiervan vanaf 2019.


D. Taken die de GGD in opdracht van derden uitvoert.
   De GGD voert de publieke gezondheidszorg asielzoekers uit op basis van een landelijke
    overeenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA).


Prioriteiten
Voor het programma Publieke gezondheid vluchtelingen zijn de Prioriteiten in 2019:




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>   8. Gezonde nieuwkomers

   De GGD voert de publieke gezondheidszorg uit voor statushouders, die
   wonen in de gemeenten. Deze taken zijn gericht op het bewaken van de
   gezondheid van nieuwkomers, vergroten van gezondheidsvaardigheden, het
   versterken van het netwerk rondom nieuwkomers en het ondersteunen van
   de gemeente bij de integratie van nieuwkomers. De GGD voert deze taken uit
   als een samenhangend geheel uit. In 2019 voert de GGD deze taken uit
   volgens de structurele afspraken die de gemeenten in 2018 maken.




11.3. Wat mag het kosten?
                   Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017     2018      2019      2020      2021      2022
Baten                  994.000  678.000   314.000   314.000   314.000   314.000
Lasten                 996.000  548.000   256.000   256.000   256.000   256.000
Saldo                   -2.000  130.000    58.000    58.000    58.000    58.000


In de begroting 2019 zijn de baten en lasten voor statushouders als PM post opgenomen. In
april 2018 komt een voorstel in het bestuur voor de bekostiging van de statushouders. De
financiële impact hiervan verwerken we in de 1e begrotingswijziging 2019.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                           29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>12. Inwonerbijdrage en organisatieprojecten
12.1. Wat willen we bereiken?

In dit programma hebben wij de kosten en opbrengsten opgenomen van:
 organisatie-ontwikkelingstrajecten binnen de GGD
 nog te realiseren, niet gespecificeerde omzet van plusopdrachten
 de inwonerbijdrage van gemeenten voor de uitvoering de basistaken van de GGD.


12.2. Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken
   De colleges van burgemeester en wethouders van gemeenten in een veiligheidsregio,
    treffen een gemeenschappelijke regeling voor de instelling en instandhouding van een
    regionale gezondheidsdienst in die regio (Wet publieke gezondheid). De wet schrijft voor
    dat de gemeenten een aantal taken voor de publieke gezondheid laten uitvoeren door de
    GGD.


Prioriteiten
Voor het programma Bestuur en organisatie zijn de Prioriteiten in 2019:




    10.Doorontwikkelen klant- en resultaatgerichtheid GGD

    In 2018 rondt de GGD de eerste fase van de organisatieverandering naar
    zelforganiserende teams af. In 2019 gaat deze ontwikkeling verder. Voorop
    staat dat de medewerkers als professionals samenwerken in teams en de
    klant bieden wat nodig is.




12.3. Wat mag het kosten?
                   Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017       2018       2019       2020       2021       2022
Baten               11.557.000 10.601.000 10.843.000 10.801.000 10.759.000 10.717.000
Lasten                 203.000    340.000    256.000    256.000    267.000    267.000
Saldo               11.354.000 10.261.000 10.587.000 10.545.000 10.492.000    267.000




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>13. Overhead
13.1. Wat willen we bereiken?
Een onderdeel van het programma Overhead is bestuursondersteuning. Het doel van de
bestuursondersteuning is om het GGD-bestuur en de gemeenten in positie te brengen voor
het besturen van de GGD. Dit betreft ten eerste advisering en ondersteuning voor de
bestuurlijke besluitvorming. Ten tweede omvat dit het agenderen en oppakken van
maatschappelijke en bestuurlijke vraagstukken op het gebied van de publieke gezondheid.
Daarnaast hebben wij in dit programma organisatieprojecten opgenomen, die beogen de
organisatie toekomstbestendig te maken.


13.2. Wat gaan we ervoor doen?

Prioriteiten
Voor het programma Overhead zijn de Prioriteiten in 2019:




   9. Bestuursagenda 2018-2022 opstellen

   Het nieuwe GGD-bestuur, dat in het voorjaar van 2018 aantreedt, stelt een
   bestuursagenda op voor de bestuursperiode 2018-2022. Mogelijke
   ingrediënten hiervoor staan in de Terugblik Bestuursagenda 2014-2018
   (vastgesteld door AB op 15 februari 2018) en deze Programmabegroting.




   12. Beleids- en begrotingscyclus verbeteren

   In 2018 is de GGD gestart met een verbetertraject voor de beleids- en
   begrotingscyclus. In 2019 willen wij verbeteringen doorvoeren. Hiermee willen
   wij een budgetcyclus realiseren, die doelmatig is, de besluitvormings-
   processen bij gemeenten en GGD ondersteunt en die gemeenten en andere
   stakeholders voorziet van passende informatie.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>13.3. Wat mag het kosten?

                   Rekening       Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen
                      2017           2018      2019      2020      2021      2022
Baten                         0             0            0            0            0            0
Lasten                2.407.000     4.921.000    4.508.000    4.482.000    4.482.000    4.336.000
Saldo                -2.407.000    -4.921.000   -4.508.000   -4.482.000   -4.482.000   -4.336.000

Overhead verantwoorden we in een apart programma, zoals voorgeschreven in het
gewijzigde Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het saldo daalt ten opzichte van de
rekening 2017. Dit wordt veroorzaakt doordat we in de rekening 2017 nog een deel van de
overhead doorbelasten naar de programma’s. Vanaf de begroting 2018 doen we dat niet
meer.

De GGD heeft een wijziging in de organisatiestructuur doorgevoerd. Hierdoor stijgen de
lasten in de begroting 2019 van het programma Algemene Gezondheidszorg. Daar staat een
daling van de lasten van het programma Kennis en Expertise en van de overheadlasten
tegenover. Op GGD-niveau veranderen de totale lasten niet.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                   32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>PARAGRAFEN

14. Paragrafen
Op basis van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bevat
deze begroting drie paragrafen:
 weerstandsvermogen en risicobeheersing (inventarisatie weerstandcapaciteit,
    inventarisatie risico’s en beleid)
 financiering (treasurybeleid)
 bedrijfsvoering (bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing
    en beheersing daarvan)
De andere paragrafen zijn niet van toepassing voor GGD Noord- en Oost-Gelderland. Dit
geldt ook voor de paragraaf verbonden partijen. De GGD kent ook geen verbonden partijen
in de zin van de wet, d.w.z. waar de GGD bestuurlijke invloed en financieel belang heeft.


14.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding
In deze paragraaf geven wij weer hoe robuust de financiële positie is. Het weerstands-
vermogen is het vermogen van GGD NOG om financiële tegenvallers op te vangen, zonder
dat de continuïteit van de GGD in gevaar komt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald op
basis van de relatie tussen:
 de weerstandscapaciteit, d.w.z. de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten te
    dekken, en
 alle risico’s waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en die van materiële
    betekenis kunnen zijn voor de financiële positie.

Voor de GGD NOG zijn de volgende kengetallen van toepassing:
 netto schuldquote
 solvabiliteit
 structurele exploitatie ruimte

                                 realisatie begroot begroot
Kengetal
                                   2017      2018    2019
Netto schuld quote                    -9,5%    -8,5%   -8,1%
Solvabiliteit                        53,1%     49,0%   47,1%
Stucturele exploitatieruimte           0,9%     0,0%    0,0%




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                              33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Weerstandscapaciteit en risico’s

Weerstandscapaciteit
Het Algemeen Bestuur heeft in 2010 besloten dat met een weerstandsvermogen van 5% van
de omzet van de basisproducten en 20% van de omzet van plusproducten in redelijke mate
in de structurele risico’s wordt voorzien. De reserve basisproducten wordt geacht voor de
helft bij de deelnemende gemeenten te zijn gereserveerd, de reserve plusproducten wordt
volledig bij de GGD aangehouden.

Risico’s
Om het benodigde weerstandsvermogen te bepalen hanteren wij als definitie van een risico:
een gebeurtenis of omstandigheid met mogelijk nadelige financiële gevolgen voor de
organisatie.

Structurele exploitatierisico’s
De exploitatie van de plusproducten omvat in beginsel een aanmerkelijk groter risico dan de
exploitatie van de basisproducten. Alle deelnemende gemeenten nemen de basisproducten
van de GGD af en bekostigen deze via een bijdrage per inwoner aan de GGD. De
gemeenten neemt plusproducten af op contractbasis. Het risico rond de plusproducten kent
twee dimensies. Ten eerste gaat het om de mate waarin GGD aansluit bij de behoefte van
de klant en bij de klant op het netvlies staat. Ten tweede betreft het de bezuinigingsdruk bij
gemeenten en andere financiers.
De GGD loopt het risico dat gemeente of derden producten niet meer afnemen bij de GGD.
Het gevolg hiervan is dat de GGD kwalitatief en kwantitatief zijn personeel moet afbouwen.
Het personeel van de GGD betreft voornamelijk medewerkers in vaste dienst. Samen met
het feit dat de GGD eigen risicodrager is voor de WW loopt de GGD hier een aanmerkelijk
risico.


Beleid weerstandscapaciteit en de risico’s
Percentage weerstandscapaciteit
Berekening percentage weerstandscapaciteit                             31-12-2019
Weerstandscapaciteit (materieel gezien)                                 1.618.000
Voorstel tot storting bij jaarrekening 2017                                     0
Stand weerstandsvermogen bij GGD na stortingsvoorstel                   1.618.000
Weerstandsvermogen aan te houden bij de GGD per 31-12-2019              1.595.500
Percentage weerstandscapaciteit                                             101%




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Benodigd weerstandsvermogen structurele exploitatierisico’s
                                                       Producten
                                                       gedekt uit   Overige
                                              Totaal
                                                        inwoner-   Producten
                                                         bijdrage
Omzet programma                             17.275.000 10.623.000    6.652.000
aan te houden reserve                                           5%        20%

Maximale bedragen per 31-12-2019             1.861.000       531.000   1.330.000
Waarvan geacht aangehouden te
                                               265.500       265.500
worden bij de gemeente
Waarvan aan te houden bij GGD                1.595.500       265.500   1.330.000
Weerstandsvermogen ultimo 2017               1.618.000
Voorgenomen storting jaarrekening 2017               0
Verwacht saldo weerstandsvermogen bij
GGD na voorgenomen storting                  1.618.000

Op basis van de begrote opbrengsten 2019 is het weerstandsvermogen van GGD NOG
toereikend. De weerstandscapaciteit is iets meer dan 100%.


Toezegging over gekwantificeerde risicoberekening
Bij de Jaarrekening 2017 heeft de accountant geadviseerd om het risicomanagement
zodanig in te richten dat een gekwantificeerde risicoberekening van het benodigde
weerstandsvermogen kan worden gemaakt. Dit is een andere beandering dan wij nu
hanteren op basis van het hiervoor genoemde AB-besluit in 2010.
Wij hebben in de AB-vergadering van 12 april 2018 toegezegd dat het (nieuwe) AB een
notitie over risicomanagement en weerstandsvermogen bespreekt in de vergadering op 22
november 2018.


14.2. Financiering

Inleiding
Deze paragraaf omvat de beleidsvoornemens voor het risicobeheer van de
financieringsportefeuille.

De financieringsparagraaf geeft kaders voor het transparant maken en daarmee voor het
sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Het Algemeen Bestuur heeft
een Treasurystatuut vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten zijn vastgelegd.
 zoveel mogelijke interne financiering
 een risicomijdende gedragslijn
 rekening houdend met deze randvoorwaarden, het optimaliseren van de renteresultaten.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                          35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Schatkistbankieren en financiering
De Wet schatkistbankieren schrijft voor dat de decentrale overheden, waaronder de GGD, al
hun overtollige liquide middelen en beleggingen aanhouden bij het ministerie van Financiën.
Daarmee zijn de mogelijkheden om de renteresultaten te optimaliseren uitgeput.

Wij verwachten dat het ook in 2019 niet nodig zal zijn externe financieringsmiddelen aan te
trekken. De GGD kan volledig gebruik maken van interne financiering.


Kapitaalgoederen
De kapitaalgoederen van de GGD betreffen medische apparatuur, kantoorinventaris, ICT- en
telefoniemiddelen.
De rekening 2017 heeft per 31-12-2017 een boekwaarde van kapitaalgoederen van afgerond
€ 1.3 miljoen. Op 22 november 2018 bieden wij bij een wijziging op de Programmabegroting
2019 het Algemeen Bestuur een geactualiseerde Staat van activa aan.


14.3. Bedrijfsvoering




    13. Prioriteiten bedrijfsvoering

    1. Aansluiten op de ontwikkelingen bij de opdrachtgevers en klanten
       van de organisatie en in het bijzonder op de toenemende behoefte
       aan maatwerk in de dienstverlening door de GGD;

    2. Verbetering en integratie van informatievoorziening. De
       ontwikkeling richt zich op de informatievoorziening aan de
       stakeholders (vooral gemeenten) en op de processen binnen de
       GGD-organisatie (managementinformatie);

    3. Duurzame inzetbaarheid van medewerkers en strategische
       personeelsplanning voor de GGD organisatie.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>FINANCIËLE BEGROTING

15. Financiële uitgangspunten
15.1. Uitgangspuntennota 2019
Begin december 2017 hebben wij de Uitgangspuntennota voor de begroting 2019
toegezonden aan de gemeenten. Inmiddels heeft het Centraal Planbureau (CPB) de cijfers
voor de indexering aangepast. Daarom hebben wij het voorstel voor de indexering bijgesteld.
De onderbouwing van de indexcijfers staat in de bijlage 16.1 Bijlage A: Toelichting indexering
(p. 45).


15.2. Indexering

Methodiek
Ons uitgangspunt bij indexeren is dat de index in relatie staat tot de werkelijke ontwikkeling
van de kosten. Dat houdt in dat wij de kosten voor het komende jaar begroten mét
indexering. Het Algemeen Bestuur heeft op 9 juli 2015 besloten dat de programmabegroting
uitgaat van de indexcijfers uit de CPB korte termijnraming van december. Voor de
loonkostenontwikkeling gebruiken wij het indexcijfer Loonvoet sector overheid. Voor de
materiële kostenindex is dat de Prijs overheidsconsumptie netto materiaal. Zoals
afgesproken in het AB presenteren wij daarbij ter vergelijking ook de te verwachten
inkomstenontwikkeling voor gemeenten op basis van de Septembercirculaire
Gemeentefonds.

Als de vergelijking met de ontwikkeling van de inkomsten uit het Gemeentefonds daartoe
naar oordeel van het Algemeen Bestuur aanleiding geeft, dan kan het AB besluiten een
bezuinigingsopdracht te geven. Het uitgangspunt is dat een eventuele bezuinigingsopdracht
wordt gebaseerd op een discussie over de inhoud en omvang van het takenpakket van de
GGD. Wij handhaven de inspanningsverplichting van de afgelopen jaren tot het “inverdienen”
van de indexering.

De vastgestelde begroting 2018 vormt de basis voor de berekeningen voor de begroting
2019 en de meerjarenramingen 2020 – 2022. De gekozen methodiek houdt ook in dat de
indexering van de afgelopen jaren wordt gecorrigeerd aan de hand van de werkelijke cijfers.


Index 2018
In de Uitgangspuntennota 2019 zijn wij uitgegaan van een gewogen index van 2,15%. De
CPB korte termijn-raming van december wijkt minimaal af van de cijfers van september. De
gewogen index in deze programmabegroting komt uit op 2,31%. Dit onderbouwen wij als
volgt.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Op basis van de actuele informatie van het CPB stellen we de volgende bijstelling van de
indexering voor:

Indexcijfers 2018 – 2019 (gebaseerd op CPB-cijfers december 2017)

                                     Vast
                                                                   Ontwik- 2019 tov
                                   gestelde Correctie Actualisatie
         Omschrijving                                               keling begroting
                                   begroting  2018       2018
                                                                     2019    2018
                                     2018
Loonkostenindex                         0,80%        0,30%          1,10%   1,50%      1,80%
Materiële kostenindex                   0,60%        2,50%          3,10%   1,00%      3,50%
Gewogen Index                           0,74%        0,96%          1,70%   1,35%      2,31%

De kosten van de GGD bestaan voor 70% uit loonkosten en 30% uit materiële kosten. De
bovenstaande berekening leidt tot het volgende indexeringsvoorstel voor inwonerbijdrage
deelnemende gemeenten:


Gewogen index
loonkosten 0,7 * 1,80% + materiële kosten 0,3 * 3,50% = 2,31%.


Beoordeling Achterhoekse gemeenten
De Achterhoekse gemeenten hebben in hun brief in 21 oktober 2016 laten weten welke norm
zij gebruiken voor de beoordeling van de indexering. Zij gaan uit van de prijsontwikkeling van
het bruto binnenlands product uit de Septembercirculaire voor het Gemeentefonds. Hierbij
wordt - in tegenstelling tot de berekening in deze uitgangspuntennota - geen rekening
gehouden met de loonindex en de nacalculatie. De prijsontwikkeling van het bruto
binnenlandsproduct uit de Septembercirculaire 2017 is 1,6%.
De actuele raming accres Gemeentefonds uit de Septembercirculaire 2017 geeft voor 2019
een accres van 2,60%. Hierbij is er geen rekening mee gehouden dat het accres voor 2018
is verhoogd naar 4,83%. De GGD rekent in 2018 met een index van 0,74%.


Inwonerbijdrage
Als gevolg van de geactualiseerde indexcijfers wijzigt de inwonerbijdrage van de deel-
nemende gemeenten. Wij gaan in deze Uitgangspuntennota 2019 uit van de inwonertallen
per 31 december 2017. Bij de inwonerbijdrage maken wij onderscheid tussen
 de bijdrage voor de A-taken voor publieke gezondheidszorg die worden bekostigd uit de
    inwonerbijdrage van alle gemeenten, en
 de B-taak Jeugdgezondheidszorg 4- 18 jarigen die wordt bekostigd uit een inwoner-
    bijdrage van 21 gemeenten (Apeldoorn laat vanaf 2017 de jeugdgezondheidszorg
    uitvoeren door het Centrum Jeugd en Gezin Apeldoorn).

Bij de bepaling van de inwonerbijdrage is rekening gehouden met het AB-besluit van
november 2013 om in deze bestuursperiode het budget jeugdgezondheidszorg jaarlijks te
verlagen als gevolg van de daling van de kinderaantallen. De jaarlijkse korting bedraagt ruim
€ 42.000.

Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Voor 2019 leidt dit tot de volgende inwonerbijdragen voor de gemeenten:

                                         Bijdrage Publieke                 Bijdrage JGZ
                                            Gezondheid
Omschrijving                                   Totaal   Per                   Totaal         Per
                                       Aantal inwoner Inwoner         Aantal inwoner       Inwoner
                                     inwoners bijdrage  in €        inwoners bijdrage        in €
                                                 in €                           in €

Inwoneraantal 31-12-2016              817.453                        657.428
Toename inwoners                        3.306                          2.170
Inwoneraantal 31-12-2017              820.759                        659.598

Programma begroting 2018              817.453 5.865.405      7,18    657.428 4.529.718        6,89


Toename inwoners                        3.306     23.721               2.170     14.951

Korting agv kinderaantallen                            0                         -42.499

Actualisering prijspeil 2018 0,96%                56.536                         43.221

Actualisering prijspeil 2019 1,35%                80.266                         61.363

Inwonerbijdrage deelnemende
                                      820.759 6.025.928      7,34    659.598 4.606.754        6,98
gemeente 2019

Korting logopedie Hattem en Voorst                     0                          9.645

Inwonerbijdrage deelnemende
gemeenten 2019 na correctie
korting logopedie                               6.025.928                      4.597.109


De totale inwonerbijdrage van een deelnemende gemeente is het bedrag per inwoner
vermenigvuldigd met het aantal inwoners van die gemeente (zie 16.2 Bijlage B op. 46 voor
een overzicht).

De gemeenten Hattem en Voorst maken van oudsher geen gebruik van het onderdeel
Spraak- en taalscreening (logopedie) van de jeugdgezondheidszorg. Hiervoor krijgen zij een
korting op de inwonerbijdrage. De totale inwonerbijdrage aan de GGD voor 2018 is begroot
op € 10.623.037. Voor de berekening per inwoner is de korting hierbij opgeteld. Dit resulteert
in een inwonerbijdrage Publieke Gezondheid van € 7,34 en een inwonerbijdrage
Jeugdgezondheidszorg van € 6,98.

Als het aantal inwoners van een gemeente lager wordt, dan neemt de totale inwonerbijdrage
van deze gemeente ook relatief af. De definitieve inwonerbijdrage van de deelnemende
gemeenten wordt bepaald aan de hand van de werkelijke inwonertallen op 1 januari van het
jaar waarop de kosten betrekking hebben (zie Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                    39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>15.3. Overzicht baten en lasten 2019
Overzicht van de baten en lasten in € 1.000
                                                     Jeugd        Algemene                                     Publieke   Inwonerbijdrage
                                                                               Kennis en     Maatschap-
( x € 1.000)                         totaal        gezondheid    Gezondheid                                  Gezondheid    en organisatie   Overhead
                                                                               Expertise     pelijke Zorg
                                                      zorg           zorg                                   Vluchtelingen    projecten
Lasten
GGD Overhead                            3.966                0             0            0               0               0              0          3.966
Indirecte Kosten                        2.478              823           791          192              79              51              0            542
Personeelkosten                         8.995            3.230         4.005        1.122             325             170            143              0
Overige lasten                          1.804              121         1.261           91             183              35            113              0
totaal lasten                          17.243            4.174         6.057        1.405             587             256            256          4.508

Baten                                       0
Overige baten                           6.652             851          4.337          202             728             314             220              0
Inwonerbijdrage                        10.623               0              0            0               0               0          10.623              0
totaal baten                           17.275             851          4.337          202             728             314          10.843              0

Saldo per programma                           32        -3.323        -1.720        -1.203            141              58          10.587        -4.508

Venootschapsbelasting                       0
Onvoorzien                                170

Saldo van baten en lasten                -138

Mutaties reserves en voorzieningen       -138

Saldo voor bestemming                         0


In dit overzicht zijn de baten en lasten voor statushouders als pm-post opgenomen. De baten van het rijksvaccinatieprogramma zijn – net als over
2018 - als overige baten opgenomen.

Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                            40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>15.4. Geprognosticeerde balans en aansluiting EMU saldo
Geprognosticeerde balans in € 1.000
ACTIVA                               Balans per 31 december         PASSIVA                         Balans per 31 december
                                    2017      2018      2019                                       2017      2018      2019

VASTE ACTIVA                                                        VASTE PASSIVA

Materiële vaste activa          €    1.311 €    1.193 €     1.100   Eigen vermogen             €    3.156 €     2.742 €   2.581

Financiële vaste activa         €       38 €       38 €        38   Voorzieningen              €        299 €    300 €     300

Totaal vaste activa             €    1.349 €    1.231 €     1.138   Totaal vaste passiva       €    3.455 €     3.042 €   2.881

VLOTTENDE ACTIVA                                                    VLOTTENDE PASSIVA

Voorraden                       €       48 €       48 €        43   Crediteuren                €        425 €    500 €     500

Uitzettingen met een
rentetypische looptijd korter
dan één jaar                    €    3.331 €    3.113 €     3.100

Liquide middelen                €      210 €      200 €       200   Overlopende passiva        €    2.069 €     2.050 €   2.100

Overlopende activa              €    1.011 €    1.000 €     1.000

Totaal vlottende activa         €    4.600 €    4.361 €     4.343   Totaal vlottende passiva   €    2.494 €     2.550 €   2.600

TOTAAL GENERAAL                 €    5.949 €    5.592 €     5.481   TOTAAL GENERAAL            €    5.949 €     5.592 €   5.481

Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Berekening EMU saldo (in € 1.000)
                                                                                     2017        2018      2019
     1 Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves              193          0             0

     2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                                        255     328           328

         Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie
     3                                                                                                0
         minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie                -38                     0


     4
         Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans geactiveerd         54      210           130


     5                                                                                                0
         Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen            0                      0

     6 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:                                     0          0           0

     7 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d.                     0          0           0

     8 Baten bouwgrondexploitatie:                                                         0          0           0

     9 Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties                       0          0           0
       met derden betreffen

       Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1
       genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves
    10                                                                                                0
       (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen
       onder één van bovenstaande posten                                                   0                      0

    11 Verkoop van effecten:
a      Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)                                           nee         nee       nee
b      Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?

         Berekend EMU-saldo                                                               356     118           198




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                                     42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>15.5. Meerjarenraming
(in € 1.000)
                                             2e
                                                              Meerjaren- Meerjaren- Meerjaren-
                                          begroting begroting
                                                               raming     raming     raming
                                          wijziging   2019
                                                                2020       2021       2022
                                            2018
Lasten
Jeugdgezondheidzorg                            4.121     4.174       4.132    4.090     4.048
Algemene Gezondheidzorg                        5.529     6.057       6.057    6.057     6.057
Kennis en Expertise centrum                    1.529     1.405       1.405    1.405     1.405
Maatschappelijke Zorg                            574       587         587      587       587
Publieke Gezondheid Vluchtelingen                548       256         256      256       256
Inwonerbijdrage en organisatieprojecten          340       256         256      267       267
Overhead                                       4.921     4.508       4.482    4.482     4.336
Totaal lasten                                 17.562    17.243      17.175   17.144    16.956

Baten
Inwonerbijdrage deelnemende gemeente          10.386    10.623      10.581   10.539    10.497
Overige baten                                  6.903     6.652       6.652    6.652     6.652
Totaal baten                                  17.289    17.275      17.233   17.191    17.149

Vennootschapsbelasting                            0          0          0        0          0
Onvoorzien                                        0        170        170      170        170

Saldo van baten en lasten                       -273      -138        -112     -123        23

Mutatie reserves                                -273      -138        -112     -123        23

Resultaat na bestemming                           0          0          0        0          0




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>15.6. Staat van activa
Wij leggen de Staat van activa (voorgenomen investeringen) op 22 november 2018 voor aan
het Algemeen Bestuur in de vorm van een begrotingswijziging. Voor de inwonerbijdrage
heeft dit geen gevolgen.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                         44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>16. BIJLAGEN
16.1. Bijlage A: Toelichting indexering

Algemeen
Begin december 2017 hebben wij de Uitgangspuntennota voor de begroting 2019
toegezonden aan de colleges van B&W. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft de cijfers
ondertussen aangepast. Deze aanpassing heeft invloed op zowel de loonkostenindex als de
materiële kostenindex. De indexcijfers voor 2020- 2022 zijn in deze Programmabegroting
opgenomen. In de meerjarenbegroting indexeren we alleen 2019. De jaren 2020-2022
worden opgenomen tegen prijspeil 2019. De hardheid van meerjaren-prijsindexering is
beperkt en deze meenemen geeft niet een reëler beeld.


Loonkostenindex:
Voor de loonkostenindex maken we gebruik van de loonvoet sector overheid van het CPB.
Voor 2018 verwacht het CPB een loonkostenindex van 3,0%
In onderstaande tabel worden de CPB-prognoses van december 2018 afgezet tegen de in
de vastgestelde begroting 2018 opgenomen indexen. Dit resulteert in een correctie over de
periode 2015 t/m 2018 van 0,30%.


Omschrijving                          2015         2016             2017      2018     totaal

vastgestelde begroting 2018             3,00%        3,00%            2,90%    1,50%
CPB prognose december 2017              3,20%        1,60%            2,90%    3,00%
correctie voorgaande jaren              0,20%       -1,40%            0,00%    1,50%     0,30%

De geactualiseerde loonkostenindex voor 2019 stellen we op 1,50%.
Op basis van bovenstaande berekening stellen we voor de loonkosten in de begroting 2019
ten opzichte van 2018 met 1,80% ( 1,50% + 0,30%) te indexeren.


Materiële kostenindex
Voor de materiële kostenindex baseren we ons op de prognose van het CPB-cijfer ‘prijs
overheidsconsumptie netto materieel’. Voor 2018 verwacht het CPB een materiële
kostenindex van 1,60%.
In onderstaande tabel worden de CPB-prognoses van december 2017 afgezet tegen de in
de vastgestelde begroting 2018 opgenomen indexen. Dit resulteert in een correctie over de
periode 2015 t/m 2018 van 2,50%.


Omschrijving                          2015         2016             2017      2018     totaal

vastgestelde begroting 2018             -0,90%       0,60%            1,10%    1,00%
CPB prognose december 2017               0,40%       0,80%            1,50%    1,60%
correctie voorgaande jaren               1,30%       0,20%            0,40%    0,60%     2,50%


Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>De indexering in de begroting 2018 is 2,50% te laag.
Voor 2019 en verder gaan we uit van een materiële kostenindex van 1,00%.
Op basis van bovenstaande berekening stellen we voor de materiële kosten in de begroting
2019 ten opzichte van 2018 met 3,50% (1,00% + 2,50%) te indexeren




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                          46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>16.2. Bijlage B: Inwonerbijdragen per deelnemende gemeente

                                   Aantal    Aantal   Begroting
                                                                Begroting Begroting
                                 inwoners inwoners      2019
                                                                  2019      2019
 Gemeente                       31-12-2017 31-10-2017 Publieke
                                                                  JGZ      Totaal
                                    incl      excl   Gezondheid
                                                                  in €      in €
                                Apeldoorn Apeldoorn     in €

Aalten                              26.980      26.980        198.084       188.433      386.518
Berkelland                          44.055      44.055        323.447       307.688      631.136
Bronckhorst                         36.335      36.335        266.768       253.770      520.538
Doetinchem                          57.311      57.311        420.771       400.271      821.042
Montferland                         35.608      35.608        261.430       248.693      510.123
Oost Gelre                          29.643      29.643        217.636       207.032      424.668
Oude IJsselstreek                   39.560      39.560        290.445       276.294      566.740
Winterswijk                         28.999      28.999        212.908       202.534      415.442
Regio Achterhoek                   298.491     298.491       2.191.490     2.084.716    4.276.207

Apeldoorn                          161.161          -       1.183.228            -     1.183.228
Brummen                             20.759       20.759       152.410       144.985      297.395
Epe                                 32.787       32.787       240.719       228.990      469.709
Hattem                              12.150       12.150        89.204        84.858      174.062
Korting Hattem ivm Logopedie                                       -          3.209-       3.209-
Heerde                              18.572       18.572       136.354       129.710      266.064
Lochem                              33.601       33.601       246.695       234.676      481.371
Voorst                              24.242       24.242       177.982       169.311      347.293
Korting Voorst ivm logopedie                                       -          6.436-       6.436-
Zutphen                             47.434      47.434        348.256       331.288      679.543
Regio Midden IJssel / Oost         350.706     189.545       2.574.847     1.314.172    3.889.020

Elburg                              23.101      23.101        169.605       161.342      330.947
Ermelo                              26.794      26.794        196.719       187.134      383.853
Harderwijk                          46.775      46.775        343.417       326.685      670.102
Nunspeet                            27.087      27.087        198.870       189.181      388.051
Oldebroek                           23.503      23.503        172.557       164.149      336.706
Putten                              24.302      24.302        178.423       169.730      348.152
Regio Noord Veluwe                 171.562     171.562       1.259.591     1.198.221    2.457.811

Totaal GGD Noord en Oost
Gelderland                         820.759     659.598       6.025.928     4.597.109   10.623.037
Korting Hattem ivm logopedie                                                   3.204       3.209
Korting Voorst ivm logopedie                                                   6.426       6.426
                                                                                              -
Totaal inwonerbijdrage voor
berekening bijdrage per                                      6.025.928     4.606.739 10.632.667
Bijdrage per inwoner                                                7,34        6,98       14,32




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                   47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>16.3. Bijlage C: Overzicht zienswijzen gemeenten op Uitgangspuntennota 2019
(stand 27 maart 2018)
gemeente        zienswijze                                                                    reactie DB
Aalten           brief 13 februari 2018 met zienswijze B&W van Aalten                         -
                 1. Inhoudelijk standpunt: De gemeente Aalten onderschrijft de inhoudelijke
                     uitgangspunten van deze kadernota.
                 2. Standpunt indexering gemeenschappelijke regelingen: De gemeenten in
                     de Achterhoek hebben een gezamenlijke indexeringsnorm voor gemeen-
                     schappelijke regelingen afgesproken. In 2016 is deze indexeringssyste-
                     matiek geëvalueerd. Naar aanleiding van de evaluatie is besloten om
                     vanaf de begroting 2018 met een eenvoudige en transparante norm te
                     gaan werken, namelijk de prijsontwikkeling bruto binnenlands product
                     (BBP). De prijsontwikkeling BBP is de basisindexatie van het
                     gemeentefonds. De inwonerbijdrage van de GGD mag in 2019 niet meer
                     stijgen dan 1,60%. U stelt in de uitgangspuntennota 2019 voor om de
                     inwonersbijdrage te verhogen met 1,63%. De voorgestelde stijging van
                     de inwonerbijdrage past net niet binnen de gezamenlijk afgesproken
                     Achterhoekse indexeringssystematiek voor gemeenschappelijke
                     regelingen, maar deze kleine overschrijding vinden wij acceptabel.

Apeldoorn        e-mail 2 februari 2018                                                       -
                 1. na overleg met het raadspresidium zien B&W geen aanleiding om een
                    zienswijze in te dienen en kunnen zij instemmen met de voorgestelde
                    inhoudelijke en financiële kaders voor de GGD in 2019.

Berkelland       e-mail 30-01-2018                                                            -
                 1. de gemeenteraad van Berkelland heeft 23 januari 2018 besloten geen
                    zienswijze in te dienen over de uitgangspuntennota 2019.
                 2. het college heeft dit vandaag, 30 januari 2018 besloten.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                 48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                     reactie DB
Bronckhorst      brief 16 februari 2018 B&W Bronckhorst
                 1. Inhoudelijk geeft de uitgangspuntennota 2019 aanleiding voor het
                     inbrengen van een zienswijze.
                 2. Wij vestigen de aandacht op de onderbouwing van extra inzet voor de         bij 2:
                     publieke gezondheidszorg voor statushouders in de                          Bronckhorst, Brummen en Doetinchem dringen er op
                     programmabegroting 2019. Deze taak vroeg extra inzet van de GGD            aan om de kosten van de inzet van de GGD voor
                     door de verhoogde instroom van statushouders in 2016-2017. Hiervoor        statushouders binnen de bestaande begroting op te
                     zijn extra middelen ingezet. De aantallen statushouders zijn gedaald. De   vangen. Voor een voorstel voor een blijvende extra
                     GGD geeft echter aan extra in te willen blijven zetten op publieke         inzet en extra middelen daarvoor willen zij een goede
                     gezondheidszorg voor statushouders. In de nota beschrijft de GGD kort      onderbouwing zien. Brummen stelt ook dat publieke
                     de redenen hiervoor. Wij willen dat de GGD kijkt naar de mogelijkheid      gezondheidszorg aan statushouders moet aansluiten
                     van financiële dekking binnen de bestaande begroting 2018. Mogelijk        bij de lokale invulling en daaraan ondersteunend moet
                     kan ook het positieve resultaat over 2017 worden ingezet. Wij zijn van     zijn. Dit laatste is en blijft ons uitgangspunt.
                     mening dat een vervolg van (extra) inzet voor de publieke                  Het Algemeen Bestuur heeft op 15 februari 2018
                     gezondheidszorg statushouders uit de reguliere inwonerbijdrage             ingestemd met de extra inzet van de GGD voor
                     bekostigd zou moeten worden. Wanneer u als bestuur van inzicht bent        statushouders in 2018 en met incidentele dekking
                     dat dit niet mogelijk is vragen wij hiervoor een goede onderbouwing.       hiervoor in de begroting 2018. In deze
                                                                                                Programmabegroting doen wij een voorstel voor de
                                                                                                extra inzet vanaf 2019 die wij nodig vinden en de
                                                                                                bekostiging ervan (zie paragraaf 6.2 Nieuw beleid:
                                                                                                extra inzet publieke gezondheidszorg statushouders).
                                                                                                Ons voorstel hebben wij financieel verwerkt in de 1e
                                                                                                wijziging van de begroting 2019
                 3. Financieel geeft de uitgangspuntennota 2018 geen aanleiding voor het
                    inbrengen van een zienswijze. De inwonersbijdrage groeit met 1,63%
                    net iets harder dan de Achterhoekse norm van 1,60%. Dit verschil is niet
                    groot.

Brummen          brief 28 februari 2018
                 In reactie op de uitgangspuntennota 2019 willen wij u een aantal
                 opmerkingen meegeven.
                 1. Inzet publieke gezondheid statushouders                                     bij 1:
                     De gemeenteraad van Brummen heeft als zienswijze bij de                    Bronckhorst, Brummen en Doetinchem dringen er op


Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                  49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                    reactie DB
                     programmabegroting 2018 meegegeven dat, als de instroom van               aan om de kosten van de inzet van de GGD voor
                     asielzoekers terugloopt naar het niveau van voor de verhoogde             statushouders binnen de bestaande begroting op te
                     instroom, verwacht wordt dat deze kosten weer binnen het reguliere        vangen. Voor een voorstel voor een blijvende extra
                     budget gedragen kunnen worden. U geeft aan te kijken naar de              inzet en extra middelen daarvoor willen zij een goede
                     mogelijkheid de financiële dekking binnen de bestaande begroting 2018     onderbouwing zien. Brummen stelt ook dat publieke
                     te vinden en daarbij te onderzoeken of financiële ruimte gemaakt kan      gezondheidszorg aan statushouders moet aansluiten
                     worden door een andere prioritering. De gemeenteraad van Brummen          bij de lokale invulling en daaraan ondersteunend moet
                     wacht het nog uit te werken voorstel en de inschatting van de benodigde   zijn. Dit laatste is en blijft ons uitgangspunt.
                     financiële inzet met belangstelling af. Hiervoor willen wij u graag als
                     zienswijze meegeven dat in de invulling van de inzet op publieke          Het Algemeen Bestuur heeft op 15 februari 2018
                     gezondheidszorg aan statushouders zoveel mogelijk aangesloten moet        ingestemd met de extra inzet van de GGD voor
                     worden bij de lokale invulling en dat uw inzet daaraan ondersteunend      statushouders in 2018 en met incidentele dekking
                     moet zijn.                                                                hiervoor in de begroting 2018. In deze
                                                                                               Programmabegroting doen wij een voorstel voor de
                                                                                               extra inzet vanaf 2019 die wij nodig vinden en de
                                                                                               bekostiging ervan (zie paragraaf 6.2 Nieuw beleid:
                                                                                               extra inzet publieke gezondheidszorg statushouders).
                                                                                               Ons voorstel hebben wij financieel verwerkt in de 1e
                                                                                               wijziging van de begroting 2019.

                 2. Jeugdgezondheidszorg                                                       bij 2:
                    Gezond en veilig op kunnen groeien en zich kunnen ontwikkelen tot een      De gemeenteraad van Brummen wijst op het beleid
                    inwoner die vanuit eigen kracht naar vermogen volwaardig participeert in   van deze gemeente voor gezond en veilig kunnen
                    de samenleving is een belangrijke doelstelling binnen het programma        opgroeien. Brummen vindt het belangrijk dat de
                    ‘Samen goed voor elkaar’ van de gemeente Brummen. De GGD NOG               jeugdgezondheidszorg voor 4-18 jarigen zoveel
                    levert hieraan, onder andere door de uitvoering van jeugdgezondheids-      mogelijk aansluit bij de lokale invulling. Dit
                    zorg voor 4 tot 18 –jarigen, een belangrijke bijdrage aan. De landelijke   uitgangspunt onderschrijven wij graag. De uitwerking
                    JGZ preventieagenda draagt u aan als een belangrijke landelijke            ervan kunnen de gemeente Brummen en de GGD in
                    ontwikkeling die voor de publieke gezondheid en GGD van belang is. De
                                                                                               rechtstreeks overleg bepalen.
                    gemeenteraad van Brummen wil ook ten aanzien van de verdere
                    uitwerking van jeugdgezondheid aan u meegeven het belangrijk te
                    vinden dat daarbij zoveel mogelijk aangesloten moet worden bij de
                    lokale invulling en dat uw inzet daaraan ook ondersteunend moet zijn.



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                    reactie DB

                 3. Programmabegroting 2019                                                    bij 3:
                    Voorliggende uitgangspuntennota zal verwerkt worden in de                  De gemeenteraad van Brummen geeft nogmaals mee
                    programmabegroting 2019. Daarbij wil de gemeenteraad van Brummen           dat zij hecht aan SMART-geformuleerde doelen en
                    nogmaals meegeven dat zij hecht aan SMART-geformuleerde doelen en          acties bij het opstellen van de programmabegroting.
                    acties bij het opstellen van de programmabegroting.                        Dit nemen wij mee in het lopende verbetertraject voor
                                                                                               de beleids- en begrotingscyclus. De komende jaren
                                                                                               worden de resultaten hiervan zichtbaar.

Doetinchem       e-mail 12 februari 2018
                 de voorlopige reactie van de (beeldvormende) raad op de Uitgangspunten-
                 nota GGD NOG 2019. De bevestiging volgt na de besluitvormende raad van
                 22 februari.
                 1. Wij kunnen ons vinden in de Uitgangspuntennota 2019 van de GGD.            -
                     Deze is inhoudelijk en financieel grotendeels in lijn met de voorgaande
                     Uitgangspuntennota’s en de Bestuursagenda 2014-2018. Wij verzoeken
                     u daarbij rekening te houden met de onderstaande aandachtspunten.         bij 2:
                 2. De GGD beoogt het versterken van de positie van preventie in het           De gemeente Doetinchem ondersteunt onze intentie
                     sociaal domein. Die intentie ondersteunen wij. Maar wij verwachten ook    om de positie van preventie in het sociaal domein te
                     dat u daarbij de aansluiting bij het preventieprogramma van onze          versterken. Doetinchem verwacht daarbij ook dat wij
                     gemeente(n) zoekt.                                                        daarbij aansluiten op het preventieprogramma van de
                                                                                               gemeente(n).
                                                                                               Aan deze verwachting willen wij graag voldoen. Het
                                                                                               nieuwe GGD-bestuur kan dit in de Bestuursagenda
                                                                                               2018-2022 opnemen. Op dit moment werkt de GGD
                                                                                               volop mee aan het Achterhoekse Regionaal
                                                                                               preventieprogramma sociaal domein/volksgezondheid
                                                                                               2018-2021. Wij juichen het toe dat gemeenten de
                                                                                               krachten bundelen in de regio en in een meerjarig
                                                                                               preventieprogramma. Dit kan ook terugkomen in de
                                                                                               Bestuursagenda 2018-2022 van het nieuwe GGD-
                                                                                               bestuur.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                  51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                   reactie DB

                 3. Publieke gezondheidszorg statushouders vroeg extra inzet door de          bij 3:
                    verhoogde instroom van statushouders in 2016-2017. De aantallen zijn      Bronckhorst, Brummen en Doetinchem dringen er op
                    inmiddels gedaald. De GGD beschrijft in de nota kort de redenen voor      aan om de kosten van de inzet van de GGD voor
                    een blijvende extra inzet. Een voorstel hierover wordt eerst in het       statushouders binnen de bestaande begroting op te
                    Algemeen Bestuur (AB) besproken voordat dit in de programma-              vangen. Voor een voorstel voor een blijvende extra
                    begroting 2019 wordt opgenomen. Wij bevestigen bij deze dat een           inzet en extra middelen daarvoor willen zij een goede
                    goede onderbouwing voor die inzet noodzakelijk is voordat wij kunnen      onderbouwing zien. Brummen stelt ook dat publieke
                    instemmen met structurele afspraken hierover.                             gezondheidszorg aan statushouders moet aansluiten
                                                                                              bij de lokale invulling en daaraan ondersteunend moet
                                                                                              zijn. Dit laatste is en blijft ons uitgangspunt.

                                                                                              Het Algemeen Bestuur heeft op 15 februari 2018
                                                                                              ingestemd met de extra inzet van de GGD voor
                                                                                              statushouders in 2018 en met incidentele dekking
                                                                                              hiervoor in de begroting 2018. In deze
                                                                                              Programmabegroting doen wij een voorstel voor de
                                                                                              extra inzet vanaf 2019 die wij nodig vinden en de
                                                                                              bekostiging ervan (zie paragraaf 6.2 Nieuw beleid:
                                                                                              extra inzet publieke gezondheidszorg statushouders,
                                                                                              p. 17). Ons voorstel hebben wij financieel verwerkt in
                                                                                              de 1e wijziging van de begroting 2019

                 4. Wij subsidiëren de GGD om het extra contactmoment adolescenten uit        bij 4:
                    te voeren. Dit doen wij samen met 13 andere gemeenten in de GGD           De gemeente Doetinchem stelt aan de orde dat op dit
                    regio. Wij achten deze wijze van financieren onwenselijk. Het extra       moment 14 van de 22 gemeenten het
                    contactmoment is inhoudelijk onderdeel van de Jeugdgezondheidszorg        gezondheidsonderzoek adolescenten (vroeger “extra
                    en vraagt geen extra schot. De afname door slechts een deel van de        contactmoment”) laten uitvoeren door de GGD.
                    gemeenten beperkt de solidariteit en maakt het per gemeente duurder.      Doetinchem acht deze wijze van financieren
                    Het is een dienst die daarmee potentieel onder de inwonerbijdrage valt.   onwenselijk. De afname van dit verplichte JGZ-
                    Wij vragen u dan ook hiervoor een voorstel te doen voor de                onderdeel “door slechts een deel van de gemeenten
                    programmabegroting 2019.                                                  beperkt de solidariteit en maakt het per gemeente
                                                                                              duurder. Het is een dienst die daarmee potentieel



Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                    reactie DB
                                                                                               onder de inwonerbijdrage valt. Wij vragen u dan ook
                                                                                               hiervoor een voorstel te doen voor de
                                                                                               programmabegroting 2019.”
                                                                                               Inhoudelijk kunnen wij meegaan in deze benadering.
                                                                                               Het is echter aan de betrokken 21 gemeenten om
                                                                                               daar (gezamenlijk) een besluit over te nemen. Op het
                                                                                               einde van onze bestuursperiode zijn wij niet in de
                                                                                               positie om hierover een voorstel te doen. In deze
                                                                                               begroting hebben wij als prioriteit opgenomen dat de
                                                                                               gemeenten hierover gaan overleggen. Wij bevelen
                                                                                               het nieuwe GGD-bestuur aan om dit onderwerp in de
                                                                                               Bestuursagenda 2018-2022 op te nemen
                 5. De inwonersbijdrage groeit met 1,63% net iets harder dan de
                    Achterhoekse norm van 1,60%. Dit verschil is voor ons acceptabel. Wij      -
                    verzoeken u dit verschil bij de actualisering op het moment van het
                    opstellen van de begroting niet veel verder te laten De GGD berekent via
                    haar methodiek een (gewogen) index van 2,15 %. De verhoging van de
                    inwonerbijdrage beperkt zij tot 1,62%. De inwonerbijdrage voor de
                    publieke gezondheid komt daarmee op € 7,33 en voor de JGZ op € 6,97.
                    oplopen.

Elburg           e-mail 6 maart 2018                                                           -
                 1. de raad van Elburg dient geen zienswijze in tegen de
                    uitgangspuntennota GGD

Epe              e-mail 25 jan 2018                                                            -
                 1. Het college heeft ingestemd met de uitgangspuntennota 2019 van GGD
                    NOG en dient geen zienswijze in.
                 2. De Uitgangspuntennota wordt ter informatie gestuurd aan de
                    gemeenteraad, met een toelichting via een raadsinformatienota.
                 3. Het is niet te verwachten dat de raad wel een zienswijze gaat indienen.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                  53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                   reactie DB
Ermelo           brief 30 januari 2018                                                        -
                 1. uitnodiging voor raadscie Samenleving en maatschappij op 14 februari
                     2018 (stukken week tevoren op website)
                 2. besluit B&W 16 jan 2018:
                      geen zienswijze toe te zenden aan het dagelijks bestuur van de GGD
                         NOG.
                      het advies om geen zienswijze op de uitgangspuntennota 2019 GGD
                         NOG in te dienen ter vaststelling aan te bieden aan de raad.

Harderwijk       brief B&W Harderwijk 24 jan 2018                                             -
                 1. de raad besluit op 8 maart 2018 over de uitgangspuntennota
                 2. B&W hebben op 23 januari 2018 besloten de raad voor te stellen om in
                     te stemmen.

Hattem           e-mail 14 febr. 2018                                                         -
                 1. zowel het college (9 januari 2018) als de raad (5 februari 2018) van de
                    gemeente Hattem hebben de uitgangspuntennota GGD 2019 besproken
                    en hebben besloten om geen zienswijze in te dienen.

Heerde           e-mail 29 jan 2018                                                           -
                 1. Het college van de gemeente Heerde heeft besloten geen zienswijze te
                    sturen over de uitgangspuntennota 2019.

Lochem           e-mail 8 febr 2018                                                           -
                 1. Het college van B&W van Lochem heeft op 16/1/2018 ingestemd met de
                    Uitgangspuntennota 2019 van de GGD en de raad hierover via een
                    memo geïnformeerd. De agendacommissie van de raad heeft op
                    29/1/2018 besloten om de Uitgangspuntennota niet te agenderen voor
                    een raadsvergadering. Kortom, wij kunnen instemmen met de nota
                    genoemde inhoudelijke en financiële uitgangspunten en sturen geen
                    nadere zienswijze.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                  reactie DB
Montferland      e-mail 28 febr. 2018                                                        -
                 1. De gemeenteraad van Montferland heeft op 22 februari jl. besloten geen
                    zienswijze in te dienen op de Uitgangspuntennota 2019.

Nunspeet         brief 27 februari 2018
                 1. Hierbij sturen wij u onze zienswijze toe. Wij geven u de opdracht een    bij 1:
                     voorstel te doen aan het Algemeen Bestuur (AB) van GGD NOG om de        De gemeente Nunspeet wil een voorstel aan het
                     in het coalitieakkoord van de gemeente Nunspeet opgenomen               Algemeen Bestuur om de in het coalitieakkoord van
                     taakstelling van de gemeente Nunspeet voor 2019 van € 21.000,-- te      de gemeente Nunspeet opgenomen taakstelling van €
                     realiseren, als voorwaarde voor ons om in te stemmen met de inhoud      21.000 te realiseren (6% van de inwonerbijdrage).
                     van de Uitgangspuntennota 2019 van GGD NOG.                             Onze vaste lijn is dat discussie over bezuinigingen
                                                                                             moet plaatsvinden op basis van een inhoudelijke
                                                                                             takendiscussie. Ook zien wij op dit moment geen
                                                                                             breed gedragen wens voor deze bezuiniging. Het
                                                                                             nieuwe GGD-bestuur bepaalt het financieel kader
                                                                                             voor de bestuursperiode 2018-2022. Hiervoor kan het
                                                                                             (nieuwe) gemeentebestuur van Nunspeet voorstellen
                                                                                             inbrengen.

                 2. Verdere bezuinigingen zijn, net als in andere gemeenten, voor de         -
                    gemeente Nunspeet nodig. Aangezien de taakstellende bezuiniging van
                    6% (€ 21.000,--) voor de GGD NOG voor 2019 bij de gemeente
                    Nunspeet moet worden behaald, verzoeken wij u een voorstel met
                    betrekking tot het voornoemde zo spoedig mogelijk aan uw algemeen
                    bestuur voor te leggen. De taakstelling voor 2019 kan op basis van de
                    Uitgangspuntennota 2019 niet worden gerealiseerd. Dit is alleen
                    mogelijk als het Algemeen Bestuur van de GGD tot aanvullende
                    bezuinigingen besluit. Wij tekenen hier ten slotte nog bij aan dat de
                    beschikbaar te stellen middelen voor 2019 onder voorbehoud zijn van
                    goedkeuring van de begroting door de gemeenteraad in oktober 2018.

Oldebroek        -                                                                           -




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                                 reactie DB
Oost Gelre       e-mail 20 maart 2018                                                       -
                 1. de raad heeft kennisgenomen van de Uitgangspuntennota 2019 van
                    GGD NOG en heeft besloten geen zienswijze in te dienen.

Oude             Medeling AB 12 april 2018                                                  -
IJsselstreek     1. heeft besloten geen zienswijze in te dienen.

Putten           brief 7 maart 2018                                                         -
                 1. De Uitgangspuntennota is besproken in de commissie voor Samenleving
                     op 23 januari 2018 en in de gemeenteraad op 1 februari 2018
                 2. Wij onderschrijven de inhoudelijke en financiële uitgangspunten van
                     deze Uitgangspuntennota en gaan ervan uit dat deze op een goede
                     manier worden verwerkt in de Programmabegroting 2019.

Voorst           e-mail 24 jan 2018                                                         -
                 1. Bespreking in Rondetafelgesprek Cluster Ruimte en Bestuur
                 2. De voorzitter stelt vast dat alle informatie is gewisseld. Er is 1
                    openstaande vraag (over kosten van de uittreding van Apeldoorn) is
                    vóór de raadsvergadering via een raadsmededeling wordt beantwoord.
                 3. Conclusie: Agenderen voor een finaal debat in de raadsvergadering van
                    5 februari 2018

Winterswijk      e-mail 31-01-2018 / brief 26 maart 2018                                    -
                 1. Het college en de raad hebben kennis genomen van de inhoud van de
                    Uitgangspuntennota 2019. Zij kunnen zich vinden in de daarin gestelde
                    financiële en beleidsmatige kaders voor het komende jaar.
                 2. De raad heeft op 15 maart dan ook besloten geen zienswijze naar voren
                    te brengen.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                               56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>gemeente         zienswijze                                                               reactie DB
Zutphen          e-mail 13 febr. 2018                                                     -
                 1. Gisterenavond 12 febr. 2018 heeft de gemeenteraad van Zutphen
                    besloten geen zienswijze in te dienen op de uitgangspuntennota 2019
                    van de GGD NOG, omdat hiertoe geen aanleiding is.


De gemeenten Montferland, Berkelland en Oude IJsselstreek hebben ook een brief toegezonden over de Achterhoekse norm indexering 2019.




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                             57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>16.4. Bijlage D: Concept-1e begrotingswijziging 2019




                                                       58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>             Het Algemeen Bestuur van GGD Noord- en Oost-Gelderland; ·




             BESLUIT:




             de eerste wijziging van de begroting 2019 vast te stellen.




             Aldus besloten in de openbare vergadering van 5 juli 2018,




             D.W. ten Brinke,                                          G. van den Berg,
             directeur publieke gezondheid                             voorzitter




GGD Noord en Oost Gelderland         Eerste begrotingswijziging 2019                      1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Eerste begrotingswijziging 2019

Het Dagelijks Bestuur van de GGD NOG heeft de concept programmabegroting 2019 opgesteld. Na bespreking in het Algemeen Bestuur op 12 april
2018 zendt het Dagelijks Bestuur de begroting aan de gemeenteraden. De raden kunnen desgewenst tot 12 juni 2018 hun zienswijzen naar voren
brengen. Het Algemeen Bestuur besluit op 5 juli 2018 over de Programmabegroting 2019.
Met deze Programmabegroting worden voor 2019 de volgende budgetten beschikbaar gesteld.

Bedragen in € 1.000
                                                      Jeugd             Algemene                                     Publieke   Inwonerbijdrage
                                                                                     Kennis en     Maatschap-
( x € 1.000)                          totaal        gezondheid         Gezondheid                                  Gezondheid    en organisatie   Overhead
                                                                                     Expertise     pelijke Zorg
                                                       zorg                zorg                                   Vluchtelingen    projecten

Lasten
GGD Overhead                              3.966                   0              0            0               0               0              0          3.966
Indirecte Kosten                          2.478                 823            791          192              79              51              0            542
Personeelkosten                           8.995               3.230          4.005        1.122             325             170            143              0
Overige lasten                            1.804                 121          1.261           91             183              35            113              0
totaal lasten                            17.243               4.174          6.057        1.405             587             256            256          4.508

Baten                                         0
Overige baten                             6.652                 851          4.337          202             728             314             220              0
Inwonerbijdrage                          10.623                   0              0            0               0               0          10.623              0
totaal baten                             17.275                 851          4.337          202             728             314          10.843              0

Saldo per programma                            32            -3.323         -1.720        -1.203            141              58          10.587        -4.508

Venootschapsbelasting                          0
Onvoorzien                                   170

Saldo van baten en lasten                   -138

Mutaties reserves en voorzieningen          -138

Saldo voor bestemming                           0




GGD Noord en Oost Gelderland         Eerste begrotingswijziging 2019                                                                                         2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Tegelijk met de Programmabegroting 2019 heeft het Dagelijks Bestuur drie voorstellen voor nieuw beleid 2019 voorgelegd aan het Algemeen Bestuur
en de gemeenteraden. Dit betreft voorstellen over:
 Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma
 Bekostiging publieke gezondheidszorg statushouders en
 E-MOVO in praktijkonderwijs en mbo.
Deze voorstellen nieuw hebben invloed op de gemeentelijke inwonerbijdrage 2019. Het volgende overzicht geeft de verdeling van de budgetten weer
na de verwerking van de drie voorstellen. Het Algemeen Bestuur heeft ingestemd met de toezending van de drie voorstellen aan de raden.

Bedragen in € 1.000
                                                    Jeugd              Algemene                                     Publieke   Inwonerbijdrage
                                                                                    Kennis en     Maatschap-
( x € 1.000)                         totaal       gezondheid          Gezondheid                                  Gezondheid en organisatie      Overhead
                                                                                    Expertise     pelijke Zorg
                                                     zorg                 zorg                                   Vluchtelingen    projecten
Lasten
Indirecte Kosten                        1.936                  823            791          192              79              51              0             0
Personeelkosten                        12.390                3.230          4.005        1.141             325             391            143         3.155
Overige lasten                          3.248                  121          1.261           91             183              35            113         1.444
totaal lasten                          17.574                4.174          6.057        1.424             587             477            256         4.599

Baten                                       0
Overige baten                           6.498                  637          4.337          202             728             374             220              0
Inwonerbijdrage                        11.108                    0              0            0               0               0          11.108              0
totaal baten                           17.606                  637          4.337          202             728             374          11.328              0

Saldo per programma                          32             -3.537         -1.720        -1.222            141            -103          11.072       -4.599

Venootschapsbelasting                        0
Onvoorzien                                 170

Saldo van baten en lasten                 -138

Mutatie reserves en voorzieningen         -138

Saldo voor bestemming                         0

GGD Noord en Oost Gelderland        Eerste begrotingswijziging 2019                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>De belangrijkste veranderingen zijn:

   De kosten voor E-MOVO in het praktijkonderwijs en mbo van € 19.000 zijn opgenomen in het
    programma Kennis en Expertise.

   De financiering van het Rijksvaccinatieprogramma loopt vanaf 2019 via de gemeenten. De baten
    zijn opgenomen in de inwonerbijdrage. De overige baten van het programma Jeugdgezondheidzorg
    dalen met € 214.000, omdat de bijdrage van het RIVM vervalt.

   In de programmabegroting zijn zowel de baten als de lasten van publieke gezondheidszorg
    statushouders als pm-post opgenomen. Het voorstel Nieuw beleid Publieke gezondheidszorg
    statushouders is in de 1e begrotingswijziging verwerkt. De lasten voor het programma Publieke
    Gezondheid Vluchtelingen zijn € 221.000 hoger, het programma overhead is € 91.000 hoger. Hier
    staat een stijging van de overige baten van € 60.000 tegenover. Het restant is meegenomen in de
    inwonerbijdrage.

   De inkomsten uit de inwonerbijdrage zijn € 485.000 hoger. Deze toename bestaat uit:
        E-MOVO in het praktijkonderwijs en mbo                        € 19.000
        Rijksvaccinatieprogramma                                      € 214.000
        Publieke gezondheidszorg statushouders JGZ-deel               € 193.000
        Publieke gezondheidszorg statushouders AGZ-deel               € 59.000

    In de tabel op de volgende pagina geven wij het effect op de inwonerbijdrage per gemeente weer.




GGD Noord en Oost Gelderland       Eerste begrotingswijziging 2019                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Bijdragen deelnemende gemeenten 2019

                                  Aantal    Aantal   Begroting
                                                               Begroting Begroting
                                inwoners inwoners      2019
                                                                 2019      2019
 Gemeente                      31-12-2017 31-10-2017 Publieke
                                                                 JGZ      Totaal
                                   incl      excl   Gezondheid
                                                                 in €      in €
                               Apeldoorn Apeldoorn     in €

Aalten                            26.980           26.980           200.662      205.072      405.734
Berkelland                        44.055           44.055           327.656      334.857      662.513
Bronckhorst                       36.335           36.335           270.239      276.178      546.417
Doetinchem                        57.311           57.311           426.247      435.614      861.861
Montferland                       35.608           35.608           264.832      270.652      535.485
Oost Gelre                        29.643           29.643           220.468      225.313      445.781
Oude IJsselstreek                 39.560           39.560           294.225      300.691      594.916
Winterswijk                       28.999           28.999           215.678      220.418      436.096
Regio Achterhoek                 298.491          298.491          2.220.008    2.268.796    4.488.804

Apeldoorn                        161.161               -           1.198.625          -     1.198.625
Brummen                           20.759            20.759           154.394     157.787      312.181
Epe                               32.787            32.787           243.851     249.210      493.061
Hattem                            12.150            12.150            90.365      92.351      182.716
Korting Hattem ivm Logopedie                                              -        3.209-       3.209-
Heerde                             18.572           18.572           138.128     141.164      279.292
Lochem                             33.601           33.601           249.905     255.397      505.303
Voorst                             24.242           24.242           180.298     184.261      364.559
Korting Voorst ivm logopedie                                              -        6.436-       6.436-
Zutphen                           47.434           47.434            352.787     360.540      713.328
Regio Midden IJssel / Oost       350.706          189.545           2.608.354   1.431.065    4.039.419

Elburg                            23.101           23.101           171.812      175.588      347.400
Ermelo                            26.794           26.794           199.279      203.658      402.937
Harderwijk                        46.775           46.775           347.886      355.531      703.418
Nunspeet                          27.087           27.087           201.458      205.885      407.343
Oldebroek                         23.503           23.503           174.802      178.644      353.446
Putten                            24.302           24.302           180.745      184.717      365.461
Regio Noord Veluwe               171.562          171.562          1.275.982    1.304.023    2.580.005

Totaal GGD Noord en Oost
Gelderland                       820.759          659.598          6.104.343    5.003.884   11.108.227
Korting Hattem ivm logopedie                                                        3.209       3.209
Korting Voorst ivm logopedie                                                        6.436       6.436
                                                                                                   -
Totaal inwonerbijdrage voor
berekening bijdrage per                                            6.104.343    5.013.529 11.117.872
Bijdrage per inwoner                                                    7,44         7,60       15,04




GGD Noord en Oost Gelderland     Eerste begrotingswijziging 2019                                         5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Meerjarenbegroting 2019-2022

Bedragen in € 1.000
                                                               begroting Meerjaren- Meerjaren- Meerjaren-
                                          begroting     1e
                                                              2019 incl 1e raming    raming     raming
                                            2019    wijziging
                                                               wijziging    2020      2021       2022
Lasten
Jeugdgezondheidzorg                           4.174               0      4.174    4.132    4.090    4.048
Algemene Gezondheidzorg                       6.057               0      6.057    6.057    6.057    6.057
Kennis en Expertise centrum                   1.405              19      1.424    1.424    1.424    1.424
Maatschappelijke Zorg                           587               0        587      587      587      587
Publieke Gezondheid Vluchtelingen               256             221        477      477      477      477
Inwonerbijdrage en organisatieprojecten         256               0        256      256      267      267
Overhead                                      4.508              91      4.599    4.573    4.573    4.427
Totaal lasten                                17.243             331     17.574   17.506   17.475   17.287

Baten

Inwonerbijdrage deelnemende gemeente         10.623             485     11.108   11.066   11.024   10.982
Overige baten                                 6.652            -154      6.498    6.498    6.498    6.498
Totaal baten                                 17.275             331     17.606   17.564   17.522   17.480

Vennootschapsbelasting                             0               0        0        0        0        0
Onvoorzien                                       170               0      170      170      170      170

Saldo van baten en lasten                       -138               0      -138     -112     -123      23

Mutatie reserves                                -138               0      -138     -112     -123      23

Resultaat na bestemming                             0              0        0        0        0        0




GGD Noord en Oost Gelderland          Eerste begrotingswijziging 2019                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>16.5. Bijlage E: AB-voorstel Nieuw beleid: uitvoering
      rijksvaccinatieprogramma naar gemeenten




Programmabegroting 2019 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT   65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Adviesnota (met uitkomsten AB verwerkt)

 Algemeen bestuur
 Datum:                   12 april 2018
 Agendapunt:              6
 Portefeuillehouder:      G. van den Berg


 Onderwerp:               Nieuw beleid 2019: uitvoering Rijksvaccinatie-
                          programma (RVP)



Besluit:
1. in te stemmen met een voorstel nieuw beleid 2019 bij de Programmabegroting 2019
   voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma voor 4-18 jarigen in de 21
   betrokken gemeenten, met als hoofdlijnen;
   a. het voortzetten van de dienstverlening voor het Rijksvaccinatieprogramma in
       de huidige vorm (planning 2018)
   b. het opnemen per 1-1-2019 van de bekostiging van het Rijksvaccinatie-
       programma in de inwonerbijdrage jeugdgezondheidszorg
2. kennis te nemen van de uitbreiding van het RVP met een vaccinatie tegen
   meningokokken in 2018;
3. in te stemmen met het toezenden van de 1e begrotingswijziging 2019 aan de
   gemeenteraden, die hierover een zienswijze naar voren kunnen brengen;
4. de vereiste wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD NOG zo mogelijk te
   combineren met andere wijzigingen, maar deze uiterlijk in 2019 in gang te zetten;
5. eind 2018 te bezien of de verhoging van de inwonerbijdrage spoort met de
   toevoeging van middelen voor de gemeenten aan het Gemeentefonds en of nadere
   besluiten wenselijk zijn.

Inleiding
Alle kinderen in Nederland krijgen inentingen aangeboden tegen een aantal besmettelijke
ziekten. Deze vaccinaties maken deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
Deelname aan het RVP is op vrijwillige basis. Per 1 januari 2019 gaat – na uitstel van een
jaar - de bestuurlijke en financiële verantwoordelijk voor de uitvoering van het RVP naar de
gemeenten. Dit is vastgelegd in de Wet publieke gezondheid.


Beoogd effect
Borging van de uitvoering van het RVP voor 4-18 jarigen in de betrokken 21 gemeenten en
een eenvoudige vorm van bekostiging.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Argumenten
1.1. De huidige, goed functionerende opzet van het RVP verandert niet.
Het RVP had een wettelijke basis in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Na
het vervallen van de AWBZ moest er een nieuw wettelijk kader komen. Het RVP wordt nu
definitief geregeld in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijft verantwoordelijk voor de inhoud, regie, coördinatie
en landelijke registratie. De uitvoeringsorganisaties blijven de vaccinaties toedienen. Daarom
willen wij de huidige uitvoering voortzetten. Hierin streeft de GGD evenwicht tussen een
doelmatige aanpak en een kleinschalige uitvoering in de gemeenten.

1.2. De gemeente heeft beperkte beleidsvrijheid bij de uitvoering van het RVP...
Het Rijk stelt het vaccinatieprogramma vast en bepaalt welke groepen voor welke
vaccinaties in aanmerking komen. Ook bepaalt het rijk de kwaliteitseisen. De gemeente moet
de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het RVP én van het basispakket
jeugdgezondheidszorg bij dezelfde JGZ-organisatie onderbrengen.
Voor 21 gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland houdt dit in dat zij afspraken maken met
de GGD over de vaccinaties voor 4-18 jarigen. Op dit moment verzorgt de GGD de
vaccinaties van 9-jarigen tegen difterie, tetanus en polio (de DTP-prik) en tegen de bof,
mazelen en rode hond (BMR-prik). Ook voert de GGD de vaccinaties uit tegen
baarmoederhalskanker bij 12-jarige meisjes (HPV-prik).

1.3. Voor de bekostiging willen wij een eenvoudige vorm kiezen en aansluiten bij de
bestaande bekostiging van de jeugdgezondheidszorg via de inwonerbijdrage.
Nu betaalt het RIVM de GGD voor het RVP, straks betalen de gemeenten. Gemeenten
hebben bij de wijze van bekostiging enkele opties. Wij willen extra administratieve lasten
voorkomen en stellen een eenvoudige vorm van bekostiging voor. Ons voorstel is om aan te
sluiten aansluiten bij de bestaande bekostiging van de jeugdgezondheidzorg. De
ambtenaren publieke gezondheid hebben deze keuze ondersteund in hun overleg.

1.4. Bij de berekening van de kosten gaan wij uit van de huidige dienstverlening en de
huidige kosten van de GGD voor de uitvoering van het RVP.
Bij de decentralisatie van de RVP-uitvoering blijven de bestaande opzet en het bestaande
landelijke macrobudget uitgangspunten. Het rijk heeft een kostenonderzoek laten doen voor
de berekening van het macrobudget.
Hierin zijn ook (extra) middelen voor de tijdsbesteding voor de aangescherpte “informed
consent”-procedure meegenomen. Dit houdt in dat de uitvoeringsorganisaties meer aandacht
besteden aan het informeren van ouders en jeugdigen. Zo kunnen zij weloverwogen
instemmen met de vaccinatie en met de verwerking van hun persoonsgegevens. De
middelen voor “informed consent” zijn al verwerkt in de middelen die de GGD in 2018 van
het RIVM ontvangt en in de huidige kosten van de GGD.

2.1. In het najaar van 2018 wordt aan het RVP een vaccinatie toegevoegd tegen
meningokokken typen A, C, W en Y voor tieners.
Een nieuw onderdeel in het Rijksvaccinatieprogramma is een vaccinatie tegen meningo-
kokken typen A, C, W en Y voor tieners in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. De
minister van VWS heeft hiertoe besloten, omdat de meningokokkeninfectie het meest
voorkomt bij tieners en ouderen. Het RIVM en de jeugdgezondheidsorganisaties bereiden de
invoering van deze vaccinatie in 2018 voor. In het najaar van 2018 krijgen jeugdigen geboren
tussen 1 april en 31 december 2004 een uitnodiging voor deze vaccinatie.




                                                                                                 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Voor de JGZ 0-4 jarigen is van belang dat er voor kinderen van 14 maanden per 1 mei 2018
een meningokokken ACWY-vaccinatie komt in de plaats van de meningokokken C-
vaccinatie.

2.2. Voor wijzigingen in het RVP die tot meerkosten leiden verwachten wij compensatie van
het rijk voor de gemeenten.
De minister heeft aangegeven dat hij jaarlijks onderzoek doet naar de schommelingen in de
kosten van het rijksvaccinatieprogramma. Het is de bedoeling dat gemeenten het zetten van
de prikken kwalitatief verantwoord binnen het beschikbare macrobudget kunnen uitvoeren.
De VNG zegt in haar handreiking dat de financiële consequenties worden besproken tijdens
onderhandelingen tussen VNG en het ministerie van VWS over de gemeentelijke budgetten.

3.1. De raden hebben het recht om een zienswijze op de begrotingswijzing in te dienen.
Wij moeten als Dagelijks Bestuur begrotingswijzingen voorleggen aan de gemeenteraden als
die leiden tot een hogere inwonerbijdrage. Hiervoor geldt de achtweken-termijn (zie art 35
Wet gemeenschappelijke regelingen en art. 21 Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).
Dit kan tegelijk met de zienswijze-procedure voor de Programmabegroting 2019.

4.1. De RVP-taak moet worden toegevoegd aan de gemeenschappelijke regeling GGD
NOG, maar om praktische redenen willen wij zo mogelijk meerdere wijzigingen combineren
in één wijzigingsprocedure langs alle gemeenteraden.
De uitvoering van de RVP-taak moet worden toegevoegd aan de taken die de 21 gemeenten
in de gemeenschappelijke regeling aan GGD NOG opdragen voor jeugdgezondheidszorg
(artikel 6b, derde lid, Wet publieke gezondheid toevoegen aan opsomming in artikel 4,
tweede lid, GR GGD NOG). Dit is een langdurige procedure langs alle colleges en raden.
Bovendien is er voldoende duidelijkheid over de taakuitvoering en de bekostiging als het uw
bestuur hierover een besluit neemt.
Daarom willen wij dit later doen als er meer wijzigingen van de gemeenschappelijke
regelingen zijn verzameld. In het ambtelijk overleg publieke gezondheid is aangedrongen op
een uiterste termijn hiervoor. De wijzigingsprocedure start wat ons betreft uiterlijk in 2019.


Kanttekeningen
1.1. Gemeenten moeten niet alleen afspraken maken met de GGD.
Voor 0-4 jarigen in 21 NOG-gemeenten voeren de thuiszorgorganisaties Vérian, Yunio of
Icare het RVP uit. In de gemeente Apeldoorn ligt de uitvoering van het RVP bij het Centrum
Jeugd en Gezin Apeldoorn als uitvoerende JGZ-organisatie.

1.2. De GGD heeft vanuit infectieziektenbestrijding ook een taak in de monitoring en
bewaking van de RVP-uitvoering.
Naast de uitvoerende taak als JGZ-organisatie heeft de GGD vanuit de infectieziekte-
bestrijding een (wettelijke) taak. De GGD monitort en bewaakt de RVP-uitvoering in alle
gemeenten en voor alle doelgroepen. De vaccinatiegraad is jaarlijks onderwerp van gesprek
tussen het GGD-team infectie-ziektebestrijding, de gemeenten en de JGZ-aanbieders.

1.3. De effecten van de verwachte RIVM-richtlijn “informed consent” zijn nog niet duidelijk.
Ouders en kinderen hebben recht op goede, betrouwbare informatie en een persoonlijke
benadering. Jeugdigen van 12 jaar en ouder hebben zelf recht op informed consent. Voor
deze informatievoorziening zijn voldoende inhoudelijke kennis, gespreksvaardigheid en
gesprekstijd nodig. Het RIVM werkt aan een richtlijn. Het is nog niet duidelijk hoeveel inzet


                                                                                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>hiervoor nodig is. Hierop vooruitlopend heeft de GGD ingezet op een kleinschaliger
uitvoering van de vaccinaties, met meer ruimte voor persoonlijk contact.

4.1. Voor de uitvoering door de GGD als gemeenschappelijke regeling zijn er beperkte
aanknopingspunten in de VNG-handreiking Uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma
door gemeenten in samenhang met afspraken over de Jeugdgezondheidszorg.
De VNG heeft een handreiking opgesteld voor de te maken afspraken over de bekostiging
en uitvoering. Deze handreiking gaat uit van een subsidierelatie met een private organisatie.
Daarom is de handreiking slechts beperkt bruikbaar voor de praktijk bij GGD, omdat de GGD
een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten is.

4.2. Na de besluitvorming kan de GGD de uitkomst voor de betrokken 21 gemeenten melden
aan het RIVM
De wet schrijft voor dat het college van burgemeester en wethouders ervoor zorgt dat aan
het RIVM wordt gemeld welke organisatie voor de gemeente uitvoering geeft aan de
vaccinaties. Voor de betrokken gemeenten en doelgroepen kan GGD NOG dit in één keer
doen.

Financiën
Voor de huidige uitvoering van het RVP door GGD NOG beschreven hebben wij de kostprijs
berekend. Hiervoor zijn de kosten voor de uitvoering en de coördinatie berekend. De totale
kostprijs in 2018 komt op € 209.369. Geïndexeerd voor 2019 (met 2,31%) wordt de kostprijs
€ 214.205. De inwonerbijdrage voor de 21 gemeenten (met 659.598 inwoners) die jeugd-
gezondheidszorg van de GGD afnemen, stijgt hierdoor met € 0,325.

De gemeenten ontvangen vanaf 2019 via het Gemeentefonds middelen voor de uitvoering
van het RVP (totaal € 30,8 miljoen). De verdeling gaat via de maatstaf jongeren. De effecten
van inkomsten naar aantal jongeren en uitgaven naar aantal inwoners kan per gemeente
verschillende effecten geven. De bedragen worden in de Decembercirculaire 2018 verwerkt.
In de AB-vergadering van 12 april 2018 hebben wij toegezegd dat wij eind 2018 bekijken of
er geen grote verschillen zijn tussen de verhoging van de inwonerbijdrage en de toevoeging
van middelen voor de gemeenten aan het Gemeentefonds.

Vervolg
 half april - 12 juni: zienswijzenprocedure gemeenteraden over 1e begrotingswijzing 2019
 5 juli AB besluit over begroting en nieuw beleid.

Communicatie
 informatie naar gemeenten
 informatie op website GGD


Warnsveld, 15 maart /12 april 2018
Het Dagelijks Bestuur,


D.W. ten Brinke                                    G. van den Berg,
directeur publieke gezondheid                      voorzitter

Bijlagen: Toelichting uitvoering en bekostiging RVP


                                                                                                4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Toelichting uitvoering en de bekostiging van het
Rijksvaccinatieprogramma (RVP)

Inleiding
Deze notitie is een toelichting op de voorstellen voor de uitvoering en de bekostiging van het
Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Per 1 januari 2019 valt de uitvoering van het RVP onder
bestuurlijke verantwoordelijkheid van gemeenten. Daarvoor moeten gemeenten en de uitvoerende
organisaties afspraken maken. Veel informatie is te vinden in de handreiking van de VNG: ‘Uitvoering
van het Rijksvaccinatieprogramma door gemeenten in samenhang met afspraken over de
Jeugdgezondheidszorg’.

In deze toelichting wordt het volgende beschreven:
     Waarom hebben we een Rijksvaccinatieprogramma?
     Wat is de dienstverlening van GGD Noord- en Oost-Gelderland in het kader van RVP?
     Hoe is de financiering in het huidige model, tarief per vaccin?
     Hoe is de financiering in het nieuwe model, decentralisatie?

Waarom hebben we een Rijksvaccinatieprogramma?
In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan.
Omdat bijna alle kinderen in Nederland worden gevaccineerd komen deze infectieziekten nauwelijks
meer voor. Dankzij het Rijksvaccinatieprogramma kunnen alle kinderen in Nederland kosteloos
worden gevaccineerd.

Infectieziekten zijn vaak besmettelijke ziekten. Ze kunnen voor epidemieën zorgen als kinderen er niet
tegen worden gevaccineerd. Infectieziekten worden veroorzaakt door bacteriën en virussen. Het
Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma (RVP) beschermd tegen 12 infectieziekten: difterie, kinkhoest,
tetanus, polio, bof, mazelen, rode hond, pneumokokken, meningokokken, hepatitis B, haemofilis
influenza B, HPV (humaan papilloma virus). 95% van alle kinderen in Nederland is gevaccineerd.

Waarom is vaccineren belangrijk?
Als je tegen een ziekte bent ingeënt dan ben je beter beschermd tegen deze ziekte. Hoe meer
mensen in een groep ingeënt zijn hoe beter ook de groep als geheel beschermd is tegen deze ziekte:
dit heet groepsimmuniteit. Mensen die zelf niet beschermd zijn tegen de ziekte zoals baby's, die nog
te jong zijn om te worden ingeënt worden door groepsimmuniteit tóch beschermd. Als genoeg mensen
ingeënt zijn krijgt de ziekte geen kans om zich te verspreiden en om onbeschermde mensen te
bereiken. Als niet genoeg mensen ingeënt zijn kunnen onbeschermde mensen de ziekte wél krijgen.
Er is dan geen groepsimmuniteit.
Zijn er in een groep voldoende mensen ingeënt dan is de groep beter beschermd en stopt de
verspreiding van de ziekte. Vaccineren biedt een belangrijke bescherming voor kinderen. Ouders
besluiten zelf of ze hun kind laten vaccineren.




                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Wat is de dienstverlening van GGD Noord en Oost Gelderland in het kader van RVP?

Groepsvaccinaties
In elke gemeente binnen het samenwerkingsverband organiseren we groepsvaccinaties. Op geleide
van het aantal te vaccineren jeugdigen zijn we 2 tot 4 x per jaar in de gemeente. We hanteren
minimum eisen t.a.v. aantal op te roepen kinderen, openingstijden, inzet personeel. In het overzicht
hieronder is te zien hoe vaak er per gemeente wordt gevaccineerd.

2 x per jaar     Brummen, Elburg, Epe, Ermelo, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek, Putten

3 x per jaar     Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Harderwijk, Lochem, Montferland, Oost Gelre,
                 Oude IJsselstreek, Voorst, Winterswijk, Zutphen

4 x per jaar     Doetinchem


 In de groepsvaccinatie worden
      9-jarige kinderen gevaccineerd tegen DTP ( difterie, tetanus en polio) en BMR (bof, mazelen
         en rode hond).
      12 jarige meisjes gevaccineerd tegen HPV ( humaan papilloma virus
         (baarmoederhalskanker))
Deze groepsvaccinaties vinden plaats in CJG’s, wijkcentra of sportaccommodaties. Uitganspunt voor
locaties is dat er goede logistiek mogelijk is voor de vaccinaties, deze goed bereikbaar zijn voor
publiek en er goede parkeervoorzieningen zijn. Het gebruik van internet op de locatie is een vereiste.

Organisatie groepsvaccinaties
De regio-coördinator maakt een jaarplanning en huurt ruimten in de gemeente. GGD NOG ontvangt
van het RIVM de aantallen te vaccineren kinderen per gemeente. Hierop wordt een kwantitatieve
personeelsplanning gemaakt. Daarbij wordt rekening gehouden met het opkomstpercentage van
voorgaande jaren. Er wordt ook rekening gehouden met extra personeel voor kinderen die moeilijk te
prikken zijn. Daarvoor is een aparte ‘priklijn’, zodat extra aandacht gegeven kan worden.
Het RIVM verzendt de uitnodigingen op basis van een standaardbrief van GGD NOG. Op elke
vaccinatielocatie is een regio-coördinator aanwezig die de leiding heeft over de prikteams/priklijnen.
Een prikteam/priklijn bestaat uit 2 ( HPV) of 4 (DTP/BMR) assistenten jeugdgezondheidszorg. Op elke
vaccinatielocatie is een jeugdarts aanwezig die ook vaccineert. De jeugdarts is medisch inhoudelijk
verantwoordelijk voor de vaccinaties.

Spreekuren
Op de GGD locaties Doetinchem, Harderwijk en Warnsveld wordt elke maand een inhaalspreekuur
gehouden, uitgevoerd door twee jeugdverpleegkundigen. De doelgroepen van dit spreekuur zijn:
kinderen en jongeren met een aangepast vaccinatieschema, statushouders en kinderen/jongeren die
niet tijdens de groepsvaccinatie kunnen worden gevaccineerd.

Centrale mailbox RVP
De jeugdverpleegkundigen behandelen vragen in de RVP-mailbox, waarin inhoudelijke vragen terecht
komen van ouders en jeugdigen. Ook de foutmeldingen van het RIVM komen in deze mailbox.

Registratie in DD JGZ
Van alle kinderen/jongeren in ons werkgebied hebben we een Digitaal Dossier JGZ. In dit dossier
worden de gegeven vaccins vastgelegd. Bij overdracht van dossiers naar andere JGZ-organisaties
gaan deze gegevens met het dossier mee. Het RIVM registreert alle vaccins centraal.



                                                   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Voorraadadministratie
We houden een voorraadadministratie bij. Maandelijks monitoren we de gegevens om zicht te krijgen
en te houden op vaccinverliezen. Twee keer per jaar organiseert het RIVM een vaccintelling.

Hoe is de financiering in het huidige model, tarief per vaccin?
De huidige financiering wordt door het RIVM gedaan aan de GGD NOG, de GGD krijgt een vast
bedrag per gegeven vaccin betaald. Voor de uitvoering van de vaccinaties zoals hierboven
beschreven is berekend wat de kostprijs per vaccin is. Voor deze berekening van de kostprijs is
gekeken naar het aantal minuten per discipline wat nodig is voor de uitvoering. Daarnaast zijn de
overhead kosten meegenomen in de berekening. De huidige vergoeding van het RIVM is voor de
uitvoering zoals deze is gekozen door de GGD NOG kostendekkend.

Hoe is de financiering in het nieuwe model, decentralisatie?
Vanaf 1 januari 2019 wordt door het RIVM de vergoeding voor de uitvoering van het RVP aan de
gemeenten betaald. Dit zal gebeuren door het verhogen van de algemene uitkering die de gemeenten
ontvangen. Deze verdeling zal plaatsvinden via de maatstaf jongeren en zal in de decembercirculaire
2018 worden verwerkt.

Voor de uitvoering van het RVP zoals deze hiervoor is beschreven hebben wij de kostprijs in 2018
berekend. Hiervoor zijn de kosten voor de uitvoering en de kosten voor de coördinatie berekend. De
totale kostprijs 2018 komt op € 209.369.

Kostensoort       Aantal locaties Aantal uren      Totale kosten
Locatiekosten           55             -           €       5.500
Coördinatiekosten        -          604,5          €      40.581
Uitvoeringskosten        -           1149          €      82.961
Overheadkosten           -             -           €      80.326

Totale kosten                                         €   209.369




                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>16.6. Bijlage F: AB-voorstel Nieuw beleid: extra inzet publieke
      gezondheidszorg statushouders




                                                                  73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Adviesnota (met uitkomsten AB verwerkt)

 Algemeen bestuur
 Datum:                  12 april 2018
 Agendapunt:             7
 Portefeuillehouder:     mw. I. Saris


 Onderwerp:              Nieuw beleid 2019: bekostiging publieke gezondheids-
                         zorg statushouders



Besluit:
1. in te stemmen met een voorstel nieuw beleid 2019 bij de Programmabegroting 2019
   voor de uitvoering van de publieke gezondheidszorg voor statushouders, wat
   betreft gezondheidsbevordering en jeugdgezondheidszorg;
2. de gezondheidsbevordering voor statushouders vanaf 2019 voort te zetten en voor
   de helft te bekostigen uit de balanspost overschot RIVM-subsidie aanvullende
   seksuele gezondheidszorg;
3. de jeugdgezondheidszorg voor statushouders te blijven uitvoeren volgens
   landelijk protocol;
4. de publieke gezondheidszorg statushouders vanaf 2019 te bekostigen via de
   gemeentelijke inwonerbijdrage publieke gezondheid en jeugdgezondheidszorg;
5. in te stemmen met het toezenden van de (gewijzigde) 1e begrotingswijziging 2019
   aan de gemeenteraden, die hierover een zienswijze naar voren kunnen brengen;
6. de functie van de regiocoördinator ondersteuningsprogramma gezondheid
   statushouders:
   a. in 2018 af te bouwen en te borgen en
   b. vanaf 2019 als pluspakket aan te bieden aan de gemeenten.


Inleiding
Uw bestuur heeft op 30 november 2017 - met grote meerderheid - ingestemd de voortzetting
van de huidige inzet van de GGD voor statushouders in de gemeenten in 2018. Op 15
februari heeft u een besluit genomen over de financiering in 2018. Daarbij hebben wij een
voorstel toegezegd voor financiering vanaf 2019 op basis van een bijdrage per inwoner.

Beoogd effect
Een structurele regeling voor de bekostiging van de inzet van de GGD voor de publieke
gezondheidszorg statushouders vanaf 2019.


Argumenten
1.1: Door de toegenomen aantallen en problematiek blijft investeren in de publieke
gezondheidszorg statushouders van groot belang voor de integratie van nieuwkomers in de
gemeenten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>De huidige aantallen statushouders liggen hoger dan de aantallen van 5 jaar geleden. Ook
de problematiek en benodigde inzet zijn niet te vergelijken. Toen verbleven statushouders
eerst 2-4 jaar in een asielzoekerscentrum, voordat ze naar de gemeente verhuisden. Nu
wordt een groot deel van de statushouders (vooral ook gezinsherenigers) kort na binnen-
komst in Nederland al in de gemeente gehuisvest. Daarom vergt deze taak extra inzet. Dit
hebben wij toegelicht bij onze voorstellen aan het AB van 30 november 2017 en 15 februari
2018.

1.2. Voor het toevoegen aan de gemeentelijke inwonerbijdrage is de formele route via nieuw
beleid bij de Programmabegroting 2019.
Zoals wij hieronder zullen toelichten, stellen wij voor de kosten te verdelen via de
inwonerbijdrage van de gemeenten. De aangewezen weg is dan een voorstel voor nieuw
beleid bij de begroting. De ontwerp-Programmabegroting 2019 bevat bestaand beleid.

2.1. Voor de kosten van gezondheidsbevordering voor statushouders vanaf 2019 kan een
deel van de balanspost overschot RIVM-subsidie bevordering seksuele gezondheid worden
ingezet.
Wij vinden voortzetting van gezondheidsbevordering voor statushouders wenselijk. Het blijft
nodig om in te zetten op voorlichting en ondersteuning aan statushouders (zowel jeugd als
volwassenen) en aan professionals die met statushouders werken.
De afgelopen jaren heeft de GGD subsidie overgehouden van de subsidieregeling
aanvullende seksuele gezondheid (curatieve SOA-spreekuren). Dit overschot is verwerkt in
een balanspost. Bij de bestemming van deze balanspost moet een relatie liggen met de
bevordering van seksuele gezondheid.

3.1. De GGD volgt bij de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18 jarigen de
landelijke protocollen voor statushouders.
Nieuwkomers hebben recht op jeugdgezondheidszorg zoals alle kinderen in onze regio.
Doordat zij vaak pas zeer kort in Nederland zijn, is extra inzet van jeugdgezondheidszorg
nodig. Daarbij hanteert de GGD de Handreiking Intake jeugdgezondheidszorg (JGZ) voor
statushouderskinderen als uitgangspunt. De handreiking is een aanvulling op de reguliere
werkwijze, kennis en vaardigheden van de JGZ-professional.

4.1. Het principe van solidariteit en aansluiting bij de bestaande bekostiging zijn redenen om
de voorkeur te geven aan verdeling van de kosten naar aantal inwoners.
Een bijdrage per inwoner zorgt ervoor dat de bijdrage van een gemeente aan de extra inzet
van de GGD voor statushouders niet afhankelijk is van het aantal statushouders dat een
gemeente opneemt. Zo wordt een gemeente die relatief veel statushouders huisvest niet
zwaarder belast. Uit oogpunt van solidariteit heeft dit onze voorkeur. In uw vergadering van
15 februari 2018 proefden wij steun voor deze benadering. U heeft voor 2018 ook gekozen
voor deze verdeelsleutel.
Daarnaast willen wij voor de bekostiging graag aansluiten op de bestaande afspraken, die
uitgaan van kostenverdeling naar inwonertallen. Dit is het meest eenvoudig en voorkomt
extra administratieve lasten.

4.2. Voor een taak van meer structurele aard is opnemen in de gemeentelijke inwoner-
bijdragen wenselijk.
Over de jaren 2016-2018 is met de gemeenten afgesproken de extra inzet van de GGD als
(collectief) pluspakket aan te bieden. Dit is voor een taak met een meer structureel karakter
niet handig. Hierbij verdient bekostiging van deze taak via de gemeentelijke bijdrage per
inwoner de voorkeur. De omvang van de doelgroep kan veranderen, maar hiervoor stellen


                                                                                                 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>wij voor jaarlijks nadere afspraken te maken op basis van een brandbreedte (zie
kanttekening 5.1).
Voor het toevoegen aan de gemeentelijke inwonerbijdrage is de formele route via nieuw
beleid bij de Programmabegroting 2019.

5.1. De raden hebben het recht om een zienswijze op de begrotingswijzing in te dienen.
De financiële gevolgen van dit voorstellen zijn verwerkt in een wijziging van de Programma-
begroting 2019. Wij moeten als Dagelijks Bestuur begrotingswijzingen voorleggen aan de
gemeenteraden als die leiden tot een hogere inwonerbijdrage. Hiervoor geldt de achtweken-
termijn (zie art 35 Wet gemeenschappelijke regelingen en art. 21 Gemeenschappelijke
regeling GGD NOG). Dit kan tegelijk met de zienswijze-procedure voor de Programma-
begroting 2019.

6.1 De inzet van de regiocoördinator kan worden afgebouwd. De GGD biedt deze taak vanaf
2019 aan als plustaak.
De regiocoördinator houdt zich voornamelijk bezig met het opbouwen en faciliteren van het
netwerk van ketenpartners rond de gezondheid van statushouders. De regiocoördinator heeft
inmiddels een groot netwerk opgebouwd. Deze functie is in de periode 2016-medio 2018
door het rijk bekostigd en deels in 2018 door de gemeenten.
Het AB heeft op 12 april 2018 besloten de functie van regiocoördinator in 2018 af te bouwen
en te borgen. Gemeenten beoordelen de behoefte aan (structurele) ondersteuning
verschillend. Vanaf 2019 biedt de GGD op verzoek van gemeenten de functie aan als
plustaak. Dit houdt in dat gemeenten die dit willen afzonderlijk afspraken maken met de GGD
over diensten en kosten. Wij richten ons de komende maanden op de borging van het werk
van de regiocoördinator. Ons doel is dat de gemeenten en de GGD vanaf 2019 zelfstandig
het beleid en de activiteiten kunnen realiseren die zij nodig vinden. Gemeenten die hierbij
ondersteuning willen, kunnen ook in 2019 een beroep doen op de GGD.


Kanttekeningen

2.1. De dekking uit de balanspost aanvullende seksuele gezondheid voor de helft van de
gezondheidsbevordering voor statushouders biedt incidentele dekking, terwijl de kosten
structureel zijn.
Bij de balanspost gaat het om incidentele middelen, terwijl de kosten voor statushouders
structureel zijn. We zijn in overleg met de accountant of we voor een langere periode kunnen
reserveren. Een mogelijkheid om een bestemmingsreserve te vormen voor de dekking van
de kosten voor de periode 2019-2024. Daarna moeten we op zoek naar een andere
oplossing.

4.1. Meenemen in de reguliere gemeentelijke bijdrage heeft het risico in zich dat de GGD bij
sterke stijging van het aantal nieuwkomers geld tekort komt. Bij daling leidt dit tot een
overschot dat aan het eind van het jaar terugvalt aan de gemeenten.
De aantallen nieuwkomers kunnen schommelen. Om de (te voorziene) schommelingen op te
vangen kan het DB jaarlijks een raming doen bij de aanbieding van de Uitgangspuntennota
en de Programmabegroting. Hierin worden de kosten voor de statushouders berekend op
basis van de dan beschikbare gegevens over aantallen en worden de financiële gevolgen
hiervan apart vermeld. Daarnaast zal bij een afwijking van het aantal statushouders van 20%
omhoog of omlaag dit gemeld worden aan het DB met een voorstel tot oplossing.




                                                                                               3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>4.2. Het is de vraag of de GGD-begroting (met name bij de jeugdgezondheidszorg)
voldoende ruimte bevat om de schommelingen op te vangen.
Het onderbrengen van de publieke gezondheidszorg statushouders in de inwonerbijdrage
met een marge van 20% wekt de indruk, dat er binnen de begroting van de GGD ruimte is
om de schommelingen op te vangen. Voor de regiocoördinatie en gezondheidsbevordering
hebben schommelingen beperkte effecten. Bij jeugdgezondheidszorg hangt de benodigde
inzet direct samen met de aantallen en hebben wij weinig tot geen invloed op de kosten.

4.3. De berekening van de inwonerbijdrage wordt ingewikkelder en er is een alternatief.
In dit voorstel wordt een element toegevoegd aan de berekening van de gemeentelijke
inwonerbijdrage. De berekening wordt hiermee ingewikkelder en minder transparant. Een
alternatief is de kosten wel naar inwonertallen te verdelen over de gemeenten, maar niet in
de reguliere inwonerbijdrage op te nemen.
In dit alternatief bepalen we bij de programmabegroting het uitgangspunt voor de raming van
de kosten. Dit brengen wij in het begrotingsjaar ook in rekening bij de gemeenten. Aan het
eind van het begrotingsjaar bepalen we de werkelijke kosten op basis van de aantallen
statushouders per 31 oktober. Als er een kleine afwijking is, kunnen we dit binnen het saldo
oplossen. Alleen als er een extreme afwijking is of wordt verwacht, moet de GGD in gesprek
met het bestuur voor aanvullende financiering of teruggave van niet gemaakte kosten.


Financiën
De kosten omvatten:
 € 119.000 voor de gezondheidsbevordering statushouders per jaar
 € 193.0000 voor de jeugdgezondheidszorg voor statushouders per jaar (uitgaande van
    250 kinderen). De GGD volgt bij de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18
    jarigen de landelijke protocollen voor statushouders.
De totale kosten zijn € 312.000. Voor de kosten van gezondheidsbevordering voor
statushouders vanaf 2019 kan een deel van de balanspost overschot RIVM-subsidie
bevordering seksuele gezondheid worden ingezet.
Wij stellen voor om het restant van € 252.000 op te nemen in de inwonerbijdrage. Dit
betekent een verhoging van de inwonerbijdrage van € 0,36 per inwoner in 2019. Voor de
gemeente Apeldoorn (exclusief JGZ) resulteert dit in een verhoging van de inwonerbijdrage
van € 0,07 in 2019.


Vervolg
Structurele voortzetting extra inzet GGD voor publieke gezondheidzorg statushouders vanaf
2019.


Warnsveld, 15 maart 2018/12 april 2018
Het Dagelijks Bestuur,


D.W. ten Brinke                                   G. van den Berg,
directeur publieke gezondheid                     voorzitter

Bijlagen:
geen.


                                                                                               4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>16.7. Bijlage G: AB-voorstel Nieuw beleid: E-MOVO in
      praktijkonderwijs en mbo




                                                       78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Adviesnota (met uitkomsten AB verwerkt)

 Algemeen bestuur
 Datum:                   12 april 2018
 Agendapunt:              8
 Portefeuillehouder:      mw. I. Saris


 Onderwerp:               Nieuw beleid 2019: Gezondheidsmonitor E-MOVO in
                          praktijkonderwijs en mbo




Besluit:
1. in te stemmen met een voorstel nieuw beleid 2019 bij de Programmabegroting 2019
   voor de uitvoering van E-MOVO aan scholen voor praktijkonderwijs en mbo,
   tegelijk met de reguliere E-MOVO;
2. in te stemmen met het opnemen van de bekostiging hiervan in de inwonerbijdrage
   publieke gezondheid vanaf 2019;
3. in te stemmen met het toezenden van de 1e begrotingswijziging 2019 aan de
   gemeenteraden, die hierover een zienswijze naar voren kunnen brengen


Inleiding
Eind 2017 hebben ambtenaren publieke gezondheid uit de subregio Midden-IJssel/Oost-
Veluwe de wens geuit de gezondheidsmonitor E-MOVO uit te voeren op het
praktijkonderwijs (PrO) en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Een peiling in het
ambtelijk overleg van 6 februari 2018 liet zien, dat ook de andere gemeenten belangstelling
hebben.

Beoogd effect
Inzicht in gezondheid, welzijn en leefstijl van leerlingen in het PrO en mbo, zodat scholen en
gemeenten onderbouwd invulling kunnen geven aan gezondheidsbeleid voor deze
doelgroepen.

Argumenten
1.1. Jongeren in het PrO zijn een witte vlek, terwijl zij over het geheel genomen een minder
goede gezondheid en een ongezondere leefstijl hebben dan jongeren in hogere
onderwijsniveaus.
De GGD voert sinds 2003 een gezondheidsmonitor uit onder jongeren in het regulier
voortgezet onderwijs (klas 2 en klas 4), de Elektronische MOnitor en Voorlichting (E-MOVO).
Leerlingen van het praktijkonderwijs vallen hierbuiten. Over deze jongeren is weinig
gezondheidsinformatie beschikbaar. In het kader van het terugdringen van sociaal-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>economische gezondheidsverschillen – een landelijk speerpunt - is het goed extra aandacht
voor deze jongeren te hebben.
E-MOVO kan - met enkele aanpassingen - in het PrO worden uitgevoerd. In 2016 is dat
(tegen meerprijs) succesvol gedaan op een praktijkschool in de regio.

1.2. De gezondheidssituatie van jongeren in het mbo is onbekend. Gedrag en leefstijl van
deze doelgroep zijn reden voor interventies en het mbo biedt hiervoor een goede ingang.
De gezondheidssituatie van jongeren in het mbo ontbreekt ook in E-MOVO. Deze jongeren
experimenteren met verslavende middelen, met relaties en seksualiteit. Landelijk onderzoek
laat zien dat een aanzienlijk deel van de 16-18 jarigen rookt, alcohol of drugs gebruikt.
Daarnaast is het van belang meer te weten over andere factoren die invloed hebben op
gezondheid, zoals de situatie thuis (rondkomen, mantelzorgtaken) en de sociale omgeving.
Het mbo biedt een goede ingang voor interventies, zeker nu mbo-scholen vanaf het
schooljaar 2017-2018 wettelijk verplicht zijn in het curriculum aandacht te besteden aan
gezondheid en leefstijl.


Kanttekeningen
1.1. Scholen voor praktijkonderwijs en mbo hebben een regiofunctie
Scholen voor praktijkonderwijs en mbo-scholen hebben een regiofunctie. Iedere gemeente
heeft jongeren die deze scholen bezoeken; leerlingen gaan vaak buiten hun woongemeente
naar school. Dit gegeven is van belang voor de uitvoering van E-MOVO in het
praktijkonderwijs en mbo.i

1.2. De cijfers per gemeente veranderen door toevoeging van jongeren in het praktijk-
onderwijs nauwelijks. Cijfers voor mbo-leerlingen bieden wel meer inzicht per gemeente.
Het aantal leerlingen in het praktijkonderwijs is klein in verhouding tot het aantal leerlingen in
het regulier voortgezet onderwijs. Het totaalplaatje per gemeente zal daardoor nauwelijks
veranderen. De resultaten geven vooral op regionaal niveau inzicht in de determinanten voor
gezondheid van deze jongeren.
De helft van de jongeren gaat naar het mbo, dus voor mbo-leerlingen zijn de aantallen groot
genoeg om tabellenboeken per gemeente uit te draaien.
De bevindingen zijn ook relevant voor de deelnemende scholen; hun gezondheidsbeleid en
eventueel voor de inzet van de gezonde schooladviseur van de GGD (de gezonde school-
adviseur op het mbo en PrO wordt overigens niet gefinancierd vanuit de inwonerbijdrage).

1.3. Het mbo heeft een alternatief voor E-MOV in de vorm van Testje leefstijl
Dit instrument is ontwikkeld voor het mbo. Het omvat een vragenlijst; een fitheidstest; en de
mogelijkheid voor leerlingen om gezondheidsdoelen te stellen en digitaal bij te houden.
Scholen kunnen testjeleefstijl tegen betaling afnemen. Testjeleefstijl wordt binnen de regio
beperkt gebruikt. Als een school kiest voor brede toepassing van testjeleefstijl, is dit een
redelijk alternatief voor E-MOVO. Als scholen de cijfers beschikbaar stellen aan de GGD,
kan de GGD ze bewerken voor gemeenten.

1.4. Gemeenten willen inzicht in de bereidheid van scholen om mee te doen.
De ambtenaren publieke gezondheid hebben de GGD verzocht om de belangstelling van de
betrokken scholen te peilen. De gemeenten hebben ook aangeboden de GGD hierbij te
ondersteunen. Het benaderen van de scholen loopt nog.



                                                                                                     2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>2.1. Het alternatief is E-MOVO in het PrO en mbo aan te bieden als plustaak.
Ook E-MOVO in het PrO en mbo zou worden aangeboden als plusproduct, is het van belang
de gemeenten tijdig te informeren over de kosten. Dan kunnen de gemeenten deze
meenemen in de begroting. De voorbereidingen van de eerstvolgende E-MOVO starten in
het najaar van 2018.
Aanbieden als plusproduct heeft echter grote nadelen voor de uitvoering. Het verhoudt zich
moeilijk met de regiofunctie van PrO en mbo. Ook brengt dit veel (administratief) werk met
zich mee.

Financiën
Door de jarenlange ervaring met E-MOVO in het voortgezet onderwijs, kan de GGD deze
monitor (bij gebruik van de standaardvragenlijst) tegen geringe kosten aanbieden in het PrO
en mbo. Aanpassingen en toevoegingen in de vragenlijst zijn mogelijk tegen een meerprijs.
De totale kosten zijn € 75.000 (E-MOVO in PrO € 20.700 en E-MOVO in mbo € 54.300).
Deze kosten zijn begroot per E-MOVO-ronde, die 1 keer per 4 jaar plaatsvindt. De
doorlooptijd van een monitor is ongeveer 1,5 jaar (voorbereidingen tot en met presentaties
van de resultaten aan gemeenten en scholen). Deze kosten omvatten het werven en
instrueren van scholen, verzamelen van de cijfers, tabellenboeken voor de school, een
schoolrapport, het bespreken van dit schoolrapport en het maken van een tabellenboek per
gemeente over jongeren die op het mbo zitten.
Het gaat om een verhoging van de inwonerbijdrage met € 0,023. Dit hebben wij uitgewerkt in
de 1e begrotingswijziging 2019 (zie bijlage D).

Vervolg
 half april - 12 juni: zienswijzenprocedure gemeenteraden over begrotingswijzing 2019
 5 juli AB besluit over begroting en nieuw beleid.
 najaar 2019 EMOVO, voor het eerst met mbo en PrO. Scholen en gemeenten krijgen in
   2020 de resultaten.

Communicatie
-


Warnsveld, 15 maart 2018/12 april 2018
Het Dagelijks Bestuur,


D.W. ten Brinke                                        G. van den Berg,
directeur publieke gezondheid                          voorzitter

Bijlagen: geen


i
 De regio Noord- en Oost-Gelderland heeft 9 scholen voor praktijkonderwijs: 4 in Midden-IJssel/Oost-
Veluwe; 4 in de Achterhoek en 1 in Noord-Veluwe. Samen hebben zij circa 1.900 leerlingen.
De regio telt 5 mbo scholen: Het Graafschap College met 14 locaties in de Doetinchem, Groenlo en
Winterswijk; Aventus met locaties in Apeldoorn en Zutphen; Landstede, met 3 locaties in Harderwijk
en SOMA in Harderwijk met een landelijke functie. Totaal hebben deze mbo scholen circa 20.000
leerlingen.



                                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>