<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Memo
Aan:                  MT, directieraad, bestuur
Van:                  F.TJ. van Veluw, W.W. Meijer en P.V. de Lijster
Datum:                7 juni 2023
Zaaknr. / Doc.nr:     99990000028542 / 99990000124652
Onderwerp:            Memo wijziging gemeenschappelijke regeling Meerinzicht
Inleiding
Het wetsvoorstel ‘’Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen en enige andere wetten in
verband met het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen’’
is op 1 juli 2022 in werking getreden. Deze wet versterkt de positie bij besluitvorming en de
controlerende rol van gemeenteraden door hen meer inspraak te geven bij het treffen van
gemeenschappelijke regelingen (GR-en) en bij het nemen van besluiten door de besturen daarvan.
Het deel van de wet dat rechtstreeks rechten geeft aan de gemeenteraad is per direct ingegaan op
1 juli 2022. Voor het andere deel (verplichtingen om bestaande gemeenschappelijke regelingen aan
te passen, om zo scherpere afspraken te maken over bijvoorbeeld uittreding of evaluatie) geeft de
wet een implementatieperiode van 2 jaar (dus voor 1 juli 2024). Ook deze veranderingen kunnen
meer rechten geven aan de gemeenteraad.
In dit memo gaan we in op welke wijzigingen de wet kent en welke gevolgen deze wijzigingen
hebben of kunnen hebben voor de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht.
Meerinzicht is een bedrijfsvoeringsorganisatie die belast is met bedrijfsvoeringstaken en
uitvoeringstaken op het gebied van het sociaal domein. Meerinzicht stelt zelf geen beleid vast. Dit
is voorbehouden aan de bestuursorganen van de deelnemende gemeenten. Voor de volledigheid
hebben we in de bijlage de geldende versie van de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht
(hierna: de regeling) opgenomen. Daarnaast is de versie opgenomen, zoals die is aangepast aan de
gewijzigde Wgr. Hierin zijn ook enkele bestuurlijke keuzes opgenomen, die we hierna behandelen.
Er zijn drie soorten wijzigingen in de gewijzigde Wgr te onderscheiden:
A. wijzigingen die geen afweging vergen (deze wijzigingen vloeien direct voort uit de wet; de
     gemeenschappelijke regelingen zelf hoeven niet gewijzigd te worden);
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>B. wijzigingen die een afweging vergen, maar meer technisch van aard zijn;
C. wijzigingen die een afweging vergen en meer politiek van aard zijn.
Hieronder gaan we nader in op de wijzigingen. Daarbij zullen we aangeven in hoeverre die hebben
geleid tot een voorstel tot aanpassing van de tekst van de gemeenschappelijke regeling of een
nadere bestuurlijke afweging vragen. Het is aan de deelnemende colleges om deze voorstellen in
samenspraak met de raden (al dan niet) over te nemen. In de bijgevoegde concept-regeling (als
vijfde wijziging aangeduid) zijn de aanpassingen verwerkt. De was-wordt tabel maakt de
voorgestelde wijzigingen van de regeling inzichtelijk.
Naast de wijzigingen van de Wgr die geïmplementeerd moeten worden in de regeling, wordt dit
moment ook aangegrepen om de archiefbepalingen in de regeling te actualiseren. In onderdeel D
van deze memo lichten wij deze actualisatie verder toe.
A. Wijzigingen die geen afweging vergen
     1. Treffen en wijzigen van college- en/of burgemeestersregelingen (artikel 1 Wgr);
           Het betreft hier wijziging van art 1 Wgr: bij de totstandkoming of wijziging van de GR moet
           in dit geval aan de gemeenteraad om een zienswijze gevraagd. Dit geldt overigens ook voor
           deze aanpassing van de regeling aan de gewijzigde Wgr: dat betekent een langere
           doorlooptijd voordat de besluitvorming definitief is. Voordat het college definitief tot
           besluitvorming kan overgaan, heeft de raad eerst de mogelijkheid een zienswijze in te
           dienen. Die zienswijze neemt het college dan mee in zijn besluitvorming, waarna de raad
           eerst toestemming moet verlenen, waarna het college definitief kan besluiten (zie ook
           proces hierna). Deze procedure geldt dus voor het treffen van de regeling, maar ook voor
           het wijzigen van, het toetreden tot en het uittreden uit een regeling. De regeling is hierop
           aangepast (onder meer de artikelen 24, 25 en 26 van de regeling).
      2. Wijziging planning- en control-cyclus (de zienswijzeperiode voor de raad is verlengd van 8
           naar 12 weken);
           Deze wijzigingen gelden al (artikelen 34 t/m 35 Wgr). In de planning van de jaarrekening en
           begroting 2024 wordt hier ook rekening mee gehouden. Ook is de gemeenschappelijke
           regeling in de bijgevoegde concept tekst hierop aangepast (artikel 20 van de regeling).
      3. Regionaal enquêterecht (art. 155g van de Gemeentewet);
           Het gaat hier om de mogelijkheid tot het instellen van een regionale onderzoekscommissie.
           Dit is een bevoegdheid die de raden hebben. Deze commissie kan ook onderzoek doen
           naar het door het samenwerkingsverband gevoerde bestuur. Eerder kon alleen naar het
           handelen van de eigen wethouder of burgemeester in het (algemeen) bestuur van de
           gemeenschappelijke regeling onderzoek worden gedaan. Het is een zwaar instrument dat
           waarschijnlijk niet snel gebruikt wordt. Hiervoor hoeft de tekst van de GR niet te worden
           aangepast en vergt op deze plaats ook geen nadere afweging. Het is een wettelijke
           bevoegdheid die de raden hebben.
Pagina 2/6
Zaaknummer 99990000028542 / 99990000124652
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>     4. Bevoegdheden rekenkamercommissie (art. 182 e.v. Gemeentewet);
           Ook dit is een wettelijk recht, waarvoor de GR zelf niet hoeft te worden aangepast. De
           rekenkamer heeft nu de bevoegdheid om onderzoek te doen naar rechtmatigheid,
           doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het samenwerkingsverband gevoerde
           bestuur als zodanig. Dit gebeurde in de praktijk al wel op vrijwillige basis, maar nu is dit ook
           geformaliseerd.
     5. Regionale raadsadviescommissie (geldt alleen voor een openbaar lichaam, dus niet voor GR
           Meerinzicht).
           De Wgr geeft gemeenteraden de mogelijkheid om het algemeen bestuur te verzoeken een
           regionale adviescommissie in te stellen. Hiervoor hoeft de GR niet aangepast te worden.
           Dit recht bestaat alleen bij gemeenschappelijke regelingen in de vorm van een openbaar
           lichaam. In de toelichting door de VNG wordt aangegeven dat dit niet past bij een
           bedrijfsvoeringsorganisatie, omdat dit afbreuk zou doen aan het ongelede bestuur van die
           rechtsvorm (een GR light). De vraag is wel of ook op een andere manier meer verbinding
           gezocht kan worden met raadsleden, waardoor het gevoel van meer grip ontstaat (een
           regionale klankbordgroep of informeel platform). Ook gelet op de aanbeveling van de
           rekenkamer zoals gedaan in het onderzoek naar Meerinzicht van december 2021
           (rekenkamercommissies Ermelo-Harderwijk en Vallei en Veluwerand) zou dit verder
           onderzocht kunnen worden. Het voorstel is om hier nu in formele zin niets mee te doen en
           dit mee te nemen bij de nog te plannen raadsbijeenkomsten die het gevolg zijn van de
           aanbevelingen van de rekenkamer en begeleid worden door Berenschot (kpi´s voor
           Meerinzicht).
B. Wijzigingen die een afweging vergen en technisch van aard zijn
1. Uittreding (artikel 9, lid 1 Wgr)
In de regeling moet in ieder geval geregeld worden:
                • de voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden;
                • de gevolgen voor het vermogen van het samenwerkingsverband
                • de gevolgen voor het vermogen van de deelnemende gemeenten (van zowel de
                   uittreder als de overblijvende gemeenten)
Voorbeelden van elementen die hierbij geregeld kunnen worden zijn:
     • Opzegtermijn
     • Besluitvormingsproces
     • Verbod eerste jaren uit te treden
     • Verplichting tot overnemen personeel, mits instemming via daartoe geëigende wegen
     • Overname van contracten (huur, inkoop)
     • Hoe bereken je uittredingskosten en welke kosten zijn toerekenbaar aan uittredende partij
De bedoeling van de wetgever is geweest om geschillen over de afrekening bij uittreding te
voorkomen door dit aan de voorkant goed te regelen. De vraag is hoe gedetailleerd dit dan moet.
De huidige bepaling in de regeling over uittreding is te beperkt. Wij hebben ervoor gekozen om in
dit kader aan te sluiten bij de uittredingsbepalingen van andere verbonden partijen zoals de
Pagina 3/6
Zaaknummer 99990000028542 / 99990000124652
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Veiligheidsregio Noord-Oost Gelderland (VNOG), waarmee de colleges van Ermelo en Harderwijk al
hebben ingestemd. In de bijgevoegde regeling hebben we die bepaling verwerkt. In deze bepaling
komen de elementen uit artikel 9, eerste lid, Wgr terug. Zo is geregeld dat de uittredende
gemeente de rechtstreekse kosten van uittreding moet dragen en dat de overige deelnemende
gemeenten geen financieel nadeel mogen ondervinden van de uittreding. Ook aan personele en
overige gevolgen wordt aandacht besteed door te bepalen dat hier expliciet onderzoek naar
gedaan moet worden. Als uitgangspunt is opgenomen dat de uittredende gemeente ook deze
kosten van onderzoek draagt. Verder is ook het besluitvormingsproces geregeld.
We hebben ook onderzocht of het wenselijk is om een nog meer gedetailleerde bepaling op te
nemen en personele uitgangspunten (zoals het mens-volgt-werk principe) specifiek in de regeling
op te nemen. Het is echter niet mogelijk gebleken om alle gevolgen van een eventuele uittreding
op dit moment al inzichtelijk te hebben en in de regeling vast te leggen. Daar is juist als de situatie
zich voordoet het onderzoek, zoals bedoeld in artikel 25 van de regeling, voor bedoeld.
C. Wijzigingen die een afweging vergen en meer politiek van aard zijn
1. Zienswijzen raden (art. 10. lid 5 en 6 Wgr)
Dit artikel bepaalt het volgende:
¨Een regeling als bedoeld in het tweede lid houdt bepalingen in omtrent de besluiten van het
bestuur van het openbaar lichaam, de bedrijfsvoeringsorganisatie of het gemeenschappelijk
orgaan, waarover de raden van de deelnemende gemeenten een zienswijze naar voren kunnen
brengen voorafgaand aan het nemen van het besluit, met uitzondering van het besluit tot het
vaststellen of wijzigen van de begroting, bedoeld in artikel 35, en besluiten als bedoeld in afdeling
3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, en de wijze waarop de zienswijze gegeven kan worden¨.
Het gaat hierbij om een nieuw instrument voor zover het niet gaat om besluiten tot vaststellen van
de begroting en tot het deelnemen aan een rechtspersoon. Daarvoor is de zienswijze al geregeld in
de huidige regeling. Het gaat nu om andere besluiten (dan vaststelling begroting en oprichting
rechtspersoon) van het bestuur van een gemeenschappelijke regeling. In onze optiek zijn alle
andere besluiten van het bestuur minder verstrekkend en lijkt het daarom ook niet nodig om een
zienswijze van de raad te vragen. De invloed van een zienswijze op dergelijke andere besluiten is
dan immers ook beperkter dan bij de vaststelling van de begroting en deelneming aan andere
rechtspersonen. Het voorstel is - gelet op het voorgaande - om geen bepaling op te nemen om voor
andere besluiten van het bestuur van Meerinzicht dan vaststelling van de begroting en deelneming
aan andere rechtspersonen een zienswijze aan de raden te vragen. Daarmee blijven ook de
doorlooptijden van die besluiten beperkt. Dit leidt tot de volgende voorgestelde bepaling die is
verwerkt in de tekst van de regeling (artikel 14a):
Voorgesteld artikel 14a van de regeling:
Anders dan besluiten waarover bij of krachtens de wet de gemeenteraden een zienswijze naar
voren kunnen brengen, zijn er geen besluiten van het bestuur waarvoor aan de raden vooraf
zienswijze dient te worden gevraagd, zoals bedoeld in artikel 10, vijfde en zesde lid, Wet
gemeenschappelijke regelingen.
2. Evaluatie (art. 11a Wgr: een regeling dient een bepaling omtrent de evaluatie te bevatten)
Pagina 4/6
Zaaknummer 99990000028542 / 99990000124652
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Een regeling houdt bepalingen in omtrent de evaluatie van de regeling. We hebben al de planning
en control cyclus, waarbij jaarlijks door Meerinzicht op financieel gebied aan de colleges en de
raden verantwoording wordt afgelegd. Daarnaast kunnen de raden ook een rekenkameronderzoek
instellen, zoals ook onlangs gebeurd is. Niettemin zou het goed zijn als de gemeenschappelijke
regeling Meerinzicht ook breder periodiek geëvalueerd wordt. Bij de behandeling van het
rekenkameronderzoek hebben we gezien dat dit toegevoegde waarde heeft. Er ontstaat op deze
manier meer verbinding tussen de raden en Meerinzicht als bedrijfsvoeringsorganisatie, waardoor
de raden ook het gevoel van nabijheid en meer grip hebben op de organisatie kunnen ervaren. Wij
stellen voor om een evaluatiebepaling op te nemen in de gemeenschappelijke regeling (artikel
14b):
Voorgesteld artikel 14b van de regeling:
1. Deze regeling wordt eens in de vier jaar geëvalueerd.
2. De evaluatie vindt plaats halverwege een raadsperiode.
3. Het bestuur regelt de wijze waarop de evaluatie plaatsvindt.
4. Het bestuur kan bepalen dat een aanvullende evaluatie plaatsvindt die afwijkt van de in het
eerste en tweede lid genoemde termijnen.
3. Burgerparticipatie (art. 10 lid 7 en 8 Wgr)
Participatie bij beleid wordt steeds belangrijker gevonden in bestuurlijk en politiek Nederland. Om
die reden is bepaald in de Wgr dat voorzien moet worden in afspraken omtrent de wijze waarop
ingezetenen en belanghebbenden betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie
van beleid. De Wgr loopt daarmee feitelijk vooruit op aanstaande wijzigingen van de
Gemeentewet. Artikel 10, zevende en achtste lid, schrijft het volgende voor:
¨Een regeling als bedoeld in het tweede lid houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop
ingezetenen van de deelnemende gemeenten en belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering
en evaluatie van beleid op grond van deze regeling betrokken worden¨.
Meerinzicht is een uitvoeringsorganisatie en kan geen beleid vaststellen. Dat gebeurt door de
gemeentebesturen (raden en colleges). Daarbij wordt de inspraakverordening van de
desbetreffende gemeente gevolgd. Het is goed om deze werkwijze vast te leggen in de regeling
met onderstaande bepaling (artikel 14c):
Voorgesteld artikel 14c:
Nu Meerinzicht een (uitvoeringsgerichte) bedrijfsvoeringsorganisatie is, waarbij het beleid door de
deelnemende gemeenten wordt vastgesteld, worden de ingezetenen bij de voorbereiding,
uitvoering en evaluatie van beleid betrokken volgens de geldende inspraakmogelijkheden van de
desbetreffende deelnemende gemeente.
4. Actieve informatieplicht (art. 17 lid 2 en 3 Wgr)
Er gold voorheen een passieve informatieplicht op basis van de Wgr. Met de wijziging van de Wgr
moet de regeling nu bepalingen bevatten over het moment van informatievoorziening, de wijze
van en het onderwerp daarvan. De Wgr bepaalt in artikel 17 het volgende:
              1. De regeling houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop door het bestuur van het
                   openbaar lichaam of de bedrijfsvoeringsorganisatie of door het gemeenschappelijk
Pagina 5/6
Zaaknummer 99990000028542 / 99990000124652
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                    orgaan aan de raden van de deelnemende gemeenten de door een of meer leden
                    van die raden gevraagde inlichtingen worden verstrekt.
               2. Het bestuur van het openbaar lichaam, de bedrijfsvoeringsorganisatie of het
                    gemeenschappelijk orgaan geeft de raden van de deelnemende gemeenten alle
                    inlichtingen die de raden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken.
               3. De regeling, bedoeld in artikel 8, eerste, tweede of derde lid, houdt bepalingen in
                    omtrent de wijze waarop de inlichtingen, bedoeld in het tweede lid, worden
                    verstrekt.
De huidige bepaling van de GR Meerinzicht (artikel 14) volstaat in onze optiek. De enige aanpassing
die in dit artikel wordt gedaan is expliciet vastleggen dat de inlichtingen schriftelijk worden
verstrekt (artikel 14 van de regeling)
Voorgesteld artikel 14:
               1. De leden van het bestuur zijn aan de colleges die dit lid heeft aangewezen
                    verantwoording schuldig voor het door hem gevoerde beleid. Dit lid is van
                    overeenkomstige toepassing ten aanzien van de gemeenteraad van de eigen
                    gemeente.
               2. Het bestuur en de afzonderlijke leden van het bestuur verstrekken aan de colleges,
                    de gemeenteraden of aan leden van de gemeenteraad van de gemeenten,
                    gevraagd en ongevraagd schriftelijk alle informatie die voor een juiste beoordeling
                    van het door het bestuur uit te voeren en uitgevoerde werkzaamheden nodig is,
                    alsmede alle overige inlichtingen waarom door één of meer leden van de colleges
                    wordt verzocht.
               3. Het reglement van orde voor de vergaderingen van het bestuur regelt de wijze
                    waarop uitvoering wordt gegeven aan het in de vorige leden bepaalde.
D. Overige wijzigingen (archiefbepaling)
Om het archiefbeheer bij een gemeenschappelijke regeling goed te regelen, moet in de regeling in
ieder geval een archiefparagraaf worden opgenomen (artikel 4, Archiefwet 1995). Ten aanzien van
de zorg moet hierin worden geregeld:
     • wie de zorgdrager is voor het archief van het samenwerkingsverband;
     • welke archiefbewaarplaats voor het archief is aangewezen;
     • wie verantwoordelijk is voor het beheer;
     • welke archivaris aangewezen wordt om toezicht te houden op het niet overgebrachte
           archief;
     • hoe de verantwoording over de archiefzorg en het informatie- en archiefbeheer is
           geregeld;
     • welke dossiers van deelnemers ter beschikking worden gesteld voor het uitvoeren van de
           taken.
De bepaling in de huidige regeling is te summier op dat vlak. In de voorgestelde regeling zijn in
artikel 23 nu de modelbepalingen gevolgd (op advies van het streekarchivariaat).
Pagina 6/6
Zaaknummer 99990000028542 / 99990000124652
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>