<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Inclusieve samenleving
in Harderwijk
Inventarisatie 2021
                    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>  Inhoudsopgave                                                                                                                                                                                             1.       Aanleiding en opdracht
  1      Aanleiding en opdracht........................................................................................................................................................3
  1.1    Wat is de aanleiding?..............................................................................................................................................................3
                                                                                                                                                                                                            1.1      Wat is de aanleiding?
  1.2    Wat is de rol van de gemeente bij inclusiviteit?...........................................................................................................4
                                                                                                                                                                                                            De gemeenteraad heeft in 2018 het onderwerp ‘Inclusieve samenleving’ op de Strategische Raadsagenda 2018-2022
  1.3    Toelichting op dit document...............................................................................................................................................4
                                                                                                                                                                                                            gezet. De raad heeft twee vragen:
                                                                                                                                                                                                            • Wat verstaan we daaronder?
  2      Een inclusieve samenleving: iedereen kan en mag meedoen................................................................................5
                                                                                                                                                                                                            • Om welke speerpunten gaat het?
  2.1    Wat verstaan we onder een inclusieve samenleving?................................................................................................5
  2.2    Wat weten we over inwoners bij wie meedoen niet vanzelfsprekend is?..........................................................6
                                                                                                                                                                                                            Aan de hand van ‘een verdieping in de actuele beleidsuitvoering’ wil de gemeenteraad met inwoners en organisa-
                                                                                                                                                                                                            ties meetbare doelstellingen op de lange termijn formuleren.
  3      Vergroten van inclusie in Harderwijk en Hierden........................................................................................................8
  3.1    Ontmoeten en vrije tijd.........................................................................................................................................................9
                                                                                                                                                                                                            Een eerste start voor dit onderwerp is het VN-Verdrag Handicap. Nederland heeft zich hiermee nadrukkelijk verbon-
  3.2    Talentontwikkeling: onderwijs en toeleiding naar de arbeidsmarkt ...................................................................12
                                                                                                                                                                                                            den aan het doel dat iedereen volledig (‘volwaardig’) mee kan doen. Denk aan gelijke behandeling, gelijke toegang,
  3.3    Inkomen, bestaanszekerheid, schulden .........................................................................................................................13
                                                                                                                                                                                                            onderwijs voor iedereen, mobiliteit, eigen regie en participatie, werk, behoorlijke levensstandaard, vrije tijd (cultuur,
  3.4    Individuele ondersteuning Wmo, Jeugdwet, Wet Inburgering..............................................................................14
                                                                                                                                                                                                            sport, recreatie) en zelfstandig juridisch handelen. Dit geldt voor álle (semi-)overheidsinstellingen, dus ook voor de
  3.5    Wonen, leefbaarheid en toegankelijkheid.....................................................................................................................16
                                                                                                                                                                                                            gemeente.
  4      Inclusieve samenwerking gemeente en inwoners......................................................................................................18
  4.1    Interactief beleid .....................................................................................................................................................................18                              Doel van het Verdrag Handicap van de Verenigde Naties is het bevorderen, beschermen en
  4.2    Cliëntenparticipatie................................................................................................................................................................20                                  waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. Grondbeginselen in het
  4.3    Inzet van ervaringsdeskundigheid....................................................................................................................................21                                                  verdrag zijn toegankelijkheid, autonomie en volledige participatie.
  4.4    Overig..........................................................................................................................................................................................21
                                                                                                                                                                                                                                 Het is belangrijk dat de overheid bij het maken van beleid en wetgeving rekening houdt met
  5      Voorbeeldfunctie van de gemeente................................................................................................................................22                                                      deze grondbeginselen. In het verdrag is aangegeven wat de overheid moet doen om ervoor te
  5.1    Verkiezingen..............................................................................................................................................................................22                            zorgen dat de positie van mensen met een beperking verbetert. Het VN-verdag Handicap trad
  5.2    Dienstverlening........................................................................................................................................................................22                               in Nederland op 14 juli 2016 in werking.
  5.3    Informatie en communicatie...............................................................................................................................................23
  5.4    Medewerkersbeleid................................................................................................................................................................24
  5.5    Inkoop..........................................................................................................................................................................................24
  6      Richting bepalen......................................................................................................................................................................25
  Bijlage 1 Uitgebreid activiteiten overzicht.................................................................................................................................27
  Bijlage 2 Leidraad VNG......................................................................................................................................................................34
  Bijlage 3 Overzicht bronnen............................................................................................................................................................35
2     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                                                                                                   Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  1.2        Wat is de rol van de gemeente bij inclusiviteit?                                                             2.         Een inclusieve samenleving: iedereen kan én mag meedoen
  Gemeenten zijn verplicht tot het geleidelijk realiseren van het VN-verdrag op de beleidsterreinen waarop zij
  verantwoordelijkheden hebben. Zo hoeft een gemeente niet alle voorzieningen direct volledig toegankelijk te
                                                                                                                          2.1       Wat verstaan we onder een ‘inclusieve samenleving’?
  maken, maar wèl geleidelijk. Ook hebben gemeenten de opdracht gekregen om in één Lokale Inclusie Agenda
                                                                                                                          Vanuit een perspectief van ‘mensenrechten’ gaat inclusie over het recht op meedoen. Het VN-verdrag lijkt zich
  op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het VN-verdrag.
                                                                                                                          vooral te richten op mensen bij wie het ‘meedoen’ wordt gehinderd door een beperking. Het begrip ‘inclusie’
                                                                                                                          kun je echter op verschillende manieren invullen.
  De term ‘inclusie’ is niet nieuw voor gemeenten:
                                                                                                                                                                                                                                              Professional
  a. De gemeente heeft een breed aantal taken (vanuit landelijke wetgeving en vanuit gemeentelijk beleid), dat
       gericht is op inclusie: voor íederéén meedoen mogelijk maken. Dit staat beschreven in verschillende beleids-
                                                                                                                          a.   Beleid primair gericht op alle inwoners met een fysieke of zintuiglijke beperking.                   De inclusieve samenleving
       nota’s (welzijn, onderwijs, sport, cultuur etc). Ook het ruimtelijk beleid draagt voor een deel bij een inclusieve
                                                                                                                          b.   Beleid op alle inwoners met een beperking in de breedste zin des woord (fysiek,                        zit op de scheidslijn van
       samenleving. Denk aan het vergroten van de toegankelijkheid van de openbare ruimte en stimuleren van de                                                                                                                          integreren, maar ook
                                                                                                                          		   zintuiglijk, sociaal, psychisch).
       bouw van geschikte woonruimte.                                                                                                                                                                                                  inspelen op specifieke
                                                                                                                          c.   Breed inclusiebeleid gericht op dat alle burgers in de gemeente, ongeacht
  b. Bij het opstellen en uitvoeren van beleid vindt interactie plaats met de inwoners. Hoé dit gebeurt, is afhankelijk                                                                                                                        behoeften.
                                                                                                                          		   beperking, ras/etniciteit, geslacht, seksuele voorkeur, leeftijd, religie moeten
       van het onderwerp. Voor een deel gebeurt dit ook via belangenorganisaties, adviesraden e.d. Deze samen-
                                                                                                                          		   deel kunnen nemen aan de samenleving.
       werking zou zo moeten worden ingericht dat iedereen hier aan kan deelnemen.
                                                                                                                          d.   Breed inclusiebeleid gericht op alle inwoners die al dan niet tijdelijk moeite                                  Ouder van kind
  c. De gemeente heeft ook een voorbeeldfunctie. Denk aan een laagdrempelige dienstverlening, begrijpelijk
                                                                                                                          		   ondervinden om mee te kunnen en mogen doen.                                                                      met beperking
       communicatie en natuurlijk toegankelijke verkiezingen. Ook in haar eigen organisatie kan de gemeente de
       inclusie vergroten.
                                                                                                                                                                                                                                               Laten we elkaar
                                                                                                                          De onderdelen a. en b. zijn vooral verbonden aan het VN Verdrag Handicap. Waarbij een                               accepteren, ook al
                                                                      Inclusieve samenleving (VN-verdrag)                 ‘sociale’ beperking al minder eenduidig is: gaat het hier om niet mee kunnen doen aan                                 zien we dat we
                                                                                                                          sociale activiteiten?                                                                                                   anders zijn.
                                                                               Inclusie: ambitieniveau
                                                                                                                          Onderdeel c gaat niet alleen om het faciliteren door (vooral) de overheid bij
                                                                                                                                                                                                                                        Professional
                                                                                                                          beperkingen. Maar méér nog over hoe inwoners zich tot elkaar verhouden1.
                           Beleid                               Sociaal beleid                        Ruimtelijk beleid   Een inclusieve samenleving betekent dat inwoners met verschillende                            De vraag is: hoe kunje een individuele
                                                                                                                          geloofsovertuigingen (of geen geloof), tegengestelde ideologieën, uit                           vraag koppelen aan (gezamenlijke)
                                                                                                                          verschillende klassen of sociale groepen, met diverse seksuele oriëntaties,                            activiteiten in de buurt?
               Samenwerking met inwoners                                 Inclusief burgerschap en samenspel               kunde of beperkingen, elkaar welkom heten en respecteren. Zich ervan bewust
                                                                                                                          zijn dat bíj een groep horen, ook ‘uitsluiting’ van anderen kan betekenen.
                Gemeentelijke organisatie                                                                                 De overheid richt zich op bewustwording, op verbindingen leggen, vergroten van                                       Professional
                                                                                   Voorbeeldfunctie
                        en bestuur                                                                                        kennis over, en verminderen van onbekendheid met elkaar. Op de match tussen
                                                                                                                          inwoners die iets bij kunnen dragen en inwoners die iets nodig hebben. En om                                   Psycho educatie leert
                                                                                                                          inwoners die zich afgewezen voelen en mijdingsgedrag vertonen, expliciet uit te                              ouders    wat de problema-
                                                                                                                          nodigen om (weer) mee te doen. 2                                                                              tiek van hun kind is en
  1.3        Toelichting op dit document                                                                                                                                                                                                hoe er mee om te gaan.
                                                                                                                                                                                                                                        Dat maakt dat kinderen
                                                                                                                          Onderdeel d gaat ook over de inclusie van mensen die (tijdelijk), door omstandigheden,
  Dit document bevat een overzicht van de huidige werkzaamheden en mogelijkheden die de inclusie in Harderwijk                                                                                                                        zich beter kunnen ontwik-
                                                                                                                          ervaringen, wellicht gebrek aan vaardigheden niet (meer) mee kunnen doen, denk aan
  en Hierden vergroten. Daarmee is het een eerste aanzet (fase 1) tot een Lokale Inclusieagenda. Daarbij gaan we in                                                                                                                   kelen. Dat deed ik ook bij
                                                                                                                          laaggeletterden, mensen met een laag inkomen, ex-gedetineerden, overbelaste
  op de volgende vragen:                                                                                                                                                                                                              de werkgevers. Misschien
                                                                                                                          mantelzorgers etc. In het gemeentelijk beleid komen alle vier de onderdelen aan bod.
  • Welke definitie van ‘inclusieve samenleving’ willen we als gemeente hanteren (hoe breed)? (hoofdstuk 2)                                                                                                                             moet je dat wel voor de
                                                                                                                          Deze komen terug in hoofdstuk 3.                                                                              samenleving opzetten!
  • Hoe wordt op dit moment de inclusiviteit vergroot: zowel door activiteiten van de gemeente en de
       maatschappelijke partners, als van de inwoners? (hoofdstuk 3)
  • Hoe geeft de gemeente de samenwerking met inwoners zo vorm, dat het inclusief is? (hoofdstuk 4)
  • Hoe zorgt de gemeente ervoor dat zij een inclusieve organisatie is, zichtbaar en merkbaar voor zowel de
       inwoner als de eigen medewerkers? Hoe geeft zij het goede voorbeeld? (hoofdstuk 5)
  • Hoe wil de gemeenteraad, samen met de inwoners, vervolg geven aan het proces en richting geven aan het                1    Beperkingen ontstaan ook in interactie. ‘Nederland kent sterk uitsluitende normen over wat normaal is’,
       thema Inclusieve samenleving? (hoofdstuk 6)                                                                            Alice Schippers Disability studies
                                                                                                                          2   Uit workshop Krachtig Kleurrijk Harderwijk, 19 november, door O. Hoepel
4     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                       Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  Afbakening                                                                                                              Ervaringen met inclusie in Harderwijk (GGD monitor)
  Deelnemen aan de samenleving kan ook worden bemoeilijkt omdat inwoners ontevreden zijn over de huidige                  In de vierjaarlijkse gezondheidsmonitors geeft een aantal vragen inzicht in de ervaren in- dan wel exclusie door
  samenleving en/of politiek. Inwoners voelen zich buitengesloten, of houden bewust afstand omdat zij geen                onze inwoners (zie onderstaande tabel). In 2019 zijn 12 meldingen gemaakt door inwoners van de gemeente Har-
   vertrouwen meer hebben in de overheid, in andere mensen. Het betrekken van deze inwoners krijgt aandacht               derwijk bij het Meldpunt Discriminatie.
  bij het burgerschapsbeleid, maar zal mogelijk ook een overlap hebben met het inclusiebeleid.
                                                                                                                           Inwoners 19+                                                                                               % 2016
  2.2        Wat weten we over inwoners bij wie meedoen geen                                                               Geven aan dat zij regie hebben over eigen leven                                                               89
             vanzelfsprekendheid is?                                                                                       Voelt zich wel eens gediscrimineerd (soms / altijd)                                                           12
  Als gemeente wil je inwoners benaderen als individu. Uitgaan van ‘(doel)groepen’ kan stigmatiserend werken.              Heeft weleens het gevoel buiten de samenleving te staan (vaak tot zeer vaak)                                   5
  Bovendien kunnen verschillen binnen één groep groot zijn. De één ervaart bijvoorbeeld veel minder / meer last van
  een beperking in het dagelijks leven dan de ander. Ook kunnen onderlinge verschillen een kleinere of juist grotere       Is sociaal uitgesloten (matig tot sterk)                                                                       6
  rol spelen. Sommige inwoners met een beperking of verschillende achtergrond zoeken vooral het contact met
  inwoners in eenzelfde situatie, terwijl de ander hier juist geen behoefte aan heeft. Tot slot is ook de vraag: in welke
  mate wíl je meedoen?
                                                                                                                                                  Inwoner, 66 jaar                                    Ouder van een kind met
                                                                                                                                                                                                      meervoudige handicap
  Hoewel we niet in doelgroepen willen denken, zien we wel trends onder verschillende groepen, bijvoorbeeld:
                                                                                                                              Ik heb altijd in het onderwijs gewerkt. Toen ik na een
                                                                                                                             overgangsperiode volledig blind ben geworden, heb ik               Kinderen met een (meervoudige)
                                                                                                                            ervoor gestreden om mijn baan bij mijn oude werkgever             verstandelijke beperking zijn weinig
  •    De positie van Nederlanders met een beperking is de afgelopen jaren verslechterd. Zo leefde tien jaar geleden                                                                       zichtbaar. Ze zijn er niet in het straatbeeld.
                                                                                                                              te behouden. Na verschillende functies heb ik nog 10
       19,5 procent van de mensen met een beperking in armoede, en was dat in 2016 opgelopen naar 24,6 procent                                                                            Ouders zien elkaar niet op het schoolplein.
                                                                                                                               jaar gewerkt als intern begeleider voor jongeren met
  •    De maatschappij wordt steeds complexer. Een groeiende groep mensen heeft problemen om dit bij te benen.
                                                                                                                           verhoogde zorgproblematiek. Ik ging er flink op achteruit     En ook bij Unieksporten of Cultuurkust vind je
       De complexiteit vervreemdt deze groep van de maatschappij. De groep met een IQ tussen de 70 en 85 in het            qua salaris maar dat werd opgevangen door het UWV en              geen geschikt aanbod voor deze groep.
       bijzonder, evenals (niet-zichtbare) beperkingen als niet-aangeboren hersenletsel of autisme. Van mensen met          een eigen afgesloten invaliditeitsverzekering. Ik heb me         We proberen nu als ouders activiteiten
       verward gedrag heeft een aanzienlijk deel een lichtverstandelijke beperking (LVB), niet-aangeboren hersenlet-             voorgenomen niet te verzanden in mijn handicap.                           te organiseren.
       sel (NAH) en/of autisme. Harde cijfers zijn er niet, wel indicaties.                                                 Ik moest gewoon accepteren dat een groot deel van mijn                [inmiddels is er samenwerking
  •    Mensen met een verstandelijke beperking zijn minder vaak tevreden met hun leven, zijn vaker eenzaam en                zelfstandigheid weg was. Waar nodig vraag ik om hulp.                        met Cultuurkust]
       doen minder mee in de samenleving dan anderen zonder beperking.                                                            Ik word heel goed ondersteund door mijn gezin.
  •    Nederland scoort internationaal slecht als het gaat om de arbeidskansen van mensen met een migratieach-
       tergrond. Dat heeft enerzijds te maken met het feit dat migranten die in het verleden zijn gekomen vrij laag
       opgeleid waren. Verder blijkt ook dat migranten uit landen komen waar ideëen over verdeling van arbeid
       en zorg wat anders zijn. Maar ook geven veel mensen aan dat ze te maken hebben met discriminatie op de
       arbeidsmarkt.
  •    Als kinderen in armoede opgroeien, hebben ze minder ontwikkelkansen en vervolgens een groter risico om
       ook als volwassene in armoede te leven, en hun eigen kinderen dus ook weer minder ontwikkelkansen hebben.
  •    In 2019 vonden rond de 2,5 miljoen Nederlanderss het moeilijk om te werken met digitale apparaten, zoals
       een computer, smartphone of tablet. 1,2 miljoen Nederlanders hadden nog nooit internet gebruikt. We weten
       dat sinds corona het aantal mensen dat internet gebruikt is toegenomen, vooral onder ouderen. Dit betekent
       helaas niet dat iedereen meteen vaardig is en zich zelfverzekerd voelt in die digitale realiteit.
  •    Onderzoek van het SCP laat zien dat het op een aantal gebieden slechter gesteld is met LHBT’ers dan met niet-
       LHBT’ers (denk aan: onveiligheidsgevoelens, ervaringen met respectloos gedrag en cyberpesten, psychische
       problemen en de werksituatie).
6     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                             Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  3.         Vergroten van inclusie in Harderwijk en Hierden                                                                     3.1 Ontmoeten en vrije tijd
                                                                                                                                 JEUGD
  In dit hoofdstuk geven we de huidige stand van zaken over hoe inclusie (in de brede zin) in Harderwijk en Hierden
                                                                                                                                                                                                       Kinderactiviteiten georganiseerd door
  wordt gestimuleerd. Zoals aangegeven in hoofdstuk 1 kent de gemeente veel beleid gericht op het stimuleren van                 Welzijn
                                                                                                                                                                                                       buurtbewoners voor kinderen in de buurt.
  meedoen (sociaal domein, welzijn, sport, cultuur, onderwijs etc.). De gemeenteraad heeft hiervoor verschillende                Ondersteuning van vrijwilligers binnen het kinderwerk,
                                                                                                                                                                                                       Soms met begeleiding vanuit sociaal werker.
  beleidsnota’s met doelstellingen vastgesteld. Periodiek volgt een (tussen)evaluatie en wordt het beleid geactuali-             organiseren van vakantieactiviteiten (ook voor kinderen met
  seerd. Eén keer per jaar ontvangt de gemeente de Trendrapportage Sociaal Domein met een integraal overzicht van                een beperking) en jongerenwerk (bv Talenthouse).
                                                                                                                                                                                                       Aangepast sporten bij sportaanbieders
  de resultaten en impact van het beleid.                                                                                        Servicepunt voor maatschappelijke stages.
                                                                                                                                                                                                       voor kinderen /jongeren (unieksporten.nl)
  Dit overzicht geeft aanvullend een overzicht van de concreet zichtbare activiteiten voor inwoners, die bijdragen aan           Sport en gezondheid
                                                                                                                                                                                                       Stichting Twinkel organiseert toegankelijke
  inclusie3. Deze activiteiten staan op hoofdcategorie vermeld (in bijlage 1 staat een gedetailleerd overzicht). Daar-           Vanuit preventief sport- en gezondheidsbeleid activiteiten
                                                                                                                                                                                                       activiteiten voor kinderen met meervoudige
  naast staan de initiatieven die inwoners zelf nemen om bij te dragen aan inclusie (voor zover bekend). Het overzicht           voor specifieke groepen. Ook de buurtsportcoaches richten
                                                                                                                                                                                                       handicap
  zal niet 100% volledig zijn, maar geeft wel een indruk van de diversiteit aan activiteiten.                                    zich op bijvoorbeeld kinderen van het speciaal onderwijs.
  In elk paragraaf staan activiteiten waar de gemeente en de maatschappelijke partners een grote rol spelen. In de               Bij de Sypel worden zwemlessen gegeven aan specifiek
                                                                                                                                                                                                       Stichting Doe Maar Mee organiseert
  blauwe kaders staan de activiteiten waar de inwoners/ondernemers meer het initiatief hebben genomen en in de                   groepen, zoals de kinderen van het AZC.
                                                                                                                                                                                                       activiteiten voor jongeren met een LVB,
  groene kaders staan ervaringen van inwoners, professionals en ambtenaren.
                                                                                                                                                                                                       18-30 jaar
                                                                                                                                 Cultuur
                                                                                                                                 Instellingen bieden cursussen aan voor kwetsbare groepen.
                                                                                                                                                                                                       Amateurgezelschappen organiseren
                                                                                                                                                                                                       incidenteel activiteiten met het speciaal
                                                                                                                                         Ouder van kind met beperking
                                                                                                                                                                                                       onderwijs
                                                                                                                                   Turnen, en freerunnen, daar doet hij mee
                                                                                                                                    aan de reguliere activiteiten. Hij is heel                         Meidenclub en Gymclub vanuit De Lelie
                                                                                                                                   sociaal, open en actief. Maar vindt vooral                          (S.O.)
                                                                                                                                       aansluiting bij de jongere kinderen.
                                                                                                                                    Eens in de twee weken gaat hij naar een
                                                                                                                                     zorgboerderij. Dat is voor hem gewoon
                                                                                                                                                  ‘buitenspelen’.
                                                                                                                                                                                                                Ouder van jongvolwassene met een
                                                                                                                                             Ouder van kind met meervoudige beperking                                          beperking
                                                                                                                                   De zorg bestaat dag en nacht uit één-op-één begeleiding en als            Mijn zoon kan niet zelfstandig op pad. Hij
                                                                                                                                   ouder sta je 24/7 aan, ook al ben je van huis en is de begeleider        gaat naar zijn werk met leerlingenvervoer.
                                                                                                                                  bij je kind. Je staat altijd op scherp. We gaan 2x per dag met hem        Collega’s komen ook weer van verder weg.
                                                                                                                                   naar buiten. Alles wat we doen is aangepast op wat hij kan zien          Zijn oudere broer probeert hem wel te be-
                                                                                                                                   en horen. Hij houdt van autorijden, en van wandelen. We gaan            trekken bij de activiteiten die hij zelf onder-
                                                                                                                                    nu naar een school in de buurt. Dat is via het CJG geregeld, dat         neemt met vrienden. En ook die vrienden
                                                                                                                                    hij één uur in de week in groep 4 in de klas mag. School dacht          pakken dat goed op. Maar dat is toch lastig
                                                                                                                                     eerst dat ze dan een onderwijsplan moesten maken. Maar ik               vanwege het niveauverschil. Ik zou graag
                                                                                                                                   heb uitgelegd dat hij er alleen maar ‘hoeft te zijn’. De kinderen        activiteiten willen waar hij zelfstandig naar
                                                                                                                                    in de klas vinden het geweldig. Ze laten hem tekeningen zien,             toe kan. En waar hij gewoon tot de groep
                                                                                                                                      en duwen hem in zijn rolstoel. Hij is dan helemaal gefocust.          behoort. Hij is zich er echt wel bewust van.
                                                                                                                                    Voorzieningen die er zijn voor kinderen die bij een instelling           Zeker nu hij ouder wordt. Hij doet nu aan
                                                                                                                                     bv dagbesteding krijgen, zijn niet toegankelijk voor ons kind.       karate bij Johan van de Hoofdakker. Die pakt
                                                                                                                                  We zouden graag een locatie in Harderwijk willen waar hij soms            dat fantastisch op! Maar het blijft lastig om
  3    De meer algemene taken en activiteiten die voortkomen uit dit beleid zijn hier weggelaten. Ook activiteiten gericht op 		      naar toe kan met zijn begeleider om het gezin te ontlasten.               aansluiting te vinden bij de anderen.
       samenwerking tussen organisaties, of ontwikkelingen achter de schermen laten we buiten beschouwing.
8     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                      Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   VOLWASSENEN                                                                                                                         Welzijnsmanager zorginstelling                 Ouder van jongvolwassene met een beperking
   Ontmoetingsplekken                                             Buurtkamer PC Boutenslaan                                   Voor corona stonden eigenlijk dagelijks op alle      Zij hebben iemand nodig die met hen meedenkt en
   Activiteiten in de wijkhuizen/ MFC”s/buurthuizen:                                                                             locaties de deuren open, koffieochtenden,        aanstuurt. Wanneer zij niet meer thuis wonen zijn zij
   algemeen maar ook voor specifeke groepen.                      Buurtmoestuin Veldkamp: deze buurttuin is                     bridgeclubjes, pedicure (waar ook de buren           in hun woon- en werkomgeving afhankelijk van
   Sommige georganiseerd vanuit de samenleving,                   toegankelijk gemaakt voor de inwoners van het             kwamen). De maatschappij was veel meer in huis.              (aansturing en daginvulling door) anderen
   andere vanuit bijvoorbeeld ZorgDat.Er zijn ook                 naastgelegen verpleeghuis.                                        Het verschilt per wijk wie er komen.                (begeleiding). Een begeleider kan niet even
    locaties voor inwoners in een kwetsbare situatie,                                                                        In Weideheem heeft het meer een sociale functie          halen en brengen naar sportschool, dan zitten
   zoals de cliënten in de maatschappelijke zorg.                 Buurtmoestuin Tinnegieter: Dit initiatief heeft           voor werklozen, chronisch zieken, leeftijd is meer               andere bewoners thuis zonder zorg.
                                                                                                                              divers. Bij Randmeer meer 60+ en BoerHavelte:
                                                                  gezorgd voor een laagdrempelige activiteit voor
   Vrijwilligerswerk                                                                                                        vooral functionele inloop (fysiotherapiepraktijk).
                                                                  buurtbewoners, die het niet makkelijk vinden om
                                                                                                                            Daar is het sociaal contact ook minder. Het is een
   Matching van vraag en aanbod van vrijwilligerswerk             zelf op activiteiten af te gaan of daaraan mee te
                                                                                                                                       buurt met veel jonge gezinnen.
   door bijvoorbeeld de vacaturebank van ZorgDat en               doen.
   via stichting Present. B.v. maatjesprojecten.
                                                                  Camping FF weg: voor inwoners met een laag
   Activiteiten gericht op bewustwording, o.a.                    inkomen
   Publiekscampagnes gericht op diversiteit, voor-                                                                       Sport
   lichting over omgaan met inwoners met dementie                 Festival Kleurrijk Harderwijk
   of psychische klachten. En deelname aan landelijke                                                                    Sportorganisaties in Harderwijk hebben binnen het
   themadagen en -weken om bewustzijn en onderling                                                                       Lokaal Sportakkoord onder andere ‘inclusief sporten’ als        Inclusief sporten: aanbod vanuit sport-
                                                                  Heel Hierden Haakt: Laagdrempelig initiatief
   begrip te vergroten.                                                                                                  één van de drie ambities benoemd. Komende jaren gaan            aanbieders. De gemeente faciliteert met het
                                                                  voor ouderen. Waar bv een inwoner haar buur-
                                                                                                                         ze hiermee aan de slag.                                         digitale loket www.unieksporten.nl
                                                                  vrouw met psychische klachten naar toe heeft
                                                                  meegekregen.                                           Vanuit sport wordt (o.a met de buurtsportcoaches)
                                                                                                                         bewust ingezet op beweegmogelijkheden voor inwoners             Amateurgezelschappen organiseren
                     Zorgprofessional instelling
                                                                                                                         die of niet deel kunnen nemen aan het reguliere aanbod,         incidentele activiteiten met zorginstellingen.
                                                                  Natuurtuin(Palmbosstraat): hier is een inwoner
      Deelnemen aan reguliere activiteiten is voor onze           in een rolstoel betrokken, die bezig is met de toe-    of die gewoon wat extra belegeleiding/ondersteuning
        doelgroep vaak lastig.Dit hangt aan de ene kant                                                                  nodig hebben. Ook in de maatschappelijke zorg wordt             Muziekvereniging Kunst na arbeid wil een
                                                                  gankelijkheid van de tuin.
       samen met hoe open mensen ervoor staan. Maar                                                                      sport ingezet (zie ook 3.4).                                    ontmoetingsplek zijn in Hierden. En zoekt
     ook als er welwillendheid is bij de anderen, gaat de                                                                                                                                verbinding met zorg- en welzijnsactiviteiten.
                                                                  Ontmoetingstuin De Rietmeen: met laagdrem-
      communicatie over en weer toch vaak moeizaam.               pelige activiteiten en vrijwilligers die in een dagbe- Cultuur
          Grapjes worden verkeerd opgevat, dat soort              steding-situatie zitten, vrijwilligers vanuit het AZC  Cultuurkust biedt een aantal cursussen/workhops voor
       dingen. Dit speelt ook tussen cliënten onderling.                                                                 deelnemers met psychische beperkingen of ontwikkel-
                                                                  (Partipatie en Taal).
                                                                                                                         stoornissen.
                                                                  Oude Synagoge: Inloophuis, gerund door vrijwilli-
                                                                  gers van diverse christelijke geloofsgemeenschap-
                 Buurtbewoner (en ambtenaar)
                                                                  pen in Harderwijk. Met als doel mensen helpen
           Het Leger des Heils doet er veel aan om in             om zelf de draad van het leven beter op te pakken
       Slingerbos/ Stadsweiden een huiskamer te zijn
     voor iederéén. Niet alleen voor de mensen die aan            Platform Welkom Vluchteling: organiseert activi-
      de rand van de samenleving staan. Dat benoem ik             teiten voor bewoners van het AZC met inwoners
      even omdat ik dat wel mooi vind. Er zijn mensen             van Harderwijk (koffiedrinken, hardlopen, fietsles-
      van allerlei pluimage. Kledingwinkeltje, kop soep           sen, eten bij een Nederlands gezin).
                       en weinig drempels.
                                                                  Ouderenbonden organiseren o.a. ontmoeting/
                                                                  ontspanning voor ouderen
                                                                  Village People organiseert activiteiten voor de
                                                                  LHBTI-gemeenschap
10      Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                        Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>   3.2        Talentontwikkeling: onderwijs en toeleiding naar de arbeidsmarkt                                                    3.3       Inkomen, bestaanszekerheid, schulden
   ONDERWIJS                                                                         Ouder van kind met beperking                 INKOMEN EN BESTAANSZEKERHEID
                                                                                                                                                                                             Mensen in Nood 0341
                                                                        Hij zit nu voor het vijfde jaar op SO. Hij heeft eerst op                                                            Een lokale stichting voor de regio Harderwijk,
   Inzet op het voorkomen dan wel verminderen van                                                                                 Inkomensregeling (bijstand) en bijzondere bijstand
                                                                       regulier onderwijs gezeten. Daarna naar Nunspeet op                                                                   Ermelo, Putten en Nunspeet. Zij richt zich op
   onderwijsachterstanden door extra begeleiding,                                                                                 (o.a. voor bewindvoering)
                                                                       de Dr. Verschoor. Na vier jaar zijn we overgestapt naar                                                               inwoners met financiële problemen die geen hulp
   stimulering van gebruik van peuteropvangen,
                                                                      De Lelie. Daar komt hij goed tot zijn recht. Het onderwijs                                                             krijgen van andere organisaties die levensmiddelen
   vergroten van ouderbetrokkenheid en schakelklassen.                                                                            Minimaregelingen voor mensen met een inkomen
                                                                            is meer op maat. En het is 10 minuutjes fietsen.                                                                 verstrekken.
                                                                                                                                  tot 120% van het minimum.
                                                                           Dat is beter dan de taxi, 1,5 tot 2 uur per dag. Wij
   Voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek is er                      hebben niet veel contacten met andere ouders. Je                                                                   Nel’s Kledingservice
   gespecialiseerde opgvang.                                              brengt de kinderen, je komt niet zelf de school in.     Financiele ondersteuning voor deelname aan activiteiten
                                                                                                                                                                                             Verkoop van ingebrachte textiel voor minimum-
                                                                             Maar wij zoeken onze contacten sowieso ook           door kinderen uit gezinnen met een laag in komen
                                                                                                                                                                                             prijzen, laagdrempelige inloop voor mensen die
   Brede scholen bieden laagdrempelig aanbod van                                            eerder in de buurt.                   (bijvoorbeeldJeugdfonds Sport en Cultuur, Zwemfonds).
                                                                                                                                                                                             hun netwerk willen verbreden en/of toeleiding naar
   buitenschoolse activiteiten voor álle kinderen.
                                                                                                                                                                                             vrijwilligerswerk/projecten / hulpverlening.
                                                                                   HR medewerker, bedrijf Harderwijk
   Schoolgebouwen voldoen aan het Bouwbesluit.                                                                                    SCHULDDIENSTVERLENING
                                                                                                                                                                                             Voedselbank
   Leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs buiten                     We zijn er niet actief naar op zoek maar staan er wel                                                                Een organisatie die mensen in een financiële
   Harderwijk                                                           open voor. We worden regelmatig door de gemeente          Eén financieel loket van schilllende organisaties voor
                                                                                                                                                                                             noodsituatie en een steuntje in de rug biedt en
                                                                      benaderd. Zij stellen mensen voor. Soms zijn we geïnte-     informele en formele schulddienstverlening zowel in
                                                                                                                                                                                             verspilling van voedsel wil tegengaan.
   Extra begeleidingstrajecten en voorzieningen voor                  resseerd, soms niet. Ik merk dat er meer begeleiding bij    groepen als individueel
   leerlingen die extra aandacht behoeven (Passend                          komt kijken maar tot nog toe zijn we tevreden.
                                                                                                                                                                                             Stichting Taartjes voor Harderwijk
   Onderwijs, op indicatie) voor basisonderwijs,                          Begeleiding vindt vooral plaats door de collega’s.      Stimuleren van bewustwording en vroegtijdige
                                                                                                                                                                                             Vrijwilligers die op non-profitbasis taarten bakken
   voortgezet onderwijs en MBO.                                         Waarom we dit doen? Ten eerste wil je iedereen een        benadering door de gemeente van inwoners (zowel
                                                                         kans bieden. Een goede kandidaat hoeft niet per se                                                                  voor jarige kinderen van 1 t/m 12 jaar wier ouder(s)/
                                                                                                                                  volwassenen als jongeren) met betalingsachterstanden.
                                                                           te betekenen dat iemand zonder beperkingen is.                                                                    verzorger(s) zich geen taart kunnen veroorloven.
   Bij dreigende uitval van school is er begeleiding
   vanuit leerplicht.                                                     Daarnaast heeft een beperking soms toegevoegde
                                                                       waarde. Hoort het bij de cultuur? Iedereen accepteert                         Consulent MEE Veluwe                    Humanitas
                                                                              het, het is niet echt onderwerp van gesprek.                                                                   Ondersteuning met Thuisadministratie en Get a
                                                                                                                                        Het is ook lastig voor ouders wier kind met een      grip: hulp voor jongeren tussen de 16 en 24 jaar
   ARBEIDSMARKT EN RE-INTEGRATIE                                                                                                   beperking zelfstandig gaat wonen: hoe vult de vrije tijd  bij geldzaken.
                                                                        Stichting Veluwe Portaal                                      zich? Er zijn de afgelopen 10 jaar minder mogelijk-
   Begeleiden van inwoners met bijstandsuitkering                       Onafhankelijk (niet-commercieel) samenwerkings-             heden om te sporten, heb ik de indruk. Jongeren met      Stichting Leergeld Randmeren
   naar arbeidsmarkt, met o.a. inzet van het                            verband van, voor en door werkgevers. Onder-                     een LVB van 14, 15 jaar gaan vanaf die leeftijd     Heeft als doel om kinderen die in armoede
   Participatiehuis, beschut werk én ondersteuning                      steunen o.a. werknemers van werk naar werk                    aansluiting missen met de rest. Een maatjesproject     opgroeien weer mee te laten doen met hun
   van de werkgever.                                                    (bv bij boventalligheid of faillissementen) door           helpt om mensen er weer op uit te laten gaan. Maar het
                                                                                                                                                                                             leeftijdsgenootjes.
                                                                        werkgevers met elkaar in contact te brengen. Werkt            kost ook weer geld. Er hangt een kostenplaatje aan.
   Banen creëren voor inwoners uit het Doelgroepregister.               samen met o.a. Lang leve(n) Gelders Vakmanschap                       Je moet veel met vrijwilligers doen.
                                                                                                                                                                                             Stichting Present
                                                                        (opleiding voor statushouders) en de Techniek                                                                        Levert o.a. hand- en spandiensten voor inwoners
   Sociale werkvoorziening (geen nieuwe instroom).                      Academie.                                                                                                            met een laag inkomen.
                                                                                                                                                 Ouder Stichting Doe maar Mee
   Inzet op laaggeletterdheid door formele taaltrajecten                Diverse ondernemersinitiatieven om inwoners                                                                          Kerken en de Moskee ondersteunen individueel
   en informele hulp.                                                   weer terug te geleiden naar werk.                            De doelgroep heeft maar weinig te besteden en vaak
                                                                                                                                                                                             leden van hun geloofsgemeenschap, maar ook
                                                                                                                                     geen vervoer, geld of mogelijkheiden om (begeleid)
                                                                                                                                                                                             daarbuiten (verschillende werkgroepen, Stichting
                                                                                                                                       naar een evenement te gaan. De meeste mensen
                                                                                                                                     komen wel eens bij een concert of voetbalwedstrijd.     Marktplein) .
                                         Manager toeleider naar de arbeidsmarkt
                                                                                                                                      Maar zij komen daar nooit. We zijn met behulp van
         Wij doen aan werknemer- en werkgeverscoaching. Je bent er niet met alleen een gesprek met de                                    subsidie naar het schaatsen in Thialf geweest.
              directeur of hoofd HRM. Belangrijk is dat ook de collega-werknemers ervoor open staan.                                Het is altijd een heel georganiseer, ouders betrekken,
      Maak ze er van bewust wat voor een belangrijke schakel ze kunnen zijn voor de nieuwe collega. Maar                            afstemmen met begeleiders, contact met deelnemers.
                         laten we aan de andere kant ook niet alles teveel ‘verbijzonderen’!                                                           We regisseren alles!
12     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                            Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>   3.4        Individuele ondersteuning Jeugdwet, Wmo, Wet Inburgering
                                                                                                                          BESCHERMD WONEN, MAATSCHAPPELIJKE ZORG
   OPVOEDING EN OPGROEIEN
                                                                  Humanitas Harderwijk
                                                                  o.a. ‘Vriendschappelijk huisbezoek                      •  Beschermd Wonen en Begeleiding vanuit maatschappelijke zorg op indicatie. Inzet van verschillende (tijdelijke)
   Vanuit het welzijnswerk: lichte ondersteuning, denk aan
                                                                                                                             woonvoorzieningen.
   vrijwilligers die ondersteunen in gezinnen. Maar ook het
                                                                  Platform Welkom Vluchteling Harderwijk                  •  Maatschappelijke opvang (dag en nachtopvang).
   stimuleren van ouderbetrokkenheid en taalontwikkeling.
                                                                  Maakt verbinding tussen AZC en Harderwijkers            •  Meedoen stimuleren door inzet van sport- en culturele activiteiten voor cliënten. Maatschappelijke zorg, zoals
   En ondersteuning van jongeren die dreigen uit te vallen
                                                                  (vrouwenkoffieochtend samen hardlopen, fiets-              de Veluwe Games. Inzet van ervaringsdeskundigen vanuit het Praktijkhuis.
   of al uitgevallen zijn (school, werk).
                                                                  werkplaats.
                                                                  Werkgroep Kerk en Vluchteling.                          WET INBURGERING
   Vanuit Centrum voor Jeugd en Gezin: biedt opvoed-
   ondersteuning aan ouders, van het consultatiebureau
                                                                  Stichting Vluchtelingenwerk                             •  Voorbereiding op de nieuwe Wet Inburgering (per 2022), door de huidige extra begeleiding van statushouders
   tot individuele trajecten. O.a. voorlichting, inzet van
                                                                  vrijwilligers en beroepskrachten helpenin het AZC          (extra inzet voor taalstimulering en begeleiding naar werk van statushouders). Het inburgeringsprogramma
   ervaringsdeskundigheid van ouders, gericht op
                                                                  en begeleiden nieuwe stathushouders                        bestaat onder andere uit taalles, oriëntatie Nederlandse samenleving en participatieverklaringstraject.
   vindplaatsen (CJG aanwezig in de wijk en op school)
                                                                                                                          •  Betrekken van bewoners van het asielzoekerscentrum bij de samenleving.
   en voorlichting.
   Ook is er ondersteuning aan jeugdigen zelf mogelijk.
   HULP BIJ HET DAGELIJKS LEVEN (WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING)                                                                         Cliëntondersteuner                                     Ambtenaar gemeente Harderwijk
                                                                                                                                Als je het hebt over netwerkversterking gaat               Sinds het begin van het AZC heb ik veel reacties
   Vanuit het algemeen maatschappelijk werk: laagdrempelige ondersteuning, o.a. gericht op het versterken van het
                                                                                                                            het ook om de korte gesprekjes met de buurvrouw.              van omwonenden ontvangen en de ondernemers
   eigen netwerk. Vanuit het welzijnswerk: laagdrempelige, lichte ondersteuning zoals hulp bij dagelijkse, praktische
                                                                                                                                     Het succes ligt in de kleine dingen.               van het winkelcentrum Tweelinstad. Ik heb ze verteld
   taken, ouderenwerk, mantelzorgondersteuning. Met de Geluksroute wordt nadrukkelijk ingezet op het verbeteren
                                                                                                                                                                                       over de aanpak. Dat de groep criminele Veilige landers
   van de mogelijkheden tot zelfregie en (maatschappelijke) participatie van inwoners met een afstand tot de samen-                                                                      een kleine groep is. Ze steeds meenemen, en begrip
   leving.                                                                                                                                                                                   krijgen voor de grote groep die terecht wordt
                                                                                                                                                                                               opgevangen. Samen met de ondernemers
   Vanuit de Wmo is er individuele ondersteuning (na brede intake) mogelijk: Hulp bij het huishouden, Begeleiding,                                                                            is beveiliging in het winkelcentrum ingezet.
   hulpmiddelen, woningaanpassingen, regiovervoer, (sport)hulpmiddelen
          Ouder met kind met meervoudige beperking                            Inwoner met fysieke beperking
        Regels zijn niet te overschrijden, bijvoorbeeld bij          ‘..We hebben een hulp in de huishouding. Daar
         de aanbouw van zijn ruimte. Er was geen marge           zijn we heel blij mee. In juni stopt het contract met de
     om eenmalig van het aantal wettelijk bepaalde meters              huidige zorginstantie. Dat geeft onzekerheid.
     af te wijken. Waardoor zijn ruimte nu al te klein wordt        Ook bij een woningaanpassing heb ik het proces
       (terwijl er ruimte zat is om het huis). Out of the box     niet in eigen hand. Steeds vaker heb ik geen invloed
       denken is noodzakelijk, maar lijkt erg ingewikkeld               en ben ik afhankelijk ‘van’. Die onzekerheid
                       als het erop aan komt.                                    kost de meeste energie…’
14     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                            Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   3.5         Wonen, leefbaarheid en toegankelijkheid
                                                                                                                          TOEGANKELIJKHEID OPENBARE RUIMTE
   WONEN EN LEEFBAARHEID
                                                                    Schuttingproject UWOON                                                                                                            Ambtenaar gemeente Harderwijk
                                                                    Om huurders met een laag inkomen met elkaar te        Bij de toegankelijkheid van de openbare ruimte kan
   Opbouwwerkers ondersteunen buurtactiviteiten.
                                                                    verbinden, bestaat de mogeljkheid om gezamenlijk      gedacht worden aan de fysieke toegankelijheid                    De renovatie van de speeltuin aan de Hofdijkstraat
   Ook worden sleutelfiguren ingezet, vanuit de                                                                                                                                          (Stadsdennen) gebeurt in samenspraak met kinderen.
                                                                    schuttingen te huren (tegen een gering bedrag).       (geleidelijnen, verlichting) maar ook aan faciliteiten
   Poolse en Turkse gemeenteschap.                                                                                                                                                       Daar heeft ook een jonge inwoners die in een rolstoel
                                                                                                                          zoals koelte-eilanden (tegen hittestress) en toegankelijke
   Er is ondersteuning in de woonsituatie (bijvoorbeeld                                                                                                                                   zit, meegekeken hoe ze ervoor kunnen zorgen dat de
                                                                    Thuishuis Harderwijk.                                 openbare toiletten. De gemeente verstrekt ook
   bij jongeren) mogelijk of bij het vinden van onderdak,                                                                                                                                 speeltuin toegankelijk is. Er is een toegankelijk wan-
                                                                    Het Thuishuis is een woonvorm, waarbij 7 alleen-      gehandicaptenparkeerkaarten en regelt indien nodig
   zoals de urgentieregeling en de Centrale Uitgang voor                                                                                                                                delpad voor rolstoelen aangelegd, en voelborden voor
                                                                    staande 60-plussers een gezamenlijke huishouding      gehandicaptenparkeerplaatsen.
   cliënten die uit een instelling komen.                                                                                                                                               kinderen in rolstoel en voor visueel beperkte kinderen.
                                                                    voeren. Ze organiseren o.a. thuishuiselijke           Bushaltes zijn toegankelijk voor mindervaliden, rolstoel
   In het project ‘Inclusief in de buurt’ werken professionals
                                                                    zondagen.                                             en blinden /slechtzienden
   gezamenlijk met álle inwoners eraan om overlast te
   verminderen en de leefbaarheid in de buurt te vergroten.
                                                                    Vereniging voor behoud van de woonwagen-
                                                                    cultuur Harderwijk                                    FYSIEKE TOEGANKELIJHEID OPENBARE GEBOUWEN GEMEENTE
                                                                                                                          Bij verbouwingen van de 2 musea, De Roef en van De Sypel is er nadrukkelijk aandacht voor de rolstoeltoegan-
                                                                                                                          kelijkheid. Daarbij is/wordt gebruik gemaakt van ervaringsdeskundigheid. De twee musea zijn nagenoeg geheel
                                                                                                                          rolstoeltoegankelijk gemaakt. In De Sypel komen onder andere brede gangen, een lift grote kleedkamer waar een
                      Betrokken inwoner                                          Zorgprofessional instelling
                                                                                                                          behandelbank staat om personen aan- en uit te kleden
     De aandacht voor blinden/ slechtzienden. Dat                 We stimuleren bij het vervoer om te lopen en te fietsen
     blijkt lastig. Er is wel een Houd de lijn vrij-actie.        maar de drukte in het verkeer neemt toe. Cliënten dur-                                                                                       Ambtenaar
     Alleen zijn er zo weinig geleidelijnen. Bijvoor-             ven zich steeds minder in het verkeer te mengen of wij
       beeld niet bij winkelcentra. Of alleen tot het             vinden cliënten niet verkeersveilig. Oversteekplaatsen                                                          Vraag is ook waar je de grens legt. Wil je bijvoorbeeld overal
      winkelcentrum. [..]Het is mooi als er gehandi-              zonder stoplicht en rotondes zijn ingewikkeld. De rode                                                            blindegeleidelijnen? Hetzelfde geldt voor verlichting: we
      captentoiletten zijn. Maar zijn ze ook vrij van             fietsloper van Stadsdennen naar de stad is super. Maar                                                          houden landelijke normen aan. Maar waar wel en waar niet?
     obstakels, worden ze niet gebruikt als opslag?                  ze moeten wel de drukke verkeersweg oversteken.                                                                          Teveel verlichting is ook weer niet goed.
16      Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                               Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   4.         Inclusieve samenwerking gemeente en inwoners                                                                                            Ambtenaar betrokken
                                                                                                                                                    bij een wijkaccommodatie                                       Ambtenaar
   Met het VN Verdrag, het sociaal beleid gericht op de ‘participatiesamenleving’ en de nieuwe Omgevingswet is er
                                                                                                                                     We betrekken onze huidige huurders (verenigingen),         De gemeente ontwikkelt op dit moment een
   nog meer aandacht voor het ‘samenspel’ tussen gemeente en inwoners. Het gaat daarbij om samenspel in het alge-
                                                                                                                                         buren en zorg en welzijnsmedewerkers volledig         nieuw instrument ‘Straat van de toekomst’. Bij
   meen én specifiek met inwoners met een beperking of meer afstand tot de samenleving. Hoe zorgen we ervoor dat
                                                                                                                                     transparant bij de bouw. Als ik die dag een schets heb   de renovatie van de openbare ruimte maakt de
   álle inwoners voldoende mee kunnen praten over en invloed kunnen uitoefenen op wat de gemeente doet?                                                                                        gemeente een afweging waarin alle relevante
                                                                                                                                        gekregen van een ambtenaar, deel ik die direct in
                                                                                                                                          de appgroep met sleutelbewoners en worden            beleidsdoelen worden betrokken, waaronder
   4.1        Interactief beleid                                                                                                        opmerkingen direct verwerkt. Ik herinner mezelf     ‘ontmoeting’. Participatie krijgt hierin stapsgewijs
                                                                                Ouder van kind met meervoudige beperking                                                                         vorm, passend bij de betrokken inwoners.
                                                                                                                                           er constant aan dat het wijkcentrum niet van
   Voor ál het beleid geldt natuurlijk dat we willen dat iederéén                                                                                    ons is maar van de wijk.
   kan meedenken, inbreng kan hebben en kan mee-evalueren.                Je bent al blij als je ‘s avonds op de bank kan zitten. Je
   De gemeente biedt onder andere gelegenheid via algemene                 moet zoveel regelen qua zorg en je bent de enige die
   bijeenkomsten op het stadhuis, in de wijk, het online stads-           alles overziet. Contact met andere ouders? Vooral via
   gesprek. Via verschillende ‘kanalen’ (informatiebrieven,                  facebook. Ik zou graag eens samen zitten met wat                                                                     Uit verslag van overleg van de gemeente
   persberichten, social media) probeert de gemeente
                                                                          ouders, dingen delen met elkaar om niet allemaal het                                                                            met verschillende partijen
                                                                           wiel uit te vinden of gewoon herkenning zoeken bij
   zoveel mogelijk inwoners hierover te informeren. Waar
                                                                          elkaar (rest van de wereld begrijpt je niet, je moet het                                                                De motie Inclusief Sinterklaasfeest in ons
   mogelijk doet de gemeente dit gericht, via sleutelfiguren
                                                                            echt meegemaakt hebben) maar je moet maar net                                                                    gastvrije Harderwijk heeft voor de nodige emotie
   of door het in kaart brengen van de bewoners van een
                                                                             iemand hebben die de zorg rondom hem kent en                                                                    gezorgd. [..] Ondanks deze moeilijke omstandig-
   buurt/wijk.                                                            aan kan. Je weet als ouder van een thuiswonend kind                                                                      heden is het alle partijen gelukt om een
   Tegelijkertijd weten we dat bepaalde groepen, zoals                    niet wat er allemaal is, je moet alles zelf ontdekken en                                                                 Sinterklaasfeest te organiseren. Waarbij
   jongeren, moeilijk te bereiken zijn. Mantelzorgers ontbreekt             onderzoeken (of van andere ouders horen), steeds                                                                     samenwerking en creativiteit voor nieuwe
   het vaak aan tijd om óók hier nog tijd vrij te maken.                         scherp blijven en je overal in verdiepen.                                                                  relaties en activiteiten heeft gezorgd. Het nieuwe
   Uit onderzoek is bekend dat lageropgeleide inwoners vaak                                                                                                                                   uiterlijk van Piet, hiervoor de landelijke lijn van
   een grotere drempel of afstand voelen tot de formele                                                                                                                                           het sinterklaasjournaal volgend, is nu het
   contacten met de gemeente. Kwetsbare burgers komen                                                                                                                                           gezamenlijke beeld voor de komende jaren.
                                                                                                   Professional
   vaak niet verder dan de eerste twee treden (informeren,
   raadplegen) van de interactieladder. Bij sommige
                                                                            De laaggeletterden met Nederlands als moedertaal
   onderwerpen zoals laaggeletterdheid of bestaanszekerheid                kunnen we lastiger bereiken omdat bij deze mensen
    speelt ook schaamte mee. Dan is het lastig om betrokkenen                 schaamte een rol speelt. We krijgen wel mensen
   er actief bij te betrekken.                                              doorgestuurd, doordat instanties signaleren dat de
                                                                              mensen hun documenten niet goed zelf kunnen
                                                                                                invullen of lezen.
     Samenwerking in het algemeen
     Bijeenkomsten             Kan gericht zijn op de wijk, op thema’s, etc. Uitnodiging vindt plaats via algemene oproep
     voor inwoners             of wijk/buurtgericht. ‘Bij alle inloopavonden proberen we rekening te houden met mensen
                               die in een rolstoel zitten. Maar dat gaat ook wel eens mis….’
     Onlinestads-              Via het onlinestadsgesprek vraagt de gemeente inwoners om input. Ook kunnen inwoners
     gesprek                   hier zelf onderwerpen agenderen.
     Pilot Omgevings-          Bij het opstellen van het Omgevingsplan betrekt de gemeente de verschillende bewoners
     plan Stadsdennen          en gebruikers van de wijk. Er wordt contact gezocht met alle ‘vertegenwoordigers’ in de
                               wijk. Ook wordt er een inloopavond georganiseerd en worden de bewoners op
                               strategische op straat uitgenodigd om hun verhaal te doen.
18     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                            Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>   4.2       Cliëntenparticipatie                                                                                       4.3       Inzet van ervaringsdeskundigheid
   De WMO, Jeugdwet en Participatiewet verplichten gemeenten om cliënten – onder wie mensen met een                     Ervaringsdeskundigheid wordt met name ingezet bij het sociaal domein en de fysieke toegankelijkheid van de
   beperking – betekenisvol te kunnen laten participeren. Hiervoor is onder andere de Sociale Adviesraad                openbare ruimte en openbare gebouwen. Ervaringsdeskundigen hebben veelal een ‘eye opener-functie’, om te
   Harderwijk opgericht (opvolger van de Wmo-raad).                                                                     laten zien hoe beleid uitpakt voor mensen met een beperking. Maar ervaringsdeskundigen worden ook ingezet
                                                                                                                        voor de begeleiding van andere inwoners.
    Sociale                      Betrokken inwoners met ervaringsdeskundigheid/werkervaring, die adviseren over voor-
    Adviesraad                   genomen sociaal beleid. De Harderwijkse adviesraad stelt zich proactief op. Zo zijn ze  Praktijkhuis                   Een plek in de stad, waar inwoners met psychische problemen ondersteuning
                                 ook betrokken bij een klankbordgroep bij de verbouwing van zwembad De Sypel, en een                                    krijgen van ervaringsdeskundigen. Het praktijkhuis is gericht op ‘herstel’ in plaats
                                 klankbordgroep voor subsidies voor nieuwe activiteiten voor mensen met beperkingen.                                    van ‘behandeling’.De ervaringsdeskundigen hebben ook inbreng in het project
    Sociaal                      Een groep inwoners met een (licht) verstandelijke beperking geeft input aan de Sociale                                 Inclusief in de buurt in de Stromenwaard (zie 3.5).
    Adviesteam                   Adviesraad Harderwijk en organiseert activiteiten voor hun achterban, onder begelei-    Ervaringsdeskundigheid         O.a. bij de cursus Geef me de vijf voor ouders met een kind met autisme. Eén ouder
                                 ding van ZorgDat.                                                                       bij ondersteuning door         die deze cursus heeft gevolgd wordt nu ingezet bij andere gezinnen. Ook binnen
    Werkgroep                    Betrokken ervaringsdeskundigen met fysieke/zintuiglijke beperkingen adviseren de        CJG                            het Praktijkhuis is een ouder met LVB, die contact heeft met andere LVB ouders.
    Toegankelijkheid             gemeente over de toegankelijkheid van de openbare ruimte.                                                              Zij worden nu nog vaak in het ‘reguliere aanbod’ meegenomen maar er is behoefte
    Regenboog-                   Zij representeren de LHBTI-gemeenschap en geven advies op Regenboog beleidsont-                                        aan andere ondersteuning.
    ambassadeurs                 wikkeling en –uitvoering. Ook wordt 2x per jaar een Regenboog-inspraakavond voor        Living Lab ‘Waarde van         Ervaringsdeskundigen helpen inwoners met psychische klachten om weer te gaan
                                 inwoners georganiseerd.                                                                 bewegen’                       sporten.
    Diverse werk-                Er zijn verschillende themagroepen waarin de gemeente, professionals en inwoners
                                                                                                                         Kwaliteitscontroles Wmo        Wmo-cliënten worden periodiek bevraagd naar hun ervaringen met de verleende
    groepen vanuit               samenwerken: o.a. Dementievriendelijk Harderwijk en Kwetsbare ouderen. Ook voor het
                                                                                                                                                        ondersteuning. De informatie uit deze controles worden gebruikt om de aanbie-
    Welzijn                      programma Eenzaamheidsbestrijding zullen inwoners benaderd worden.
                                                                                                                                                        ders te evalueren.
                                                                                                                         Q4C cliënt-inspecteurs         Het kwaliteitsonderzoek van het CJG maakt gebruik van cliëntinspecteurs: ouders
    Werkgroep                    Vanuit het Lokaal sportakkoord is een werkgroep opgericht voor inclusief sporten en
                                                                                                                                                        interviewen ouders, jongeren interviewen jongeren.
    Inclusief Sport              bewegen. Deze werkgroep bestaat uit organisaties / verenigingen die zich bezig houden
    en Bewegen                   met sport in Harderwijk. Vanuit de werkgroep worden activiteiten opgezet voor doel-
                                                                                                                         Sleutelpersonen Poolse         Voor een aantal gemeenschappen zijn sleutelpersonen actief, die verbinding leg-
                                 groepen (bijv. een beweegcarroussel) en wordt voor de komende twee jaar een inclusie-
                                                                                                                         en Turkse gemeenteschap gen tussen de inwoners uit hun gemeenschap en voorzieningen die er zijn en die
                                 ve coach aangesteld (8 uur).
                                                                                                                                                        hen helpen om de weg te vinden in de samenleving.
                                                                                                                        4.4       Overig
                                                                                                                        Daarnaast voert de gemeente actief overleg met verschillende representatieve organisaties. Denk aan de wijk-
                                                                                                                        en buurtorganisaties, de Vereniging tot behoud van de woonwagencultuur Harderwijk en ouderenbonden.
                                                                                                                        Tot slot houden ook onze maatschappelijke partners zich bezig met (cliënten)participatie. Denk aan cliëntraden
                                                                                                                        bij zorgorganisaties, huurdersvereniging/bewonerscommissies van woningcorporaties en ouderraden bij scholen.
20    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                              Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                     De digitalisering heeft de taken van de medewerkers van het KCC flink veranderd. Inwoners handelen steeds
   5.         Inclusieve organisatie: voorbeeldfunctie van de gemeente                                                               meer zelf af. Degenen die naar het stadhuis komen met een vraag, hebben vaak een afwijkende/ complexere
                                                                                                                                     situatie. Daarbij speelt ook laaggeletterdheid en/of onvoldoende kennis van de Nederlandse taal een rol. Over
   Voor inwoners is de gemeente een organisatie waar zij niet om heen kunnen. Des te belangrijker dat een gemeente
                                                                                                                                     de inclusiviteit van het KCC is het volgende op te merken:
   er voor zorgt, dat de dienstverlening, communicatie e.d. ‘inclusief’ is: toegankelijk en gastvrij voor iedereen.
                                                                                                                                     • Fysieke toegankelijkheid: de Stadswinkel kent geen verlaagde balies voor rolstoelgebruikers. De gastvrouw/
   Daarnaast kan de gemeente als inclusieve organisatie een voorbeeld zijn voor anderen.
                                                                                                                                          gastheer zal wel altijd naar de bezoeker toegaan. Gesprekken kunnen face-to-face plaatsvinden in een spreek-
                                                                                                                                          kamer of gesprekscorner.
                                                                                                                                     • Het motto ‘Digitaal, tenzij…’ is vervallen. De gemeente gaat er vanuit dat de inwoner zelf kiest hoe hij/ zij
   5.1        Verkiezingen                                                                                                                contact wil met de gemeente (‘omnichannel’).
                                                                                                                                     • Voor inwoners die doof/ slechthorend zijn, kan communicatie via e-mail of Whatsapp plaatsvinden.
   Informatie en communicatie
                                                                                                                                     • De afgelopen jaren hebben medewerkers cursussen gevolgd over de omgang met laaggeletterden,
   De informatie en communicatie start bij de programma’s van de politieke partijen. Het beeld is dat dit nog
                                                                                                                                          dementerenden en de LHBTI-groep. Ook is een cursus Vroegsignalering aangeboden.
   onvoldoende toegangelijk zijn voor een deel van de bevolking. Vanuit ‘s Heerenloo is eerder aangegeven dat dit
   een reden is dat hun cliënten niet stemmen. Voorafgaand aan de verkiezingen stuurt de gemeente inwoners van
   18 jaar en ouder een aantal documenten (stempas, kiespas, volmacht). De informatie op deze documenten is niet
   heel toegankelijk, stellen ambtenaren van de gemeente. Deze worden echter op rijksniveau opgesteld. De
                                                                                                                                     5.3       Informatie en communicatie
   gemeente heeft bij haar communicatie rondom de verkiezingen afgelopen maart gebruik gemaakt van
                                                                                                                                     De gemeente is momenteel projectmatig bezig om de informatie en
   B1-informatie van het Rijk. Tot slot heeft de gemeente alle jongeren en nieuwe inwoners/nieuwe Nederlanders
                                                                                                                                     communicatie uit te voeren op B1 niveau. Hiervoor vinden diverse                                   Ambtenaar
   een brief gestuurd om hen op te roepen om te gaan stemmen.
                                                                                                                                     trainingen plaats, zijn er standaardbrieven op B1 niveau opgesteld en
                                                                                                                                     is een aantal medewerkers opgeleid tot taalcoach. Met daarbij de                     Ja, het levert dingen op, die je echt
   Fysiek toegankelijke stembureau’s
                                                                                                                                     kanttekening dat B1 voor een deel van de inwoners nog te moeilijk is.                 niet in de gaten hebt. Bij de brief
   De gemeente is sinds 2018 verplicht om er voor te zorgen dat alle stembureau’s toegankelijk zijn: zowel het gebouw,                                                                                                      voor een nieuwe ID-kaart als de
                                                                                                                                     Informatie wordt voor laaggeletterden en inwoners met een taal-
   als de mogelijkheid om in geheim te kunnen stemmen. Om te kunnen bepalen waar een stemlokaal aan moet                                                                                                                   oude verlopen is, las de lezer dit
                                                                                                                                     achterstand daarom toegankelijk gemaakt door bijvoorbeeld picto-
   voldoen is landelijk (met belangenorganisaties) een checklist opgesteld. De stemlokalen die aan die checklist                                                                                                           als: ik moet mijn nieuwe ID kaart
                                                                                                                                     grammen. De gemeente verwijst ook regelmatig door naar een website
   voldoen, zijn toegankelijk. Voldoen zij niet aan alle criteria dan zijn ze ‘niet toegankelijk’. Bij de meest recente                                                                                                    ophalen. Hij had een afspraak ge-
                                                                                                                                     van de Rijksoverheid waar veel informatie in eenvoudige taal en video-
   verkiezingen in maart waren alle stembureau’s toegankelijk.                                                                                                                                                            maakt om de kaart op te halen, en
                                                                                                                                     materiaal beschikbaar is. Verder heeft de gemeente de verplichting
   Enkele locaties hebben elektrische toegangsdeuren, zodat een mindervalide daar volledig zelfstandig naar toe kan                                                                                                         niet begrepen dat hij deze eerst
                                                                                                                                     om wat op video wordt aangeboden (zoals commissie- en raads-
   (een soort toegankelijkheid +)4.                                                                                                                                                                                                 aan moest vragen.
                                                                                                                                     vergaderingen), te ondertitelen. Dit hoeft bij vergaderingen niet live,
   Een mobiel stembureau wordt gedurende de verkiezingsdag in enkele zorginstellingen ingericht.
                                                                                                                                     maar wel op moment van aanbieding na de vergadering.
   5.2        Dienstverlening
   Het Klantcontactcentrum (website, telefonisch, digitaal, Stadswinkel)
                                                                                                      Ambtenaar
   is de eerste toegang tot het stadhuis. De website van de gemeente is
   vernieuwd, met aandacht voor technische toegankelijkheid en                      Het KCC heeft nog wel eens te maken met
   toegankelijkheid van de taal. Dit is een verplichting vanuit het                  het verwijt van discriminatie. Het wordt
   Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid. Ook heeft de gemeente              bijvoorbeeld als ‘te streng’ ervaren dat van
   deelgenomen aan een werkgroep over dit onderwerp van de VNG                      bepaalde documenten uit het buitenland
   en de TU Delft. Bij testen van de website (op EHZ-niveau) zijn                  het origineel moet worden overlegd. Vanuit
   verschillende doelgroepen betrokken (onder andere de gebruikers-                 de veiligheid moet de gemeente er echter
   groep van MEE Veluwe).                                                             alles aan doen om identiteitsfraude te
   De gemeentelijke website is geschikt voor schermlezers (software                                  voorkomen.
   blinden/slechtzienden).
   4    Overigens hangt het van de ‘beperking’ af of die betreffende locatie daadwerkelijk voor die persoon niet toegankelijk is. 		
        Toegankelijkheid is voornamelijk gericht op rolstoelafhankelijk zijn.
22     Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                          Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>   5.4         Medewerkersbeleid                                                                                             6.       Richting bepalen
   De gemeente wil geen onderscheid maken tussen medewerkers en kent geen doelgroepenbeleid. ‘Iedereen is                    De raad heeft (zoals aangegeven in hoofdstuk 1) een aantal vragen geformuleerd over het onderwerp Inclusieve
   welkom.’ Binnen de gemeente Harderwijk zijn er arbeidsmogelijkheden voor medewerkers met een arbeids-                     samenleving:
   beperking en/of chronische ziekte. De gemeente biedt dan de benodigde faciliteiten aan. Er is wel behoefte om het         1. Wat verstaan we daaronder?
   personeelsbestand te ‘verjongen’. Daarom is een trainee-programma opgezet.                                                2. Om welke speerpunten gaat het?
   Vanuit de banenafspraak5 met het Rijk heeft de gemeente de verplichting om vijf banen te creëren voor maximaal            3. Aan de hand van ‘een verdieping in de actuele beleidsuitvoering’ wil de gemeenteraad met inwoners en
   25 uur per week. Op dit moment heeft de gemeente nog 25 uur over, omdat onlangs een medewerker is overge-                      organisaties meetbare doelstellingen op de lange termijn formuleren.
   stapt naar Meerinzicht.
   Over hoe collega’s uit de LHBTI-groep of collega’s met een migratieachtergrond zich thuis voelen in de organisatie,       1.   Ons inclusiebeleid richt zicht op alle inwoners die (al dan niet tijdelijk) moeite ondervinden om mee
   zijn geen gegevens bekend. De gemeente biedt wel intern opleidingen aan zoals:                                                 te kunnen en mogen doen, ongeacht beperking, ras/ etniciteit, geslacht, seksuele voorkeur, leeftijd,
   • Omgaan met collega’s met autisme.                                                                                            religie.
   • Diversiteit en hokjesdenken: inzicht in processen achter (onbewuste) discriminatie, intolerantie, stereotypen.               Dit volgt vanuit bestaand beleid en initiatieven van inwoners. Dilemma’s bij inclusie zijn:
   • Diversiteit en inclusie: hoe beïnvloeden onbewuste associaties je gedrag? Betekent je inclusief opstellen, dat je            • Het gaat deels om fysieke drempels, deels om figuurlijke drempels en deels om houding van inwoners
         iedereen altijd gelijk moet behandelen? Of leidt dat niet tot gelijke kansen?                                                 naar elkaar.
   • Masterclass Hoe omgaan met verwarde personen.                                                                                • Mensen ervaren beperkingen en diversiteit verschillend.
                                                                                                                                  • Iedereen heeft behoefte om ergens bij te horen. Ergens bijhoren betekent dat er anderen zijn die daar niet
   Per 2021 is campagne Samen sterk tegen Stigma gestart (met de regiogemeenten). Hiervoor worden ook bijeen-                          bij horen.
   komsten met ambtenaren georganiseerd.
                                                                                                                             2.   We kennen in Harderwijk heel veel verschillende activiteiten en faciliteiten. Om speerpunten te benoe-
   5.5         Inkoop                                                                                                             men voor een inclusieve samenleving, is inbreng van betrokkenen noodzakelijk.
                                                                                                                                  Het huidige beleid kent een groot aantal beleidsdoelstellingen die bijdragen aan de inclusieve samenleving.
   Social Return On Investment (SROI) is een aanpak om meer mogelijkheden te bieden aan mensen met een afstand                    Dit beleid wordt steeds doorontwikkeld. Uit de ervaringen van inwoners en professionals blijkt hoe verschil-
   tot de arbeidsmarkt om hier weer deel van uit te maken. SROI is het rendement van maatschappelijke investeringen               lend situaties van betrokkenen zijn. Bij het bepalen van speerpunten is de inbreng van inwoners essentieel.
   (Social Return).                                                                                                               Op basis van dit overzicht zien we bijvoorbeeld verschillende mogelijke aandachtspunten/denkrichtingen.
   In het Inkoopbeleid is vastgelegd dat Sociale return on investment als minimumeis én gunningscriterium geldt.                  • Is voortzetting/doorontwikkeling van bestaand beleid voldoende? Of is er uitbreiding/verdieping nodig
   Echter, in de praktijk lukt het de gemeente niet altijd om kandidaten aan te leveren. Inbesteden van werkzaamhe-                    van bestaand beleid (bijvoorbeeld voor diegenen die nu nog weinig in beeld zijn of tussen wal en schip
   den bij Inclusief Gresbo (sociale werkvoorziening) is een andere manier om in te kopen vanuit maatschappelijke                      vallen?)
   verantwoordelijkheid. De medewerkers van Inclusief Gresbo zijn in principe collega’s. Toch is in de praktijk soms een          • Zouden we overkoepelende principes van inclusie moeten formuleren?
   financiële afweging doorslaggevend. Tot slot wordt bij elke inkoopprocedure, waar relevant, de eis van toeganke-               • Zou inclusie-beleid zich moeten richten op hoe de inwoner elkaar respecteren en ondersteunen? (Hoe laat
   lijkheid meegenomen.                                                                                                                IK iedereen meedoen?)
                                                                                                                                  • Hoe bereiken we álle inwoners met ons interactief beleid?
                       Ambtenaar                                                                                                                                                                                           Voorzitter Sociale
                                                                                 Inkoopbeleid Inkoopsamenwerking                                                                                                              Adviesraad
                                                                                          Noord Veluwe (ISNV)
        Wat verder zou helpen: elkaar bewust
     maken van inclusiviteit. Het is bijvoorbeeld                                                                                                                                                                Het gaat uiteindelijk om waarden
                                                                               Maatschappelijk Verantwoord Inkopen:                                                                                               en normen, denk ik. En hoe de
        een idee dat als je een communicatie-
                                                                                  Integrale visie op inkopen waarbij                                                                                                gemeente dat zelf continue
         bureau inhuurt, je ze vraagt om in ruil
                                                                                  waarde wordt gecreëerd op sociaal                                                                                                  uitdraagt in haar handelen.
             daarvoor vrijwilligers van een
                                                                                    (people), economisch (profit) en
                 buurtgebouw te trainen.
                                                                                      ecologisch (planet) gebied.
       Zo zijn er heel veel dingen te verzinnen.
   5    Banenafspraak tussen het ministerie van SZW en werkgeversorganisaties over het creëren van banen voor mensen met een
        arbeidsbeperking.
24      Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                               Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   3.   Wij stellen voor het vervolg onderstaand proces voor:                                                            BIJLAGE 1 Uitgebreid activiteitenoverzicht
                                                                                                                         Overzicht van activiteiten gemeente en maatschappelijke partners, voortkomend uit beleid:
         Fase                               Vorm                               Resultaat                                 Ontmoeting en vrije tijd (paragraaf 3.1)
         1. Inventarisatie                  1a Basis: Overzicht van hoe op     Vaststellen reikwijdte Inclusieve         JEUGD
                                            dit moment in Harderwijk de        samenleving.
                                            inclusieve samenleving vorm        Thema’s selecteren voor informatie-       Welzijn
                                            krijgt (juni 2021)                 avond:                                    • Kinderwerk, jongerenwerk en meidenwerk.
                                                                               • Beleid: wie vallen er tussen val en     • Maatschappelijke stages (scholieren maken kennis met de samenleving, en leren hoe het is om verantwoorde-
                                                                                   schip?                                    lijkheid te nemen voor een ander).
                                                                               • Beleid: hoe dragen inwoners bij aan     • Vakantieactiviteiten zoals de vakantiespeelweek en het jaarlijkse Huttenfeest, waarbij voor kinderen met ASS
                                                                                   het meedoen van anderen?                  extra begeleiding is geregeld en een prikkelarmeruimte om zich terug te trekken.
                                                                               • Interactie inwoners: hoe organise-
                                                                                   ren we dit inclusief?                 Sport en gezondheid
                                                                               • Gemeente: hoe geeft de gemeente         • Move-(f)it: begeleid programma voor kinderen (en hun ouders) met overgewicht.
                                                                                   vorm aan de voorbeeldfunctie?         • Buurtsportcoaches, met o.a. Buurtsportcoach Speciaal Onderwijs (S.O.).
                                                                                                                         • Koningsspelen voor alle kinderen van groep 5 t/m 8, inclusief de ochtend voor kinderen van het S.O.
                                            1b. Verdieping: Informatie-        Raadsleden voelen zich voldoende          • Zwemles bij De Sypel voor kinderen met achterstand, kinderen die niet in een groep kunnen lessen, voor
                                            avond raadsleden over een aantal   geinformeerd                                  kinderen van het S.O. en De Vlieger (AZC)
                                            thema’s (verdieping informatie),   Raadsleden zijn voorbereid op het maken
                                            samen met ervaringsdeskundigen,    van de keuzes voor het vervolg: proces en Cultuur
                                            professionals en ambtenaren        inhoud.                                   • Popschool begeleidt kwetsbare jongeren in individuele settings.
                                             (september 2021)                                                            • Cultuurkust: muziekcursus voor kinderen met een meervoudige handicap, PodiumUniek voor kinderen met
                                                                                                                             Down.
         2. Keuze maken voor                2. Startnotitie met voorstel op    Duidelijkheid over vervolgproces en
             proces en inhoud               proces en inhoud vanuit een aantal eindproduct                               VOLWASSENEN
                                            scenario’s (december 2021)         • Positionering in beleid: verwerken
                                                                                   in bestaande beleidscycli OF aparte   Ontmoetingsplekken
                                                                                   Lokale Inclusieagenda etc.            • Activiteiten in de wijkhuizen/ MFC”s/buurthuizen (ook van zorginstellingen, het Leger des Heils en kerken/
                                                                               • Gerichte speerpunten of algemene            moskee: bijvoorbeeld Huiskamer van de buurt, rollatordansen, interculturele ochtenden, ontmoetavond voor
                                                                                   principes van inclusie?                   mensen met een beperking, Club Interacief (LVB), Alzheimercafé, In Beweging (uitbreiding sociale contacten),
                                                                               • Hoe betrekken we inwoners hierbij?          Vrouwen voor vrouwen, See Joe voor inwoners ‘met en zonder deukjes’. Ook ouderen met een verschillende
                                                                               • Positionering van inclusie in bestuur       migratieachtergrond, die samenkomen (Turkse Moskee).
                                                                                   en organisatie                        • De Ontmoeting: activeringsinloop voor mensen in een kwetsbare situatie. Sommigen onderhouden tuinen van
                                                                                                                             huizen van de woningcorporaties.
                                                                                                                         • Poolse Ontmoetingsdag, waarbij Poolse inwoners het onder andere hebben over het mee kunnen doen in de
         3. Opstellen                       3. Afhankelijk van keuzes bij 2.   Eindproduct                                   Nederlandse samenleving.
             eindproduct                    O.a. bijeenkomsten met inwoners    • Inhoudelijke, gedragen en meetbare
                                            over meetbare doelstellingen.          doelstellingen                        Vrijwilligerswerk
                                            (planning afhankelijk van keuzes   • Afspraken over monitoring               • Matching van vraag en aanbod van vrijwilligerswerk door de vacaturebank van ZorgDat (ook vrijwlligers die
                                            bij 2.)                                                                          ondersteuning nodig hebben) en via stichting Present (mensen die iets hebben te bieden en mensen die daar-
                                                                                                                             mee geholpen kunnen worden). Oa. Maatjesproject sport en cultuur voor bewoners van het AZC (Partipatie en
                                                                                                                             Taal)
                                                                                                                         • Groenproject in Friesegrachtpark: de dak- en thuislozen die elkaar in dit park ontmoeten, worden betrokken
   	                                                                                                                         bij het onderhoud in het park. Om te kijken in hoeverre de kwetsbaren met de buurtbewoners kunnen samen-
                                                                                                                             werken om het park voor iedereen een plek te kunnen laten zijn.
26    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                           Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  •   Peuterplusgroep voor hoogbegaafde/hooggevoelige kinderen (8 plaatsen).
   Activiteiten gericht op bewustwording, o.a.                                                                    •   Brede scholen (Drielanden, Stadsweiden en Stadsdennen) bieden laagdremplig aanbod van buitenschoolse
   • Publiekscampagne Harderwijk zijn wij samen.                                                                      activiteiten voor álle kinderen. Inclusief deelname kinderen die op SO zitten.
   • Campagne Krachtig Kleurrijk Harderwijk om gemeente, ondernemers en maatschappelijke partners meer            •   Schoolgebouwen voldoen aan het Bouwbesluit. Nieuwe scholen hebben vaak een lift.
       bewust te maken van diversiteit.                                                                           •   Eventueel individueel maatwerk. Bij zintuiglijke beperkingen is geld beschikbaar (onderwijspakketten). Scholen
   • Publiekscampagne Dementievriendelijk Harderwijk, Wereld Alzheimerdag, Week tegen Eenzaamheid, Dag van            zijn zelf verantwoordelijk voor de besteding.
       de Mantelzorg.                                                                                             •   Leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs buiten Harderwijk.
   • Regenboogactiviteiten gericht op onder andere ‘zichtbaar welkom’ en ‘voorlichting en educatie’.              •   Extra begeleidingstrajecten voor leerlingen die extra aandacht behoeven (Passend Onderwijs, op indicatie)
   • Deelname aan jaarlijkse Prokkelweek (promotie van ontmoetingen tussen mensen met en zonder                       voor basisonderwijs voortgezet onderwijs en MBO.
       verstandelijke beperking).                                                                                 •   Op Koersklas voor hoogbegaafde kinderen die in het reguliere onderwijs uitvallen.
   • Deelname aan Week van de alfabetisering, Week van autisme, Week van de ontmoeting.                           •   Bij dreigende uitval begeleiding vanuit leerplicht. Ondersteunen door leerplicht bij het zoeken naar passend
   • Campagne Samen sterk zonder Stigma (m.b.t. psychische aandoeningen).                                             onderwijs voor uitvallers (vanuit ‘recht op onderwijs‘).
                                                                                                                  •   Inzet op voortijdig schoolverlaten (o.a. loopbaanoriëntatie voor praktijk- en speciaal onderwijs).
   Sport                                                                                                          •   Jongeren die na afronding van praktijkonderwijs/speciaal onderwijs de overstap maken naar het mbo of
   • Sportorganisaties in Harderwijk hebben binnen het Lokaal Sportakkoord onder andere ‘inclusief sporten’ als       richting werk, krijgen extra begeleiding (Paspoort voor succes).
       één van de drie ambities benoemd. Komende jaren gaan ze hiermee aan de slag.                               •   Jongeren op het MBO kunnen bij dreigend uitval door ziekte naar de Jeugdarts.
   • Sportverkiezingen Harderwijk: geen onderscheid tussen sporters die wel of geen beperking hebben.
   • Sportparkmanagers organiseren verschillende activiteiten met de verenigingen, voor doelgroepen (kinderen,    Arbeidsmarkt en re-integratie
       senioren, mensen met beperkingen).                                                                         • Begeleiden van inwoners met bijstandsuitkering naar arbeidsmarkt, met o.a. Inzet van het Participatiehuis,
   • Zwemmen voor groepen in De Sypel, zoals ex-hartpatienten, ex-kankerpatienten, en zwemmen op medische             beschut werk én ondersteuning van de werkgever.
       indicatie.                                                                                                 • Banen creeren voor inwoners uit het Doelgroepregister.
   • Buurtsportcoach die volwassenen, die tussen wal en schip dreigen te vallen, begeleid naar sport en cultuur   • Sociale werkvoorziening (niet meer toegankelijk).
       aanbod.                                                                                                    • Inzet op laaggeletterdheid door formele taaltrajecten en informele hulp (zoals Taalcafé, cursussen bij de biblio-
   • Seniorenbeweegcoach gericht op bevorderen van gezonde leefstijl van senioren (beweegactiviteiten bij De          theek voor laaggeletterden/digibeten, taalmaatjes, inloopspreekuur).
       Aanleg, ‘t Onderonsje, wandel en -fietsactiviteiten en tijdens corona digitale lessen).                    • Opleiding ‘Leraar Sport en Recreatie’ voor kwetsbare mensen zonder opleiding, die daarna doorstromen naar
   • Maandagavondgroep in het Talenthouse waar jongeren met bepekringen met ‘reguliere jongeren‘ o.a. samen           vrijwillgierswerk, opleiding of werk.
       sporten.                                                                                                   • Tafel van Eén: Tafelgesprekken voor vrouwen in een uitkeringssituatie.
   Cultuur
   • Het Stadsmuseum is sinds de verbouwing bijna 100% toegankelijk. Ook bij het Marius van Dokkummuseum (zie     Inkomen, bestaanszekerheid en schulden (paragraaf 3.3)
       ook 3.5).
   • Cultuurkust biedt cursussen/workhops voor deelnemers met psychische beperkingen of ontwikkelstoornissen.     Inkomen en bestaanszekerheid
                                                                                                                  • Inkomensregeling (bijstand) en bijzondere bijstand (o.a. voor bewindvoering).
                                                                                                                  • Minimaregelingen, zoals:
   Talentontwikkeling: onderwijs en toeleiding naar de arbeidsmarkt                                                   •      Maatschappelijke bijdrage regelingen
   (paragraaf 3.2)                                                                                                    •      Individuele inkomstentoeslag/ studietoeslag
                                                                                                                      •      PC-regeling (gezinnen)
   Onderwijs                                                                                                          •      Tegemoetkoming extra schoolkosten (gezinnen)
   • Extra begeleiding voor kinderen met een (dreigende)ontwikkelachterstand bijvoorbeeld extra begeleiding in        •      Tegemoetkoming zorgkosten chronisch zieken en mensen met een beperking
       de peuterspeelzaal/kinderopvang (op indicatie).                                                                •      Extra bijdrage Chronisch ziek/gehandicapt
   • Peuteropvangregeling voor ouders bij wie één of beiden niet werken.                                              •      Individuele studietoeslag (bij arbeidsbeperking)
   • Taalstimulering- en ouderbetrokkenheid, zoals VoorleesExpress. Specifieke inzet op het azc voor kinderen van     •      Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
       0-4 en hun moeders (ook op het AZC).                                                                           •      Collectieve aanvullende zorgverzekering voor minima
   • Schakelklassen voor kinderen die door een taalachterstand hun potentie niet waar kunnen maken.                   •      Financiële ondersteuning voor deelname aan activiteiten door kinderen (Jeugdfonds Sport en
   • Zomertaalactiviteiten voor basisschoolleerlingen met een taalachterstand door de bibliotheek.                    •       Cultuur, Zwemfonds).
   • BSO+ voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek zoals ADHD, autisme, hechtingsproblematiek                  • Stichting Leergeld Randmeren is een stichting die kinderen financieel ondersteunt, zodat zij kunnen meedoen
       (16 plaatsen).                                                                                                 aan school-, sport en cultuuractiviteiten.
   • Kinderdagverblijf+ voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand/verstandelijke beperking/behoefte aan      •        Samen voor alle kinderen.nl: portaal voor inwoners waar een overzicht is te vinden van alle kindregelingen.
       medische zorg (10 plaatsen).
28    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                      Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   Schulddienstverlening                                                                                                  •  OZO verbindzorg (een app waarin een cliënt, zijn familie en alle betrokken hulpverleners met elkaar
   • Junior energiecoach: een spel voor kinderen om hen bewust te maken van energiebesparing (spelweek waar                  communiceren). Ook bij Ernstige Psychiatrische Aandoeningen.
       kinderen zich voor op kunnen geven).                                                                               •  Onafhankelijke cliëntondersteuning aan inwoners met verstandelijke beperking/ NAH door MEE.
   • Talent4money: lokale website voor jongeren waar ze informatie kunnen vinden en vragen kunnen stellen.                •  Individuele ondersteuning (na brede intake) vanuit de Wmo: hulpmiddelen, woningaanpassingen, hulp bij
   • Inwoners die 18 jaar worden ontvangen een brief met folder van de gemeente met informatie over de                       huishouden, begeleiding, vervoer, sporthulpmiddelen.
       veranderingen in hun financiéle situatie en verantwoordelijkheden vanaf hun 18e.
   • Financieel trefpunt: één loket van verschillende organisaties voor financiële vragen, voor informele hulp            Beschermd wonen, maatschappelijke zorg
       (bijvoorbeeld administratieve hulp door vrijwlligers, financiele check op vaste lasten) en formele hulptrajecten), • Beschermd Wonen op indicatie.
   • via www.startpuntgeldzaken.nl zijn geldplannen beschikbaar voor inwoners O.a. via website Geldfit kan de             • Begeleiding vanuit maatschappelijke zorg op indicatie.
       inwoner een check doen over zijn/haar financiële situatie.                                                         • Maatschappelijke opvang: o.a. nachtopvang (geïntegreerd in de wijk), dagopvang voor dak- en thuislozen in
   • inzet instrument de Voorzieningenwijzer. Een vrijwilliger van Zorgdat doet een uitgebreide check voor de                De Ontmoeting.
       (vaste) lasten, zoals toeslagen, minimaregelingen, energiecontract en zorgverzekering. Vervolgens wordt een        • Praktijkhuis plek waar mensen met onbegrepen gedrag vrijblijvend hulp kunnen krijgen bij hun herstel van
       gericht advies gegeven om kosten te besparen en op deze manier financiële winst te behalen.                           ervaringsdeskundigen en mensen met ervaringskennis. Platform dat werkt met beroepskrachten én
   • Huurschuldtrajecten van woningbouwcorporaties Uwoon en Omnia, oa. in samenwerking met Stimenz.                          vrijwilligers.
   • Vroegtijdige benadering: iedereen die 30 tot 100 dagen te laat is met een betaling aan woningcorporatie,             • Tijdelijke woonvoorziening Thuishaven, Proeftuin Eperweg als een overgangshuis na Beschermd Wonen en
       zorgverzekeraar, energieleverancier of drinkwaterbedrijf een brief, belletje of bezoek verwachten van de              Maatwerk woningen (Skeeve Huze) aan de Parallelweg (voor mensen die al jarenlang op zoek zijn naar een
       gemeente).(Lokaal en landelijk convenant vroegsignalering).                                                           vaste plek).
                                                                                                                          • Sport en cultuuractiviteiten voor cliënten maatschappelijke zorg, zoals de VeluweGames,Dutch Homeless cup
                                                                                                                             (sporttoernooi voor dak/thuislozen) en het living lab ‘Waarde van bewegen’.
   Individuele ondersteuning Jeugd, Wmo, Wet Inburgering (paragraaf 3.4)
                                                                                                                          Wet Inburgering
   OPVOEDING EN OPGROEIEN                                                                                                 • Vooruitlopend op de invoering van de nieuwe Wet Inburgering (per 2022), extra inzet voor taalstimulering en
                                                                                                                             begeleiding naar werk van statushouders. Voorbereiding van een integraal aanbod (Brede Intake, Persoonlijk
   Welzijnswerk                                                                                                              Participatie- en inburgeringsplan, Financieel Ontzorgen en financieële zelfredzaamheid, Module Arbeidsmarkt
   • Ondersteuning door vrijwilligers in in gezinnen (bv bij autisme, of mantelzorgondersteuning).                           en Participatie, Participatieverklarings- traject en drie leerroutes).
   • Jongerenwerk (zoals Talent4communicty, Werk van je Toekomst), meidenwerk, Talent-house (begeleiding voor             • Huidgie statushouders volgen een inburgeringsprogramma met onder andere taalles, oriëntatie Nederlandse
       jongeren die ‘uitvallen’).                                                                                            samenleving en participatieverklaringstraject.
                                                                                                                          • Bewoners van het asielzoekerscentrum doen betaald of vrijwilligerswerk het via het Platform Welkom
   Centrum voor Jeugd en Gezin                                                                                               Vluchteling Harderwijk en via het Participatieloket van het COA’.
   • Opvoedondersteuning aan ouders: van een extra consult op het consultatiebureau tot ondersteuning bij                 • Maatschappelijke begeleiding statushouder bij entree in Harderwijk.
       gedragsproblemen met inzet van ervaringsdeskundigen, Prenatale zorg voor kwetsbare inwoners die ouder              • Pilot Welkom Nieuwe Nederlanders: bij een aanvraag voor naturalisatie, wordt de aanvrager gekoppeld aan een
       willen worden.                                                                                                        sociaal makelaar, om het gesprek te voeren over (meer) meedoen in de Harderwijkse samenleving.
   • Opgroeiondersteuning aan jeugdigen.
   • Creëren van netwerken voor pleegouders/ouders gezinshuizen, broer- en zusgroepen, etc.
   • Kortdurende hulp of langdurige begeleiding, indicatie voor vervolg (Jeugd GGZ, POH Jeugd).                           Leefbaarheid, wonen en toegankelijkheid (paragraaf 3.5)
   • De gemeente start in 2021 met partners een project om de ondersteuning aan (aanstaande) ouders met een
       licht verstandelijke beperking (LVB) te verbeteren.                                                                Wonen en leefbaarheid
   • CJG-consulenten zijn op school en in de wijk aanwezig,                                                               • Inzet sleutelfiguren Poolse en Turke sleutelfiguur. Sleutelfiguur Poolse gemeenschap heeft bijvoorbeeld overleg
                                                                                                                             georganiseerd met Stimenz en Omnia om preventief te kijken hoe Poolse huurders hun plek vinden en een
   Hulp bij het dagelijks leven (Wet maatschappeijke ondersteuning)                                                          goede relatie krijgen met hun buren.
   • Algemeen maatschappelijk werk: lichte laagdrempelige ondersteuning, versterken van eigen netwerken.                  • Opbouwwerkers ondersteunen buurtactiviteiten, buurtteams en deelname aan landelijke Opschoondag
   • Hulp vanuit het welzijnswerk: praktische hulp, hulp thuis (respijtzorg), maatjesprojecten, maaltijd/                    Buitenspeeldag, Burendag.
       voorzieningen, huisbezoeken 75+, ouderenadviseur.                                                                  • Anti-discriminatiecampagne in samenwerking met de politie.
   • Mantelzorgondersteuning in de vorm van groepsactiviteiten, lotgenotenbijeenkomsten, GGZ Café, etc).                  • Als er behoefte is onder bewoners, plaatst de gemeente bankjes in buurten. Echter, soms worden deze door
       Richt zich ook op jonge mantelzorgers en mantelzorgers met een migratieachtergrond.                                   ervaren overlast ook weer verwijderd.
   • Geluksroute: verbeteren van de mogelijkheden tot zelfregie en het bevorderen van de positie en                       • In het nieuwe participatieinstrument ‘Straat van de toekomst’ staat ‘Ontmoeting’ als doelstelling in het
       (maatschappelijke) participatie van inwoners met een afstand tot ‘meedoen’ (eenzaamheid, sociaal isolement,           afwegingskader opgenomen.
       chronische ziekte of beperking). Deze pilot loopt af, maar het ‘geluksgericht werken’ als methode blijft.          • Kansrijk Wonen: biedt jongeren die risico lopen te gaan zwerven of dreigen uit te vallen, ondersteuning in de
                                                                                                                             vorm van woonruimte, coaching en netwerkondersteuning.
30    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                 Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>   •   Urgentieregeling, op dit moment vooral voor statushouders en mensen in nood.                                      •    Sporthal Drielanden is ook uitgerust met miva-sanitair. De gymzalen zijn merendeels uitgerust met miva-sa-
   •   Housing First: woonruimte onder voorwaarden bij dreigende huisuitzetting.                                              nitair. Waarbj het wel zo is dat de ene gymzaal beter uitgerust is dan de andere. Een aantal oudere gymzalen
   •   Centrale Uitgang voor cliënten die uit instellingen uitstromen: een percentage van de mutatiegraad bij de              heeft bijvoorbeeld geen brede deuren waardoor rolstoelgebruik lastig is.
       woningcorporaties is voor hen beschikbaar.
   •   Huisvesting statushouders (conform opgelegde taakstelling door het Rijk).
   •   Bouw van migrantenhuisvesting, om o.a. de huisvesting voor migranten (die < dan 4 maanden blijven) in de          Uit een enquête onder de culturele instellingen (Cultuurkust, musea, bibliotheek, Stad als Podium), blijkt dat de
       wijk tegen te gaan.                                                                                               toegankelijkheid op een aantal onderdelen is geregeld:
   •   Pilot Vraagapp Uwoon (online platform waar kwetsbare huurders snel antwoord krijgen van vrijwilligers op hun
       alledaagse vragen) en daardoor minder een beroep hoeven te doen op begeleiders of hun eigen netwerk.               Onderdeel               Culturele instellingen (Cultuurkust, musea, bibliotheek, Stad als Podium)
   •   Omnia, de gemeente en een aantal partners zijn bezig met een sociale kaart voor een groep huurders die over-
       last ervaart, zodat zij weten waar ze terecht kunnen als ze zich zorgen maken over de buurt, of medewoners.        Fysieke                 •    Rolstoeltoegankelijkheid. Het museum en de bibliotheek hebben (bij natuurlijke
   •   Inclusief in de buurt (Stromenwaard): project waarin zorgaanbieders, gemeente, Meerinzicht, woningcorporatie       toegankelijkheid             momenten van verbouwing en verhuizing) de toegankelijkheid opgepakt en daarbij
       samenwerken met inwoners die ondersteuning krijgen en inwoners zonder ondersteuning. Aanleiding was het                                         gebruik gemaakt van ervaringsdeskundigen. Bij Stad als Podium wisselt de toeganke-
       toenemend aantal meldingen over mensen met verward gedrag en ervaren overlast.                                                                  lijkheid per locatie. Cultuurkust geeft aan dat nog niet alle ruimtes toegankelijk zijn.
   •   Nieuwbouwcomplex Langedijkstraat: nieuwbouw appartementencomplex aan de Langedijkstraat van Uwoon                                          •    Overal zijn invalidetoiletten, behalve bij de buitenlocaties van SaP. In dat geval wordt
       is een combinatie van ‘dragende en vragende huurders’. Vragende huurders krijgen ambulante ondersteuning                                        zoveel mogelijk afspraken gemaakt met organisaties/instellingen in de buurt. Er zijn
       vanuit een zorginstelling. De ‘dragende huurders’ hebben bewust gekozen voor woonruimte op deze locatie en                                      geen verschoningstafels voor volwassenen.
       kunnen de vragende huurders helpen.                                                                                                        •    De bibliotheek is via het stadhuis aangemeld bij de Hogenoodapp. Cultuurkust geeft
                                                                                                                                                       aan hierbij niet te zijn aangesloten. De musea willen dit nog gaan doen.
   Toegankelijkheid openbare ruimte                                                                                                               •    Hulpmiddelen zijn op een rolstoel in het museum na, niet aanwezig. De instellingen
   • Aandacht voor een ‘gezonde openbare ruimte: beweegroutes in de stad (skeeleren, wandelen) om bewegen te                                           zijn toegankelijk voor hulphonden. Voor begeleiders geldt dat zij ook entree betalen
       bevorderen.                                                                                                                                     voor het museum. Stichting SaP geeft aan hier nog geen beleid voor te hebben.
   • Toegankelijkheid openbare ruimte is vergroot met speciale groene straatverlichting (zodat inwoners beter zicht
       hebben in het donker), blauwe Houd de lijn vrij-stoeptegels (om aandacht te vestigen op deze routes),              Zintuigelijk            Het museum heeft een audiotour beschikbaar, de bibliotheek geeft aan dat het personeel
       ouderenbankjes en koelte-eilanden (tegen hittestress).                                                                                     kan begeleiden. Contrast of verlichting is niet getoetst op zichtbaarheid voor slecht-
   • Beschikbaarheid toegankelijke openbare toiletten vergroot (gebouw Havenmeester, Houtwal Garage,                                              zienden. Voor doven/slechthorenden zijn er geen faciliteiten.
       strandeiland).
   • Hoge nood-app: hiermee zorgt de gemeente ervoor dat inzichtelijk is waar openbaar toegankelijke toiletten            Communicatie            De bibliotheek heeft haar communicatie op B1 niveau, een toegankelijke website en de
       zich bevinden. Sommige winkels hebben hun toilet opengesteld (Winkel Pikado, Downey’s en Browney’s).                                       medewerkers zijn getraind voor het omgaan met specifieke groepen. De overige
   • De gemeente verstrekt gehandicaptenparkeerkaarten (bestuurder/passagier). Indien nodig verleent de                                           instellingen nog niet.
       gemeente (op aanvraag) met verkeersbesluiten gehandicaptenparkeerplaaten in nabijheid van de woning van            Overig                  •    Er zijn geen prikkelarme activiteiten specifieke voor doelgroepen. Wel is een deel van
       de aanvrager.                                                                                                                                   de programmering bij S.a.P. gericht op kleine groepen.
   • Bushaltes zijn toegankelijk voor mindervaliden, rolstoel en blinden/slechtzienden.                                                           •    Alle genoemde instellingen werken (soms incidenteel, soms regelmatig) samen met
   • Aanpassing van station omdat tegels teveel dezelfde kleur hebben als de omgeving. Voor slechtzienden zonder                                       zorginstellingen, het Speciaal Onderwijs of activiteiten voor specifieke groepen.
       stok is er te weinig contrast.
   • ‘Punaises’ in de binnenstad om aan te geven waar wel /niet reclameborden e.d. mogen worden geplaatst.
   Fysieke toegankelijheid openbare gebouwen gemeente
   • Oude stadhuis is rolstoeltoegankelijk. Ingang aan de achterzijde (i.v.m. de trappen aan de voorzijde).
   • Het Stadsmuseum is verbouwd. Er is nu een nieuwe lift waarmee alle verdiepingen (met plateau voor
       rolstoelen) toegankelijk zijn. Er is alleen nog een aparte ingang voor rolstoelen via het café.
   • Het Marius van Dokkummuseaum heeft zelf een groep rolstoelgebruikers betrokken bij de verbouwing. Het
       hele pand is op 1 ruimte na geheel toegankelijk gemaakt. Met ook een nieuwe lift. Bezoekers die slecht ter
       been zijn of in een rolstoel zitten, kunnen via reguliere ingang naar binnen.
   • De Sypel is een rolstoelvriendelijk gebouw (brede gangen, een lift, mindervalide(miva)-tourniquets, grotere
       kleedkamers waar meerdere personen in kunnen, grote kleedkamer waar een behandelbank staat op personen
       aan- en uit te kleden, miva-toilet, tillift voor in het zwembad, luie trapen in het zwembad. Bij de verbouwing is
       een klankbordgroep van (miva)gebruikers betrokken. Hun expertise is gebruikt voor de inrichting en invulling
       van de nieuwbouw.
32    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   BIJLAGE 2 Leidraad VNG                                                                                                        BIJLAGE 3 Overzicht bronnen
   De VNG geeft per kernartikel van het Verdrag aan, hoe dit de taken van de gemeente raakt.
                                                                                                                                 Input gemeentelijk beleid
    Integraal plan             In de JW, Wmo en de PW staat nu de verplichting om in het (verplichte) periodiek plan op          • Inkoopbeleid Inkoopsamenwerking Noord Veluwe (ISNV)
    (Lokale inclusie           te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het VN-verdrag (amendement                      • Nota interactief werken in Harderwijk, 2016
    agenda)                    Van der Staaij/Bergkamp).                                                                         • Trendrapportage sociaal domein 2019, Gemeente Harderwijk
                                                                                                                                 • Programmabegroting 2021 Harderwijk (met overzicht van vastgesteld beleid)
    Werken aan                 Verplichting voor de overheid om te werken aan bewustwording. Gemeente bepaalt de                 • Verslag workshop Help! Hoe wordt ik een cultuursensitieve organisatie? Krachtig Kleurrijk Harderwijk,
    bewustwording              ambitie en bespreekt regelmatig hoe het ervoor staat. (inclusief (personeels)beleid,                  19 november, door O. Hoepel,
                               bewustwordingscampagne).
                                                                                                                                 Externe bronnen
    Verkiezingen               •    Toegankelijke informatie voor iedereen.
    (artikel 9, 29)            •    Kieswet kent door VN-verdrag drie verplichtingen:
                                                                                                                                 • dedigihulplijn.nl
                                     • toegankelijkheid stemlokalen: 100% i.p.v. 25% van de stemlokalen
                                                                                                                                 • Gezondheidsmonitor volwassenen 2016, GGD Noord-Oost Gelderland
                                     • ondersteuning aan kiezers met een handicap op verzoek, en stemmen in het geheim
                                                                                                                                 • MEE Position Statement zelfstandig wonen)
                                       zonder intimidatie: onderscheid tussen ondersteuning in het stemhokje bij fysieke
                                                                                                                                 • Rapport Alliantie VN Verdrag, 2019
                                       beperkingen, en ondersteuning vóór het stemmen (informatie in gemakkelijke taal).
                                                                                                                                 • SCP/CPB, ‘Kansrijk integratiebeleid op de arbeidsmarkt, 2020
                                                                                                                                 • SCP, LHBTI-monitor 2018
    Toegankelijkheid           •    Gaat niet alleen om fysieke leefomgeving maar ook om toegankelijk vervoer en begrij-
                                                                                                                                 • SCP, Maatwerk in meedoen 2020
    (artikel 9, 20, 21)             pelijke informatie/communicatie.
                                                                                                                                 • www.coalitievoorinclusie.nl/coalitie-voor-inclusie/
                               •    Denk ook aan samenwerking met bedrijfsleven (winkels, horeca), bij subsidieverlening
                                                                                                                                 • www.vng.nl/rubrieken/onderwerpen/iedereen-doet-mee
                                    voorwaarde dat activiteit/dienst voor iedereen toegankelijk moet zijn. Zelfde voor
                                                                                                                                 • www.movisie.nl/artikel/hoge-drempels-mensen-beperking-toegang-overheidsdienstverlening
                                    inkoop.
    Onderwijs                  •    Gemeentelijke taak m.n. bij huisvesting. Mn bij moment van verhuizing of verbouwing.
    (artikel 24)               •    Het gaat bij onderwijs ook om aansluiting op ov, toegankelijk lesmateriaal en beje-
                                                                                                                                 Interviews (inventarisatie activiteiten en ervaringen)
                                    gening van personen met een beperking. Gemeente kan bemiddelen/faciliteren bij
                                                                                                                                 • Input van 31 ambtenaren Harderwijk
                                    stages voor leerlingen met beperking, begeleiding bieden bij overstap van school naar
                                                                                                                                 • Input van 20 ambtenaren van Meerinzicht
                                    werk, leerlingenvervoer, passend onderwijs, en studietoelage voor studenten met een
                                                                                                                                 • Input van 15 inwoners vanuit hun privésituatie dan wel (vrijwilligers)werk
                                    beperking (!) (deed voorheen het UWV).
                                                                                                                                 • Input van 12 medewerkers van maatschappelijke partners
    Werkgelegenheid            •    Divers personeelsbeleid. Quotumregeling overheidswerkgevers
    (artikel 27)               •    Vanuit PW verantwoordelijk om inwoners met een (arbeids)beperking deel te laten
                                    nemen aan de AM.
                               •    Banenafspraak: dat markt en overheid banen creëren voor personen met afstand tot
                                    de AM.
    Cultuur, vrije tijd,       •    Gemeente is verantwoordelijk voor het faciliteren van sport voor inwoners.
    sport (artikel 30)         •    Gemeente verleent subsidies/vergunningen in culturele en vrijetijdssector. Gemeente
                                    kan eisen stellen, en aansluiting zoeken bij -vrijwilligers/cliëntenorganisaties die activi-
                                    teiten organiseren.
    Zelfstandig wonen          •    ‘Mensen met beperking hebben net als ieder ander het recht in de samenleving te
    (artikel 19)                    wonen en ook de keuze te hebben te wonen waar zij willen.
                               •    Gemeente houdt toezicht op woningbouw: moet ook rekening houden met mensen
                                    met beperking. Bv afspraken met woningcorporaties, in bestemmingsplannen
                                    rekening houden met doelgroep.
                               •    Gemeentelijke taken Wmo/Beschermd Wonen
    Gezondheid en              •    ‘Dat personen met een handicap zonder discriminatie op grond van hun handicap
    welzijn (artikel 25)            recht hebben op het genot van het hoogst haalbare niveau van gezondheid’.
                               •    Gemeente voert Wmo en Jeugdwet uit.
                               •    Welzijn is gevoel van welbevinden. Dit gaat om eer dan fysieke gezondheid. Het gaat
                                    om het gevoel van erbij horen (acceptatie, participatie). (in Harderwijk ook Regenboog,
                                    migranten).
34    Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021                                                                                                                                   Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>36 Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>