<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                    BEGROTING
                    2021-2024




Versie 15-10-2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1     Algemeen ....................................................................................................................................................- 3 -
    1.1       Voorwoord ...........................................................................................................................................- 4 -
    1.2       Financiële positie ................................................................................................................................- 5 -
    1.3       Leeswijzer ...........................................................................................................................................- 7 -
2     Programmaplan ...........................................................................................................................................- 8 -
    2.0       Programma 0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................................- 9 -
    2.1       Programma 1 Veiligheid....................................................................................................................- 20 -
    2.2       Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ..................................................................................- 26 -
    2.3       Programma 3 Economie ...................................................................................................................- 33 -
    2.4       Programma 4 Onderwijs ...................................................................................................................- 38 -
    2.5       Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ..........................................................................................- 43 -
    2.6       Programma 6 Sociaal Domein .........................................................................................................- 50 -
    2.7       Programma 7 Duurzaamheid en milieu ............................................................................................- 60 -
    2.8       Programma 8 Ruimte en wonen .......................................................................................................- 64 -
3     Paragrafen.................................................................................................................................................- 70 -
    3.1       Paragraaf Lokale Heffingen ..............................................................................................................- 71 -
    3.2       Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................- 78 -
    3.3       Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...........................................................................................- 83 -
    3.4       Paragraaf Financiering......................................................................................................................- 86 -
    3.5       Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................................- 90 -
    3.6       Paragraaf Verbonden partijen ...........................................................................................................- 94 -
    3.7       Paragraaf Grondbeleid ....................................................................................................................- 105 -
4     Financiële begroting ................................................................................................................................- 109 -
    4.1       Resultaatbepaling en -bestemming ...............................................................................................- 110 -
    4.2       Totaaloverzicht baten, lasten en resultaatbestemming ...................................................................- 111 -
    4.3       Toelichting baten en lasten .............................................................................................................- 115 -
    4.4       Toelichting op de Financiële positie ................................................................................................- 116 -
5     Bijlage......................................................................................................................................................- 118 -
    5.1       Meerjareninvesteringsplan ..............................................................................................................- 119 -
    5.2       Overzicht Baten en lasten per taakveld .........................................................................................- 121 -
    5.3       Kerngegevens .................................................................................................................................- 123 -
    5.4       Overzicht voorgesteld nieuw beleid ...............................................................................................- 125 -
    5.5       Overzicht niet gehonoreerd nieuw beleid......................................................................................- 126 -




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                                                    -2-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1    Algemeen




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk   -3-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.1 Voorwoord

Financiële uitdaging
Voor u ligt de begroting van de gemeente Harderwijk voor de periode 2021-2024.
In deze periode zien we ons geplaatst voor een duidelijke financiële uitdaging. De gevolgen van de coronacrisis
zijn niet alleen groot voor de samenleving, maar ook voor de gemeentelijke financiën. Het is niet te voorspellen
welke impact de crisis op de diverse beleidsterreinen gaat hebben. Wat we wel weten is dat het niet blijft zoals
het was. Ook de ambtelijke organisatie staat onder druk door alle extra werk.

Niet alleen de gevolgen van de maatregelen rond Covid-19 zorgen voor een minder optimistische financiële
toekomst. De afgelopen jaren zijn steeds maar taken, die voordien door de landelijke overheid werden
uitgevoerd, op de schouders van gemeenten terecht gekomen. Maar zonder dat dat in overeenstemming is met
door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. Steeds vaker moeten gemeenten bijpassen uit “eigen middelen”
om de stijgende kosten, waaronder die voor de taken uit het Sociaal Domein, op te kunnen
vangen. Dit geldt overigens voor de meeste gemeenten in Nederland.

Duidelijk is dat de komende periode in het teken zal staan van het temperen van onze ambities of zelfs in het
herformuleren daarvan. We zullen prioriteiten moeten stellen en realistisch moeten bepalen hoe we onze
financiële huishouding zo goed mogelijk inrichten.

Ombuigingsopdracht
De begroting 2021-2024 laat een niet sluitend meerjarig financieel perspectief zien. Daarom stellen wij een
ombuigingsopdracht voor waarin wij samen met de raad op zoek gaan naar mogelijkheden om het evenwicht
tussen kosten en uitgaven te herstellen. Omdat de kadernota niet is behandeld en vastgesteld, vinden de
afwegingen over het nieuwe beleid plaats bij de behandeling van deze begroting.

We willen als college goed voorbereid zijn op een onzekere toekomst door een zo robuust mogelijke financiële
startpositie te creëren. In de ombuigingsopdracht geven we op hoofdlijnen aan hoe we deze taakstelling denken
in te gaan vullen. Gelijktijdig met deze begroting informeren we de raad hierover. Het eerste kwartaal van 2021
zal gebruikt worden om met een invulling van de taakstelling te komen. Voorstellen hiervoor zullen bij de
kadernota 2022-2025 aan de raad worden aangeboden.

Eind 2020 verwachten we nadere informatie over de herverdeling van de rijksbijdrage richting gemeenten.
Vooralsnog gaan we niet uit van een verbetering en is er geen rekening mee gehouden in de voorliggende
begroting. De rijksbijdrage is nu ongeveer 60% van onze totale inkomsten.

Investeren afremmen en keuzes maken
Bij het streven naar een sluitende begroting past het temperen van ambities en de bijbehorende investeringen.
We kunnen niet in het tempo van de afgelopen jaren doorgaan met investeren in onze gemeente. Dat hoeft ook
niet want door de investeringen en inspanningen van de afgelopen periode, heeft de gemeente op tal van
onderwerpen al een flinke kwaliteitsimpuls gekregen. Natuurlijk blijven we investeren in de toekomst van onze
mooie gemeente maar dat doen we wel een tandje minder.

Wat vandaag zeker lijkt, is mogelijk morgen weer anders. Het financiële perspectief van de gemeente staat
onder druk. We leven in een tijd vol uitdagingen en onzekerheden. Dit betekent dat we meer dan ooit keuzes
moeten maken ten behoeve van een structureel begrotingsevenwicht.


Namens het college van
Burgemeester en wethouders,




Jeroen de Jong
Wethouder Financiën




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          -4-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.2 Financiële positie

Actualisatie
Het vertrekpunt in de actualisatie van ons meerjarenperspectief wordt bepaald door de lopende begroting 2020-
2023, aangevuld met de uitkomst van de meicirculaire 2020. De raad heeft voor de periode 2021-2024 geen
kadernota behandeld. De voorstellen voor nieuw beleid zijn in de voorliggende begroting opgenomen en
toegelicht.
                                                                                      Ontwikkeling begrotingssaldo(bedragen x € 1.000,-
     Jaarschijf                                                                      2021             2022                2023             2024
     Saldo begroting 2020-2023 (raad 7-11-2019)                                     -2.449           -3.396             -1.025              -671
     Besluitvorming begroting 2020 incl amendementen raad 7-11-2019                    613             -228                161               161
     Effecten begrotingswijzigingen                                                  1.452            1.202              1.017             1.354
     Subtotaal Begrotingssaldo 2021-2024                                              -384           -2.422                153               844

a.   Voorstellen nieuw beleid:
     -    Juridische verplicht                                                        -224             -189               -189              -189
     -    Bestuurlijk verplicht                                                       -699             -511               -728              -728
     -    Overige aanmeldingen                                                        -191             -114               -114               -44
     -    Aanvullende posten o.b.v. besluitvorming                                    -521             -611               -554              -554
b.   Effecten meicirculaire Gemeentefonds 2020                                       1.840            2.251              1.993             1.761
c.   OZB opbrengsten                                                                   253              243                296               302
d.   Indexatie budgetten:
     -    Inkomensoverdrachten (stelpost subsidies)                                   -183             -183               -183              -183
     -    Voordeurnorm Stadsbedrijf (areaal uitbreiding                               -115             -115               -115              -115
     -    Overige budgetten                                                           -274             -254               -239              -237
e.   Programmagelden sociaal domein/ hogere rijksbijdrage BUIG                      -1.828           -1.885             -1.871            -1.870
     Inzet stelpost rijksmiddelen jeugd                                                  0              978                978               978
f.   Indexatie salarisbegroting en stelpost cao ontwikkelingen:
     Verbonden partijen                                                             -1.015           -1.057             -1.057             -1.057
     Salarisbegroting Harderwijk en stelpost cao ontwikkelingen                       -653             -680               -692               -692
g.   Kapitaallasten                                                                    493              142                117                101
h.   Grondexploitatie                                                                  247              253                187                199
i.   Diverse (wo inzet stelpost taakmutaties AU en tariefberekeningen)                 244              333                353                316
     Begrotingssaldo Begroting 2021-2024                                            -3.010           -3.821             -1.665             -1.168
                                                                                   Nadeel           Nadeel             Nadeel             Nadeel

Begrotingsresultaat 2021-2024
De opbouw van het begrotingsresultaat 2021-2024 is als volgt te verklaren:

 Nr. Toelichting
     De juridisch, bestuurlijk en overige aanmeldingen nieuwe beleid zijn toegelicht onder de programma’s. De aanvullende posten zijn:
a.
     Havenbeheersplan, De Roef, AVG functionaris en de combinatiefunctionaris
     Effecten meicirculaire Gemeentefonds
b.
     Conform advisering is het effect van de meicirculaire Gemeentefonds 2020 verwerkt in de begroting.
     OZB opbrengsten
c.
     De hogere opbrengsten zijn het gevolg van hogere WOZ-waarden, de inflatiecorrectie en areaaluitbreiding.
     Indexatie budgetten
d.   De algemene budgetten, inclusief de overdrachten aan gesubsidieerde instellingen, zijn conform het indexatiepercentage in de
     meicirculaire 2020 geïndexeerd.
     Programmagelden sociaal domein / lagere rijksbijdrage BUIG
     Vanuit MIZ domein sociaal is de begroting voor de programmagelden sociaal domein aangeleverd. Deze is in de begroting verwerkt
e.
     inclusief inzet van de stelpost rijksmiddelen Jeugd van 2022 ad € 978.000. De hogere kosten worden veroorzaakt door loon-, prijs-
     en volumeontwikkelingen.
     Indexatie salarisbegroting en stelpost cao ontwikkelingen
     De stijging van de salarisbegroting wordt voornamelijk veroorzaakt door de opgenomen stelpost ter dekking van toekomstige cao-
f.
     ontwikkelingen. Ook de hogere kosten van de begrotingen van de diverse verbonden partijen zijn voornamelijk het gevolg van de
     cao ontwikkelingen.
     Kapitaallasten
     Het voordeel op de kapitaallasten in 2021 wordt veroorzaakt door het doorschuiven van investeringen. Het gaat met name om
g.
     investeringen zoals uitbreiding begraafplaats Elzenhof fase 2, tijdelijke woningen oud Struikterrein, duurzaamheidsmaatregelen
     primair onderwijs, uitbreiding onderwijs accommodatie Biezenplein 4, uitvoering de Wellen – Stille Wei.
     Grondexploitatie
h.   De grondexploitaties vragen meer capaciteit, de kosten hiervan worden doorberekend aan de diverse complexen. Dit voordeel wordt
     gedeeltelijk tenietgedaan door lagere toe te rekenen rente.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                           -5-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> Nr. Toelichting
     Diverse
     In voorgaande jaren zijn een aantal taakmutaties vanuit de Algemene Uitkering in de begroting opgenomen. Deze kunnen vrijvallen
i.
     omdat de werkzaamheden binnen bestaande budgeten uitgevoerd worden. Daarnaast kunnen een aantal kosten doorberekend
     worden naar tarieven.


Ontwikkelingen begrotingsresultaat 2021-2024 en meicirculaire Gemeentefonds 2020

Het meerjarenperspectief laat een negatief beeld zien, met name de eerste jaren. In de loop naar 2024 zien we
wel dat het saldo zich positiever ontwikkelt maar de begroting blijft ook in de laatste jaren niet structureel
sluitend. Hiervoor zullen maatregelen genomen moeten worden om in de toekomst wel een begroting te krijgen
die structureel in evenwicht is.
Daarnaast verwachten wij dat bij de decembercirculaire bekend wordt wat de uitkomsten zijn van de herverdeling
van het gemeentefonds. Uit dit fonds ontvangt de gemeente een belangrijk deel van haar inkomsten (circa 60%).
Het is dan ook duidelijk dat een herverdeling van dit fonds grote gevolgen kan hebben voor onze financiële
huishouding. Volgens de landelijke berichtgeving hierover lijkt het erop dat met name de grote steden een
voordeel kunnen verwachten. Dit heeft een negatief effect voor de overige gemeenten, waaronder Harderwijk.
Op dit moment is echter nog niet aan te geven hoe groot dit negatieve effect zal zijn omdat er nog een
onderzoek op landelijk niveau loopt.
Deze twee negatieve ontwikkelingen vragen om maatregelen om op termijn de financiële positie van de
gemeente weer solide en structureel sluitend te krijgen. Het eerste kwartaal van 2021 zal gebruikt worden om
oplossingen hiervoor te inventariseren. De uitkomsten hiervan worden aan de raad aangeboden bij de kadernota
2022-2025.

De ontwikkelingen vanuit de Septembercirculaire zijn niet in deze begroting verwerkt, hierover volgt afzonderlijke
advisering.

Weerstandscapaciteit
In onderstaande tabel is de geprognosticeerde weerstandscapaciteit weergegeven. In deze stand is rekening
gehouden met de besluitvorming over de Jaarrekening 2019 en de claims op de algemene reserve.
                                                                                                                (bedragen * €1.000)
                                                   Prognose stand na        Geïdentificeerde risico’s     Overschot /         Ratio
Berekening weerstandsvermogen                          verwerking         n.a.v. actualisatie eind 2019     tekort         weerstands-
                                                    resultaat / claims                                                      vermogen
Incidenteel
Algemene reserve algemene dienst, inclusief
                                                                 22.696                        22.986             -290                 1.0
grondexploitaties
Subtotaal incidenteel                                            22.696                        22.986             -290                 1,0
Structureel
Onvoorzien                                                          161                          n.v.t.            161                   -
Subtotaal structureel                                               161                                            161
Totaal structureel en incidenteel                                22.857                        22.986             -129                 1,0

Wanneer conform voorstel besloten wordt zal de weerstandsratio dalen naar 0,9%. Bij het ombuigingsplan zullen
voorstellen gedaan worden welke middelen we inzetten waarmee we naar het gewenste niveau van 1,0 groeien.

Lokale lastendruk
De gemeentelijke woonlasten worden gevormd door het gemiddelde bedrag, dat een huishouden betaald aan
onroerende zaakbelasting, reinigingsheffing en rioolrechten. In de volgende tabel geven wij de ontwikkeling weer
van de belangrijkste heffingen voor een huishouding met een gemiddelde woningwaarde van € 268.000.

 Woonlasten woning met gemiddelde WOZ-waarde                        2020          2021
 WOZ – waarde                                                    258.000       268.000
 Rekentarief OZB                                                 0,10631        0,1087
 OZB                                                              274,24        291,31
 Afvalstoffenheffing (inclusief inzet egalisatiereserve
                                                                  205,50        222,00
 2020; 2021 inzet Algemene reserve)
 Rioolheffing (inclusief inzet egalisatiereserve 2021)            157,00        144,75
 Totaal                                                           636,77        658,06
 Procentuele stijging                                                            3,3%




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                -6-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1.3 Leeswijzer
Programma’s en paragrafen
Onder de door de raad vastgestelde programma’s (hoofdstuk 2) zijn verschillende doelstellingen opgenomen.
Aan de hand van de onderstaande drie W-vragen vindt een nadere indeling en uitwerking plaats:
 wat willen wij bereiken;
 wat gaan wij daarvoor doen;
 wat gaat het kosten.

De programma’s en paragrafen zijn geschreven in het licht van de nieuwe ontwikkelingen. In antwoord op de
vraag “wat gaat het kosten” wordt ieder programma afgesloten met een tabel van de meerjarig geraamde lasten
en baten per taakveld.

In de paragrafen (hoofdstuk 3) worden onderwerpen die op meerdere programma’s betrekking hebben bij elkaar
gebracht. De paragrafen vormen als het ware een dwarsdoorsnede van de begroting vanuit een aantal
specifieke gezichtspunten.

Indicatoren toelichting
In nieuwe, en te actualiseren beleidsnota’s, zullen indicatoren en streefwaarden worden opgenomen.
In deze begroting zijn, naast de verplichte indicatoren, bij een aantal programma’s een aantal facultatieve
indicatoren opgenomen, dit laatste in nauw overleg met de auditcommissie..

Financiële begroting
In dit onderdeel van de begroting is het volgende opgenomen:
 een recapitulatie van het totaal van lasten en baten;
 resultaatbepaling en resultaatbestemming;
 toelichting op de baten en lasten.

Vergelijkende cijfers
Als vergelijkende cijfers zijn de rekening 2019 en de begroting 2020 (de primitieve begroting, aangevuld met de
begrotingswijzigingen tot en met juli 2020) opgenomen. De cijfers in de tabellen in de begroting zijn in
duizendtallen. Door afronding kunnen in de financiële tabellen geringe verschillen ontstaan.

Bij de voorbereiding op de kadernota is de behoefte aan nieuwe initiatieven geïnventariseerd. Vanuit deze
inventarisatie zijn de juridisch en bestuurlijke verplichte onderdelen verwerkt in de begroting. De zogenaamde
overige aanmeldingen zijn grotendeels niet verwerkt. Wat aan nieuw beleid is opgenomen wordt in het boekwerk
afzonderlijk toegelicht. Ook is aangegeven wat niet is opgenomen in de begroting.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         -7-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2    Programmaplan




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk   -8-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.0 Programma 0 Bestuur en ondersteuning
        Doelstelling Bestuurskracht en Samenwerking
         Het versterken van onze positie, het partnerschap en de samenwerking.
         Het verbeteren van de samenwerking met onze partners.
         Het verbeteren van de samenwerking met het maatschappelijk middenveld.

        Doelstelling Dienstverlening
         Een servicegerichte houding naar onze klanten. Onze medewerkers zijn
           meedenkers. Dit betekent dat alle medewerkers altijd meedenken met de
           inwoners, ook als een oplossing niet meteen voorhanden is. Wij zijn
           klantvriendelijk en gastvrij.

        Doelstelling Samenwerking in Meerinzicht
         Meerinzicht voert voor Harderwijk de Bedrijfsvoeringstaken en het sociale
           domein uit.
         De samenwerking met Ermelo en Zeewolde intensiveren, met als beoogd
           effecten meer harmonisatie en standaardisatie van werkzaamheden .

        Doelstelling Bestuur & organisatie
         De gemeenteraad stelt kaders en controleert.
         Het college van burgemeester en wethouders geeft dagelijks sturing aan de
           gemeente.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                             -9-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Algemeen
De gemeente Harderwijk heeft een open cultuur. Het kwaliteitsniveau van onze dienstverlening aan inwoners en
ondernemers is excellent. Inwoners en ondernemers staan centraal in alles wat wij doen. De ambtelijke
ondersteuning is professioneel en werkt op basis van de uitgangspunten: ‘’Open, Ontspannen en
Ondernemend”.

Om doelen te bereiken werken wij vaak samen in (tijdelijke) netwerken op basis van het principe: ‘coalition of the
willing’. Oftewel samen met partners die dezelfde doelen nastreven. Deze partners zijn inwoners, het
maatschappelijk middenveld, ondernemers, onderwijs en overheden. Er wordt samengewerkt in wisselende
samenstellingen, passend bij de maatschappelijke opgaven en daarmee zo effectief en efficiënt mogelijk. In de
samenwerking neemt Meerinzicht een bijzondere positie in.

Vastgestelde beleidsdocumenten:
 Harderwijk zijn wij samen; visie op burgerschap.


Ontwikkelingen
Bestuurskracht en Samenwerking
In 2019 is besloten om te stoppen met de regionale samenwerking via de Meervoudige centrumregeling Noord-
Veluwe. Inmiddels is deze regeling opgeheven. Voor de samenwerking op beleidstaken, zoals bijvoorbeeld
Recreatie en Toerisme, Verkeer en Vervoer en regioarcheologie, zijn met enkele voormalige SNV-gemeenten
dienstverleningsovereenkomsten afgesloten.

Daarnaast werken de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde steeds nauwer samen. Gezamenlijk zijn wij
eigenaar van de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht. Meerinzicht voert de bedrijfsvoeringstaken en de
sociaal domein-taken uit. Naast Miz verkennen de drie colleges hoe zij in de toekomst de samenwerking verder
kunnen ontwikkelen naar een meer beleidsmatig en strategisch niveau. Dit gebeurt in 2021 aan de hand van een
drietal inhoudelijke thema’s:
 Dienstverlening: Er is een programma Dienstverlening opgestart voor de drie gemeenten en Meerinzicht. Dit
     programma heeft tot doel om de dienstverlening te verbeteren in de vier organisaties, waarbij harmonisatie
     en standaardisatie uitgangspunten zijn.
 Gebiedsagenda EHZ: In 2020 is gestart met het opstellen van de Gebiedsagenda EHZ. Dit gaat over het
     bepalen van de agenda voor de toekomstige opgaven voor wonen, economie, bereikbaarheid en onderwijs
     voor het totale EHZ-gebied.
 Omgevingsvisie/omgevingswet: dit gaat over de afstemming tussen de nog op te stellen omgevingsvisies en
     standaardisatie van werkprocessen (o.a. software).

Dienstverlening
In 2020 is gestart met het programma Dienstverlening. In dit programma werken de gemeenten Ermelo,
Harderwijk en Zeewolde en Meerinzicht samen met als doel de dienstverlening te verbeteren. Uitgangspunt is
dat we werken aan een kwaliteit van dienstverlening waarbij de inwoners en bedrijven altijd centraal staan. Om
dit te bereiken gaan we ‘onze klanten’ ook nadrukkelijk betrekken. Zekerheid en duidelijkheid zijn belangrijke
thema’s.

We hanteren bij het programma de uitgangspunten die de VNG heeft opgesteld in de uitgaven ‘Kijken als Klant’:

Deze visie gaat van vijf principes uit:
1. We bedienen inwoners en ondernemers zo goed als mogelijk op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het
   principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet’.
2. We bieden toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening, zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan
   doen.
3. We werken zichtbaar samen met onze ketenpartners en medeoverheden, zodat inwoners en ondernemers
   integrale dienstverlening ervaren.
4. We maken gebruik van landelijke standaarden en oplossingen, waardoor onze dienstverlening eenduidiger,
   veiliger en goedkoper wordt.
5. We maken gebruik van nieuwe technologische mogelijkheden, zodat wij passende, proactieve, uniforme
   dienstverlening kunnen bieden aan onze inwoners en ondernemers.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 10 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Samenwerking in Meerinzicht
Sober en doelmatigheid
In de Meerjarenbegroting 2021-2024 van Meerinzicht zijn de structurele effecten van de onderdelen van de
Kadernota 2021-2024 opgenomen. De onderdelen tot het bestaande beleid van de gemeenten, te weten:
 Beleid gemeenten ten aanzien van loon- en prijsmutaties.
 Beleid gemeenten ten aanzien van personeel (o.a. opleiding, inhuur).
 Opdrachten van gemeenten, die nog niet in begroting verwerkt zijn.

Er is geen nieuw beleid verwerkt in de Kadernota Miz en in de Meerjarenbegroting Miz. Het was de bedoeling
dat het nieuwe beleid een integraal onderdeel zou vormen van de gemeentelijke kadernota’s. Onderwerpen
waarbij aan gedacht werden zijn o.a. Omgevingswet, ontwikkelingen in het sociaal domein, digitale transformatie
en strategisch HRM beleid zijn in deze meerjarenbegroting als nieuw beleid verwerkt.

Betrouwbaar, ondernemend en flexibel
De kernwaarden van Meerinzicht zijn betrouwbaar, ondernemend en flexibel. Meerinzicht is betrouwbaar door
binnen het vastgestelde (financiële) kader de dienstverlening vorm te geven. Daarnaast is de ambitie om
optimaal aan te sluiten bij de P&C cyclus van de gemeenten. Met de uitgangspunten van de Kadernota 2021-
2024 en de harmonisatie van de P&C wordt hieraan invulling gegeven. Meerinzicht is ondernemend door
ontwikkelingen in de samenleving te signaleren en deze proactief te vertalen naar een initiatief of aanpak om
samen met de brongemeenten de koers te bepalen.

Daarnaast is de ambitie om de dienstverlening te verbeteren door werkprocessen te harmoniseren, te
stroomlijnen en innovaties door te voeren binnen de financiële kaders. In de begroting van 2021 wordt een
eerste stap gezet door vrijgemaakte middelen centraal inzichtelijk te brengen in de stelpost innovatiebudget.
Samen met de gemeenten wordt bepaald op welke onderdelen deze middelen worden ingezet om de
dienstverlening te optimaliseren, processen beter te borgen of nieuw beleid te financieren. Meerinzicht is een
lerende organisatie en flexibel door zich aan te passen aan veranderende omstandigheden, kwaliteitseisen en
ontwikkelingen in de samenleving. Hierbij is voor medewerkers ruimte voor eigenaarschap, persoonlijke
ontwikkeling en initiatief. Meerinzicht ontwikkelt samen met medewerkers plannen om te groeien en te
verbeteren.

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeente
Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen, waarbij de bijdrage die de gemeente ontvangt uit
het gemeentefonds veruit de grootste is. Elke wijziging op de algemene uitkering heeft impact op onze begroting.

Algemene uitkering
Het totale bedrag dat beschikbaar is voor alle gemeenten wordt verdeeld aan de hand van diverse maatstaven.
Het verdeelmodel is globaal en kosten georiënteerd en houdt rekening met de belastingcapaciteit en de
structuurkenmerken van de verschillende gemeenten. Door het Rijk wordt er gewerkt aan een herijking van het
totale gemeentefonds per 2022. In het najaar van 2020 wordt meer duiding verwacht wat de effecten daarvan
zijn voor de individuele gemeenten.

De jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van de algemene uitkering wordt vormgegeven via de zogeheten 'trap
op en trap af systematiek', waarbij het totaal beschikbare bedrag meebeweegt met de ontwikkeling van de brede
rijksuitgaven. De krimp of groei van de algemene uitkering als gevolg van deze systematiek wordt het accres
genoemd en wordt ieder jaar in de mei- en septembercirculaire meerjarig geactualiseerd.

Herijking verdeelstelsel gemeentefonds
Het Ministerie van BZK heeft in 2019 opdracht gegeven voor een grootschalige herziening/herijking van de
verdeling van het gemeentefonds. Hiervoor lopen 3 trajecten, met elk hun eigen dynamiek, te weten:
 Sociaal domein.
 Andere uitgavenclusters (het zogeheten klassieke deel).
 Eigen middelen.

Van de eerste twee clusters zijn rapporten verschenen, waarbij het rapport rondom Sociaal Domein een hoge
verklaringsgraad heeft. Dat betekent dat er een nieuw model is opgesteld, waarbij de verdeling beter aansluit op
de gemaakte uitgaven in het verleden. Hierbij is ook de verdeling van het woonplaatsbeginsel geïntegreerd in het
nieuwe model. Van het tweede cluster (het klassieke deel) is per cluster een nieuwe verdeling gemaakt, waarbij
de verklaringsgraad sterk wisselt (van matig tot redelijk/goed). Het ministerie was in het voorjaar van 2020 met
name over dit onderdeel ontevreden in relatie tot de uitlegbaarheid van de nieuwe modellen. Hierdoor is de
publicatie en invoering van de herijking uitgesteld (publicatie wordt nu eind 2020). De verwachte invoering is per
2022 in plaats van 2021.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 11 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De uitkomsten van de nieuwe modellen op gemeenteniveau is niet gedeeld met de gemeenten en dus nog niet
bekend. Op basis van de genoemde verdeelmaatstaven in de rapporten, is er een verschuiving van de verdeling
van middelen van klein naar groot, van oost naar west en van het platteland naar de steden. Voor onze
gemeente is deze verschuiving ongunstig. Op basis van de voorliggende concept-rapporten zullen de kleinere
gemeenten rekening moeten houden met een behoorlijke teruggang van inkomsten. In hoeverre bijstellingen van
de effecten na consultatie van de VNG en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de uiteindelijke
parlementaire besluitvorming (periode september t/m november) voor een beperkter effect zorgen, moet worden
afgewacht. Gemeenten worden over de uitkomsten (onder voorbehoud van de parlementaire besluitvorming)
geïnformeerd inde Decembercirculaire Gemeentefonds 2020. Bij vertraging is de escape de Meicirculaire 2021.

Omvang algemene uitkering 2021
De gemeente ontvangt in 2021 een algemene uitkering ter grootte van ruim € 78,0 miljoen (raming op basis van
de meicirculaire 2020). Het bedrag is inclusief de onderdelen Participatie en Voogdij/18+. Daarvoor worden nu
nog afzonderlijke integratie-uitkeringen ontvangen. In 2021 bedragen deze € 4,67 miljoen respectievelijk € 0,86
miljoen. Deze onderdelen worden naar verwachting per 2022 geïntegreerd in de algemene uitkering.

Integratie-uitkeringen
De integratie uitkeringen zijn gekoppeld aan de uitvoering van specifieke taken, maar de gemeente hoeft geen
verantwoording af te leggen over de besteding. Op termijn is het de bedoeling dat dit type uitkeringen worden
geïntegreerd binnen de algemene uitkering en dus niet langer afzonderlijk zijn te onderscheiden. Daaronder dus
ook de onderdelen Participatie en Voogdij/18+.

Decentralisatie-uitkeringen
Decentralisatie uitkeringen zijn vergelijkbaar met integratie uitkeringen, met als voornaamste verschil dat
overheveling naar de algemene uitkering geen doel op zich is. De gemeente ontvangt uitkeringen op het gebied
van onder meer schulden en armoede, brede impuls combinatiefuncties, jeugdhulp aan kinderen in een AZC,
transformatiefonds jeugd, Faciliteitenbesluit opvangcentra en Voorschoolse voorziening peuters.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Bestuur en ondersteuning worden onderscheiden zijn:
 0. Bestuur en ondersteuning
0.1 Bestuur
0.2 Burgerzaken
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
0.4 Overhead
0.5 Treasury
0.61 OZB woningen
0.62 OZB niet-woningen
0.63 Parkeerbelasting
0.64 Belastingen overig
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0.8 Overige baten en lasten
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
0.10 Mutaties reserves
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

Bestuurskracht en Samenwerking (01)
 Een herijking van de samenwerking op beleidstaken.
 Verder vormgeven aan samenwerking RS4 (Doetinchem, Tiel, Zutphen en Harderwijk).
 Implementatie nieuw beleid Meerinzicht.

Dienstverlening (02)
Uitvoering geven aan de update Uitvoeringsagenda dienstverlening 2019-2021; hieronder vallen onder andere
de volgende activiteiten:
 Vervanging website.
 Optimaliseren en uitbreiden digitale dienstverlening.
 Kennisbank KCC.
 Email contact optimaliseren.
 Monitoren klantcontacten.
 Klantgesprekken.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 12 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>   Doorontwikkeling blockchain.
   Ontwikkelingen Wet Elektronische publicaties.
   Digitale toegankelijkheid.

Bestuur en organisatie
 Raad
   -   Uitvoeren van strategische raadsagenda.
   -   Kaderstelling en controle.
 College
   -   Uitvoeren van wettelijke taken en collegeprogramma.
   -   Voorbereiding Omgevingswet.

Nieuw beleid (kadernota)
 Controlekosten accountant (0.1).
 Kosten verkiezingen (0.2).
 Gemeentelijke aansprakelijkheidsverzekering (0.4).
 Bijdrage Meerinzicht (0.4).
 Harmonisatie van arbeidsvoorwaarden (0.4).
 Tijdelijke uitbreiding formatie Domein Ruimte (0.4).
 Formatie uitbreiding domein Samenleving (0.4).
 Implementatie effecten Functiewaarderingssysteem HR21 (0.4).
 Gezond en Actief Harderwijk (0.4).
 Bankkosten (0.5).

Verbonden partijen
Verbonden partij is: Meerinzicht.

In de paragraaf Verbonden Partijen zijn van de bestaande verbonden partijen een tabel, een nadere toelichting
en kengetallen opgenomen. De tabel geeft inzicht in het type verbonden partij, het bestuurlijk en/of het financieel
belang.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


Beleidsindicatoren
Verplichte beleidsindicatoren
Formatie, fte per 1.000 inwoners                          Apparaatskosten, kosten per inwoner
(Bron: 2016-2019 Jaarrekening en 2020-2021                (Bron: 2016-2019 Jaarrekening en 2020-2021
Begroting gemeente Harderwijk)                            Begroting gemeente Harderwijk)

Periode Harderwijk                                         Periode Harderwijk

    2017          6,3                                         2017         € 447
    2018          5,4                                         2018         € 396
    2019          5,9                                         2019         € 395
    2020          5,9                                         2020         € 437
    2021          6,0                                         2021         € 464

Externe inhuur, kosten als % van totale                   Overhead, percentage van de totale lasten
loonsom + totale kosten inhuur                            (Bron: 2016-2019 Jaarrekening en 2020-2021
(Bron: 2016-2019 Jaarrekening en 2020-2021                Begroting gemeente Harderwijk)
Begroting gemeente Harderwijk)

Periode Harderwijk                                         Periode Harderwijk

    2017       12,6%                                          2017         8,8%
    2018       10,9%                                          2018         7,3%
    2019        9,9%                                          2019         7,7%
    2020        7,9%                                          2020         7,6%
    2021        4,0%                                          2021         9,0%




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 13 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
 in euro’s (Bron: COELO)
                                   Gemeenten
  Periode Harderwijk              25.000-50.000
                                    inwoners
      2016              613                   734
      2017              641                   740
      2018              645                   737
      2019              651                   753
      2020              650                   793

 Facultatieve beleidsindicatoren
 Lokale woonlasten (Bron: Begrotingen gemeente Harderwijk)
       Onderwerp               2016          2017      2018         2019   2020       2021
  WOZ-waarde                  209.000 211.000 223.000 238.000 258.000 268.000
  Rekentarief OZB             0,13220 0,12952 0,12345 0,11521 0,10631 0,1087
  OZB                           276,3 273,28 270,30 274,20 274,24 291,31
  Afvalstoffenheffing          171,00 194,00 194,00 198,00 205,50 222,00
  Rioolheffing                 138,00 146,00 154,00 157,00 157,00 144,75
  TOTAAL                       585,30 613,28 618,30     629,2 636,77 658,06


 Wat gaat het kosten?
                                                                                  Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving     Doelstelling
                                                                                    2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG0 Bestuur en ondersteuning
Programma             Lasten TV01 Bestuur                                            3.973       2.114       2.133       2.198       2.073       1.907
                              TV02 Burgerzaken                                       2.024       2.016       2.114       1.828       1.895       1.899
                              TV03 Beheer overige gebouwen en gronden                1.831       2.766       1.085       1.337       1.335       1.335
                              TV04 Overhead                                         16.347      15.045      15.428      15.365      15.095      15.076
                              TV05 Treasury                                              1           0           0           0           0           0
                              TV064 Belastingen overig                                 656         604         658         658         658         658
                              TV07 Alg. uitk. en ov. uitk. gemeentefonds                 0         398         141         230         248         473
                              TV08 Overige baten en lasten                            -114         132         348         217         393         446
                              TV09 Vennootschapsbelasting (VpB)                        -60           0           0           0           0           0
              Lasten - Totaal                                                       24.658      23.076      21.905      21.833      21.697      21.793
                       Baten TV01 Bestuur                                             -335           0        -100        -100        -100           0
                              TV02 Burgerzaken                                        -758        -865        -868        -868        -868        -868
                              TV03 Beheer overige gebouwen en gronden                    0         -24         -24         -41         -41         -41
                              TV04 Overhead                                         -1.263        -741        -623        -623        -623        -623
                              TV05 Treasury                                           -849        -464        -436        -452        -473        -496
                              TV061 OZB woningen                                    -5.967      -6.084      -6.398      -6.523      -6.647      -6.700
                              TV062 OZB niet-woningen                               -4.033      -4.605      -4.624      -4.624      -4.624      -4.624
                              TV063 Parkeerbelasting                                -2.215      -2.189      -2.040      -2.142      -2.142      -2.142
                              TV064 Belastingen overig                              -2.066      -2.137      -2.138        -578        -578        -578
                              TV07 Alg. uitk. en ov. uitk. gemeentefonds           -72.775     -75.258     -78.640     -79.872     -80.701     -81.433
                              TV08 Overige baten en lasten                              -4           0           0           0           0           0
              Baten - Totaal                                                       -90.265     -92.367     -95.891     -95.823     -96.797     -97.504
Programma - Totaal                                                                 -65.607     -69.291     -73.986     -73.990     -75.100     -75.712
       Res      Dotatie aan TV01 Bestuur                                                 2           0           0           0           0           0
   ./Voorz.     de Reserve TV04 Overhead                                               523           0           0           0           0           0
                              TV08 Overige baten en lasten                           2.767           0           0           0           0           0
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                        3.291           0
                Onttrekking TV01 Bestuur                                               -52         -52           0           0         -52         -52
                       uit de TV010 Mutaties reserves                                 -265        -825        -114         -74           0           0
                   Reserve TV03 Beheer overige gebouwen en gronden                       0           0           0           0           0           0
                              TV04 Overhead                                           -158        -304        -119        -119           0           0
                              TV061 OZB woningen                                      -130           0           0           0           0           0
                              TV08 Overige baten en lasten                         -10.768      -8.756        -898           0           0           0
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                  -11.373      -9.937      -1.131        -193         -53         -53
Res ./Voorz. - Totaal                                                               -8.081      -9.937      -1.131        -193         -53         -53
  Resultaat            Saldo TV011 Resultaat van de rek. baten en lasten             2.891        -299           0           0           0           0
              Saldo - Totaal                                                         2.891        -299           0           0           0           0
Resultaat - Totaal                                                                   2.891        -299           0           0           0           0
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Totaal                                            -70.798     -79.527     -75.117     -74.183     -75.153     -75.765




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                       - 14 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
Begroting 2020                                   € -79.527.000
Begroting 2021                                   € -75.117.000
                                                 € 4.410.000 (N)

Nieuw beleid                                      €     425.000 (N)
Nieuw beleid incidenteel                          €      50.000 (N)
Incidenteel                                       €   8.366.000 (N)
Onderhanden werken                                €     611.000 (V)
Kapitaallasten                                    €     125.000 (N)
Uren / overige verrekeningen                      €     270.000 (N)
Nog te verklaren                                  €   4.215.000 (V)
                                                  €   4.410.000 (V)


TV03 Beheer overige gebouwen en gronden                           € 1.705.000 (V)
TV04 Overhead                                                     €   236.000 (N)
TV061 OZB woningen                                                €   314.000 (V)
TV063 Parkeerbelasting                                            €   149.000 (N)
TV07 Alg. uitk. en ov. uitk. gemeentefonds                        € 3.395.000 (V)
TV08 Subsidie externe instellingen                                €   183.000 (N)
TV08 Onvoorzien                                                   €    29.000 (N)
TV08 Stelpost meerjarenbegroting                                  €    42.000 (N)
TV08 Saldi kostenplaatsen reserves                                €   262.000 (N)
TV011 Resultaat van de baten en lasten                            €   298.000 (N)
                                                                  € 4.215.000 (V)

Toelichting op de financiële analyse:
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
In 2020 is besloten om de grond en opstallen van het voormalige militaire complex Kranenburg Noord, aan te
kopen, op grond van het BBV moet het complex gewaardeerd worden op de actuele vastgoedwaarde 2020
waardoor er sprake is van een herwaardering, deze wordt gedekt uit de Algemene Reserve, en leidt voor 2021
op taakveld TV03 tot een voordeel, in TV08 Algemene reserve (incidenteel) tot een nadeel. Zie ook raadsbesluit
d.d. 28 mei 2020.

TV04 Overhead
Met name de stijging van de loonkosten en de hogere bijdrage MIZ bedrijfsvoering inclusief de specifieke
opdrachten, leiden tot hogere kosten, hier staat een hogere doorbelasting van de overheadkosten naar het
grondbedrijf tegenover, per saldo een nadeel.

TV061 OZB woningen
Macro is de marktontwikkeling tussen 1 januari 2019 en 1 januari 2020 op basis van informatie van de
Waarderingskamer berekend op 7% voor woningen en voor niet-woningen op 1%. De ontwikkeling van WOZ-
waardes volgt met enige vertraging de huizenprijzen. De macro marktontwikkelingen zijn verrekend in onze
tarieven. De hogere baat is dan ook met name te verklaren door de areaaluitbreiding van het aantal woningen.

TV063 Parkeerbelasting
Overeenkomstig de Parkeerexploitatie (PEX) zijn de baten parkeergelden geraamd. Per saldo is sprake van een
nadelig resultaat van € 149.000.

TV07 Algemene Uitkering gemeentefonds
Een analyse op hoofdlijnen ten opzichte van de raming begroting 2020 laat de volgende ontwikkelingen zien:
 Accresontwikkelingen;
 Periodieke actualisatie van basisgegevens (hoeveelheidsverschillen);
 In de tijd wisselende bedragen voor uiteenlopende decentralisatie-uitkeringen.

TV08 Subsidie externe instellingen
Jaarlijks wordt een bedrag voor subsidie externe organisatie begroot. Het verschil tussen het restant bedrag
2020 (na wijziging) en het voor begroting 2021 beschikbaar gesteld bedrag zorgt in 2021 voor een nadelig effect
van € 183.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 15 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>TV08 Onvoorzien
Voor onvoorziene uitgaven is jaarlijks een budget beschikbaar van € 161.400. Het gepresenteerde nadelig
verschil is het verschil tussen het restant bedrag 2020 (na wijziging) en het voor begroting 2021 beschikbaar
gestelde bedrag.

TV08 Stelpost meerjarenbegroting
Bij het vaststellen van de begroting 2020-2023 zijn er vanuit de niet gehonoreerde voorstellen Kadernota voor
2021 middelen beschikbaar gesteld waar nog nadere invulling aan moet worden gegeven, het betreft een totaal
bedrag van € 42.000.

TV08 Saldi kostenplaatsen reserves
In 2018 is besloten om een deel van de uitvoeringskosten Meerinzicht voor de jaren 2018, 2019 en 2020 te
onttrekken uit de egalisatiereserve Automatisering deze onttrekking in 2020 leidt ten opzichte van 2021 tot een
verschil van € 261.000. Met ingang van 2021 is dit budget opgenomen in de meerjarenbegroting.

TV011 Resultaat van de baten en lasten
Begrotingssaldo betreft het saldo 2020 na begrotingswijzigingen ultimo juli 2020.

Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                                    Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                          Omschrijving
                                                                                    2021         2022         2023         2024
PROG0 Bestuur en ondersteuning
TV01 Bestuur                      Verdieping samenwerking EHZ                               50           50          50              0
TV01 Bestuur - Totaal                                                                       50           50          50              0
TV03 Beheer overige gebouwen en  Renovatie Mess terrein Kranenburg-Noord                     0           39          39             39
gronden                          Energie audits gemeentelijke gebouwen                       0            0           0              0
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden - Totaal                                             0           39          39             39
TV04 Overhead                    Restyling huisstijl gemeente Harderwijk                    10            0           0              0
                                 Programma Dienstverlening (MIZ)                            93           24          24             24
                                 Beloningsbeleid                                           175          175         175            175
                                 Strategisch HRM beleid (MIZ)                               20           20          20              0
                                 Digitale transformatie (MIZ)                               28           20          20             20
                                 AVG-functonaris                                            85           85          85             85
                                 Wijziging bekendmakingswet                                 14           14          14             14
TV04 Overhead - Totaal                                                                     425          338         338            318
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Totaal                                                    475          427         427            357


TV01 Verdieping samenwerking EHZ (overige aanmeldingen)
Wat gaan wij ervoor doen
De colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde hebben op 14 januari 2020 afgesproken een verdere
samenwerking te verkennen. Een samenwerking die gericht is op vertrouwen en gericht is op een verdieping
voor de toekomst.

Wat gaat het kosten
In het secretarissenoverleg EHZ is voorgesteld om voor de doorontwikkeling van de EHZ-samenwerking
gedurende drie jaar per gemeente een budget beschikbaar te stellen van € 50.000 per gemeente per jaar. Het
voorstel is om het budgethouderschap in Harderwijk formeel neer te leggen.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                        - 16 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>TV03 Renovatie mess terrein Kranenburg-Noord (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Op 28 mei 2020 heeft de raad ingestemd met het voorstel van de aankoop van het voormalige militaire complex
Kranenburg-Noord. Op het terrein staat een voormalige officiersmess. Dit is een gemeentelijk monument. De
staat van onderhoud van de mess is slecht. Om het pand/monument te kunnen behouden en te verhuren zal
groot bouwkundig onderhoud en een grondige renovatie uitgevoerd moeten worden.

Wat gaat het kosten
De kosten van een sobere maar doelmatige renovatie, inclusief voorbereidingskosten worden geraamd op
€ 935.000. Het krediet wordt volgens de componentenmethode opgedeeld in deelkredieten i.v.m. verschillende
afschrijvingstermijnen. De structurele kapitaallasten bedragen € 38.700.

TV03 Energie audits gemeentelijke gebouwen (juridische verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
In 2012 is de Europese Energie Efficiency Richtlijn (EED) vastgesteld met als doel om in 2020 20% minder
energie te verbruiken. Daartoe bevat de richtlijn verplichtingen voor zowel lidstaten als bedrijven. Op grond van
deze richtlijn is de gemeente verplicht om als vastgoedeigenaar gebouwen van een energie audit te voorzien
waarin relevante maatregelen met een terugverdientijd kleiner dan 5 jaar ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Deze maatregelen moeten in 2021 worden uitgevoerd.

Wat gaat het kosten
De maatregelen worden geraamd op € 10 per m2 en gelden voor ca. 35.000 m2 bvo. Het benodigde krediet
bedraagt dan € 350.000. De structurele kapitaallasten bedragen vanaf 2022 € 17.500. De kapitaallasten kunnen
worden gedekt uit een voordeel op de energielasten.

TV04 Restyling huisstijl gemeente Harderwijk (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Het DT heeft besloten aan MIZ communicatie opdracht te geven voor het ontwikkelen van een gerestylde
huisstijl. Hiermee moet recht gedaan worden aan de ingezette cultuuromslag, de nieuwe huisvesting en de
organisatievisie en kernwaarden van de gemeente. Doel is om een zo eenduidig mogelijk en herkenbaar beeld
van de gemeente Harderwijk neer te zetten bij inwoners, stakeholders en doelgroepen.

Wat gaat het kosten
Er is een incidenteel budget van € 10.000 nodig.

Programma Dienstverlening (Meerinzicht) (nieuw beleid vanuit Meerinzicht)

Wat gaan wij ervoor doen
In december 2019 hebben de drie colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde ingestemd met het opzetten
van het gezamenlijk programma “Dienstverlening Samen Organiseren”. Er is in maart 2020 een
programmamanager aangesteld. Deze persoon start op 1 juni 2020.
Beoogd effect is een klantgedreven organisatie, waarin de behoeften van onze klanten centraal staan en niet
onze eigen processen als leidraad dienen.
Lopende en nieuwe verbeteropgaven worden opgenomen in de uitvoeringsagenda. En hiervoor wordt gekeken
hoe deze opgaven breder in de organisatie kunnen worden belegd.

Wat gaat het kosten
Uitvoeringsagenda Dienstverlening:




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 17 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Onderstaande projecten zijn geïnventariseerd en getoetst op actualiteit. Hierbij komen we tot het volgende
kostenoverzicht:
 #   Initiatief-project            Gemeente    2021    Incidenteel   Structureel   Wettelijk verplicht
 1   Authenticatie                 E/H/Z/M       X       € 20.000        € 5.000            X
     ontwikkelingen
 2   Wet GDI                       E/H/Z/M       X       € 30.000        € 6.000            X
 3   Single Digital Gateway        E/H/Z/M       X       € 20.000        € 5.000            X
 4   Digitaal ter inzage leggen    E/H/Z/M       X       € 20.000      € 20.000             X
 5   Newsroom                      E/H/Z/M       X       € 20.000
 6   Digitale Beleidsbibliotheek   E/H/Z/M       X         € 5.000     € 10.000
     op de website
 7   Digitaal ondertekenen         E/H/Z/M       X       € 60.000      € 15.000
     Totaal                                             € 175.000      € 61.000


Deze kosten worden verdeeld over de gemeenten via de verdeelsleutel bedrijfsvoering. Het aandeel voor
Harderwijk bedraagt in 2021 € 92.960 en vanaf 2022 € 24.028.

TV04 Beloningsbeleid (juridische verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Bij de analyse van de bedrijfsvoeringslasten en de modernisering van het HRM instrumentarium werd
geconstateerd dat het beloningsbeleid niet in de begroting is opgenomen. Dit veroorzaakt per direct een
overschrijding van de bedrijfsvoeringsbudgetten. Normaal zou dit in het kader van reëel ramen worden
gecorrigeerd, maar een dergelijk bedrag rechtvaardigt het om dit in beeld te brengen. Na de technische
omzetting naar HR 21 zijn al onze medewerkers goed ingeschaald en is dit ook in de begroting opgenomen. Om
als werkgever de goede prestaties of extra inzet te belonen is een bedrag van € 175.000 nodig. Hiermee wordt
voorkomen dat de bedrijfsvoeringsbudgetten op basis van dit bestaande HRM instrumentarium worden
overschreden.

Wat gaat het kosten
Om een realistisch organisatiebreed budget te hebben voor uitvoering van het beloningsbeleid is structureel
€ 175.000 nodig.

Strategisch HRM beleid (Meerinzicht) (nieuw beleid vanuit Meerinzicht)
Wat gaan wij ervoor doen
Met ingang van 1 januari 2020 zijn de personeelsregelingen van de 4 organisaties geharmoniseerd. Het doel
hiervan was om werkprocessen te harmoniseren en daardoor effectiever en efficiënter te kunnen werken. Bij de
besluitvorming hierover in de drie colleges in november 2019 is besloten om in 2020 samen met de
medezeggenschapsorganen invulling te geven aan één strategisch HRM-beleid voor vier organisaties.
In deze fase is met name het harmoniseren van de personele budgetten relevant. Denk aan de
opleidingsbudgetten, budgetten i.v.m. her-inpassing van functies etc. Dit is onderdeel van de Kadernota
Meerinzicht 2021 - 2024. Voor een succesvol proces om te komen tot een strategisch HRM-beleid en
implementatie daarvan is het noodzakelijk om tijdelijk over extra middelen te kunnen beschikken. Uiteindelijk zal
het actueel houden van het strategisch HRM-beleid onderdeel zijn van de ‘normale’ bedrijfsvoering.

Wat gaat het kosten
Voor de inhuur van expertise verwacht Meerinzicht de komende 3 jaar € 50.000 per jaar nodig te hebben. De
kosten worden verdeeld via de verdeelsleutel bedrijfsvoering. Het aandeel voor Harderwijk bedraagt € 19.695.

Digitale transformatie (Meerinzicht) (nieuw beleid vanuit Meerinzicht)
Wat gaan wij ervoor doen
Digitale transformatie is het proces waarmee organisaties nieuwe digitale technologie in hun bedrijfsprocessen
implementeren en hun bedrijfscultuur aanpassen. Het heeft grote invloed op klantbeleving, interactie met
klanten, bedrijfsprocessen, businessmodellen en onderscheidend vermogen. Nieuwe, snel ontwikkelende IT
oplossingen en technologie veranderen de wereld om ons heen met hoge snelheid. Digitaal transformeren is
geen keuze meer, maar een noodzaak. Nieuwe digitale technologie biedt nieuwe mogelijkheden om
bedrijfsprocessen zodanig in te richten dat er nog beter voldaan kan worden aan eisen en verwachtingen van
afnemers en gebruikers van de producten en diensten.

Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI)
Gemeenten hebben VNG en VNG Realisatie in het kader van “Samen Organiseren” opdracht gegeven te werken




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 18 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>aan meer collectiviteit op ICT-voorzieningen. De Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI) is een
ICT- infrastructuur van en voor gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden. De realisatie en
implementatieondersteuning vindt projectmatig plaats door samenwerking van gemeenten en de VNG. De GGI
creëert een veilige, samenhangende digitale infrastructuur waardoor samenwerken tussen gemeenten en andere
overheden beter, veiliger en gemakkelijker wordt. GGI bestaat uit deelproducten, waaronder GGI-Netwerk en
GGI-Veilig.

 Omschrijving                       2021        2022       2023       2024
 GGI-Netwerk (S)                    € 35.000    € 35.000   € 35.000   € 35.000
 GGI-Veilig (I)                     € 21.000    0          0          0
 GGI-Veilig (S)                     € 15.000    € 15.000   € 15.000   € 15.000
 Totaal                             € 71.000    € 50.000   € 50.000   € 50.000

Wat gaat het kosten
De kosten worden verdeeld via de verdeelsleutel bedrijfsvoering. Het aandeel voor Harderwijk bedraagt € 27.967
voor 2021 en structureel € 19.695.

TV04 AVG functionaris (juridische verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Betreffende functionaris is ingezet voor 2 jaar in afwachting van een evaluatie. Inmiddels is uit de evaluatie is
gebleken dat structurele inzet noodzakelijk is.

Wat gaat het kosten
De structurele kosten bedragen € 85.000

TV04 Wijziging bekendmakingswet (juridische verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Vanaf 1 januari 2021 wordt een wijziging in de bekendmakingswet doorgevoerd. Hierdoor moeten alle wettelijk
voorgeschreven bekendmakingen in het Elektronisch Gemeenteblad worden geplaatst.

Wat gaat het kosten
Gebleken is dat het goedkoper is deze werkzaamheden uit te besteden aan een extern bedrijf, dan vaste
formatie aan te trekken. De kosten bedragen € 20.000 per jaar. Hiervan kan € 6.000 uit de bestaande begroting
gedekt worden, waardoor er aanvullend structureel € 14.000 benodigd is.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 19 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>2.1 Programma 1 Veiligheid
      Algemene doelstelling
      We werken er aan om een leefbare en veilige gemeente te blijven. Dit doen we
      zo veel mogelijk met onze inwoners en alle betrokken partijen. Vanuit een
      gezamenlijke verantwoordelijkheid.
      We werken integraal, probleemgericht en informatie-gestuurd. Informatie wordt
      verkregen uit politieregistraties, gemeentelijke bronnen maar óók via de
      Landelijk Veiligheidsmonitor, waaraan een representatief deel van onze
      inwoners in 2019 mee heeft gedaan.

      Op hoofdlijnen streven we de volgende veiligheidsdoelen na:
       Het waarborgen van een leefbare en veilige gemeente.
       Het aanpakken van ondermijnende criminaliteit samen met de kernpartners
          (RIEC; Politie, OM, Belastingdienst, Provincie) en het weerbaarder maken
          van ondernemers, instanties (zoals zorgpartijen, gemeente, makelaardij) en
          inwoners via voorlichting en deskundigheidsbevordering.
       Bestrijden van criminaliteit (harddrugs en continuering beleid hennepteelt;
          high-impact crime; winkeldiefstallen).
       Samen met alle partners in de strafrecht- en vreemdelingenketen de aanpak
          van criminele en overlastgevende AZC-ers versnellen/verbeteren.
       Doorontwikkelen evenementen veiligheid (balans vinden in
          proceduresnelheid, verantwoordelijkheidstoedeling en risicobeheersing).
       Binnen het Jeugddomein bijdragen aan de veiligheid van onze jong(eren)-
          volwassenen én die van de samenleving (Veilige scholen; preventie en
          handhaving alcohol- en drugsgebruik; voorkomen jeugdoverlast en -
          criminaliteit; Veilig Thuis; preventie polarisatie).
       Toezicht en handhavingsprogramma voortzetten en verder versterken in de
          samenwerking politie en BOA’ s.
       Realisatie fysieke veiligheid door samenwerking (oefening) op het gebied
          van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Inzetten op betere
          bewustwording brandrisico’s bij bevolking en preventie en weerbaarheid
          versterken (Dashboard Risicobeheersing, VNOG).
       Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing.
       Op sterkte brengen van het duikteam.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                              - 20 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Algemeen
Inleiding
Binnen het veiligheidsdomein wordt gewerkt aan een veelheid aan onderwerpen zoals voorkomen en tegengaan
jeugdoverlast, aanpak woonoverlast, aanpak criminaliteit (diefstal, woninginbraak, auto-inbraken), ondermijning,
aanpak drugs, huiselijk geweld, veilig uitgaan, brandveiligheid, etc. Op veel andere terreinen is veiligheid een
belangrijk onderdeel van beleid en afwegingen, zoals bij evenementen, het AZC, etc. Ook verkeersveiligheid
heeft een relatie met het thema Openbare Orde en Veiligheid (OOV), in die zin dat verkeerstoezicht, handhaving
en/of fysieke maatregelen remmend werken op verkeersmisdrijven.

Het is onze ambitie om criminaliteit en overlast zo goed mogelijk tegen te gaan. Waar politie en Openbaar
Ministerie vooral aan zet zijn voor het opsporen en vervolgen, ligt de rol van de gemeente op het gebied van
openbare orde en veiligheid, het versterken van bewustwording en preventie, het verbinden van betrokkenen
rond actuele veiligheidsvraagstukken, toezicht en handhaving.

Vastgestelde gemeentelijke regelgeving en beleidsnota's
De basis vormen beleidsstukken als het meerjarig Integraal Veiligheidsplan (IVP), de Algemeen Plaatselijke
Verordening (APV) het Damoclesbeleid; de Nota Integraal Toezicht en Handhaving en het
Uitvoeringsprogramma Integraal Toezicht.


Ontwikkelingen
Nieuw beleid
Momenteel wordt een nieuw Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 ontwikkeld. Dit integrale plan wordt opgesteld
voor de gemeenten Harderwijk, Ermelo en Putten en komt tot stand in nauwe samenwerking met onder meer het
Politieteam Veluwe West, het Openbaar Ministerie en andere partijen. In het IVP worden bovenlokale thema’s en
lokale prioriteiten onderscheiden. De bovenlokale thema’s gelden voor alle gemeenten in Oost Nederland, dus
deze thema’s zijn dus voor Ermelo, Harderwijk en Putten gelijk.
Vanaf 2020 gelden de navolgende:

Bovenlokaal (E-H-P samen):
 Kwetsbare personen, w.o. met verward gedrag die de openbare orde en/of de veiligheid bedreigen.
 Aanpak van ondermijning: uitvoeren van het plan van aanpak o.b.v. het RIEC-ondermijningsbeeld.
 Informatievoorziening, veiligheidsnetwerk versterken.
 Aanpak cybercrime.

Lokale prioriteiten:
 Jeugd en Veiligheid als overkoepelend thema: daarbinnen de Veilige School; toewerken naar een lokaal
    convenant; preventie polarisatie; preventie en aanpak jeugdoverlast en –criminaliteit; aandacht voor Huiselijk
    geweld/kindermishandeling; preventie en handhaving alcohol en drugs.
 Veiligheid in en rond het AZC.

Ontwikkelthema’s
Er zijn onderwerpen die vragen om doorontwikkeling. Zo is het m.b.t. evenement veiligheid onze ambitie om een
goede balans te vinden in proceduresnelheid, verantwoordelijkheidstoedeling, risicobeheersing.
Een ander thema dat de nodige aandacht reeds vraagt (2019) maar ook ná 1 januari 2020 zal vragen is de
(door)ontwikkeling van de Wet verplichte GGZ. Het veiligheids- en zorgdomein werken hierin intensief samen.

Bestaand beleid
Diverse veiligheidsthema’s die beleidsmatig aandacht hebben - vanuit het vorige IVP of staand beleid en/of
bevoegdheid burgemeester – worden voortgezet.
(Capaciteits)Aandacht en intensiteit verschilt:
 Aanpak auto- en woninginbraken (o.a. inzet flexibel cameratoezicht Drielanden).
 Veilig uitgaan (Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan).
 Veiligheidsspoor project Vitale vakantieparken.
 Professionalisering lokale crisisorganisatie.
 Aandacht voor veiligheid op en rond het AZC.
 In samenwerking met het Veiligheidshuis: complexe casuïstiek justitiabelen; huiselijk geweld; jeugd
    (strafrechtelijk); personen verward gedrag met veiligheidsrisico.
 Gezamenlijke aanpak woonoverlast met corporaties, politie en partners in de sociale infrastructuur (GGZ-
    GGD-Iriszorg-Veslavingszorg- etc.).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 21 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   BIBOB; aanpak Ondermijning.
   Toepassing Wet Tijdelijke Huisverboden bij (dreigend) huiselijk geweld; wet BOPZ.
   Uitvoering publiek cameratoezicht o.b.v. OOV (uitgaansgebied/gedeelte naar Strandeiland/
    Hortuspark /Graaf Ottolaan).
   Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO-W en KVO-B).
   Bij grote evenementen inzet van preventief cameratoezicht (art. 5 PW); tevens crowd-management;
   Aanpak jeugdoverlast.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Veiligheid worden onderscheiden zijn:

1. Veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.2 Openbare orde en veiligheid

Crisisbeheersing en brandweer (1.1)
Uitwerken dashboard
In 2019 heeft de VNOG een prototype dashboard ontwikkeld waarmee de brandveiligheidsrisico’s voor de
gebouwde omgeving, tot op zekere hoogte, in beeld gebracht kunnen worden. De gebouwde omgeving in de
gemeente Harderwijk is als pilot verwerkt in het dashboard. Het inzicht dat het dashboard geeft met betrekking
tot de brandveiligheidsrisico’s in de gebouwde omgeving maakt het mogelijk risicobeheersingsactiviteiten per
wijk specifiek in te zetten. Het doel is het vergroten van het risicobewustzijn van de bewoners, op basis waarvan
zij preventieve maatregelen kunnen treffen.
In de recent vastgestelde Toekomstvisie van de VNOG is de aandacht voor het vergroten van het
risicobewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners in onze regio als beleidspijler opgenomen.

Er wordt nu een campagneplan ontwikkeld die vervolgens wordt uitgevoerd, gericht op het vergroten van het
risicobewustzijn met betrekking tot brandveiligheidsrisico’s in de eigen wijk. In eerste instantie richt de campagne
zich op een aantal wijken in Harderwijk: Drielanden, de Binnenstad en Tweelingstad en/of Tinnegieter.

Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding
Verder zal er een gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding worden gemaakt en uitgevoerd. Deze aanpak
heeft als doel de kans op onbeheersbare natuurbranden en de effecten ervan op termijn te verkleinen. De
noodzaak hiervoor wordt mede gelet op de klimaatontwikkelingen steeds belangrijker.

Toekomstvisie
De onderdelen die in de Toekomstvisie van de VNOG staan opgenomen zullen worden opgepakt, waaronder
een toekomstbestendig duikteam in de gemeente Harderwijk. De VNOG heeft, meer dan bij welke organisatie
dan ook, te maken met veel extra inzet ten behoeve van de aanpak van de coronacrisis. Daardoor kan het zo
zijn dat het behalen van de doelen die in de toekomstvisie staan, meer tijd nodig hebben dan gewenst.

Crisisbeheersing
Naast de veiligheidsaspecten wordt ook ingespeeld op de veranderlijke wereld van de crisisbeheersing. Op dit
moment ondervinden wij aan den lijve hoe belangrijk het is dat de crisisbeheersing goed functioneert. Regionaal
wordt aandacht gegeven aan het professionaliseren van de crisisbeheersingsorganisatie. Dit gebeurt door met
de 22 gemeenten in de Veiligheidsregio het gesprek aan te gaan over expertteams en aan welke kwaliteitseisen
de medewerkers moeten voldoen om hiervan deel uit te kunnen maken.

Openbare Orde en Veiligheid (1.2)
De landelijk gestandaardiseerde Veiligheidsmonitor is in 2019 uitgevoerd onder een representatief deel van onze
inwoners. De laatste keer was dit 2014. De resultaten van de Veiligheidsmonitor worden maart 2020 verwacht en
deze worden kort daarna verwerkt in het IVP 2020-2023.
De resultaten van de Veiligheidsmonitor worden samen met een eerste concept ter behandeling bij de raad
aangeboden. Daarin staat volledig beschreven wat en hoe het college de openbare orde en veiligheid in 2020 en
volgende jaren zo goed mogelijk wil waarborgen. Samen met allerlei partners en onze inwoners.
Na de behandeling van het concept IVP 2020-2023 zal na de verwerking van uw reacties het Integraal
Veiligheidsplan 2020-2023 ter vaststelling door de raad aangeboden worden (medio 2020).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                              - 22 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen
Verbonden partijen zijn: Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland.

Met diverse partijen worden contacten onderhouden, bijvoorbeeld: Politie, Openbaar Ministerie,
Brandweer/VNOG, GGD-NOG, HALT, Veiligheidshuis NOG, GGZ Centraal, Onderwijs, Verslavingszorg,
Woningcorporaties, ZorgDat, etc.
In de paragraaf Verbonden Partijen zijn van de bestaande verbonden partijen een tabel, een nadere toelichting
en kengetallen opgenomen. De tabel geeft inzicht in het type verbonden partij, het bestuurlijk en/of het financieel
belang.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


Beleidsindicatoren

Verplichte beleidsindicatoren
Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren                        Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
(bron: Halt)                                                 (Bron: CBS)
                           Gemeenten                                                  Gemeenten
Periode Harderwijk        25.000-50.000                      Periode Harderwijk      25.000-50.000
                            inwoners                                                   inwoners
    2016            202               118                        2016         4,3                3,9
    2017            203               116                        2017         4,1                3,7
    2018            199               111                        2018         4,5                3,5
    2019            220               122                        2019   Geen data         Geen data

Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen in de            Misdrijven – Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners
openbare ruimte (Bron: CBS)                                  (Bron: CBS)
                           Gemeenten                                                  Gemeenten
Periode Harderwijk        25.000-50.000                      Periode Harderwijk      25.000-50.000
                            inwoners                                                   inwoners
    2016         5,2                  5,6                        2016         2,4                2,6
    2017         4,1                  4,8                        2017         1,7                2,3
    2018         3,4                  4,3                        2018         1,0                2,0
    2019   Geen data            Geen data                        2019   Geen data         Geen data

Misdrijven – Winkeldiefstallen (Bron: CBS)
                           Gemeenten
Periode Harderwijk        25.000-50.000
                            inwoners
    2016         1,4                  1,2
    2017         2,2                  1,0
    2018         2,3                  1,0
    2019   Geen data            Geen data

Facultatieve beleidsindicatoren

Aangiften woninginbraak (Bron: Politieteam Veluwe West)
 Gemiddeld 2012-2015       2016  2017 2018 2019          Gemiddeld 2016-2019
                 178         110   79   43   96                            82

Opgelegde tijdelijke huisverboden (Bron: Gemeente Harderwijk)
 2016 2017 2018 2019
    7    5    3    8

Diverse indicatoren in relatie tot veiligheid (Bron: Politieteam Veluwe West)
Feiten                          2016    2017   2018   2019
Totaal misdrijven               1944    1576   1425   1861
Geweld                           165     167    177    175




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 23 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>  Feiten                                   2016   2017   2018        2019
  Diefstal uit/vanaf                                        80         72
                                            166    165
  motorvoertuigen
  Diefstal brom-, snor-, fietsen            277    129      90        182
  Vernieling c.q.                                           94        159
                                            189    141
  zaakbeschadiging
  Totaal registraties overlast             1108   1101    863        1007
  Jeugdoverlast                             352    335    165         215
  Drugsoverlast                              85     81    108         116
  Verkeersongevallen                        511    432    419         464


 Wat gaat het kosten?
                                                                                     Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie   Omschrijving    Doelstelling
                                                                                       2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG1 Veiligheid
Programma          Lasten   TV11 Crisisbeheersing en brandweer                          2.963       3.002       3.029       3.029       3.029       3.029
                            TV12 Openbare orde en veiligheid                            1.293       1.344       1.520       1.498       1.493       1.483
            Lasten - Totaal                                                             4.256       4.345       4.549       4.527       4.522       4.512
                    Baten TV11 Crisisbeheersing en brandweer                              -60           0
                            TV12 Openbare orde en veiligheid                              -61         -26         -52         -52         -52         -52
            Baten - Totaal                                                               -121         -26         -52         -52         -52         -52
Programma - Totaal                                                                      4.135       4.319       4.496       4.474       4.469       4.459
PROG1 Veiligheid - Totaal                                                               4.135       4.319       4.496       4.474       4.469       4.459


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
 Begroting 2020                                   € 4.319.000
 Begroting 2021                                   € 4.496.000
                                                  € 177.000 (N)

 Incidenteel                                                     €           0
 Onderhanden werken                                              €      90.000 (V)
 Nieuw beleid                                                    €      17.000 (N)
 Kapitaallasten                                                  €       3.000 (N)
 Uren / overige verrekeningen                                    €     129.000 (N)
 Nog te verklaren                                                €     118.000 (N)
                                                                 €     177.000 (N)

 TV11 Crisisbeheersing en brandweer                                                  € 102.000 (N)
 Diversen                                                                            € 16.000 (N)
                                                                                     € 118.000 (N)

 TV11 Crisisbeheersing en brandweer
 De hogere exploitatiebijdrage van € 102.000 is hoofdzakelijk een gevolg van cao-ontwikkelingen en de
 toegepaste loon- en prijsindexering op basis van de Kaderbrief VNOG 2021-2024. Het AB van de VNOG heeft
 op 12 december 2019 besloten om deze Kaderbrief met de daarin opgenomen financieel technische
 uitgangspunten te gebruiken voor het opstellen van de VNOG begroting 2021. Daarnaast is er het effect van de
 autonome groei van het inwoneraantal.

 Diversen
 Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 16.000.




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                        - 24 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                               Jaarschijf        Jaarschijf        Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                           Omschrijving
                                                                               2021              2022              2023         2024
PROG1 Veiligheid
TV12 Openbare orde en veiligheid   Expl.tekort dierenopvangcentrum De Ark                   17                17           17           17
TV12 Openbare orde en veiligheid - Totaal                                                   17                17           17           17
PROG1 Veiligheid - Totaal                                                                   17                17           17           17


TV12 Exploitatietekort dierenopvangcentrum De Ark (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Om de geluidsoverlast bij dierenasiel De Ark te verminderen, zijn de omwonenden en De Ark overeengekomen
om het aantal pensionhonden terug te brengen. Deze afspraken zijn vastgelegd in een, op 18 maart 2020,
getekende intentieverklaring tussen omwonenden, De Ark en de gemeente. De Ark verwacht als gevolg van de
maatregelen een exploitatietekort.

Wat gaat het kosten
De Ark verwacht een exploitatietekort van € 50.000. Binnen de begroting is reeds € 7.500 beschikbaar. Er is een
aanvullend bedrag nodig van structureel € 42.500. Een deel van de extra kosten (€ 26.000) kan in rekening
gebracht worden bij de gemeente Ermelo, Zeewolde en Nunspeet. Netto is er € 16.500 structureel benodigd.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                            - 25 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>2.2 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
      Algemene doelstelling
      Wij werken aan de bereikbaarheid van Harderwijk, een verkeersveilig Harderwijk en een duidelijke
      parkeerregulering.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                - 26 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Algemeen
Harderwijk is een bereikbare stad. Wij werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Harderwijk vanaf
de A28/N302 en de eigen gemeentelijke infrastructuur (waaronder de ontsluiting bedrijventerrein Lorentz). Naast
een bereikbare stad is Harderwijk ook een verkeersveilige stad. Op basis van meerdere jaren is sprake van een
afname van het aantal slachtofferongevallen in Harderwijk. Deze trend willen wij doorzetten door aanpak van de
verkeersonveilige situaties.
Het parkeren van de voertuigen van de bewoners en bezoekers in de binnenstad maakt een onderdeel uit van
onze dienstverlening. De dienstverlening in de vorm van eenduidige parkeerregulering en de invoering van het
digitaal parkeren.

Vastgestelde beleidsdocumenten:
 Integraal Fietsbeleid (2019).
 Verkeersveiligheidsplan (2016) met update uitvoeringsprogramma (2020).
 Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (2010).
 Parkeernota (2016).
 Parkeernormennota (2013) met annex.

Ontwikkelingen
De groei van de landelijke en regionale economie heeft effect op de groei van de mobiliteit. Door deze groei
neemt de verkeersintensiteit op de A28 toe. Voor het blijvend bereikbaar houden van Harderwijk wordt in
regionaal verband uitvoering gegeven aan strategisch thema Bereikbaarheid/A28. Ingezet wordt op een
verbetering van het spoorproduct op de corridor Amersfoort-Zwolle met als inzet een snellere en frequentere
bediening van station Harderwijk.

Er is sprake van een groei van het gemotoriseerde verkeer met name van het bedrijventerrein Lorentz. Deels
door de toegenomen activiteiten op het bedrijventerrein en deels door de komst van nieuwe bedrijven op Lorentz
III. Door de toegenomen verkeersintensiteiten is er een gezamenlijk onderzoek met de provincie naar het
vergroten van de verkeersafwikkeling van het bedrijventerrein Lorentz in relatie tot de N302.

De groei van de diversiteit aan niet-gemotoriseerde verkeersdeelnemers is ontwikkeling. Het gebruik van het
fietspad staat onder druk. Deze ontwikkelingen zijn verwoord in het in 2019 vastgestelde Integraal Fietsbeleid.

Een ontwikkeling binnen de mobiliteit is de transitie van de fossiele brandstof voor voertuigen naar duurzame
energie. De vraag naar elektrische laadpunten op parkeerparkeerplaatsen en in woonstraten neemt de komende
jaren toe. De ambitie van Harderwijk op het gebied van laadinfrastructuur voor de komende jaren wordt
uitgewerkt in verschillende scenario’s. Afhankelijk van het gekozen scenario wordt de laadinfrastructuur voor
elektrische auto’s uitgebreid. Als één van de eerste stappen wordt de komende jaren gestart met het uitrollen
van extra laadpunten op de parkeerterreinen rondom de binnenstad. Bij de aanleg van nieuwe parkeerlocaties
wordt rekening gehouden met de toegenomen vraag naar laadinfrastructuur.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Verkeer, vervoer en waterstaat worden onderscheiden zijn:

2. Verkeer, vervoer en waterstaat
2.1 Verkeer en vervoer
2.2 Parkeren
2.3 Recreatieve Havens
2.4 Economische havens en waterwegen
2.5 Openbaar vervoer

Het verbeteren van de bereikbaarheid
 Harderwijk blijvend bereikbaar houden vanaf de A28/N302 door in regionaal verband uitvoering te geven
    aan het strategisch thema Bereikbaarheid/A28, met daarbij tevens aandacht voor de oversteek.
 In 2021 zetten we in op een kwalitatief en kwantitatief verbeterd spoorproduct voor Harderwijk.
 Uitvoering van projecten zoals genoemd in het Integraal Fietsbeleid. Hierbij is er specifieke aandacht voor:
    -   fietssnelwegen;
    -   fietspaden;
    -   fietsparkeren binnenstad (inclusief oplaadpunten e-bikes).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 27 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Het verbeteren van de verkeersveiligheid
 Uitvoeren Verkeersveiligheidsplan-uitvoeringsprogramma 2021-2025 in samenspraak met de deelnemers
    van het verkeersplatform, wijkplatforms en scholen. Hierbij hebben we specifieke aandacht voor de meest
    verkeersonveilige situaties en meest risicovolle locaties.
 Gericht te handhaven.
 Uitvoeren herinrichtingsprojecten, zoals Nassaulaan, Engelserf, Burgemeester De Meesterstraat,
    Stationslaan, Scheepssingel, kruispunt Smeepoortstraat/Westeinde, Melis Stokelaan.

Het versterken van de dienstverlening voor parkeren
 Verder uitrollen van digitaal parkeren.


Verbonden partijen
Er is geen sprake van verbonden partijen.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


Beleidsindicatoren

Facultatieve beleidsindicatoren
Verplaatsingen met fiets (Bron: CBS-OViN)              Verplaatsingen met auto (Bron: CBS-OViN)
                          Gemeenten                                              Gemeenten
Periode Harderwijk       25.000-50.000                  Periode Harderwijk      25.000-50.000
                           inwoners                                               inwoners
    2016   Geen data           Geen data                   2016   Geen data           Geen data
    2017      36,1%                27,3%                   2017      30,4%                36,1%
    2018   Geen data           Geen data                   2018   Geen data           Geen data
    2019   Geen data           Geen data                   2019   Geen data           Geen data

Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners (Bron:
SWOV 2009-2018)
                          Gemeenten
Periode Harderwijk       25.000-50.000
                           inwoners
    2016         8,5                 6,5
    2017         7,4                 6,3
    2018         7,0                 6,4
    2019   Geen data           Geen data




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                     - 28 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre> Wat gaat het kosten?
                                                                                     Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie   Omschrijving   Doelstelling
                                                                                       2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat
Programma             Lasten TV21 Verkeer en vervoer                                    4.572       5.082       6.036       5.413       5.372       5.342
                              TV22 Parkeren                                             1.871       2.456       1.873       1.878       1.857       1.816
                              TV23 Recreatieve havens                                       0           7          15          35          41          41
                              TV24 Economische havens en waterwegen                       450       2.809         692         723         717         717
                              TV25 Openbaar vervoer                                         7          47          66          50          45          45
              Lasten - Totaal                                                           6.901      10.401       8.681       8.100       8.033       7.962
                       Baten TV21 Verkeer en vervoer                                     -201        -146        -156        -156        -156        -156
                              TV22 Parkeren                                               -86        -115        -161        -193        -193        -148
                              TV23 Recreatieve havens                                       0           0           0           0           0           0
                              TV24 Economische havens en waterwegen                      -253        -414        -318        -318        -324        -324
              Baten - Totaal                                                             -539        -675        -635        -668        -673        -627
Programma - Totaal                                                                      6.362       9.726       8.046       7.432       7.360       7.335
       Res      Dotatie aan TV21 Verkeer en vervoer                                       575         515           0           0           0           0
   ./Voorz.     de Reserve TV22 Parkeren                                                4.408           0           0           0           0           0
                              TV24 Economische havens en waterwegen                       513         121         250         250         250         250
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                           5.496         636         250         250         250         250
                Onttrekking TV21 Verkeer en vervoer                                       -23        -106        -150        -165        -165        -165
                       uit de TV22 Parkeren                                            -3.095           0           0           0           0           0
                   Reserve TV24 Economische havens en waterwegen                         -838      -2.129           0         -20         -20         -20
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                      -3.955      -2.234        -150        -185        -185        -185
Res ./Voorz. - Totaal                                                                   1.541      -1.599         100          65          65          65
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal                                           7.902       8.128       8.146       7.498       7.426       7.400


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
 Begroting 2020                                   € 8.128.000
 Begroting 2021                                   € 8.146.000
                                                  €    18.000 (N)

 Incidenteel regulier                                          €      167.000 (N)
 Incidenteel onderhanden werken                                €      257.000 (V)
 Structureel onderhanden werken                                €      390.000 (V)
 Nieuw beleid                                                  €      311.000 (N)*
 Kapitaallasten                                                €       70.000 (V)
 Uren / overige verrekeningen                                  €      392.000 (N)
 Nog te verklaren                                              €      135.000 (V)
                                                               €       18.000 (N)

 *Het nieuwe beleid is in totaal voor de jaarschijf 2021 € 694.000. Hiervan heeft € 383.000 betrekking op het
 havenbeheersplan. Conform het raadsbesluit is de begroting 2020 bijgesteld waardoor dit niet tot een verschil
 leidt.

 TV21 Verkeer en vervoer                                                         € 321.000 (N)
 TV22 Parkeren                                                                   € 536.000 (V)
 TV24 Economische havens en waterwegen                                           € 78.000 (N)
 Diversen                                                                        € 2.000 (N)
                                                                                 € 135.000 (V)
 Toelichting op de financiële analyse:
 TV 21 Verkeer en vervoer
 Door een herijking van budgetten ontstaat op taakveld 21 Verkeer en vervoer een nadeel van € 321.000. Op
 andere taakvelden zijn evenredige voordelen ontstaan zodat dit per saldo een budgettair neutraal effect heeft op
 het begrotingsresultaat.

 TV 22 Parkeren
 Door een herijking van budgetten naar taakveld 21 Verkeer en vervoer ontstaat er op taakveld 2.2 Parkeren een
 voordeel van € 364.000. Op taakveld 21 Vereer en Vervoer staat een evenredig nadeel waardoor dit een
 budgettair neutraal effect heeft op het begrotingsresultaat.

 Verder zijn de incidentele budgetten in 2020 voor het parkeertreintje (€ 80.000,-) en stimulering fietsgebruik
 centrum (€ 90.000) vervallen vanaf 2021 wat een voordelig effect heeft.




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                        - 29 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>TV 24 Economische havens en waterwegen
Het nadeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door het Havenbeheerplan 2020-2024. Conform dit beheerplan
wordt in 2021 een hoger bedrag gedoteerd aan de bestemmingsreserve Havenwerken.

Diversen
Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 2.000.

Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                                      Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                             Omschrijving
                                                                                       2021        2022         2023         2024
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat
TV21 Verkeer en vervoer             Oprichten Regionaal Mobiliteitsfonds                      50            0            0            0
TV21 Verkeer en vervoer - Totaal                                                              50            0            0            0
TV22 Parkeren                       Onderh Parkeerterrein P8 Zonneweide                       22           22           22           22
                                    Haalbaarheidsstudie parkeren Westeinde                    25            0            0            0
TV22 Parkeren - Totaal                                                                        47           22           22           22
TV23 Recreatieve havens             Op diepte brengen Vissershaven                             0            9            9            9
                                    Gastheerschap havens                                      15           15           15           15
                                    Hellingbaan in Strandhaven aan boulevard                   0            3            3            3
                                    Aanvullend krediet Havenkantoor                            0            8            8            8
TV23 Recreatieve havens - Totaal                                                              15           35           35           35
TV24 Economische havens en          Havenbeheersplan                                         383          398          394          394
waterwegen                          Op diepte houden havens en vaarwegen                     185          185          185          185
TV24 Economische havens en waterwegen - Totaal                                               568          583          579          579
TV25 Openbaar vervoer               IC lobby                                                  15            0            0            0
TV25 Openbaar vervoer - Totaal                                                                15            0            0            0
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal                                                694          639          635          635


TV21 Oprichten Regionaal Mobiliteitsfonds (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
In 2018 is de regionale bereikbaarheidsagenda vastgesteld en de samenwerkende gemeenten op de Noord-
Veluwe hebben in 2019 besloten een regionaal mobiliteitsfonds op te richten. Met het fonds kunnen de
gemeenten investeren in een betere regionale bereikbaarheid via weg (A28 en provinciale wegen), spoor
(Amersfoort-Zwolle) en fiets (snelle fietsroutes). Onze partners, o.a. provincie en NS, zien de ambities op gebied
van mobiliteit en bereikbaarheid en dat zal de kans op succes, middels subsidies, vergroten.

Wat gaat het kosten
Voor de vulling van het mobiliteitsfonds draagt elke deelnemende gemeente vooralsnog € 1 per inwoner per jaar
bij. Voor Harderwijk betekent dit een bijdrage van incidenteel € 50.000.

TV22 Onderhoud Parkeerterrein P8 Zonneweide (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Structureel beheer/onderhoud overloop-parkeerterrein P8 Zonneweide.

Wat gaat het kosten
Structureel € 21.500.

TV22 Haalbaarheidsstudie parkeren Westeinde (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
We gaan een integraal haalbaarheidsonderzoek laten uitvoeren naar de bouw van een parkeergarage op het
Westeinde (P19). De mogelijkheden van publiek/private samenwerking worden meegenomen in dit onderzoek.

Wat gaat het kosten
Een incidenteel budget voor 2021 van € 25.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                       - 30 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>TV23 Op diepte brengen Vissershaven (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Uitvoeren achterstallig onderhoud in de Vissershaven (de Kom onder en bij de woonarken). Hiervoor gaan we
het gedeelte baggeren onder de woonarken en daarvoor het weghalen van de arken, loskoppelen van de
nutsvoorzieningen en weer terugleggen van de arken en aankoppelen op alle nutsvoorzieningen. Plus alle
aansluitingen vervangen. Dit is onderdeel van het Havenbeheerplan 2020-2024.

Wat gaat het kosten
Een investering van € 215.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 8.600.

TV23 Gastheerschap havens (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Het omzetten van de tijdelijke formatie van 3 havenmeesters naar structurele formatie. Van twee havenmeesters
is het urencontract verminderd en is besloten een flexibele schil in de zomerperiode toe te voegen. Die nieuwe
collega zal ook veel onderhoudszaken oppakken in samenwerking met het onderhoudsbedrijf.

Wat gaat het kosten
De structurele kosten bedragen € 14.500.

TV23 Aanleggen hellingbaan in Strandhaven aan boulevard (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Aanleggen van een hellingbaan voor de toegankelijkheid voor mindervaliden en rolstoelgebruikers bij een
aanlegplek in de Strandhaven aan de boulevard. Hiermee wordt invulling gegeven aan motie 14-VIII (18-07-
2019) vanuit de raadsvergadering over de kadernota 2020-2023.

Wat gaat het kosten
Een investering van € 80.000. De structurele kapitaallasten bedragen €3.200.

TV23 Aanvullend krediet Havenkantoor (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
In december 2018 is besloten het nieuwe Havenkantoor niet in de nieuwe bebouwingsplint van het Dolfinarium
eiland op te nemen, maar vrijstaand op de kop van de Havendam te realiseren. Een vrijstaand gebouw met
inachtneming van de laatste eisen ten aanzien van duurzaamheid betekent echter een grotere investering dan
destijds was voorzien. Verwacht wordt een extra investering van eenmalig € 250.000.

Wat gaat het kosten
Verwacht wordt een extra investering van € 250.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 8.333.

TV24 Havenbeheersplan 2020-2024 (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
De ramingen met betrekking tot de havens in lijn brengen met de werkelijke ontwikkelingen op basis van de
genomen besluitvorming. Als toelichting wordt verwezen naar de het raadsbesluit van 25 juni 2020
Havenbeheerplan 2020-2024.

Wat gaat het kosten
De lasten voor 2021 bedragen € 383.000, voor 2021, € 398.000 in 2022 en voor de jaren 2023 en verder
€ 394.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                        - 31 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>TV24 Op diepte houden havens en vaarwegen (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Jaarlijks baggeren van ondiepe delen en afvoeren van het slib van alle gemeentelijke havens en vaarwegen. We
hebben met de ontwikkelingen Waterfront (inclusief Lorentz) er veel havens en vaarwegen bij gekregen. Om al
deze havens en vaarwegen veilig te kunnen gebruiken is het jaarlijks op diepte houden door baggeren van alle
gemeentelijke havens en vaarwegen noodzakelijk. Dit is onderdeel van het Havenbeheerplan 2020-2024.

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 185.000.

TV25 IC lobby (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Inzetten op sneller en frequenter per spoor naar Amersfoort en Zwolle.

Wat gaat het kosten
Een incidenteel budget van € 15.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                      - 32 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>2.3 Programma 3 Economie
      Algemene doelstelling
      Wij werken aan het versterken van de economie in Harderwijk door het verbeteren
      van de voorwaarden voor economische ontwikkeling, door concreet invulling te
      geven aan stadspromotie en door te blijven werken aan het verbeteren van ons
      vestigingsklimaat.

      Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling
         Onderzoeken mogelijkheden voor duurzame en circulaire economie.
         Benutten van de economische kansen die Lelystad Airport gaat bieden.
         Uitvoeren van de detailhandels- en kantorenvisie en regionale visie
          bedrijventerreinen.
         Onderzoeken verkeersstromen van en naar onze werklocaties, inclusief de
          openbaar vervoersverbindingen.
         Evalueren van de van de winkeltijdenverordening.
         Versterken van de binnenstad door deze aantrekkelijker te maken met als
          resultaat een langere verblijfsduur van bezoekers die meer geld besteden.
         In de volle breedte benutten van de samenwerking tussen de winkel- en horeca
          ondernemers het culturele aanbod (SAP) de evenementenorganisaties en
          Heerlijk Harderwijk in Bureau Binnenstad met als resultaat een professionele
          samenwerking in de binnenstad.

      Economische promotie van Harderwijk door het continueren van de promotie en
      positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en
      buitenland
          Samen met de evenementenorganisatoren de harderwijker evenementen
           verduurzamen.
          Uitvoeren van de Uitvoeringsagenda van het ‘visieplan versterken buitenlands
           toerisme’ met regiogemeenten.
          Evenementenlocaties in te richten volgens de opgestelde locatieprofielen.
          Het versterken van het thema Hanze in Harderwijk.
          Het realiseren van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis (Markt 1).

      Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van
      bedrijventerreinen
         Uitvoeren van het Regionaal Programma Bedrijventerreinen dat in 2019 in
          samenwerking met regiogemeenten wordt opgesteld. Een regionaal servicepunt
          voor bedrijven is onderdeel van dit plan. Harderwijk is initiatiefnemer voor de
          sub-regio Noord Veluwe West.
       Het monitoren van de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor alle werklocaties
          in Harderwijk en met de ondernemers noodzakelijke aanpassingen uitvoeren.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                      - 33 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Algemeen
Harderwijk is een ondernemende stad
Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om
te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale
economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek
kennen, hebben ze een gezamenlijk doel; het versterken van de economische kracht van Harderwijk, haar
ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van Harderwijk uit zich in de mate waarin de inwoners
in staat zijn passend werk te vinden en de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld zich te
ontwikkelen. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt Harderwijk bij het versterken van de
economische kracht de samenwerking met de regio gemeenten.

Vastgestelde gemeentelijke regelgeving en beleidsnota's
 Visie op een andere Binnenstad.
 Detailhandelsvisie.
 Kantorennota.
 Economische positionering Harderwijk.
 Regionaal Programma Werklocaties.


Ontwikkelingen
De economische ontwikkeling van Harderwijk heeft zich een aantal jaren positief ontwikkeld. Tot en met 2019
zagen we bedrijven groeien en de werkloosheid dalen. In 2020 heeft de Corona crisis ook Nederland vrij abrupt
in economisch onzeker vaarwater doen belanden. De Corona crisis heeft ook Harderwijk en de harderwijker
economie geraakt. Het is op dit moment niet duidelijk welke effecten tijdelijk en welke effecten een meer
permanent karakter hebben. Ook niet of, en hoe snel, de bedrijven weer in staat zijn om weer te kunnen groeien.
Het is duidelijk dat de effecten voor verschillende economische sectoren verschillend uitpakken. Daar waar
bijvoorbeeld de horeca, detailhandel en vrijetijdssector grote klappen hebben gekregen zijn er ook sectoren die
minder hebben geleden onder, of zelfs hebben geprofiteerd van, de corona crisis. Deze economisch onzekere
tijden maken dat we gezamenlijk met ondernemers, en zeker ook met de provinciale en landelijke overheid,
moeten onderzoeken waar wij lokale en regionale maatregelen kunnen treffen zodat wij een concrete bijdrage
kunnen leveren aan de economie. Dat is een van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren.

Nieuw beleid
In 2021 gaan we ons richten op het behouden en versterken van bedrijvigheid vanuit de situatie die in 2020 door
Corona crisis is ontstaan. In 2021 gaan we de eerste stappen zetten om economische beleid in EHZ verband
voor te bereiden.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Economie worden onderscheiden zijn:

3. Economie
3.1 Economische ontwikkeling
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.4 Economische promotie

Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling
 Stappen zetten in het ontwikkelen van de circulaire economie.
 Het benutten van de economische kansen die Lelystad Airport gaat bieden. Een goede bereikbaarheid van
    Lelystad Airport vanuit Harderwijk per auto en openbaar vervoer is van belang.
 Verbeteren van alle verkeersstromen van en naar onze werklocaties. Ook de openbaar vervoers-
    verbindingen worden hierin meegenomen. Samen met ondernemers werken aan verbeteringen.
 Economische ontwikkeling van de EHZ gemeenten goed positioneren in de omgevingsvisies.
 Samen met betrokken partijen doorgaan met het versterken van de binnenstad door deze aantrekkelijker te
    maken door te werken met verschillende functies in de binnenstad en het havengebied.
 De samenwerking met de RS4 gemeenten (Zutphen, Doetinchem, Tiel en Harderwijk) versterken.
 Goed doorvertalen van landelijke en provinciale Corona stimuleringsmaatregelen.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 34 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>   Het in de coronacrisis opgezette ondernemersloket verder te ontwikkelen niet alleen als vraagbaak in het
    kader van Covid- 19 maar ook als centraal punt voor de komende lokale en regionale economische
    opgaven op financieel en sociaal-maatschappelijke gebied.
   Ondernemers hulp bieden bij zijn/haar vraag naar arbeid in samenhang met werkzoekenden inwoners en
    ZZP’ers.
   Het ondernemersloket ziet de ondernemer niet alleen als aanjager van de economie, maar ook als mens van
    zijn persoonlijke huishouden.
   Ondernemers en gemeente zetten gezamenlijk in op een zo groot mogelijke arbeidsparticipatie.
   Actief deelnemen aan de vervolgstudie Kracht van Oost.

Economische promotie van Harderwijk door het continueren van de promotie en positionering van
Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland
 Samen met de evenementenorganisatoren de Harderwijker evenementen verduurzamen.
 Uitvoeren van de Uitvoeringsagenda van het ‘Visieplan versterken buitenlands toerisme’ met
   regiogemeenten.
 Meer evenementenlocaties in te richten volgens de opgestelde locatieprofielen.
 Samen met de Hanze steden werken aan Icoonjaar Hanze 2023.
 Het versterken van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis (Markt 1).

Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van bedrijventerreinen
 Samen met omliggende gemeenten (EHZ, en Putten ) de ontwikkeling van de bedrijventerreinen op lange
    termijn (2030)verkennen en verdiepen Regionaal Programma Werklocaties.
 Uitvoeren van het nieuwe Regionaal Programma Bedrijventerreinen. Een regionaal servicepunt voor
    bedrijven is onderdeel van dit plan. Harderwijk is initiatiefnemer voor de subregio Noord Veluwe West.
 Het monitoren van de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor alle werklocaties in Harderwijk en met de
    ondernemers noodzakelijke aanpassingen uitvoeren. Het gaat hierbij vooral om nog beter aan te sluiten bij
    de wensen van ondernemers.


Verbonden partijen
Niet van toepassing.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Beleidsindicatoren

Verplichte beleidsindicatoren
Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen          Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners
banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen          van 15 t/m 64 jaar (Bron: LISA)
wonen) en 100
(alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er
evenveel woningen als banen
(Bron: CBS BAG/LISA)
                         Gemeenten                                               Gemeenten
Periode Harderwijk      25.000-50.000                    Periode Harderwijk     25.000-50.000
                          inwoners                                                inwoners
    2016         55,6              49,0                     2016        124,3           134,5
    2017         54,6              49,2                     2017        124,5           137,2
    2018         55,6              49,6                     2018        131,7           142,1
    2019         55,9              49,9                     2019        135,8           147,3




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                       - 35 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre> Wat gaat het kosten?
                                                                                         Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving    Doelstelling
                                                                                           2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG3 Economie
Programma           Lasten   TV31 Economische ontwikkeling                                    157         287         241         241         206         206
                             TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX)                     2.020           0           0           0           0           0
                             TV33 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                        449         389         452         449         417         417
                             TV34 Economische promotie                                        715         643         648         627         386         387
           Lasten - Totaal                                                                  3.341       1.319       1.340       1.317       1.009       1.010
                   Baten TV31 Economische ontwikkeling                                        -79         -87         -89         -89         -89         -89
                           TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX)                      -5.263           0           0           0           0           0
                           TV33 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                          -38         -51         -43         -43         -43         -43
                           TV34 Economische promotie                                         -238        -486        -486        -486        -486        -486
           Baten - Totaal                                                                  -5.619        -624        -618        -618        -618        -618
Programma - Totaal                                                                         -2.278         695         722         698         390         391
PROG3 Economie - Totaal                                                                    -2.278         695         722         698         390         391


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
 Begroting 2020                                   € 695.000
 Begroting 2021                                   € 722.000
                                                  €    27.000 (N)

 Incidenteel                                                      €       34.000 (V)
 Nieuw beleid incidenteel                                         €       35.000 (N)
 Onderhanden werken                                               €       63.000 (V)
 Uren / overige verrekeningen                                     €       26.000 (N)
 Nog te verklaren                                                 €       63.000 (N)
                                                                  €       27.000 (N)

 TV33 SNV Nunspeet economie                                                            € 38.000 (V)
 TV33 Afvalverwerking onderhoudsbedrijf                                                € 95.000 (N)
 Diversen                                                                              € 6.000 (N)
                                                                                       € 63.000 (N)
 Toelichting op de financiële analyse:
 TV33 SNV Nunspeet economie
 In de nieuwe SNV begroting is dit budget afgeraamd.

 TV33 Afvalverwerking onderhoudsbedrijf
 Het stadsbedrijf heeft zijn budgetten herzien en een aantal budgetten verschoven. Dit budget is structureel
 opgehoogd en is elders in de begroting structureel afgeraamd. Dit geeft geen saldo.

 Diversen
 Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 6.000.




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                          - 36 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                                        Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                        Omschrijving
                                                                                        2021         2022         2023         2024
PROG3 Economie
TV31 Economische ontwikkeling  Kracht van Oost EZ positionering EHZ                             35          35            0             0
TV31 Economische ontwikkeling - Totaal                                                          35          35            0             0
TV34 Economische promotie      Hanze icoonjaar 2023                                              0          15            0             0
TV34 Economische promotie - Totaal                                                               0          15            0             0
PROG3 Economie - Totaal                                                                         35          50            0             0


TV31 Kracht van Oost EZ positionering EHZ (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Naar aanleiding van Kracht van Oost 2.0 wordt de economische positionering van EHZ gemeenten uitgewerkt.

Wat gaat het kosten
Er wordt voor 2021 en 2022 een budget van € 35.000 per jaar gevraagd.

TV34 Hanze icoonjaar 2023 (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Het thema Hanze in Harderwijk, nationaal en internationaal versterken met als belangrijke mijlpaal deelname aan
programma ‘2023 Hanzejaar als toeristisch thema’ van NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme en
Congressen).
In Perspectief Hanzesteden is aangegeven dat extra aanbodontwikkeling gewenst is. Placemaking op basis van
de eigen sterke identiteit, positionering en vraag. Daarbij is duurzaamheid de basis van de doorontwikkeling. Een
strategische programmering is daarbij essentieel en kan uitermate goed bijdragen aan een versterkte beleving
en promotie richting het icoonjaar 2023.

Wat gaat het kosten
De voorbereidingskosten bedragen voor 2021 € 15.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                      - 37 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>2.4 Programma 4 Onderwijs
      Algemene Doelstelling
      Voor elk kind een ononderbroken ontwikkelingstraject in het onderwijs en een
      startkwalificatie of een leer-werktraject richting de arbeidsmarkt voor alle jongeren. Wij
      hebben de wettelijke plicht om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                          - 38 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Algemeen
Onderwijs biedt kansen
Onderwijs vormt. Het biedt Harderwijkers kansen om hun talenten zo goed mogelijk te ontwikkelen en te
benutten. We richten ons samen met onze partners vooral op kwetsbare groepen die meer aandacht nodig
hebben om het hoogst haalbare uit zichzelf te kunnen halen, zodat zij succesvol kunnen deelnemen aan de
maatschappij, nu en later.

We vinden het belangrijk dat het onderwijs beschikt over voldoende en adequate huisvesting. We hebben
aandacht voor versterking van de regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs in Harderwijk, dat goed
aansluit op de lokale- en regionale arbeidsmarkt. Verbinding tussen VO scholen in de regio en het MBO is
daarvoor van belang. En ook vernieuwend onderwijs dat gericht is op brede ontwikkelingen in de maatschappij,
zoals innovatie in techniek en zorg, denk bijvoorbeeld aan robotisering. Daarmee sluit het onderwijs goed aan op
wat bedrijven en instellingen nodig hebben en vergroten we de arbeidskansen voor Harderwijkers.


Ontwikkelingen
Passend Onderwijs
Instrumenten die op basis van de ontwikkelagenda passend onderwijs ontstaan, worden lokaal en regionaal
uitgerold met als doel ieder kind in Harderwijk en de regio steeds zo snel mogelijk op de meest passende
onderwijs(zorg)plaats te krijgen.

Voortijdig School Verlaten
Onderwijs en gemeenten hebben ter voorkoming en bestrijding van VSV (voortijdig schoolverlaten) in
samenspraak met partners op het gebied van o.a. zorg, arbeid en participatie een nieuw regionaal programma
opgesteld. De komende vier jaar (2021-2024) wordt dit plan uitgevoerd.

Onderwijshuisvesting
De raad heeft in april 2020 de onderwijsvisie vastgesteld. In een plan van aanpak wordt aangegeven hoe en
wanneer de verschillende uitgangspunten geclusterd worden opgepakt. Dit plan gaat uit van het gereed komen
van een Integraal (onderwijs) Huisvestingsplan in 2021.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Onderwijs worden onderscheiden zijn:

4. Onderwijs
4.1 Openbaar onderwijs
4.2 Onderwijshuisvesting
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Openbaar onderwijs (4.1)
 In regionaal verband toezicht uitoefenen op Stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant, gericht op:
   -   Het waarborgen van de continuïteit van het openbaar onderwijs.
   -   Het handhaven van het specifieke karakter van het openbaar onderwijs.

Onderwijshuisvesting (4.2)
 Uitvoeren van onze wettelijke plicht voor adequate onderwijshuisvesting, met aandacht voor duurzaamheid.
 Het opstellen van een integraal huisvestingsplan samen met het onderwijs. In dit gezamenlijke plan wordt
   het kader voor ten minste een periode van 16 jaar vastgesteld. Op basis van de afgesproken ambities in de
   onderwijsvisie wordt aangegeven wat dit betekent voor de huisvesting. Hierbij worden ook de rollen, posities
   en verantwoordelijkheden van de betrokken participanten weergegeven.

Onderwijsbeleid (4.3)
 Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen ter ondersteuning van een goede
   doorgaande ontwikkellijn.
 Stimuleren van vroeg-signalering en preventie om te voorkomen dat kinderen tussen wal en schip dreigen te
   vallen.
 Stimuleren van ouders, zodat zoveel mogelijk peuters naar een voorschoolse voorziening gaan, met als doel
   een goede start op de basisschool.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 39 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>   Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang.
   Actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang.
   Continueren van het onderwijsachterstandenbeleid, met specifiek aandacht voor:
    -   Het monitoren van de uitbreiding van het aanbod voorschoolse educatie van 10 naar 16 uur per kind per
        week.
    -   Het uitvoeren van de nieuwe subsidieregeling voorschoolse educatie.
    -   Het in gebruik nemen van de peutermonitor.
   Het uitvoeren van de Leerplichtwet (tot 18 jaar) en de RMC wetgeving (tot 23 jaar).
   Stimuleren van de samenwerking in het kader van passend onderwijs ten behoeve van o.a. onderwijs-
    jeugdzorg arrangementen.
   Continueren van de aanpak voortijdig schoolverlaten op basis van het VSV programma 2020-2024.
   Continueren aandacht voor een sluitend vangnet binnen het sociaal domein en de arbeidsmarkt voor
    (potentiële) schooluitvallers tot 23 jaar, zonder startkwalificatie.
   Verbinding tussen het voortgezet onderwijs, het techniekonderwijs en een mogelijke Robotacademie
    monitoren.
   Streven naar versterking van de regionale functie van het beroepsgericht onderwijs (vmbo, mbo).


Verbonden partijen
Niet van toepassing.
Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


Beleidsindicatoren
Verplichte beleidsindicatoren
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen                  Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
(Bron: DUO/Ingrado)                                    (Bron: DUO/Ingrado)
                    Gemeenten                                                    Gemeenten
Periode Harderwijk 25.000-50.000                        Periode Harderwijk      25.000-50.000
                     inwoners                                                     inwoners
   2016        0,0            1,3                          2016         28                 22
   2017        0,1            1,2                          2017         36                 24
   2018        0,0            1,3                          2018         34                 21
   2019 Geen data      Geen data                           2019   Geen data         Geen data

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie
(Bron: DUO/Ingrado)
                    Gemeenten
Periode Harderwijk 25.000-50.000
                     inwoners
   2016      2,5%           1,3%
   2017      1,6%           1,5%
   2018      1,7%           1,6%
   2019 Geen data      Geen data

Facultatieve beleidsindicatoren
Percentage werkloze jongeren in de leeftijd            Percentage voortijdig schoolverlaters
van 16-22 jaar (Bron: CBS)                             VO en MBO (Bron: DUO)
                    Gemeenten
Periode Harderwijk 25.000-50.000                        Periode    Harderwijk
                     inwoners
   2016        1%             2%                           2016          1,5%
   2017        2%             2%                           2017          1,6%
   2018        2%             2%                           2018          1,7%
   2019 Geen data      Geen data                           2019      Geen data




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                       - 40 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> Wat gaat het kosten?

                                                                                            Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving              Doelstelling
                                                                                              2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG4 Onderwijs
Programma                   Lasten     TV41 Openbaar basisonderwijs                              304         256         340         332         328         329
                                       TV42 Onderwijshuisvesting                               3.473       3.500       3.434       3.498       3.416       3.414
                                       TV43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                   3.660       3.965       4.094       4.078       4.039       4.027
             Lasten - Totaal                                                                   7.437       7.721       7.868       7.908       7.784       7.770
                               Baten   TV42 Onderwijshuisvesting                                -212        -191        -186        -186        -186        -186
                                       TV43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                  -2.140      -2.382      -2.570      -2.570      -2.570      -2.570
              Baten - Totaal                                                                  -2.351      -2.573      -2.756      -2.756      -2.756      -2.756
Programma - Totaal                                                                             5.086       5.148       5.112       5.152       5.027       5.014
       Res            Dotatie aan de TV42 Onderwijshuisvesting                                   269         892         892         892         892          12
   ./Voorz.                 Reserve
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                                    269         892         892         892         892             12
                  Onttrekking uit de TV42 Onderwijshuisvesting                                -1.276      -1.271      -1.271      -1.257      -1.236            -93
                            Reserve
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                             -1.276      -1.271      -1.271      -1.257      -1.236         -93
Res ./Voorz. - Totaal                                                                         -1.006        -379        -379        -366        -344         -81
PROG4 Onderwijs - Totaal                                                                       4.079       4.769       4.733       4.786       4.684       4.933


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
 Begroting 2020                                   € 4.769.000
 Begroting 2021                                   € 4.733.000
                                                  €    36.000 (V)

 Incidenteel                                                        €          69.000 (V)
 Nieuw beleid                                                       €          15.000 (N)
 Kapitaallasten                                                     €           4.000 (N)
 Uren / overige verrekeningen                                       €          85.000 (N)
 Nog te verklaren                                                   €          71.000 (V)
                                                                    €          36.000 (V)

 TV42 Doordecentralisatie Mijn School / De Lelie                                        €   18.000 (N)
 TV43 SNV Elburg basismobiliteit leerlingenvervoer                                      €   78.000 (V)
 TV43 SNV Elburg zorg welzijn & onderwijs                                               €   27.000 (V)
 TV43 Uitvoering leerlingzaken                                                          €   15.000 (N)
 Diversen                                                                               €    1.000 (N)
                                                                                        €   71.000 (V)
 Toelichting op de financiële analyse:
 TV42 Doordecentralisatie Mijn School / De Lelie
 Meer leerlingen leidt tot een hogere doordecentralisatie, dit wordt gecompenseerd door een hogere algemene
 uitkering die verantwoord wordt onder programma 0.

 TV43 SNV Elburg basismobiliteit leerlingenvervoer
 Elburg is regiegemeente. De verwachting is dat er minder leerlingen gebruik maken van het leerlingenvervoer.

 TV43 SNV Elburg zorg en welzijn & onderwijs
 Elburg is regiegemeente. De verwachting is dat er minder uitgaven zijn.

 TV43 Uitvoering leerlingzaken
 Voor de eigen uitvoering leerlingzaken is de verwachting dat er hogere uitgaven zijn.

 Diversen
 Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 1.000.




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                             - 41 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                                      Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                             Omschrijving
                                                                                      2021         2022         2023         2024
PROG4 Onderwijs
TV42 Onderwijshuisvesting            Herstel constructiefouten VCO Vliepad 5                  15            0           0             0
TV42 Onderwijshuisvesting - Totaal                                                            15            0           0             0
PROG4 Onderwijs - Totaal                                                                      15            0           0             0


TV42 Herstel constructiefouten VCO Vliepad 5 (juridische verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Constructiefouten (voegwerk) herstellen bij VCO locatie Vliepad 5 zodat adequate onderwijshuisvesting geborgd
blijft.

Wat gaat het kosten
Een incidenteel budget voor 2021 van € 15.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                    - 42 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>2.5 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie
      Algemene doelstelling
      Wij willen een gezonde leefstijl voor alle inwoners. Harderwijk is een sportieve en
      creatieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten, te bewegen en te
      genieten van kunst en cultuur. Door inwoners de mogelijkheid te bieden mee te doen
      aan sportieve en culturele activiteiten willen wij de gezondheid, verbondenheid,
      betrokkenheid en participatie in de Harderwijkse samenleving vergroten.

      Het activeren van alle inwoners voor een actieve en gezonde leefstijl
      Sporten en bewegen voor iedereen betekent dat er naast het aanbod voor de jeugd,
      ook aandacht voor volwassenen en senioren is. Binnen deze doelgroepen is er
      regulier aanbod voor iedereen, maar er is ook zorg voor inwoners in kwetsbare
      situaties om ze te betrekken in het sportaanbod.

      Wij ondersteunen sportverenigingen om vitaal te blijven
      De sportverenigingen in Harderwijk hebben een belangrijke rol in het sportaanbod,
      niet alleen voor het aanbieden van hun sport, maar zij hebben ook een belangrijke
      maatschappelijke functie. Sporten verbindt mensen en bevordert een gezonde
      leefstijl. Vitale sportaanbieders zijn hiervoor van belang.

      Wij faciliteren een breed aanbod van sportvoorzieningen
      Sportvoorzieningen vormen een basisvoorwaarde om te kunnen sporten en
      bewegen. Naast voldoende binnen- en buitensportaccommodaties, is ook de
      openbare ruimte een belangrijke sportvoorziening. Wij vinden het belangrijk dat
      zowel georganiseerd als ongeorganiseerd de omgeving mensen uitnodigt om te
      bewegen en te sporten.

      Wij nodigen inwoners uit om mee te doen aan kunst- en cultuuruitingen
      Kunst en cultuur verbinden mensen met elkaar. Door cultuur kunnen mensen elkaar
      ontmoeten, samenwerken aan een gemeenschappelijk doel en nieuwe dingen
      ontdekken. Dat geldt voor iedereen: jong en oud, met of zonder beperking, met
      iedere achtergrond. Kunst en cultuur maken de openbare ruimte afwisselend en
      geven Harderwijk een eigen gezicht. Daarmee maken ze de stad aantrekkelijk voor
      bedrijven en nieuwe inwoners en dragen ze bij aan de plaatselijke economie.

      Wij ondersteunen en stimuleren culturele instellingen en initiatieven
      Met subsidies en het bevorderen van samenwerking ondersteunen we de grotere
      culturele instellingen, zodat zij hun aanbod goed kunnen afstemmen op wat de
      inwoners van Harderwijk en andere belangstellenden willen. Met Stad als Podium
      ontwikkelen we een unieke manier om de podiumkunsten in te vullen. De culturele
      instellingen richten zich ook op de doelstellingen van het Sociaal Domein door die
      mensen te bereiken die niet zo snel meedoen aan kunst en cultuur. Zij verzorgen
      cultuureducatie, op school en daarbuiten. De bibliotheek vervult daarnaast een
      belangrijke taak bij het terugdringen van laaggeletterdheid en het vergroten van
      digitale vaardigheden.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                   - 43 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Algemeen
Inleiding
Sport en cultuur zijn belangrijk voor de Harderwijkse samenleving.

Het lokale sportbeleid is gericht op een leven lang sporten en bewegen voor iedereen. Sporten en bewegen is
verbonden aan een actieve en gezonde leefstijl en plezier in sport staat daarbij centraal.
Sport wordt ook steeds meer ingezet als middel om verschillende sociale doelstellingen te bereiken,
zoals participatie, leefbaarheid en gezondheid. Sport heeft daardoor raakvlakken met veel verschillende
terreinen, zoals onderwijs, welzijn, cultuur, jeugd, Wmo, maar ook met ruimte, evenementen,
infrastructuur en milieu.

Ook cultuur is een goed middel voor het bereiken van diverse sociale doelen, omdat het passief of actief
meedoen aan cultuur zorgt onder meer voor een toename in participatie en in betrokkenheid bij de samenleving,
voor het opbouwen van netwerken, voor persoonlijke ontwikkeling en het ervaren van een zinvolle
(vrije)tijdsbesteding.

Vastgestelde gemeentelijke regelgeving en beleidsnota's
 Beleidsnota sport en bewegen “Samen in beweging 2018-2021”.
 Beleidsnota kunst en cultuur “Bouwen aan betekenis 2011-2016”.


Ontwikkelingen
Ontwikkelingen sport:
 Ontwikkeling nieuwbouw Sypel
   Voor de nieuwbouw van de Sypel is de ontwerpfase gestart. De sporthal Sypel III is toegevoegd en wordt
   samen met het zwembad als een geheel complex ontworpen. Samen met gebruikers van zowel de sporthal
   als het zwembad, wordt hier invulling aan gegeven. De ontwerpfase loopt door tot maart 2021. Als de
   benodigde vergunningen binnen zijn, kan er gestart worden met de bouw.
 Ambitiedocument (doorontwikkeling) GA! Harderwijk (inzet van buurtsportcoaches)
   Het ambitiedocument voor de doorontwikkeling GA! is opgesteld samen met alle betrokkenen. Na
   vaststelling door het college, kan er gestart worden met de uitwerking.
 Onderzoek naar sporten voor doelgroep jongeren (12-15 jaar)
   Er is door een student onderzoek gedaan naar het bevorderen van sport onder jongeren in deze leeftijd.
   Uitkomst van dit onderzoek is dat er een wens is voor een VO coach. In samenwerking met de VO scholen
   en GA! Harderwijk wordt bekeken of hier invulling aan gegeven kan worden.
 Uitwerking sportakkoord
   Harderwijk heeft (in navolging van het landelijk sportakkoord) een lokaal sportakkoord opgesteld. Vanaf
   september 2020 zijn werkgroepen aan de slag voor de uitwerking van de verschillende ambities. Deze
   ambities zijn: inclusief sporten en bewegen, vitale aanbieders en positieve sportcultuur en vaardig in
   bewegen.
 Uitwerken regiovisie op het gebied van sporten en bewegen
   In de regio zijn er een aantal gezamenlijke ambities uitgesproken. Inmiddels is hier een regionale formateur
   aan het werk om een regionale samenwerkingsagenda op te stellen.
 Gebruik openbare ruimte
   In samenwerking met Athlos zijn er een aantal beweegroutes uitgezet in de stad voor wandelen of
   hardlopen. De eerste routes zijn in 2020 aangelegd, in combinatie met een aantal watertappunten. Vanuit
   het stadsidee wordt er een Calisthenics Park aangelegd.

Ontwikkelingen cultuur:
 Stad als Podium
   De vernieuwende opzet van de podiumkunsten in Harderwijk in de vorm van Stad als Podium wordt verder
   doorontwikkeld en uitgevoerd. De borging van het binnenpodium voor programmering wordt daarin
   meegenomen.
 Herziening kunst- en cultuurbeleid
   In samenspraak met het culturele veld wordt een herziening van de beleidsnota kunst en cultuur voorbereid.
 Cultuurwijzer
   De sport- en cultuurwijzer is geïntegreerd in de GA!-website, in afstemming met de Brede School. De
   cultuurwijzer richt zich op alle leeftijdsgroepen, met uitzondering van de 0-4-jarigen.
 Meedoen moet Kunnen
   Deze subsidieregeling wordt momenteel als pilot gedraaid. Afhankelijk van de resultaten kunnen we bekijken
   of er een structurele regeling nodig en mogelijk is.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 44 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>   Cultuureducatie
    Gestreefd wordt naar een doorgaande leerlijn voor cultuureducatie in het primair onderwijs. Hiertoe zullen
    convenanten met het onderwijs worden afgesloten.
   Cultuursubsidies inzetten voor sociale beleidsdoelen
    Met ingang van 2019 heeft een aantal culturele instellingen subsidie ontvangen met als doel dit in te zetten
    voor het bereiken van beleidsdoelen die samenhangen met het sociaal domein.

NB: Deze ontwikkelingen zullen worden beïnvloed door de impact en de gevolgen van de beperkingen opgelegd
tijdens de Coronaperiode. De omvang en reikwijdte daarvan is op het moment van schrijven nog niet in te
schatten.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Sport, cultuur en recreatie worden onderscheiden zijn:

5. Sport, cultuur en recreatie
5.1 Sportbeleid en activering
5.2 Sportaccommodaties
5.3 Cultuurprestatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
5.4 Musea
5.5 Cultureel erfgoed
5.6 Media
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Het stimuleren van alle inwoners om te sporten en bewegen voor een actieve en gezonde leefstijl
 Het verminderen van terugval in sportactiviteiten bij de 13-18 jarigen door samenwerking tussen sport en
    onderwijs te bevorderen; er wordt in samenwerking met het voortgezet onderwijs gestreefd naar de inzet van
    een sportcoach GA!.
 Doorontwikkeling van het platform GA! Harderwijk, o.a. door uitbreiding van de samenwerking van
    buurtsportcoaches met welzijn, gezondheid, onderwijs, sport en cultuur.
 Het stimuleren van de kwaliteit van het bewegingsonderwijs door inzet van vakleerkrachten.
 Inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is kennis laten maken met sport en cultuur.

Wij ondersteunen sportverenigingen om vitaal te blijven
 Het versterken van sportclusters door het bevorderen van de open club en het inzetten van
    sportparkmanagers; op de Parkweg en Hierden is een sportparkmanager actief.
 De uitbreiding van bestemmingsmogelijkheden van sportparken mogelijk te maken in het kader van de
    nieuwe omgevingswet. Dit om multifunctioneel gebruik te stimuleren. Dit plan is in routing.
 Wij stimuleren talentontwikkeling door huldigen van sporters en talenten, deskundigheidsbevordering en
    stimuleren van evenementen.

Wij faciliteren een breed aanbod van sportvoorzieningen
 Het realiseren van een energieneutraal zwembad.
 Het bouwen van een extra sporthal bij de Sypel voor de benodigde binnensportcapaciteit.
 Het inzetten van beweegroutes in de stad, voor hardlopen, wandelen of skeeleren. De komende vier jaar
    worden een aantal routes uitgezet.
 Het verduurzamen van onze sportaccommodaties, maar ook het stimuleren van duurzaamheidsmaatregelen
    van sportverenigingen.
 Voor de voorzieningen in de openbare ruimte zijn er sport- en spelmogelijkheden in het Crescentpark en de
    Wellen. Daarnaast komt er een Calisthenics park vanuit het stadsidee.

Wij nodigen inwoners uit om mee te doen aan kunst- en cultuuruitingen
 Exploitatie Theater Harderwijk: Het college onderzoekt, samen met het Christelijk College Nassau-Veluwe
    als eigenaar van het theater, of en zo ja binnen welke randvoorwaarden het mogelijk is om de theaterzaal
    aan de Stationslaan (vooralsnog) beschikbaar te houden voor de stad en te laten aansluiten op de plannen
    van Stad als Podium. Dit in relatie tot het raadsbesluit uit 2017 om de subsidie ten behoeve van het Theater
    Harderwijk te stoppen met ingang van 2020.
 Cultuurconvenanten af te sluiten tussen basisscholen en gemeente in 2019, om een ononderbroken leerlijn
    in cultuureducatie in het primair onderwijs te hebben.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 45 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>     Door middel van de pilot subsidieregeling Meedoen moet Kunnen mogelijkheden bieden voor het
      organiseren van een passend, toegankelijk en in potentie structureel cultureel en sportief aanbod voor
      inwoners met beperkingen.
     Een nieuwe cultuurnota op te stellen in samenspraak met het culturele veld.
     Het stimuleren van de culturele instellingen in hun streven nieuwe doelgroepen te bereiken.

 NB: Bij alle bovenstaande inspanningen dient de impact en de gevolgen van de van de beperkingen opgelegd
 tijdens de Coronaperiode te worden meegenomen. De omvang en reikwijdte daarvan is op het moment van
 schrijven nog niet in te schatten.


 Verbonden partijen
 Er is geen sprake van verbonden partijen bij dit programma. Wel wordt er met diverse partijen contacten
 onderhouden, bijvoorbeeld: VSG (Vereniging Sport en Gemeenten, GSF (Gelderse Sport Federatie), via de
 coaches (GA!) en zijn er subsidie-relaties met Educare, Landstede, ZorgDat en Cultuurkust.

 Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


 Beleidsindicatoren

 Verplichte beleidsindicatoren
 Niet-sporters (Bron: meerdere bronnen)
                                 Gemeenten
  Periode Harderwijk            25.000-50.000
                                  inwoners
      2012        46,3%                  46,9%
      2016        46,7%                  49,3%
      2017     Geen data             Geen data
      2018     Geen data             Geen data
      2019     Geen data             Geen data


 Wat gaat het kosten?
                                                                             Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving    Doelstelling
                                                                               2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
Programma             Lasten TV51 Sportbeleid en activering                       312         588         443         319         312         314
                              TV52 Sportaccommodaties                           3.202       3.567       3.832       3.954       4.181       4.154
                              TV53 Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart.       1.689       2.432       2.189       2.172       2.062       2.051
                              TV54 Musea                                          586         599         579         680         680         680
                              TV55 Cultureel erfgoed                              530         606         552         519         500         500
                              TV56 Media                                        1.297       1.502       1.396       1.356       1.282       1.282
                              TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie      3.873       4.584       4.347       4.365       4.310       4.314
              Lasten - Totaal                                                  11.488      13.878      13.338      13.366      13.328      13.296
                       Baten TV51 Sportbeleid en activering                       -60         -50           0           0           0           0
                              TV52 Sportaccommodaties                          -1.804      -1.831      -1.854      -1.939      -1.939      -1.939
                              TV53 Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart.        -162        -110        -112        -112        -112        -112
                              TV54 Musea                                          -17          -8           0           0           0           0
                              TV55 Cultureel erfgoed                             -143         -37         -38         -38         -38         -38
                              TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie       -503        -621        -272        -272        -122        -122
              Baten - Totaal                                                   -2.688      -2.657      -2.277      -2.362      -2.212      -2.212
Programma - Totaal                                                              8.800      11.221      11.061      11.004      11.116      11.084
       Res      Dotatie aan TV52 Sportaccommodaties                                 0           0           0           0           0           0
   ./Voorz.     de Reserve TV55 Cultureel erfgoed                                  55          20          20          20          20          20
                              TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie      1.708         500           0           0           0           0
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                   1.763         520          20          20          20          20
                Onttrekking TV52 Sportaccommodaties                                -1          -1          -1          -1          -1          -1
                       uit de TV55 Cultureel erfgoed                              -79          -6           0          -6          -6          -6
                   Reserve TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie            -3         -21         -16         -63         -63         -63
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                 -83         -28         -17         -70         -70         -70
Res ./Voorz. - Totaal                                                           1.680         492           3         -50         -50         -50
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal                                     10.479      11.713      11.064      10.954      11.066      11.034




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                - 46 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:

Begroting 2020                                       €11.713.000
Begroting 2021                                       €11.064.000
                                                     € 649.000 (V)

Incidenteel                                          € 1.182.000 (V)
Onderhanden werken                                   € 355.000 (V)
Nieuw beleid                                         € 314.000 (N)
Kapitaallasten                                       € 235.000 (N)
Uren / overige verrekeningen                         € 263.000 (N)
Nog te verklaren                                     €    76.000 (N)
                                                     € 649.000 (V)

TV53 Subsidieplafond evenementen                                       € 125.000 (V)
TV57 Groen meerjaren onderhoud                                         € 87.000 (N)
TV57 Groen jaarlijks onderhoud                                         € 185.000 (N)
TV57 Continueren hondenbeleid                                          € 84.000 (V)
Diversen                                                               € 13.000 (N)
                                                                       € 76.000 (N)
Toelichting op de financiële analyse:
TV53 Subsidieplafond evenementen
Bij de kadernota behandeling is in 2020 een motie aangenomen voor duurzame evenementen van € 125.000.
Dit is incidenteel voor 2020 en komt dus niet in begroting 2021.

TV57 Groen meerjaren onderhoud
Toename komt door indexering bestaand beleid en de toename van het aantal nieuwe woningen (voordeurnorm
woningbouw).

TV57 Groen jaarlijks onderhoud
Toename komt door voortzetten van bestaand beleid en de indexering daarvan. Daarnaast was er in 2020
incidenteel budget afgeraamd voor de reconstructie Vondellaan (€ 50.000).

TV57 Continueren hondenbeleid
Het stadsbedrijf heeft zijn budgetten herzien en een aantal budgetten verschoven. Dit budget is structureel
afgeraamd en is elders in de begroting structureel bijgeraamd. Dit geeft geen saldo.

Diversen
Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 13.000.

Extra toelichting met betrekking tot de reserve Winkelcentrum de Vuldersbrink onder TV57
In 2020 is een incidentele dotatie (€ 500.000) aan de reserve Vuldersbrink gedaan (deze is opgenomen onder de totale
post incidenteel). Dit komt niet terug in de begroting 2021.

Extra toelichting met betrekking tot het meerjarenperspectief van TV57 Openbaar groen en openluchtrecreatie
De tijdelijke interne/externe formatie-uitbreiding binnen domein Ruimte t/m 2022 wordt onder meer gedekt uit een
verhoging van diverse opbrengstenbudgetten. Uit analyse blijkt dat deze verhoging niet op alle budgetten realiseerbaar
is. Er is zodoende gezocht naar alternatieve dekking. Deze is gevonden in de verkoop van openbaar groen. Er vindt
jaarlijks verkoop van openbaar groen plaats. Op basis van historische cijfers is een opbrengst van
€ 150.000 realiseerbaar. Dit wordt doorgevoerd voor de jaren 2021 en 2022, gelijk aan de periode van tijdelijke
interne/externe formatie- uitbreiding.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                - 47 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                                        Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                              Omschrijving
                                                                                        2021         2022         2023         2024
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
TV52 Sportaccommodaties               Gevolgen nieuwbouw zwembad                               125          35            0            0
                                      Renovatie accommodatie Sporthal Hierden                   89           0            0            0
                                      Veld zonnepanelen tbv zwembad                              0         -11          -11          -11
                                      Bijdr.renovatie kleedkamers VV Hierden                    60           0            0            0
                                      Derde sporthal De Sypel                                    0           0          302          302
                                      Nieuwbouw Zwembad                                          0         128          128          128
TV52 Sportaccommodaties - Totaal                                                               274         152          419          419
TV55 Cultureel erfgoed                Subsidie herbouw Luttekepoort                             40           0            0            0
TV55 Cultureel erfgoed - Totaal                                                                 40           0            0            0
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal                                                     314         152          419          419



TV52 Gevolgen nieuwbouw zwembad (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Besloten is tot de uitvoer van de nieuwbouw van het zwembad De Sypel. Hoewel het zwembad open blijft tijdens
de nieuwbouw, zal er toch hinder en overlast zijn voor de bezoekers. Daarnaast zal het zwembad korte tijd
gesloten zijn in verband met o.a. het overzetten van installaties. Met de aannemer wordt getracht de overlast tot
een minimum te beperken.

Wat gaat het kosten
De inschatting van de gederfde inkomsten voor 2021 is als volgt:
 Buiten gebruik stellen van instructiebad                                       € 20.000
 Afname recreatief bezoek                                                       € 80.000
 Gedeeltelijk buiten gebruikstelling (Solkav en daardoor toename energiekosten) € 25.000

Ook voor 2022 zal nog inkomstenderving plaatsvinden. De verwachting is dat het zwembad eind 1e kwartaal
2022 gereed is:
 Buiten gebruik stellen van instructiebad                                       € 5.000
 Afname recreatief bezoek                                                       € 20.000
 Gedeeltelijke afname energie                                                   € 10.000
Voor 2021 gaat het om een totaalbedrag van € 125.000, voor 2022 betreft het een bedrag van € 35.000.

TV52 Renovatie accommodatie Sporthal Hierden (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
In het kader van de subsidie éénmalige investeringen in sportaccommodaties vraagt Stichting Sporthal Hierden
(SSH) een bijdrage voor de renovatie van haar sporthal en kleedkamers. Dit is noodzakelijk om de sporthal
volwaardig te kunnen blijven laten functioneren. Zoals bepaald in de subsidievoorwaarden is deze aanvraag
mogelijk voor (ver)bouw/uitbreiding van de binnensportaccommodatie.

Wat gaat het kosten
De totale kosten van de investering voor het deel wat betrekking heeft op de sportbeoefening bedraagt
€ 178.000 excl. BTW. Het gevraagde subsidiebedrag bedraagt 50% van de kosten, nl € 89.000. Daarnaast zal
Stichting Sporthal Hierden nog investeren in overige aanpassingen die niet voor subsidie in aanmerking komen,
zoals de sportinventaris.

TV52 Veld zonnepanelen t.b.v. zwembad (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Door de raad is op 30 januari 2020 ook een krediet beschikbaar gesteld van € 795.000 ten behoeve van de
energieneutraliteit van de nieuwbouw van het zwembad. Hiervoor wordt een project opgezet voor een veld
zonnepanelen binnen de gemeente Harderwijk.

Wat gaat het kosten
De structurele verwachte opbrengsten bedragen € 11.000.

TV52 Bijdrage renovatie kleedkamers VV Hierden (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
In het kader van de subsidie éénmalige investeringen in sportaccommodaties vraagt VV Hierden een bijdrage
voor de renovatie van haar kleedkamers. Daarbij zal ook aandacht zijn voor duurzaamheidsmaatregelen, zoals
LED verlichting. Zoals bepaald in de subsidievoorwaarden is deze aanvraag mogelijk voor (ver)bouw/uitbreiding
van de kleedkamers.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                      - 48 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Wat gaat het kosten
De totale kosten van de investering voor het deel wat betrekking heeft op de sportbeoefening bedraagt
€ 120.000 excl. BTW. Het gevraagde subsidiebedrag bedraagt 50% van de kosten, nl € 60.000. Daarnaast zal
VV Hierden nog investeren in de renovatie van het clubhuis, wat niet voor subsidie in aanmerking komt.

TV52 Uitbreiding binnensportcapaciteit – derde sporthal De Sypel (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
In combinatie met de nieuwbouw van het zwembad het realiseren van een extra sporthal bij De Sypel, zodat de
huidige en toekomstige verenigingsbehoefte kan worden geaccommodeerd. Een gezamenlijke aanbesteding van
zwembad en sporthal levert veel kwalitatieve voordelen op, wat zijn uitwerking zal hebben in de uitstraling van
het totale complex de Sypel. In plaats van twee losse gebouwen, wordt er één gebouw opgeleverd waarin zowel
een zwembad als sporthal gevestigd zijn.

Wat gaat het kosten
Voor de bouw van een Sypel III is een bedrag benodigd van € 4.980.000 excl. btw (€ 6.025.800 incl. btw). Dit
bedrag zou in principe moeten worden opgenomen in de begroting van 2022 en betrokken worden in de
kadernota 2022-2025. Omdat we echter de werkzaamheden invoegen in het bestaande project nieuwbouw
zwembad de Sypel, moet het krediet al dit jaar beschikbaar komen. Uit dit krediet vloeien voort een jaarlijkse
exploitatielast van € 217.900 excl. Btw en een bedrag van € 63.900 excl. btw voor het groot onderhoud. Deze
lasten doen zich voor het jaar na gereed komen van de sporthal dus vermoedelijk in 2023. Bij het bepalen van
de kapitaallasten is de componentenmethode gehanteerd.

TV52 Nieuwbouw zwembad (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Door de raad is op 30 januari 2020 een krediet beschikbaar gesteld van € 12.004.000 voor de nieuwbouw van
het zwembad. Dit krediet is opgebouwd uit:
 Nieuwbouw zwembad                       € 9.684.000
 Vergroten doelgroepenbad                € 540.000
 Verduurzaming rest van het complex € 1.780.000

Wat gaat het kosten
Voor het vergroten van het doelgroepenbad bedragen de extra jaarlijkse exploitatiekosten € 28.000 en is een
jaarlijkse dotatie van € 7.500 nodig voor het planmatig groot onderhoud. De structurele kapitaallasten voor de
verduurzaming van het complex bedragen € 89.500. Hiermee komen de totale structurele lasten op € 128.000.

TV55 Subsidie voorbereidingskosten herbouw Luttekepoort (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Op 13 september 2018 heeft de gemeenteraad van Harderwijk een motie aangenomen omtrent de herbouw van
de voormalige Luttekepoort. In overleg met de initiatiefnemers is gekeken of dit project haalbaar is. De uitkomst
van het onderzoek is, dat een historisch verantwoorde herbouw van de Luttekepoort niet haalbaar is. Een
historiserende of een moderne versie zou wel haalbaar kunnen zijn, maar er kon geen conclusie worden
getrokken of aan alle randvoorwaarden voldaan kan worden. Om hierover verdere zekerheid te geven, moeten
er vervolgonderzoeken worden uitgevoerd. Er zal een archeologisch onderzoek uitgevoerd worden en er zal een
voorlopig ontwerp gemaakt worden.

Wat gaat het kosten
De kosten voor het archeologisch onderzoek worden gedekt uit het archeologiefonds.
Een subsidie voor een onderzoek naar dergelijk omvangrijk particulier verbeeldingsproject is te groot om te
financieren uit het archeologiefonds. Voorgesteld wordt om een subsidie van 50% met een maximum van
€ 40.000 voor alle voorbereidingskosten voor de herbouw van de Luttekepoort beschikbaar te stellen.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 49 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>2.6 Programma 6 Sociaal Domein
       Doelstelling: meedoen, voorkomen en vroegsignalering
       Wij activeren inwoners om mee te doen. Wij nemen preventieve maatregelen om het
       beroep op sociale ondersteuning te verminderen.

       Meedoen
        Het faciliteren van initiatieven, verenigingen en organisaties.
        Het bevorderen van de deelname aan de samenleving van alle inwoners.

       Preventie
        Het bevorderen van de zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving van
           alle inwoners.
        Preventief jeugdbeleid, om jongeren zelfstandiger te maken en mogelijke
           ondersteuningsbehoefte in de toekomst te voorkomen.

       Doelstelling: ondersteuning
       Ondersteuning bieden aan inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is
       (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet). Bij de uitvoering van deze wetten staat het begrip
       transformatie centraal (één gezin, één plan en één regisseur).

       Ondersteuning aan inwoners
        Het inzetten van de reserve Sociaal Domein.
        Het bieden van maatwerk:
               Mens centraal en integraal werken.
               Snel / Efficiënt.
               Heldere en directe communicatie.
        Het actief sturen op meedoen naar vermogen op de arbeidsmarkt.
        Het vergroten van de bestaanszekerheid (zowel financieel als vanuit gezondheid
          en Sociaal Domein) van mensen die leven op en rond de armoedegrens met
          werkbare regelingen.

       .




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                     - 50 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Algemeen
Inleiding
De inzet van het beleid sociaal domein is gericht op meedoen, voorkomen en ondersteuning:
 We willen de sociale samenhang in de samenleving behouden en bevorderen door het mogelijk maken van
     ontmoeting en activiteiten. We willen dat álle inwoners mee kunnen doen, ook als zij te maken hebben met
     beperkingen.
 We zetten in op het voorkomen van (de verergering van) beperkingen. Door de voor-/ vroegtijdig inzet van
     lichte vormen van ondersteuning kan beroep op zwaardere, individuele vormen van ondersteuning en zorg
     (deels) voorkomen of uitgesteld worden.
 Als het nodig is, zetten we als gemeente individuele ondersteuning in: vanuit de Wet Maatschappelijke
     Ondersteuning (Wmo 2015), de Jeugdwet en de Participatiewet.

Vastgestelde gemeentelijke regelgeving en beleidsnota’s
 Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 gemeente Harderwijk.
 Beleidskader Jeugd. In één keer goed. 2015 – 2018.
 Beleidsnota financiële problemen en schulddienstverlening 2014-2018, + Oplegger beleidsnota financiële
   problemen en schulddienstverlening EHZ Prioriteiten 2019-2021.
 Beleidsplan Harderwijk zijn wij samen. Vrijwilligers en mantelzorgers. 2018-2021.
 Beleidsplan burgerschap Harderwijk zijn wij samen 2013.
 Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een opvangcentrum voor asielzoekers (2016).
 Deelverordening Eenmalige activiteitensubsidies welzijn, cultuur, sport en zorg.
 Deelverordening Subsidies evenementen.
 Deelverordening Subsidies impuls culturele sector.
 Deelverordening Waarderingssubsidies maatschappelijke inzet.
 Inkoopvisie Jeugdhulp, 2017.
 Integraal lokaal Uitvoeringsplan Jeugd Harderwijk 2019-2023.
 Kadernotitie Accommodatiebeleid Harderwijk, 2013.
 Verordening Jeugdhulp en Nadere regels Jeugdhulp gemeente Harderwijk 2018.
 Niemand op de reservebank. Meedoen, leren en werken. Uitwerking werkgeversdienstverlening EHZ 2015-
   2017.
 Nota sturing en bekostiging Jeugdhulp 2018 e.v.
 Nota Bestaanszekerheid en inkomensondersteuning 2016 -2019.
 Nota Inburgering. Van nieuwkomer tot Harderwijker 2018-2022.
 Nota Subsidiebeleid 2014-2018.
 Rapport Wijkaanpak 2012-2015, + Notitie voortzetting Harderwijkaanpak", 2016.
 Regels subsidie Geluksroute.
 Re-integratieverordening Participatiewet 2015 gemeente Harderwijk.
 Regionale veranderagenda maatschappelijke opvang en beschermd wonen 2016-2019.
 Regioplan Laaggeletterdheid 2020-2024.
 Samen voor elkaar. Wmo beleidsnota 2012-2015, addendum 2016.
 Samen thuis op de Noord-Veluwe Regio- en beleidsplan - Beschermd wonen en maatschappelijke opvang -
   Noord-Veluwe 2020-2023.
 Subsidieregeling Beschermd Wonen.
 Transformatieagenda Huiselijk geweld 2016-2019.
 Transformatieplan samenwerking NoordVeluwe 2018-2021 (Jeugdhulp).
 Uitgangspuntennotitie Transitie AWBZ - WMO 2013.
 Uitvoeringsplan Jeugdhulp gemeenten Noord-Veluwe 2018 e.v.
 Uitvoeringsbesluit re-integratieverordening gemeente Harderwijk 2011.
 Verordening individuele inkomenstoeslag 2017 gemeente Harderwijk.
 Verordening Inrichting Anti-discriminatievoorziening Gemeente Harderwijk 2011.
 Verordening leerlingenvervoer gemeente Harderwijk 2015.
 Verordening Loonkostensubsidie Participatiewet 2015 gemeente Harderwijk.
 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Harderwijk 2018.
 Verordening Sociale Adviesraad Harderwijk 2017.
 Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 gemeente Harderwijk.
 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015 gemeente Harderwijk.
 Visie op bewindvoering: Samenwerking in de schulddienstketen.
 Wmo-nota 2012 – 2015, addendum 2016.
 Wijzigingsverordening Participatiewet Ermelo, Harderwijk, Zeewolde 2017.
 Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag 2017.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                       - 51 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen
Het Sociaal Domein doorloopt een transformatie. Die is gericht op het centraal stellen van de inwoners in plaats
van de regels, het bieden van maatwerk en de gezamenlijke inzet van de capaciteiten en talenten van de
inwoner, zijn/haar netwerkt en de samenleving. Dit is een proces van lange termijn.

Wat komt er op ons af als gemeente?
 Programma Langer Thuis (landelijk): aan de orde komt of ziektekostenverzekeraars en gemeenten in
   toegang en uitvoering van voorzieningen als persoonlijke verzorging/verpleging en Begeleiding
   Individueel/Hulp bij Huishouden tot meer samenwerking kunnen komen. Dit kan leiden tot een andere
   aanpak bij de monitoring.
 De decentralisatie van verantwoordelijkheden en middelen MO/BW krijgt stap voor stap meer vorm en
   inhoud. Het kern vraagstuk ‘wonen’ is een nadrukkelijk landelijk en lokaal onderwerp.
 Per 2020 treedt de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in werking, ter vervanging van de
   Wet Bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Belangrijkste inhoudelijke verandering is
   dat er meer mogelijkheden ontstaan om verplichte zorg (drang en dwang) te verlenen buiten een ggz-
   instelling.
 De Coronacrisis had en heeft veel invloeden op de arbeidsmarkt. Ondanks een krappe arbeidsmarkt zijn er
   sectoren die sterk onder druk staan. Techniek, onderwijs en zorg kennen nog steeds veel vacatures, maar
   recreatie & toerisme, horeca, detailhandel zitten in zeer zwaar weer. De instroom in uitkeringen neemt toe,
   niet alleen in de WW maar ook in de bijstand. Deze instroom betreft vooral mensen die relatief werkfit zijn en
   met inzet van maatwerktrajecten mogelijk snel in groeisectoren aan de slag kunnen. Echter, een belangrijk
   deel van het bijstandsbestand bestaat nog altijd uit statushouders en mensen met een grote afstand tot de
   arbeidsmarkt. Inzet op deze doelgroepen blijft prioriteit.
 Door de coronacrisis zal de druk op gezinnen toenemen. Deze toename van druk op gezinnen zou kunnen
   leiden tot een hoger gebruik van jeugdhulp. Het ontstaan van financiële problemen binnen een gezin kan
   leiden tot stress. Dit geldt met name voor gezinnen waarin naast jeugdzorg ook gebruik wordt gemaakt van
   voorzieningen uit de Participatiewet.
 Het asielzoekerscentrum (azc) op Kranenburg Noord heeft in 2016 haar deuren geopend en kan daar blijven
   tot 2026. In 2020 is de overeenkomt tussen COA en de gemeente Harderwijk over de randvoorwaarden voor
   het vestigen van het azc met betrokken partijen lokaal en provinciaal geëvalueerd waarmee deze in 2021
   opnieuw voor vijf jaar ondertekend kan worden.
 Met ingang van 1 juli 2021 voert de gemeente de regie over de inburgering van nieuwkomers. Daarbij is de
   ondersteuning die geleverd wordt aan inburgeraars vernieuwd en herschikt. In 2020 zijn we gestart met de
   voorbereiding van deze nieuwe uitvoeringspraktijk wat doorloopt in de eerste helft van 2021. Daarmee kan
   op 1 juli 2021 onze uitvoeringsorganisatie Meerinzicht de regie over de inburgeringstrajecten ter hand
   nemen.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Sociaal domein worden onderscheiden zijn:

6. Sociaal domein
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.2 Wijkteams
6.3 Inkomensregelingen
6.4 Begeleide participatie
6.5 Arbeidsparticipatie
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Meedoen
Het faciliteren van initiatieven, verenigingen en organisaties:
 Voortzetting van de HarderWijkeraanpak: inzet van de wijkbudgetten waarmee inwoners met begeleiding
    van wijkmanagers en het opbouwwerk de leefbaarheid in de wijk vergroten.
 Koers bepalen voor de multifunctionele accommodaties: o.a. uitwerken nieuwbouwplan voor wijkcentrum De
    Roef en aanpassingen in wijkcentrum de Bogen ten behoeve van een betere exploitatie.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 52 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Het bevorderen van de deelname aan de samenleving van álle inwoners:
 Verbetertrajecten vanuit Samenwerkingsalliantie Krachtig Kleurrijk Harderwijk; Er wordt ingezet op het
    vormen van een klankbordgroep met vertegenwoordigers van de diverse migrantengemeenschappen in
    Harderwijk.
 Implementatie van de Uitvoeringsagenda Regenboognotitie, met de drie pijlers 1. Zichtbaar welkom zijn, 2.
    Duurzame contacten opbouwen met betrokkenen in de samenleving. 3. Voorlichting en educatie faciliteren
    en stimuleren.
 Implementatie nieuwe aanpak laaggeletterdheid: Momenteel wordt er gewerkt aan een lokaal plan van
    aanpak die past binnen met Regioplan Laaggeletterdheid 2020-2024 Arbeidsmarktregio Stedendriehoek &
    Noord – Veluwe. Daarnaast lopen er vanuit de WEB gelden gefinancierd, formeel en informele taaltrajecten
    en projecten voornamelijk via het Taalhuis, de bibliotheek en bij taalschool Toptaal.
 Om het bereik van de Wet Taaleis te vergroten, is eind vorig jaar (2019) inzichtelijk gemaakt bij alle zittende
    klanten die gebruik maken van de bijstand of ze voldoen aan de wet Taaleis. Wanneer ze er niet aan
    voldoen werd er een vervolg actie aangekoppeld. Voortaan wordt de screening op taalniveau conform de
    wet Taaleis standaard meegekomen in de brede intake.
 In 2021 zal er weer invulling gegeven worden aan de portefeuille burgerschap door het organiseren van de
    maand van burgerschap. Ook op andere momenten zullen er activiteiten/samenwerkingen worden
    georganiseerd waarbij Harderwijkers worden uitgedaagd en/of gefaciliteerd om wat te betekenen voor hun
    omgeving.

Preventie
Het bevorderen van de zelfredzaamheid aan de samenleving van alle inwoners:
 Implementatie Beleidsplan Harderwijk zijn wij samen, Samenbeleid voor de periode 2018-2021.
 Continuering 75+ bezoeken en monitoren werkwijze op aansluiting behoeften ouderen.
 Implementatie van het Plan van aanpak Dementievriendelijk Harderwijk.
 Er wordt gewerkt aan een lokale uitvoeringsagenda Eenzaamheid.

Preventief jeugdbeleid, om jongeren zelfstandiger te maken en mogelijke ondersteuningsbehoefte in de
toekomst te voorkomen:
 We draaien pilots om de verbinding tussen het CJG en huisartsen te versterken. Het netwerk
    GezondVeluwe (regiogemeenten en Raedlijn) is in september 2019 de pilot Jeugd GGZ in september 2019
    gestart; deze loopt door in 2021.
 We richten ons op prenatale groepszorg voor aanstaande jonge ouders ter bevordering van de gezondheid
    van het kind en het vergroten van de sociale netwerken van ouders.
 Pilot aanpak ziekteverzuim op MBO in samenwerking met de GGD (jeugdarts).
 Aandacht voor kindermishandeling en de meld-code we organiseren deskundigheidsbevordering voor o.a.
    onderwijs en voorschoolse voorzieningen.

Ondersteuning
Het bieden van maatwerk: Mens centraal en integraal werken, Snel/efficiënt, Heldere en directe communicatie:
 Maatwerk WMO: Inzet op behoud van kwaliteit en kwaliteitsborging (integrale verordening, ontwikkeling
    dashboard, ontwikkeling visie toezicht en handhaving).
 Maatwerk WMO: Kostenbeheersing (opstellen van nadere regels maatwerk, versterken van verbinding
    klantmanagers met het voorveld, sociaal wijkteam).
 De pilot ‘Geluksroute’ wordt omgezet in reguliere dienstverlening en breed uitgezet onder de
    netwerkpartners. Zij zullen ook een training gaan volgen over deze aanpak;
    Het geluksgericht werken wordt ingezet bij de huisbezoeken van ouderen en in het contact met jongeren om
    eenzaamheid te verminderen.
 De verordeningen voor het sociaal domein (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet) worden geharmoniseerd in een
    integrale verordening sociaal domein in duidelijke en begrijpelijke taal. In 2020 is zijn de resultaten van de
    intensivering van de ondersteuning in taal en meedoen voor betaald en onbetaald werk voor inburgeraars
    bekend geworden. Deze opbrengst nemen we mee in de invoering van de Wet Inburgering waarbij de inzet
    is het bereiken van zo hoog mogelijk taalniveau en meedoen met bij voorkeur betaald werk.
 In 2021 verwachten we de eerste resultaten van de pilot Stromenwaard (samenwerken van zorg en welzijn
    op cliëntniveau in de wijk). Maatwerk op casusniveau is een blijvend aandachtspunt.
 Het Regiobeleidsplan MO/BW vormt het spoorboekje voor de regio Noord Veluwe voor de komende jaren.
    Intentie is dat de huidige samenwerking tussen de zes gemeenten ook na de mogelijke decentralisatie
    (2022?) leidend blijft.
 Het regionaal beleidsplan Huiselijk geweld is vastgesteld. Het thema Huiselijk geweld behoeft blijvende
    aandacht waarbij ouderenmishandeling dit en komend jaar extra aandacht krijgt.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 53 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>   Multiprobleemsituaties krijgen steeds gerichter en eerder aandacht. Dit gebeurt bij Jeugd
    (jeugdbeschermingstafel) , jong-volwassenen(tafel 16-27) en volwassenen (tafel samen aan zet).
   Aanpak van mensen met verward onbegrepen gedrag is een doorlopend lokaal én regionaal proces waarbij
    voortdurend volgende stapjes worden gezet. Binnen de GGZ zijn er bewegingen gaande om de acute
    psychiatrie anders te organiseren. Ook de WvGGZ speelt hier een rol.
   Versterken Toegang: Verbinding van lokale CJG teams en aanbieders (o.a. GGZ expertise) en het vergroten
    van de bekendheid van het CJG, Zowel bij inwoners als bij huisartsen en andere samenwerkingspartners;
    We zetten in op eerdere en directere hulpverlening door de toegang.
   Extra aandacht voor het voorkomen van uithuisplaatsingen en de afbouw van het aantal residentiele
    plaatsingen. Met inzet op programma's zoals Actieve Regie en verbeterde samenwerking met GI willen we
    uithuisplaatsing voorkomen en jeugdigen op een verantwoorde manier laten terugkeren naar huis of naar
    eigen leefomgeving. Het is een belangrijke doelstelling van de transformatie. Bovendien legt een residentiele
    plaats een aanzienlijk beslag op de financiële middelen.
   Data-gedreven sturing richting aanbieders: dit is mogelijk omdat de gegevens in 2019 zijn ingeladen in het
    Dashboard Jeugd. Voor WMO is een dashboard in ontwikkeling. Medewerkers van gemeenten en
    Meerinzicht (beleid en contractmanagement) zijn getraind en de eerste analyses zijn beschikbaar. In 2021
    wordt dit verder doorontwikkeld en gebruikt om beleid en uitvoering aan te scherpen.

Het actief sturen op meedoen naar vermogen op de arbeidsmarkt:
 In de arbeidsmarktregio Noord Veluwe en de Stedendriehoek (FactorWerk) is een Doe-agenda Perspectief
    op Werk opgesteld om met extra financiering vanuit het rijk aanvullende trajecten, instrumenten en
    programma's te ontwikkelen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen. Deze
    agenda is begin dit jaar herschreven om ook mensen die als gevolg van de Coronacrisis aan de zijlijn zijn
    komen te staan te kunnen helpen. Het gaat om o.a. nieuwe scholingsvouchers, uitvoering van Social Return
    bij aanbestedingen, inzet van jobcoachvouchers óók voor niet-doelgroepers, waaronder statushouders, en
    de ontwikkelingen van competentiegerichte leerwerklijnen en praktijkleren voor kansrijke beroepen.
 Optimale benutting Participatiehuizen om het arbeidspotentieel en de werknemersvaardigheden van
    deelnemers in kaart te brengen en een passend ontwikkelplan op te stellen gericht op economische
    zelfredzaamheid.
 We realiseren regionaal een sluitende aanpak rondom kwetsbare jongeren om te voorkomen dat een
    jongere thuis komt te zitten of instroomt in de bijstand. Alle kwetsbare jongeren (tot 27 jaar) worden naar een
    voor hen passende plek geleid (zorg, onderwijs of arbeid).

Het vergroten van de bestaanszekerheid (zowel financieel als vanuit gezondheid en Sociaal Domein) van
mensen die leven op en rond de armoedegrens met werkbare regelingen:
 Implementatie van het in 2019 vastgestelde oplegger Schulddienstverlening en Bestaanszekerheid.
    Kernthema; s zijn het gericht benaderen van mensen en inzetten op meedoen in plaats van ‘extra geld’.


Verbonden partijen
De verbonden partijen is: Meerinzicht.

In de paragraaf Verbonden Partijen zijn van de bestaande verbonden partijen een tabel, een nadere toelichting
en kengetallen opgenomen. De tabel geeft inzicht in het type verbonden partij, het bestuurlijk en het financieel
belang.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Daarnaast vervult de gemeente Harderwijk als gedelegeerd centrumgemeente namens de deelnemende
gemeenten van de regio Noord Veluwe de “centrum gemeentelijke rol” (gericht op regie, coördinatie en
uitvoering) van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Hiervoor worden de middelen voor de regio
Noord Veluwe door gemeente Zwolle overgeheveld aan de gemeente Harderwijk op grond van de overeenkomst
“Overdracht verantwoordelijkheden, taken en middelen beschermd wonen en maatschappelijke opvang regio
Noord Veluwe". De raming en verantwoording van deze centrum-gemeentelijke taak is onderdeel van de
begroting en de jaarrekening van Harderwijk.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 54 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Beleidsindicatoren

Verplichte beleidsindicatoren
Banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar      Jongeren met een delict voor de rechter
(Bron: meerdere bronnen)                     (Bron: CBS)
                             Gemeenten                               Gemeenten
Periode Harderwijk          25.000-50.000    Periode Harderwijk     25.000-50.000
                              inwoners                                inwoners
    2016        797,4                666,0      2016          1%                1%
    2017        775,1                674,7      2017          1%                1%
    2018        806,3                687,9      2018          1%                1%
    2019        812,2                702,4      2019    Geen data        Geen data

Achterstand onder jeugd – Kinderen in        Achterstand onder jeugd – Werkloze
uitkeringsgezin (Bron: CBS)                  jongeren (Bron: CBS)
                             Gemeenten                               Gemeenten
Periode Harderwijk          25.000-50.000    Periode Harderwijk     25.000-50.000
                              inwoners                                inwoners
    2016         5%                     5%      2016          1%                2%
    2017         5%                     5%      2017          2%                2%
    2018         5%                     5%      2018          2%                2%
    2019   Geen data             Geen data      2019    Geen data        Geen data

Netto arbeidsparticipatie                    Personen met een bijstandsuitkering per
(Bron: CBS)                                  10.000 inwoners (Bron: CBS)
                             Gemeenten                               Gemeenten
Periode Harderwijk          25.000-50.000    Periode Harderwijk     25.000-50.000
                              inwoners                                inwoners
    2016       67,7%                 66,4%      2016        328,9            275,8
    2017       67,8%                 67,3%      2017        325,2            272,6
    2018       69,6%                 68,3%      2018        315,8            257,6
    2019       70,0%                 69,2%      2019        298,3            245,1

Lopende re-integratievoorzieningen per       Jongeren met jeugdhulp in % van alle
10.000 inwoners van 15-64 jaar               jongeren tot 18 jaar
(Bron: CBS)                                  (Bron: CBS)
                             Gemeenten                               Gemeenten
Periode Harderwijk          25.000-50.000    Periode Harderwijk     25.000-50.000
                              inwoners                                inwoners
    2016      165,6                  242,2      2016         9,9%             9,2%
    2017      167,8                  256,9      2017        10,3%             9,5%
    2018      176,7              Geen data      2018        10,2%            10,1%
    2019   Geen data             Geen data      2019        10,2%            10,4%

Jongeren met jeugdbescherming                Jongeren met jeugdreclassering
(Bron: CBS)                                  (Bron: CBS)
                             Gemeenten                               Gemeenten
Periode Harderwijk          25.000-50.000    Periode Harderwijk     25.000-50.000
                              inwoners                                inwoners
    2016        0,6%                  1,0%      2016         0,3%             0,3%
    2017        0,7%                  1,0%      2017         0,3%             0,3%
    2018        0,8%                  1,0%      2018         0,2%             0,3%
    2019        1,0%                  1,1%      2019         0,2%             0,3%




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                              - 55 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
per 10.000 inwoners (Bron: CBS MSD WMO)
                              Gemeenten
Periode Harderwijk           25.000-50.000
                               inwoners
    2016             520                 504
    2017             610                 514
    2018             640                 545
    2019             690                 596

Facultatieve beleidsindicatoren
WMO
Aantal en percentage cliënten WMO                              Unieke cliënten WMO per voorziening
(Bron: Jaarverslag Meerinzicht)                                (Bron: Jaarverslag Meerinzicht)
                           % van totaal aantal                 Voorziening                     2018     2019
Periode    Aantal
                               inwoners                        Begeleiding                      500       591
    2018       2.690                         5,7%              Hulp bij het huishouden        1.008     1.168
    2019       2.848                         5,9%              Hulpmiddelen en diensten       1.772     1.925

JEUGD
Unieke cliënten Jeugd per voorziening                          Percentage verwijzingen (Bron: 2018: Jaar-
(Bron Jaarverslag Meerinzicht)                                 verslag Meerinzicht; 2019: Dashboard Jeugd)
Voorziening***                2018       2019                  Omschrijving                     2018    2019
GGZ                              725          544              CJG                               35%     48%
Ambulant                         436          498              Huisarts                          40%     32%
JB/JR                            112          101              Rechter/RvK/OvJ                   10%     10%
Dyslexie                          96           81              Gecertificeerde instelling         9%      3%
Residentieel                      70           55              Jeugdarts/medisch specialist       6%      5%
Pleegzorg                         58           54              Zelfverwijzer/geen verwijzer       0%      1%

PARTICIPATIE
Aantal en percentage huishoudens en onderverdeling             Aantal huishoudens participatiewet per
per soort huishouden met een bijstandsuitkering                voorziening
(Bron: Jaarverslag Meerinzicht)                                (Bron: Jaarverslag Meerinzicht)
Omschrijving                     2018               2019       Voorziening                             2018     2019
                                                               Bijzondere bijstand                     1.197    1.389
                             Aantal     %    Aantal        %
                                                               Maatschappelijke bijdrageregeling         966    1.061
Alleenstaande                          62%             63%     Bijstandsuitkering                        867      837
Alleenstaande ouder                    18%             17%
Gehuwd/samenwonend                     20%             20%

Aantal en percentage inwoners met WW-uitkering                 Onderverdeling bestaanszekerheid (Bron: factsheets
(Bron: WW uitkeringen in laatste maand van het jaar            sociaal domein)
via arbeidsmarktincijfers)
                                                               Voorziening                             2018     2019
Periode Aantal         % van totaal aantal inwoners
                                                               Individuele Inkomenstoeslag               777      865
    2018       685                                    1,4%     Bijzondere bijstand voor financiële       394      404
    2019       576                                    1,2%     dienstverlening
                                                               Regeling chronisch zieken                 147      164
                                                               PC regeling                                35       40




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                               - 56 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre> Wat gaat het kosten?

                                                                                   Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving       Doelstelling
                                                                                     2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG6 Sociaal domein
Programma            Lasten     TV61 Samenkracht en burgerparticipatie                4.736       5.714       5.341       4.857       4.747       4.720
                                TV62 Wijkteams                                           42         249         160         158          56          56
                                TV63 Inkomensregelingen                              17.033      25.380      18.130      18.530      18.530      18.530
                                TV64 Begeleide participatie                           4.772       4.577       4.703       4.563       4.447       4.385
                                TV65 Arbeidsparticipatie                              1.368       1.294       1.362       1.361       1.361       1.361
                                TV66 Maatwerkvoorziening (WMO)                        1.438       1.765       1.482       1.509       1.509       1.509
                                TV671 Maatwerkdienstverlening 18+                     8.877       9.485      10.526      10.640      10.639      10.639
                                TV672 Maatwerkdienstverlening 18-                    12.521      12.492      13.817      13.910      13.906      13.907
                                TV681 Ge-escaleerde zorg 18+                         22.276      27.562      22.335      22.316      22.281      22.281
                                TV682 Ge-escaleerde zorg 18-                          4.862       4.601       4.181       4.252       4.252       4.252
             Lasten - Totaal                                                         77.924      93.119      82.037      82.095      81.727      81.640
                        Baten   TV61 Samenkracht en burgerparticipatie                 -370        -426        -476        -209        -209        -209
                                TV62 Wijkteams                                            0           0           0           0           0           0
                                TV63 Inkomensregelingen                             -12.658     -21.296     -13.756     -14.006     -14.006     -14.006
                                TV65 Arbeidsparticipatie                                -43           0           0           0           0           0
                                TV66 Maatwerkvoorziening (WMO)                          -29           0           0           0           0           0
                                TV671 Maatwerkdienstverlening 18+                      -207        -276        -276        -276        -276        -276
                                TV672 Maatwerkdienstverlening 18-                         0           0           0           0           0           0
                                TV681 Ge-escaleerde zorg 18+                        -21.085     -26.495     -21.379     -21.379     -21.346     -21.346
              Baten - Totaal                                                        -34.393     -48.493     -35.887     -35.870     -35.837     -35.837
Programma - Totaal                                                                   43.531      44.626      46.151      46.225      45.890      45.803
       Res       Dotatie aan de TV62 Wijkteams                                          200           0           0           0           0           0
   ./Voorz.            Reserve TV64 Begeleide participatie                              622           0           0           0           0           0
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                           822           0
              Onttrekking uit de TV62 Wijkteams                                      -1.772        -904        -626        -100           0           0
                       Reserve TV63 Inkomensregelingen                                 -110           0           0           0           0           0
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                    -1.882        -904        -626        -100           0           0
Res ./Voorz. - Totaal                                                                -1.060        -904        -626        -100           0           0
PROG6 Sociaal domein - Totaal                                                        42.471      43.722      45.525      46.125      45.890      45.803


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
 Begroting 2020                                   € 43.722.000
 Begroting 2021                                   € 45.525.000
                                                  € 1.803.000 (N)

 Incidenteel                                                     €   956.000 (V)
 Nieuw beleid                                                    €    13.000 (N)
 Uren / overige verrekeningen                                    €   182.000 (N)
 Onderhanden werken                                              €   231.000 (V)
 Nog te verklaren                                                € 2.795.000 (N)
                                                                 € 1.803.000 (N)

 Programmagelden en PGB uitgaven                                               € 2.595.000 (N)
 Hogere rijksbijdrage BUIG                                                     €   470.000 (V)
 Hogere raming uitgaven WsW                                                    €   125.000 (N)
 Hogere raming uitvoeringskosten SD                                            €   100.000 (N)
 Indexering budgetten                                                          €     50.000 (N)
 Reëel ramen begroting 2020-2023 *1                                            €    395.000(N)
                                                                               € 2.795.000 (N)

 *1 In de begroting 2020-2023 was voor de jaarschijf 2021, in het kader van reëel ramen, al voor een bedrag van
 € 395.000 aan hogere lasten sociaal domein opgenomen.

 Toelichting op de financiële analyse:

 Programmagelden, PGB en BUIG:
 Meerinzicht heeft op basis van hun bevindingen van de afgelopen jaren een (meerjaren)begroting opgesteld voor
 de programmagelden Jeugd, Participatiewet en Wmo, voor de onderdelen waarvoor Meerinzicht in de uitvoering
 verantwoordelijk is. Daarnaast zijn ook de ramingen voor de PGB uitgaven bijgesteld. Ten opzichte van de
 begroting 2020-2023 leidt dit tot een hogere raming van structureel € 2.595.000.

 Vanuit het Rijk wordt de rijksbijdrage BUIG bijgesteld met macro 0,5 miljard in 2020 en nog eens 0,5 miljard in
 2021. Voor Harderwijk leidt dit tot hogere inkomsten van € 470.000.




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                      - 57 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Het totaaloverzicht ziet er als volgt uit:

                                                          2021         2022         2023         2024
 Programmagelden Jeugd                                -585.000     -585.000     -585.000     -585.000
 Programmagelden Participatie                       -1.055.000   -1.055.000   -1.055.000   -1.055.000
 Programmagelden Wmo                                  -515.000     -515.000     -515.000     -515.000
 Hogere raming PGB                                    -440.000     -440.000     -440.000     -440.000
 Totaal hogere lasten                               -2.595.000   -2.595.000   -2.595.000   -2.595.000
 Hogere rijksbijdrage BUIG                             470.000      470.000      470.000      470.000
 Inzet rijksmiddelen Jeugd                                   0      978.000      978.000      978.000
 Inzet taakmutaties                                    140.500      155.500      163.000      163.500
 Inzet stelpost Sociaal Domein                         105.000       35.000       50.000       50.000
 Inzet deel budget jeugdhulp asielzoekerskinderen       50.000       50.000       50.000       50.000
 Totaal dekking                                        765.500    1.688.500    1.711.000    1.711.500
 Totaal                                             -1.829.500     -906.500     -884.000     -883.500

De hogere lasten worden deels veroorzaakt door loon-, prijs- en volumeontwikkelingen. De compensatie vanuit
het rijk voor loon- en prijscompensatie is onderdeel van de meicirculaire Gemeentefonds. Hierin is niet meer te
onderscheiden welk deel voor het sociaal domein is.

Jeugd
Er is een stabiele afname op residentiële zorg zichtbaar, maar een toename op ambulante producten.
Het aantal cliënten neemt niet meer toe maar er is een afname te zien vanaf 2019. De toename van de kosten
wordt veroorzaakt door duurdere trajecten en een langere doorlooptijd. We zien een sterke toename bij een
nieuw gecontracteerde aanbieder.

Participatie
De stijging van de Participatiewet in de begroting 2021 is verklaarbaar door de effecten van de coronacrisis. Er is
veel instroom in de bijstand van mensen met tijdelijke contracten en ZZP’ers die hun opdracht verliezen.
Tegelijkertijd blijft op dit moment van schrijven (september 2020) de uitstroom achter. Werden er in januari 2020
828 uitkeringen verstrekt, in augustus 2020 waren dat er 869 en dat is zonder de 730 Tozo aanvragen voor
levensonderhoud.

Wmo
Het in 2018 ingevoerde abonnementstarief heeft nog steeds invloed op de aanvragen voor verstrekkingen in het
kader van de WMO. De uurtarieven voor hulp bij huishouden zijn bovengemiddeld gestegen. In de
berekeningen is daar rekening mee gehouden. Bij hulpmiddelen heeft een wisseling van leverancier
plaatsgevonden. Bij de voorzieningen is gekeken naar een eventuele trend over de afgelopen vijf jaar. Met name
bij woningaanpassingen is er een grillig karakter.
Met het ramen is ook gekeken naar het advies van de VNG. Zij adviseren een gemiddelde stijging van 7%
volumeontwikkeling en gezien het profiel van de gemeente Harderwijk is dit percentage overgenomen.

Als dekking voor de hogere lasten worden middelen ingezet vanuit de stelpost taakmutaties (Wet Taaleis
participatiewet, BBZ levensvatbaarheidsonderzoeken, ambulantisering GGZ en verhoging leeftijdsgrenzen
gezinshuizen). Deze dekking is verantwoord binnen programma 0.

In 2020 hebben het Ministerie van BZK, de VNG en de provincies een richtlijn afgegeven hoe gemeenten om
kunnen gaan met de onzekerheid van extra middelen voor jeugdzorg in de meerjarenbegroting. Voor de jaren
vanaf 2022 wordt er een structurele stelpost ‘uitkomst onderzoek jeugdzorg’ geraamd, naar rato van de € 300
miljoen uit 2021. Voor Harderwijk gaat het om een bedrag van € 978.000 wat als dekking ingezet wordt voor de
hogere lasten.

WsW:
Er wordt een hogere bijdrage geraamd voor de Wet sociale Werkvoorziening. Dit is op basis van een hogere
integratie-uitkering Participatie (programma 0).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 58 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Uitvoeringskosten sociaal domein:
De hogere uitvoeringskosten voor jeugd heeft vooral te maken met een professionaliseringsslag die door MIZ
gemaakt is na de overdracht van het bedrijfsbureau jeugd vanuit de RNV:
 Invoeren van dashboard jeugd;
 Verbeteren kwaliteit van de rapportages en prognoses;
 Productverantwoording op basis van eigen administratie.
Deze professionalisering heeft tot resultaat geleid dat er voor het tweede jaar een goedkeurende verklaring is
afgegeven door de accountant en dat er door het dashboard veel meer zicht en inzicht is en dit relevante
sturingsinformatie oplevert.
Daarnaast is Putten per 1 januari 2020 uitgetreden waar door de kosten over minder gemeenten verdeeld
kunnen worden.

Het verschil tussen jaarschijf 2021 en 2022 bedraagt afgerond € 925.000. Voorgesteld wordt dit te dekken uit het
overschot Beschermd Wonen 2020. Omdat dit exacte bedrag nog niet bekend is, wordt het bedrag nu eerst uit
de reserve sociaal domein gehaald en het overschot Beschermd Wonen 2020 wordt, na vaststelling van het
jaarverslag 2020 door de deelnemende gemeenten, aan de reserve toegevoegd.

De begroting 2021 van de centrumgemeentelijke middelen Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang is
bijgesteld op basis van de laatste trends en ontwikkelingen, en opgenomen in deze begroting. Het macro budget
Beschermd Wonen daalt vanaf 2021 met € 495 miljoen als gevolg van uitstroom van mensen die een Wlz (Wet
langdurige zorg) indicatie krijgen. Per 2021 ontvangt plaatsvervangend centrumgemeente Harderwijk namens de
deelnemende gemeenten ca. € 5 miljoen structureel minder. Ook de uitgaven zijn met dit bedrag bijgesteld. De
begroting BW/MO is budgettair neutraal opgenomen onder taakveld TV681 Ge-escaleerde zorg 18+.

Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:

                                                                                        Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                                         Omschrijving
                                                                                        2021         2022         2023         2024
PROG6 Sociaal domein
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie          De Roef stelpost tbv subsidie                    0          75           75            75
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie - Totaal                                                  0          75           75            75
TV63 Inkomensregelingen                         Kwijtschelding ZZP-ers                          13          13           13            13
TV63 Inkomensregelingen - Totaal                                                                13          13           13            13
PROG6 Sociaal domein - Totaal                                                                   13          88           88            88


TV61 Uitwerking programmatische en ruimtelijke vertaling De Roef (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Op 20 februari 2020 heeft de raad ingestemd met het voorstel “Uitwerking programmatische en ruimtelijke
vertaling De Roef”.

Wat gaat het kosten
In het voorstel is opgenomen dat de extra exploitatiesubsidie ad € 75.000, structureel vanaf jaarschijf 2022,
betrokken zou worden bij de primitieve begroting 2021-2024.

TV63 Kwijtschelding gemeentelijke belastingen (bestuurlijke verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Uitbreiding van de huidige kwijtscheldingsregeling, zodat ook ZZP‘ers en kleine zelfstandigen in aanmerking
kunnen komen voor kwijtschelding van de afvalstoffen- en rioolheffing. Hiermee wordt invulling gegeven aan de
motie van de raad van 18 juli 2019.

Wat gaat het kosten
Gebaseerd op de huidige situatie wordt er uitgegaan van 40 verzoeken per jaar waarvan er 20 leiden tot
kwijtschelding. De kosten hiervan zien er als volgt uit:
1. Kosten extern bureau:                            40 x € 139,50 per verzoek (excl. BTW) = € 5.580
2. Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing:    20 x € 350 =                            € 7.000
Totale kosten                                                                               € 12.580




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                        - 59 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>2.7 Programma 7 Duurzaamheid en milieu
       Algemene doelstelling
       Wij werken aan een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Duurzaamheid
       staat centraal in ons handelen. Ook verwachten wij van inwoners en ondernemers dat
       duurzaamheid bij het realiseren van hun plannen het uitgangspunt is.

       Uitvoeringsprogramma ‘Toekomstbestendig Harderwijk’
       Om uitvoering te geven aan de in juli 2020 vastgestelde duurzaamheidsvisie, zullen
       we een uitvoeringsprogramma ontwikkelen en gaan uitvoeren. Uitwerking hiervan vindt
       plaats aan de hand van de volgende vier pijlers: energietransitie, circulariteit,
       klimaatadaptatie en biodiversiteit.

       Werken aan een gezonde leefomgeving
       Met inwoners zoeken we naar innovatieve oplossingen voor geluidsoverlast van de
       A28.

       Wij stimuleren alle inwoners om een actieve en gezonde leefstijl te hanteren door in te
       zetten op gezond opgroeien, gezond ouder worden en een gezonde leefomgeving
       Onder andere door het stimuleren van gezonde keuzes (leefstijl) met de lokale
       uitvoeringsagenda van de nota ‘Samen voor een gezond Noord Veluwe’.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                        - 60 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Algemeen
Dit programma omvat activiteiten die gericht zijn op gezondheidszorg, milieu, afvalverzameling en reiniging,
water en riolering alsmede de gemeentelijke begraafplaats.


Ontwikkelingen
-


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Duurzaamheid en milieu worden onderscheiden zijn:

7.   Duurzaamheid en milieu
7.1 Volksgezondheid
7.2 Riolering
7.3 Afval
7.4 Milieubeheer
7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Het opstellen en opstarten van het uitvoeringsprogramma ‘toekomstbestendig Harderwijk’
Om uitvoering te geven aan de in juli 2020 vastgestelde duurzaamheidsvisie, zullen we een uitvoerings-
programma ontwikkelen en uitvoeren. Het programma geeft een duidelijk beeld van alle doelen, de aanpak en
voortgang van projecten en activiteiten. Hiermee maken we keuzen en geven we sturing aan de vele
transitieopgaven die er zijn om de leefomgeving te verbeteren en toekomstbestendig te maken.
Hierbij onderkennen we een aantal hoofdopgaven:

Energietransitie
Deze opgave is uitgewerkt en vastgesteld in het beleid: ‘De Energieke stad’. Het beleid heeft als doelstelling het
bereiken van 45% CO2-reductie in 2031 ten opzichte van 2010. Hieraan wordt uitvoering gegeven middels de
Uitvoeringsstrategie ‘Energieke stad 2021-2024’ gericht op het uitvoeren van plannen waarin de impact op de
CO2 vermindering hoog is, de voorbeeldfunctie tot uiting komt en de samenwerking wordt gevonden met
verschillende stakeholders:
 Duurzame gemeentelijke organisatie en gemeentelijk vastgoed.
 Duurzame initiatieven ondersteunen.
 Wind- energie.
 Zonne-energie.
 Gasloze wijken.

Circulariteit
Deze opgave behelst de reductie van afval en het sluiten van kringlopen, waardoor grondstoffen hun waarde
behouden. Hiervoor is het beleid ‘Van Afval Naar Grondstof (VANG)’ vastgesteld. Daarnaast wordt een ‘aanpak
Circulaire economie opgesteld. Vanuit de principes, slimmer ontwerpen, bewust gebruiken en meer en beter
hergebruiken wordt de aanpak naar een circulaire stad vormgegeven.

Klimaatadaptatie
De urgentie om klimaatbestendigheid aan te pakken groeit. We ervaren steeds heftiger de effecten en gevolgen
van klimaatveranderingen. Harderwijk zal uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en water-robuust moeten zijn om
hittestress en droogte te beperken en wateroverlast te voorkomen. De uitvoeringsstrategie bestaat uit:
 De kwetsbaarheid in beeld brengen.
 De risicodialoog voeren.
 Uitvoeringsagenda opstellen.
 Meekoppelkansen benutten.
 Stimuleren en faciliteren.
 Reguleren en borgen.
 Handelen bij calamiteiten.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 61 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Biodiversiteit
Ook de biodiversiteit in Harderwijk staat onder druk. En we hebben juist de natuur hard nodig voor een gezonde
leefomgeving en om ons te beschermen tegen de klimaatverandering. We gaan dit doen door
natuur(verbindingen) te versterken. Dit doen we door te bouwen aan een veerkrachtig netwerk van
(beschermde) natuurgebieden, de landbouwgebieden in het buitengebied en het groen in de stad. Vanuit de
principes: het vergroten van leefgebieden, het verbinden van gebieden met elkaar en het versterken van de
kwaliteit in de gebieden wordt gewerkt aan een robuust Harderwijks Natuurnetwerk.

Werken aan een gezonde leefomgeving
Met inwoners zoeken we naar innovatieve oplossingen voor geluidsoverlast van de A28 door:
 Het verbinden met het meerjarenprogramma geluidsanering rijkswegen (MJPG).
 Ren relatie te leggen met het project doorstroming A28/MIRT.
 Pilot uit te voeren op kwetsbare plekken (akoestisch zwaarst belaste plekken).

Als gemeente Harderwijk tekenen we het Schone Lucht Akkoord en zal hierbij en lokale uitvoeringsagenda
worden opgesteld. Luchtverontreiniging is een belangrijke risicofactor voor de gezondheid (in dezelfde orde van
grootte als overgewicht).

Wij stimuleren alle inwoners om een actieve en gezonde leefstijl te hanteren door in te zetten op gezond
opgroeien, gezond ouder worden en een gezonde leefomgeving
Het stimuleren van gezonde keuzes (leefstijl) met de lokale uitvoeringsagenda
van de nota ‘Samen voor een gezond Noordveluwe’;
 Het voortzetten van gratis schoolfruit op basisscholen (in afstemming met Europees programma schoolfruit).
 Het vergroten van de weerbaarheid van de jeugd in Harderwijk (met onder andere aandacht voor
    pestgedrag en Social Media in samenwerking met GGD en onderwijs).
 Het terugdringen van middelengebruik onder jongeren (waaronder lachgas, in samenwerking met Tactus).
 Het stimuleren van een actieve leefstijl voor kinderen en een gezonde leefomgeving van kinderen (door o.a.
    JOGG en bijvoorbeeld rookvrije schoolpleinen).
 Het stimuleren van een actieve levensstijl voor ouderen, door het bieden van wandellocaties met bankjes
    voor ouderen.

Daarnaast zetten we in op suïcidepreventie. We willen het taboe op praten over suïcide doorbreken en
professionals en vrijwilligers handvatten bieden om suïcidale gedachten te herkennen en het gesprek hierover
aan te gaan.


Verbonden partijen
De verbonden partijen zijn: Omgevingsdienst Noord Veluwe (ODNV).

In de paragraaf Verbonden Partijen zijn van de bestaande verbonden partijen een tabel, een nadere toelichting
en kengetallen opgenomen. De tabel geeft inzicht in het type verbonden partij, het bestuurlijk en/of het financieel
belang.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


Beleidsindicatoren

Verplichte beleidsindicatoren
Omvang huishoudelijk restafval in kg per                  Hernieuwbare elektriciteit
inwoner (Bron: CBS)                                       (Bron: Klimaatmonitor-RWS)
                          Gemeenten                                                  Gemeenten
Periode Harderwijk       25.000-50.000                     Periode Harderwijk       25.000-50.000
                           inwoners                                                   inwoners
    2016        207                  167                      2016        2,7%                14,9%
    2017        203                  153                      2017        4,3%            Geen data
    2018        203                  145                      2018        6,6%            Geen data
    2019   Geen data           Geen data                      2019    Geen data           Geen data




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 62 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre> Facultatieve beleidsindicatoren
 CO2-emissie per ton excl. CO2-uitstoot
 auto(snel)wegen (Bron: klimaatmonitor)

  Periode      Harderwijk

      2010             241,4
      2011             229,6
      2012             237,5
      2013             243,4
      2014             226,7
      2015             239,5
      2016             230,1
      2017             222,1


 Wat gaat het kosten?

                                                                                     Rekening   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving    Doelstelling
                                                                                       2019       2020        2021        2022        2023        2024
PROG7 Duurzaamheid en milieu
Programma             Lasten TV71 Volksgezondheid                                       2.111       2.333       2.236       2.611       2.558       2.557
                              TV72 Riolering                                            2.396       2.244       2.351       2.379       2.393       2.368
                              TV73 Afval                                                4.213       4.154       4.268       4.028       4.028       4.027
                              TV74 Milieubeheer                                         2.319       3.540       2.288       2.289       1.993       1.993
                              TV75 Begraafplaatsen en crematoria                          974         889         812         869         869         869
              Lasten - Totaal                                                          12.014      13.160      11.955      12.175      11.841      11.814
                       Baten TV71 Volksgezondheid                                          -9         -57           0        -291        -291        -291
                              TV72 Riolering                                           -3.580      -3.476      -3.574      -3.557      -3.608      -3.564
                              TV73 Afval                                               -5.083      -4.761      -4.874      -4.874      -4.874      -4.874
                              TV74 Milieubeheer                                           -54        -243         -43         -43          -1          -1
                              TV75 Begraafplaatsen en crematoria                         -992        -966        -988        -988        -988        -988
              Baten - Totaal                                                           -9.718      -9.502      -9.479      -9.753      -9.762      -9.718
Programma - Totaal                                                                      2.296       3.658       2.476       2.423       2.079       2.095
       Res      Dotatie aan TV72 Riolering                                                  0           0           0           0           0           0
   ./Voorz.     de Reserve TV73 Afval                                                      50           0           0           0           0           0
                              TV74 Milieubeheer                                            72           8           8           8           8           8
                              TV75 Begraafplaatsen en crematoria                            0           0           0           0           0           0
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                             123           8           8           8           8           8
                Onttrekking TV72 Riolering                                                 -1           0           0           0           0           0
                       uit de TV73 Afval                                                  -18         -28        -263         -28         -28         -28
                   Reserve TV74 Milieubeheer                                             -530          -7           0          -7          -7          -7
                              TV75 Begraafplaatsen en crematoria                            0          -7          -9          -9          -9          -9
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                        -549         -42        -272         -44         -44         -44
Res ./Voorz. - Totaal                                                                    -426         -35        -265         -36         -36         -36
PROG7 Duurzaamheid en milieu - Totaal                                                   1.869       3.623       2.211       2.386       2.043       2.059


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:

 Begroting 2020                                                    € 3.623.000
 Begroting 2021                                                    € 2.211.000
                                                                   € 1.412.000 (V)

 Incidenteel                                                       € 1.593.000 (V)
 Kapitaallasten                                                    €    26.000 (V)
 Uren / overige verrekeningen                                      € 189.000 (N)
 Nog te verklaren                                                  €    18.000 (N)
                                                                   € 1.412.000 (V)


 Diverse kleine verschillen                                                          € 18.000 (N)
                                                                                     € 18.000 (N)




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                        - 63 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>2.8 Programma 8 Ruimte en wonen
       Algemene doelstelling
       Wij versterken de ruimtelijke kwaliteit door grote ruimtelijke projecten uit te voeren,
       ruimte voor lokale initiatieven te geven, een passend woningaanbod te bieden en te
       zorgen voor een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat.

       Hiervoor gaan wij aan de slag met:

       Het uitvoeren van de volgende grote projecten.
        Drielanden.
        Waterfront.
        Lorentz III.
        Nieuw Weiburg.

       Ruimte geven voor lokale initiatieven.
        Ruimtelijke ontwikkelingen eenvoudiger maken.
        Duidelijkheid geven over de gewenste ruimtelijke koers.

       Werken aan een passend woningaanbod door uitwerking van een uitvoeringsagenda
       op basis van de Woonvisie 2017-2027.
       Specifieke aandachtspunten:
        Nieuwbouw in het goedkope en middel-dure segment.
        Het creëren van tijdelijke woonruimte.
        Spreiding en menging.
        Het ontwikkelen van woonzorgzones.
        Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.
        Stimuleren van levensloopbestendige woningaanpassingen.
        Kwetsbare groepen, woonwagens en arbeidsmigranten.

       Zorg voor een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat bij het inrichten van de
       openbare ruimte.
        Meer aandacht te hebben voor groen. Hierbij wordt het onderhoudsniveau
           verhoogd van kwaliteitsniveau C naar B.
        Een pilot voor (natuurlijke) fijnstof-afvangers uit te voeren.
        Aanleg van een vlot bij het Strandeiland.
        Uitwerking en uitvoering schetsplan De Wellen.
        Revitalisering Lorentz I en II, fase 2.
        Herinrichting Nassaulaan/Engelserf.
        Realisatie Cresentplas.

       Beheer gemeentelijke gebouwen.
        Oude Stadhuis.
        Museum.
        Catharinakapel.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                        - 64 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Algemeen
Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op ruimtelijke ordening (ontwikkelingsvisie,
bestemmingsplannen, welstandstoezicht en handhaving), volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand,
woonwagencentrum) en bouwgrondexploitaties.


Ontwikkelingen
De volgende twee ontwikkelingen kunnen van invloed zijn op de planning en uitvoering van ruimtelijke
ontwikkelingen:
 PAS (Programmatische Aanpak Stikstof). Door de Raad van State is PAS buiten werking getreden. Als
    gevolg hiervan kunnen voor bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen op dit moment geen vergunningen worden
    verleend omdat deze ontwikkelingen zorgen voor extra stikstof op kwetsbare gebieden (Natura 2000). Op
    landelijk niveau wordt gewerkt aan een oplossing voor de ontstane problematiek. De gemeente is zich
    eveneens aan het beraden op oplossingsmaatregelen;
 PFOS (Per-fluor-octaanzuur). Een tijdelijk handelingskader is opgesteld voor alle grondwerkzaamheden
    waarbij de verplichting is gesteld om per 1 oktober 2019 bodemonderzoek naar deze stof uit te voeren.

Nieuw beleid vormt het opstellen van de Natuur- en biodiversiteitsvisie.
Deze nota zal daarnaast als basis worden gebruikt voor het herzien van de Nota afstoten openbaar groen.
Daarnaast wordt de beleidsvisie Historische boerenerven Hierden opgesteld.


Wat gaan we daarvoor doen?
De taakvelden die binnen het programma Ruimte en wonen worden onderscheiden zijn:

8. Ruimte en wonen
8.1 Ruimtelijke ordening
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr.)
8.3 Wonen en bouwen

Het uitvoeren van de volgende grote projecten
 Drielanden:
    -   Afronden planontwikkeling deelgebied 2 en 3 Harderweide.
    -   Start bouwrijp maken en start woningbouw deelgebied 2.
    -   Doorzetten ontwikkeling Groene Zoom.
    -   Verkenning programma Drielanden-Noord.
 Waterfront:
    -   Fase 1: Inrichting en ingebruikneming Zonnepark Overloopterrein.
    -   Fase 2: Realisatie havenkantoor, definitief plan bebouwing plint Dolfinariumeiland, definitief
        planparkvilla, plan bouw kop stadswerven inclusief. Parkeergarage, afronding woningbouw
        Noordereiland, start woningbouw kop Bakens.
    -   Fase 3: Vaststellen definitief plan en start uitvoering deelgebied 1, besluit aanleg warmtenet.
 Lorentz III
    -   Lorentz III wordt verder bouwrijp gemaakt en waar mogelijk deels woonrijp, na vestiging bedrijven. Ter
        hoogte van de Newtonweg wordt middels de aanleg van een rotonde een verkeersverbinding gemaakt
        met het nieuwe gedeelte.
 Weiburg:
    -   In 2020 is gewerkt aan het opstellen van een Ruimtelijk ontwikkelkader of ook wel Ruimtelijke visie in
        samenwerking met ontwikkelende partijen. Deze visie wordt in het voorjaar 2021 ter besluitvorming
        voorgelegd aan de gemeenteraad. In de visie zijn scenario’s uitgewerkt en zal er uiteindelijk na een
        participatietraject een voorkeursvariant aan de raad worden voorgelegd. In 2021 zullen afspraken
        worden gemaakt met de ontwikkelende partijen en woningbouwcorporaties over planning, fasering.

Ruimte geven voor lokale initiatieven
 Ruimtelijke ontwikkelingen eenvoudiger maken:
   -   Meer ruimte geven aan samenleving en initiatiefnemers door loslaten en vertrouwen geven door vanaf
       2020 met omgevingscoaches en de omgevingskamer te gaan werken.
   -   Het verder implementeren van de Omgevingswet (op basis van routekaart).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                        - 65 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>    -   Doorgaan met de pilot omgevingsplan Stadsdennen gebaseerd op de harmonisatie van
        bestemmingsplan-regelingen.

   Duidelijkheid geven over de gewenste ruimtelijke koers:
    -   Het opstellen van een Omgevingsvisie. In 2020 is aan de hand van een inventarisatie van bestaand
        beleid, participatie middels het Onlinestadsgesprek en gesprekken met sleutelfiguren uit de
        Harderwijker/Hierdense samenleving voldoende informatie gehaald om in 2021 toe te komen aan het
        maken van keuzes en het bepalen van speerpunten van beleid voor de fysieke leefomgeving. Op basis
        hiervan wordt de Omgevingsvisie uitgewerkt ter vervanging van de huidige Structuurvisie.
   Gemeentelijke begeleiding van particuliere ontwikkelingen, bijvoorbeeld in het buitengebied.
   Gemeentelijke begeleiding transformatieopgaven zoals bijvoorbeeld:
    -   Rabobanklocatie.
    -   Stadsdennenweg.
    -   De Harder.
    -   Randmeer.

Werken aan een passend woningaanbod door uitwerking van een uitvoeringsagenda op basis van de
Woonvisie 2017-2027
 (Monitoring) woonopgave:
   -   Kwantitatieve opgave wonen en zorg. We brengen de behoefte in beeld naar woonvormen voor mensen
       met een zorgvraag. Mogelijk geeft dit aanleiding voor een uitbreiding van het aanbod. De gemeente
       zoekt naar mogelijkheden om die te realiseren.
 Realisatie:
   -   Nieuwbouw in het goedkope en middel dure segment. In de sociale huursector is de gemiddelde
       wachttijd op dit moment ruim vijf jaar. Dat is te lang. Met woningcorporaties en projectontwikkelaars
       maken wij afspraken over een uitbreiding van het aanbod huurwoningen onder de liberalisatiegrens.
       Daarnaast wordt de ontwikkeling van woningen in het middel dure huursegment en goedkope
       koopsegment waar mogelijk gestimuleerd. Dit doen wij onder meer om de doorstroming aan de
       onderkant van de woningmarkt te bevorderen.
   -   PVE extra toegankelijke woningen. We ontwikkelen een helder programma van eisen voor rollator- en
       rolstoelgeschikte woningen. Daarmee willen we de markt uitdagen om meer woningen te bouwen voor
       mensen met fysieke beperkingen.
 Bijzondere woonconcepten:
   -   Maatwerkwoningen. Samen met onze stakeholders worden zes/acht maatwerkwoningen gerealiseerd.
       Dit is een woonzorgconcept voor mensen met een alternatieve leefstijl.
   -   Woonwagenstandplaatsen. In 2021 wordt de behoefte aan woonwagenstandplaatsen in kaart gebracht.
       Mogelijk biedt dit aanleiding voor een uitbreiding van het aantal plekken.

Zorg voor een aantrekkelijk woon-, werk- een leefklimaat door
 Bij het inrichten van de openbare ruimte:
   -   Groenbeheer uitvoeren op basis van het vastgestelde kwaliteitsniveau B.
   -   Aanleg van een vlot bij het Strandeiland.
   -   Op basis van het vastgestelde voorkeursscenario vindt aanbesteding en uitvoering plaats van de
       Wellen. Daarnaast vindt planvorming plaats van het voetpad langs het Zeepad als uitvoering van de
       motie.
   -   Revitalisering Lorentz I. Hiervoor is het civieltechnische deel gerealiseerd en vindt in 2020 de afronding
       van de groeninrichting plaats. Ten behoeve van de verkeersveiligheid wordt het kruispunt
       Archimedesstraat/Newtonweg/Daltonstraat aangepast.
   -   Herinrichting Nassaulaan/Engelserf vindt in 2020 plaats.
   -   Groenaanleg herinrichting Melis Stokelaan.
   -   Opstellen en start uitvoering van dorps- en landschapsversterking Hierden.
   -   Herinrichtingsplan Havendam en voorbereiding uitvoering.

Beheer gemeentelijke gebouwen
 Aan de hand van een schouw van de gemeentelijke gebouwen in 2019/2020 wordt in 2020 een meerjaren
   onderhoudsplan’ opgesteld. In hetzelfde traject worden tevens verbeteringsmaatregelen op het gebied van
   duurzaamheid uitgewerkt die bij de onderhoudswerkzaamheden kunnen aansluiten met een Duurzaam
   Meerjaren Onderhouds Plan (DMJOP) als resultaat. Daarnaast vindt een volledige inventarisatie plaats van
   eigendommen en juridisch gebruik.
 Herontwikkeling voormalige bibliotheek (Academiestraat 5) door het uitwerken van de vastgestelde visie.
   Hiervoor vindt de voorbereiding van de verkoopprocedure plaats.
 In de organisatie verankeren van de coördinatie van actief vastgoedbeheer.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 66 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen
De verbonden partijen zijn:
 Meerinzicht: digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)en onderhoud gebouwen.
 ODNV: advisering Omgevingsvisie en Omgevingsplan.

Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen.


Beleidsindicatoren

Verplichte beleidsindicatoren
Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000                           Nieuw gebouwde woningen per 1.000
(Bron: CBS)                                               woningen (Bron: BAG/ABF)
                              Gemeenten                                           Gemeenten
Periode Harderwijk           25.000-50.000                Periode Harderwijk     25.000-50.000
                               inwoners                                            inwoners
    2016            230                  227                 2016         10,7              6,6
    2017            231            Geen data                 2017          3,9              7,4
    2018            245            Geen data                 2018         10,0              7,5
    2019            258                  260                 2019         22,7              8,6

Demografische druk (De som van het aantal
personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder
in verhouding tot de personen van 20-65 jaar
(Bron: CBS)
                              Gemeenten
Periode Harderwijk           25.000-50.000
                               inwoners
    2016         72,2%                 75,8%
    2017         74,0%                 76,6%
    2018         74,1%                 77,4%
    2019         74,1%                 77,8%
    2020         74,5%                 78,2%

Facultatieve beleidsindicatoren
Passend woonaanbod (Bron: eigen gegevens)
                                                           In       Omgevings
                                         Opgeleverd                                                 Volgens
                Categorie                              aanbouw      vergunning   Totaal    In %
                                          in 2018                                                  woonvisie
                                                       eind 2018     verleend
 Sociale huur      tot kwal.
                   tot 1e/2e aftop.               24          92          105       221     20 %        11 %
                   tot liberalisatie.             10          11                     21      2%          3%
 Vrije sector      tot € 850
                                                  37         125                    162     15 %        15 %
 huur
                   € 850 of meer                  87          29           34       150     13 %         7%
 Koop              tot €200.000                                                                         13 %
                   tot € 275.000                  89          62                     97     14 %        29 %
                   tot € 325.000                  60         141                    201     18 %         7%
                   € 325.000 of meer              62         126           18       206     19 %        15 %
 Totaal                                          369         586          157     1.112    100 %       100 %




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                      - 67 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                                             In         Omgevings
                                                     Opgeleverd                                                                    Volgens
                   Categorie                                             aanbouw        vergunning      Totaal       In %
                                                      in 2019                                                                     woonvisie
                                                                         eind 2019       verleend
  Sociale huur         tot kwal.
                       tot 1e/2e aftop.                           71            54             124          297        25%                 11 %
                       tot liberalisatie.                         10             7              19           90         8%                  3%
  Vrije sector         tot € 850
                                                                  53            34               94         181        15%                 15 %
  huur
                       € 850 of meer                             31            116               0          147        12%                  7%
  Koop                 tot €200.000                               1              3               2            6         1%                 13 %
                       tot € 275.000                             74              8               1           83         7%                 29 %
                       tot € 325.000                             82             42              54          178        15%                  7%
                       € 325.000 of meer                        144             52              16          212        18%                 15 %
  Totaal                                                        466            316             310        1.194      100 %                100 %


 Wat gaat het kosten?

                                                                                          Rekening    Begroting   Begroting   Begroting   Begroting   Begroting
Categorie    Omschrijving        Doelstelling
                                                                                            2019        2020        2021        2022        2023        2024
PROG8 Ruimte en wonen
Programma           Lasten       TV81 Ruimtelijke ordening                                    1.237       1.196         941         781         698         698
                                 TV82 Grondexploitatie (niet-bedrijventer.)                  14.720       1.765           0           0           0           0
                                 TV83 Wonen en bouwen                                         2.899       2.690       2.462       2.476       2.075       2.075
             Lasten - Totaal                                                                 18.856       5.651       3.403       3.257       2.774       2.774
                        Baten    TV81 Ruimtelijke ordening                                     -476        -399        -317        -317        -117        -117
                                 TV82 Grondexploitatie (niet-bedrijventer.)                 -14.820      -1.765           0           0           0           0
                                 TV83 Wonen en bouwen                                        -2.035      -1.927      -1.894      -1.894      -1.844      -1.841
              Baten - Totaal                                                                -17.331      -4.091      -2.212      -2.211      -1.961      -1.958
Programma - Totaal                                                                            1.525       1.560       1.191       1.046         812         816
       Res       Dotatie aan de TV83 Wonen en bouwen                                            530          38          38          38          38          38
   ./Voorz.            Reserve
              Dotatie aan de Reserve - Totaal                                                  530           38          38          38         38              38
              Onttrekking uit de TV82 Grondexploitatie (niet-bedrijventer.)                      0            0           0           0          0               0
                       Reserve TV83 Wonen en bouwen                                           -740            0           0           0          0               0
              Onttrekking uit de Reserve - Totaal                                             -740            0           0           0          0               0
Res ./Voorz. - Totaal                                                                         -211           38          38          38         38              38
PROG8 Ruimte en wonen - Totaal                                                               1.314        1.598       1.229       1.083        850             853


 Financiële analyse begroting 2021 ten opzichte van begroting 2020:
 Begroting 2020                                   € 1.598.000
 Begroting 2021                                   € 1.229.000
                                                  € 369.000 (V)

 Incidenteel nieuw beleid                                            €     20.000 (N)
 Incidenteel regulier                                                €    143.000 (V)
 Incidenteel onderhanden werken                                      €    117.000 (V)
 Structureel onderhanden werken                                              nihil
 Kapitaallasten                                                              nihil
 Uren / overige verrekeningen                                        €    116.000 (V)
 Nog te verklaren                                                    €     13.000 (V)
                                                                     €    369.000 (V)

 TV 81 Ruimtelijke ordening                                                             € 56.000 (V)
 TV 83 Wonen en bouwen                                                                  € 43.000 (N)
                                                                                        € 13.000 (V)

 Toelichting op de financiële analyse:
 TV 81 Ruimtelijke ordening
 Door de invoering van de Omgevingswet wordt er vanaf 2021 een structureel voordeel verwacht in relatie tot het
 digitaliseren van bestemmingsplannen.

 TV 83 Wonen en bouwen
 De tijdelijke interne/externe formatie-uitbreiding binnen domein Ruimte t/m 2022 is onder meer gedekt uit een
 verhoging van de leges uit omgevingsvergunningen van € 100.000,-. Op basis van ervaringscijfers wordt dit
 budget voor 2021 en 2022 met € 50.000,- verlaagd. Hiervoor is een alternatieve dekking gevonden in de verkoop
 van openbaar groen (zie programma 5).




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                            - 68 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:
                                                                                     Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Taakveld                         Omschrijving
                                                                                     2021         2022         2023         2024
PROG8 Ruimte en wonen
TV83 Wonen en bouwen             Invoeren Wet kwaliteitsborging 2021                         20           0            0             0
TV83 Wonen en bouwen - Totaal                                                                20           0            0             0
PROG8 Ruimte en wonen - Totaal                                                               20           0            0             0


TV83 Invoeren Wet kwaliteitsborging 2021 (juridische verplichting)
Wat gaan wij ervoor doen
Op 1 januari 2021 treedt de nieuwe Wet kwaliteitsborging (Wkb) in werking. Ter voorbereiding hebben de
medewerkers team VTH opleidingen nodig.

Wat gaat het kosten
Totaal gaan 10 personen een cursus volgen van ca. € 2.000. Totaalbedrag incidenteel voor 2021 € 20.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                   - 69 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>3    Paragrafen




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk   - 70 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>3.1 Paragraaf Lokale Heffingen

Algemeen
Met, afgerond, 17% van de totale gemeentelijke inkomsten vormen de lokale heffingen, naast de algemene
uitkering uit het Gemeentefonds, een tweede belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. Om die reden
vormen deze heffingen een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk beleid. Lokale heffingen raken de burgers
direct en daarom is het van belang goede afwegingen te maken. Met andere woorden: welke belastingen heffen
wij tegen welke bedragen.

Een duiding van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maken het beeld rondom
de lokale heffingen compleet. Het algemeen beleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:
  Beheersing van de collectieve lastendruk waarbij de lokale lasten jaarlijks worden geïndexeerd met de
     inflatie (trendmatige aanpassing).
  Geen boventrendmatige verhogingen, tenzij de meerwaarde voor de burgers een dergelijke verhoging kan
     motiveren.
  Kostendekkende tarieven van, in principe, 100%.

Korte beschrijving
Gemeenten hebben een gesloten belastingstelsel. Door de landelijke overheid wordt bepaald welke belastingen
de gemeenten mogen heffen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen belastingen die onderdeel uitmaken
van de algemene dekkingsmiddelen en heffingen waarbij een vergoeding wordt betaald voor een door de
gemeente uitgevoerde taak of verleende dienst.

Lokale heffingen hebben tot doel dat de gemeente door het verwerven van eigen middelen dekking vindt voor
haar uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De invoering, wijziging of intrekking van
lokale heffingen dient door middel van een door de gemeenteraad vast te stellen verordening te geschieden. De
definitieve vaststelling van de tarieven door de gemeenteraad vindt plaats in december 2020.

Tot de uitgevoerde taken worden gerekend; de onroerende zaakbelastingen, forensenbelasting,
toeristenbelasting, hondenbelasting, parkeerbelasting, reclamebelasting en precariobelasting. Tot de door de
gemeente verleende diensten behoren de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Daarnaast zijn er nog de
marktgelden, grafrechten en leges als vergoeding voor diverse diensten en taken (burgerlijke stand,
reisdocumenten, rijbewijzen, omgevings-vergunning, etc.). De betreffende tarieven moeten in beginsel de
gemaakte kosten dekken. Hier geldt het principe: de gebruiker betaalt.

Kwijtscheldingen
De gemeente Harderwijk verleent kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing. De norm voor het
verlenen van kwijtschelding is gesteld op 100% van het bijstandsniveau. Dit betekent dat 100% van het inkomen
op bijstandsniveau wordt vrijgelaten bij de beoordeling of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. De
normbedragen voor kwijtschelding gemeentelijke belastingen worden door het Rijk per halfjaar aangepast en
vastgesteld. De normbedragen kwijtschelding belastingen zijn het laatst vastgesteld per 1 juli 2020 en door de
VNG gepubliceerd. In het najaar van 2020 volgt publicatie van de normbedragen over het 1e halfjaar van 2021.

Tarieven
Gebaseerd op de cijfers van het Centraal Planbureau bij de Meicirculaire Gemeentefonds 2020 wordt voor het
begrotingsjaar 2021 een trendmatige aanpassing voorgesteld van 1,8%. In een aantal situaties (bijvoorbeeld
reisdocumenten) worden de legestarieven (mede) vastgesteld door de rijksoverheid en gepubliceerd in de
Staatscourant. Op deze wijze zijn in augustus 2020 door het Rijk per 1 januari 2021 nieuwe tarieven bekend
gemaakt voor leges akten burgerlijke stand en een nieuw maximumbedrag naheffingsaanslag
parkeerbelastingen 2021.

Naast belastingen, heft de gemeente, rechten en leges voor individuele dienstverlening aan haar burgers. De
tarieven van deze rechten en leges dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de
geraamde kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. De opbrengst van deze zogeheten
gebonden heffingen dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de betreffende
dienstverlening maakt. De gemeentelijke kosten stijgen in 2021 gemiddeld met 1,8%. De opbrengsten van de
belastingen en overige heffingen worden in beginsel alleen aangepast aan de inflatiecorrectie. Deze bedraagt
1,8%.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 71 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Introductie benchmark woonlasten
Het Rijk heeft met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken dat vanaf 2020 een
benchmark woonlasten wordt ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten inzichtelijker te maken.
Met de invoering van de benchmark wordt afgestapt van de afspraak dat de ontwikkeling van de lokale lasten
jaarlijks wordt gemonitord met de macronorm onroerende zaakbelasting (ozb, de macronorm).
Gezamenlijk overleg tussen het Rijk en de VNG heeft geresulteerd in de introductie van een benchmark, waarin
naast de ozb ook de riool- en afvalstoffenheffing worden vergeleken. In de benchmark wordt een vergelijking van
de gemeentelijke woonlasten en de gemeentelijke tariefontwikkeling per provincie gegeven, net als de landelijke
en provinciale gemiddelden. Middels deze (grafische) vergelijking worden de onderlinge verschillen tussen
gemeenten nog inzichtelijker gemaakt. Het overzicht vergelijkt binnen de provincie de tariefswijzigingen per
gemeente en het cumulatief bedrag van de drie heffingen per gemeente.
De invoering van een benchmark past goed binnen de autonome beleidsbevoegdheid van gemeenten ten
aanzien van de lokale heffingen. De benchmark bevordert ook het lokale debat over de ontwikkeling van de
autonome keuzes over de heffingen. Op lokaal niveau vraagt dit van gemeenten nog beter uitvoering te geven
aan de al bestaande verplichting om een deugdelijke onderbouwing te geven van de lastenontwikkelingen in de
gemeentelijke begroting. Het COELO zal de benchmark samenstellen en opnemen in de Atlas van de lokale
heffingen.

De gemeente is vrij in de besteding van de opbrengst van de ongebonden heffingen (algemene belastingen). De
gemeentelijke belastingen en retributies die in 2021 in worden geheven zijn:
 Ongebonden belastingen:        Gebonden belastingen:
 Hondenbelasting                Afvalstoffenheffing
 Onroerende- zaakbelastingen    Leges en Rechten
 Parkeerbelastingen             Rioolheffing
 Precariobelasting
 Reclamebelasting
 Toeristenbelasting

Onroerende zaakbelasting
De opbrengst van de onroerende zaakbelasting van alle gemeenten samen mag niet meer stijgen dan de
zogeheten macronorm. De macronorm, als instrument om de lokale lasten beheersbaar te houden, is niet in
wetgeving vastgelegd. Het is een bestuurlijke afspraak tussen het Rijk en de VNG. De afspraak is dat bij
overschrijding van de macronorm het volume van het Gemeentefonds kan worden verlaagd. Tot nu toe is deze
maatregel nog niet toegepast.

Op 1 januari 2021 begint een nieuw waarde-tijdvak voor de WOZ met als peildatum 1 januari 2020.
De herwaardering van de objecten is naar de situatie van januari 2020 in volle gang. Macro is de
marktontwikkeling tussen 1 januari 2019 en 1 januari 2020 op basis van informatie van de Waarderings-kamer
berekend op 7% voor woningen en voor niet-woningen op 1%. De ontwikkeling van WOZ-waardes volgt met
enige vertraging de huizenprijzen.

De WOZ-waarde van de woningen zien wij de afgelopen jaren sterk stijgen, echter de werkelijke waardestijging
in Harderwijk is lager dan het landelijk gemiddelde. Deze afwijking werkt door in de berekening van de OZB
tarieven. Het afgelopen jaar gaf dit een negatief resultaat (ca. € 250.000) aan opbrengsten OZB-woningen.

De afgelopen jaren zien wij een steeds groter percentage van leegstand bij bedrijven. Meerdere grote bedrijven
en kantoren staan leeg. Deze objecten vertegenwoordigen een hoge WOZ-waarde. Dit heeft gevolgen voor de
opbrengst OZB – gebruik niet-woningen. Het afgelopen jaar was dit een bedrag van ca. € 250.000. Het voorstel
is om deze leegstand te verdisconteren in het tarief OZB-eigendom bedrijven. Het tarief OZB-eigendom niet-
woning stijgt met 9,95% naar 0,27740%.
Deze twee ontwikkelingen zijn ook gemeld bij de behandelingen van de Bestuursrapportage 2020.

Afvalstoffenheffing
Voor de afvalstoffenheffing wordt een kostendekkend tarief gehanteerd. De afvalstoffenheffing wordt voor een
belangrijk deel bepaald door de kosten van afvalinzameling en –verwerking van restafval en GFT. Daarnaast
speelt de opbrengst van oud papier en plastic een belangrijke rol. Dit heeft in combinatie met een gematigde
ontwikkeling van de lasten een negatief effect op de afvalstoffenheffing. De opbrengsten van “oud” papier is
gekelderd op de wereldmarkt. Dit heeft effect op de baten en lasten van de afvalstoffenheffing. De gederfde
inkomsten wegens het verlenen van kwijtschelding van de afvalstoffenheffing worden verrekend in de tarieven.

De lasten van afvalinzameling worden voor 2021 geraamd op in totaal € 4,0 miljoen (inclusief BTW).

Op balansdatum 1 januari 2021 zal, op prognosebasis, het saldo de egalisatievoorziening afval nihil zijn. De
voorziening is bestemd om een onregelmatig verloop in de tarieven op te vangen. Het voorstel is om




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 72 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>€ 235.000,- uit de algemene reserve te halen om het tarief te drukken, om zo grote schommelingen te
voorkomen wanneer in 2022 een nieuw systeem voor het afval inzamelen wordt ingevoerd. Voor 2021 zien wij
op basis van de begroting een tariefstijging van 8,0%. De stijging komt met name door de hogere lasten als
gevolg van de nieuwe aanbesteding van het inzamelen van huishoudelijk afval en de lagere baten van onder
andere “oud” papier. Op de wereldmarkt zijn de prijzen voor “oud” papier gekelderd. Daarnaast is in de begroting
2020 de egalisatievoorziening ingezet voor €10 per huishouden.

Het voorstel is om het tarief afvalstoffenheffing vast te stellen op € 222,- voor meerpersoonshuishouden. Voor
éénpersoonshuishouden is het voorsteltarief € 155,-.
 Afvalstoffenheffing
 Kosten taakveld                                     4.015.310
 Inkomsten taakveld excl. Heffingen                   -802.200
 Netto kosten taakvelden                             3.213.110
 Toe te rekenen kosten
 BTW                                                   817.623
 Overhead                                               68.216
 Inkomensregelingen (kwijtschelding)                   201.427
 Totaal toe te rekenen kosten                        1.087.266
 Totale kosten                                       4.300.376
 Opbrengst                                           -4.300.376
 Dekkingspercentage, afgerond                         100,00%

Rioolheffing
Met de rioolheffing worden de kosten van beheer en onderhoud én het nakomen van de zorgplicht voor afval-,
hemel- en grondwater afgedekt. Deze kosten zijn verbonden aan de inzameling en transport van afvalwater en
het inzamelen, opvangen en afvoeren van regen- en/of grondwater ter voorkoming van overlast. De rioolheffing
is op begrotingsbasis 100% kostendekkend.

Uitgaande van een 100% kostendekking kan het tarief van 2021 verlaagd worden. Deze verlaging komt onder
andere door de areaaluitbreiding van woningen en bedrijven in Harderwijk. De lasten kunnen door meer objecten
gedeeld worden. Op dit moment zit er € 175.000 in de voorziening rioolheffing. Dit bedrag wordt ingezet om het
tarief rioolheffing te dempen. Het voorsteltarief voor 2021 € 144,75 (€ 157,- 2020) voor woningen. Voor niet-
woningen is het voorsteltarief € 241 (€ 245 - 2020)
In 2021 is het voornemen om de tarievenstructuur opnieuw te bekijken samen met het updaten van het
Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) en de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet.
 Rioolheffing
 Kosten taakvelden incl. omslagrente    2.192.660
 Inkomsten taakvelden excl. Heffingen     -14.911
 Netto kosten taakvelden                2.177.749
 Toe te rekenen kosten
 BTW                                      196.133
 Overhead                                 476.976
 Verkeer en vervoer                       514.354
 Inkomensregelingen (kwijtschelding)      178.287
 Totaal toe te rekenen kosten           1.365.751

 Totale kosten                          3.543.500
 Opbrengst                              -3.543.500
 Dekkingspercentage, afgerond               100%

Forensen- en toeristenbelasting
Voor de tarieven Forensenbelasting is in de begroting 2021 uitgegaan van een trendmatige aanpassing van de
tarieven met 1,8%. Daarbij zijn de bedragen afgerond op hele euro’s. Het voorstel is om de tarieven
toeristenbelasting ook trendmatig te verhogen.

Hondenbelasting
Voor de tarieven van deze belasting is in de begroting 2021 eveneens uitgegaan van een trendmatige
aanpassing van 1,8%.

Reclamebelasting
Voor de tarieven van deze belasting is in de begroting 2021 uitgegaan van een trendmatige aanpassing van
1,8%.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 73 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Precariobelasting
Artikel 228 van de Gemeentewet biedt de gemeente de mogelijkheid om precariobelasting op te leggen ter zake
van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.
Voorbeelden zijn terrassen en uithangborden. Voor de tarieven van deze belasting is in de begroting 2020
uitgegaan van een trendmatige aanpassing van 1,8%.

Precarioheffing ondergrondse kabels en leidingen
Na 2021 vervalt de mogelijkheid om precariobelasting te heffen op ondergrondse kabels en leidingen. In het
meerjarenperspectief is rekening gehouden met de derving van deze structurele baat.

Parkeren
Voor een naheffingsaanslag parkeerbelastingen geldt een maximum bedrag dat in rekening kan worden
gebracht. Dit bedrag wordt jaarlijks door het Rijk vastgesteld en gepubliceerd in de Staatscourant. Per 1 januari
2021 is het maximumbedrag dat voor een naheffingsaanslag parkeerbelastingen in rekening kan worden
gebracht bepaald op € 65,30 (in 2020 bedraagt dit € 64,50).

Het totale product ‘Parkeren’ is in de Parkeerexploitatie 2019 (PEX18) geactualiseerd en vormt mede de basis
voor de begroting 2021:
 De uitbreiding van twee uur gratis parkeren op de parkeerlocaties: Klooster, Selhortsweg en Vuldersbrink.
    Naast de huidige parkeerlocaties met twee uur gratis parkeren: Houtwal en Westeinde.
 De financiële effecten van de actualisatie van de parkeeropbrengsten.
 Maatregelen en financiële effecten;
     - 2 uur gratis parkeren.
     - Handhaven tarieven 2020 voor parkeren bezoekers en parkeervergunningen in 2021.
     - Om de drie jaar worden de tarieven geïndexeerd met 5% conform de PEX, voor het eerst in 2022.
     - Lagere tarieven parkeervergunningen voor werknemers in de binnenstad.
 De inzet van de bestemmingsreserves en de financiële effecten van de parkeerexploitaties van bestaande
    en de realisatie van de nieuwe parkeervoorzieningen waaronder: parkeergarage Houtwal en het
    investeringsprogramma parkeergarages Waterfront op de begroting 2018. De samenvoeging van
    bestemmingsreserves van de beide genoemde parkeervoorzieningen.
 De inzet van mobiel parkeren en digitaal parkeren.
 De uitbreiding van het Route Informatie Systeem (PRIS) in de binnenstad.
 De inzet van de bestemmingsreserves en de financiële effecten van de parkeerexploitaties van bestaande
    en de realisatie van de nieuwe parkeervoorzieningen waaronder: parkeergarage Houtwal en het
    investeringsprogramma parkeergarages Waterfront op de begroting 2018. De samenvoeging van
    bestemmingsreserves van de beide genoemde parkeervoorzieningen.
                                                             Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
                                                                  2021         2022         2023         2024
 TV063 Parkeerbelasting    Baten                                -2.040       -2.142       -2.142       -2.142
                           Lasten                                    0            0            0            0
                           Totaal TV063 Parkeerbelasting        -2.040       -2.142       -2.142       -2.142
 TV22 Parkeren             Baten                                  -161         -193         -193         -148
                           Lasten                                1.873        1.878        1.857        1.816
                           Totaal TV22 Parkeren                  1.712        1.685        1.664        1.668
                           Saldo parkeren                         -328         -457         -478         -474


Begraafplaatsrechten
De tarieven voor de begraafplaatsrechten zijn op begrotingsbasis, afgerond, 91% kostendekkend.
 Begraafplaatsrechten
 Kosten taakvelden incl. omslagrente                  811.534
 Inkomsten taakvelden excl. Heffingen                -101.482
 Netto kosten taakvelden                              710.052

 Toe te rekenen kosten:
 BTW                                                   91.080
 Overhead                                              81.859
 Totaal toe te rekenen kosten                         172.939

 Totale kosten                                        882.991

 Opbrengst                                           -802.612

 Dekkingspercentage, afgerond                              91%




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 74 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Op basis van reële raming van baten en lasten, afgezet tegen het aantal verwachte aantal begrafenissen kunnen
de tarieven gelijk blijven. Zoals opgenomen in de paragraaf kapitaalgoederen zal in december het beheersplan
begraafplaatsen worden geactualiseerd. De kosttendekkendheid van het tarief zal onderdeel zijn van deze
actualisatie.

Marktgelden
De tarieven voor de marktgelden zijn op begrotingsbasis 77% kostendekkend. Op basis van de ramingen van
baten en lasten moet het tarief met 1,8% verhoogd worden. De marktgeld tarieven bestaan uit twee tarieven
(marktgeld en elektra) Het voorstel is om de kosten van elektra 100% kostendekkend te maken. In 2020 is de
energiebelasting op elektra verhoogd. Het voorstel is om de kosten door te berekenen in de elektratarieven van
de markt.
 Marktgelden
 Kosten taakvelden incl. omslagrente         46.442
 Inkomsten taakvelden excl. Heffingen        -7.500
 Netto kosten taakvelden                     38.942
 Toe te rekenen kosten
 BTW                                          3.874
 Overhead                                     4.059
 Totaal toe te rekenen kosten                 7.932
 Totale kosten                               46.875
 Opbrengst                                  -35.927
 Dekkingspercentage, afgerond                  77%

Havengelden
Na de oplevering in 2018 van de gemeentelijke havens zie we een stijgende lijn in het bezoekersaantallen van
de pleziervaart in de havens. In 2020 is het havenbeheersplan vastgesteld. De financiële lasten zijn opgenomen
in deze begroting. Op begrotingsbasis is er nu sprake van een kostendekking van, afgerond 44%. Met de
kwaliteit en uitstraling van de haven op dit moment is het voorstel om het tarief voor de pleziervaart te verhogen
van € 1,35 naar € 1,50 m1. Het voorstel is om de tarieven voor de vracht te verhogen met 10% van € 0,20 per
ton naar € 0,22 per ton. Deze tariefvoorstellen zijn in deze begroting verwerkt. Vaststelling van de tarieven vindt
plaats bij de behandeling van de verordeningen in december van dit jaar. Daarnaast is het aantal overnachtingen
(mede gebaseerd op de aantallen in 2019 en de prognose 2020) bijgesteld van 10.000 naar 12.500.
  Havengelden
 Kosten taakvelden incl. omslagrente         642.590
 Inkomen taakvelden excl. Heffingen          -15.607
 Netto kosten taakvelden                     626.983
 Toe te rekenen kosten
 BTW
 Overhead                                     75.037
 Totaal toe te rekenen kosten                 75.037
 Totale kosten                               702.020
 Opbrengst                                  -308.207
 Dekkingspercentage, afgerond                   44%

Leges
Sommige legestarieven (zoals die van paspoorten en rijbewijzen) zijn gebonden aan wettelijke maxima en
kunnen dus alleen worden verhoogd in de mate waarin het Rijk het toestaat. De overige tarieven, zoals de leges
voor diverse soorten(omgevings-)vergunningen, huwelijksleges en leges voor verstrekkingen uit de GBA zijn
conform de perspectiefnota, trendmatig verhoogd met 1,8%.

In de komende jaren zullen er de nodige veranderingen optreden in de legesopbouw, geldigheid en eisen van
met name de rij- en reisdocumenten. Voorbeelden hiervan zijn o.a. maximumtarief voor rijbewijzen, oprekken
van de geldigheidsduur van de reisdocumenten van 5 naar 10 jaar, eisen ten aanzien van het afgeven van
vingerafdrukken enzovoorts. Daar komt nog bij dat door het op rijksniveau meer en meer invoeren van maximale
tarieven, de beleidsvrijheid van de gemeente, waar het gaat om de vaststelling van tarieven, minder wordt.
In 2021 zal er een onderzoek plaats vinden naar de kostendekkende tarieven van de leges.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 75 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Lokale lastendruk
De gemeentelijke woonlasten worden gevormd door het gemiddelde bedrag, dat een huishouden betaald aan
onroerende zaakbelasting, reinigingsheffing en rioolrechten. In de volgende tabel geven wij de ontwikkeling weer
van de belangrijkste heffingen voor een huishouding met een gemiddelde woningwaarde van € 268.000.
 Woonlasten woning met gemiddelde WOZ-waarde                         2020          2021
 WOZ – waarde                                                     258.000       268.000
 Rekentarief OZB                                                  0,10631        0,1087
 OZB                                                               274,24        291,31
 Afvalstoffenheffing (inclusief inzet egalisatiereserve
                                                                    205,50       222,00
 2020; 2021 inzet Algemene reserve)
 Rioolheffing (inclusief inzet egalisatiereserve 2021)              157,00       144,75
 Totaal                                                             636,77       658,06
 Procentuele stijging                                                             3,3%

Tariefontwikkeling belangrijkste heffingen
Afsluitend wordt een beeld gegeven van de tariefontwikkeling van de belangrijkste heffingen.
In de hierna volgende tabel zijn de voorgestelde tarieven weergegeven van 2021 in vergelijking met 2020.
                                                                                                                    (Bedragen in €)
 Voorstel belastingtarieven 2020                                                            2020                                   2021
 Afvalstoffenheffing
 één-persoonshuishouden                                                                   142,00                                     155,00
 meerpersoonshuishouden                                                                   205,50                                     222,00
 Forensenbelasting vloeroppervlak m2
 12,5 tot 30                                                                              208,00                                     211,75
 30 tot 40                                                                                347,00                                     353,25
 40 tot 60                                                                                488,00                                     496,78
 > 60                                                                                     558,00                                     568,05
 Grafrechten
 Monument                                                                                   75,35                                     76,70
 Kelder                                                                                     75,35                                     76,70
 Graftuin                                                                                   37,70                                     38,37
 Urn                                                                                        75,35                                     76,70
 Overige heffingen
 Havengelden pleziervaart                                                                     1,35                                     1,50
 Overige Havengelden                                                            Stijging met 1,4%                        Stijging met 1,8%
 Hondenbelasting                                                                            60,15                                    61,23
 Marktgelden (incl. promotiegelden)                                                         24,10                                    24,53
 Onroerende -zaakbelastingen
 OZB E-woningen                                                                          0,10631                                    0,10870
 OZB E-niet woningen                                                                     0,25483                                    0,27740
 OZB G-niet woningen                                                                     0,20457                                    0,20617
 Precariobelasting
 per m2 grond                                                                               18,25                                     18,58
 per m2 terras                                                                              43,85                                     44,64
 per 1m rail/transportbaan                                                                   8,68                                      8,84
 per automaat > 1m                                                                          51,15                                     52,07
 Reclamebelasting exclusief ondernemersfonds
 Reclame per object                                                                       116,81                                     118,91
 Rioolrechten
 Woning                                                                                   157,00                                   144,75
 niet-woning                                                                              245,00                                   241,00
 Toeristenbelasting                                                                         1,50                                     1,53
 Overige leges                                               Stijging met 1,4% (trendpercentage)       Stijging met 1,8% (trendpercentage

De tarieven voor de parkeerterreinen bedragen als volgt:
 Parkeerterreinen                                                                                                 2020       2021
 Zone A (Kerkplein, Vitringasingel, Houtwal en Smeepoortstraat)                                                   1,90       1,90
 Zone B/C ( Boulevard, Selhorstweg, Westeinde, Kruithuis en overloop terreinen toeristisch parkeren)              1,90       1,90




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                     - 76 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Tot slot een totaaloverzicht van alle opbrengstramingen van leges & rechten en belastingen.
                                                    Rekening   Begroting   Begroting Begroting Begroting Begroting
Hoofdgroep        Categorie
                                                      2019       2020        2021      2022      2023      2024
Leges &           Begraafplaatsrechten/-onderhoud        746         793        807       807       807       807
Rechten
                  Leges planwijzigingen                    3           6          6         6         6         6
                  Liggelden incl. woonschepen            249         235        314       314       319       319
                  Marktgelden                             36          36         36        36        36        36
                  Parkeeropbrengsten                   2.215       2.189       2.040     2.142     2.142     2.142
                  Reinigingsrechten                    3.708       3.830       4.307     4.307     4.307     4.307
                  Riool (aansluit)rechten              3.490       3.414       3.544     3.526     3.577     3.533
                  Secretarieleges                        641         743        743       743       743       743
Leges & Rechten - Totaal                              11.088      11.245      11.796    11.881    11.937    11.894
Belastingen     (A) Forensenbelasting                     94         152         152       152       152       152
                  (A) Hondenbelasting                    192         188        188       188       188       188
                  (A) Onroerende zaakbelasting        10.130      10.689      11.022    11.147    11.271    11.324
                  (A) Precariorechten                  1.691       1.721       1.721      162       162       162
                  (A) Reclamebelasting                   121         142        142       142       142       142
                  (A) Toeristenbelasting                 129         320        320       320       320       320
Belastingen - Totaal                                  12.356      13.214      13.547    12.111    12.235    12.288
Geheel - Totaal                                       23.444      24.459      25.343    23.992    24.172    24.182




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 77 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Algemeen
De paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement geeft aan hoe solide de financiële positie van de
gemeente is. Weerstandsvermogen is van belang omdat er zich financiële tegenvallers kunnen voordoen. Het
beleid ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt vastgelegd in de Nota
weerstandsvermogen en risicomanagement. Vervolgens wordt in de verplichte paragraaf bij de begroting en
jaarrekening inzicht gegeven in de verhouding benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen en zo nodig de
maatregelen die worden genomen om op het benodigde niveau te komen.

Weerstandsvermogen
In het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ is aangegeven dat het
weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle niet-kwantificeerbare risico's:
 De (beschikbare) weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente
    beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken of om niet voorziene daling van inkomsten te
    compenseren.
 Niet gekwantificeerde risico's zijn gebeurtenissen waaraan geen bestuurlijke keuze ten grondslag ligt en
    waarvoor geen voorzieningen of bestemmingsreserves zijn gevormd. Deze kunnen van materiële betekenis
    zijn in relatie tot het balanstotaal of de financiële positie.

In deze paragraaf zal inzicht worden gegeven in de weerstandscapaciteit, het risicoprofiel, de ratio
weerstandsvermogen en risicobeheersing op basis van de informatie uit de jaarrekening 2019.

Risicobeheersing
Risicobeheersing is het geheel aan maatregelen die bewust door het college worden genomen om risico’s te
signaleren, over te dragen, te vermijden, te verminderen of te accepteren. Het doel van risicobeheer is de kans
vergroten beoogde resultaten te behalen. Hierbij streeft de gemeente Harderwijk naar risicobeheer als
gewoonte, door middel van aandacht voor risico’s. Risicobewustzijn binnen de gemeente is per definitie
belangrijk, omdat dit informatie verschaft aan de bestuurlijke en ambtelijke organisatie betreffende aanwezige
risico’s en mogelijke gevolgen voor de financiële positie van de gemeente.

Weerstandscapaciteit
Bij weerstandscapaciteit wordt er onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.

De incidentele weerstandcapaciteit is de mate waarin eenmalige tegenvallers en/of calamiteiten kunnen worden
opgevangen met vrij besteedbare middelen, die eenmalig kunnen worden ingezet, zonder dat het invloed heeft
op het gemeentelijk voorzieningenniveau. Het vrij besteedbare deel van de algemene reserve vervult deze
functie.

De structurele weerstandscapaciteit is de mate waarin de gemeente zelf in staat is om niet begrote kosten te
dekken door elders structurele ruimte vrij te maken, zonder dat het ten koste gaat van de uitvoering van de
raadsthema’s (= het beleid). De post onvoorziene uitgaven € 161.400 binnen de begroting vervult deze functie.

Beleid risico’s - risicoprofiel en risicomanagement
Centraal in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing staat het risicoprofiel van de gemeente. Om
inzicht te krijgen in de risico’s wordt jaarlijks organisatie-breed geïnventariseerd en gekwantificeerd naar omvang
én de kans dat een risicogebeurtenis zich voordoet. Vervolgens worden beheersmaatregelen geformuleerd om
de risico’s te reduceren. Ervan uitgaande dat deze beheersmaatregelen ook effectief zijn, wordt een inschatting
gemaakt van de overblijvende risico’s. Deze overblijvende risico’s vormen gecumuleerd de onderbouwing van de
benodigde weerstandscapaciteit.

Het weerstandsvermogen als ratio, berekend door de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de
benodigde weerstandscapaciteit, vormt de indicator voor de robuustheid van de begroting. In de Nota
Weerstandsvermogen en Risicomanagement 2019-2021 is vastgelegd een ratio te hanteren van 1,0. Dit valt
binnen waarderingsschaal C (=voldoende) op basis van de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau
voor Risicomanagement (NARIS).

Op basis van de notitie Risicobeheer - we gaan op berenjacht! wordt structureel gewerkt aan een merkbare
vergroting van het risicobewustzijn van de organisatie. Of, zoals het in de notitie wordt genoemd, van
risicobeheer een gewoonte te maken.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 78 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Huidige weerstandscapaciteit
Op basis van bovenstaande uitgangspunten is in de tabel een samenvatting weergegeven van de beschikbare
weerstandscapaciteit ultimo 2019. De prognose stand wordt hieronder gebruikt ter vergelijking met de risico-
inventarisatie 2019. Hierin is het rekenresultaat 2019 verwerkt en zijn tevens de claims op de reserves
meegenomen, ook de mutaties 2020 zijn hierin meegenomen.. Dit geeft de meest actuele stand van zaken weer
betreffende de beschikbare weerstandscapaciteit.

In de volgende tabel is de stand van zaken van het weerstandscapaciteit weergegeven:
                                                                                                                 (bedragen * € 1.000)
                                                                   Stand           Rekening         Claims op reserve       Prognose stand
Beschikbare weerstandscapaciteit                                 31-12-2019      resultaat 2019        en mutaties           na verwerking
                                                                                                                            resultaat/claims
Incidenteel
Algemene reserve algemene dienst, inclusief grondexploitaties         30.749              2.891                 -10.944                   22.696
Subtotaal incidenteel                                                 30.749              2.891                 -10.944                   22.696
Structureel
74Onvoorzien                                                             161               n.v.t.                  n.v.t.                    161
Subtotaal structureel                                                    161                    -                       -                    161
Beschikbare weerstandscapaciteit                                      30.910              2.891                 -10.944                   22.857

                                                                                                                   (bedragen * € 1.000)
                                                    Prognose stand na     Geïdentificeerde risico’s          Overschot /          Ratio
Berekening weerstandsvermogen                           verwerking         n.a.v. actualisatie eind            tekort          weerstands-
                                                     resultaat / claims              2019                                       vermogen
Incidenteel
Algemene reserve algemene dienst, inclusief
                                                                 22.696                           22.986               -290                  1.0
grondexploitaties
Subtotaal incidenteel                                            22.696                           22.986               -290                  1,0
Structureel
Onvoorzien                                                          161                             n.v.t.              161                    -
Subtotaal structureel                                               161                                                 161
Totaal structureel en incidenteel                                22.857                           22.986               -129                  1,0

Wanneer conform voorstel besloten wordt heeft dit invloed op de stand van de algemene reserve. Deze zal
dalen van € 22.696 naar € 20.486. Bij een gelijkblijvend risico zal de weerstandsratio als gevolg hiervan dalen
naar 0,9%. Bij het ombuigingsplan zullen voorstellen gedaan worden welke middelen we inzetten waarmee we
naar het gewenste niveau van 1,0 groeien.

Benodigde weerstandscapaciteit risico-inventarisatie 2019
Het totaalbedrag van de belangrijkste risico’s op balansdatum ultimo 2019 bedraagt afgerond € 23 miljoen en is
als volgt opgebouwd (posten > € 250.000).
 Belangrijkste risico’s                       Rekening 2019     Rekening 2018
 Waterfront                                     € 13.150.000      € 12.850.000
 Lorentz III                                    € 1.900.000       € 1.700.000
 Rentestijgingen Grexen                         € 4.900.000       € 7.600.000
 Bouwclaims                                     €    623.300      € 1.228.000
 Gronden in eigendom van de gemeente            €    331.700      €    112.300
 Verbonden partijen                             €    240.690      €    340.409
 Overig Domein Samenleving                      €    746.389      €    425.278
 Overig Domein Ruimte                           €    322.084      €    170.894
 Overig Domein B&O                              €    309.310      €    325.000
 Overig Domein Stadsbedrijf                     €    462.500      €    362.500
 Totaal                                         € 22.985.973      € 25.214.880

In onderstaande tabel een overzicht van het verloop van de risico-inventarisatie.
                                                                                       (Bedragen * 1.000)
                                   Jaarrekening      Jaarrekening     Jaarrekening       Jaarrekening
Risico inventarisatie (verloop)
                                       2016              2017             2018               2019
Algemene dienst                            3.920             3.390            3.065              2.413
Grondexploitaties                         34.680            38.970           22.150             20.573
Totaal                                    38.600            42.360           25.215             22.986




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                      - 79 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Verwachte ontwikkelingen m.b.t. de benodigde weerstandscapaciteit
Het is gebruikelijk dat de risico’s van de grondexploitaties afnemen naarmate de grondexploitaties vorderen.
Risico’s die zich voordoen worden vertaald in het saldo van de grondexploitatie en risico’s die zich niet voordoen
vervallen of verminderen naarmate het project zijn einde nadert. Op grond hiervan mag onder normale
omstandigheden er vanuit worden gegaan, dat de risico’s van de lopende grondexploitaties langzaam verder
afnemen. Bijzondere omstandigheden waardoor risico’s kunnen stijgen zijn:
 De economische gevolgen welke van invloed zijn op de grondexploitaties, als gevolg van de huidige
    Covid-19 pandemie.
 Wijzigingen en fiscale regelingen m.b.t. woningbouw.
 Wijzigingen van milieuwetgeving.
 Etc.

Door de huidige onzekere tijd waarin wij leven is de kans reëel dat de grondexploitatierisico’s (tijdelijk)
toenemen, in plaats van gelijkelijk af te nemen.

Daarnaast zullen (nieuwe) grotere projecten zich gaan aandienen (bijvoorbeeld de bouw van parkeergarages) en
de ontwikkeling van nieuwe ruimtelijke projecten (bijvoorbeeld Nieuw Weiburg) welke hun eigen risico’s met zich
mee zullen brengen.

Tegen de verwachting in, heeft het lage renteniveau afgelopen jaar stand gehouden. Onder invloed van de
recente marktontwikkelingen (Europees / ECB en landelijk) wordt ook voor de komende jaren uitgegaan van een
relatief gunstige rentemarkt.

Algemene uitkering Gemeentefonds
Voor de komende jaren staat er een herverdeling van de algemene uitkering van het gemeentefonds op de
agenda. Dit zal met ingang van 2022 worden ingevoerd, waarbij sprake zal zijn van een overgangsregeling. Wat
dit voor de gemeente Harderwijk gaat betekenen (voor- of nadeelgemeente) is op dit moment niet bekend. Voor
meer informatie wordt verwezen naar de toelichting onder programma 0.

Raming extra middelen Jeugdzorg na 2021
Voor de periode 2019-2021 is door het Rijk één miljard euro extra beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg. Hierbij
is ook afgesproken dat Rijk en VNG samenwerken om ervoor te zorgen dat het jeugdhulpstelsel effectiever en
efficiënter gaat functioneren.
In 2019 hebben het Ministerie van BZK, de VNG en de provincies een richtlijn afgegeven hoe gemeenten om
kunnen gaan met de onzekerheid van extra middelen voor jeugdzorg in de meerjarenbegroting vanaf 2022. Het
is aan een volgend kabinet om te bepalen of de middelen vanaf 2022 structureel toegekend worden.

In de begroting 2021-2024 is voor de jaren vanaf 2022 een structurele stelpost ‘uitkomst onderzoek jeugdzorg’
geraamd, naar rato van de € 300 miljoen uit 2021. Voor Harderwijk gaat het om een bedrag van € 978.000 wat
als dekking ingezet is voor de hogere lasten binnen programma 6.
Dit vormt een zeker risico, omdat vooruitgelopen wordt op een toekomstig kabinetsbesluit.

Toenemende juridisering
Een andere trend die we zien in de samenleving is de toenemende juridisering binnen de maatschappij, met als
gevolg dat er steeds meer en ingewikkeldere juridische trajecten binnen alle werkterreinen van de organisatie
plaats vinden.

Academiestraat 5
Op dit moment wordt gewerkt aan de laatste details van de koopovereenkomst; de verwachting is dat deze
medio oktober a.s. getekend kan/zal worden. Wel is in de koopovereenkomst nog een voorbehoud opgenomen
voor wat betreft de planologische procedure. Naar verwachting zal overdracht in 2021 plaatsvinden met een
voordelig resultaat ten opzichte van de huidige waarde waarvoor het pand nu in de boeken staat.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 80 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen
In de onderstaande tabel volgt een overzicht van de financiële kengetallen.
 Begroting 2020                                            Verloop van de kengetallen
                                                           Rekening    Begroting Begroting               Begroting       Begroting      Begroting
 Financiële kengetallen
                                                             2019         2020        2021                 2022            2023           2024
 1-a. Netto schuldquote                                          50%         69%         81%                  77%             67%            53%
 1-b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle
                                                                  48%            69%             81%            77%             66%             53%
 verstrekte leningen
 2. Solvabiliteitsratio                                           33%            33%             27%            29%             31%              35%
 3. Grondexploitatie                                              41%            39%             43%            36%             28%              17%
 4. Structurele exploitatieruimte                                0,9%          2,06%          -1,11%         -2,11%          -0,93%           -0,81%
 5. Belastingcapaciteit                                           88%            86%             85%             Nb              Nb               Nb
* Het kengetal Belastingcapaciteit voor de begroting 2022 t/m 2024 kan niet worden berekend. De benodigde gegevens (belastingtarieven en de
gemiddelde WOZ- waarde) zijn voor deze jaren nog niet beschikbaar.

Toelichting en beoordeling financiële kengetallen
De provincie Gelderland heeft een tabel ontwikkeld die als hulpmiddel kan worden gebruikt bij de interpretatie
van de kengetallen. Daarbij hanteert zij drie risicocategorieën (A,B en C).

Financiële positie
De financiële positie van de gemeente Harderwijk uitgedrukt in de kengetallen wordt, op basis van de
risicocategorie-indeling, als voldoende gekwalificeerd. Niettemin dient aan de meerjarige ontwikkeling van de
structurele exploitatieruimte nadrukkelijk aandacht te worden besteed.

Tabel financiële kengetallen
In onderstaande tabel zijn de risicocategorieën waarin de gemeente Harderwijk zich bevindt voor het
begrotingsjaar 2021 vetgedrukt opgenomen. Categorie A is de minst risicovolle categorie en categorie C is het
meest risicovol.
 Financiële kengetallen                                                             Categorie A             Categorie B             Categorie C
 1-a. Netto schuldquote                                                                      <90%                90-130%                  >130%
 1-b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen                           <90%                90-130%                  >130%
 2. Solvabiliteitsratio                                                                      >50%                 20-50%                    <20%
 3. Grondexploitatie                                                                         <20%                 20-35%                    >35%
 4. Structurele exploitatieruimte                                                             >0%                      0%                    <0%
 5. Belastingcapaciteit*                                                                     <95%                95-105%                  >105%

De risicocategorisering waarin de kengetallen voor het jaar 2021 van Harderwijk vallen komt overeen met die
van de begroting 2020, met uitzondering van de structurele exploitatieruimte.

Netto schuldquote
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen
middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken.
Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de
schuld af te bouwen. Een hogere schuldquote betekent een hogere schuldenlast.
De netto schuldquote fluctueert in de loop der tijd, voornamelijk door opname van geldleningen en jaarlijkse
aflossingen op geldleningen. De netto schuldquote van Harderwijk valt in de minst risicovolle categorie A.
De toename van de netto schuldquote 2021 ten opzichte van 2020 wordt met name veroorzaakt door een
toename van de vaste schulden.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Deze wordt berekend overeenkomstig de netto schuldquote, vermeerderd met leningen aan openbare lichamen,
woningbouwcorporaties, deelnemingen en overige verbonden partijen. Dit kengetal houdt ook rekening met de
risico's die gelopen worden bij voornoemde partijen. Hoe lager het percentage is, hoe gunstiger ook hier de
financiële positie.
Gezien het terughoudende beleid wat het verstrekken van leningen betreft, is er nauwelijks (afgerond zelfs geen)
verschil in de schuldquote na correctie voor alle verstrekte leningen. De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle
verstrekte leningen van Harderwijk valt in de minst risicovolle categorie A.

Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is op langere termijn aan haar financiële
verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente.
De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen.
De solvabiliteitsratio van Harderwijk valt in het gemiddelde risicoprofiel, categorie B.
De afname van de begrote solvabiliteitsratio 2021 ten opzichte van 2020 wordt met name veroorzaakt door een
toename van het balanstotaal en in mindere mate door een afname van het eigen vermogen. Meerjarig wordt
een toename van de solvabiliteit verwacht.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                              - 81 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Grondexploitatie
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte
van de totale (geraamde) baten. Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar. Voor
de berekening worden de niet in exploitatie genoemde gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar
opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de begroting of rekening en uitgedrukt in een percentage.

De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van
een gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden
terugverdiend bij de verkoop.
Met een kengetal grondexploitatie van 43% valt de gemeente Harderwijk in categorie C.
De meerjarige verwachting is dat het bedrag gemoeid met bouwgronden in exploitatie afneemt. Hierdoor neemt
ook het kengetal grondexploitatie meerjarig af en belandt daardoor in de bijbehorende gemiddelde
risicocategorie B.

Structurele exploitatieruimte
Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele
baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent
dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder bijvoorbeeld de rente en aflossing
van een lening) te dekken.

De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie schuilt erin, dat het van belang is om
te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging
van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat
het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen.
De structurele exploitatieruimte van Harderwijk is gewijzigd van categorie A naar categorie C. De structurele
exploitatieruimte staat vanaf 2021 onder druk gegeven de berekende waarden voor de periode 2021-2024.

Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit geeft de potentiële ruimte aan, die een gemeente heeft om zijn structurele baten te
verhogen om daarmee bijvoorbeeld stijgende structurele lasten op te vangen. Of dit wel of niet gebeurt is een
bestuurlijke beleidskeuze. Wanneer een gemeente te maken heeft met een hoge schuld en de structurele lasten
hoger zijn dan de structurele baten en de woonlasten al relatief hoog zijn, dan is er minder ruimte om te kunnen
bijsturen.

Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan landelijk gemiddelde tarieven.
De belastingcapaciteit wordt als volgt berekend: de totale woonlasten meerpersoonshuishouden ten opzichte
van het landelijk gemiddelde uitgedrukt in een percentage. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB,
rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde waarde in de gemeente.

Het kengetal belastingcapaciteit van Harderwijk valt in de minst risicovolle categorie A.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                              - 82 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

Algemeen
Het op een verantwoorde wijze onderhouden en in stand houden van de kapitaalgoederen legt een beslag op
een aanzienlijk deel van de financiële middelen van de gemeente. Kapitaalgoederen zijn ruwweg verdeeld naar
de categorieën wegen, water, groen en gebouwen. Onderhoud en vervangingen zijn van belang om een veilige
en duurzame openbare ruimte te realiseren. Continue afwegingen moeten worden gemaakt tussen een zo
doelmatig mogelijk fysiek beheer, als het verwezenlijken van de aanwezige maatschappelijke vraag en behoefte.

Meer specifiek gaat het in deze paragraaf om de planning en uitvoering van de te verrichten
onderhoudswerkzaamheden aan de diverse categorieën kapitaalgoederen, inclusief de bijbehorende financiële
consequenties. Onderhoud is nodig om kapitaalvernietiging te voorkomen. Daarnaast kunnen achterstanden in
het onderhoud in het ergste geval leiden tot onveilige situaties. Genoemde bedragen zijn exclusief overhead.

In de diverse beleids- en beheerplannen heeft de raad de kaders vastgesteld voor de uitvoering van het
onderhoud. Het vastgestelde onderhoudsniveau en de kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn daarbij bepalend
voor de jaarlijkse lasten. Voor zover aanwezig worden onderhoudsvoorzieningen gevuld door een jaarlijkse
storting ten laste van de begroting.

De volgende tabel geeft een overzicht van aanwezige beheerplannen en geplande actualisaties (N.B.:
opsomming is niet uitputtend van karakter).

 Beheerplan                                    Vastgesteld raadsbesluit                Geplande actualisatie
 IBOR 2020-2024                                2 juli 2020                                              2024
                                                           e
 ZAP 2021-2024                                 Planning 1 kwartaal 2021                                 2023
 Beheerplan sportaccommodaties 2019-2023       10 oktober 2019                                          2023
 VANG-Harderwijk op weg naar een circulaire
                                               25 juni 2020                                               2024
 stad
 Beheerplan begraafplaatsen 2020               Planning december 2020                                     2024
 Havenbeheerplan 2020-2024                     2 juli 2020                                                2024
 Meerjarig Onderhoudsplan 2021-2030            Planning december 2020                                     2024

Openbare ruimte
De openbare ruimte wordt ingericht en onderhouden vanuit meerdere visies en beleidsstukken.

Beleidskader
Het beleid voor het beheer van onze openbare ruimte is op basis van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte
bij raadsbesluit van 2 juli 2020 opnieuw vastgesteld. Het plan, met als motto “Samen kleuren wij de Stad”, geeft
in hoofdlijnen aan hoe de gemeente de diverse onderdelen van de openbare ruimte in Harderwijk en Hierden op
een doelgerichte en planmatige wijze beheert.

De keuzes in het IBOR-plan sluiten aan op het integrale beleid van de gemeente voor een veilig en aantrekkelijk
woon- en leefmilieu, het versterken van de sociale samenhang, het vergroten van de toeristische attractiviteit en
duurzaamheid. Gerubriceerd naar de productgroepen blauw (water, riolering), bruin (reiniging, afval), grijs
(wegen, openbare verlichting, civieltechnische kunstwerken) en groen (openbaar groen, speelplaatsen) vormt
het plan een schakel tussen de vigerende beleidsplannen en de meerjarige onderhoudsprogramma’s.

Een nieuw integraal beheerplan voor de vakgebieden riolering (ZAP 2020-2023) en begraafplaatsen zijn in
voorbereiding en worden naar verwachting nog in het najaar van 2020 in procedure gebracht. Voor de havens is
eveneens op 2 juli 2020 een nieuw Havenbeheerplan vastgesteld. Op sportgebied is in oktober 2019 een
geactualiseerd Beheerplan sportaccommodaties vastgesteld. Het nieuwe beleidskader voor de inzameling van
huishoudelijke afvalstoffen wordt gevormd door de Strategienota VANG-Harderwijk op weg naar een circulaire
stad (raadsbesluit 25 juni 2020).

Uitvoering en financiële consequenties
Onderhoudswerkzaamheden aan de verschillende disciplines worden in de uitvoering waar mogelijk integraal
afgestemd om kostenvoordelen te behalen.

Wegen
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van de verhardingen. Aan de hand van de landelijke CROW –
normen is het kwaliteitsniveau bepaald op niveau C. De dekking van dit niveau is geregeld in het IBOR. De
CROW – normen worden landelijk als richtlijn erkend en toegepast.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 83 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud (belijning, onkruidbestrijding), meerjarig onderhoud (vervanging
van op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade) en van
meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie).
De technische levensduur wordt mede bepaald door met een frequentie van eens in de 3 jaar het gehele areaal
te inspecteren.

De exploitatielasten bestaan uit onderhoud, vervanging, en herstel van schades. Voor 2021 is hier binnen de
lopende begroting € 2.032.266 geraamd.

Aan werkzaamheden op wegengebied staan voor 2021 o.a. de volgende projecten gepland:
 Maltezerlaan, De Sypel, Couperuslaan (Opstarten in 2020, uitvoering in 2021).
 Fietspad langs het Westeinde (Bijdrage).
 Couperuslaan (Geen geld voor reconstructie, alleen onderhoud).
 Straten van Stadsdennen midden (Integraal project).
 Stationslaan (Bijdrage).
 Gruttomeen, Kievitmeen, Meerkoetmeen, Rietgorsmeen, Rietmeen (Straatwerk).
 Zeestraat (In navolging van W v.d. straat).
 Johanniterlaan (Na bouwwerkzaamheden).
 Bachdreef, Chopindreef, Mozartdreef.
 Eisenhowerlaan (Asfalt, reconstructie niet nodig).
 Constantijn Huygenslaan, Genestetstraat (Vondellaan/Constantijn Huygenslaan), Marnixstraat, Valeriuslaan,
   Justus van Effenstraat (Van Maerlantlaan - Melis Stokelaan, Reviusstraat, Rederijkerstraat (Brederodelaan -
   Van Maerlantlaan), Brederodelaan.

Civiele kunstwerken
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van de civiele kunstwerken. Voor de civieltechnische
kunstwerken geldt het Kunstwerken Informatie Onderhoudssysteem (KIOS). Daarbij is als eis gesteld, dat de
civiele kunstwerken moeten functioneren en het beheer wordt uitgevoerd op basis van een planmatige
verouderingstijd. Het benodigde beheer volgt uit een inspectie (één keer per 3 jaar).

De exploitatielasten bestaan uit jaarlijks planmatig onderhoud, planmatig meerjarig onderhoud en herstel
schades. Voor 2021 is hier € 142.538 voor geraamd. In de exploitatie is vervanging niet opgenomen. In het IBOR
is een lijst van alle civiele kunstwerken opgenomen met vervangingsjaar. De kosten moeten separaat
aangevraagd worden.

Openbare verlichting en Technische installaties
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van de openbare verlichting en de technische installaties.
Aan de hand van landelijke normen, de richtlijnen en aanbevelingen van de Nederlandse Stichting voor
Verlichtingskunde (NSVV), wordt het verlichtingsniveau bepaald. Deze richtlijnen hebben geen wettelijke status
maar worden landelijk erkend en toegepast. De technische installaties moeten in principe altijd functioneren.
Hiervoor is een service – level – agreement afgesloten met een 24-uurs norm voor het verhelpen van storingen.

Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, planmatig meerjarig onderhoud (vervanging van onderdelen en
lichtmasten op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade)
en van meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie). De
exploitatielasten bestaan onder andere uit energielasten, onderhoud en vervanging en herstellen van schades.
Voor 2021 is voor deze kostencategorieën € 557.802 geraamd.

Straatmeubilair
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van het straatmeubilair. Aan de hand van de landelijke
CROW – normen is het kwaliteitsniveau bepaald op niveau B en de dekking van dit niveau geregeld in het IBOR.
De exploitatielasten bestaan uit onderhoud, vervanging en herstel van schades. Jaarlijks is hiervoor € 70.901
geraamd.

Riolering
Naast het IBOR is ook het nieuw vastgestelde Zuiveringskring Afvalwaterketen Plan 2015-2020 (ZAP)
maatgevend voor het in stand houden van de rioleringen. Voor de rioleringen is de streefkwaliteit vastgesteld op
niveau C. Dit is een “Harderwijker” vertaling van landelijke erkende richtlijnen, maar hebben geen wettelijke
status.

De totale vervangingswaarde van de riolering bedraagt € 298 miljoen. De exploitatielasten bestaan uit
onderhoud en vervanging en herstel schades. Voor 2021 is € 1.864.573 hiervoor geraamd.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 84 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Water
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van de watergangen. Het gaat hier om watergangen
voornamelijk in het buitengebied met een schouwplicht. De stedelijke watergangen zijn voornamelijk in eigendom
of beheer bij het Waterschap.

De exploitatielasten bestaan uit onderhoud en herstel schades.

Groen
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van de groenvoorzieningen. Aan de hand van de landelijke
CROW – normen is het kwaliteitsniveau bepaald op niveau C en de dekking van dit niveau geregeld in het IBOR.
Voor de bomen streven we naar duurzame instandhouding van het bomenbestand en voldoen aan de wettelijke
zorgplicht.

Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud, vervanging op basis van technische en
economische levensduur, curatief onderhoud (herstellen van schade) en van meer projectmatige
werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie). De exploitatielasten bestaan uit
onderhoud, vervanging en herstel van schades. Voor 2021 is hier € 3.677.406 voor geraamd.

Speelplaatsen
Het IBOR is maatgevend voor het in stand houden van de speelplaatsen. Bij spelen gaat het om het handhaven
van een veilige speelomgeving. De gemeente kent een zorgplicht om de veiligheid van de speelvoorzieningen te
waarborgen. De veiligheid heeft betrekking op de onderhoudstoestand van de speeltoestellen en
valondergronden, conform de regels in het Warenwetbesluit Attractie- en Speelvoorzieningen.

Het onderhoud bestaat uit onder meer het vervangen en repareren van speeltoestellen, het uitvoeren van
functionele en visuele inspecties én het bijhouden van logboeken. De totale kosten voor onderhoud en
vervanging voor 2021 zijn geraamd op € 405.731.

Gemeentelijk vastgoed
De vastgoedportefeuille van de gemeente in de vorm van gebouwen en terreinen kent een divers karakter. Het
bezit van vastgoed is echter geen doel op zich. Het is één van de instrumenten om de doelstellingen op het
gebied van sport, cultuur, welzijn, veiligheid en economie te realiseren.

Sinds 2015 heeft de gemeente geen wettelijke verantwoordelijkheid meer voor het onderhoud van
schoolgebouwen. Uitzondering hierop zijn de schoolgebouwen in gemeentelijk eigendom; daarvoor blijft de
gemeente deze verantwoordelijkheid echter wel dragen. Voor 2021 is dat alleen nog de onderwijslocatie
Biezenplein, school Wolderwijde. Dit in afwachting van een mogelijke overdracht aan het schoolbestuur SKO in
de loop van het nieuwe begrotingsjaar.

MJOP
Het MJOP 2016-2025, met als uitgangspunt technische instandhouding van de gebouwen in de huidige vorm, is
opgesteld door een onafhankelijk extern bureau (Facilicom Solutions) op basis van visuele inspecties en
aangereikte informatie. De actualisatie van het MJOP is in 2020 uitgevoerd. Over de uitkomsten van de update
en gevolgen daarvan voor de jaarlijkse dotatie aan de Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen volgt
nadere advisering. Op basis van het MJOP 2016-2025 is de gemiddelde bijdrage per jaar nog geraamd op de
huidige dotatie van € 878.850 (inclusief niet verrekenbare BTW).

Beleidskader
Het uitgangspunt is, dat de gemeente de vastgoedaccommodaties in een goede staat van onderhoud houdt. Op
grond van de Financiële beheerverordening 2019 wordt eens in de 4 jaar het Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP)
geactualiseerd, inclusief het meerjarig budgettair beslag. Het vigerend beleid is gebaseerd op het Meerjarig
Onderhoudsplan 2016-2025.

Uitvoering en financiële consequenties
Het onderhoudsniveau is gebaseerd op sober en doelmatig onderhoud. Het cyclische karakter van het planmatig
onderhoud brengt met zich mee, dat er jaarlijkse fluctuaties optreden in het uitgavenpatroon. Naast de jaarlijks
beschikbare onderhoudsbudgetten ten behoeve van het preventief en correctief onderhoud, is er een
Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen en een Bestemmingsreserve dekking kapitaallasten technische
installaties beschikbaar om de geplande en verwachte uitgaven voor groot onderhoud door de jaren heen te
egaliseren.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 85 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>3.4 Paragraaf Financiering

Algemeen
De financieringsparagraaf komt voort uit de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze wet stelt
regels voor het financieringsgedrag van gemeenten. Het belangrijkste uitgangspunt daarbij is het beheersen van
risico’s. De financieringsparagraaf is in samenhang met het gemeentelijk Treasurystatuut een belangrijk
instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen van, beheersen en controleren van de
treasuryfunctie binnen de gemeente.

Het beleid van Harderwijk voor de treasuryfunctie is vastgelegd in de Financiële verordening 2019 en in het
Treasurystatuut 2012.

Wettelijke kaders
De wettelijke kaders bestaan uit de Wet Fido, Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo)
en de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden.

Wettelijke normen
De Wet Fido bevat drie normen waaraan de gemeente dient te voldoen. De normen betreffen de renterisico-
norm, de kasgeldlimiet en het drempelbedrag schatkistbankieren.
 Renterisiconorm: Deze norm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid van de portefeuille
    van leningen met een looptijd van een jaar of langer te beperken. Dit komt er op neer
    dat het renterisico in een bepaald jaar niet meer mag bedragen dan een wettelijk vastgesteld percentage
    van het begrotingstotaal.
    De beheersing van het renterisico kan worden bewerkstelligd door het spreiden van de looptijden van de
    opgenomen leningen. Bij een gelijkmatige opbouw van de leningenportefeuille, waarbij niet in enig jaar een
    onevenredig groot deel geherfinancierd behoeft te worden, wordt het renterisico gespreid over de jaren. Een
    verandering van de rente heeft dan geen schokeffect tot gevolg en werkt zodoende vertraagd door op de
    rentelasten en -baten.
    De renterisico-norm is wettelijk vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal (Uitvoeringsregeling
    Financiering decentrale overheden).
 Bij het aantrekken van korte leningen (met een looptijd tot één jaar) mag het gemiddelde saldo van korte
    schulden en korte geldmiddelen de kasgeldlimiet niet overschrijden. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5%
    van het totaal van de begrote lasten (Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden).
 Het verplicht schatkistbankieren houdt in dat overtollige geldmiddelen boven een vastgesteld drempelbedrag
    worden aangehouden in ’s Rijks schatkist. Het drempelbedrag voor onze gemeente is gelijk aan 0,75% van
    het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal € 250.000 bedraagt.

Tabel renterisico-norm
De renterisiconorm wordt in de periode 2021-2024 niet overschreden.
                                                         Rekening      Begroting     Begroting     Begroting     Begroting
      Jaarschijf (bedragen x 1.000)
                                                           2019          2021          2022          2023          2024
 1    Renteherzieningen                                          -              -             -             -             -
 2    Aflossingen                                           25.071        28.571        26.786        21.786        14.643
 3    Renterisico (1 + 2)                                   25.071        28.571        26.786        21.786        14.643

 4    Renterisiconorm                                       34.331        31.015        30.915        30.542        30.513
 5a   (4>3) Ruimte onder risiconorm                          9.260         2.444         4.129         8.756        15.870
 5b   (3>4) Overschrijding risiconorm                         n.v.t.        n.v.t.        n.v.t.        n.v.t.        n.v.t.

      Berekening renterisiconorm
 4a   Begrotingstotaal                                     171.657       155.077       154.577       152.714       152.569
 4b   Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage        20%           20%           20%           20%           20%

 4    Renterisiconorm (= 4a x 4b)                           34.331        31.015        30.915        30.542        30.513

Financieringsbehoefte en leningenportefeuille
Normale bedrijfsvoering
Met behulp van periodieke liquiditeitsprognoses worden de ontwikkelingen van het saldo van de uitgaven (lonen,
reguliere budgetten) en inkomsten (belastingen, gemeentefonds) in beeld gebracht. Zo nodig wordt tijdelijk een
kortlopende kasgeldlening aangetrokken en vervolgens weer afgelost.

Grondexploitaties
Grondexploitaties worden jaarlijks herzien aan de hand van de ontwikkelingen. De fasering in tijd van de
geplande (vervangings-)investeringen wordt periodiek afgestemd met de projectleiders. De hieruit voortvloeiende




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                      - 86 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>financieringsbehoefte wordt in de liquiditeitsprognose inzichtelijk gemaakt. Zo nodig worden langlopende
leningen, met een looptijd gelijk aan of langer dan één jaar opgenomen.

Leningenportefeuille
Leningenportefeuille (bedragen x 1.000,- euro)
                                                                bedrag                  bedrag             rente-
 Geldverstrekker                                                                                                            einddatum
                                                               1 januari             31 december         percentage
 Nederlandse Waterschapsbank N.V.                                     1.786                      0             3,609%            18-1-2021
 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten                                     10.000                  5.000            -0,233%             9-4-2022
 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten                                     21.429                 14.287             0,070%            12-7-2023
 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten                                     24.000                 20.000             0,280%            12-7-2026
 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten                                     42.857                 35.714             0,037%             9-4-2026
 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten                                     70.000                 66.500             0,182%            15-7-2040
 Totaal                                                             170.072                141.501

EMU-saldo
In het bestuurlijk overleg is afgesproken dat het EMU-saldo over het jaar t-1 en t+1 in de begroting wordt
opgenomen, zodat besturen van GR’en, gemeenteraad en provinciale staten inzicht hebben in het EMU-saldo.
Het EMU saldo wordt berekend volgens onderstaande tabel:

Bedragen x € 1.000,-
                                                                             2020                2021        2022        2023        2024
                                                               (volgens realisatie
                                                               t/m september
       Omschrijving                                            2020, aangevuld        (volgens           (volgens meerjarenraming in
                                                               met raming             begroting 2021)    begroting 2021)
                                                               resterende
                                                               periode)
     Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking
 1                                                                        -12.324              -.5.231      -4.734      -2.332      -1.572
     uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
 2 Mutaties (im)materiële vaste activa                                      1.878               25.919       6.146    -4.134        -4.292
 3 Mutatie voorzieningen                                                    1.981                1.994       2.133     2.141         2.141
 4 Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)                    14.151              -13.145     -11.760   -12.409       -16.539
     Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van
 5 financiële vaste activa en (im) materiële vaste activa,
     alsmede de afwaardering van financiële vaste activa
Berekend EMU-saldo                                                        -26.372              -16.011       3.013    16.352       21.400

Geprognosticeerde balans
Vanuit de BBV voorschriften dient een geprognosticeerde balans te worden opgenomen.
Bedragen x € 1.000,-
                                                Rekening       Begroting       Begroting       Begroting      Begroting      Begroting
            Activa ultimo boekjaar
                                                  2019           2020            2021            2022           2023           2024
Vaste activa
Immateriële Vaste activa                               2.927          2.847            2.768         2.689          2.610           2.531
Materiële Vaste activa                                99.989        106.089          132.402       139.364        136.094         132.627
Financiële Vaste activa                                4.317          4.265            4.254         4.243          4.232           4.221
                          totaal vaste activa        107.231        113.202          139.424       146.296        143.936         139.379
Vlottende activa
Voorraden                                             70.249         84.400           71.256        59.496         47.087          30.548
Overige vlottende activa                              68.243         82.552           39.668        20.965         20.965          20.965
                      totaal vlottende activa        138.492        166.952          110.924        80.461         68.052          51.513
Totaal activa                                        245.723        280.154          250.348       226.757        210.988         190.892

        Passiva ultimo boekjaar                 Rekening       Begroting       Begroting       Begroting      Begroting      Begroting
          (bedragen x € 1,000,-)                  2019           2020            2021            2022           2023           2024
Vaste passiva
Reserves                                              81.114         69.049           67.025        66.363         66.025          65.908
Voorzieningen                                         14.115         15.682           16.472        16.941         18.292          19.582
Vaste schulden                                       125.428        170.356          141.785       118.387        101.606          80.337
                      totaal vaste passiva           220.657        255.088          225.282       201.691        185.922         165.826
Vlottende passiva                                     25.066         25.066           25.066        25.066         25.066          25.066
Totaal passiva                                       245.723        280.154          250.348       226.757        210.988         190.892




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                    - 87 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>In-/externe ontwikkelingen

Rentevisie, -beleid en –toerekening
Renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt zijn voor de gemeente belangrijk om te kunnen sturen op de
financiële risico’s. Op ontwikkelingen die van buiten komen kunnen wij geen invloed uitoefenen. Wel kunnen wij
kiezen hoe wij geld aantrekken of uitzetten. Van dit laatste is tot nu toe nog geen sprake omdat, mede door de
vele investeringen in de stad, Harderwijk geen financieringsoverschot heeft.
Wij volgen de rente ontwikkelingen nauwlettend door gebruik te maken van informatie, van met name, de BNG.

Al een aantal jaren is er sprake van lage rentestanden. Bij kortlopende leningen is zelfs al geruime tijd sprake
van een negatieve rente. Komende tijd wordt hier ook nog geen forse stijging verwacht. De gemeente maakt van
deze negatieve rentestand zoveel als mogelijk gebruik door bij liquiditeitstekorten dit te financieren door ‘kort’
geld aan te trekken en hierdoor zo min mogelijk gebruik te maken van de kredietfaciliteit op de rekening courant.
Het financieren door middel van kort geld heeft echter ook een risico in zicht met betrekking tot de
renterisiconorm. Door veel gebruik te maken van kort geld komt de situatie dichterbij dat de renterisiconorm
wordt overschreden. Mede hierom is besloten in 2020 een langjarige lening (looptijd 20 jaar) aan te trekken.

Vanuit de verslaggevingsvoorschriften heeft er een wijziging plaatsgevonden hoe gemeenten om dienen te gaan
met het toerekenen van rentekosten. Er wordt geen rente meer toegevoegd aan het eigen vermogen. Daarnaast
mag aan de grondexploitaties alleen de werkelijk betaalde rente (in verhouding vreemd vermogen/eigen
vermogen) toegerekend worden. Ook worden de voorzieningen grondexploitaties gewaardeerd tegen
eindwaarde, waardoor er geen structurele rentetoevoeging aan de voorziening meer plaatsvindt. Daarnaast kan
de rente over de algemene reserve niet meer ingezet worden als dekking voor de exploitatiebegroting.

Voor de toerekening van de rentelasten maakt de gemeente Harderwijk gebruik van de rente-omslag-methode.
Het totaal van de rentelasten wordt ‘omgeslagen’ over het geheel van de investeringen,. De rentelasten betreffen
het totaal van de rentelasten op de langlopende geldleningen en de kortlopende leningen minus de
renteopbrengsten. Door te werken met een omslagrente worden de rentelasten aan de hand van de
investeringen toegerekend aan de taakvelden in de begroting. De gedachte hierachter is dat de gebruikte
omslagrente een reëel percentage is. Zodra er tussen de gehanteerde omslagrente en de werkelijk rentelast een
verschil ontstaat wat groter is dan 0,5% moet de omslagrente worden aangepast.
Het omslagpercentage voor 2021 is, evenals in 2020, berekend op 0%. In 2019 was deze nog 0,5%.

Schatkistbankieren
De Wet Schatkistbankieren verplicht de decentrale overheden om hun overtollige liquide middelen aan te
houden bij het Ministerie van Financiën. De maatregel heeft als doel de EMU-schuld van de totale Nederlandse
overheid te verlagen.

De wet vermindert het financieel risico van decentrale overheden. De Nederlandse staat hoeft bovendien voor
zijn financieringsbehoefte minder te lenen op de kapitaalmarkt, wat zich vertaalt in een verlaging van de
staatsschuld.

Om er voor te zorgen dat in de begroting en verantwoording de totale rentelasten en de daaraan gekoppelde
financieringsbehoefte inzichtelijk zijn, wordt in artikel 13 voorgeschreven dat de paragraaf financiering voortaan
ook in ieder geval inzicht geeft in de rentelasten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop
rente aan investeringen, grondexploitaties, en taakvelden wordt toegerekend”.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 88 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Schema rentetoerekening.

a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering                        € 200.503,-
b. De externe rentebaten                                                             €       0,-
   Saldo rentelasten en rentebaten                                                   € 200.503,-
c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend       € 140.863,-
   De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld
   moet worden toegerekend                                             €       0,-
                                                                                     € 140.863,-
   Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                       € 59.601,-

d1. Rente over eigen vermogen                                                        €       0,-
d2. Rente over voorzieningen                                                         €       0,-

   Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente                               € 59.601,-

e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                €       0,-
f. Renteresultaat op het taakveld Treasury                                           € 59.601,-




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                          - 89 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering

Organisatie
De gemeentelijke organisatie is continue in beweging om goed in te spelen op de vragen uit de samenleving.
Om de kernwaarden open, ondernemend en ontspannen waar te maken is blijvend aandacht nodig voor de
ontwikkeling van de organisatie en de medewerkers die daar werken. Van medewerkers wordt een proactieve en
professionele houding verwacht. En ook de nodige flexibiliteit, zo is wel gebleken tijdens de uitbraak van de
Covid-19 pandemie in het voorjaar van 2020.

De organisatie wil elke dag opnieuw de best mogelijke dienstverlening bieden aan inwoners, ondernemers en
bezoekers van Harderwijk en Hierden. En richt zich tegelijk ook in de aankomende jaren op de realisatie van de
organisatievisie, waarbij een perspectief lonkt van verdergaande ambtelijke samenwerking met de gemeenten
Ermelo en Zeewolde.

Aan medewerkers in de organisatie wordt volop ruimte geboden voor persoonlijke ontwikkeling – en – verdere
professionalisering. Dat betekent concreet dat:
 De Harderwijk Academie een breed scala aan opleidingen aanbiedt, onder andere gericht op de verdere
    professionalisering van de organisatiecultuur en persoonlijke ontwikkeling van medewerkers.
 Gelegenheid wordt geboden tot het volgen van vakgerichte opleidingen.
 Voor leidinggevenden een maatwerk programma is ontwikkeld om hen als voortrekkers van verdere
    professionalisering, ontwikkeling en samenwerking te kunnen positioneren.

Organisatievisie
In 2019 heeft een herijking van de organisatievisie plaatsgevonden. Deze organisatievisie geeft antwoord op de
vraag hoe de gemeentelijke organisatie de ambities van het bestuur wil realiseren. En is daarnaast behulpzaam
bij het maken van keuzen en het stellen van prioriteiten.

Aan de hand van de visie wordt ook verder inkleuring gegeven aan de cultuur- en
organisatieontwikkelingsopgaven, doorontwikkeling van het leiderschap, het verbeteren van de dienstverlening,
het verstevigen van de samenwerking(en), de inrichting van de bedrijfsvoering en bijbehorende processen. Ook
is de organisatievisie het vertrekpunt voor het opstellen van A3-jaarplannen op organisatie-, domein- en
teamniveau.

“In alles wat wij doen streven wij naar de beste kwaliteit van dienstverlening. Wij laten dat zien door
gastvrij, enthousiast en gedreven op vragen uit de Harderwijker samenleving in te spelen. Door samen te
werken met onze samenleving, regiogemeenten en andere partners maken wij het verschil. Onze
kernwaarden zijn: open, ondernemend en ontspannen.”

Om de organisatievisie makkelijk uit te kunnen leggen is een animatiefilm ontwikkeld die op de
nieuwjaarsbijeenkomst voor medewerkers (2020) is geïntroduceerd. De film is hier te bekijken: [klik hier]
https://www.youtube.com/watch?v=S_NKjMfEQR4&feature=youtu.be

Grip op samenwerking EHZ en Meerinzicht
De grip op de samenwerking in EHZ-verband, inclusief Meerinzicht, blijft een onderwerp van aandacht. Naast de
taken die gezamenlijk in de GR-Meerinzicht worden uitgevoerd krijgt de EHZ-samenwerking ook buiten de GR-
Meerinzicht steeds meer inhoud en vorm. Een voorbeeld hiervan is het gezamenlijk opzetten van het
Programma Dienstverlening waartoe half juni door drie colleges is besloten. Daarnaast is vanuit het bestuur van
Meerinzicht in samenspraak met de portefeuillehouders Domein Sociaal het verzoek aan de
gemeentesecretarissen gedaan om de governance Meerinzicht Domein Sociaal te vereenvoudigen. Als deze
zaken tezamen bieden de gelegenheid om de governance van de totale EHZ-samenwerking te herijken.
Verbeteringen bestaan onder andere uit het in elkaar schuiven van overlegtafels, zodat onderwerpen gerichter
kunnen worden geadresseerd. Op bestuurlijk niveau wordt een escalatiemodel uitgewerkt voor met name
bedrijfsvoeringsvraagstukken voor het Domein Sociaal Meerinzicht. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd
aan het voorstellen tot aanpassing van de governance. De verwachting is dat deze aangepaste governance nog
in 2020 kan worden geïmplementeerd.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 90 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>EHZ-samenwerking
Hierboven is al aangegeven dat de EHZ-samenwerking verder vormen aanneemt. Genoemd is het gezamenlijke
programma Dienstverlening voor vier organisaties. Doordat medewerkers van de vier organisaties elkaar steeds
vaker op de inhoud weten te vinden en vervolgens samen optrekken, vindt er een verschuiving plaats van waar
het werk en door welke medewerkers het werk wordt verricht. Er begint zich een soort van medewerkerspool af
te tekenen, waar de medewerkers van 4 organisaties onderdeel van uitmaken. Dit is nu nog vooral taakveld
gericht. Deze ontwikkeling ondersteunt de borging van de gemeentelijke bestuurlijke autonomie voor drie
gemeentebesturen op de langere termijn, omdat dit gezamenlijk optrekken van medewerkers bijdraagt aan de
verbetering van bijvoorbeeld de kwaliteit van beleidsvoorbereiding en dienstverlening aan inwoners. Uiteraard
met gevoel voor lokale bestuurlijke inkleuring.

Meerinzicht
“Alleen ga je sneller” en “samen kom je verder” is een belangrijk uitgangspunt geweest voor het besluit tot
samenwerking in de vorm van Meerinzicht, de uitvoeringsorganisatie voor de gemeente Ermelo, Harderwijk en
Zeewolde. De samenwerking is gestart om antwoord te kunnen geven op de constant veranderende
samenleving en om de bestuurlijke zelfstandigheid van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde veilig te stellen. De
grondgedachte is dat we samen ‘meer’ kunnen bereiken, tegen minder meerkosten. Meerinzicht voert taken uit
op het gebied van bedrijfsvoering, te weten informatisering & automatisering, HRM, facilitair, gebouwen,
belastingen, financiën, communicatie, juridische zaken, inkoop, geo-informatie en op het gebied van het sociaal
domein te weten Wmo, Jeugd, Participatiewet, Beschermd Wonen/ Maatschappelijke Opvang en Leerlingzaken.
Meerinzicht kent haar eigen planning- en control cyclus en levert naast een Kadernota, Bestuursrapportage en
Jaarrekening jaarlijks een tweetal begrotingen aan: één voor het bestuur van Meerinzicht over de
bedrijfsvoeringskosten en één ten aanzien van het grootste deel van de programmagelden voor de uitvoering
van de wetten Domein Sociaal.

De Missie van Meerinzicht
Meerinzicht is het samenwerkingsverband van de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde en ondersteunt
de gemeenten in optimale dienstverlening aan inwoners, bedrijven en organisaties.

De visie van Meerinzicht
Meerinzicht is een flexibele en dienstverlenende organisatie. In een dynamische omgeving werken wij in
vertrouwen aan uitdagende vraagstukken. In onze organisatie is ruimte voor eigenaarschap, innovatie en
persoonlijke ontwikkeling. Wij zijn omgevingsbewust, voegen waarde toe en maken het verschil. Dit laten wij in
ons handelen zien vanuit de drie kernwaarden:
 Betrouwbaar.
 Ondernemend.
 Flexibel.

De ambities van Meerinzicht zijn:
1. Klantgericht werken en inwoners centraal stellen.
2. Hoogwaardige (digitale) dienstverlening.
3. De gemeenschappelijke basis op orde.
4. Harmonisatie van werkprocessen.
5. Professionele ontwikkeling van medewerkers.
6. De financiën op orde .




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 91 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Dienstverlening
Er is een Dienstverleningstafel ingericht. Aan deze tafel nemen vertegenwoordigers uit de drie gemeenten deel
en een afvaardiging vanuit Meerinzicht. Op deze tafel vindt afstemming plaats over
dienstverleningsvraagstukken tussen de drie gemeenten, zodat onderwerpen vanuit de dienstverleningsagenda
gezamenlijk en geharmoniseerd kunnen worden geïmplementeerd.

Inmiddels is er een gezamenlijke visie voor dienstverlening voor de drie gemeenten vastgesteld. Daarnaast is er
een programmamanager Dienstverlening aangesteld. Samen met de teams dienstverlening van de drie
gemeenten gaat zij aan de slag om de visie verder vorm te geven. Op dit moment wordt er gewerkt aan een
uitvoeringsprogramma. We blijven uit gaan van nog betere dienstverlening, met de menselijke maat als
uitgangspunt. Dit vonden we in de uitgave (2018) van VNG Realisatie met als titel : “Kijken als een klant”. Deze
visie gaat van vijf principes uit:
1. We bedienen inwoners en ondernemers zo goed als mogelijk op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het
     principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet’.
2. We bieden toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening, zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan
     doen.
3. We werken zichtbaar samen met onze ketenpartners en medeoverheden, zodat inwoners en ondernemers
     integrale dienstverlening ervaren.
4. We maken gebruik van landelijke standaarden en oplossingen, waardoor onze dienstverlening eenduidiger,
     veiliger en goedkoper wordt.
5. We maken gebruik van nieuwe technologische mogelijkheden, zodat wij passende, proactieve
     dienstverlening kunnen bieden aan onze inwoners en ondernemers.

Rechtmatigheidsverklaring college
Met ingang van het boekjaar 2021 dient het College van B&W een rechtmatigheidsverantwoording af te geven.
Een verantwoording waarin wordt aangegeven in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten,
alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen.
De oorsprong van deze verantwoording is gelegen in commissie Depla. Deze commissie formuleerde in 2014
een aantal aanbevelingen om de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad te versterken. Eén
van de aanbevelingen was de door het College af te geven rechtmatigheidsverantwoording.

De nodige voorbereidingen zijn landelijk reeds getroffen. Zo is het model van de rechtmatigheidsverantwoording
inmiddels door de commissie BBV (de commissie die zorgdraagt voor een eenduidige uitvoering en toepassing
van het BBV, de regelgeving voor de decentrale overheid) opgesteld en gepubliceerd. De belangrijkste
kenmerken van de rechtmatigheidsverantwoording zijn:
 De verantwoording is onderdeel van de jaarrekening.
 De rapportagegrens (van totaal van onrechtmatigheden) dient gelegen te zijn tussen 1% en 3% van de
    totale lasten. Deze grens dient door de Raad te worden vastgesteld.
 De accountant geeft alleen een getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening (en dus niet meer een
    rechtmatigheidsoordeel). Het getrouwheidsoordeel omvat ook de rechtmatigheidsverantwoording.
Op dit moment is voor de bekrachtiging van de rechtmatigheidsverantwoording wetswijziging in voorbereiding.

Intern is binnen het samenwerkingsverband van Meerinzicht met de deelnemende gemeenten een stappenplan
opgesteld omtrent de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Het jaar 2020 zal worden gebruikt om
voorbereidingen te treffen voor opstelling van de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast zijn rollen en
verantwoordelijkheden gedefinieerd. Hierin neemt Meerinzicht de coördinerende en uitvoerende werkzaamheden
op zich. Contactpersoon binnen de gemeente is de directeur Bestuur & Organisatie.

Informatiebeveiliging
In 2020 is gefocust op risicomanagement en het realiseren van naleving van de Baseline Informatiebeveiliging
Overheid (BIO). Hiervoor zijn interne audits verricht en zijn er verbeterplannen opgesteld om dit te
bewerkstelligen. Met behulp van risicomanagement zijn beveiligingsrisico’s in kritieke bedrijfsprocessen
geïdentificeerd en worden verbeterstappen bepaald om deze te verkleinen tot een aanvaardbaar niveau.
Daarnaast is het strategische informatiebeveiligingsbeleid herzien en is er nieuw tactisch beleid ontwikkeld
waarmee zowel voor de gemeente Harderwijk als Meerinzicht een diepgaande uitwerking van
beveiligingsmaatregelen is gerealiseerd. In 2021 zal de focus liggen op het aantoonbaar kunnen voldoen aan
deze eisen en richtlijnen.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 92 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Privacy
In de komende periode wordt gewerkt aan de verbetering van de inzichtelijkheid van de registers van
verwerkingsactiviteiten in een sterkere relatie tot de bedrijfsprocessen waarbinnen persoonsgegevens worden
verwerkt.
Naast de wettelijk vereiste onderdelen per activiteit, zullen ook de eventuele applicaties worden vermeld die de
activiteiten ondersteunen, wordt duidelijk vermeld of er sprake is van een verwerkersovereenkomst of een
convenant en zal waar mogelijk ook de organisatorische plek in de gemeentelijke organisatie worden benoemd
waarbinnen de verwerking voornamelijk plaatsvindt. Een en ander houdt verband met de noodzakelijkheid de
registers actueel te houden en de inhoudelijke verantwoordelijkheid hiervoor bij de respectieve domeinen en
teams te beleggen. De Privacy Officer blijft verantwoordelijk voor de logistieke bewaking van het geheel van de
registers.
Het ligt in de planning elk jaar een aansprekende AVG bewustwordingsactiviteit uit te voeren. De uitgevoerde
actie in 2020 door middel van sketches tijdens een lunchbijeenkomst in de Raadszaal verdient navolging gelet
op de waardering vanuit de organisatie en het bestuur. Van belang blijft het hierbij de bewustwording voor
privacy op een aansprekende wijze uit te voeren, waarbij privacy niet wordt ervaren als een proces verstorende
activiteit, maar als een kwaliteitsverbetering richting de burger.

Naast periodieke acties dient er aandacht te komen voor integratie van het onderdeel privacy bij de integrale
beleidsvoorbereiding binnen de organisatie. Dit betekent dat de verschillende beleidsvoorbereiders tijdig de
deskundigheid van de Privacy Officers inschakelen indien bij hun beleidsvoorbereiding er ook sprake is van het
verwerken van persoonsgegevens. Ook hier geldt dat “voorkomen beter is dan genezen”. Dit vereist ook de
nodige aandacht van de Privacy Officer die alert moet zijn op ontwikkelingen binnen de organisatie waarbij hij
niet automatisch wordt betrokken.
Voorts is het noodzakelijk binnen de functionele organisatie onderdelen, dat de beleidsvoorbereiders gedegen
kennis hebben van hun eigen “materieregelgeving” waar die ook bepalingen bevat voor het op een correcte wijze
omgaan met persoonsgegevens. Met name de makkelijke wijze waarop diverse applicaties de technische
mogelijkheden bieden persoonsgegevens uit te wisselen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie is een
valkuil voor het ongewild en ongemerkt overtreden van de privacywetgeving. Hierbij moet ook worden bedacht,
dat de AVG een kaderwet is, die op zijn beurt weer voor de nadere uitvoering van specifieke privacy regels
verwijst naar de “materiewetgeving” voor Ruimte, Burgerzaken, Leerplicht en de wetgeving in het Sociaal
Domein.
Tenslotte zal de komende periode na een evaluatie op het niveau van Meerinzicht, er duidelijkheid moeten
komen over de gewenste structuur en formatie van de ambtelijke ondersteuning die rechtstreeks gekoppeld is
aan Privacy, derhalve de Functionarissen Gegevensbescherming en de Privacy Officers.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 93 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>3.6 Paragraaf Verbonden partijen

Algemeen
Een verbonden partij wordt gedefinieerd als een privaatrechtelijke- of publiekrechtelijke organisatie, waarmee de
gemeente een bestuurlijke en een financiële band heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel
(vertegenwoordiging) in het bestuur of het hebben van stemrecht. Van een financieel belang is sprake als de
gemeente middelen ter beschikking stelt en deze in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt is, of als
financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Relaties waarbij alleen
sprake is van een financieel of bestuurlijk belang vallen dus hierbuiten.

Het aangaan van banden met (verbonden) derde partijen komt voort uit het publieke belang. Verbindingen met
deze derde partijen is dus een manier om bepaalde publieke taken uit te voeren. De huidige verbonden partijen
waaraan de gemeente is gelieerd, hebben veelal een historische bestaansgrond. Afhankelijk van onze mate van
verbondenheid zijn wij in meer of mindere mate in staat om invloed op het beleid van de betreffende verbonden
partij uit te oefenen.

Het kader rondom de verbonden partijen is vastgelegd in een afzonderlijke Nota Verbonden partijen, vastgesteld
bij raadsbesluit van 29 januari 2015. Doelstelling van deze nota is om een kader te bieden voor deelname aan,
het oprichten van en het sturen op de verbonden partijen van de gemeente, om zo te komen tot verbonden
partijen die maximaal bijdragen aan de lokale bestuurlijke ambities. Tegelijkertijd wil deze nota ook het
beleidskader geven voor het heroverwegen en mogelijk uittreden bij verbonden partijen.

Visie op verbonden partijen
Het gemeentelijk beleid is er op gericht het aantal verbonden partijen beperkt te houden. Enerzijds uit het
oogpunt van risicobeheersing en -beperking, anderzijds uit het oogpunt van transparantie van bestuur. Er
kunnen echter altijd goede redenen aanwezig zijn voor het aangaan van een verbonden partij constructie.
Criteria die daarbij worden gehanteerd:
 De taak kan niet of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd.
 Gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op de gekozen
     vorm van samenwerking en draagt bij aan een efficiëntere en effectievere mogelijkheid tot het uitvoeren van
     onze publieke taak.
 Voordelen van de (beoogde) samenwerking wegen op tegen de nadelen.

Gemeenschappelijke regelingen
Voor deelname in gemeenschappelijke regelingen worden de regels gevolgd die zijn vastgelegd in de Wet
gemeenschappelijke regelingen.

Overzicht van bestaande verbonden partijen
    Verbonden partij              Type                   Bestuurlijk belang                       Financieel belang
Bank Nederlandse          Naamloze             Ja / stemrecht / 0,105% zeggenschap     58.968 aandelen; nominale waarde
Gemeenten (BNG)           Vennootschap         op basis van aandelenkapitaal           van € 147.420,- (€ 2,50 per stuk)
Alliander                 Naamloze             Ja / stemrecht / 0,405% zeggenschap     553.624 aandelen; nominale waarde
                          Vennootschap         op basis van aandelenkapitaal           van € 2,77 miljoen (€ 5,- per stuk)
Veiligheidsregio Noord-   Gemeenschappelijke   Bestuur GR / burgemeester               Jaarlijkse bijdrage, aandeel 5,13 %
en Oost-Gelderland        Regeling
(VNOG)
Streekarchivariaat        Gemeenschappelijke   Archiefcommissie / wethouder            Jaarlijkse bijdrage, aandeel 23,26%
Noordwest Veluwe          Regeling
GGD Noord- en Oost-       Gemeenschappelijke   Bestuur GR / wethouder                  Jaarlijkse bijdrage op basis aantal
Gelderland                Regeling                                                     inwoners voor 2021 6,50%
Inclusief Groep NV        Naamloze             Gemeenschappelijke regeling /           Jaarlijkse bijdrage, op basis van de
                          Vennootschap         raadslid                                rijksbijdrage Wsw
Coöperatie Gastvrije      Gemeenschappelijke   Bestuur GR / wethouder                  Jaarlijkse bijdrage, aandeel 1,24%
Randmeren                 regeling
Omgevingsdienst           Gemeenschappelijke   Bestuur GR / wethouder                  Jaarlijkse bijdrage, aandeel 25,5%
Noord Veluwe              regeling
Meerinzicht               Gemeenschappelijke   Bestuur GR / wethouder                  Jaarlijkse bijdrage, aandeel
                          regeling                                                     bedrijfsvoering 39,39% en aandeel
                                                                                       sociaal domein 57,26%
Vitale vakantieparken     Besloten             Ja/stemrecht/2.60% op basis van         Nominale waarde € 1.300,- (€ 1,- per
                          Vennootschap         aandelenkapitaal                        stuk)
Afvalsturing Friesland    Naamloze             Ja / stemrecht / zeggenschap op basis   108 aandelen B, nominale waarde van
(Omrin)                   Vennootschap         van aandelenkapitaal                    € 48.600,- (€ 450,- per stuk)




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                     - 94 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (N.V. BNG)
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Den Haag, Koninginnegracht 2, 2514 AA
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   J. de Jong
Ambtelijke accounthouder:        J.de Lange
Openbaar belang:                 Alle aandeelhouders zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de
                                 andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap.
Soort:                           Naamloze Vennootschap
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de     Programma 0 Bestuur en ondersteuning, taakveld 0.5 Treasury
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:   BNG is de bank voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank biedt haar
                                 klanten een breed pakket van financiële dienstverlening aan. Onder andere kredietverlening,
                                 betalingsverkeer, gebiedsontwikkeling, duurzame projectfinanciering en participaties in publiek-private
                                 samenwerkingen. Daarmee draagt de bank zowel bij aan lagere kosten van maatschappelijke
                                 voorzieningen voor de Nederlandse burger als aan een duurzamer Nederland.
Ontwikkelingen:                  BNG Bank keert conform het kapitalisatie- en dividendbeleid jaarlijks 50% van de nettowinst uit aan de
                                 aandeelhouders. Het belangrijkste instrument voor de BNG blijft het verstrekken van financiering tegen
                                 lage prijzen aan haar kernklanten, gemeenten, woningcorporaties, zorg en onderwijs. Die lage prijzen
                                 vereisen een uitstekend risicoprofiel (de huidige ratings zijn AAA), zodat financiering aangetrokken kan
                                 worden tegen scherpe tarieven. Om het risicoprofiel en daarmee de lage prijzen ook de komende jaren
                                 te behouden is het noodzakelijk dat BNG Bank het volume beheerst van leningen, die beslag leggen
                                 op het risicokapitaal van de bank (tot maximaal 10% van de leningenportefeuille).

                                 Belangrijke thema’s voor de klanten zijn verduurzaming en de energietransitie. In het kader van het
                                 Klimaatakkoord heeft de BNG in 2019 de CO2-impact van de kredietportefeuille voor het eerst laten
                                 meten. De resultaten dienen als vertrekpunt voor het opstellen van een actieplan om de CO2-impact
                                 van de kredietportefeuille te verlagen.

                                 De uitbraak van de Covid-19 in het voorjaar van 2020 heeft vergaande maatschappelijke gevolgen,
                                 ook voor de klanten. Wat dit voor de bank zelf betekent is nu nog niet in te schatten. Gezien de
                                 onvoorspelbare bewegingen op de financiële markten vindt de bank het niet verantwoord een uitspraak
                                 te doen over de verwachte nettowinst 2020. In april 2020 hebben RvC en RvB in verband met de
                                 corona-pandemie, in reactie op een nadrukkelijke aanbeveling van de Europese Centrale Bank (ECB),
                                 moeten besluiten om de uitbetaling van het dividend over 2019 uit te stellen tot in elk geval 1 oktober
                                 2020. N.B.: In onderstaande tabel is rekening gehouden met een uitbetaling van het dividend 2019 op
                                 of na 1 oktober 2020.

                                 De lage langlopende rente zal ook in de komende jaren naar verwachting een drukkend effect hebben
                                 op de ontwikkeling van het renteresultaat.
Risico:                          Er is een kans op een lagere uitkering aan dividend dan begroot. Door de uitbraak van Covid-19 in het
                                 voorjaar van 2020 en de grote maatschappelijke en financieel economische gevolgen, is het risico op
                                 een lager dividend voor komende jaren toegenomen. De bank hanteert standaard de beleidslijn geen
                                 tussentijdse uitspraken te doen over de verwachte nettowinst, gezien de veelal onvoorspelbare
                                 bewegingen op de (internationale) financiële markten. Dit is niet te beïnvloeden.
Financiële informatie
Boekjaar (t-1):                  Jaarstukken 2019         Begroting 2020           Begroting 2021
Eigen vermogen                   € 4.887 miljoen          € 4.887 miljoen          -
Vreemd vermogen                  € 144.802 miljoen        € 144.802 miljoen        -
Resultaat                        € 163 miljoen            n.v.t.                   -
Begrote bijdrage                 € 145.000                € 145.000                € 145.000
Realisatie bijdrage              € 168.058                € 74.889                 -
Belang                           Belang 0,105%. Aantal aandelen 58.968 aandelen. Nominale waarde € 147.420 (€ 2,50 per stuk).

Verbonden partij:                Alliander N.V.
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Arnhem, Utrechtseweg 68, 6812 AH
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   J. de Jong
Ambtelijke accounthouder:        J. de Lange
Openbaar belang:                 Alliander is als netwerkbedrijf verantwoordelijk voor de distributie van energie, zoals elektriciteit,
                                 (bio)gas en warmte. Als nutsbedrijf opereert zij vanuit een monopolie positie in een sector die
                                 beschouwd wordt van openbaar nut te zijn, omdat het belangrijke producten of diensten levert die in
                                 het algemeen openbaar belang zijn. Hier worden de elektriciteits-, gas- en drinkwatervoorziening toe
                                 gerekend.

                                 Alle aandelen van Alliander zijn direct in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De
                                 grootste aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland (44,68%), Friesland (12,65%) en
                                 Noord-Holland (9,16%) en de gemeente Amsterdam (9,16%). Hiermee bezitten deze aandeelhouders
                                 gezamenlijk 76% van de aandelen. De overige aandeelhouders, die elk minder dan 3% van de
                                 aandelen bezitten, zijn een 70-tal kleinere gemeenten en de provincie Flevoland.
Soort:                           Naamloze vennootschap volgens Nederlands recht.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                   - 95 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                 Alliander N.V.
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de      Programma 0 Bestuur en ondersteuning, taakveld 0.5 Treasury
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij     De belangrijkste taak is om gas en elektriciteit te distribueren naar consumenten, bedrijven en
                                  instellingen. Netbeheerder Liander leidt de energiedistributie over alle netwerken dagelijks in goede
                                  banen. Liander voorziet ruim drie miljoen consumenten en bedrijven zo efficiënt mogelijk van gas en
                                  elektriciteit.
Ontwikkelingen:                   Alliander is in 2009 ontstaan na de juridische splitsing van NV NUON in een netwerkbedrijf en een
                                  productie- en leveringsbedrijf. Wettelijk is vastgesteld dat de aandelen van het netwerkbedrijf in
                                  publieke handen dienen te blijven. Harderwijk kan als kleine aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige
                                  invloed uitoefenen op het functioneren van Alliander. Daarom wordt vanuit een gezamenlijke
                                  belangenbehartiging beleidsmatig en organisatorisch samengewerkt via het NUVAL-platform. Het
                                  platform is een samenwerkingsverband van de gemeentelijke aandeelhouders uit Gelderland en
                                  Flevoland in Alliander en Vitens. Het bestuurlijk belang bestaat uit vertegenwoordiging door de
                                  portefeuillehouder. Het financiële belang bestaat uit de uitkering van dividend.

                                  Met het jaarplan 2020 zet Alliander de komende jaren in haar bedrijfsactiviteiten vol in op een
                                  duurzame toekomst. De energietransitie is in volle gang. De energienetten zijn daarin een cruciale
                                  schakel. Alliander staat voor een uitdaging van grote omvang, die vraagt om intensieve samenwerking
                                  met gemeenten, provincies en andere partners binnen en buiten de energiesector. In 2020 leveren de
                                  energieregio’s hun concept Regionale Energiestrategieën (RES) op. Via de RES geven ze invulling
                                  aan de afspraken uit het Klimaatakkoord. Alliander is, samen met de partners in de RES, ervoor
                                  verantwoordelijk om een optimale duurzame energievoorziening te ontwerpen en realiseren. Zij neemt
                                  daarvoor deel aan werk- en stuurgroepen, inzichten worden gezamenlijk gedeeld, maken de impact
                                  van ontwikkelingen helder en zijn duidelijk over de maatschappelijke kosten.

                                  Ook de komende jaren zal fors worden geïnvesteerd in de versterking en verduurzaming van de
                                  energienetten om de energievoorziening van miljoenen consumenten en bedrijven betrouwbaar,
                                  betaalbaar en voor iedereen bereikbaar te houden. In 2020 gaat het om investeringen ter waarde van
                                  € 882 miljoen tegen € 844 miljoen in 2019 (bron: Jaarplan Alliander 2020). Daarnaast brengt de
                                  energietransitie steeds meer werk met zich mee, door de ontwikkeling van elektrisch vervoer en
                                  duurzaam geproduceerde energie.
Risico:                           Er is een kans op een lagere uitkering aan dividend dan begroot. Door de omvangrijke investeringen
                                  en wisselende, niet te beïnvloeden omstandigheden op de energiemarkt, doet Alliander standaard in
                                  haar beleid geen uitspraken over de hoogte van het jaarlijks dividend. Onduidelijk is ook wat de
                                  gevolgen van de uitbraak van Covid-19 zijn op toekomstige bedrijfsresultaten.
Financiële informatie
Boekjaar (t-1):                  Jaarstukken 2019           Begroting 2020           Begroting 2021
Eigen vermogen                   € 4.224 miljoen            € 4.224 miljoen          -
Vreemd vermogen                  € 4.567 miljoen            € 4.567 miljoen          -
Resultaat                        € 334 miljoen              € 253 miljoen            -
Begrote bijdrage                 € 350.000                  € 350.000                € 350.000
Realisatie bijdrage              € 607.066                  € 459.752                -
Belang                           Belang 0,405%. Aantal aandelen 553.624. Nominale waarde € 2,77 miljoen (€ 5,-- per stuk)
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0

Verbonden partij:                Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Apeldoorn, Europaweg 79, 7336 AK
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   H.J. van Schaik
Ambtelijke accounthouder:        L. Groen
Openbaar belang:                 Harderwijk Maakt deel uit van de Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG). De VNOG is
                                 verantwoordelijk voor de organisatie van de brandweerzorg in 22 gemeenten in Noord- en Oost
                                 Gelderland waaronder Harderwijk. Gemeente en VNOG werken samen in de beheersing en bestrijding
                                 van calamiteiten en crisis. Alle gemeenten binnen de Veiligheidsregio geven op uniforme wijze invulling
                                 aan het proces Bevolkingszorg.
Soort:                           Gemeenschappelijke regeling, openbaar lichaam op grond van Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de     Programma 0. Bestuur en ondersteuning en Programma 1. Veiligheid, taakveld 1.1 Crisisbeheersing en
verbonden partij bij:            brandweer
Doelstelling verbonden partij:   Uitvoering geven aan de dagelijkse brandweerzorg en de voorbereiding op rampen en calamiteiten,
                                 samen met de GHOR. De gemeente Harderwijk werkt op vele vlakken samen met de VNOG, zoals het
                                 risicoprofiel, de pilot dashboard risicobeheersing en het proces Bevolkingszorg.
Ontwikkelingen:                  Op 15 januari 2020 heeft het algemeen bestuur van de VNOG een Toekomstvisie vastgesteld,
                                 inclusief Opdrachten die in de periode 2020-2026 moeten worden uitgevoerd om de Toekomstvisie te
                                 realiseren. De Toekomstvisie beschrijft wat voor soort veiligheidsregio de VNOG op termijn dient te zijn
                                 en wat er nodig is om de organisatie toekomstbestendig te maken. Er is daarbij gekeken naar
                                 demografische en maatschappelijke ontwikkelingen, die van invloed zijn op hedendaagse en
                                 toekomstige veiligheidsrisico’s van de regio.

                                 De implementatie van de Toekomstvisie-Opdrachten is in 2020 gestart. De activiteiten voor de




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                   - 96 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                 Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)
                                  implementatie van de Toekomstvisie voor het jaar 2021 zijn (op hoofdlijnen) opgenomen bij de
                                  betreffende programma’s in deze begroting. De financiële effecten van de Toekomstvisie voor het jaar
                                  2021 zijn in de VNOG-begroting verwerkt.

                                  Over de voortgang van de uitvoering van de Toekomstvisie-Opdrachten zal door de VNOG periodiek
                                  via de reguliere P&C cyclus gerapporteerd worden.

Risico:                         De VNOG geeft in hun begroting ieder jaar weer wat de belangrijkste risico’s zijn.
Financiële informatie
Boekjaar:                       Jaarstukken 2019             Begroting 2020           Begroting 2021
Eigen vermogen                  € 7.843.000                  € 7.843.000              € 7.962.000
Vreemd vermogen                 € 46.173.000                 € 46.173.000             € 47.412.000
Resultaat                       € 4.203.000                  n.v.t.                   n.v.t.
Begrote bijdrage (inclusief     € 2.843.267                  € 2.838.909              € 2.971.000
bijdrage brandweerkazerne)
Realisatie bijdrage             € 2.844.145                  n.v.t.                   n.v.t.
Belang:                         aandeel 6,12%                 aandeel 5,06%            aandeel 5,13%
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0

Verbonden partij:                  Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:         Elburg, Postbus 70, 8080 AB
Bestuurlijk vertegenwoordiger:     J. de Jong
Ambtelijke accounthouder:          E. Groothuis
Openbaar belang:                   De streekarchivaris beheert de naar de archiefbewaarplaatsen van de deelnemende gemeenten
                                   Elburg (centrumgemeente), Ermelo, Harderwijk, Nunspeet en Oldebroek overgebrachte
                                   archiefbescheiden en houdt toezicht op het beheer van de niet overgebrachte archiefbescheiden.
Soort:                             Gemeenschappelijke regeling, centrumgemeente op grond van Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de       Programma 5. Sport, cultuur en recreatie, taakveld 5.4 Musea
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:     Het doel van het Streekarchivariaat - zoals verwoord in de gemeenschappelijke regeling - is het beheer
                                   van de naar de archiefbewaarplaatsen van de deelnemende gemeenten overgebrachte
                                   archiefbescheiden en het toezicht op het beheer van de niet overgebrachte archiefbescheiden.
Ontwikkelingen:                    Eind 2018 hebben de colleges ingestemd met de realisering van een regionaal e-depot in beheer bij
                                   het Streekarchivariaat. De kosten hiervan worden evenredig over de deelnemende gemeenten
                                   verdeeld. De inrichting is in 2020 gestart.

                                   Ter verbetering van de dienstverlening in de studiezalen en de verdere digitalisering van archieven en
                                   collecties is begin 2019 een formatieonderzoek gedaan naar nut en noodzaak van uitbreiding van de
                                   formatie. De archiefcommissie heeft op basis van de resultaten ingestemd met een uitbreiding van 1,5
                                   fte voor de dienstverlening m.i.v. 2020
Risico:                            De plannen voor 2019 zijn door vertaald in een hogere bijdrage voor de gemeenten. Het risico voor de
                                   gemeente is gezien de hoogte van de bijdrage zeer beperkt.
Financiële informatie
Boekjaar:                          Jaarstukken 2019           Begroting 2020             Begroting 2021
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Resultaat                          € 61.784
Begrote bijdrage                   € 198.932                    € 195.300                 € 214.134
Realisatie bijdrage                € 190.225
Belang                             16,5 %                       22,1 %                    19,3 %
Toelichting                        Omdat jaarlijks het verschil tussen bevoorschotting en rekening wordt afgerekend heeft deze instelling
                                   geen eigen en vreemd vermogen.

Verbonden partij:                  GGD Noord- en Oost Gelderland (GGD NOG)
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:         Apeldoorn, Rijksstraatweg 65, 7231 AC Warnsveld (kantoorlocatie)
Bestuurlijk vertegenwoordiger:     M. Companjen
Ambtelijke accounthouder:          T. Ufkes
Openbaar belang:                   De GGD faciliteert gemeenten op basis van de Wet publieke gezondheid, Wet Kinderopvang, Wet
                                   Veiligheidsregio’s en op basis van autonome gemeentelijke taken, maar verzorgt ook taken in opdracht
                                   van derden zoals Rijk, politie en burgers.

                                   De GGD NOG is een samenwerkingsverband tussen 22 gemeenten (Aalten, Apeldoorn, Berkelland,




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                   - 97 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                GGD Noord- en Oost Gelderland (GGD NOG)
                                 Bronckhorst, Brummen, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem,
                                 Montferland, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Putten, Voorst, Winterswijk en
                                 Zutphen) in de provincie Gelderland. De GGD NOG heeft als doel de gemeenschappelijke belangen
                                 van de gemeenten te behartigen op het terrein van de publieke gezondheidszorg, toezicht
                                 kinderopvang en veiligheidsregio's.
                                 Wettelijke GGD taken die voor de gemeenten worden uitgevoerd (A-taken):
                                      -     Kerntaken Wet publieke gezondheid.
                                      -     Infectieziektebestrijding.
                                      -     Medische milieukunde.
                                      -     Technische hygiënezorg.
                                      -     Psychosociale hulp bij rampen.
                                      -     Beleidsadvisering Jeugdgezondheidszorg.
                                      -     Onderzoek gezondheidssituatie bevolking.
                                      -     Beleidsadvisering.
                                      -     Preventieprogramma’s en gezondheidsbevordering.
                                      -     Preventieve ouderengezondheidszorg.
                                      -     Toezicht kinderopvang op basis van de Wet kinderopvang.
                                      -     GGD taak in de Wet veiligheidsregio’s.

                                 Wettelijke gemeentelijke taken vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling (B1) of op basis van
                                 subsidiëring en/of dienstverleningsovereenkomsten (B2):
                                      -     Jeugdgezondheidszorg 4-19 jaar (B1 taak).
                                      -     Kwaliteitstoezicht, toegang beschermd wonen en maatschappelijke zorg op basis van de
                                            Wmo 2015 (B2 taak).
                                      -     Preventieve activiteiten op basis van de Jeugdwet (B2 taak).
                                      -     Lijkschouw op basis van de Wet op de Lijkbezorging (B2 taak).

                                 Autonome gemeentelijke taken (C-taken):
                                     -   (Extra) onderzoek door Academische Werkplaats AGORA. (samenwerking GGD NOG en
                                         Wageningen University & Research Centre).
                                     -   (Extra) Onderzoek en advies door Evaluatiebureau Publieke Gezondheid GGD NOG.

                                 De GGD voert ook externe taken uit in opdracht van derden zoals Rijk, politie of burgers (D-taken):
                                     -   Rijksvaccinatieprogramma.
                                     -   Arrestantenzorg.
                                     -   Reizigersvaccinatie.
                                     -   Vergunningen tattooshops.
                                     -   Publieke gezondheidszorg asielzoekers.
                                     -   Aanvullende seksuele gezondheidszorg.

Soort:                           Gemeenschappelijke regeling, openbaar lichaam op grond van Wet Gemeenschappelijke Regelingen
                                 (A en B1 taken). Subsidiering en/of dienstverleningsovereenkomst (B2, C en D taken).
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de     Programma 7 Volksgezondheid en milieu, taakveld 7.1 Volksgezondheid
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:   De GGD NOG heeft als doel de gemeenschappelijke belangen van de gemeenten te behartigen op het
                                 terrein van de publieke gezondheidszorg, toezicht kinderopvang en veiligheidsregio’s.
Ontwikkelingen:                  De bestuursagenda 2021-2024 is vastgesteld na mogelijkheden voor de raad om hierop input te
                                 geven. Het AB heeft in haar vergadering van 9 juli 2020 ingestemd met de verdere uitwerking van deze
                                 agenda in prioriteiten voor het gezondheidsbeleid van gemeenten en voor de uitvoering van activiteiten
                                 door de GGD. Het gaat om verschuiving binnen bestaande middelen: versterking gemeentelijke inzet
                                 en/of extra (plus) activiteiten door de GGD.
                                 Vanaf 2016 zijn de GGD taken gecategoriseerd in ABCD-taken, variërend van wettelijke GGD taken
                                 (A-taak) tot externe taken die de GGD verzorgt in opdracht van derden zoals bijvoorbeeld Rijk of politie
                                 (D-taken).

                                 De jeugdgezondheidszorg is hierbinnen gepositioneerd als B1-taak. Dat is een taak die gemeenten
                                 moeten uitvoeren en bij de GGD kunnen afnemen. Deze taak is vastgelegd in de gemeenschappelijke
                                 regeling GGD NOG voor 21 gemeenten (exclusief Apeldoorn).
Risico:                          De koersbepalingen hebben mogelijk gevolgen voor de bedrijfsvoering van de GGD NOG.
Financiële informatie
Boekjaar:                        Jaarstukken 2019           Begroting 2020              Begroting 2021
Eigen vermogen                   € 3.028.000                € 2.581.000                 € 2.381.000
Vreemd vermogen                  € 2.923.000                € 2.900.000                 € 2.397.000




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                   - 98 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                GGD Noord- en Oost Gelderland (GGD NOG)
Resultaat                        €       213.000            €    n.v.t.              €    n.v.t.
Begrote bijdrage                 €       650.857            €     703.800            €     789.157
Realisatie bijdrage              €       650.857            €      n.v.t.            €    n.v.t.
Belang                           %         6,26%            %      6,30%             %     6,50%
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0

Verbonden partij:                Inclusief Groep
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Nunspeet, Postbus 87, 8070 AB
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   G. van Noort
Ambtelijke accounthouder:        V. Schouten (strategisch adviseur Domein Sociaal) i.s.m. J.W. van Lenthe (concerncontroller)
Openbaar belang:                 Inclusief Groep voert primair de WSW uit en voor Meerinzicht de re-integratie. Hiermee draagt de
                                 Inclusief Groep actief bij aan een inclusieve arbeidsmarkt.
Soort:                           N.V.
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de     Programma 6 Sociaal domein, taakveld 6.4 Begeleide participatie
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:   De essentie van Inclusief Groep is: Werken leer je door te werken. Inclusief Groep vindt het belangrijk
                                 dat mensen écht aan het werk gaan, op de werkplek met elkaar en van elkaar leren. Mensen met
                                 allerlei verschillende achtergronden en met verschillende leerdoelen werken samen. De ‘academies’
                                 van Inclusief Groep zijn daarin de onmisbare schakel. Inclusief Groep is onlosmakelijk verbonden met
                                 de sub-regio FactorWerk Noord Veluwe en de arbeidsmarktregio FactorWerk. Zij werken daarin nauw
                                 samen met gemeenten, onderwijs, zorg en het bedrijfsleven: door de gezamenlijke inspanning kunnen
                                 we onze maatschappelijke ambities realiseren.

                                 De missie: Inclusief Groep streeft naar een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen duurzaam kan
                                 deelnemen en waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt optimaal kunnen participeren.

                                 De visie: In samenwerking met partners realiseert Inclusief Groep trajecten voor mensen met een
                                 afstand tot de arbeidsmarkt. Van diagnose, via ontwikkeling, naar uitstroom in werk. Bij het vormgeven
                                 hiervan speelt de infrastructuur een belangrijke rol. Op deze wijze geeft Inclusief Groep uitvoering aan
                                 Wet sociale werkvoorziening en re-integratie en draagt actief bij aan een inclusieve arbeidsmarkt.
Ontwikkelingen:
Risico:                          De Inclusief Groep (IG) heeft voldoende eigen vermogen om verliezen en risico’s op te vangen. De
                                 verwachting is dat in de komende jaren de rijksvergoeding daalt tot een niveau dat niet kostendekkend
                                 is waardoor het verdienmodel herijkt dient te worden. Het eigen vermogen van de IG en daarmee het
                                 risico voor de gemeente dient de komende jaren gemonitord te worden.

                                 De meerjarenbegroting laat geen positief resultaat zien, er zal in het komende jaar dekking moeten
                                 worden gezocht voor het deel waar de gemeente Harderwijk voor verantwoordelijk is. De oorzaak
                                 hiervan zijn de afnemende WSW-subsidiestromen vanuit de overheid. De Inclusief Groep heeft ook
                                 contractuele verplichtingen tot levering (zoals bijvoorbeeld aan Post NL), dat wil zeggen dat er een
                                 boete opgelegd kan worden als productieactiviteiten niet tijdig klaar zijn. Het WSW-bestand wordt
                                 ouder en minder productief, nieuwe instroom komt alleen vanuit werknemers met een doelgroep
                                 indicatie. Deze groep kan de WSW – ers wel vervangen maar is, vanuit de Inclusief Groep bezien,
                                 financieel minder aantrekkelijk omdat de loonkostensubsidie lager is dan de WSW-subsidie. Een
                                 meerjarenraming zou sluitend moeten zijn. De komende periode moet gebruikt worden om opvolgende
                                 begrotingen minimaal sluitend op nul te krijgen.
Financiële informatie
Boekjaar:                        Jaarstukken 2019           Begroting 2020           Begroting 2021
Eigen vermogen                   € 9.918.000
Vreemd vermogen                  € 9.765.000
Resultaat                        € - 1.066.000              € -1.056.000             € -300.000
Begrote bijdrage                 € 4.778.473                € 4.546.673              € 4.672.440
Realisatie bijdrage              € 4.771.824
Belang:                          23,4%                     23,4%                     23,4%
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0

Verbonden partij:                Coöperatie Gastvrije Randmeren
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Harderwijk, Havendam 58, 3841 AA Harderwijk
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   B. van Bijsteren
Ambtelijke accounthouder:        N. Heijboer
Openbaar belang:                 De Coöperatie Gastvrije Randmeren is een samenwerkingsverband tussen 16 gemeenten (Almere,
                                 Blaricum, Bunschoten, Dronten, Eemnes, Elburg, Ermelo, Harderwijk, Huizen, Kampen, Gooise Meren,
                                 Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde) die als doel heeft de kwaliteit van het natuur- en
                                 recreatiegebied Randmeren te verhogen en de robuustheid van het gebied te versterken. Het
                                 werkgebied van de Coöperatie Gastvrije Randmeren strekt zich uit van de Hollandse Brug tot
                                 Ketelbrug, een langgerekte merenreeks van ruim tachtig kilometer.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                   - 99 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                 Coöperatie Gastvrije Randmeren
Soort:                            Coöperatie
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de      Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat, taakveld 2.4 Economische havens en
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:    De coöperatie heeft als doel het kwaliteitsniveau van het natuur- en recreatiegebied Randmeren te
                                  behouden en waar mogelijk te verhogen en de robuustheid van het gebied te versterken.
Ontwikkelingen:                   De Coöperatie Gastvrije Randmeren is op 21 november 2013 opgericht. De coöperatie heeft de
                                  werkzaamheden van het Natuur- en Recreatieschap Veluwerandmeren overgenomen. Het schap is op
                                  19 juni 2014 opgeheven. Naast het beheren en onderhouden van recreatieve voorzieningen en het
                                  promoten van het gebied, coördineert de coöperatie ook de uitvoering van de laatste projecten uit het
                                  Integrale Inrichtingsplan Veluwerandmeren, kortweg IIVR. Het gaat hierbij om inrichtingsmaatregelen,
                                  maatregelen die de vaarmogelijkheden voor de recreatievaart vergroten en natuurprojecten.
Risico:                           Er zijn geen substantiële risico’s. Het risico voor de gemeente is beperkt.
Financiële informatie
Boekjaar:                        Jaarstukken 2019             Begroting 2020              Begroting 2021
Eigen vermogen                   € 14.116.627                 -                           -
Vreemd vermogen                  €      138.069               -                           -
Resultaat                        € -784.215                   -                           -
Toelichting resultaat            Belangrijkste oorzaken voor dit resultaat zijn gelegen in een aanpassing van de boekhouding op de
                                 vereisten voor een coöperatie, waar regels voor gerealiseerde en ongerealiseerde rendementen
                                 gelden. Het werkelijk gerealiseerd resultaat 2018 is afgezet tegen de begroting 2018, waarbij
                                 het effect van het rendement over het vermogen en de kosten voor B&O groot onderhoud eruit zijn
                                 gefilterd. Dit maakt een zuivere vergelijking mogelijk. Er kan geconcludeerd worden dat voor 2018
                                 met € 62.156,- binnen de begroting is gebleven.
Begrote bijdrage                 € 22.349                     € 27.662                         € 27.662
Realisatie bijdrage              € 27.254                     -                                -
Belang:                          Aandeel 1,24%               Aandeel 1,24%                     Aandeel 1,24%
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0

Verbonden partij:                 OmgevingsDienst Noord-Veluwe (ODNV)
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:        Harderwijk, Oosteinde 17, 3842 DR
Bestuurlijk vertegenwoordiger:    M. Companjen
Ambtelijke accounthouder:         R. van Drunen
Openbaar belang:                  De ODNV voert in samenwerking met de andere omgevingsdiensten in opdracht van de gemeenten
                                  Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek en Putten en de provincie
                                  Gelderland een deel van de taken vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering uit op het
                                  gebied van de fysieke leefomgeving in het kader van het omgevingsrecht.
Soort:                            Gemeenschappelijke regeling, openbaar lichaam op grond van Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de      Programma 7 Volksgezondheid en milieu taakveld 7.4 Milieubeheer
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:    De ODNV draagt bij aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Dit doet ODNV door
                                  milieutaken uit te voeren voor de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet,
                                  Oldebroek en Putten en de provincie Gelderland. Voor bedrijven en inwoners in de regio is ODNV de
                                  uitvoeringsorganisatie voor vergunningverlening, toezicht en handhaving en de afhandeling van
                                  klachten/meldingen op het terrein van milieu(veiligheid).
Ontwikkelingen:                   De ODNV voert voor de gemeente Harderwijk de VTH-taken op het gebied van milieu uit. Naast deze
                                  taakuitvoering is zij ook verantwoordelijk voor de milieuadvisering bij projecten in de fysieke
                                  leefomgeving. De jaarlijkse programmering van de VTH-taken vindt plaats met het bestuurlijk
                                  vastgestelde Besturingsmodel dat gebaseerd is op een risicoanalyse van het bedrijvenbestand.
                                  Milieuadvisering bij ruimtelijke projecten vindt vraag-gestuurd plaats.

                                  Besloten is om per 2019 de begroting van ODNV te baseren op het Besturingsmodel. Hiermee is
                                  gekozen om de financiering direct te koppelen aan de inzet die nodig is voor de uitvoering van het
                                  jaarprogramma. Belangrijke thema’s voor de taakuitvoering komend jaar zijn de Omgevingswet en
                                  Branchegericht toezicht.

                                  De inwerkingtreding van de Omgevingswet is verplaatst naar 1 januari 2022. In 2018 heeft ODNV
                                  samen met de aangesloten gemeenten, VNOG en GGD een samenwerkingsvisie ontwikkeld. Vanuit
                                  deze visie zijn in 2019 voorbereidingen gestart. Hierbij gaat het om kennisontwikkeling en -deling,
                                  ondersteuning bij de voorbereiding en inmiddels ook uitvoering van projecten waarmee geanticipeerd
                                  wordt op de lijn van de Omgevingswet.

                                  In 2018 is ODNV gestart met branchegericht toezicht met als doel een beter inzicht in het naleefgedrag
                                  van een branche zodat beschikbare toezichtinstrumenten gericht kunnen worden ingezet. Door
                                  slimmer met informatie over naleefgedrag om te gaan bereiken we een groter effect met ons toezicht.
                                  Deze branche-aanpak beslaat een cyclus van vier jaar. Gestart is met de branche Automotive en
                                  Dierhouderijen. Komende jaren worden daar andere branches aan toegevoegd zoals horeca,
                                  voedingsmiddelen, recreatie- en sportinrichtingen en autodemontage.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                  - 100 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                OmgevingsDienst Noord-Veluwe (ODNV)

                                 Samen met de andere Gelderse Omgevingsdiensten een toekomstvisie opgesteld. Hierin is een aantal
                                 thema’s benoemd die in de komende jaren meer of mindere mate invloed (gaan) hebben op de
                                 taakuitvoering van omgevingsdiensten. Naast de thema’s Omgevingswet en branchegericht toezicht
                                 gaat het specifiek om Energietransitie, Ondermijning, Circulaire economie en Asbest.
Risico:                          De ODNV geeft in hun begroting ieder jaar weer wat de belangrijkste risico’s zijn. Er zijn geen
                                 substantiële risico’s aanwezig in de begroting 2021 / MJB 2022-2024. Het risico voor de gemeente is
                                 zeer beperkt.
Financiële informatie
Boekjaar:                        Jaarstukken 2019           Begroting 2020            Begroting 2021
Eigen vermogen                   €      70.000              -                         -
Vreemd vermogen                  € 615.407                  -                         -
Resultaat                        € 331.232                  -                         -
Begrote bijdrage                 € 1.115.394                € 1.154.302               € 1.209.841
Realisatie bijdrage              € 1.142.983                -                         -
Belang
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0

Verbonden partij:                Meerinzicht (MIZ)
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Ermelo, Postbus 300, 3850 AH
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   J. de Jong
Ambtelijke accounthouder:        K. Hulskes
Openbaar belang:                 Meerinzicht is een samenwerkingsverband op het gebied van uitvoeringstaken op het gebied van de
                                 bedrijfsvoering en het Sociaal Domein voor de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde.

                                 Het betreft de volgende uitvoeringstaken t.a.v. de bedrijfsvoering:
                                      -    Informatisering en automatisering.
                                      -    Personeel en organisatie (HRM).
                                      -    Facilitaire zaken/documentaire informatievoorziening/gebouwbeheer/inkoop.
                                      -    Belastingen, daaronder begrepen de heffing en invordering.
                                      -    Financiën & administratie.
                                      -    Juridische zaken.
                                      -    Communicatie.
                                      -    Geo-informatie.

                                 Het betreft de volgende uitvoeringstaken t.a.v. het Sociaal Domein:
                                      -    Participatiewet.
                                      -    Wmo.
                                      -    Jeugdwet.
                                      -    Leerlingwezen.
                                      -    Sociale recherche.
                                      -    Inkomensondersteuning.
Soort:                           Gemeenschappelijke regeling; bedrijfsvoeringsorganisatie op grond van Wet Gemeenschappelijke
                                 Regelingen
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de     Programma 0 Bestuur en Ondersteuning en programma 6 Sociaal Domein
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:   Meerinzicht, domein Bedrijfsvoering, faciliteert de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde, maar
                                 ook het domein Sociaal, door advisering, uitvoering, beheer en administratie voor genoemde
                                 bedrijfsvoeringstaken. Daarnaast voert Meerinzicht, domein Sociaal het door het gemeentebestuur
                                 vastgestelde beleid uit op de genoemde taakvelden behorend tot het Sociaal Domein. De
                                 beleidsbepaling en -vaststelling is en blijft op beide domeinen voorbehouden aan de
                                 gemeentebesturen. Daarnaast verzorgt Meerinzicht de heffing en invordering van gemeentelijke
                                 belastingen
Ontwikkelingen:                  Domein bedrijfsvoering
                                 Binnen de brongemeenten en Meerinzicht wordt bedrijfsvoering gedefinieerd als het geheel van in- en
                                 externe processen dat is gericht op de omzetting van middelen in resultaten. Dit heeft betrekking op de
                                 bedrijfsvoering van Meerinzicht zelf, maar ook op die van de drie brongemeenten. Deze resultaten
                                 komen direct of indirect ten goede aan de inwoners en (maatschappelijke) organisaties van Ermelo,
                                 Harderwijk en Zeewolde. De bedrijfsvoering is op dusdanige wijze ingericht dat de organisaties “in
                                 control” zijn. Dat wil zeggen: er is sprake van een beheerste bedrijfsvoering, die aansluit bij de
                                 behoefte en wensen van de klant en voldoet aan de eisen van rechtmatigheid, doelmatigheid,
                                 transparantie en verantwoording.
                                 Gemeenten bepalen hierbij zelf het niveau van de dienstverlening. Voor het programma
                                 Bedrijfsvoering, hanteren de 4 organisaties het uitgangspunt "eenmalige vastlegging, meervoudig
                                 gebruik" ter verbetering van de informatievoorziening. Dit alles met het oog op organisaties die nog
                                 klantvriendelijker, flexibeler en meer procesgericht opereren en in staat zijn zich gemakkelijk aan te
                                 passen aan veranderende omstandigheden.

                                 HRM




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                  - 101 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                Meerinzicht (MIZ)
                                 Bij de huidige dienstverlening is naar schatting 70% van het werk dat door HRM wordt verzet
                                 administratief van aard. Dit percentage gaat door de invoering van E-HRM, waar in 2018 mee gestart
                                 is significant afnemen. De verwachting is dat het in 2022 ongeveer 30% of minder zal zijn. Dan zal ook
                                 een sterke (digitale) frontoffice zijn ingericht. De adviserende en expertise werkzaamheden worden nu
                                 geschat op 30% van het werk.

                                 Informatisering en automatisering
                                 ICT fungeerde lange tijd als ondersteuning voor de primaire processen. De afhankelijkheid is in de loop
                                 der jaren dusdanig toegenomen dat informatiefunctie bedrijfskritisch is geworden. De laatste jaren ligt
                                 de focus meer en meer op transformatie en experimenteren. Dit betekent dat I&A zowel ondersteuning
                                 en bedrijfszekerheid als transformatie en innovatie moet kunnen bedienen. De informatie- en
                                 automatiseringsfunctie moet zich naast de meer traditionele ICT robuust, stabiel en betrouwbaar
                                 richten op het meer onbekende experimenteren/innoveren en transformeren.

                                 Domein Sociaal
                                 Het programma Domein Sociaal heeft als doelstelling “Bijdragen aan een gezonde inclusieve
                                 samenleving waar iedereen meetelt en bestaanszekerheid gegarandeerd is”. Meerinzicht biedt
                                 ondersteuning aan inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is (Wmo, Jeugdwet,
                                 Participatiewet, Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, leerplicht en RMC).

                                 Herijking van de opdracht
                                 Net als veel andere gemeenten in Nederland worden de drie brongemeenten geconfronteerd met
                                 financiële tegenvallers ten aanzien van het sociaal domein. De ontwikkelingen in 2019 hebben
                                 aanleiding gegeven om met de gemeenten in gesprek te gaan over de beleidskeuzes, die gemaakt
                                 kunnen worden om (financieel) bij te sturen. Op het moment van schrijven van de meerjarenbegroting
                                 is niet duidelijk welke gevolgen dit heeft voor de bedrijfsvoering en begroting van Meerinzicht. Op het
                                 moment dat de gevolgen inzichtelijk zijn, zal Meerinzicht klaar staan invulling te geven aan de
                                 gewijzigde opdracht of uitgangspunten.

                                 Werken aan kwaliteit
                                 In samenwerking met de gemeenten en de zorgaanbieders wordt ingezet op de transformatie van
                                 zorg. Voor de gemeentelijke samenwerking wordt in 2020 de beleidsmatige samenwerking binnen het
                                 sociale domein geëvalueerd. Meerinzicht zet in deze vooral in op verbetering van de samenwerking en
                                 aansturing om gezamenlijke beleidsdoelen scherper te formuleren en deze te koppelen aan financiën.
                                 Daarnaast wordt ingezet op het realiseren van de doelen samen met betrokkenen van de
                                 brongemeenten, medewerkers van de uitvoering, netwerkpartners en zorgaanbieders (performance
                                 management).

                                 Verbeteren van efficiency
                                 In 2021 is conform de planning van het project Domein Sociaal Digitaal gewerkt aan de digitalisering
                                 van documenten en eenduidig inrichten van de werkprocessen. Daarnaast wordt ingezet op
                                 ontwikkeling en verbetering in de inrichting van de applicaties van Domein Sociaal om daarmee
                                 kwaliteitsverhoging en efficiency te behalen. Denk hierbij aan inrichten van het berichtenverkeer en het
                                 verder ontsluiten van data om inzichten te verwerven en beleid te kunnen monitoren en bij te sturen.
                                 Bovendien wordt gestuurd op het eenduidig vullen van de systemen om betrouwbare ken- en
                                 stuurgetallen te kunnen genereren.
Risico:                          Meerinzicht heeft in haar begroting de belangrijkste risico’s benoemd en de beheersmaatregelen
                                 daarbij opgenomen. De risico’s zijn echter niet gekwantificeerd waardoor er een kans bestaat dat het
                                 risicobedrag dat de gemeente opneemt in haar weerstandsvermogen voor Meerinzicht onvoldoende is.
                                 Het risicobedrag voor de gemeente bestaat voornamelijk het risico op begrotingsoverschrijding zoals in
                                 voorgaande jaren het geval was. Hiervoor is een bedrag opgenomen in het weerstandsvermogen van
                                 de gemeente. Risicobeheersing binnen Meerinzicht maakt onderdeel uit van de invulling van de te
                                 realiseren control-functie. Een nadere toewijzing en borging van deze taak binnen de organisatie van
                                 Meerinzicht zal nog moeten plaatsvinden.
Financiële informatie
Boekjaar:                        Jaarstukken 2019           Begroting 2020              Begroting 2021
Eigen vermogen                   n.v.t.                     n.v.t.                      n.v.t.
Vreemd vermogen                  n.v.t.                     n.v.t.                      n.v.t.
Resultaat                        € 84.000 (Nadeel)
Begrote bijdrage                 € 15.114.000               € 15.199.000                € 15.581.000
Realisatie bijdrage              € 15.198.000               n.v.t.                      n.v.t.
Belang Domein Bedrijfsvoering    aandeel 39,39%             aandeel 39,39%              aandeel 39,39%
Belang Domein Sociaal            aandeel 57,26%             aandeel 57,26%              aandeel 57,26%
Toelichting indien gewenst:
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde    weerstandsvermogen: € 300.000

Verbonden partij:                Ontwikkelingsmaatschappij Vitale vakantieparken
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Arnhem
Bestuurlijk
                                 J. de Jong
vertegenwoordiger:




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                   - 102 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                Ontwikkelingsmaatschappij Vitale vakantieparken
Ambtelijke accounthouder:        S. Duschka
Openbaar belang:                 De Ontwikkelingsmaatschappij Vitale vakantieparken is een besloten vennootschap, waarvan de
                                 aandelen worden gehouden door 11 gemeenten (Apeldoorn, Ede, Barneveld, Nunspeet, Putten, Epe,
                                 Harderwijk, Elburg, Oldebroek, Heerde en Ermelo) en de provincie Gelderland (de zogenaamde
                                 publieke aandeelhouders). Vanuit het oogpunt van het behartigen van het publieke belang voor de
                                 versterking en ontwikkeling van de verblijfsrecreatie is de gemeente Ermelo gedeeltelijk in het bezit
                                 van de aandelen.
Soort:                           Besloten Vennootschap
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt        Programma 5 Sport, cultuur en recreatie, taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
de verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:   Doel van het programma Vitale Vakantieparken is: een divers en kwalitatief goed aanbod van
                                 vakantieparken te realiseren, dat een sterke schakel vormt in het hele toeristisch-recreatieve aanbod
                                 van de Veluwe. Op die manier draagt de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken bij aan de
                                 gezamenlijke ambitie om van de Veluwe de meest gastvrije vakantiebestemming van Nederland te
                                 worden.
Ontwikkelingen:                  In 2014 is het programma Vitale Vakantieparken gestart. In het programma werken 11 gemeenten, de
                                 provincie Gelderland, het recreatief bedrijfsleven, veiligheidspartners, Recron en anderen, samen aan
                                 versterking en ontwikkeling van de verblijfsrecreatie. Het programma is ontstaan vanuit een
                                 gemeenschappelijke ambitie om de kampeer- en bungalowparken op de Veluwe te revitaliseren.
                                 In 2017 is het programma herijkt en voor een nieuwe periode bestendigd via het gezamenlijke
                                 bestuursakkoord Vitale Vakantieparken 2017-2021. De komende jaren staan in het teken van de
                                 uitvoering: het toepassen van de kennis en ervaringen om parken te revitaliseren, te innoveren of te
                                 transformeren. Om het gezamenlijk doel van het programma Vitale Vakantieparken toch te
                                 bewerkstelligen, is besloten tot de oprichting van de Besloten Vennootschap ‘Ontwikkelmaatschappij
                                 Vitale Vakantieparken’ (verder de OMVV) waarbij de Provincie en de gemeenten gezamenlijk
                                 aandeelhouders zijn. Voorafgaand aan deze keuze is gekeken naar velerlei organisatievormen.
                                 De OMVV bestaat uit een fonds en een ontwikkelbedrijf. Het ontwikkelbedrijf kan projecten uitvoeren
                                 als verwerving, investeren in vastgoed, beheer en verkoop. Het fonds stelt geld (garanties, leningen,
                                 bijdragen) beschikbaar voor projecten. De provincie bezit de helft van de aandelen en de gemeenten
                                 de andere helft van de aandelen. Basis voor de verdeling van aandelen over de gemeenten is de
                                 verdeelsleutel die ook is gehanteerd in het bestuursakkoord Vitale Vakantieparken van april 2017.
                                 De Gedeputeerde Staten en de Provinciale Staten van de Provincie Gelderland hebben ingestemd met
                                 het voorstel om het benodigde startkapitaal (€ 4 miljoen) voor de OMVV beschikbaar te stellen.
                                 Vooralsnog zullen de deelnemende gemeenten geen geld inleggen.
                                 Op 14 februari 2019 is de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken (OMVV) opgericht en op
                                 16 juni 2019 is de directeur benoemd. In 2019 zijn de interne processen verder afgerond en is de
                                 vennootschap in 2020 operationeel geworden.
                                 Er is door de betrokken partijen voor gekozen om praktisch te starten en gaandeweg te leren van de
                                 ervaringen over wat (minder) goed werkt en aan welk type activiteit meer of minder behoefte is. Om de
                                 OMVV ook op langere termijn goed te kunnen laten functioneren moeten meerder onderwerpen verder
                                 worden uitgewerkt. De tien gemeenten en provincie hebben in de samenwerkingsovereenkomst (SOK)
                                 OMVV vastgelegd dat zij onderwerpen in de Samenwerkingsagenda binnen twee jaar na
                                 ondertekening van de SOK gezamenlijk zullen uitwerken. De resultaten zullen worden gekoppeld aan
                                 de evaluatie van de OMVV.

Risico:
Financiële informatie
Boekjaar:                        Jaarstukken 2019           Begroting 2020           Begroting 2021
Eigen vermogen                   n.v.t.                     n.v.t.                   n.v.t.
Vreemd vermogen                  n.v.t.                     n.v.t.                   n.v.t.
Resultaat                        n.v.t.                     n.v.t.                   n.v.t.
Begrote bijdrage                 n.v.t.                     n.v.t.                   n.v.t.
Realisatie bijdrage              n.v.t.                     n.v.t.                   n.v.t.
Belang:                          Aandeel 2.60%, aandelen 1.300, nominale waarde € 1.300 (€ 1,- per stuk)
Bedrag waarvoor de verbonden partij is opgenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen: € 0


Verbonden partij:                N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin)
Algemene informatie
Vestigingsplaats en adres:       Leeuwarden, Hidalgoweg 5, 8938 BA
Bestuurlijk vertegenwoordiger:   J. de Jong
Ambtelijke accounthouder:        M. van den Ende
Openbaar belang:                 Afvalsturing Friesland werkt samen met de deelnemende gemeenten en bedrijfsklanten in het continu
                                 zoeken naar nieuwe concepten die inzameling of verwerking van afval verbeteren.

                                 De vennootschap Afvalsturing Friesland heeft achttien gemeentelijke aandeelhouders-A (alle Friese
                                 gemeenten) en negen aandeelhouders B. Binnen de laatstgenoemde groep zijn in december 2018 de
                                 aandelen, die voorheen door het samenwerkingsverband Regio Noord-Veluwe werden gehouden
                                 vanwege het opheffen van deze gemeenschappelijke regeling, overgedragen aan de zes voormalige
                                 RNV-gemeenten, waaronder Harderwijk (raadsbesluit 4 oktober 2018).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                - 103 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Verbonden partij:                N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin)
Soort:                           Naamloze Vennootschap
Beleidsinformatie
Aan welk programma draagt de     Programma 7 Volksgezondheid en milieu, taakveld 7.3 Afval
verbonden partij bij:
Doelstelling verbonden partij:   Het in nauwe samenwerking met de aandeelhoudende (samenwerkende) gemeenten zichtbaar
                                 resultaat boeken in het steeds verdergaand scheiden van huishoudelijk afval en het terugdringen van
                                 de hoeveelheid huishoudelijk restafval. Het gezamenlijk initiëren en stimuleren van ontwikkelingen en
                                 activiteiten die bijdragen aan het sluiten van kringlopen waardoor afval geen afval meer is maar
                                 grondstof wordt. Duurzaam ondernemen door maximaal bij te dragen aan een circulaire economie.
Ontwikkelingen:

Risico:                          De belangrijkste risico’s voor de vennootschap liggen in de technische beschikbaarheid van de
                                 kapitaalintensieve installaties, de beschikbaarheid van afval en de ontwikkelingen op de energiemarkt.
                                 Langdurige stilstand, onvoldoende beschikbaarheid van afval of dalende energieprijzen kunnen een
                                 belangrijke impact hebben op het resultaat van Afvalsturing Friesland.

                                 Op basis van analyses en metingen wordt een (preventief) onderhoudsprogramma uitgevoerd
                                 waarmee ongeplande stilstand van de installaties zoveel mogelijk wordt voorkomen en de
                                 beschikbaarheid zo hoog mogelijk is. De contracten voor de levering van afval hebben in de meeste
                                 gevallen een meerjarig karakter. Er is continu aandacht om de afvalportefeuille voor de korte en lange
                                 termijn af te stemmen op de capaciteit van de installaties.

                                 Tenslotte worden de ontwikkelingen op de energiemarkt gevolgd en zijn zowel contractueel als door
                                 middel van subsidies maatregelen getroffen om de risico’s van onverwachte fluctuaties te voorkomen.
                                 Op basis van het voorgaande kan worden gesteld dat de belangrijkste risico’s beheersbaar zijn en in
                                 lijn zijn met het gewenste risicoprofiel van de onderneming. Voor de waarde van het financieel belang
                                 is een bestemmingsreserve gevormd. Mede op basis hiervan wordt geconcludeerd dat het risico van
                                 de N.V. Afvalsturing Friesland laag is.

                                 De ontwikkelingen als gevolg van de coronacrisis en daarmee de exacte invloed op de financiële
                                 prestaties van Afvalsturing Friesland NV zijn moeilijk in te schatten (bron: Jaarverslag 2019
                                 Afvalsturing Friesland).
Financiële informatie
Boekjaar (t-1):                  Jaarstukken 2019         Begroting 2020           Begroting 2021
Eigen vermogen                   € 57.000.000             -                        -
Vreemd vermogen                  € 142.008.000            -                        -
Resultaat                        € 6.536.000              -                        -
Begrote bijdrage                 €            0           €0                       -
Realisatie bijdrage              €       3.402            €                        -
Belang                           108 B-aandelen. Nominale waarde € 48.600 (€ 450 per stuk).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                 - 104 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>3.7 Paragraaf Grondbeleid

Algemeen
Grondbeleid geeft uitvoering aan de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen door invloed uit te oefenen op de
realisatie. Grondbeleid is hierbij geen doel op zich maar een middel om ruimtelijk en sectoraal beleid te
realiseren. Grondbeleid kent de volgende algemene doelstellingen:
 Realiseren van publieke doelstellingen ter bevordering van het maatschappelijk gewenst ruimtegebruik.
 Het bevorderen van een rechtvaardige verdeling van kosten en opbrengsten bij locatieontwikkeling.
 Het verhogen van de kwaliteit van het ruimtegebruik.

Net als andere gemeenten draagt de manier waarop het grondbeleid in Harderwijk wordt ingezet bij aan het
beleid dat is verankerd in belangrijke beleidsdocumenten, zoals structuurvisies en de programmabegroting. Het
is belangrijk om het grondbeleid strategisch in te zetten in het proces van ruimtelijke ontwikkeling. Om als
gemeente krachtig te kunnen opereren binnen het krachtenveld op de grondmarkt is het uitgangspunt om de
mogelijkheden en instrumenten in relatie tot de te realiseren doelen zo optimaal mogelijk in te zetten.

Nota grondbeleid
In de nota grondbeleid staan de instrumenten op een rij die ingezet (kunnen) worden om de beoogde
(ruimtelijke) doelen te bereiken. Dit zijn onder andere:
 Risicomanagement: jaarlijks worden voor alle grondexploitaties risicoanalyses uitgevoerd op basis van een
     risicoprotocol.
 Gronduitgiftebeleid.
 Gronduitgifteprijsbeleid op basis van een jaarlijks vast te stellen grondprijzenbrief.
 Kostenverhaal.

De Nota Grondbeleid 2019 is in de gemeenteraad van 9 januari 2020 vastgesteld. De focus van de gemeente
Harderwijk blijft liggen op haar publiekrechtelijke rol, het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingen. De rolinvulling
van de gemeente wordt per situatie afgewogen. Daarbij is de beoordeling van de maatschappelijke meerwaarde
op lange termijn een belangrijk onderdeel. Concreet betekent dit dat de gemeente voor het bereiken van actuele
maatschappelijke opgaven altijd kiest voor een actieve houding. De gemeente kiest er vervolgens voor om de
bouwgrond in beginsel in eigen beheer te produceren (actieve productie) wanneer de markt gewenste opgaven
niet oppakt. Hierbij wordt altijd een afweging gemaakt van de financiële gevolgen inclusief de risico’s.

In deze nota is nadrukkelijk aangegeven dat de gemeente geen gezamenlijke grondexploitatie met marktpartijen
aangaat.

Onroerendgoedmarkt
De Woningmarkt staat onder spanning. De prijzen van bestaande woningen zijn de laatste jaren sterk gestegen.
Volgens het persbericht van NVM over het 2e kwartaal 2020 heeft de woningmarkt in het 2e kwartaal weinig tot
niet te lijden gehad onder de coronacrisis. Er is meer boven de vraagprijs verkocht dan ooit tevoren: 52% van
alle bestaande woningen werd voor meer verkocht dan dat ervoor gevraagd werd. De prijs van de gemiddelde
verkochte bestaande woning bedraagt € 335.000, dat is 8,8 % meer dan een jaar geleden en 2,1% meer dan in
het 1e kwartaal. De gemiddelde prijs van een nieuwbouwwoning bedroeg in het 2e kwartaal 2020 € 401.000 en
was daarmee 9,4% hoger dan een jaar eerder.

Prognose
Er bestaat veel onzekerheid over de gevolgen van Covid-19 op de toekomstige economische ontwikkelingen. De
Nederlandse Bank (DNB) heeft in haar laatste halfjaarlijkse Economische Ontwikkelingen en Vooruitzichten, juni
2020 (nummer 19) aangegeven dat haar voorspellingen onzekerder zijn dan andere jaren. Dit komt omdat er
veel onzekerheid bestaat over de verdere ontwikkeling van de Covid-19-infecties, alsmede over de noodzaak, de
duur en de effectiviteit van de toekomstige contactbeperkende maatregelen. Naast de gebruikelijke
voorspellingen hebben ze twee scenario’s aan de voorspellingen toegevoegd. Dit betreft dan een mild- en een
zwaar scenario. In het milde scenario vallen de economische gevolgen mee ten opzicht van het basispad
waarmee DNB gerekend heeft. In het zware scenario zijn de economische gevolgen juist zwaarder dan
gerekend in het basispad.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                  - 105 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Volgens de DNB lijken tot dusverre de effecten van de Covid-19-schok op de woningmarkt beperkt. Niettemin
komen de prijzen van woningen naar verwachting onder druk te staan. Dit is gebaseerd op het verloop van een
drietal fundamentele factoren, te weten:
 De sterke afname van het consumentenvertrouwen.
 De oplopende werkloosheid.
 De lagere inkomensgroei.

Daar staat echter tegenover dat de woningmarkt nog steeds zeer krap is, de rente volgens de DNB tot en met
2022 extreem laag blijft en dat het sentiment op de woningmarkt snel kan omslaan bij een gunstig verloop van
de pandemie na de versoepeling van de contactbeperkende maatregelen.

 Jaar          Economische ontwikkelingen en vooruitzichten                             Werkelijke Ontwikkeling

               Juni 2020 (nr.19)          Juni 2019            Juni 2018                Bestaand                     Nieuwbouw
                                          (nr.17)              (nr.15)
           Basis      Mild      Zwaar                                             Landelijk       Regio               Landelijk
                                                                                                 Nunspeet
 2018        9,0%      ------    ------          9,0%                  9,5%            10,3%          6,9%                 14,5%

 2019        6,9%      ------    ------          5,9%                  6,6%             8,0%         10,2%                  9,8%

 2020        4,3%     4,9%       4,0%            2,8%                  3,6%             ------            ------             ------

 2021       -2,1%     0,8%      -4,1%            2,3%                  ------           ------            ------             ------

 2022       -3,7%     1,3%      -7,3%             ------               ------           ------            ------             ------
Toelichting
1. De werkelijke ontwikkeling is gebaseerd op de NVM cijfers van het 4e kwartaal van elk jaar. Al zijn de verkoopprijzen van
     bestaande woningen op jaarbasis t/m het 2e kwartaal met 8,8% gestegen en voor nieuwbouw met 9,4%, er moet rekening
     worden gehouden dat een belangrijk deel van de stijging al in het 2e halfjaar van 2019 is gerealiseerd. Daarom wordt voor heel
     2020 uitgegaan van de prognose van DNB;
2. Volgens DNB is het niet de bedoeling om met deze scenario’s de uiterste marges rond het basispad weer te geven. Gegeven de
     enorme onzekerheid wordt ook geen kansberekening toegekend aan een van de scenario’s, al zijn de risico’s ten opzichte van
     het basispad duidelijk neerwaarts gericht. Elk scenario is een intern consistente raming, op basis van alternatieve, vooraf
     gekozen uitgangspunten. De realisatie kan daar echter nog steeds van afwijken, zowel in positieve als negatieve zin.

Aantal verkochte woningen
                                                 Aantal verkochte woningen
    Jaar                         Nieuwbouw                                                Bestaande bouw (*1)
                Heel Nederland (*2)          Harderwijk (*3)                    Heel Nederland                     Regio Nunspeet (*4)
 2015                  31.000                          22                             141.828                                 1.298
 2016                  34.450                              8                          164.982                                 1.458
 2017                  38.077                         183                             165.475                                 1.449
 2018                  35.685                         195                             147.625                                 1.257
 2019                  31.300                              3                          148.691                                 1.412
 2020                  32.000      (*5)                16       (*6)                  148.960      (*7)                       1.367   (*7)
*1) Op basis van cijfers van de “NVM” (Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen). De aantallen betreffen
    alleen de woningen verkocht via een NVM makelaar.
*2) Op basis van informatie vanaf de website van de NVB (Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemer).
*3) Door de gemeente Harderwijk verkochte grond voor woningbouw (exclusief Waterfront, fase 2).
*4) NVM Regio Nunspeet bestaat uit de gemeentes: Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Putten.
*5) Op basis van de verkoopcijfers over het 1e halfjaar rekening houdende met aanbod te koop staande nieuwbouwwoningen, wordt
    de verkoop over heel 2020 geschat tussen de 31.000 á 33.0000 nieuwbouwwoningen dit jaar.
*6) Op basis van de grondexploitaties 2020.
*7) De cijfers van 2020 zijn gebaseerd op de definitieve verkoopcijfers over het 1e kwartaal 2020 en de voorlopige verkoopcijfers over
    het 2e kwartaal 2020. Deze cijfers zijn rekening gehouden met seizoensinvloeden geëxtrapoleerd voor het 2e halfjaar 2020.

Uit de cijfers komt naar voren dat zowel het aantal verkochte bestaande woningen als nieuwbouwwoningen, voor
2020 ongeveer gelijk zal zijn aan 2019. Hoe de ontwikkeling in 2021 zal zijn, valt nu moeilijk te voorspellen. Maar
uitgaande van de voorspelde prijsdaling door DNB voor bestaande woningen, wordt verwacht dat er duidelijk
minder woningen zullen worden verkocht dan nu het geval is.

Over de periode 2015 t/m 2019 werd er gemiddeld 3,2 ha. grond aan bedrijven uitgegeven. Dit is inclusief de
inmiddels afgesloten complexen (Lorentz II, Tonsel en Sypel).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                    - 106 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>De vraag naar bedrijfskavels over het 1e halfjaar 2020 is ronduit goed. Hoe dit de rest van het jaar ontwikkelt is
lastig te voorspellen. De vraag is: Gaat de economische recessie als gevolg van Covid-19 de vraag naar
bedrijfskavels (op termijn) doen dalen?

In onderstaande tabel wordt de prognose voor woningbouwgebieden (aantal woningen) en bedrijventerreinen
(aantal ha.) weergegeven op basis van de vastgestelde grondexploitaties 2020:
 Jaar                Woningbouwgebieden                                         Bedrijventerreinen
                       (aantal woningen)                                           (aantal ha.)
                 Drielanden      Waterfront 3e          Lorentz II (*1)          Lorentz III       Lorentzhaven
                                 fase
 2020                         16                  106                     0,8                2,4                   0

 2021                         81                  106                     0,6                1,7                  1,2

 2022                        120                  106                     0,2                1,9                  1,2

 2023                        120                  106                      0                 1,9                  1,2

 2024                        120                  106                      0                 1,9                  1,2
 *1 ) Laatste kavel Lorentz II wordt volgens de planning in 2022 uitgegeven.
Het mogelijke effect als gevolg van Covid-19 is niet in de cijfers verwerkt.

Fiscale ontwikkelingen
Vanaf 1 januari 2016 valt de gemeente voor zover ze deelneemt aan bedrijfsmatige activiteiten, een winststreven
heeft en in concurrentie treedt met de markt onder de vennootschapsbelasting (VPB). Met een winststreven
wordt bedoeld dat er bij een (clustering van) activiteit(en) structureel sprake moet zijn van
vermogensoverschotten. Bij de toets van het winststreven is gebleken dat, wanneer de gehele looptijd van de
lopende grondexploitaties in ogenschouw wordt genomen, er geen sprake is van structurele vermogens-
overschotten.
Het gemeentelijke standpunt is dat er geen VPB verschuldigd is, aangezien een winststreven ontbreekt. Voor de
jaren 2016 en 2017 heeft de belastingdienst conform onze aangifte over deze jaren de VPB op nihil vastgesteld.
De verwachting is dat dit ook voor de aangiftes voor de jaren 2018 en 2019 zal gebeuren.
Wel zal jaarlijks op basis van alle dan lopende grondexploitaties getoetst moeten worden of dit nog steeds geldt.
Op basis van de laatste vastgestelde grondexploitaties over 2020, is het de verwachting dat er in 2021 geen
VPB verschuldigd zal zijn over de activiteiten binnen het grondbedrijf.

Financiële resultaten

Rente
In het Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV) is geregeld, welke rente mag worden doorberekend over de
boekwaarde per enig jaar aan de grondexploitatie (Notitie Grondebeleid in de begroting en jaarstukken 2019).
Volgens deze notitie mag alleen de werkelijk betaalde rente over het vreemd vermogen aan de grondexploitatie
worden doorberekend. Over het deel wat gefinancierd is met eigen vermogen mag dus geen rente worden
doorberekend.
De werkelijke betaalde rente over 2019 was 0,28% (2018 0,32%). Aangezien over het eigen vermogen geen
rente mag worden doorberekend, bedraagt de werkelijk doorberekende rente 0,16% (2018 0,18%) over het
totale vermogen (eigen vermogen 43%/vreemd vermogen 57%).

Om de rente voor grondexploitaties stabiel te houden mag er in de grondexploitatieberekening gerekend worden
met een rentepercentage dat maximaal 0,5% afwijkt van de werkelijk door te berekenen rente over 2019. In de
vastgestelde grondexploitaties wordt gerekend met een rentepercentage van 0,18%. Dit percentage valt binnen
de maximale afwijking van 0,5%.

Verantwoording resultaten grondexploitatie
De resultaten van de grondexploitaties worden sinds 2017 verantwoord tegen eindwaarde. Bij een
verliesgevende grondexploitatie wordt de hoogte van de voorziening op eindwaarde bepaald.
Door te kiezen voor deze methode is de voorziening afdoende om het verlies af te dekken over de gehele
looptijd. De voorziening zal jaarlijks aangepast worden aan de wijzigingen die er ontstaan bij de jaarlijkse
actualisatie van deze grondexploitaties.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                               - 107 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Algemeen
De volgende tabel geeft een overzicht van de resultaten en looptijd van de grondexploitaties. Jaarlijks vindt een
actualisatie plaats van de grondexploitaties. Op basis van de grondexploitatie 2020 worden hieronder de
resultaten tegen eindwaarde weergegeven:
 Complex                                                   Grondexploitatie 2020
                                                    Eindwaarde          Looptijd t/m

 Drielanden                                        +/+ 7.353                     2027

 Lorentz III                                       +/+ 9.448                     2034

 Waterfront                                        -/- 75.388                    2027           (*1)

 Totaal                                            -/- 58.587

 (bedragen x € 1.000)
*1) Voor dit verlies per 01-01-2020 is bij de jaarekening over 2019 een voorziening getroffen van circa € 75,4 miljoen.

Vervroegde winstneming
Met ingang van 2016 moet op grond van de BBV sneller winst genomen worden naar rato van de voortgang van
de werkzaamheden. Wel mag bij deze berekening rekening gehouden worden met de risico’s uit de
risicoparagraaf.

Jaarlijks wordt de grondexploitatie herzien. Bij de herziening van de grondexploitatie 2022 wordt bepaald in
hoeverre vervroegd resultaat moet worden genomen bij de Jaarrekening 2021.

De grote economische onzekerheid als gevolg van de huidige Covid-19 pandemie, kan invloed hebben op de
eindwaarde van de in de toekomst op te stellen grondexploitaties en daarmee op de vervroegde winstneming.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                 - 108 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>4    Financiële begroting




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk   - 109 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>4.1 Resultaatbepaling en -bestemming
Algemeen
                                                                       Begroting       Begroting       Begroting      Begroting
                                    Omschrijving
                                                                         2021            2022            2023           2024
Resultaat voor bestemming           Baten                              -149.807.118    -150.112.787    -150.668.642   -151.283.902
                                    Lasten                              155.076.943     154.576.570     152.713.709    152.569.444
Resultaat voor bestemming - Totaal                                        5.269.825       4.463.783       2.045.067      1.285.542
Resultaat na bestemming          Dotatie aan de Reserve                   1.207.058       1.207.058       1.207.058        327.187
                                 Onttrekking uit de Reserve              -3.466.790      -1.848.826      -1.586.703       -443.826
Resultaat na bestemming - Totaal                                         -2.259.732        -641.768        -379.645       -116.639
Resultaat - Totaal                                                        3.010.093       3.822.015       1.665.422      1.168.903



                                                                        Begroting       Begroting      Begroting      Begroting
                                                                          2021            2022           2023           2024
Saldo Baten                                                                -149.807        -150.113       -150.669       -151.284
Saldo Lasten                                                                155.077         154.577        152.714        152.569
Baten en lasten voor bestemming van reserves                                   5.270           4.464          2.045          1.286
Dotatie aan de Reserve                                                         1.207           1.207          1.207            327
Onttrekking uit de Reserve                                                    -3.467          -1.849         -1.587           -444
Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves                         -2.260            -642           -380           -117
Begrotingssaldo na bestemming                                                  3.010           3.822          1.665          1.169
Incidentele baten en lasten                                                      183            -736           -143            -50
Structureel begrotingssaldo                                                    3.193           3.086          1.523          1.119

In de hierna volgende tabel zijn de dotaties en onttrekkingen aan reserves per programma uitgesplitst:
                                                                       Begroting       Begroting       Begroting      Begroting
Thema                                              Grbksrt
                                                                         2021            2022            2023           2024
PROGT Totaal Programma's
PROG0 Bestuur en ondersteuning                              Dotaties              0               0               0              0
                                                      Onttrekkingen      -1.130.875        -193.242         -52.879        -52.879
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat                        Dotaties        250.000         250.000         250.000        250.000
                                                      Onttrekkingen        -150.128        -184.528        -184.528       -184.528
PROG4 Onderwijs                                             Dotaties        891.831         891.831         891.831         11.960
                                                      Onttrekkingen      -1.270.504      -1.257.370      -1.235.610        -92.733
PROG5 Sport, cultuur en recreatie                           Dotaties         20.000          20.000          20.000         20.000
                                                      Onttrekkingen         -17.233         -69.833         -69.833        -69.833
PROG6 Sociaal domein                                  Onttrekkingen        -625.697        -100.000               0              0
PROG7 Duurzaamheid en milieu                                Dotaties          7.727           7.727           7.727          7.727
                                                      Onttrekkingen        -272.353         -43.853         -43.853        -43.853
PROG8 Ruimte en wonen                                       Dotaties         37.500          37.500          37.500         37.500
                                                      Onttrekkingen               0               0               0              0
PROGT Totaal Programma's - Totaal                                        -2.259.732        -641.768        -379.645       -116.639
Geheel - Totaal                                                          -2.259.732        -641.768        -379.645       -116.639




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                    - 110 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre> 4.2 Totaaloverzicht baten, lasten en resultaatbestemming
 Algemeen
Overzicht Baten en lasten voor bestemming van reserves 2021
                                                 Rekening         Begroting 2020 (na                                              Begroting    Begroting     Begroting
                                                                                                       Begroting 2021
                                                    2019             wijzigingen)                                                   2022         2023          2024
Programma                                          Saldo     Lasten    Baten       Saldo     Lasten       Baten         Saldo       Saldo        Saldo        Saldo
PROG0 *       Bestuur en ondersteuning              -65.715   23.076   -92.367     -69.291    21.905      -95.891       -73.986      -73.990      -75.100      -75.712
PROG1         Veiligheid                              4.135    4.345         -26     4.319     4.549          -52         4.496        4.474        4.469        4.459
PROG2         Verkeer, vervoer en waterstaat          6.366   10.401       -675      9.726     8.681         -635         8.046        7.432        7.360        7.335
PROG3         Economie                               -2.203    1.319       -624        695     1.340         -618           722          698          390          391
PROG4         Onderwijs                               5.086    7.721     -2.573      5.148     7.868       -2.756         5.112        5.152        5.027        5.014
PROG5         Sport, cultuur en recreatie             8.834   13.878     -2.657     11.221    13.338       -2.277        11.061       11.004       11.116       11.084
PROG6         Sociaal domein                         44.112   93.140   -48.514      44.626    82.037      -35.887        46.151       46.225       45.890       45.803
PROG7         Duurzaamheid en milieu                  2.318   13.159     -9.501      3.658    11.955       -9.479         2.476        2.423        2.079        2.095
PROG8         Ruimte en wonen                         1.676    5.651     -4.091      1.560     3.403       -2.212         1.191        1.046          812          816
Totaal Baten en lasten voor bestemming van
                                                      4.609 172.690 -161.028        11.662   155.077      -149.807       5.270        4.464        2.045         1.286
reserves
Overzicht Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 2021
                                                 Rekening         Begroting 2020 (na                                              Begroting    Begroting     Begroting
                                                                                                       Begroting 2021
                                                    2019             wijzigingen)                                                   2022         2023          2024
Programma                                          Saldo     Lasten    Baten       Saldo     Lasten       Baten         Saldo       Saldo        Saldo        Saldo
PROG0         Bestuur en ondersteuning               -8.081        0     -9.937     -9.937        0        -1.131        -1.131        -193          -53           -53
PROG2         Verkeer, vervoer en waterstaat          1.541      636     -2.234     -1.599      250          -150           100          65           65            65
PROG4         Onderwijs                              -1.006      892     -1.271       -379      892        -1.271          -379        -366         -344           -81
PROG5         Sport, cultuur en recreatie             1.745      520         -28       492       20           -17             3         -50          -50           -50
PROG6         Sociaal domein                         -1.060        0       -904       -904        0          -626          -626        -100            0             0
PROG7         Duurzaamheid en milieu                   -426        8         -42       -35        8          -272          -265         -36          -36           -36
PROG8         Ruimte en wonen                          -211       38           0        38       38             0            38          38           38            38
Totaal Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen
                                                     -7.499    2.093   -14.416     -12.324     1.207        -3.467       -2.260        -642          -380         -117
aan reserves
Geraamd resultaat                                    -2.891                           -662                               3.010        3.822        1.665         1.169
(Bedragen x € 1.000,-)
-/- = voordeel
* exclusief product 0.10 en 0.11

                                                            Begroting        Begroting         Begroting             Begroting        Begroting         Begroting
                                                              2020              2020              2021                  2021             2021             2021
Structuur F Niv 3                Grootboek        I/S
                                                            Jaarschijf       Jaarschijf        Jaarschijf            Jaarschijf       Jaarschijf        Jaarschijf
                                                              2020              2021              2021                  2022             2023             2024
PROG0 Bestuur en                 Baten        Incidenteel     -9.866.530       -1.373.800        -1.473.800              -292.563         -100.000                    0
ondersteuning                                 Structureel    -92.437.551      -93.251.771       -95.547.919           -95.723.529      -96.749.611          -97.557.313
                                 Lasten       Incidenteel        252.375          123.175           275.392               202.006          150.000                    0
                                              Structureel     22.524.395       19.964.511        21.629.692            21.630.605       21.546.650           21.792.527
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Total                       -79.527.311      -74.537.885       -75.116.634           -74.183.481      -75.152.961          -75.764.786
PROG1 Veiligheid              Baten           Structureel        -26.343          -26.343           -52.343               -52.343          -52.343              -52.343
                              Lasten          Incidenteel          7.500            7.500             7.500                 7.500            7.500                    0
                                              Structureel      4.337.787        4.290.212         4.541.180             4.519.180        4.514.180            4.511.680
PROG1 Veiligheid - Total                                       4.318.943        4.271.369         4.496.336             4.474.336        4.469.336            4.459.336
PROG2 Verkeer, vervoer en        Baten        Incidenteel     -2.297.167          -44.917           -45.725               -78.386          -78.386              -32.661
waterstaat                                    Structureel       -612.323         -834.276          -739.398              -773.798         -779.298             -779.298
                                 Lasten       Incidenteel      2.824.345          474.917           497.657               132.990           77.000               32.083
                                              Structureel      8.212.654        7.226.078         8.433.516             8.216.864        8.206.448            8.180.025
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Total                   8.127.510        6.821.802         8.146.049             7.497.670        7.425.764            7.400.149
PROG3 Economie                   Baten       Structureel        -624.055         -623.961          -618.348              -618.324         -618.322             -618.322
                                 Lasten      Incidenteel         109.050           74.050           109.506                98.700                0                    0
                                             Structureel       1.210.191        1.146.691         1.230.933             1.217.933        1.008.508            1.009.508
PROG3 Economie - Total                                           695.186          596.781           722.092               698.309          390.186              391.186
PROG4 Onderwijs                  Baten       Structureel      -3.843.417       -3.835.007        -4.026.720            -4.013.586       -3.991.826           -2.848.949
                                 Lasten      Incidenteel          68.723                0            15.000                     0                0                    0
                                             Structureel       8.544.073        8.682.468         8.744.850             8.799.646        8.675.362            7.782.016
PROG4 Onderwijs - Total                                        4.769.379        4.847.461         4.733.130             4.786.060        4.683.536            4.933.067
PROG5 Sport, cultuur en          Baten       Incidenteel        -550.000                0          -150.000              -150.000                0                    0
recreatie                                    Structureel      -2.135.271       -2.168.420        -2.144.032            -2.281.563       -2.281.563           -2.281.563
                                 Lasten      Incidenteel       1.862.153          240.000           280.450               180.000                0                    0
                                             Structureel      12.535.688       12.784.870        13.077.754            13.205.920       13.347.652           13.315.750
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Total                     11.712.571       10.856.450        11.064.173            10.954.356       11.066.089           11.034.187
PROG6 Sociaal domein             Baten       Incidenteel      -9.659.637         -892.621          -892.621              -100.000                0                    0
                                             Structureel     -39.737.400      -40.130.139       -35.619.966           -35.869.966      -35.836.986          -35.836.986
                                 Lasten      Incidenteel      10.490.391          758.882           767.368               208.690           35.630                    0
                                             Structureel      82.628.950       83.010.008        81.270.079            81.886.248       81.691.721           81.640.314
PROG6 Sociaal domein - Total                                  43.722.304       42.746.130        45.524.860            46.124.972       45.890.365           45.803.328
PROG7 Duurzaamheid en milieu     Baten       Incidenteel        -291.260          -40.560          -276.290              -332.290         -291.000             -291.000
                                             Structureel      -9.252.983       -9.395.256        -9.475.036            -9.464.103       -9.514.862           -9.471.217
                                 Lasten      Incidenteel       1.884.349          240.611           272.083               601.678          341.927              341.927
                                             Structureel      11.282.976       11.492.867        11.690.504            11.581.138       11.507.168           11.479.573
PROG7 Duurzaamheid en milieu - Total                           3.623.083        2.297.662         2.211.261             2.386.422        2.043.232            2.059.283
PROG8 Ruimte en wonen            Baten       Incidenteel         -83.700                0                 0                     0                0                    0
                                             Structureel      -4.006.853       -2.241.397        -2.211.709            -2.211.160       -1.961.147           -1.958.075
                                 Lasten      Incidenteel         754.017          403.500           430.763               258.063                0                    0




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                                   - 111 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                                                              Begroting        Begroting        Begroting          Begroting             Begroting          Begroting
                                                                2020             2020             2021               2021                  2021               2021
Structuur F Niv 3                 Grootboek        I/S
                                                              Jaarschijf       Jaarschijf       Jaarschijf         Jaarschijf            Jaarschijf         Jaarschijf
                                                                2020             2021             2021               2022                  2023               2024
                                               Structureel       4.934.276        3.194.456        3.009.773          3.036.468             2.811.022          2.811.228
PROG8 Ruimte en wonen - Total                                    1.597.740        1.356.559        1.228.827          1.083.371               849.875            853.153
Overall - Total                                                   -960.596         -743.670        3.010.093          3.822.015             1.665.422          1.168.903


 De volgende incidentele middelen zijn er per programma opgenomen:
                                                                                       Begroting       Begroting        Begroting           Begroting        Begroting
Doelstelling              Kostenplaats                                       Grbksrt
                                                                                         2020            2021             2022                2023             2024
PROG0 Bestuur en ondersteuning
TV01 Bestuur          KTV01001 Bestuur                                         Baten              0             -100              -100             -100                  0
                                                                              Lasten             35              150               185              150                  0
                          02528 Prog.Dienstverl. samen organiseren            Lasten             64               65                65                0                  0
                          02578A Stappenplan Integriteit                      Lasten             20                0                 0                0                  0
TV01 Bestuur - Totaal                                                                           119              115               150               50                  0
TV010 Mutaties reserves    58061 Reserve Multifunctioneel Theater             Baten            -154             -114               -74                0                  0
                           77491 Res. Duurzaamh.maatr. Lorentz 2              Baten            -651                0                 0                0                  0
                           92262 Bestemmingsreserve wijkaanpak op maat        Baten             -20                0                 0                0                  0
TV010 Mutaties reserves - Totaal                                                               -825             -114               -74                0                  0
TV02 Burgerzaken           63250A Burgerschap                                 Lasten            109               60               -48                0                  0
TV02 Burgerzaken - Totaal                                                                       109               60               -48                0                  0
TV04 Overhead              01361 Reserve automatisering meerinzicht            Baten           -304             -119              -119                0                  0
                           02581 Communicatieplan Aanpakken met Ambitie       Lasten             24                0                 0                0                  0
TV04 Overhead - Totaal                                                                         -280             -119              -119                0                  0
TV07 Alg. uitk. en ov.     92350E Faciliteitenbesluit AZC                     Baten            -243             -244                 0                0                  0
uitk. gemeentefonds
TV07 Alg. uitk. en ov. uitk. gemeentefonds - Totaal                                             -243            -244                0                   0                0
TV08 Overige baten en      92290 Algemene reserve AD                          Baten           -8.495            -898                0                   0                0
lasten
TV08 Overige baten en lasten - Totaal                                                         -8.495             -898                0               0                   0
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Totaal                                                       -9.614           -1.198              -91              50                   0
PROG1 Veiligheid
TV12 Openbare orde en 14105 Ondersteuning dierenasiel De Ark                  Lasten               8               8                8                   8                0
veiligheid
TV12 Openbare orde en veiligheid - Totaal                                                          8               8                8                   8                0
PROG1 Veiligheid - Totaal                                                                          8               8                8                   8                0
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat
TV21 Verkeer en            20108 Wandelpad Zeepad                             Lasten              75               0                 0                0                0
vervoer                    20113 Buitenruimte Mess                            Lasten              24               0                 0                0                0
                           20114 Toegankelijkheid buitenruimte 1e fase        Lasten              76               0                 0                0                0
                           20116 Parkeer Overlast                             Lasten              30              31                31                0                0
                           21142 Aanleg interactief LED oversteekplaats       Lasten              35               0                 0                0                0
                           21350 Uitvoering verkeersveiligheidsplan           Lasten               0             356                 0                0                0
                           21352 Uitvoering integraaf fietsbeleid             Lasten              75              51                25                0                0
TV21 Verkeer en vervoer - Totaal                                                                 315             438                56                0                0
TV22 Parkeren              23420 Huur vrachtw.parkeerpl. Daltonstraat         Lasten              12               0                 0                0                0
                           23430 Plan van aanpak laadpalen                    Lasten             100               0                 0                0                0
                           23591 Kap.last. parkeren St. Jandsdal              Lasten               0              45                77               77               32
                           23600 Parkeerterrein St. Jansdal                    Baten               0             -46               -78              -78              -33
TV22 Parkeren - Totaal                                                                           112              -1                -1               -1               -1
TV24 Economische           20107 Voorbereidingskosten Havendam                Lasten              50               0                 0                0                0
havens en waterwegen       20115 Bruggen verlichten met LED strips            Lasten              50               0                 0                0                0
                           23820A Baggeren Vissershaven                       Lasten             175               0                 0                0                0
                           23820B Baggeren Lorentzhaven                       Lasten           1.130               0                 0                0                0
                           23860A Voorziening Havenwerken                      Baten            -175               0                 0                0                0
                                                                              Lasten             992               0                 0                0                0
                        23860B Reserve Havenwerken                             Baten          -2.122               0                 0                0                0
TV24 Economische havens en waterwegen - Totaal                                                   100               0                 0                0                0
TV25 Openbaar vervoer KTV25001 Openbaar vervoer                               Lasten               0              15                 0                0                0
TV25 Openbaar vervoer - Totaal                                                                     0              15                 0                0                0
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal                                                    527             452                55               -1               -1
PROG3 Economie
TV31 Economische        KTV31001 Economische ontwikkeling                     Lasten              0               35               35                   0                0
ontwikkeling            31176 Budget Warenmarkt Drielanden                    Lasten             20                0                0                   0                0
TV31 Economische ontwikkeling - Totaal                                                           20               35               35                   0                0
TV34 Economische        KTV34001 Economische promotie                         Lasten              0                0               15                   0                0
promotie                31353 Verv. Infoborden monumenten binnenstad          Lasten             15                0                0                   0                0
                        57455 Toeristisch Informatie Punt                     Lasten             49               49               49                   0                0
                        57459 Nalevingsonderzoek / Mysteryshoppers            Lasten             25               26                0                   0                0
TV34 Economische promotie - Totaal                                                               89               75               64                   0                0
PROG3 Economie - Totaal                                                                         109              110               99                   0                0
PROG4 Onderwijs
TV42                    KTV42001 Onderwijshuisvesting                         Lasten             25               15                0                   0                0
Onderwijshuisvesting    48051 Herstel constructiefouten schoolgeb.            Lasten             19                0                0                   0                0
                        57139 Groene schoolpleinen                            Lasten             25                0                0                   0                0
TV42 Onderwijshuisvesting - Totaal                                                               69               15                0                   0                0
PROG4 Onderwijs - Totaal                                                                         69               15                0                   0                0




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                                    - 112 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                                                     Begroting     Begroting    Begroting       Begroting       Begroting
Doelstelling              Kostenplaats                                     Grbksrt
                                                                                       2020          2021         2022            2023            2024
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
TV51 Sportbeleid en       54252 Uitgaven subsidie Open Club                  Baten          -50             0               0               0               0
activering                                                                  Lasten          110             0               0               0               0
                          64116 Buurtsportcoach                             Lasten           70            35               0               0               0
TV51 Sportbeleid en activering - Totaal                                                     130            35               0               0               0
TV52                      53133 Bijdr. Bouw kleedruimte VVOG                Lasten          250             0               0               0               0
Sportaccommodaties        53240 Bijdr. Renovatie binnenhal JdeB-ver.        Lasten           43             0               0               0               0
                          53241 Bijdr. Kunstgr. Toplaag Tennisb. Frankr.    Lasten           40             0               0               0               0
                          53810 Voorbereiding planontwikkeling Sypel        Lasten           44             0               0               0               0
TV52 Sportaccommodaties - Totaal                                                            377             0               0               0               0
TV53 Cultuurpres.         58328 Viering 75 jarig bestaan                    Lasten           85             0               0               0               0
cultuurprod. cultuurpart.
TV53 Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart. - Totaal                                         85             0            0                  0               0
TV55 Cultureel erfgoed    KTV55001 Cultureel erfgoed                        Lasten            0            40            0                  0               0
                          56151 Behoud historische boerderijen-erven        Lasten           35             0            0                  0               0
                          82426 Reconstructie Havenhoofd                    Lasten           77             0            0                  0               0
TV55 Cultureel erfgoed - Totaal                                                             112            40            0                  0               0
TV56 Media                58001 Aandeel exploitatietekort cult. centrum     Lasten          180           180          180                  0               0
TV56 Media - Totaal                                                                         180           180          180                  0               0
TV57 Openbaar groen       21393 Reserve winkelcentrum de Vuldersbrink       Lasten          500             0            0                  0               0
en (openlucht) recreatie  56522A Boscompensatie Rantrime                    Lasten           50             0            0                  0               0
                          56524 Natuurvisie veluwe agenda 1.0               Lasten           32             0            0                  0               0
                          57000A Groen Onderhoud                            Lasten          156             0            0                  0               0
                          57023A Groen van kwaliteitsniveau C naar B        Lasten            5             0            0                  0               0
                          57082 Verkoop grond/opstallen/groen e.d.           Baten         -500          -150         -150                  0               0
                          57221 Verbinden door verbeelding                  Lasten           25             0            0                  0               0
                          57426 Vitale Vakantieparken                       Lasten          137            25            0                  0               0
                          57470 Winterstad / Zomerstad                      Lasten           24             0            0                  0               0
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie - Totaal                                       429          -125         -150                  0               0
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal                                                1.312           130           30                  0               0
PROG6 Sociaal domein
TV61 Samenkracht en       62736 Geluksroute                                 Lasten            70           71           71               0                  0
burgerparticipatie        63542 Maatschapp. begeleiding asielmigranten      Lasten             0            1            0               0                  0
                          63783 Platform welkom vluchtelingen               Lasten            31           16            0               0                  0
                          63784 Maatjesproject sport en cultuur             Lasten             8            8            0               0                  0
                          63785 Overige uitgaven AZC                        Lasten            81           55            0               0                  0
                          63786 Voorz.onderw.AZC en kinderen statush.        Baten          -167         -227            0               0                  0
                                                                            Lasten           167          227            0               0                  0
                          63787 Beleidsnota Meedoen moet kunnen             Lasten           100            0            0               0                  0
                          63788 Verhoging taalniveau statushouders          Lasten           109            0            0               0                  0
                          63789 Opzet Ketenaanpak overgewicht               Lasten             0           36           36              36                  0
                          63792 Kapitaallasten AZC Kranenburg Noord         Lasten           100            0            0               0                  0
                          63828 Beleidsplan Harderwijk zijn wij samen       Lasten           340          156            0               0                  0
                          64006 Uitvoering Doorbraak-werkwijze               Baten           -40          -40            0               0                  0
                                                                            Lasten            60           60            0               0                  0
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie - Totaal                                              859          363          107              36                  0
TV62 Wijkteams          63860 Reserve Sociaal Domein                         Baten          -904         -626         -100               0                  0
                        68223 Lokaal integraal uitvoeringsplan Jeugd        Lasten           193          102          102               0                  0
TV62 Wijkteams - Totaal                                                                     -711         -524            2               0                  0
TV63                    61477 TOZO Regeling                                  Baten        -8.453            0            0               0                  0
Inkomensregelingen                                                          Lasten         8.453            0            0               0                  0
                        62734 Bespaarcoach                                  Lasten            85           36            0               0                  0
TV63 Inkomensregelingen - Totaal                                                              85           36            0               0                  0
TV672                   68221 Transformatiefonds Jeugd                      Lasten           587            0            0               0                  0
Maatwerkdienstverlening
18-
TV672 Maatwerkdienstverlening 18- - Totaal                                                  587             0            0               0                  0
TV681 Ge-escaleerde     68296A Praktijkhuis - Doorbraak                      Baten          -96             0            0               0                  0
zorg 18+                                                                    Lasten           96             0            0               0                  0
                        71129 Preventie huiselijk geweld                    Lasten           10             0            0               0                  0
TV681 Ge-escaleerde zorg 18+ - Totaal                                                        10             0            0               0                  0
PROG6 Sociaal domein - Totaal                                                               831          -125          109              36                  0
PROG7 Duurzaamheid en milieu
TV71 Volksgezondheid    63342 Hittestresskaart                              Lasten           33             0            0               0               0
                        71083A Subs.ZonMW onbed. zwanger-jong                Baten          -50             0            0               0               0
                        oudersch.                                           Lasten           50             0            0               0               0
                        71121 Gezond In De Stad                             Lasten           21             5            0               0               0
                        71128 Voortzetting Project JOGG                     Lasten           45            12           12               0               0
                        71130 Ontwikkeling MFC De Roef 2.0                   Baten            0             0         -291            -291            -291
                                                                            Lasten            9             0          334             334             334
TV71 Volksgezondheid - Totaal                                                               107            17           55              43              43
TV72 Riolering          76041 Opstellen uitvoeringsagenda water             Lasten           30             0            0               0               0
TV72 Riolering - Totaal                                                                      30             0            0               0               0
TV73 Afval              72642 Communicatie afval                            Lasten           50             0            0               0               0
                        72662 Eenmalige inzet AR afval 20-21                 Baten            0          -235            0               0               0
TV73 Afval - Totaal                                                                          50          -235            0               0               0
TV74 Milieubeheer       77132 Straat van de toekomst                        Lasten           47             0            0               0               0
                        77134 Innovatie agenda (groene economie)            Lasten          114             0            0               0               0




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                       - 113 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                                                                                     Begroting      Begroting     Begroting     Begroting    Begroting
Doelstelling            Kostenplaats                                       Grbksrt
                                                                                       2020           2021          2022          2023         2024
                        77135 Uitv.routekaart duurzaam klimaatneutraal       Baten          -241            -41           -41            0               0
                                                                            Lasten           241             41            41            0               0
                        77137 Smart City Harderwijk                         Lasten            25              0             0            0               0
                        77147 Duurzaamheid                                  Lasten           337           206           206             0               0
                        77245 Gasloze Samenleving                            Baten             -1             0             0            0               0
                                                                            Lasten            51              0             0            0               0
                        77423 Uitvoeringsplan Energiebesparing              Lasten            26              0             0            0               0
                        77424 Reserve nieuwe energiemaatregelen              Baten              0             0             0            0               0
                                                                            Lasten              8             8             8            8               8
                         77490 Kapitaallasten duurzaamheid                  Lasten           651              0             0            0               0
                         77516 Geluidsproblematiek A28                      Lasten           147              0             0            0               0
TV74 Milieubeheer - Totaal                                                                 1.405           214           214             8               8
PROG7 Duurzaamheid en milieu - Totaal                                                      1.593             -4          269            51              51
PROG8 Ruimte en wonen
TV81 Ruimtelijke         57051 Verkoop grond Strandboulevard Oost 16         Baten           -84             0             0             0               0
ordening                                                                    Lasten            84             0             0             0               0
                         81055 Implem. gevolgen Omgevingswet                Lasten           200           153             0             0               0
                         81081B Uitv.agenda landsch Hierden/dorps bouwen    Lasten            34             0             0             0               0
                         81082 Functieverandering Eendengebied              Lasten            50             0             0             0               0
TV81 Ruimtelijke ordening - Totaal                                                           284           153             0             0               0
TV83 Wonen en bouwen KTV83001 Wonen en bouwen                               Lasten             0            20             0             0               0
                         77148 Locatie pilot off-grid tiny houses           Lasten            21             0             0             0               0
                         82065 Woonoplossingen                              Lasten           254           258           258             0               0
                         82072 Herontwkkeling Gebied Weiburg                Lasten           100             0             0             0               0
                         83312 Standplaatsbehoefte woonwagens               Lasten            12             0             0             0               0
TV83 Wonen en bouwen - Totaal                                                                386           278           258             0               0
PROG8 Ruimte en wonen - Totaal                                                               670           431           258             0               0
Geheel - Totaal                                                                           -4.495          -183           736           143              50




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                    - 114 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>4.3 Toelichting baten en lasten

Algemeen
De begroting 2021-2024 is opgesteld binnen de bestaande beleidsmatige en financiële kaders. Verder zijn voor
de samenstelling de volgende uitgangspunten gehanteerd:
 Bestaand beleid begroting 2020 voor jaarschijf 2021 - 2024 inclusief wijzigingen t/m juli 2020.
 Meicirculaire Gemeentefonds 2020.
 Loonsom toegestane formatie per 1 mei 2020.
 Loonontwikkeling 2,8% als stelpost voor een nieuw af te sluiten cao per 1-1-2021.
 Trendmatige verhoging van de materiële budgetten met 1,8%.
 Trendmatige verhoging van de baten met 1,8%, behalve leges en kostendekkende tarieven, daar is de mate
    van kostendekkendheid leidend voor een eventuele stijging.
 Aanpassing van budgetten die gebaseerd zijn op areaal (uitbreiding).




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                      - 115 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>4.4 Toelichting op de Financiële positie

De reserves kunnen naar aard en doel als volgt worden onderverdeeld:
 Algemene Reserves.
 Bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten.
 Bestemmingsreserves ter dekking van overige exploitatielasten.

De algemene reserves hebben een tweeledig doel. Enerzijds wordt minimaal het vloerbedrag beschikbaar
gehouden in het kader van de weerstandscapaciteit. Anderzijds is er sprake van een bufferfunctie. Het saldo van
de jaarrekening wordt gemuteerd met de algemene reserve.

De bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten hebben als doel de in de exploitatie opgenomen
kapitaallasten van de geactiveerde investeringen met een maatschappelijk nut budgettair neutraal te
verantwoorden. Deze bestemmingsreserves zijn niet vrij aanwendbaar.

Onderstaand een meerjarig overzicht van reserves en voorzieningen:
                                                   Prognose       Prognose       Prognose       Prognose       Prognose
Reserve / Vooziening                               eindbalans     eindbalans     eindbalans     eindbalans     eindbalans
                                                   2020           2021           2022           2023           2024
TR Totaal reserves
TAR Algemene reserves
9100 Algemene reserve AD                             23.622.240     22.696.974     22.696.974     22.696.974     22.696.974
TAR Algemene reserves - Totaal                       23.622.240     22.696.974     22.696.974     22.080.130     21.617.497
TBKP Bestemmingsreserves kapitaallasten
0220 Kap.lst.Uitvoeringsagenda                          263.572        263.572        263.572        211.372        159.172
0221 Kap.lst.AV middelen Uitvoeringsagenda               -9.427         -9.427         -9.427         -9.427         -9.427
2040 Aanlichten Zeebeer                                  45.000         45.000         42.000         39.000         36.000
2110 Verkeersveiligheid Wittenhagen                     250.000        250.000        250.000        183.722        117.444
2115 Reconstructie Vondellaan                           421.125        366.247        299.969        299.969        299.969
2120 Bankjes voor ouderen                                40.000         40.000         40.000         40.000         40.000
2213 Bestemmingsres. kap.lasten Havenwerken             565.000        565.000        545.000        525.000        505.000
2403 Rev.bedrijventerr.Lorentz 2e fase                1.020.561        947.811        875.061        802.311        729.561
2404 Vlot bij strandeiland                               40.000         40.000         40.000         40.000         40.000
4805 Kaplst Leerpakketten AZC                            53.876         46.124         38.372         30.620         22.868
7213 Kapitaallasten nieuwe werf Gr. Ottoln.             263.230        234.841        206.452        178.063        149.674
7742 Fijnstofvangers                                     58.500         58.500         52.000         45.500         39.000
8101 Gebied Wellen-de stille wei                      1.607.067      1.591.067      1.528.467      1.465.867      1.403.267
8311 Aanpassingen rond N302                             161.267        138.767        116.267         93.767         71.267
8331 Bestemmingsres. Herinr. Melis Stokelaan            703.486        703.486        703.486        703.486        703.486
9222 Kaplst. installatietechn. vz. gem. geb.            842.579        723.936        617.748        533.320        449.423
TBKP Bestemmingsreserves kapitaallasten - Totaal      6.325.835      6.004.923      5.608.966      5.182.569      4.756.703
TBRO Bestemmingsreserves
2103 Winkelcentrum Vuldersbrink                         500.000        500.000        500.000        500.000        500.000
2145 Parkeren Waterfront                             18.303.845     18.303.845     18.303.845     18.303.845     18.303.845
2212 Bestemmingsreserve Havenwerken                     985.667      1.235.667      1.465.668      1.715.668      1.965.668
2402 Laad en loskade Kelvinstraat                       400.000        400.000        400.000        400.000        400.000
3306 Reserve Alliander Aandelen                       2.768.120      2.768.120      2.768.120      2.768.120      2.768.120
3307 Reserve aandelen afvalverwerk. Friesland            48.600         48.600         48.600         48.600         48.600
3308 Reserve aandelen Inclusiefgroep                    622.110        622.110        622.110        622.110        622.110
4900 IHP onderwijshuisvesting                           746.237        483.762        221.287              0              0
5608 Innovatie Groene Agenda                            109.950        109.950        109.950        109.950        109.950
5610 Archeologiefonds                                    34.000         54.000         68.000         82.000         96.000
5801 Multifunctioneel theater (2009/2015)             3.386.500      3.272.500      3.198.500      3.198.500      3.198.500
6101 Te verhalen bijstand                             1.689.771      1.689.771      1.689.771      1.689.771      1.689.771
6202 Sociaal Domein                                   4.516.322      3.890.625      3.790.625      3.790.625      3.790.625
7740 Reserve nieuwe Energiemaatregelen                   14.932         22.659         30.386         38.113         45.840
7741 Duurzaamheidsmaatr. Lorentz III                  2.370.294      2.370.294      2.370.294      2.370.294      2.370.294
8207 Stimulering sociale huur                           600.337        600.337        600.337        600.337        600.337
8208 Tijdelijke huisvesting oud Struikterrein           112.500        150.000        187.500        225.000        262.500
8210 Stadsvernieuwing                                   164.339        164.339        164.339        164.339        164.339
8212 Monumenten                                         300.651        300.651        300.651        300.651        300.651
8227 Implementatie omgevingswet                         196.879        196.879        196.879        196.879        196.879
8360 Geluidswerende maatregelen A28                   1.900.000      1.900.000      1.900.000      1.900.000      1.900.000
9900 Egalisatiereserve Automatisering                   255.127        136.564         18.001         18.001         18.001
9930 Wijkaanpak op maat                                       0              0              0              0              0
TBRO Bestemmingsreserves - Totaal                    40.026.181     39.220.674     38.954.863     39.042.803     39.352.030
TVZ Totaal Voorzieningen
VZDD Voorz. Door derden beklemde middelen




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                     - 116 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                                                       Prognose       Prognose       Prognose       Prognose       Prognose
Reserve / Vooziening                                   eindbalans     eindbalans     eindbalans     eindbalans     eindbalans
                                                       2020           2021           2022           2023           2024
0020 Personeelsfonds                                              0              0              0              0              0
7220 Onderh. egalisatie vz. gem watertaken                4.368.995      5.340.831      6.323.984      7.315.096      8.306.208
7221 Egalisatievoorziening rioleringen                      206.829        206.829        206.829        206.829        206.829
7244 Voorziening afkoop onderhoud graven                  1.354.709      1.347.157      1.339.605      1.332.053      1.324.501
7250 Egalisatie voorziening afval                           283.498        283.498        283.498        283.498        283.498
8108 Ruimtelijke ontwikkeling                               621.955        621.955        621.955        621.955        621.955
VZDD Voorz. Door derden beklemde middelen -
                                                          6.835.986      7.800.270      8.775.871      9.759.431     10.742.991
Totaal
VZDZ Voorzieningen GREX (Debet)
8350 Voorziening Waterfront                              75.387.569     75.387.569     75.387.569     75.387.569     75.387.569
8357 Voorziening Lorentz III (22)                                 0              0              0              0              0
VZDZ Voorzieningen GREX (Debet) - Totaal                 75.387.569     75.387.569     75.387.569     75.387.569     75.387.569
VZLV Vz voor LV, verplichtingen en risico's
0021 Pensioengelden wethouders                            6.503.717      6.545.335      6.586.953      6.628.571      6.670.189
0022 Afvloeiingsregelingen personeel                         20.000         20.000         20.000         20.000         20.000
0026 Voorziening soc.uitkeringen voormalig                  212.240        212.240        212.240        212.240        212.240
VZLV Vz voor LV, verplichtingen en risico's - Totaal      6.735.957      6.777.575      6.819.193      6.860.811      6.902.429
VZOE Onderhoudsegalisatievoorzieningen
7243 Onderhoud inrichting begaafplaatsen                     66.671         75.671         84.671         93.671        102.671
9220 Onderhoud gemeentelijke gebouwen                     2.043.568      1.818.235      1.261.111      1.577.643      1.833.583
VZOE Onderhoudsegalisatievoorzieningen - Totaal           2.110.239      1.893.906      1.345.782      1.671.314      1.936.254

Geheel - Totaal                                         161.044.008    159.781.890    159.589.218    160.601.471    161.774.950




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                         - 117 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>5    Bijlage




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk   - 118 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>5.1 Meerjareninvesteringsplan

Inleiding
Conform de Nota Waarderings- en Afschrijvingsbeleid 2019, zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 9 april 2019,
wordt jaarlijks, als onderdeel van de Kadernota, een meerjarig investeringsplan voorgelegd. Deze werkwijze
heeft als doel een transparante integrale afweging te bevorderen in combinatie met alle andere voorstellen voor
nieuwe budgetuitgaven, die bij de Kadernota worden gedaan. Voor het begrotingsjaar 2021 heeft de Raad geen
Kadernota vastgesteld. In onderstaande tabellen zijn zowel de investeringen nieuw beleid als
vervangingsinvesteringen opgenomen.

De kapitaallasten van de daarin opgenomen investeringen zijn verwerkt in het meerjarenperspectief. Dit heeft als
gevolg dat de kapitaallasten van afgeschreven investeringen niet meer vrijvallen maar beschikbaar blijven ter
dekking van vervangingsinvesteringen. Het voordeel hiervan is dat er op lange termijn in de begroting geen grote
schommelingen ontstaan ten aanzien van de kapitaallasten. Een ander voordeel is dat het
besluitvormingsproces aanzienlijk vereenvoudigd wordt omdat bij het vaststellen van de begroting ook de
meerjareninvesteringsplanning wordt vastgesteld. Het is dan niet meer nodig voor investeringen die worden
genoemd in het meerjareninvesteringsplan afzonderlijk kredietaanvragen te doen. En als laatste vergroot deze
manier van werken de inzicht in het totale investeringsniveau. Voor nieuwe investeringen blijft een afzonderlijk
raadsbesluit nodig.

Overeenkomstig de vastgestelde systematiek van waarderen en afschrijven worden de kapitaallasten volgens de
formule t+1 berekend vanaf één jaar na het jaar van de investering.

Investeringen nieuw beleid
Activasoort             Omschrijving                                   2021     Advies aan raad volgt nog
Milieuzaken algemeen    Energie audits gemeentelijke gebouwen           350.000                           Ja
Wegen algemeen          Renovatie mess terrein Kranenburg-Noord         935.000                           Ja
Jachthavens             Aanvullend krediet Havenkantoor                 250.000                         Nee
                                                                                      Nee (onderdeel van het
Jachthavens             Op diepte brengen Vissershaven                  215.000
                                                                                          Havenbeheerplan)
                        Aanleggen hellingbaan in Strandhaven aan
Jachthavens                                                               80.000            Nee (invulling motie)
                        boulevard
Totaal                                                                 1.830.000

Energie audits gemeentelijke gebouwen
In 2012 is de Europese Energie Efficiency Richtlijn (EED) vastgesteld met als doel om in 2020 20% minder
energie te verbruiken. Daartoe bevat de richtlijn verplichtingen voor zowel lidstaten als bedrijven. Op grond van
deze richtlijn is de gemeente verplicht om als vastgoedeigenaar gebouwen van een energie audit te voorzien
waarin relevante maatregelen met een terugverdientijd kleiner dan 5 jaar ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Deze maatregelen moeten in 2021 worden uitgevoerd.

Renovatie mess terrein Kranenburg-Noord
De aankoop van het voormalige militaire complex Kranenburg-Noord ligt voor besluitvorming voor aan de raad
van 28 mei 2020. Op het terrein staat een voormalige officiersmess. Dit is een gemeentelijk monument. De staat
van onderhoud van de mess is slecht. Om het pand/monument te kunnen behouden en verhuren zal groot
bouwkundig onderhoud en een grondige renovatie uitgevoerd moeten worden.

Aanvullend krediet Havenkantoor
In december 2018 is besloten het nieuwe Havenkantoor niet in de nieuwe bebouwingsplint van het Dolfinarium
eiland op te nemen, maar vrijstaand op de kop van de Havendam te realiseren. Een vrijstaand gebouw met in
acht neming van de laatste eisen ten aanzien van duurzaamheid betekent echter een grotere investering dan
destijds was voorzien. Verwacht wordt een extra investering van eenmalig € 250.000.

Op diepte brengen Vissershaven
Uitvoeren achterstallig onderhoud in de Vissershaven (de Kom onder en bij de woonarken). Hiervoor gaan we
het gedeelte baggeren onder de woonarken en daarvoor het weghalen van de arken, loskoppelen van de
nutsvoorzieningen en weer terugleggen van de arken en aankoppelen op alle nutsvoorzieningen. Plus alle
aansluitingen vervangen. Dit is onderdeel van het Havenbeheerplan 2020-2024.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 119 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Aanleggen hellingbaan in Strandhaven aan boulevard
Aanleggen van een hellingbaan voor de toegankelijkheid voor mindervaliden en rolstoelgebruikers bij een
aanlegplek in de Strandhaven aan de boulevard. Hiermee wordt invulling gegeven aan motie 14-VIII (18-07-
2019) vanuit de raadsvergadering over de kadernota 2020-2023.

Vervangingsinvesteringen
Voor de in het investeringsplan opgenomen vervangingsinvesteringen is geen afzonderlijk besluit van de raad
nodig. Binnen de in de begroting beschikbare financiële kaders kan direct tot uitvoering worden overgegaan door
het college. Voor 2021 betreft het een totaalkrediet van € 356.300.

Activasoort                                   Omschrijving                               2021
Sportcomplex Hierden                          P.terrein+infrastruct. sportpark Hierden          133.957
Tractie                                       Veegmachine RAVO 540STH                           139.575
Tractie                                       Vervanging veegmachine HMF 214                     82.768
Totaal                                                                                          356.300

Activasoort                                   Omschrijving                               2022
Huisvestingskosten                            Kantoormeubilair stadhuis                        49.541
Huisvestingskosten                            Implementatie WMO/jeugdzorg huisvesting           6.180
Huisvestingskosten MFC Drielanden             MFC Drielanden inz. Inventaris                  250.123
Huisvestingskosten                            Inrichting trouwzaal stadhuis                    12.596
Overige onderwijsuitgaven                     Brandveiligheidsvoorz. schoolgebouwen           625.450
Huisvestingskosten                            Klimaatbeheersing archiefruimte                 199.301
Tractie                                       Vervanging Nissan terrano II                     23.618
Tractie                                       Vervanging Nissan pickup King cab                 8.836
Tractie                                       Vervanging Mazda E2200                            7.836
Tractie                                       Aankoop tractor John Deere 6220                  62.774
Tractie                                       Mitsubishi Canter VK-381-V                       34.722
Tractie                                       Mitsubishi Canter VK-352-V                       35.218
Tractie                                       Mitsubishi Canter VK-936-R                       35.284
Tractie                                       TORO GM4010D grasmaaimachine                     86.110
Tractie                                       John Deere 4049R grasmaaimachine                 54.110
Verkeersveiligheid                            Duurzaam Veilig 30 en 60 km zones               182.224
Totaal                                                                                      1.673.926

Activasoort                                   Omschrijving                               2023
Vaste lasten De Sypel                         Inrichting Mulitfunct.ruimte de Sypel              18.455
Stadhuis                                      AED's 5 jaar                                       12.950
Tractie                                       Vervanging volkswagen Caddy                        23.955
Tractie                                       Vervanging volkswagen Passat                       29.678
Voorkoming criminaliteit                      Mobiel camera systeem (accu)                       22.500
Huisvestingskosten                            Realisatie noodstroomvoorziening                  125.728
Sportcomplex ‘t Slingerbos                    Hoofdveld sportpark Slingerbos                    145.811
Creatieve, kunstzinnige en muzikale vorming   Renovatie t Klooster                              266.196
Totaal                                                                                          645.273

Activasoort                                   Omschrijving                               2024
Huisvestingskosten                            Aanschaf Koffieautomanten                          37.903
Sportcomplex Parkweg                          Renovatie oefenhoek sportpark Parkweg              48.505
tractie                                       Aanschaf Renault ZOE                               19.289
Tractie                                       Ravo 540 STH euro 6                               169.597

Tractie                                       Aanschaf noodomroep/geluidsinstallatie             28.817
Totaal                                                                                          304.111




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                         - 120 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre> 5.2 Overzicht Baten en lasten per taakveld
                                                                                                Rekening    Begroting Begroting Begroting   Begroting Begroting
Hoofd taakveld      Taakveld                                                          Grbksrt
                                                                                                  2019        2020      2021      2022        2023      2024
0. Bestuur en       0.1 Bestuur                                                        Lasten       3.973       2.094     2.133     2.198       2.073     1.907
ondersteuning                                                                           Baten        -335            0     -100      -100        -100         0
                    0.10 Mutaties reserves                                              Baten     -19.859     -14.416    -3.467    -1.849      -1.587      -444
                                                                                       Lasten      12.295       2.093     1.207     1.207       1.207       327
                    0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten                  Baten           0            0        0         0           0         0
                                                                                       Lasten       2.891        -299         0         0           0         0
                    0.2 Burgerzaken                                                    Lasten       2.024       2.016     2.114     1.828       1.895     1.899
                                                                                        Baten        -758        -865      -868      -868        -868      -868
                    0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                              Baten           0         -24       -24       -41         -41       -41
                                                                                       Lasten       1.831       2.766     1.085     1.337       1.335     1.335
                    0.4 Overhead                                                        Baten      -1.263        -741      -623      -623        -623      -623
                                                                                       Lasten      16.347      15.065    15.428    15.365      15.095    15.076
                    0.5 Treasury                                                       Lasten           1            0        0         0           0         0
                                                                                        Baten        -849        -464      -436      -452        -473      -496
                    0.61 OZB woningen                                                   Baten      -5.967      -6.084    -6.398    -6.523      -6.647    -6.700
                    0.62 OZB niet-woningen                                              Baten      -4.033      -4.605    -4.624    -4.624      -4.624    -4.624
                    0.63 Parkeerbelasting                                               Baten      -2.215      -2.189    -2.040    -2.142      -2.142    -2.142
                    0.64 Belastingen overig                                            Lasten         656         604       658       658         658       658
                                                                                        Baten      -2.066      -2.137    -2.138      -578        -578      -578
                    0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen                      Lasten           0         398       141       230         248       473
                    gemeentefonds                                                       Baten     -72.775     -75.258   -78.640   -79.872     -80.701   -81.433
                    0.8 Overige baten en lasten                                        Lasten        -114         132       348       217         393       446
                                                                                        Baten          -4            0        0         0           0         0
                  0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                                     Lasten         -60            0        0         0           0         0
0. Bestuur en ondersteuning - Totaal                                                              -70.281     -81.914   -76.245   -74.632     -75.480   -75.829
1. Veiligheid     1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                    Lasten       2.963       3.002     3.029     3.029       3.029     3.029
                                                                                        Baten         -60            0        0         0           0         0
                    1.2 Openbare orde en veiligheid                                    Lasten       1.293       1.344     1.520     1.498       1.493     1.483
                                                                                        Baten         -61         -26       -52       -52         -52       -52
1. Veiligheid - Totaal                                                                              4.135       4.319     4.496     4.474       4.469     4.459
2. Verkeer,          2.1 Verkeer en vervoer                                             Baten        -201        -146      -156      -156        -156      -156
vervoer en                                                                             Lasten       4.572       5.082     6.036     5.413       5.372     5.342
waterstaat           2.2 Parkeren                                                      Lasten       1.871       2.456     1.873     1.878       1.857     1.816
                                                                                        Baten         -86        -115      -161      -193        -193      -148
                    2.3 Recreatieve havens                                              Baten           0            0        0         0           0         0
                                                                                       Lasten           0            7       15        35          41        41
                    2.4 Economische havens en waterwegen                                Baten        -253        -414      -318      -318        -324      -324
                                                                                       Lasten         450       2.809       692       723         717       717
                    2.5 Openbaar vervoer                                               Lasten           7          47        66        50          45        45
2. Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal                                                          6.362       9.726     8.046     7.432       7.360     7.335
3. Economie         3.1 Economische ontwikkeling                                        Baten         -79         -87       -89       -89         -89       -89
                                                                                       Lasten         157         287       241       241         206       206
                    3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                 Lasten      16.740       1.765         0         0           0         0
                                                                                        Baten     -20.083      -1.765         0         0           0         0
                    3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                            Baten         -38         -51       -43       -43         -43       -43
                                                                                       Lasten         449         389       452       449         417       417
                    3.4 Economische promotie                                           Lasten         715         643       648       627         386       387
                                                                                        Baten        -238        -486      -486      -486        -486      -486
3. Economie - Totaal                                                                               -2.378         695       722       698         390       391
4. Onderwijs      4.1 Openbaar basisonderwijs                                          Lasten         304         256       340       332         328       329
                  4.2 Onderwijshuisvesting                                             Lasten       3.473       3.500     3.434     3.498       3.416     3.414
                                                                                        Baten        -212        -191      -186      -186        -186      -186
                    4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                               Lasten       3.660       3.965     4.094     4.078       4.039     4.027
                                                                                        Baten      -2.140      -2.382    -2.570    -2.570      -2.570    -2.570
4. Onderwijs - Totaal                                                                               5.086       5.148     5.112     5.152       5.027     5.014
5. Sport, cultuur  5.1 Sportbeleid en activering                                        Baten         -60         -50         0         0           0         0
en recreatie                                                                           Lasten         312         588       443       319         312       314
                   5.2 Sportaccommodaties                                               Baten      -1.804      -1.831    -1.854    -1.939      -1.939    -1.939
                                                                                       Lasten       3.202       3.567     3.832     3.954       4.181     4.154
                    5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie    Lasten       1.689       2.432     2.189     2.172       2.062     2.051
                                                                                        Baten        -162        -110      -112      -112        -112      -112
                    5.4 Musea                                                           Baten         -17           -8        0         0           0         0
                                                                                       Lasten         586         599       579       680         680       680
                    5.5 Cultureel erfgoed                                              Lasten         530         606       552       519         500       500
                                                                                        Baten        -143         -37       -38       -38         -38       -38
                    5.6 Media                                                          Lasten       1.297       1.502     1.396     1.356       1.282     1.282
                    5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie                        Lasten       3.873       4.584     4.347     4.365       4.310     4.314
                                                                                        Baten        -503        -621      -272      -272        -122      -122
5. Sport, cultuur en recreatie - Totaal                                                             8.800      11.221    11.061    11.004      11.116    11.084
6. Sociaal          6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                               Baten        -370        -426      -476      -209        -209      -209
Domein                                                                                 Lasten       4.536       5.501     5.128     4.644       4.534     4.507
                    6.2 Wijkteams                                                       Baten           0            0        0         0           0         0
                                                                                       Lasten          42         249       160       158          56        56
                    6.3 Inkomensregelingen                                              Baten     -12.658     -21.296   -13.756   -14.006     -14.006   -14.006
                                                                                       Lasten      17.033      25.380    18.130    18.530      18.530    18.530
                    6.4 Begeleide participatie                                         Lasten       4.772       4.577     4.703     4.563       4.447     4.385




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                              - 121 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>                                                                                         Rekening    Begroting Begroting Begroting   Begroting Begroting
Hoofd taakveld     Taakveld                                                    Grbksrt
                                                                                           2019        2020      2021      2022        2023      2024
                   6.5 Arbeidsparticipatie                                      Lasten       1.368       1.294     1.362     1.361       1.361     1.361
                                                                                 Baten         -43           0         0         0            0         0
                   6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                               Baten         -29           0         0         0            0         0
                                                                                Lasten       1.438       1.765     1.482     1.509       1.509     1.509
                   6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                             Lasten       9.077       9.698    10.739    10.853      10.852    10.852
                                                                                 Baten        -207        -276      -276      -276        -276      -276
                   6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                             Lasten      12.521      12.492    13.817    13.910      13.906    13.907
                                                                                 Baten           0           0         0         0            0         0
                   6.81 Geëscaleerde zorg 18+                                    Baten     -21.085     -26.495   -21.379   -21.379     -21.346   -21.346
                                                                                Lasten      22.276      27.562    22.335    22.316      22.281    22.281
                   6.82 Geëscaleerde zorg 18-                                   Lasten       4.862       4.601     4.181     4.252       4.252     4.252
6. Sociaal Domein - Totaal                                                                  43.531      44.626    46.151    46.225      45.890    45.803
7.                 7.1 Volksgezondheid                                          Lasten       2.111       2.333     2.236     2.611       2.558     2.557
Volksgezondheid                                                                  Baten          -9         -57         0      -291        -291      -291
en milieu          7.2 Riolering                                                 Baten      -3.580      -3.476    -3.574    -3.557      -3.608    -3.564
                                                                                Lasten       2.396       2.244     2.351     2.379       2.393     2.368
                   7.3 Afval                                                    Lasten       4.213       4.154     4.268     4.028       4.028     4.027
                                                                                 Baten      -5.083      -4.761    -4.874    -4.874      -4.874    -4.874
                   7.4 Milieubeheer                                              Baten         -54        -243       -43       -43           -1        -1
                                                                                Lasten       2.319       3.540     2.288     2.289       1.993     1.993
                   7.5 Begraafplaatsen en crematoria                             Baten        -992        -966      -988      -988        -988      -988
                                                                                Lasten         974         889       812       869         869       869
7. Volksgezondheid en milieu - Totaal                                                        2.296       3.658     2.476     2.423       2.079     2.095
8.                 8.1 Ruimtelijke ordening                                     Lasten       1.237       1.196       941       781         698       698
Volkshuisvesting,                                                                Baten        -476        -399      -317      -317        -117      -117
ruimtelijke        8.3 Wonen en bouwen                                           Baten      -2.035      -1.927    -1.894    -1.894      -1.844    -1.841
ordening en                                                                     Lasten       2.899       2.690     2.462     2.476       2.075     2.075
stedelijke
vernieuwing
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Totaal                 1.624      1.560      1.191     1.046         812        816
Geheel - Totaal                                                                               -826       -961      3.010     3.822       1.665      1.169




 Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                       - 122 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>5.3 Kerngegevens

                                                                                                         Peildatum
                                                                    1-1-2015         1-1-2016       1-1-2017     1-1-2018          1-1-2019        1-1-2020
Sociale        Aantal inwoners totaal                                 45.776           45.966         46.352       46.832            47.581         48.660*
structuur      0 - 14 jaar                                             8.743            8.596          8.529        8.523             8.517          8.613*
               15 - 29 jaar                                            7.919            7.998          8.065        8.149             8.327          8.564*
               30 – 44 jaar                                            9.338            9.147          9.085        8.992             9.088          9.294*
               45 – 64 jaar                                           12.268           12.503         12.654       12.879            12.990         13.236*
               65 jaar en ouder                                        7.508            7.722          8.019        8.289             8.659          8.953*

               0 - 14 jaar                                             19,1%           18,7%            18,4%          18,2%          17,9%            17,7%
               15 - 29 jaar                                            17,3%           17,4%            17,4%          17,4%          17,5%            17,6%
               30 – 44 jaar                                            20,4%           19,9%            19,6%          19,2%          19,1%            19,1%
               45 – 64 jaar                                            26,8%           27,2%            27,3%          27,5%          27,3%            27,2%
               65 jaar en ouder                                        16,4%           16,8%            17,3%          17,7%          18,2%            18,4%

               Aantal huishoudens totaal                              19.264          19.447            19.690         19.848         20.181                **
               % alleenstaand                                         31,9%           32,1%             32,6%          33,0%          33,1%                 **
               % samenwonend zonder kinderen                          29,7%           30,0%             29,5%          29,3%          29,5%                 **
               % samenwonend met kinderen                             38,4%           37,9%             37,9%          37,7%          37,4%                 **

               Uitkeringen sociale zekerheid
               AOW uitkeringen                                          7.420          7.570             7.630          7.810              **              **
               WAO ontvangers                                           1.009            934               896            825            771               **
               WIA uitkeringen                                            576            629               694            752            810               **
               Wajong ontvangers                                          723            718               723            708            715               **
               WAZ ontvangers                                              36             30                27              **             **              **
               WW uitkeringen                                           1.134          1.127             1.107            901            685               **
               Bijstandsuitkeringen (personen)                          1.068          1.096             1.141          1.132          1.112               **
               Bijstandsuitkeringen (huishoudens)                         840            880               910            890            870             850*

               Werkloosheid
               % werkzoekenden van de                                   5,9%            5,4%             4,5%            3,3%           3,0%                **
               beroepsbevolking

               Aantal leerlingen basisonderwijs                         4.957          5.012             4.953          4.995          4.945           5.021
               Aantal leerlingen voortgezet onderwijs                   4.022          4.130             4.285          4.199          4.300          4.101*
               Bovenstaande aantallen leerlingen, betreffen 1 oktober tellingen, van het voorgaande jaar. De cijfers VO zijn inclusief VAVO (deeltijd) en ISK
               (voltijd) leerlingen (bron = DUO).
Fysieke        Oppervlakte gemeente in ha                               4.827          4.827             4.827          4.827          4.827           4.827
structuur      oppervlakte land                                         3.886          3.886             3.892          3.892          3.892           3.896
               oppervlakte water                                          941            941               935            935            935             931

               oppervlakte land                                        80,5%           80,5%            80,6%          80,6%          80,6%            80,7%
               oppervlakte water                                       19,5%           19,5%            19,4%          19,4%          19,4%            19,3%

               Woonruimten totaal (excl. recreatie)                   18.712          18.873            19.185        19.289         19.450           19.942
               % koopwoningen                                         57,7%           58,2%             58,0%         57,9%*         59,2%*                **
               % sociale huurwoningen                                 29,8%           29,7%             29,9%         29,8%*         29,8%*                **
               % particuliere sector                                  10,7%           10,8%             10,5%         10,7%*         10,2%*                **

               Lengte wegennet totaal                                     262             265             267             269               **              **
               Lengte wegennet gemeentelijke- en                          238             241             243             245               **              **
               waterschapswegen
               Lengte wegennet provinciale wegen                           10              10              10               10              **              **
               Lengte wegennet rijkswegen                                  14              14              14               14              **              **

               Lengte wegennet gemeentelijke- en                       90,8%           90,9%            91,0%         91,08%                **              **
               waterschapswegen
               Lengte wegennet provinciale wegen                        3,8%            3,8%             3.8%          3,72%          **             **
               Lengte wegennet rijkswegen                               5,3%            5,3%             5,2%          5,20%          **             **
                                                                                                                      Bron: www.harderwijk.incijfers.nl
T.o.v. van de Begroting 2020 kunnen er afwijkingen in de cijfers zitten, dit komt doordat er nieuwe informatie beschikbaar is.
* Deze gegevens zijn, bij het samenstellen van de begroting, nog niet definitief, maar een schatting.
** Bij het samenstellen van de begroting zijn deze cijfers (nog) niet beschikbaar.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                                        - 123 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk   - 124 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>5.4 Overzicht voorgesteld nieuw beleid
                                                                                                                     (x1.000)
                                                                           Jaarschijf   Jaarschijf    Jaarschijf    Jaarschijf
Programma                      Omschrijving                       Domein
                                                                             2021         2022          2023          2024
PROG0 Bestuur en ondersteuning
TV01 Bestuur                    Verdieping samenwerking EHZ                        50           50            50
TV03 Behaar overige gebouwen Renovatie Mess terrein
                                                                                                39            39            39
en gronden                      Kranenburg-Noord
TV03 Behaar overige gebouwen Energie audits gemeentelijke
en gronden                      gebouwen
TV04 Overhead                   Restyling huisstijl gemeente
                                                                                   10
                                Harderwijk
TV04 Overhead                   Programma Dienstverlening (MIZ)                    93           24            24            24
TV04 Overhead                   Beloningsbeleid                                   175          175           175           175
TV04 Overhead                   Strategisch HRM beleid (MIZ)                       20           20            20
TV04 Overhead                   Digitale transformatie (MIZ)                       28           20            20            20
TV04 Overhead                   AVG-functonaris                                    85           85            85            85
TV04 Overhead                   Wijziging bekendmakingswet                         14           14            14            14
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Total                                            475          427           427           357
PROG1 Veiligheid
TV12 Openbare orde en           Expl.tekort dierenopvangcentrum
                                                                                   17           17            17            17
veiligheid                      De Ark
PROG1 Veiligheid- Total                                                            17           17            17            17
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat
TV21 Verkeer en vervoer         Oprichten Regionaal
                                                                                   50
                                Mobiliteitsfonds
TV22 Parkeren                   Onderh Parkeerterrein P8
                                                                                   22           22            22            22
                                Zonneweide
TV22 Parkeren                   Haalbaarheidsstudie parkeren
                                                                                   25
                                Westeinde
TV23 Recreatieve havens         Op diepte brengen Vissershaven                                   9             9             9
TV23 Recreatieve havens         Gastheerschap havens                               15           15            15            15
TV23 Recreatieve havens         Hellingbaan in Strandhaven aan
                                                                                                 3             3             3
                                boulevard
TV23 Recreatieve havens         Aanvullend krediet Havenkantoor                                  8             8             8
TV24 Economische havens en
                                Havenbeheersplan                                  383          398           394           394
waterwegen
TV24 Economische havens en      Op diepte houden havens en
                                                                                  185          185           185           185
waterwegen                      vaarwegen
TV25 Openbaar vervoer           IC lobby                                           15
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Total                                      695          640           636           636
PROG3 Economie
TV31 Economische ontwikkeling Kracht van Oost EZ positionering
                                                                                   35           35
                                EHZ
TV34 Economische promotie       Hanze icoonjaar 2023                                            15
PROG3 Economie - Total                                                             35           50
PROG4 Onderwijs
TV42 Onderwijshuisvesting       Herstel constructiefouten VCO
                                                                                   15
                                Vliepad 5
PROG4 Onderwijs - Total                                                            15
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
TV52 Sportaccommodaties         Gevolgen nieuwbouw zwembad                        125           35
TV52 Sportaccommodaties         Renovatie accommodatie Sporthal
                                                                                   89
                                Hierden
TV52 Sportaccommodaties         Veld zonnepanelen tbv zwembad                                   -11           -11           -11
TV52 Sportaccommodaties         Bijdr.renovatie kleedkamers VV
                                                                                   60
                                Hierden
TV52 Sportaccommodaties         Derde sporthal De Sypel                                                      302           302
TV52 Sportaccommodaties         Nieuwbouw Zwembad                                              128           128           128
TV55 Cultureel erfgoed          Subsidie herbouw Luttekepoort                      40
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Total                                         314          152           419           419
PROG6 Sociaal Domein
TV61 Samenkracht en
                                De Roef stelpost tbv subsidie                                   75            75            75
burgerparticipatie
TV63 Inkomensregelingen         Kwijtschelding ZZP-ers                             13           13            13            13
PROG6 Sociaal Domein - Total                                                       13           88            88            88
PROG8 Ruimte en wonen
TV83 Wonen en bouwen            Invoeren Wet kwaliteitsborging
                                                                                   20
                                2021
PROG8 Ruimte en wonen - Total                                                      20
Totaal                                                                          1.584        1.374         1.587         1.517




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                         - 125 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>5.5 Overzicht niet gehonoreerd nieuw beleid

Overzicht niet gehonoreerde bestuurlijke voorstellen

Incidenteel
                                                                                   Jaarschijf    Jaarschijf      Jaarschijf     Jaarschijf
Programma Niv 2                 Omschrijving                       Domein
                                                                                     2021          2022            2023           2024
PROG3 Economie
TV34 Economische promotie       Internationale Hanzedagen 2031     DRMT             1.000.000             0               0              0
PROG3 Economie - Total                                                              1.000.000             0               0              0
Incidenteel - Total                                                                 1.000.000             0               0              0



TV34 Economische promotie

Internationale Hanzedagen 2031
Wat gaan wij ervoor doen
De viering van de Internationale Hanzedagen zullen in 2031, het jaar dat Harderwijk 800 jaar bestaat,
plaatsvinden in Harderwijk. In 2031 is er, voor zover we nu kunnen inschatten, een bedrag van circa € 1 miljoen
nodig om de Internationale Hanzedagen te organiseren. Door de raad is op 14 december 2017 besloten om in
2020 een keuze te maken tussen een bijdrage van € 100.000 per jaar of een eenmalige bijdrage van
€ 1.000.000.

Wat gaat het kosten
Er wordt een bestemmingsreserve ‘Internationale Hanzedagen 2031’ gevormd. Gezien de huidige financiële
situatie wordt voorgesteld de vorming van deze reserve uit te stellen tot 2027. Er is t.z.t. ook nog de mogelijkheid
om vier jaar lang € 250.000 per jaar in de genoemde reserve te storten in plaats van een eenmalige storting.


Overzicht niet gehonoreerde overige voorstellen

Incidenteel
                                                                                                    Jaarschijf     Jaarschijf    Jaarschijf      Jaarschijf
Programma Niv 2                             Omschrijving                                  Domein
                                                                                                      2021           2022          2023            2024
PROG0 Bestuur en ondersteuning
TV04 Overhead                               Ophoging budget werving en selectie           DBO           42.400         42.400        42.400               0
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Total                                                                  42.400         42.400        42.400               0
PROG3 Economie
TV31 Economische ontwikkeling               Harderwijk Cirkelstad                         DRMT          30.000         15.000        15.000              0
                                            Uitvoeringsagenda detailhandelsvisie          DRMT         180.000         80.000       120.000         70.000
                                            Voorzieningen evenementen                     DRMT          20.000         20.000             0              0
PROG3 Economie - Total                                                                                 230.000        115.000       135.000         70.000
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
TV51 Sportbeleid en activering              Gastheergemeente WK vrouwenvolleybal          DSL           50.000         50.000                0            0
TV57 Openbaar groen en (openlucht)          Aanleg watertuintjes                          STB           25.000              0                0            0
recreatie
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Total                                                               75.000         50.000                0            0
PROG7 Duurzaamheid en milieu
TV73 Afval                                  Ontwikkeling Circulair inkopen                DRMT          10.000         10.000             0               0
                                            Uitv.projecten Circulaire Economie            DRMT          65.000         20.000        15.000               0
TV74 Milieubeheer                           Onderz. toepassen waterstof machinepark       STB           15.000              0             0               0
PROG7 Duurzaamheid en milieu - Total                                                                    90.000         30.000        15.000               0
PROG8 Ruimte en wonen
TV81 Ruimtelijke ordening                   Omgevingsvisie havens                         DRMT          75.000              0             0              0
TV83 Wonen en bouwen                        Implementatie werken met BIM                  DRMT          40.000              0             0              0
PROG8 Ruimte en wonen - Total                                                                          115.000              0             0              0
Incidenteel - Total                                                                                    552.400        237.400       192.400         70.000




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                                     - 126 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Structureel
                                                                                                Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
Programma Niv 2                             Omschrijving                               Domein
                                                                                                  2021         2022         2023         2024
PROG0 Bestuur en ondersteuning
TV01 Bestuur                                Formatie uitbreiding Raadsgriffie          GRIF        74.000       74.000       74.000       74.000
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden     Energie audits gemeentelijke gebouwen      DRMT             0            0            0            0
TV04 Overhead                               Maatschappelijk verantwoord ondernemen     STB         32.500       32.500       32.500       32.500
                                            Verdeelsleutel MIZ                         DBO              0            0            0            0
PROG0 Bestuur en ondersteuning - Total                                                            106.500      106.500      106.500      106.500
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat
TV21 Verkeer en vervoer                     Fietspad Westermeenweg/Westeinde           DRMT              0       9.560        9.560        9.560
                                            Herinrichting Couperuslaan-Midden          DRMT              0      11.760       11.760       11.760
                                            Herinrichting Couperuslaan-Oost            DRMT              0       7.840        7.840        7.840
                                            Herinr./onderh Stadsdennen Midden West     DRMT              0      11.520       11.520       11.520
                                            Onderhoudsniveau wegen van C naar B        STB          80.000     160.000      240.000      320.000
                                            Reconstrueren Stadsdennen midden           STB               0      10.000       10.000       10.000
                                            Stadsdennen duurzaam veilig inrichten      STB               0      18.000       18.000       18.000
TV22 Parkeren                               Vervangen toegangshekken                   STB               0           0        9.000        9.000
                                            Stadhuis/Hortus
TV23 Recreatie havens                       Steigeraanleg zuidkade Waterfront          STB               0      16.000       16.000       16.000
TV24 Economische havens en waterwegen       Realisatie havenboxen Waterfront           STB               0       4.000        4.000        4.000
PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Total                                                        80.000     248.680      337.680      417.680
PROG3 Economie
TV31 Economische ontwikkeling               Revitalisering Overveld                    DRMT              0       13.000      13.000       13.000
TV34 Economische promotie                   Feestverlichting binnenstad                DRMT         40.000       40.000      40.000       40.000
PROG3 Economie - Total                                                                              40.000       53.000      53.000       53.000
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
TV51 Sportbeleid en activering              Stimuler.actieve/gezonde leefstijl jeugd   STB              0        4.000        8.000        8.000
TV57 Openbaar groen en (openlucht)          Aantal bomen uitbreiden                    STB         31.000       31.000       31.000       31.000
recreatie                                   Groenvoorzieningen winkelgebieden          DRMT        30.000       30.000       30.000       30.000
                                            Samen kleuren we de Stad                   STB        100.000      100.000      100.000      100.000
                                            Voorkomen afname aantal bomen              STB        117.000      117.000      117.000      117.000
PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Total                                                         278.000      282.000      286.000      286.000
PROG7 Duurzaamheid en milieu
TV72 Riolering                              Onderhoud watertappunten                   STB          10.000       10.000      10.000       10.000
TV74 Milieubeheer                           Overstappen op blauwe diesel               STB          16.000       16.000      16.000       16.000
PROG7 Duurzaamheid en milieu - Total                                                                26.000       26.000      26.000       26.000
PROG8 Ruimte en wonen
TV81 Ruimtelijke ordening                   Havenpark                                  DRMT             0            0       20.250       20.250
                                            Onderzoek kosten initiatieven              DRMT        30.000       30.000       30.000       30.000
PROG8 Ruimte en wonen - Total                                                                      30.000       30.000       50.250       50.250
Structureel - Total                                                                               560.500      746.180      859.430      939.430




Omschrijving niet gehonoreerde overige voorstellen

TV01 Bestuur

Formatie-uitbreiding raadsgriffie
Wat gaan wij ervoor doen
Werkzaamheden voorvloeiend uit het werkplan griffie uitvoeren. Het betreft versterking participatie inwoners en
communicatie-activiteiten van de gemeenteraad.

Wat gaat het kosten
De kosten bedragen voor een fulltime adviseur B € 74.000 structureel.

TV03 Beheer overige gebouwen en gronden

Energie audits gemeentelijke gebouwen - ambitie
Wat gaan wij ervoor doen
Naast de verplichte energie audits (zie juridisch verplicht) heeft de gemeente voor de komende jaren
duurzaamheidsambities opgesteld om de eigen gebouwen te verduurzamen. De doelstelling van de uit te voeren
energie audits, onder meer bestaande uit de schouw van alle gemeentelijke panden, is inzicht te krijgen in de
huidige energiezuinigheid van de gemeentelijke gebouwen en welke maatregelen nodig zijn om te voldoen aan
de wettelijke plicht en passend zijn bij de duurzaamheidsambities van de gemeente. De in het kader van de
duurzaamheidsambities uit te voeren maatregelen moeten zijn uitgevoerd voor 2030.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                                                           - 127 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Wat gaat het kosten
Uitgaande van de gestelde ambitie (50% van energieneutraal) worden de kosten geraamd op € 200 per m2 en
gelden voor ca. 35.000 m2 bvo. De kosten en werkzaamheden worden ‘uitgesmeerd’ over 9 jaar.
Dit betekent dat er jaarlijks een krediet van € 777.000 beschikbaar gesteld moet worden, tot uiteindelijk over 9
jaar een totaal van € 7.000.000 beschikbaar is gesteld. De kapitaallasten bedragen voor 2022 € 35.000 en lopen
jaarlijks op met € 35.000. De kapitaallasten kunnen worden gedekt uit een besparing van de energielasten.

0.4 Overhead

Aanvulling budget werving en selectie
Wat gaan wij ervoor doen
Werven wordt steeds moeilijker in verband met de krapte op de arbeidsmarkt. Vacatures worden hierdoor vaker
geplaatst en voor sommige functies wordt een bureau ingeschakeld. Het huidige budget is hiervoor niet
toereikend.

Wat gaat het kosten
Structureel € 42.400.


Maatschappelijk verantwoord ondernemen – 0,5 fte t.b.v. dagelijkse begeleiding
Wat gaan wij ervoor doen
Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt helpen zich te ontwikkelen zodat ze mee kunnen in de
maatschappij. Samen met de Inclusief Groep de komende jaren inzetten op het trainen en begeleiden van deze
groep zodat ze zelfstandig gaan opereren op de arbeidsmarkt. Hiervoor is dagelijks iemand op de werkvloer
nodig voor begeleiding.

Wat gaat het kosten
Voor de dagelijkse begeleiding is structureel 0,5 fte nodig. De kosten hiervoor bedragen € 32.500.

TV21 Verkeer en vervoer

Herinrichting/onderhoud Stadsdennen-Midden-West
Wat gaan wij ervoor doen
Verschillende straten in Stadsdennen staan op de planning voor onderhoud aan de verharding. Binnen het
beschikbare budget voor onderhoud is geen ruimte om de straten conform het Gemeentelijk Verkeer- en
Vervoerplan (GVVP) duurzaam veilig in te richten. Ook kan geen rekening worden gehouden met het ‘Straat van
de toekomst’-principe. In het kader van werk-met-werk maken is met het geplande onderhoud de kans om de
straten verkeerskundig beter in te richten.

Wat gaat het kosten
Er is een krediet nodig van € 288.000. De structurele kapitaallasten bedragen vanaf 2022 € 11.520.

Stadsdennen Midden
Wat gaan wij ervoor doen
Stadsdennen Midden reconstrueren naar een verkeersveilige wijk (zoals drempels, versmallen wegen), rekening
houdend met de wensen vanuit de bewonersparticipatie naar aanleiding van de inkoopavond.

Wat gaat het kosten
Een krediet van € 250.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 10.000.

Stadsdennen duurzaam veilig inrichten
Wat gaan wij ervoor doen
Stadsdennen duurzaam veilig inrichten naar elementen volgens vastgesteld beleid GVVP.

Wat gaat het kosten
Een krediet van € 450.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 18.000.

Herinrichting Couperuslaan
Wat gaan wij ervoor doen
De Couperuslaan staat op de planning voor onderhoud aan de verharding. In het kader van werk-met-werk
maken is het wenselijk dat de straat gelijktijdig wordt ingericht volgens het geldende beleid (duurzaam veilig
volgens het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan). Het onderhoudsbudget is hiervoor niet toereikend. In een
duurzaam veilige inrichting is meer ruimte voor parkeren, groen en snelheids-remmende maatregelen. Tevens




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 128 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>biedt het onderhoudsbudget geen mogelijkheid om rekening te houden met het ‘Straat van de toekomst’-
principe, de wensen van bewoners en gebruikers.

Wat gaat het kosten
Voor het duurzaam veilig inrichten van de Couperuslaan-Midden (wegvak Handelsweg – Alberdingk Thijmlaan)
gaat het om een totaal van € 312.000. Hiervan komt € 18.000 uit het reguliere onderhoudsbudget. Er is
€ 294.000 aan extra financiële middelen nodig. De structurele kapitaallasten bedragen € 11.760.

Voor de inrichting van de Couperuslaan-Oost (wegvak Alberdingk Thijmlaan – J.P. Heijelaan) gaat het om een
totaal van € 208.000. Hiervan is € 12.000 binnen het onderhoudsbudget beschikbaar. De aanvullende extra
middelen bedragen € 196.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 7.840.

Fietspad Westermeenweg en Westeinde
Wat gaan wij ervoor doen
De fietsroute tussen Drielanden en Lorentz is een aantrekkelijke en directe route met nauwelijks oversteken van
drukke verkeerswegen. In het recentelijk vastgestelde fietsbeleid is deze route bestempeld als regionale en
lokale hoofdfietsroute. Op een klein deel van de route moeten de fietsers nog wel de Westermeenweg en
Westeinde oversteken, waardoor de route minder direct en veilig is. Dit kan worden opgelost door op het
ontbrekende deel van de fietsroute het fietspad aan een zijde van de rijbaan geschikt te maken voor fietsers in
twee richtingen. Hiervoor dienen ook de oversteken aangepast te worden.

Wat gaat het kosten
Een krediet van € 239.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 9.560.

Wegen van kwaliteitsniveau C naar B
Wat gaan wij ervoor doen
In de periode van bezuinigingen is het beeldkwaliteitsniveau voor de wegen bijgesteld naar C, dat houdt in
‘matig’. Als gevolg daarvan is vaker klein onderhoud nodig door slijtage.

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 80.000 per jaar, oplopend naar € 320.000 in 2024.

TV22 Parkeren

Vervangen toegangshekken Stadhuis en Hortus
Wat gaan wij ervoor doen
De toegangspoorten in de parkeerkelders Stadhuis en Hortus vervangen. Deze toegangshekken zijn aan het
einde van hun levensduur. De techniek en mechaniek begint op zijn einde te lopen. Om te waarborgen dat de
parkeerkelders afgesloten kunnen worden is vervangen van de hekken noodzakelijk. Vervanging van technische
installaties is niet opgenomen in het integrale beheerplan openbare ruimte.

Wat gaat het kosten
Een investering in 2022 van € 135.000. De structurele kapitaallasten bedragen vanaf 2023 € 9.000.

TV23 Recreatie havens

Steigeraanleg Zuidkade Waterfront
Wat gaan wij ervoor doen
De nieuwe havens zijn populair bij de varende toeristen. Die populariteit blijkt uit de toename van het aantal
overnachtingen. Die zijn gestegen van 3.600 in 2017 naar meer dan 10.000 overnachtingen in 2019. Een deel
van de capaciteit vangen we op door recreanten dubbel af te laten meren. Veel potentiële overnachtende gasten
wil niet dubbel afmeren met als gevolg dat zij doorvaren en niet in Harderwijk overnachten. Het (verplicht)
dubbelen kent dus zijn grenzen. Om (de binnenstad van) Harderwijk ook voor die recreanten aantrekkelijk te
maken, kunnen wij extra capaciteit in de Strandhaven creëren. Extra capaciteit biedt ook de mogelijkheid om
efficiënter om te gaan met bijvoorbeeld dagrecreanten die met een sloep over vergelijkbaar vaartuigen naar
Harderwijk komen maar hier niet overnachten. De uitvoering krijgt dezelfde kwaliteit, uitstraling en voorzieningen
(stroom, water, trappen op het talud en verhard voetpad) als de overige kades in de Stadhaven.

Wat gaat het kosten
Een investering van € 400.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 16.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                            - 129 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>TV24 Economische havens en waterwegen

Realisatie havenboxen Waterfront
Wat gaan wij ervoor doen
Woningen in Waterfront worden verkocht met de optie om een vaartuig in het Waterfront te leggen in de buurt
van de nieuwe woning. De capaciteit voor ligplaatsen aan de kades in het Waterfront is beperkt. Wij kunnen de
capaciteit vergroten door aan de zuidwestkade van het Zuideiland (tegenover de boothuizen) in de
Waterstadhaven een aantal ligboxen aan te leggen. Nu meren vaartuigen langszij af. Voor voorwaarts of
achterwaarts afmeren is per vaartuig minder kadelengte nodig waardoor de capaciteit toeneemt. Boxen leveren
aan deze kade meer voordelen op: langszij afmeren leidt tot schade aan vaartuigen als gevolg van golfslag
veroorzaakt door wind en andere vaartuigen in de Stadhaven en omdat de damwand niet voorzien is van
wrijfgording. Boxen lost beide problemen ook op. Ligboxen resulteren in tevreden van bewoners en meer
inkomsten (abonnementen voor ligplaatsen).

Wat gaat het kosten
Een investering van € 100.000. De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 4.000.

TV31 Economische ontwikkeling

Uitvoeringsagenda detailhandelsvisie
Wat gaan wij ervoor doen
In 2020 wordt de detailhandelsvisie ‘Klaar voor de toekomst’ aan het college en de raad voorgelegd. Bij deze
visie hoort een uitvoeringsagenda. Het hierboven genoemde budget is voor de uitvoering van de projecten in
deze agenda.

Wat gaat het kosten
Voor de uitvoering van de projecten vanuit de uitvoeringsagenda zijn de volgende budgetten nodig:
2021: € 180.000
2022: € 80.000
2023: € 120.000
2024: € 70.000

Revitalisering Overveld
Wat gaan wij ervoor doen
Bedrijventerrein Overveld revitaliseren zoals Lorentz I in 2019. Dit in goed overleg met de ondernemers die ook
hun aandeel (op eigen terrein) hierin gaan leveren.

Wat gaat het kosten
Een krediet van € 325.000. De structurele kapitaallasten bedragen € 13.000.

Harderwijk Cirkelstad
Wat gaan wij ervoor doen
De duurzaamheidsvisie bestaat uit vier pijlers, waarvan Circulaire Economie de nieuwste pijler is. Om circulariteit
te vergroten in Harderwijk is er een stappenplan vastgesteld. Halverwege 2020 zal er gestart worden met het
bepalen van de uitvoeringsstrategie (stap 4). Vervolgens zal er in 2021 uitvoering gegeven worden aan projecten
(stap 5). Een van de projecten die opgestart zullen worden is het oprichten van Cirkelstad in Harderwijk.
Cirkelstad wordt ingezet om bouwbedrijven in de regio Harderwijk te stimuleren om Circulair te bouwen.

Wat gaat het kosten
Voor 2021 is een budget van € 30.000 nodig, voor 2022 en 2023 € 15.000 per jaar.

Voorzieningen evenementen
Wat gaan wij ervoor doen
Aanschaffen van materialen voor faciliteren van evenementen in Harderwijk. Het gaat o.a. om fietsenrekken,
veiligheidshesjes, megafoon, portofoons, abonnement voor meteoconsult en een algemene
evenementenverzekering.

Wat gaat het kosten
Voor 2021 en 2022 € 20.000 per jaar.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 130 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Feestverlichting binnenstad
Wat gaan wij ervoor doen
Vernieuwing van de feestverlichting in de Binnenstad. Deze in cofinanciering (fifty/fifty) en in samenspraak met
de ondernemers huren en beheren. De feestverlichting zorgt voor aangenaam verblijfsklimaat tijdens de
wintermaanden en draagt bij aan de economische promotie van Harderwijk.

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 40.000.

TV51 Sportbeleid en activering

Stimuleren actieve/gezonde leefstijl jeugd
Wat gaan wij ervoor doen
We willen een actieve en gezonde levensstijl stimuleren voor met name de jeugd. We zien dat interactieve
toestellen de jeugd naar buiten krijgt en zorgt voor bewegen en interactie met elkaar. We plaatsen daarom in de
laatste twee wijken waar nog geen interactieve toestellen staan ook een toestel.

Wat gaat het kosten
Voor 2021 en 2022 wordt voor beide jaren een krediet van € 40.000 gevraagd. De structurele kapitaallasten
bedragen voor 2022 € 4.000 en vanaf 2023 € 8.000 per jaar.

TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Groenvoorzieningen winkelgebieden
Wat gaan wij ervoor doen
Realisatie en beheer groenvoorzieningen in winkelgebieden (bijv. bloembakken). Groenvoorzieningen zoals
bloembakken zorgen voor een verbetering van de uitstraling en het verblijfsklimaat van de winkelgebieden in de
gemeente.

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 30.000.

Aanleg watertuintjes
Wat gaan wij ervoor doen
Naar aanleiding van een aantal meldingen van verdronken huisdieren in het Waterfront willen we een aantal
voorzieningen creëren die enerzijds het stedelijk water een zachtere uitstraling geeft en anderzijds zorgt voor
een reddingsboei voor huisdieren die in het water vallen. Daarnaast brengt het ook meer leven in de waterrijke
buurten met een harde stenen kant. Denk daarbij aan bijvoorbeeld het broeden van Meerkoetjes.

Wat gaat het kosten
Een incidenteel bedrag van € 25.000.

Voorkomen afname aantal bomen
Wat gaan wij ervoor doen
De komende jaren zullen nog meer bomen verdwijnen in de straten van Harderwijk door onvoldoende
groeiruimte. Willen wij bomen in de verharding dan is dit zonder extra investeringen voor de aanleg van een
geschikte groeiplaats niet haalbaar. Bij voortzetting van de huidige aanpak zal in de komende jaren ongeveer
een derde deel van de 5.000 bomen in verharding verdwijnen. Door een goede groeiplaatsinrichting voorkomen
we dat het aantal bomen nog verder terug loopt. Dit is onderdeel van het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte
"Samen Kleuren we de Stad"

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 117.000.

Aantal bomen uitbreiden
Wat gaan wij ervoor doen
De gemeente Harderwijk is ca. 40 ha groot. Als we in lijn van landelijke en EU voorstellen en doelstellingen dit
vertalen naar Harderwijk moeten we de komende jaren 0,8 ha bomen planten. De gemeente bestaat voor een
groot gedeelte uit stedelijke omgeving en hierbij zal het om solitaire bomen gaan. 0,8 ha is vergelijkbaar met
ongeveer 800 volwassen bomen. Dit is onderdeel van het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte "Samen
Kleuren we de Stad"

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 31.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                          - 131 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Samen kleuren we de Stad
Wat gaan wij ervoor doen
Behouden van de dynamiek van Samen Kleuren we de Stad en de hiervoor beschikbare incidentele middelen
omzetten naar een structureel budget en zo blijven investeren in de maatschappij en de openbare ruimte. We
blijven bewoners en bedrijven net als de afgelopen jaren ondersteunen bij initiatieven in de openbare ruimte.
Voorbeelden waar bewoners en bedrijven de regie in de openbare ruimte hebben gepakt zijn: geveltuintjes,
lekker groen, buurttuinen. Dit is onderdeel van het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte "Samen Kleuren we
de Stad”.

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 100.000.

TV72 Riolering

Onderhoud watertappunten
Wat gaan wij ervoor doen
Om een gezonde leefstijl te ondersteunen zijn in de eerste fase negen watertappunten geplaatst, daarvoor zijn in
het beheerbudget onderhoudskosten opgenomen. In het voorjaar van 2020 worden, als gevolg van een motie,
nog 13 extra watertappunten geplaatst. De bijbehorende onderhoudskosten zijn nog niet geraamd.

Wat gaat het kosten
Om deze watertappunten in stand te kunnen houden (o.a. onderhoud en waterrekening) is structureel € 10.000
nodig. Deze aanmelding is onderdeel van het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte "Samen Kleuren we de
Stad”.

TV73 Afval

Ontwikkeling Circulair inkopen
Wat gaan wij ervoor doen
De duurzaamheidsvisie bestaat uit vier pijlers, waarvan Circulaire Economie de nieuwste pijler is. Om circulariteit
te vergroten in Harderwijk is er een aanpak vastgesteld met 5 stappen. 1. Nulmeting, 2 kansen inventarisatie, 3
analyse samenwerking, deze worden inmiddels uitgevoerd. Medio 2020 zal er gestart worden met het bepalen
van de uitvoeringsstrategie (stap 4). Vervolgens zal er in 2021 uitvoering gegeven worden aan projecten (stap
5). Een van de projecten die opgestart zal worden is het starten van circulair inkopen. De gemeente Harderwijk
heeft een voorbeeldfunctie en om bedrijven en inwoners van Harderwijk te stimuleren om circulair te handelen is
het van groot belang dat de gemeente deze voorbeeldrol ook laat zien. Een project dat de gemeente daarom zal
moeten uitvoeren is circulair inkopen. Alle producten en diensten die de gemeente inkoopt zullen circulair
ingekocht moeten worden. Hiervoor moet het kennisniveau van medewerkers verhoogd worden. Medewerkers
zullen getraind moeten worden om circulair in te kunnen kopen.

Wat gaat het kosten
Voor 2021 en 2022 € 10.000 per jaar.

Uitvoering .projecten Circulaire Economie
Wat gaan wij ervoor doen
De duurzaamheidsvisie bestaat uit vier pijlers, waarvan Circulaire Economie de nieuwste pijler is. Om circulariteit
te vergroten in Harderwijk is er een aanpak vastgesteld met 5 stappen. 1. Nulmeting, 2 kansen inventarisatie, 3
analyse samenwerking, deze worden inmiddels uitgevoerd. Medio 2020 zal er gestart worden met het bepalen
van de uitvoeringsstrategie (stap 4). Vervolgens zal er in 2021 uitvoering gegeven worden aan projecten (stap
5).Om invulling en uitvoering te kunnen geven aan de uitvoeringsstrategie is projectfinanciering nodig. Met het
vaststellen van de uitvoeringsstrategie eind 2020 wordt duidelijk met welke projecten er in 2021, 2022 en 2023
uitgevoerd gaan worden die bijdragen aan de circulaire economie.

Wat gaat het kosten
Voor 2021 € 65.000, voor 2022 € 20.000 en voor 2023 € 15.000.

TV74 Milieubeheer

Onderzoek toepassen waterstof machinepark
Wat gaan wij ervoor doen
Het machinepark bestaat zoveel mogelijk uit elektrisch aangedreven voertuigen. Voor machines die een zwaar
vermogen moeten leveren is elektrisch aangedreven materieel minder geschikt. Daarom willen we, verwijzend
naar de Motie Waterstof tot nadenken (dd. 18 juli 2019), onderzoeken of het mogelijk is om waterstof toe te
passen als brandstof voor ons materieel.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                             - 132 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Wat gaat het kosten
Voor 2021 een incidenteel bedrag van € 15.000.

Overstappen op blauwe diesel
Wat gaan wij ervoor doen
We gaan voor onze diesel voertuigen overstappen op zo genoemde blauwe diesel. Blauwe diesel is een
duurzame dieselbrandstof en een volledige vervanger van fossiele diesel. Blauwe diesel is fossielvrij en CO2-
neutraal. De uitlaatgassen zijn emissiearm en de brandstof is biologisch afbreekbaar. Daarnaast is het gemaakt
uit hernieuwbare grondstoffen. Omdat het gemaakt is uit afvalproducten is het bovendien circulair. Door over te
stappen op blauwe diesel stoten we ca. 90% minder CO2 uit.

Wat gaat het kosten
Structureel € 16.000.


TV81 Ruimtelijke ordening

Havenpark
Wat gaan wij ervoor doen
Het aanleggen van een park met paviljoen in de bocht van de Havendam. Deze ruimte legt een relatie tussen het
Huis van de Stad en de Haven. Hiervoor wordt het bestaande Sanitair gebouw vervangen voor een
multifunctioneel paviljoen. Dit paviljoen kan dienen als schoolvoorbeeld van circulair en groen bouwen. Tevens
wordt voorgesteld om deze zijde van het Huis van de Stad te vergroenen en een duidelijke en aantrekkelijke
entree te maken. Ter hoogte van de trouwzaal wordt een bordes voorgesteld welke geschikt is voor groepsfoto’s.

Wat gaat het kosten
Een investering van € 750.000. Het krediet wordt volgens de componentenmethode opgedeeld in deelkredieten
i.v.m. verschillende afschrijvingstermijnen. De structurele kapitaallasten bedragen vanaf 2023 € 20.250.

Onderzoekskosten initiatieven
Wat gaan wij ervoor doen
Vanuit het college of raad komen regelmatig initiatieven om te onderzoeken of een ruimtelijk plan haalbaar is of
niet. Hierbij gaat het o.a. om taxatiekosten, milieukundige kosten e.d. Op dit moment is er voor zulke kosten van
mogelijk nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen geen budget beschikbaar. Nu worden deze kosten geboekt op
budgetten waar ze niet op thuis horen. Dit is een onwenselijk situatie, daarom is het noodzakelijk dat er vanaf
2021 structureel geld beschikbaar komt om dit in de begroting 2021 - 2024 formeel juist te regelen.

Wat gaat het kosten
Een structureel budget van € 30.000.

Omgevingsvisie havens
Wat gaan wij ervoor doen
Wij gaan heel nadrukkelijk geen traditioneel beleid en verordening opstellen. Nieuw beleid betekent in dit geval
een gebied gerichte vertaling van wat wij willen met de havens en het havengebied van Harderwijk in de
instrumenten van de omgevingswet (per 1 januari 2021), namelijk omgevingsvisie, omgevingsplan en
programma. De aanleiding is een achterhaalde havenverordening uit 1994 en het ontbreken van een duidelijk
kader voor wat wij willen met de havens en het havengebied van Harderwijk. Een groot deel van dit gebied is
nieuw als gevolg van de ontwikkelingen van Waterfront.

Wat gaat het kosten
Voor het inhuren van expertise en (inhoudelijke) begeleiding is een incidenteel bedrag nodig van € 75.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                           - 133 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>TV83 Wonen en bouwen

Implementatie werken met BIM
Wat gaan wij ervoor doen
Het gebruik van BIM-modellen (gebouwinformatiemodellen) in Harderwijk mogelijk maken.
Zo houden we aansluiting met de ontwikkelingen uit de commerciële sector, welke ver op overheid vooruit loopt.

Omgevingswet
Initiatiefnemers van bouwplannen worden in de gelegenheid gesteld om de modellen die zij maken aan te
leveren als document voor toetsing t.b.v. de omgevingsvergunning.
Dit is een essentiële stap om te kunnen voldoen aan de 4e doelstelling van de omgevingswet; ‘Besluitvorming
over projecten in de leefomgeving gaat sneller en beter.’

Wet kwaliteitsborging
Er wordt tevens doorgekeken naar het gebruik van BIM-modellen bij toezicht en handhaving op bouwprojecten.
Op termijn zullen BIM-modellen worden aangeleverd als ‘as-built dossier’ zoals voorgeschreven door de Wet
kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).

Circulaire economie
Op basis van BIM-modellen kunnen materiaalpaspoorten gemaakt worden van ons gemeentelijk vastgoed. Zo
creëren we bewustwording van materiaalwaarde. Hierin ligt voor de gemeente een op te pakken voorbeeldrol.

Wat gaat het kosten
Incidenteel voor 2021 € 40.000.




Begroting 2021 – 2024 Gemeente Harderwijk                                                                        - 134 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>