<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>	
  
	
  

	
  

	
  

	
  

        Protocol	
  internetonderzoek	
  door	
  
                      gemeenten	
  
	
  

	
  
                                                              	
  

                     Landelijk	
  Kenniscentrum	
  
                                                              	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  




                                                                            	
  

       auteurs:	
  Ton	
  Plompen	
  en	
  mr	
  	
  Corrie	
  Ebbers	
  
       november	
  2014	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
                                                 	
  
                         Protocol	
  internetonderzoek	
  door	
  gemeenten	
  
                     bij	
  rechtmatigheidsonderzoeken	
  sociale	
  zekerheid	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  november	
  2014	
  
Dit	
  protocol	
  is	
  opgesteld	
  in	
  opdracht	
  van	
  het	
  RCF	
  kenniscentrum	
  handhaving.	
  	
  
Het	
  wordt	
  kosteloos	
  ter	
  beschikking	
  gesteld	
  aan	
  gemeenten.	
  Openbaarmaking	
  en	
  verspreiding	
  zonder	
  
bronvermelding	
  is	
  niet	
  toegestaan.	
  Openbaarmaking	
  en	
  vermenigvuldiging	
  van	
  het	
  protocol	
  door	
  middel	
  
van	
  kopie	
  of	
  digitalisering	
  of	
  op	
  welke	
  wijze	
  dan	
  ook,	
  voor	
  overige	
  doeleinden	
  is	
  niet	
  toegestaan.	
  Voor	
  
hergebruik	
  dient	
  contact	
  opgenomen	
  te	
  worden	
  met	
  het	
  RCF	
  Kenniscentrum	
  Handhaving.	
  
Postbus	
  90155	
  -­‐	
  5000	
  LH	
  Tilburg	
  –	
  contactpersoon:	
  ad.van.mierlo@tilburg.nl	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
              	
  
              	
  
              	
  
              	
  



	
                                                                                                                                                      2	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>       Inleiding	
  
       	
  
       Definities	
  
	
  
	
  
       1	
                   Heimelijke	
  waarneming	
  
	
  
       2	
                   Reikwijdte	
  van	
  dit	
  protocol	
  
	
  
       3	
                   Juridisch	
  kader	
  
	
  
       4	
                   Rechtmatigheid	
  van	
  internetonderzoek	
  
	
  
       5	
                   Toepassing	
  internet	
  onderzoek	
  
	
  
                             5.1	
       Voorwaarden	
  internetonderzoek	
  
	
  
                             5.2	
       Welke	
  informatie	
  wordt	
  verzameld	
  
	
  
                             5.3	
       De	
  kwaliteit	
  van	
  de	
  informatie	
  
	
  
                             5.4	
       Herkomst	
  van	
  de	
  informatie	
  
	
  
       6	
                   Transparantie	
  en	
  de	
  Informatieplicht	
  van	
  de	
  gemeente	
  
	
  
                             6.1	
       Uitzondering	
  op	
  de	
  informatieplicht	
  
	
  
       7	
                   Geheimhouding	
  
	
  
       8	
                   Bevoegdheden	
  onderzoekers	
  
	
  
       9	
                   Bewaartermijnen	
  
	
  
       10	
                  Rechten	
  van	
  de	
  betrokkene	
  
	
  
       11	
                  Evaluatie	
  en	
  controle	
  naleving	
  
	
  
       Bronnen	
  
       	
  
       Bijlage	
  	
  I	
  	
            Stappenplan	
  	
  
       Bijlage	
  II	
  	
               Dossiervorming	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  



	
                                                                                                        3	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>	
  
Inleiding	
  
	
  
In	
  dit	
  protocol	
  wordt	
  een	
  werkwijze	
  beschreven	
  die	
  houvast	
  biedt	
  om	
  naspeuring	
  te	
  doen	
  op	
  
internet	
  in	
  het	
  kader	
  van	
  de	
  controle	
  op	
  de	
  naleving	
  van	
  wettelijke	
  regels	
  door	
  
uitkeringsgerechtigden.	
  De	
  werkwijze	
  in	
  dit	
  protocol	
  is	
  in	
  overeenstemming	
  met	
  de	
  eisen	
  
zoals	
  gesteld	
  in	
  de	
  Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens,	
  het	
  geeft	
  houvast	
  om	
  binnen	
  de	
  
kaders	
  van	
  de	
  wet	
  en	
  binnen	
  de	
  bestaande	
  bevoegdheden	
  informatie	
  te	
  verzamelen	
  op	
  
internet.	
  
	
  
Onder	
  internet	
  onderzoek	
  wordt	
  verstaan:	
  het	
  zoeken	
  van	
  informatie	
  over	
  personen	
  via	
  het	
  
publiekelijk	
  toegankelijke	
  net	
  om	
  bewijs	
  te	
  verzamelen	
  teneinde	
  misbruik	
  en	
  oneigenlijk	
  
gebruik	
  van	
  sociale	
  voorzieningen	
  aan	
  het	
  licht	
  te	
  brengen.	
  
	
  
Het	
  ligt	
  voor	
  de	
  hand	
  om	
  naast	
  de	
  bestaande	
  bronnen	
  zoals	
  die	
  in	
  de	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  
zijn	
  vermeld,	
  ook	
  op	
  internet	
  informatie	
  te	
  zoeken	
  die	
  een	
  bijdrage	
  kan	
  leveren	
  aan	
  het	
  
opsporen	
  van	
  misbruik	
  van	
  sociale	
  voorzieningen.	
  
	
  
Als	
  sprake	
  is	
  van	
  het	
  verwerken	
  van	
  persoonsgegevens	
  dan	
  zijn	
  wettelijke	
  regels	
  van	
  
toepassing	
  die	
  het	
  gebruik	
  reguleren.	
  Met	
  name	
  als	
  men	
  ‘in	
  functie’	
  is	
  zoals	
  een	
  Wwb-­‐
consulent	
  en	
  de	
  toezichthouder.	
  	
  
	
  
De	
  verantwoordelijke	
  voor	
  deze	
  werkwijze	
  is	
  het	
  College	
  van	
  B&W	
  van	
  de	
  gemeente.	
  Het	
  
College	
  is	
  zich	
  ervan	
  bewust	
  dat	
  het	
  verzamelen	
  van	
  informatie,	
  een	
  grote	
  inbreuk	
  vormt	
  op	
  
de	
  persoonlijke	
  levenssfeer	
  van	
  de	
  belanghebbende.	
  Daartegenover	
  staat	
  het	
  
maatschappelijke	
  belang	
  dat	
  gediend	
  is	
  met	
  het	
  handhaven	
  van	
  de	
  wettelijke	
  regels.	
  Dit	
  
protocol	
  wil	
  houvast	
  bieden	
  bij	
  het	
  afwegen	
  van	
  deze	
  twee	
  belangen.	
  
	
  
Het	
  College	
  van	
  B&W	
  moet	
  een	
  voorafgaand	
  onderzoek	
  (VO)	
  aanvragen	
  bij	
  het	
  College	
  
bescherming	
  persoonsgegevens	
  (CBP)	
  voor	
  die	
  activiteiten	
  waarbij	
  sprake	
  is	
  van	
  heimelijke	
  
waarneming	
  door	
  middel	
  van	
  internet	
  onderzoek.	
  Om	
  gemeenten	
  hierbij	
  te	
  ondersteunen	
  en	
  
om	
  een	
  zekere	
  mate	
  van	
  uniformiteit	
  in	
  de	
  werkwijze	
  van	
  de	
  sociale	
  diensten	
  te	
  
bewerkstelligen,	
  is	
  dit	
  protocol	
  opgesteld.	
  Indien	
  bij	
  de	
  melding	
  van	
  een	
  gegevensverwerking	
  
wordt	
  verklaard	
  dat	
  bij	
  het	
  verwerken	
  van	
  gegevens,	
  die	
  door	
  internet	
  onderzoek	
  verkregen	
  
zijn,	
  dit	
  protocol	
  gevolgd	
  wordt,	
  zal	
  door	
  het	
  CBP	
  weliswaar	
  een	
  voorafgaand	
  onderzoek	
  
ingesteld	
  worden,	
  maar	
  wordt	
  een	
  nader	
  onderzoek	
  niet	
  nodig	
  geacht.	
  	
  
Overigens	
  blijft	
  de	
  gemeente	
  zelf	
  verantwoordelijk	
  voor	
  de	
  rechtmatigheid	
  van	
  de	
  
gegevensverwerking.	
  Bij	
  structurele	
  wijzigingen	
  in	
  de	
  gegevensverwerking	
  dient	
  de	
  melding	
  
bij	
  het	
  CBP	
  eveneens	
  gewijzigd	
  te	
  worden.	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  




	
                                                                                                                                           4	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>	
  
Definities	
  
	
  
Sociale	
  zekerheidsfraude	
  	
  
Het	
  verstrekken	
  van	
  onjuiste	
  en/of	
  onvolledige	
  gegevens,	
  dan	
  wel	
  het	
  verzwijgen	
  of	
  niet	
  (tijdig)	
  
verstrekken	
  van,	
  voor	
  de	
  bepaling	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  uitkering	
  en	
  de	
  duur	
  en	
  hoogte	
  van	
  de	
  uitkering	
  
relevante	
  gegevens,	
  met	
  als	
  gevolg	
  dat	
  een	
  uitkering	
  geheel	
  of	
  ten	
  dele	
  ten	
  onrechte	
  wordt	
  verstrekt.	
  
	
  
Internet	
  onderzoek	
  
Het	
  zoeken	
  van	
  informatie	
  over	
  personen	
  via	
  het	
  publiekelijk	
  toegankelijke	
  internet	
  om	
  informatie	
  en	
  
bewijs	
  te	
  verzamelen	
  teneinde	
  misbruik	
  en	
  oneigenlijk	
  gebruik	
  van	
  sociale	
  zekerheidsvoorzieningen	
  aan	
  
het	
  licht	
  te	
  brengen.	
  
	
  
Open	
  bron	
  
Informatie	
  die	
  voor	
  iedereen	
  rechtstreeks	
  toegankelijk	
  is,	
  waaronder	
  ook	
  informatiebronnen	
  op	
  
internet.	
  
	
  
Persoonsgegeven	
  	
  
Elk	
  gegeven	
  betreffende	
  een	
  geïdentificeerde	
  of	
  identificeerbare	
  natuurlijke	
  persoon	
  (art.	
  1	
  sub	
  a	
  Wbp).	
  
	
  
Betrokkene	
  
Degene	
  op	
  wie	
  een	
  persoonsgegeven	
  betrekking	
  heeft	
  (art.	
  1	
  sub	
  f	
  Wbp).	
  
	
  
Belanghebbende	
  
Degene	
  wiens	
  belang	
  rechtstreeks	
  bij	
  een	
  besluit	
  is	
  betrokken	
  (art.	
  1:2	
  Awb	
  en	
  art.	
  5	
  Wwb)..	
  
	
  
Inlichtingenverplichting	
  	
  
Een	
  plicht	
  die	
  op	
  grond	
  van	
  de	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  op	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  rust	
  om	
  de	
  
uitvoeringsinstantie	
  op	
  zijn	
  verzoek	
  of	
  onverwijld	
  uit	
  eigen	
  beweging	
  alle	
  feiten	
  en	
  omstandigheden	
  mee	
  
te	
  delen,	
  waarvan	
  hem	
  redelijkerwijs	
  duidelijk	
  moet	
  zijn	
  dat	
  zij	
  van	
  invloed	
  kunnen	
  zijn	
  op	
  het	
  recht,	
  de	
  
hoogte	
  of	
  de	
  duur	
  van	
  de	
  uitkering	
  of	
  bijstand	
  (art.	
  17	
  Wwb).	
  
	
  
Informatieplicht	
  
Een	
  plicht	
  die	
  op	
  grond	
  van	
  de	
  Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  op	
  de	
  verantwoordelijke	
  rust	
  om	
  de	
  
betrokkene	
  te	
  informeren	
  over	
  zijn	
  identiteit	
  en	
  de	
  doeleinden	
  van	
  de	
  verwerking	
  waarvoor	
  de	
  
gegevens	
  zijn	
  bestemd.	
  De	
  verantwoordelijke	
  verstrekt	
  nadere	
  informatie	
  voor	
  zover	
  dat	
  gelet	
  op	
  de	
  
aard	
  van	
  de	
  gegevens,	
  de	
  omstandigheden	
  waaronder	
  zij	
  worden	
  verkregen	
  of	
  het	
  gebruik	
  dat	
  ervan	
  
wordt	
  gemaakt,	
  nodig	
  is	
  om	
  tegenover	
  de	
  betrokkene	
  een	
  behoorlijke	
  en	
  zorgvuldige	
  verwerking	
  te	
  
waarborgen	
  (art.	
  33,	
  34	
  Wbp).	
  	
  
	
  
College	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  
De	
  toezichthoudende	
  autoriteit	
  (www.cbpweb.nl).	
  Heeft	
  tot	
  taak	
  toe	
  te	
  zien	
  op	
  de	
  verwerking	
  van	
  
persoonsgegevens	
  overeenkomstig	
  het	
  bij	
  en	
  krachtens	
  de	
  wet	
  bepaalde.	
  Tevens	
  houdt	
  het	
  College	
  
toezicht	
  op	
  de	
  verwerking	
  van	
  persoonsgegevens	
  in	
  Nederland,	
  wanneer	
  de	
  verwerking	
  plaatsvindt	
  
overeenkomstig	
  het	
  recht	
  van	
  een	
  ander	
  land	
  van	
  de	
  Europese	
  Unie	
  (art.	
  51	
  Wbp).	
  
	
  
Anoniem	
  internet	
  onderzoek	
  
Degene	
  die	
  internet	
  onderzoek	
  instelt	
  geeft	
  zijn	
  identiteit	
  niet	
  prijs	
  tegenover	
  degene	
  naar	
  wie	
  	
  
onderzoek	
  wordt	
  ingesteld.	
  	
  
	
  
Afgeschermd	
  (veilig)	
  internet	
  onderzoek	
  
Internet	
  onderzoek	
  doen	
  zonder	
  sporen	
  na	
  te	
  laten.	
  De	
  ingevoerde	
  zoekgegevens,	
  de	
  zoekgeschiedenis,	
  
het	
  ip-­‐adres	
  en	
  overige	
  door	
  het	
  systeem	
  gegenereerde	
  informatie	
  worden	
  niet	
  vastgelegd.	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  



	
                                                                                                                                                           5	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>	
  
1	
            Heimelijke	
  waarneming	
  
	
  
Het	
  verzamelen	
  van	
  informatie	
  over	
  uitkeringsgerechtigden	
  op	
  internet	
  kan	
  aangemerkt	
  
worden	
  als	
  een	
  vorm	
  van	
  heimelijk	
  waarnemen.	
  Heimelijke	
  waarneming	
  is	
  het	
  gericht	
  
verzamelen	
  van	
  informatie	
  op	
  grond	
  van	
  eigen	
  onderzoek	
  zonder	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  
                                                  1
daarvan	
  op	
  de	
  hoogte	
  te	
  stellen. 	
  Daarbij	
  worden	
  gedragingen	
  in	
  beeld	
  gebracht	
  van	
  de	
  
uitkeringsgerechtigde	
  en/of	
  de	
  partner,	
  of	
  er	
  worden	
  visuele	
  waarnemingen	
  gedaan.	
  
Deze	
  werkwijze	
  heeft	
  tot	
  gevolg	
  dat	
  informatie	
  wordt	
  verzameld	
  zonder	
  de	
  personen,	
  naar	
  
wie	
  onderzoek	
  wordt	
  ingesteld,	
  op	
  de	
  hoogte	
  te	
  stellen.	
  In	
  dat	
  geval	
  moet	
  de	
  voorgenomen	
  
werkwijze	
  worden	
  voorgelegd	
  aan	
  het	
  CBP	
  voor	
  een	
  rechtmatigheidstoets:	
  Voorafgaand	
  
                           2
Onderzoek	
  (VO). 	
  Het	
  CBP	
  geeft	
  na	
  het	
  onderzoek	
  in	
  een	
  verklaring	
  aan	
  of	
  de	
  voorgenomen	
  
werkwijze	
  rechtmatig	
  is	
  en	
  stelt	
  eventueel	
  voorwaarden	
  aan	
  de	
  werkwijze.	
  	
  
	
  
	
  
2	
            Reikwijdte	
  van	
  dit	
  protocol	
  
	
  
Dit	
  protocol	
  is	
  van	
  toepassing	
  op	
  de	
  controle	
  van	
  de	
  naleving	
  van	
  de	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  
(Wwb),	
  de	
  Wet	
  inkomensvoorziening	
  oudere	
  en	
  gedeeltelijk	
  arbeidsongeschikte	
  werkloze	
  
werknemers	
  (Ioaw),	
  de	
  Wet	
  inkomensvoorziening	
  oudere	
  en	
  gedeeltelijk	
  arbeidsongeschikte	
  
gewezen	
  zelfstandigen	
  (Ioaz),	
  de	
  Wet	
  Inkomensvoorziening	
  oudere	
  werklozen	
  (Iow)	
  en	
  
soortgelijke	
  vangnetregelingen.	
  Het	
  College	
  van	
  B&W	
  is	
  juridisch	
  verantwoordelijk	
  voor	
  de	
  
uitvoering	
  en	
  de	
  handhaving	
  van	
  deze	
  wetten.	
  De	
  handhaving	
  zoals	
  hier	
  bedoeld	
  heeft	
  een	
  
bestuursrechtelijk	
  karakter.	
  	
  
	
  
Bestuursrechtelijk	
  
Binnen	
  het	
  bestuursrecht	
  heeft	
  het	
  College	
  van	
  B&W	
  het	
  gezag	
  en	
  het	
  beheer	
  over	
  het	
  
gebruik	
  van	
  informatietechnologie	
  en	
  de	
  daarmee	
  verkregen	
  informatie.	
  B&W	
  blijven	
  op	
  
grond	
  van	
  de	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  en	
  de	
  Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  de	
  
                                                                                                                        3
verantwoordelijke	
  voor	
  de	
  verwerking	
  van	
  de	
  daarmee	
  verkregen	
  informatie. 	
  
De	
  Procesbeschrijving	
  ‘Heimelijke	
  waarneming	
  door	
  sociale	
  diensten’	
  uit	
  2007	
  volgt	
  dit	
  
uitgangspunt	
  ook.	
  Conformeren	
  aan	
  het	
  hier	
  voorliggende	
  protocol	
  internet	
  onderzoek	
  houdt	
  
in	
  dat	
  het	
  College	
  van	
  B&W	
  tevens	
  de	
  werkwijze	
  volgt	
  zoals	
  beschreven	
  in	
  de	
  
procesbeschrijving	
  Heimelijke	
  Waarneming	
  door	
  sociale	
  diensten,	
  welke	
  van	
  toepassing	
  
         4
blijft. 	
  
	
  
Internet	
  onderzoek	
  in	
  het	
  kader	
  van	
  de	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  is	
  een	
  exclusieve	
  
bestuursrechtelijke	
  aangelegenheid.	
  Alle	
  handelingen	
  spelen	
  zich	
  af	
  in	
  het	
  kader	
  van	
  de	
  
uitvoering	
  van	
  de	
  publiekrechtelijke	
  taak,	
  ook	
  als	
  er	
  een	
  terugvordering	
  moet	
  worden	
  gedaan.	
  
	
  
Dit	
  protocol	
  is	
  daarom	
  voor	
  wat	
  betreft	
  de	
  inzet	
  van	
  internet	
  onderzoek	
  en	
  de	
  verwerking	
  van	
  
de	
  verkregen	
  informatie,	
  alleen	
  van	
  toepassing	
  op	
  het	
  gezag	
  van	
  B&W	
  over	
  de	
  inzet	
  van	
  dit	
  
middel	
  binnen	
  het	
  bestuursrecht.	
  
	
  
Na	
  het	
  internet	
  onderzoek	
  kan	
  blijken	
  dat,	
  gezien	
  de	
  zwaarte	
  van	
  de	
  fraude,	
  de	
  zaak	
  moet	
  
worden	
  overgedragen	
  aan	
  het	
  OM	
  in	
  het	
  kader	
  van	
  het	
  vastgestelde	
  vervolgingsbeleid.	
  
Hiermee	
  is	
  de	
  grens	
  bereikt	
  van	
  de	
  bevoegdheid	
  zoals	
  die	
  in	
  dit	
  protocol	
  is	
  beschreven.	
  	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  

	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
1
 	
  	
  art.	
  31,	
  lid	
  1,	
  onderdeel	
  b,	
  Wbp	
  
2
 	
  art.	
  31	
  Wbp	
  
3
 	
  zie	
  College	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  9	
  oktober	
  2002,	
  z2002-­‐0477	
  
4
 	
  vindplaats:	
  cbpweb.nl	
  –	
  20	
  dec.	
  2007	
  



	
                                                                                                                                                                                                                                 6	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>	
  
3	
           Juridisch	
  kader	
  
	
  
Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  (Wbp)	
  
Op	
  de	
  hier	
  beschreven	
  werkwijze	
  is	
  allereerst	
  de	
  Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  van	
  
toepassing	
  voor	
  zover	
  bepaalde	
  onderwerpen	
  niet	
  expliciet	
  in	
  de	
  Wwb	
  zijn	
  geregeld.	
  	
  
Onderwerpen	
  die	
  niet	
  in	
  Wwb	
  geregeld	
  zijn	
  worden	
  geregeerd	
  door	
  de	
  bepalingen	
  uit	
  de	
  
Wbp,	
  zoals	
  de	
  informatieplicht	
  van	
  de	
  verantwoordelijke,	
  het	
  recht	
  op	
  inzage	
  en	
  correctie	
  van	
  
de	
  belanghebbende,	
  de	
  eis	
  van	
  beveiliging	
  en	
  de	
  meldplicht	
  bij	
  het	
  CBP.	
  
	
  
Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  (Wwb)	
  
Daarnaast	
  zijn	
  de	
  verplichtingen	
  uit	
  de	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  en	
  aanverwante	
  regelingen	
  
(Ioaw,	
  Ioaz)	
  van	
  toepassing.	
  Deze	
  wetten	
  vormen	
  de	
  rechtmatige	
  grondslag	
  van	
  het	
  optreden	
  
van	
  de	
  medewerkers	
  sociale	
  zaken	
  van	
  een	
  gemeente.	
  
	
  
Algemene	
  wet	
  bestuursrecht	
  (Awb)	
  
De	
  bepalingen	
  uit	
  de	
  Algemene	
  wet	
  bestuursrecht	
  zijn	
  van	
  toepassing	
  bij	
  het	
  nemen	
  van	
  een	
  
besluit	
  en	
  op	
  de	
  bevoegdheden	
  van	
  de	
  toezichthouder	
  (hoofdstuk	
  5	
  Awb	
  Handhaving).	
  
	
  
	
  
4	
           Rechtmatigheid	
  van	
  internetonderzoek	
  
	
  
De	
  medewerker	
  sociale	
  zaken	
  is	
  als	
  ambtenaar	
  gebonden	
  aan	
  de	
  bepalingen	
  van	
  de	
  Wet	
  werk	
  
en	
  bijstand	
  en	
  de	
  Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens.	
  
De	
  Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  vormt	
  de	
  grondslag	
  voor	
  het	
  doen	
  van	
  rechtmatigheidsonderzoek.	
  In	
  
hoeverre	
  een	
  inbreuk	
  gemaakt	
  kan	
  worden	
  op	
  de	
  persoonlijke	
  levenssfeer,	
  is	
  een	
  afweging	
  
van	
  de	
  noodzaak	
  tot	
  het	
  instellen	
  van	
  onderzoek	
  en	
  van	
  proportionaliteit	
  (evenredigheid)	
  en	
  
                                                                        	
  5
subsidiariteit	
  (is	
  een	
  lichtere	
  inbreuk	
  mogelijk). 	
  Deze	
  eisen	
  zijn	
  neergelegd	
  in	
  art.	
  8	
  Wbp.	
  
	
  
Bij	
  aanvraag	
  van	
  een	
  uitkering	
  rust	
  op	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  een	
  strikte	
  inlichtingenplicht:	
  
Om	
  in	
  aanmerking	
  te	
  komen	
  voor	
  een	
  uitkering	
  of	
  bijstand	
  of	
  om	
  een	
  uitkering	
  of	
  bijstand	
  te	
  
behouden	
  gelden	
  voor	
  alle	
  uitkeringswetten	
  	
  inlichtingenverplichtingen.	
  De	
  belanghebbende	
  is	
  
verplicht	
  om	
  de	
  uitvoeringsinstantie	
  op	
  zijn	
  verzoek	
  of	
  onverwijld	
  uit	
  eigen	
  beweging	
  alle	
  
feiten	
  en	
  omstandigheden	
  mee	
  te	
  delen,	
  waarvan	
  hem	
  redelijkerwijs	
  duidelijk	
  moet	
  zijn	
  dat	
  zij	
  
                                                                                                                      6
van	
  invloed	
  kunnen	
  zijn	
  op	
  het	
  recht,	
  de	
  hoogte	
  of	
  de	
  duur	
  van	
  de	
  uitkering. 	
  
Vervolgens	
  worden	
  gegevens	
  van	
  uitkeringsgerechtigden	
  geverifieerd	
  in	
  zowel	
  landelijke	
  
bronnen	
  zoals	
  de	
  RDW,	
  het	
  Kadaster,	
  het	
  energiebedrijf,	
  het	
  Handelsregister	
  e.d.	
  Ook	
  lokale	
  
bronnen	
  kunnen	
  geraadpleegd	
  worden	
  waaronder	
  verhuurders	
  van	
  woningen,	
  
                                                                                                            7
energiebedrijven	
  en	
  de	
  voormalige	
  werkgever	
  (art.	
  63	
  en	
  64	
  Wwb ).	
  Voordat	
  internet	
  
onderzoek	
  wordt	
  ingesteld	
  worden	
  altijd	
  deze	
  bronnen	
  geraadpleegd	
  met	
  als	
  doel	
  om	
  
bepaalde	
  personen	
  te	
  selecteren	
  van	
  wie	
  op	
  basis	
  van	
  verkregen	
  informatie	
  uit	
  deze	
  bronnen,	
  
het	
  recht	
  op	
  uitkering	
  moet	
  worden	
  onderzocht.	
  Op	
  het	
  moment	
  dat	
  uit	
  de	
  
gegevensuitwisseling	
  o.g.v.	
  art.	
  64,	
  indicaties	
  voor	
  fraude	
  aan	
  het	
  licht	
  zijn	
  gekomen,	
  kan	
  
nader	
  onderzoek	
  noodzakelijk	
  zijn.	
  In	
  een	
  dergelijke	
  situatie	
  kunnen	
  gegevens	
  op	
  individueel	
  
niveau	
  worden	
  onderzocht	
  op	
  internet.	
  Internetonderzoek	
  is	
  dus	
  een	
  vorm	
  van	
  een	
  dergelijk	
  
nader	
  onderzoek.	
  
	
  
	
  
	
  

	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
5
 	
  Overheidshandelen	
  dat	
  burger	
  aantast	
  in	
  fundamenteel	
  recht	
  moet	
  berusten	
  op	
  nationale	
  rechtsregel	
  
die	
  voldoende	
  toegankelijk	
  is,	
  voldoende	
  voorzienbaar	
  in	
  zijn	
  gevolgen	
  en	
  voldoende	
  procedurele	
  
waarborgen	
  bevat	
  tegen	
  willekeurige	
  aantasting	
  (EHRM	
  12-­‐1-­‐2010	
  LJN	
  BL6886,	
  NJ	
  2010,	
  325	
  met	
  nt.	
  
Dommering).	
  Dit	
  geldt	
  mn	
  wanneer	
  sprake	
  is	
  van	
  heimelijke	
  waarnemingen	
  en/of	
  onderzoek	
  (EHRM	
  21-­‐
6-­‐2011,	
  nr.	
  30194/09).	
  Zie	
  ook	
  LJN	
  BW8856.	
  
6
 	
  blz.	
  19	
  Besluit	
  aanscherping	
  handhaving	
  en	
  sanctiebeleid	
  SZW-­‐wetgeving,	
  13-­‐12-­‐2012.	
  
7
 	
  inlichtingenplicht	
  instanties	
  art.	
  63	
  en	
  64	
  Wwb.	
  



	
                                                                                                                                                                                                                                 7	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>	
  
De	
  inbreuk	
  op	
  de	
  belangen	
  van	
  de	
  betrokkene	
  mag	
  niet	
  onevenredig	
  zijn	
  in	
  verhouding	
  tot	
  
het	
  met	
  de	
  verwerking	
  te	
  dienen	
  doel.	
  Deze	
  toets	
  speelt	
  een	
  rol	
  wanneer	
  het	
  gaat	
  om	
  de	
  
toepassing	
  van	
  een	
  bevoegdheid	
  tot	
  het	
  verkrijgen	
  van	
  persoonsgegevens,	
  waarbij	
  een	
  
inbreuk	
  op	
  een	
  grondrecht	
  aan	
  de	
  orde	
  is.	
  Dit	
  vergt	
  een	
  belangenafweging	
  aan	
  de	
  hand	
  van	
  
de	
  omstandigheden	
  van	
  het	
  concrete	
  geval.	
  Het	
  subsidiariteitsbeginsel	
  betekent	
  dat	
  het	
  doel	
  
waarvoor	
  persoonsgegevens	
  worden	
  verwerkt	
  in	
  redelijkheid	
  niet	
  op	
  een	
  andere,	
  voor	
  de	
  
betrokkene	
  minder	
  nadelige	
  wijze,	
  kan	
  worden	
  bereikt.	
  	
  
	
  
	
  
5	
             Toepassing	
  internet	
  onderzoek	
  
	
  
Bij	
  het	
  voornemen	
  tot	
  het	
  verzamelen	
  en	
  verifiëren	
  van	
  gegevens	
  over	
  een	
  
uitkeringsgerechtigde	
  door	
  middel	
  van	
  internet	
  dienen	
  dus	
  in	
  beginsel	
  altijd	
  eerst	
  de	
  bronnen	
  
geraadpleegd	
  te	
  worden	
  zoals	
  hierboven	
  beschreven,	
  en	
  opgesomd	
  in	
  art.	
  63	
  en	
  64	
  Wwb.	
  Dit	
  
brengt	
  het	
  subsidiariteitsprincipe	
  met	
  zich	
  mee	
  en	
  vloeit	
  voort	
  uit	
  de	
  toepassing	
  van	
  de	
  wet	
  
en	
  art.	
  53a	
  lid	
  1	
  van	
  de	
  Wwb.	
  Bronnen	
  zijn	
  toegankelijk	
  bijvoorbeeld	
  via	
  Suwi-­‐inkijk	
  en	
  het	
  
Inlichtingenbureau.	
  	
  
	
  
Het	
  raadplegen	
  van	
  bronnen	
  in	
  het	
  kader	
  van	
  art.	
  63	
  en	
  64	
  Wwb	
  gebeurt	
  met	
  als	
  doel	
  om	
  
bepaalde	
  personen	
  te	
  selecteren	
  van	
  wie	
  op	
  basis	
  van	
  de	
  verkregen	
  informatie	
  uit	
  deze	
  
bronnen,	
  het	
  recht	
  op	
  een	
  uitkering	
  nader	
  moet	
  worden	
  onderzocht.	
  Op	
  het	
  moment	
  dat	
  uit	
  
de	
  gegevensuitwisselingen,	
  als	
  bedoeld	
  in	
  bijvoorbeeld	
  art.	
  64	
  Wwb,	
  indicaties	
  voor	
  fraude	
  
aan	
  het	
  licht	
  zijn	
  gekomen,	
  kan	
  nader	
  onderzoek	
  noodzakelijk	
  worden	
  geacht.	
  In	
  dergelijke	
  
situaties	
  kunnen	
  gegevens	
  van	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  op	
  individueel	
  niveau	
  worden	
  
onderzocht	
  op	
  internet.	
  Internetonderzoek	
  is	
  dus	
  een	
  vorm	
  van	
  een	
  dergelijk	
  nader	
  
onderzoek,	
  en	
  heeft	
  als	
  doel	
  om	
  informatie	
  te	
  verzamelen	
  dat	
  kan	
  dienen	
  als	
  bewijs	
  voor	
  
misbruik	
  en	
  oneigenlijk	
  gebruik	
  van	
  sociale	
  voorzieningen.	
  Het	
  benutten	
  van	
  de	
  specifieke	
  
wettelijke	
  mogelijkheden	
  voordat	
  wordt	
  overgegaan	
  tot	
  internetonderzoek,	
  vloeit	
  dus	
  voort	
  
uit	
  de	
  verschillende	
  doelstellingen	
  van	
  de	
  hierboven	
  genoemde	
  gegevensverwerkingen.	
  
Vanuit	
  het	
  oogpunt	
  van	
  proportionaliteit	
  mogen	
  alleen	
  de	
  gegevens	
  worden	
  onderzocht	
  van	
  
personen	
  waarvan,	
  als	
  gevolg	
  van	
  de	
  wettelijke	
  mogelijkheden	
  voor	
  de	
  uitwisseling	
  van	
  
persoonsgegevens,	
  duidelijke	
  indicaties	
  voor	
  fraude	
  naar	
  voren	
  zijn	
  gekomen.	
  	
  
Het	
  preventief	
  raadplegen	
  van	
  bronnen	
  op	
  internet,	
  bijvoorbeeld	
  bij	
  het	
  in	
  behandeling	
  
nemen	
  van	
  een	
  aanvraag	
  om	
  uitkering,	
  vindt	
  niet	
  plaats.	
  Als	
  er	
  geen	
  indicatie	
  voor	
  fraude	
  is	
  
zou	
  het	
  gericht	
  zoeken	
  disproportioneel	
  zijn.	
  In	
  het	
  kader	
  van	
  de	
  subsidiariteit	
  dient	
  voorts	
  te	
  
worden	
  afgewogen	
  of	
  het	
  doel	
  (het	
  verzamelen	
  van	
  bewijs	
  voor	
  fraude)	
  ook	
  op	
  een	
  andere,	
  
voor	
  de	
  betrokkene	
  minder	
  ingrijpende	
  wijze,	
  plaats	
  kan	
  vinden.	
  
	
  
Een	
  vermoeden	
  is	
  gegrond	
  als	
  dat	
  redelijkerwijs	
  uit	
  de	
  feiten	
  en	
  omstandigheden	
  voort	
  vloeit.	
  
Dit	
  vermoeden	
  kan	
  gebaseerd	
  zijn	
  op	
  fraudemeldingen,	
  eigen	
  waarneming	
  van	
  gedragingen	
  
of	
  informatie	
  uit	
  overige	
  bronnen	
  zoals	
  (anonieme)	
  tips.	
  
De	
  afwegingen	
  die	
  leiden	
  tot	
  het	
  instellen	
  van	
  internet	
  onderzoek	
  zijn	
  beschreven	
  in	
  het	
  
werkproces	
  (bijlage	
  I	
  Stappenplan)	
  en	
  worden	
  daarin	
  gedocumenteerd.	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  



	
                                                                                                                                          8	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>	
  
5.1	
          Voorwaarden	
  internetonderzoek	
  
	
  
                                                                                                           8
Het	
  internet	
  onderzoek	
  vindt	
  plaats	
  onder	
  de	
  volgende	
  voorwaarden: 	
  	
  
        - Er	
  is	
  altijd	
  een	
  gegrond	
  vermoeden	
  van	
  misbruik/fraude	
  (noodzakelijkheidseis).	
  
               Internet	
  onderzoek	
  wordt	
  niet	
  preventief,	
  bijvoorbeeld	
  bij	
  de	
  aanvraag	
  van	
  een	
  
               uitkering,	
  ingezet;	
  
        - Allereerst	
  wordt	
  de	
  subsidiariteitstoets	
  toegepast:	
  er	
  is	
  geen	
  minder	
  ingrijpend	
  
               middel	
  voor	
  handen	
  om	
  de	
  vermoedens	
  van	
  misbruik	
  te	
  onderzoeken;	
  
        - Er	
  vindt	
  een	
  belangenafweging	
  plaats	
  waarbij	
  getoetst	
  wordt	
  of	
  internet	
  onderzoek	
  
               proportioneel	
  is.	
  Daarbij	
  wordt	
  o.a.	
  rekening	
  gehouden	
  met	
  de	
  verwachting	
  van	
  de	
  
               betrokkene;	
  of	
  hij/zij	
  zich	
  op	
  internet	
  in	
  een	
  strikt	
  privédomein	
  bevindt	
  (reasonable	
  
                                                                                                                    9
               expectation	
  of	
  privacy)	
  bv	
  een	
  social	
  media	
  site	
  of	
  een	
  datingsite. 	
  Er	
  vindt	
  geen	
  
               uitlokking	
  plaats	
  door	
  te	
  reageren	
  en	
  de	
  onderzoeker	
  benadert	
  de	
  
               uitkeringsgerechtigde	
  niet	
  onder	
  een	
  valse	
  naam	
  of	
  hoedanigheid;	
  
        - Het	
  onderzoek	
  vindt	
  plaats	
  in	
  voor	
  iedereen	
  rechtstreeks	
  toegankelijke	
  openbare	
  
               bronnen,	
  dus	
  niet	
  op	
  afgeschermde	
  social	
  media-­‐	
  of	
  datingsites;	
  
        - De	
  duur	
  van	
  de	
  waarnemingen	
  op	
  internet	
  is	
  incidenteel	
  en	
  kortstondig	
  en	
  wordt,	
  
               afhankelijk	
  van	
  de	
  feiten,	
  binnen	
  een	
  vooraf	
  afgebakende	
  periode	
  van	
  3	
  tot	
  6	
  weken	
  
               uitgevoerd	
  en	
  kan	
  binnen	
  die	
  periode	
  eventueel	
  herhaald	
  worden	
  
                                            10
               (proportionaliteit); 	
  
        - De	
  informatie	
  die	
  wordt	
  verzameld	
  via	
  internet	
  vindt	
  doelgericht	
  plaats	
  en	
  heeft	
  
               betrekking	
  op:	
  
                      - de	
  identiteit	
  van	
  de	
  belanghebbende;	
  
                      - de	
  leefvorm;	
  
                      - het	
  inkomen;	
  	
  
                      - het	
  vermogen;	
  	
  
                      - de	
  inzet	
  van	
  de	
  belanghebbende	
  naar	
  arbeidstoeleiding.	
  
	
  
Het	
  internetonderzoek	
  wordt	
  ingezet	
  als	
  er	
  een	
  reëel	
  vermoeden	
  van	
  sociale	
  
zekerheidsfraude	
  is,	
  in	
  de	
  vorm	
  van	
  objectiveerbare	
  feiten	
  die	
  aanleiding	
  geven	
  de	
  
bevoegdheden	
  toe	
  te	
  passen.	
  Deze	
  afweging	
  wordt	
  in	
  elk	
  individueel,	
  concreet	
  geval	
  gemaakt	
  
en	
  verantwoord	
  in	
  het	
  onderzoeksdossier.	
  	
  
	
  
	
  
5.2	
          Welke	
  informatie	
  wordt	
  verzameld	
  
	
  
Als	
  er	
  een	
  concreet	
  vermoeden	
  van	
  sociale	
  zekerheidsfraude	
  bestaat	
  dan	
  wordt	
  gericht	
  
gezocht	
  naar	
  informatie	
  die	
  betrekking	
  heeft	
  op:	
  
     - de	
  identiteit	
  van	
  de	
  belanghebbende;	
  
     - de	
  leefvorm;	
  
     - het	
  inkomen;	
  	
  
     - het	
  vermogen;	
  	
  
     - de	
  inzet	
  van	
  de	
  belanghebbende	
  naar	
  arbeid(stoeleiding).	
  
	
  
Het	
  gaat	
  hierbij	
  dus	
  om	
  informatie	
  die	
  noodzakelijk	
  is	
  om	
  het	
  recht	
  op	
  en	
  de	
  hoogte	
  van	
  de	
  
uitkering	
  vast	
  te	
  stellen.	
  	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
8
 	
  deze	
  voorwaarden	
  zijn	
  gebaseerd	
  op	
  rechterlijke	
  uitspraken,	
  zie	
  ‘Juridische	
  verkenning,	
  internet	
  
onderzoek’,	
  mr	
  Corrie	
  Ebbers,	
  in	
  opdracht	
  van	
  het	
  RCF	
  kenniscentrum	
  handhaving,	
  2013	
  
9
 	
  HR	
  9	
  januari	
  1987	
  NJ,	
  1987,	
  982	
  en	
  LJN:	
  BU4711	
  
10
     	
  De	
  duur	
  van	
  de	
  waarneming	
  en	
  de	
  periode	
  waarin	
  dit	
  plaats	
  vindt	
  dient	
  zo	
  kort	
  mogelijk	
  te	
  zijn,	
  
afhankelijk	
  van	
  de	
  feiten	
  3	
  tot	
  maximaal	
  6	
  weken.	
  



	
                                                                                                                                                                                                                                 9	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>	
  
5.3	
                   De	
  kwaliteit	
  van	
  de	
  informatie	
  
	
  
Bij	
  het	
  verzamelen	
  van	
  informatie	
  uit	
  bronnen	
  op	
  internet	
  speelt	
  de	
  juistheid	
  van	
  de	
  gegevens	
  
een	
  grote	
  rol.	
  	
  
-­‐	
  	
  In	
  de	
  eerste	
  plaats	
  moet	
  de	
  onderzoeker	
  zich	
  ervan	
  verzekeren	
  	
  dat	
  de	
  informatie	
  die	
  
gevonden	
  wordt,	
  betrekking	
  heeft	
  op	
  de	
  uitkeringsgerechtigde(n)	
  die	
  onderwerp	
  van	
  
onderzoek	
  vormt.	
  De	
  identiteit	
  wordt	
  vastgesteld	
  aan	
  de	
  hand	
  van	
  de	
  informatie	
  zoals	
  die	
  bij	
  
de	
  gemeente	
  bekend	
  is	
  in	
  de	
  basisregistratie	
  personen.	
  	
  
-­‐	
  In	
  de	
  tweede	
  plaats	
  moet	
  de	
  informatie	
  betrouwbaar	
  zijn,	
  juist	
  en	
  nauwkeurig.	
  Informatie	
  
die	
  op	
  internet	
  wordt	
  gevonden	
  wordt	
  op	
  juistheid	
  gecontroleerd	
  in	
  de	
  bronnen	
  die	
  al	
  
beschikbaar	
  zijn	
  (zie	
  art.	
  63	
  en	
  64	
  Wwb)	
  en	
  bij	
  de	
  belanghebbende	
  zelf.	
  Zachte	
  informatie	
  die	
  
niet	
  te	
  verifiëren	
  is	
  wordt	
  niet	
  gebruikt	
  maar	
  verwijderd.	
  Informatie	
  mag	
  niet	
  verouderd	
  zijn	
  
(>	
  1	
  jaar).	
  	
  
-­‐	
  In	
  de	
  derde	
  plaats	
  moet	
  de	
  informatie	
  relevant	
  zijn	
  en	
  niet	
  bovenmatig.	
  De	
  informatie	
  moet	
  
relevant	
  zijn	
  voor	
  de	
  vaststelling	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  en	
  de	
  hoogte	
  van	
  de	
  uitkering	
  zoals	
  
beschreven	
  onder	
  5.2.	
  
	
  
De	
  onderzoeker	
  beschrijft	
  in	
  het	
  onderzoeksrapport	
  welke	
  	
  maatregelen	
  hij	
  heeft	
  genomen	
  
om	
  de	
  juistheid	
  van	
  de	
  gegevens	
  te	
  onderzoeken.	
  Informatie	
  die	
  bij	
  het	
  onderzoek	
  ter	
  kennis	
  
komt	
  van	
  de	
  onderzoeksambtenaar	
  maar	
  niet	
  relevant	
  is	
  voor	
  de	
  vaststelling	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  
uitkering,	
  wordt	
  genegeerd,	
  niet	
  in	
  het	
  dossier	
  opgenomen	
  en	
  direct	
  vernietigd.	
  
	
  
	
  
5.4	
                   Herkomst	
  van	
  de	
  informatie	
  
	
  
In	
  het	
  onderzoeksdossier	
  wordt	
  vastgelegd	
  uit	
  welke	
  bron	
  de	
  informatie	
  afkomstig	
  is	
  en	
  er	
  
wordt	
  een	
  kopie	
  gemaakt	
  (bewijs)	
  van	
  de	
  informatie	
  die	
  voor	
  het	
  vaststellen	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  
uitkering	
  relevant	
  is.	
  
	
  
	
  
6	
                     Transparantie	
  en	
  de	
  Informatieplicht	
  van	
  de	
  gemeente	
  
	
  
	
  
Transparantie	
  
	
  
In	
  het	
  kader	
  van	
  de	
  algemene	
  beginselen	
  van	
  behoorlijk	
  bestuur	
  dient	
  het	
  optreden	
  van	
  een	
  
gemeente	
  kenbaar	
  en	
  voorzienbaar	
  te	
  zijn.	
  Aan	
  deze	
  vereisten	
  wordt	
  ondermeer	
  voldaan	
  
door	
  het	
  opstellen	
  van	
  een	
  verordening	
  welke	
  openbaar	
  is	
  en	
  waarin	
  de	
  gemeente	
  haar	
  
                                                                                                       11
beleid	
  m.b.t.	
  de	
  controle	
  op	
  de	
  naleving	
  van	
  de	
  Wwb	
  beschrijft. 	
  Ook	
  wordt	
  de	
  betrokkene	
  
gewezen	
  op	
  de	
  melding	
  van	
  de	
  gegevensverwerking	
  bij	
  het	
  CBP.	
  
	
  
	
  
Informatieplicht	
  
	
  
Bij	
  aanvraag	
  van	
  de	
  uitkering.	
  
Voor	
  de	
  betrokkene	
  moet	
  helder	
  zijn	
  wat	
  er	
  met	
  zijn	
  gegevens	
  gebeurt.	
  Op	
  het	
  moment	
  dat	
  
een	
  betrokkene	
  een	
  uitkering	
  aanvraagt,	
  deelt	
  de	
  verantwoordelijke,	
  voor	
  het	
  moment	
  van	
  
de	
  verkrijging,	
  de	
  betrokkene	
  zijn	
  identiteit	
  en	
  de	
  doeleinden	
  van	
  de	
  verwerking	
  mede.	
  De	
  
verantwoordelijke	
  verstrekt	
  nadere	
  informatie	
  voor	
  zover	
  dat	
  gelet	
  op	
  de	
  aard	
  van	
  de	
  
gegevens,	
  de	
  omstandigheden	
  waaronder	
  zij	
  worden	
  verkregen	
  of	
  het	
  gebruik	
  dat	
  ervan	
  
wordt	
  gemaakt,	
  nodig	
  is	
  om	
  tegenover	
  de	
  betrokkene	
  een	
  behoorlijke	
  en	
  zorgvuldige	
  
                                                   12
verwerking	
  te	
  waarborgen. 	
  Het	
  is	
  dus	
  van	
  belang	
  dat	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  zo	
  snel	
  
mogelijk	
  goed	
  en	
  volledig	
  geïnformeerd	
  wordt.	
  Dit	
  kan	
  bijvoorbeeld:	
  	
  
	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
11
         	
  art.	
  8a	
  Wwb	
  
12
         	
  art.	
  33	
  Wbp	
  



	
                                                                                                                                                                                                                                 10	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>	
  
	
  
                           -                          in	
  algemene	
  bewoordingen	
  bij	
  het	
  eerste	
  contact	
  met	
  een	
  cliënt,	
  voordat	
  gegevens	
  
                                                      worden	
  vastgelegd;	
  
                           -                          in	
  een	
  folder;	
  
                           -                          in	
  standaardformulieren.	
  
	
  
De	
  informatieplicht	
  is	
  niet	
  van	
  toepassing	
  als	
  de	
  vastlegging	
  van	
  persoonsgegevens	
  wettelijk	
  is	
  
voorgeschreven.	
  In	
  sommige	
  gevallen	
  zal	
  het	
  zo	
  zijn	
  dat	
  de	
  sociale	
  dienst	
  gegevens	
  verkrijgt	
  
op	
  grond	
  van	
  een	
  wettelijke	
  verplichting.	
  In	
  veel	
  gevallen	
  is	
  er	
  echter	
  geen	
  sprake	
  van	
  een	
  
verplichting	
  tot,	
  maar	
  een	
  bevoegdheid	
  om	
  gegevens	
  te	
  verwerken.	
  De	
  sociale	
  dienst	
  
verwerkt	
  in	
  die	
  gevallen	
  de	
  betreffende	
  gegevens	
  voor	
  de	
  goede	
  uitvoering	
  van	
  de	
  
publiekrechtelijke	
  taak.	
  Hiervoor	
  blijft	
  de	
  informatieplicht	
  gelden.	
  
	
  
Er	
  dient	
  altijd	
  aantekening	
  gemaakt	
  te	
  worden	
  van	
  het	
  feit	
  dat	
  de	
  betrokkene	
  geïnformeerd	
  
is.	
  Zonder	
  registratie	
  kan	
  niet	
  gecontroleerd	
  worden	
  of	
  aan	
  de	
  informatieplicht	
  is	
  voldaan.	
  
	
  
Informatieplicht	
  bij	
  internet	
  onderzoek	
  
Bij	
  internet	
  onderzoek	
  wordt	
  de	
  informatie	
  niet	
  direct	
  van	
  de	
  betrokkene	
  verkregen.	
  In	
  dat	
  
geval	
  informeert	
  de	
  verantwoordelijke	
  de	
  betrokkene	
  over	
  zijn	
  identiteit	
  en	
  de	
  doeleinden	
  
van	
  de	
  verwerking	
  waarvoor	
  de	
  gegevens	
  zijn	
  bestemd:	
  of	
  op	
  het	
  moment	
  van	
  vastlegging	
  
van	
  hem	
  betreffende	
  gegevens,	
  of	
  (wanneer	
  de	
  gegevens	
  bestemd	
  zijn	
  om	
  te	
  worden	
  
verstrekt	
  aan	
  een	
  derde)	
  uiterlijk	
  op	
  het	
  moment	
  van	
  de	
  eerste	
  verstrekking.	
  De	
  
verantwoordelijke	
  verstrekt	
  nadere	
  informatie	
  voor	
  zover	
  dat	
  gelet	
  op	
  de	
  aard	
  van	
  de	
  
gegevens,	
  de	
  omstandigheden	
  waaronder	
  zij	
  worden	
  verkregen	
  of	
  het	
  gebruik	
  dat	
  ervan	
  
wordt	
  gemaakt,	
  nodig	
  is	
  om	
  tegenover	
  de	
  betrokkene	
  een	
  behoorlijke	
  en	
  zorgvuldige	
  
                                         13
verwerking	
  te	
  waarborgen. 	
  Als	
  geen	
  fraude	
  geconstateerd	
  is,	
  wordt	
  de	
  
uitkeringsgerechtigde	
  ook	
  over	
  deze	
  waarnemingen	
  geïnformeerd.	
  Ook	
  in	
  dit	
  geval	
  wordt	
  
aantekening	
  gemaakt	
  	
  van	
  het	
  feit	
  dat	
  de	
  betrokkene	
  geïnformeerd	
  is,	
  of	
  wordt	
  een	
  kopie	
  van	
  
de	
  brief	
  aan	
  betrokkene	
  bewaard.	
  
	
  
	
  
6.1	
          Uitzondering	
  op	
  de	
  informatieplicht	
  
	
  
Uitgangspunt	
  is	
  dus	
  dat	
  een	
  betrokkene	
  terstond	
  over	
  de	
  	
  waarnemingen	
  wordt	
  
geïnformeerd,	
  maar	
  bij	
  internet	
  onderzoek	
  is	
  één	
  van	
  de	
  uitzonderingen	
  op	
  grond	
  van	
  artikel	
  
43	
  Wbp	
  van	
  toepassing.	
  Volgens	
  dit	
  artikel	
  kan	
  de	
  informatieplicht	
  buiten	
  toepassing	
  blijven	
  
                                                                     	
  14
voorover	
  dit	
  noodzakelijk	
  is	
  in	
  het	
  belang	
  van: 	
  
         - de	
  veiligheid	
  van	
  de	
  staat;	
  
         - de	
  voorkoming,	
  opsporing	
  en	
  vervolging	
  van	
  strafbare	
  feiten	
  (tijdens	
  het	
  onderzoek);	
  
         - gewichtige	
  economische	
  en	
  financiële	
  belangen	
  van	
  de	
  staat	
  en	
  andere	
  openbare	
  
               lichamen;	
  
         - het	
  toezicht	
  op	
  de	
  naleving	
  van	
  wettelijke	
  voorschriften	
  die	
  zijn	
  gesteld	
  ten	
  behoeve	
  
               van	
  de	
  belangen,	
  bedoeld	
  onder	
  b	
  en	
  c,	
  of	
  
         - de	
  bescherming	
  van	
  de	
  betrokkene	
  of	
  van	
  de	
  rechten	
  en	
  vrijheden	
  van	
  anderen.	
  
	
  
Na	
  afronding	
  van	
  het	
  fraudeonderzoek	
  waarbij	
  heimelijke	
  waarnemingen	
  zijn	
  verricht,	
  is	
  de	
  
actieve	
  informatieplicht	
  weer	
  van	
  toepassing.	
  Nadat	
  het	
  onderzoek	
  is	
  afgerond	
  kan	
  niet	
  
langer	
  een	
  beroep	
  op	
  de	
  uitzondering,	
  artikel	
  43	
  b	
  Wbp,	
  worden	
  gedaan.	
  Bij	
  internet	
  
onderzoek	
  is	
  sprake	
  van	
  controleactiviteiten	
  in	
  het	
  kader	
  van	
  het	
  toezicht	
  op	
  de	
  naleving	
  van	
  
wettelijke	
  voorschriften.	
  Het	
  controlebelang	
  rechtvaardigt	
  in	
  eerste	
  instantie	
  het	
  niet	
  actief	
  
informeren	
  van	
  de	
  betrokkenen.	
  In	
  de	
  loop	
  van	
  een	
  onderzoek	
  kan	
  het	
  internetonderzoek	
  
leiden	
  tot	
  daadwerkelijke	
  persoonscontroles.	
  Deze	
  controles	
  vinden	
  plaats	
  binnen	
  de	
  
daarvoor	
  toegekende	
  wettelijke	
  bevoegdheden	
  en	
  waarborgen.	
  Dit	
  betekent	
  dat	
  de	
  	
  
	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
13
         	
  art.	
  34	
  Wbp	
  
14
         	
  art.	
  43	
  Wbp	
  



	
                                                                                                                                                                                                                                 11	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>	
  
betrokken	
  ambtenaar	
  zich	
  legitimeert	
  en	
  de	
  controleresultaten	
  bekend	
  maakt	
  volgens	
  de	
  
daarvoor	
  gebruikelijke	
  procedures.	
  	
  
Wanneer	
  een	
  (tijdelijk)	
  beroep	
  gedaan	
  wordt	
  op	
  artikel	
  43	
  Wbp	
  zijn	
  compenserende	
  
waarborgen	
  van	
  belang.	
  Deze	
  waarborgen	
  zijn	
  vastgelegd	
  in	
  de	
  bijlage	
  Stappenplan.	
  Onder	
  
meer	
  is	
  daarin	
  opgenomen	
  dat	
  betrokkene	
  altijd	
  geïnformeerd	
  wordt:	
  zowel	
  in	
  de	
  situatie	
  dat	
  
gebleken	
  is	
  dat	
  er	
  sprake	
  is	
  van	
  fraude,	
  als	
  in	
  de	
  situatie	
  waarin	
  geen	
  fraude	
  wordt	
  
geconstateerd.	
  In	
  alle	
  gevallen	
  wordt	
  de	
  betrokkene	
  binnen	
  drie	
  maanden	
  na	
  afloop	
  van	
  het	
  
onderzoek	
  op	
  de	
  hoogte	
  gesteld	
  van	
  de	
  onderzoeksactiviteiten	
  en	
  de	
  overwegingen	
  die	
  
hebben	
  geleid	
  tot	
  het	
  verrichten	
  van	
  het	
  internet	
  onderzoek.	
  
	
  
Na	
  controle	
  van	
  de	
  fraudesignalen	
  wordt	
  een	
  besluit	
  genomen	
  zoals	
  het	
  wel	
  of	
  niet	
  intrekken	
  
of	
  terugvorderen	
  van	
  de	
  uitkering	
  of	
  het	
  opleggen	
  van	
  een	
  boete.	
  Voorzover	
  ten	
  gevolge	
  van	
  
de	
  waarneming	
  wijziging	
  van	
  rechten	
  of	
  plichten	
  plaatsvindt,	
  staat	
  voor	
  de	
  belanghebbende	
  
de	
  rechtsbescherming	
  open	
  o.g.v.	
  de	
  Algemene	
  wet	
  bestuursrecht.	
  
	
  
	
  
	
  7	
        Geheimhouding	
  

Op	
  degene	
  die	
  internet	
  onderzoek	
  uitvoert	
  rust	
  een	
  geheimhoudingsplicht.	
  Als	
  de	
  ambtenaar	
  
‘in	
  de	
  uitvoering	
  van	
  zijn	
  taak	
  kennis	
  neemt	
  van	
  informatie	
  waarvan	
  hij	
  de	
  vertrouwelijkheid	
  
moet	
  begrijpen’	
  dan	
  gebruikt	
  hij	
  die	
  informatie	
  alleen	
  voor	
  zover	
  die	
  noodzakelijk	
  is	
  voor	
  de	
  
                                      	
  
uitvoering	
  van	
  de	
  wet. Uiteraard	
  mag	
  informatie	
  wel	
  worden	
  gedeeld	
  met	
  collega’s	
  die	
  direct	
  
betrokken	
  zijn	
  bij	
  de	
  onderzoekscasus	
  en	
  als	
  het	
  delen	
  van	
  informatie	
  uit	
  de	
  taak	
  van	
  de	
  
                                           	
  15
ambtenaar	
  voortvloeit. 	
  
	
  
	
  
8	
             Bevoegdheden	
  onderzoekers	
  
	
  
Functionarissen	
  die	
  internet	
  onderzoek	
  toepassen	
  worden	
  geïnformeerd	
  omtrent	
  de	
  
werkwijze	
  in	
  dit	
  protocol.	
  Zij	
  worden	
  er	
  nadrukkelijk	
  op	
  gewezen	
  dat	
  het	
  onderzoek	
  
uitsluitend	
  is	
  toegestaan	
  binnen	
  de	
  regels	
  van	
  dit	
  protocol	
  en	
  de	
  bestaande	
  interne	
  
gemeentelijke	
  procedures	
  en	
  voorschriften.	
  De	
  functionarissen	
  die	
  internet	
  onderzoek	
  
verrichten	
  of	
  in	
  dat	
  kader	
  persoonsgegevens	
  verwerken	
  zijn	
  daartoe	
  bevoegd	
  op	
  grond	
  van	
  
geldende	
  wet-­‐	
  en	
  regelgeving.	
  Deze	
  bevoegdheden	
  zijn	
  opgenomen	
  in	
  art.	
  53a	
  en	
  76a	
  van	
  de	
  
Wet	
  werk	
  en	
  bijstand	
  en	
  art.	
  5:11	
  t/m	
  5:20	
  	
  van	
  de	
  Algemene	
  wet	
  bestuursrecht.	
  
	
  
	
  
9	
             Bewaartermijnen	
  van	
  dossiers	
  
	
  
Alle	
  keuzes	
  die	
  na	
  het	
  internet	
  onderzoek	
  worden	
  gemaakt,	
  waaronder	
  ook	
  de	
  vaststelling	
  dat	
  
uit	
  onderzoek	
  niet	
  gebleken	
  is	
  dat	
  misbruik	
  is	
  gemaakt,	
  wordt	
  in	
  het	
  dossier	
  opgenomen	
  (zie	
  
bijlage	
  Stappenplan).	
  	
  
	
  
De	
  informatie	
  die	
  via	
  internet	
  onderzoek	
  is	
  verkregen	
  en	
  waar	
  fraude	
  of	
  misbruik	
  uit	
  blijkt,	
  
wordt	
  drie	
  jaar	
  nadat	
  het	
  onderzoek	
  is	
  afgerond	
  vernietigd.	
  Alleen	
  een	
  aantekening	
  van	
  het	
  
resultaat,	
  dat	
  fraude	
  is	
  gepleegd,	
  wordt	
  20	
  jaar	
  bewaard.	
  Deze	
  termijn	
  hangt	
  samen	
  met	
  het	
  
recht	
  op	
  inzage	
  en	
  de	
  verplichte	
  bewaartermijnen:	
  alle	
  afgesloten	
  dossiers	
  van	
  sociale	
  zaken	
  
dienen	
  twintig	
  jaar	
  na	
  beëindiging	
  van	
  de	
  uitkering	
  bewaard	
  te	
  blijven.	
  De	
  bewaartermijn	
  
betreft	
  informatie	
  over	
  materiële	
  bijstand,	
  immateriële	
  bijstand	
  en	
  inkomstenopgaven	
  en	
  is	
  
                                                                                               16
een	
  wettelijke	
  verplichting	
  die	
  voort	
  vloeit	
  uit	
  de	
  Archiefwet. 	
  	
  
	
  
	
  
	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
15
 	
  artikel	
  2:5	
  Awb	
  jo	
  art.	
  65	
  Wwb	
  en	
  art.	
  12	
  Wbp	
  
16
 	
  Vaststelling	
  selectielijst	
  voor	
  archiefbescheiden	
  van	
  gemeentelijke	
  en	
  intergemeentelijke	
  organen	
  
opgemaakt	
  of	
  ontvangen	
  vanaf	
  1	
  januari	
  1996	
  Staatscourant	
  20	
  december	
  2005,	
  nr.	
  247	
  



	
                                                                                                                                                                                                                                 12	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>	
  
Wanneer	
  een	
  burger	
  ten	
  onrechte	
  bijstand	
  heeft	
  ontvangen,	
  kan	
  dit	
  tot	
  maximaal	
  twintig	
  jaar	
  
later	
  nog	
  teruggevorderd	
  worden.	
  De	
  datum	
  waarop	
  de	
  termijn	
  van	
  terugvordering	
  ingaat	
  
wordt	
  bepaald	
  door	
  het	
  tijdstip	
  waarop	
  alle	
  gegevens	
  over	
  de	
  teveel	
  ontvangen	
  bijstand	
  
bekend	
  zijn.	
  Aan	
  de	
  hand	
  van	
  deze	
  gegevens	
  moet	
  de	
  sociale	
  dienst	
  binnen	
  vijf	
  jaar	
  besluiten	
  
of	
  ze	
  tot	
  terugvordering	
  overgaat.	
  Als	
  men	
  ten	
  onrechte	
  bijstand	
  heeft	
  ontvangen	
  door	
  een	
  
fout	
  van	
  de	
  sociale	
  dienst,	
  is	
  de	
  termijn	
  voor	
  terugvordering	
  twee	
  jaar.	
  
	
  
Als	
  uit	
  onderzoek	
  géén	
  misbruik,	
  oneigenlijk	
  gebruik	
  of	
  fraude	
  blijkt	
  dan	
  worden	
  de	
  
onderzoeksresultaten	
  drie	
  maanden	
  na	
  afronding	
  van	
  het	
  onderzoek	
  vernietigd.	
  
In	
  alle	
  gevallen	
  worden	
  onderzoeksresultaten	
  niet	
  verwijderd	
  zonder	
  dat	
  de	
  betrokkene	
  is	
  
geïnformeerd.	
  
	
  
Bijlage	
  I	
  en	
  II	
  maken	
  onlosmakelijk	
  deel	
  uit	
  van	
  het	
  dossier.	
  
	
  
	
  
10	
              Rechten	
  van	
  de	
  betrokkene	
  
	
  
Het	
  recht	
  op	
  inzage	
  en	
  correctie	
  van	
  de	
  betrokkene	
  zijn	
  onverkort	
  van	
  toepassing	
  als	
  
                                                                                                      17
informatie	
  wordt	
  verzameld	
  door	
  middel	
  van	
  internet	
  onderzoek. 	
  	
  
	
  
Recht	
  op	
  informatie	
  
Bij	
  het	
  informeren	
  van	
  de	
  	
  betrokkene	
  wordt	
  kenbaar	
  gemaakt	
  dat	
  informatie	
  is	
  verzameld	
  
door	
  raadpleging	
  van	
  bronnen	
  op	
  internet.	
  	
  
	
  
Recht	
  op	
  inzage	
  
Als	
  een	
  betrokkene	
  om	
  inzage	
  in	
  het	
  dossier	
  verzoekt	
  wordt	
  aan	
  dit	
  verzoek	
  binnen	
  vier	
  
weken	
  voldaan	
  en	
  op	
  verzoek	
  wordt	
  een	
  kopie	
  of	
  afschrift	
  verstrekt.	
  Bepaalde	
  informatie	
  in	
  
het	
  dossier	
  kan	
  afgeschermd	
  worden	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  inzage,	
  bijvoorbeeld	
  als	
  in	
  het	
  dossier	
  
informatie	
  van	
  derden	
  is	
  opgenomen	
  die	
  afscherming	
  verdienen,	
  denk	
  hierbij	
  aan	
  derden	
  die	
  
                                                             18
een	
  fraude	
  signaal	
  hebben	
  afgegeven. 	
  
	
  
Recht	
  op	
  correctie	
  
Als	
  na	
  inzage	
  blijkt	
  dat	
  gegevens	
  feitelijk	
  onjuist,	
  voor	
  het	
  doel	
  onvolledig	
  of	
  niet	
  ter	
  zake	
  
dienend	
  zijn	
  opgenomen,	
  heeft	
  de	
  betrokkene	
  het	
  recht	
  om	
  correctie	
  of	
  verwijdering	
  te	
  
verzoeken.	
  Aan	
  dit	
  verzoek	
  wordt	
  binnen	
  vier	
  weken	
  voldaan.	
  
	
  
De	
  verantwoordelijke	
  is	
  verplicht	
  om,	
  in	
  het	
  geval	
  persoonsgegevens	
  zijn	
  verbeterd,	
  
aangevuld,	
  verwijderd	
  of	
  afgeschermd,	
  de	
  ontvangers	
  aan	
  wie	
  gegevens	
  zijn	
  verstrekt	
  van	
  de	
  
wijziging	
  in	
  kennis	
  te	
  stellen.	
  Bijvoorbeeld	
  als	
  het	
  dossier	
  ondertussen	
  is	
  overgedragen	
  aan	
  
andere	
  gemeente	
  bij	
  verhuizing	
  van	
  de	
  uitkeringsgerechtigde.	
  
	
  
Er	
  wordt	
  een	
  overzicht	
  bij	
  gehouden	
  van	
  de	
  verstrekkingen	
  aan	
  andere	
  partijen	
  voor	
  de	
  duur	
  
van	
  3	
  jaar	
  na	
  de	
  datum	
  van	
  verstrekking.	
  
	
  
Rechtsbescherming	
  
Een	
  beslissing	
  op	
  een	
  verzoek	
  om	
  inzage	
  of	
  correctie	
  is	
  een	
  besluit	
  in	
  de	
  zin	
  van	
  de	
  Algemene	
  
wet	
  bestuursrecht	
  en	
  wordt	
  met	
  mandaat	
  van	
  het	
  College	
  van	
  B&W	
  genomen.	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
17
         	
  art.	
  35	
  t/m	
  39	
  Wbp	
  
         	
  art.	
  35	
  lid	
  3	
  Wbp	
  
18




	
                                                                                                                                                                                                                                 13	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>11	
           Evaluatie	
  en	
  controle	
  naleving	
  
	
  
Periodiek	
  wordt	
  de	
  werkwijze	
  die	
  op	
  grond	
  van	
  dit	
  protocol	
  wordt	
  uitgevoerd	
  geëvalueerd.	
  
Van	
  deze	
  evaluatie	
  wordt	
  schriftelijk	
  verslag	
  uitgebracht	
  aan	
  de	
  verantwoordelijke	
  van	
  de	
  
afdeling	
  handhaving.	
  Indien	
  nodig	
  treft	
  deze	
  maatregelen	
  tot	
  herstel	
  van	
  geconstateerde	
  
tekortkomingen	
  en	
  brengt	
  daarvan	
  verslag	
  uit	
  aan	
  de	
  verantwoordelijke	
  wethouder	
  of	
  de	
  
interne	
  toezichthouder.	
  
	
  
Controle	
  op	
  de	
  naleving	
  van	
  dit	
  protocol	
  door	
  medewerkers	
  van	
  de	
  gemeente,	
  wordt	
  
meegenomen	
  in	
  de	
  interne	
  controle	
  systematiek	
  zoals	
  die	
  bij	
  de	
  gemeente	
  gebruikelijk	
  is	
  en	
  
past	
  binnen	
  het	
  gemeentebrede	
  informatiebeveilingsbeleid.	
  
	
  
	
  
	
  
Bronnen	
  
	
  
Wet	
  werk	
  en	
  bijstand,	
  Staatsblad	
  2003,	
  375	
  
	
  
Wet	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  Staatsblad	
  2000,	
  302	
  
	
  
Procesbeschrijving	
  ‘Heimelijke	
  waarneming	
  door	
  sociale	
  diensten’	
  Stimulansz	
  2007	
  
	
  
‘Juridische	
  verkenning,	
  internet	
  onderzoek’,	
  mr	
  Corrie	
  Ebbers,	
  maart	
  2013,	
  in	
  opdracht	
  van	
  
het	
  RCF	
  Kenniscentrum	
  Handhaving;	
  een	
  uitgebreide	
  juridische	
  toets	
  die	
  ten	
  grondslag	
  ligt	
  
aan	
  dit	
  protocol	
  
	
  
Aanwijzing	
  sociale	
  zekerheidsfraude	
  Stcrt.	
  2012,	
  26827	
  
	
  
Besluit	
  aanscherping	
  handhaving	
  en	
  sanctiebeleid	
  SZW-­‐wetgeving,	
  13-­‐12-­‐2012	
  
	
  
www.cbpweb.nl	
  -­‐	
  College	
  bescherming	
  persoonsgegevens	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  november	
  2014	
  
Dit	
  protocol	
  is	
  opgesteld	
  in	
  opdracht	
  van	
  het	
  RCF	
  kenniscentrum	
  handhaving	
  en	
  wordt	
  regelmatig	
  
geactualiseerd.	
  Het	
  wordt	
  kosteloos	
  ter	
  beschikking	
  gesteld	
  aan	
  gemeenten.	
  Openbaarmaking	
  en	
  
verspreiding	
  zonder	
  bronvermelding	
  is	
  niet	
  toegestaan.	
  Openbaarmaking	
  en	
  vermenigvuldiging	
  van	
  het	
  
protocol	
  door	
  middel	
  van	
  kopie	
  of	
  digitalisering	
  of	
  op	
  welke	
  wijze	
  dan	
  ook,	
  voor	
  overige	
  doeleinden	
  is	
  
niet	
  toegestaan.	
  	
  Voor	
  vragen	
  of	
  verzoeken	
  omtrent	
  hergebruik	
  kunt	
  u	
  contact	
  opnemen	
  met	
  het	
  RCF	
  
Kenniscentrum	
  Handhaving,	
  Postbus	
  90155,	
  	
  5000	
  LH	
  Tilburg,	
  contactpersoon:	
  ad.van.mierlo@tilburg.nl	
  
	
  
	
  
	
  


	
                                                                                                                                                    14	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>	
  
BIJLAGE	
  	
  I	
  	
  Stappenplan	
  toepassing	
  internet	
  onderzoek	
  
	
  
(dit	
  stappenplan	
  maakt	
  deel	
  uit	
  van	
  het	
  dossier,	
  bewaartermijn	
  3	
  jaar	
  na	
  afronding	
  onderzoek.	
  Als	
  
geen	
  misbruik	
  of	
  fraude	
  is	
  gebleken:	
  drie	
  maanden)	
  
	
  
Bij	
  het	
  voornemen	
  tot	
  het	
  verzamelen	
  en	
  verifiëren	
  van	
  gegevens	
  over	
  een	
  uitkeringsgerechtigde	
  op	
  
internet	
  dienen	
  in	
  beginsel	
  altijd	
  eerst	
  de	
  bronnen	
  geraadpleegd	
  te	
  worden	
  zoals	
  opgesomd	
  in	
  art.	
  64	
  
Wwb.	
  Dit	
  brengt	
  het	
  subsidiariteitsprincipe	
  met	
  zich	
  mee: men	
  dient	
  eerst	
  de	
  minst	
  ingrijpende	
  weg	
  te	
  
bewandelen.	
  	
  
Als	
  er	
  geen	
  aanleiding	
  is	
  om	
  te	
  twijfelen	
  aan	
  de	
  juistheid	
  van	
  die	
  informatie,	
  dan	
  is	
  er	
  geen	
  grond	
  
(noodzaak)	
  om	
  nader	
  onderzoek	
  te	
  doen	
  in	
  andere	
  bronnen	
  zoals	
  die	
  via	
  internet	
  toegankelijk	
  zijn.	
  Het	
  
preventief	
  raadplegen	
  van	
  bronnen	
  op	
  internet,	
  bijvoorbeeld	
  bij	
  het	
  in	
  behandeling	
  nemen	
  van	
  een	
  
aanvraag	
  om	
  uitkering,	
  vindt	
  niet	
  plaats.	
  Er	
  is	
  dan	
  geen	
  noodzaak	
  tot	
  het	
  instellen	
  van	
  internet	
  
onderzoek.
	
  
Stap	
  1	
  	
   Regulier	
  onderzoek:
              Naar	
  aanleiding	
  van	
  een
              -­‐	
  rechtmatigheidsonderzoek	
  d.d.	
  ………………….	
  	
  	
  /nee	
  
              -­‐	
  anders	
  namelijk:	
  (	
  geef	
  aan:	
  aanleiding,	
  datum	
  en	
  onderzoek)	
  	
  	
  
                                  	
  Acties	
  ondernomen
                                  A)	
  indicatie	
  van	
  fraude	
  aan	
  de	
  hand	
  van:	
  
                                  -­‐	
  risicoprofiel
                                  -­‐	
  themacontrole
                                  B)	
  Bewijs	
  verzamelen	
  
                                  -­‐	
  raadplegen	
  bestaande	
  bronnen	
  (zie	
  art.	
  63,	
  64	
  Wwb	
  en	
  Suwinet)	
  
                                  -­‐	
  samenloop	
  signalen	
  Inlichtingenbureau
                                  -­‐	
  huisbezoek
                                  -­‐	
  inlichtingen	
  belanghebbende	
  zelf
              	
  
              Toets	
  subsidiariteit:	
  	
  
              Als	
  er	
  na	
  stap	
  B,	
  de	
  reguliere	
  controle	
  twijfel	
  blijft	
  bestaan	
  over	
  de	
  juistheid	
  van	
  de	
  bij	
  de	
  
              gemeente	
  bekende	
  informatie,	
  kan	
  internet	
  onderzoek	
  ingesteld	
  worden.	
  Er	
  is	
  namelijk	
  geen	
  
              minder	
  ingrijpend	
  middel	
  voor	
  handen	
  om	
  de	
  vermoedens	
  van	
  misbruik	
  te	
  onderzoeken.	
  

Stap	
  2	
   De	
  noodzakelijkheidstoets	
  
              Onderbouw	
  het	
  gegrond	
  vermoeden	
  van	
  misbruik	
  door	
  feiten	
  en	
  omstandigheden:	
  
              Dit	
  blijkt	
  uit	
  de	
  feiten	
  en	
  omstandigheden	
  van	
  stap	
  1	
  en	
  uit	
  een	
  melding,	
  eigen	
  waarneming	
  
              van	
  gedragingen,	
  gegevens	
  uit	
  overige	
  bronnen)	
  	
  …,	
  …,	
  …,	
  …,	
  …,	
  …,	
  …,	
  	
  

              Noodzakelijkheidseis:	
  
              Er	
  is	
  een	
  gegrond	
  	
  vermoeden	
  nodig	
  dat	
  de	
  door	
  de	
  belanghebbende	
  verstrekte	
  gegevens	
  niet,	
  
              niet	
  meer,	
  juist	
  of	
  volledig	
  zijn.	
  Een	
  vermoeden	
  is	
  gegrond	
  als	
  dat	
  redelijkerwijs	
  uit	
  de	
  feiten	
  en	
  
              omstandigheden	
  voort	
  vloeit.	
  Dit	
  vermoeden	
  kan	
  gebaseerd	
  zijn	
  op	
  fraudemeldingen,	
  eigen	
  
              waarneming	
  van	
  gedragingen	
  of	
  gegevens	
  uit	
  overige	
  bronnen.	
  Het	
  internetonderzoek	
  wordt	
  
              ingezet	
  als	
  er	
  een	
  reëel	
  vermoeden	
  van	
  misbruik	
  is,	
  in	
  de	
  vorm	
  van	
  objectiveerbare	
  feiten	
  die	
  
              aanleiding	
  geven	
  het	
  internetonderzoek	
  toe	
  te	
  passen.	
  Deze	
  afweging	
  wordt	
  in	
  elk	
  individueel,	
  
              concreet	
  geval	
  gemaakt	
  en	
  verantwoord	
  in	
  het	
  onderzoeksdossier.	
  
              	
  
              Toets	
  proportionaliteit:	
  
              Hierbij	
  wordt	
  getoetst	
  of	
  	
  het	
  middel	
  ‘internet	
  onderzoek’	
  proportioneel	
  is.	
  Staat	
  het	
  besluit	
  om	
  
              via	
  internet	
  informatie	
  te	
  vergaren	
  in	
  verhouding	
  tot	
  de	
  ernst	
  van	
  het	
  misbruik	
  en	
  het	
  belang	
  
              van	
  de	
  controle	
  op	
  de	
  naleving	
  van	
  de	
  wettelijke	
  regels?	
  Hierbij	
  wordt	
  o.a.	
  rekening	
  gehouden	
  
              met	
  de	
  verwachting	
  van	
  de	
  betrokkene;	
  of	
  hij/zij	
  zich	
  op	
  internet	
  in	
  een	
  strikt	
  privédomein	
  
              bevindt	
  bv	
  een	
  social	
  media	
  site	
  of	
  een	
  datingsite.	
  Er	
  vindt	
  geen	
  uitlokking	
  plaats	
  en	
  de	
  
              onderzoeker	
  benadert	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  niet	
  onder	
  een	
  valse	
  naam	
  of	
  hoedanigheid.	
  

Stap	
  3	
  	
   Onderzoek	
  gebaseerd	
  op	
  twijfel	
  over:
              -­‐	
  de	
  identiteit	
  van	
  de	
  belanghebbende;
              -­‐	
  de	
  leefvorm;
              -­‐	
  de	
  woonsituatie;
              -­‐	
  het	
  inkomen;



	
                                                                                                                                                                15	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>             -­‐	
  het	
  vermogen;
             -­‐	
  de	
  inzet	
  van	
  de	
  belanghebbende	
  naar	
  arbeidstoeleiding.
             	
  	
  
             Internet	
  onderzoek	
  vindt	
  doelgericht	
  plaats	
  en	
  heeft	
  betrekking	
  op	
  bovenstaande	
  6	
  terreinen.	
  
             Het	
  gaat	
  om	
  informatie	
  die	
  noodzakelijk	
  is	
  om	
  het	
  recht	
  op	
  en	
  de	
  hoogte	
  van	
  de	
  uitkering	
  vast	
  
             te	
  stellen.	
  Het	
  internet	
  onderzoek	
  beperkt	
  zich	
  dus	
  tot	
  de	
  hier	
  vermelde	
  terreinen.

Stap	
  4	
  	
   Toestemming	
  leidinggevende	
  teneinde	
  internetonderzoek	
  te	
  starten:
                  d.d.	
  .................	
  	
  (wordt	
  opgenomen	
  in	
  dossier)

Stap	
  5	
  	
   Vaststellen	
  identiteit	
  van	
  belanghebbende	
  
             Gegevens	
  belanghebbende(n)	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  ..................
             naam,	
  alias,	
  adres	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  .................
             06-­‐nrs,	
  e-­‐mailadressen	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  ..................
             vast	
  staat	
  dat	
  informatie	
  betrekking	
  heeft	
  op	
  uitkeringsgerechtigde,	
  dat	
  blijkt	
  uit	
  ....	
  

             De	
  onderzoeker	
  beschrijft	
  in	
  het	
  dossier	
  welke	
  	
  maatregelen	
  hij	
  heeft	
  genomen	
  om	
  de	
  juistheid	
  
             van	
  de	
  gegevens	
  te	
  onderzoeken.	
  	
  
                  	
  	
  
Stap	
  6	
  	
   Zoekstrategie	
  
             Herkomst	
  van	
  de	
  informatie
             Het	
  onderzoek	
  vindt	
  plaats	
  in	
  voor	
  iedereen	
  rechtstreeks	
  toegankelijke	
  openbare	
  bronnen.
             In	
  het	
  onderzoeksdossier	
  wordt	
  vastgelegd	
  uit	
  welke	
  bron	
  de	
  informatie	
  afkomstig	
  is	
  en	
  er	
  
             wordt	
  een	
  kopie	
  gemaakt	
  (bewijs)	
  van	
  de	
  informatie	
  die	
  voor	
  het	
  vaststellen	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  
             uitkering	
  relevant	
  is.
             De	
  duur	
  van	
  de	
  waarnemingen	
  op	
  internet	
  is	
  incidenteel	
  en	
  kortstondig	
  en	
  wordt,	
  afhankelijk	
  
             van	
  de	
  feiten,	
  binnen	
  een	
  vooraf	
  afgebakende	
  periode	
  uitgevoerd	
  en	
  kan	
  binnen	
  die	
  periode	
  
             eventueel	
  herhaald	
  worden	
  (proportionaliteit);	
  De	
  duur	
  van	
  de	
  waarneming	
  en	
  de	
  periode	
  
             waarin	
  dit	
  plaats	
  vindt	
  is	
  zo	
  kort	
  mogelijk,	
  afhankelijk	
  van	
  de	
  feiten	
  3	
  tot	
  maximaal	
  6	
  weken.	
  
             	
  
             Welke	
  zoekwoorden	
  ingevoerd	
  	
  ...........,	
  ..............,	
  ............,	
  .............,	
  ..............
             	
  
             Herkomst	
  van	
  de	
  informatie	
  (uit	
  welke	
  internet	
  bronnen):
             a.	
  zoekmachines,	
  zoek	
  op	
  naam	
  cliënt	
  en	
  onder	
  eigen	
  naam/functie/organisatie
             zoeken	
  op	
  advertentie	
  sites
             Google	
  06nr.	
  en	
  emailadres	
  zoeken
             b.	
  Door	
  gemeente	
  zelf	
  ingesteld	
  Twitter-­‐	
  en	
  Facebook	
  account	
  waar	
  betrokkene	
  op	
  
             reageert	
  	
  	
  ...............
             c. niet	
  door	
  belanghebbende	
  afgeschermde	
  bronnen:
             -­‐	
  professionele	
  sites;	
  LinkedIn/……...
             -­‐	
  advertentiesites	
  Marktplaats/Funda/…....
             -­‐	
  Facebook/........
             -­‐	
  Myspace/Schoolbank/........
             -­‐	
  Twitter
             -­‐	
  overig
             d. Inloggen	
  op	
  door	
  betrokkene	
  afgeschermde	
  omgeving	
  onder	
  eigen	
  naam/functie	
  en	
  doel
             door	
  middel	
  van	
  account	
  aanmaken.	
  

             Informatie	
  die	
  bij	
  het	
  onderzoek	
  ter	
  kennis	
  komt	
  van	
  de	
  onderzoeks-­‐ambtenaar	
  maar	
  niet	
  
             relevant	
  is	
  voor	
  de	
  vaststelling	
  van	
  het	
  recht	
  op	
  uitkering,	
  wordt	
  genegeerd	
  en	
  niet	
  in	
  het	
  
             dossier	
  opgenomen.	
  Alle	
  informatie	
  die	
  niet	
  ter	
  zake	
  dienend	
  is	
  wordt	
  direct	
  vernietigd.
	
  
Stap	
  7	
   Informatieplicht	
  
             Mededeling	
  aan	
  belanghebbende	
  dat	
  internet	
  onderzoek	
  heeft	
  plaats	
  gevonden	
  (binnen	
  drie	
  
             maanden	
  na	
  afronding	
  van	
  het	
  onderzoek):	
  
             d.d.	
   .................	
  	
  	
  mondeling/schriftelijk	
  	
  
             door	
   .................	
  +	
  kopie	
  brief	
  verzonden	
  
	
  
Stap	
  8	
   Vernietigen	
  van	
  onderzoeksgegevens	
  
             Als	
  geen	
  misbruik	
  of	
  fraude	
  is	
  gebleken:	
  drie	
  maanden	
  na	
  afronding	
  onderzoek.	
  
             	
  
	
  



	
                                                                                                                                                                                                                           16	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>	
  
Bijlage	
  II	
            Dossiersamenvatting	
  afsluiting	
  onderzoek	
  
	
  
(bewaartermijn	
  20	
  jaar.	
  Deze	
  termijn	
  hangt	
  samen	
  met	
  het	
  recht	
  op	
  inzage	
  van	
  de	
  betrokkene,	
  de	
  
verplichte	
  bewaartermijnen	
  o.g.v.	
  de	
  Archiefwet	
  en	
  de	
  termijn	
  van	
  terugvordering.)	
  
	
  
         dossiernr	
  	
            	
          ......................	
  
         datum	
   	
               	
          ......................	
  
         functionaris	
  	
         	
          ......................	
  (eventueel	
  nr.	
  vermelden)	
  
         	
  
         dossiernr/aanvraagnr.	
                .......................	
  
         naam	
  +	
  bsn	
         	
          .......................	
  
         betreft	
   	
             	
          Wwb/Ioaz/Ioaw/Iow/bijzondere	
  bijstand	
  e.d.	
  
	
  
	
  
A	
  	
      internet	
  onderzoek	
  
	
  
             duur	
  van	
  het	
  onderzoek	
          ......................................	
  
             periode	
   	
             	
              van........	
  tot	
  	
  .........	
  	
  20..	
  
             aantal	
  raadplegingen	
                  …………………………………..	
  
             bewijstukken	
             	
              ......................................	
  
	
  
	
  
B	
  	
      beslissing	
  
	
  
             wel/geen	
  misbruik	
  geconstateerd	
   	
    	
              ....................	
  
             maatregel	
  boete/intrekken/terugvordering,/over	
  periode	
  ....................	
  
	
  
	
  
C	
          	
  veilige	
  zoekstrategie	
  
	
  
             -­‐	
  in	
  overleg	
  met	
  beveiligingsfunctionaris	
                          .................	
  (naam)	
  
             -­‐	
  beveiligde	
  verbinding	
  nl	
   	
          	
                           ..................	
  
             -­‐	
  niet	
  traceerbaar	
  nl	
          	
        	
                           ..................	
  
	
  	
  
	
  
             Als	
  de	
  handhaver	
  onbeschermd	
  het	
  internet	
  op	
  gaat,	
  brengt	
  dat	
  allerlei	
  risico’s	
  met	
  zich	
  mee.	
  
             Niet	
  alleen	
  de	
  uitkeringsgerechtigde	
  laat	
  sporen	
  na,	
  ook	
  de	
  ambtenaar	
  die	
  zoekacties	
  uitvoert	
  
             laat	
  zijn	
  zoekgeschiedenis	
  achter	
  als	
  hij	
  onbeschermd	
  het	
  internet	
  op	
  gaat.	
  Voorafgaand	
  aan	
  
             het	
  internet	
  onderzoek	
  wordt	
  overlegd	
  over	
  de	
  wijze	
  waarop	
  internet	
  onderzoek	
  plaatst	
  vindt	
  
             met	
  een	
  daartoe	
  bevoegde	
  functionaris	
  van	
  de	
  gemeente.	
  Daarbij	
  worden	
  de	
  technische	
  
             middelen	
  vastgesteld	
  die	
  gebruikt	
  worden.	
  De	
  werkwijze	
  past	
  binnen	
  het	
  algemene	
  
             beveiligingsbeleid	
  van	
  de	
  gemeente	
  en	
  is	
  opgenomen	
  in	
  werkprocessen	
  en	
  procedures.	
  




	
                                                                                                                                                   17	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>