<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Reactienota op het advies van de Participatieraad inzake het conceptbeleidsplan
Hoogwaardig Handhaven
Het college dankt de Participatieraad voor haar advies op het conceptbeleidsplan
Hoogwaardig Handhaven d.d. 8 juni 2016. In onderstaande tabel vindt u de reactie van het
college op de adviezen die u heeft gegeven. Verder hebben we de definitieve nota toegevoegd
zodat u de aanpassingen die naar aanleiding van uw reactie zijn gedaan kunt teruglezen.

 Advies Participatieraad                        Reactie College
 Breng consistentie in het taalgebruik aan,     Overal wordt nu het begrip ‘ inwoner’
 daar waar over klant, inwoner of               gebruikt
 uitkeringsgerechtigde gesproken wordt
 In het plan wordt veel gesproken over         Met name binnen de Jeugdwet, Wet op de
 verplichtingen, eisen, fraude en sancties,    jeugdzorg en de Participatiewet wordt veel
 waarbij de context van het gezamenlijke       over plicht gesproken, dit kunnen wij niet
 belang minder blijkt. Toets de verschillende  aanpassen. In Hoofdstuk 4, waar we
 paragrafen hierop met in het achterhoofd dat  aangeven hoe wij vorm willen gaan geven
 belonen beter werkt dan straffen              aan handhaving, geven wij aan dat wij
                                               meteen in de eerste gesprekken met de
                                               inwoners al ingaan op hun eigen rechten en
                                               mogelijkheden en dat we inwoners
                                               vertrouwen geven. Dit blijkt ook uit het feit
                                               dat we werken met mutatieformulieren en
                                               lichte controle uitvoeren waar dat mogelijk is.
                                               Een echte beloning is niet aan de orde bij
                                               handhaving
 Wellicht is het invoeren van een Dit idee is bij het college kenbaar gemaakt.
 basisinkomen      als    experiment     een
 mogelijkheid. Geadviseerd wordt dit idee
 neer te leggen, daar waar de beslissing
 hierover genomen wordt.
 Voorstel om looptijd van het plan concreet te Deze aanvulling is overgenomen.
 maken
 Voorstel om in de inleiding IOAW uit te Dit is nu volledig uitgeschreven.
 schrijven.
 Vermeld de definitie van handhaven            De definitie is opgenomen
 Loop tekst door op toegankelijkheid, omdat Tekst is zoveel mogelijk aangepast en door
 laaggeletterdheid een risicofactor voor 6 verschillende personen op leesbaarheid
 fraude is.                                    getoetst.
 Geef definitie van fraude en maak Definitie is toegevoegd en ook is
 onderscheid in fraude en nalatigheid, waarbij aangegeven wat gevolgen van nalatigheid
 de rol van de gemeente onder de loep zijn. Aangegeven is dat we in dit stuk
 genomen wordt.                                spreken van fraude, maar dat dit zowel
                                               bewust als onbewust kan zijn en halen hierbij
                                               een bron aan waar dit ook uit blijkt.
                                               Om onbewuste fraude zoveel mogelijk te
                                               voorkomen zetten we zo fors in op preventie,
                                               zoals informatievoorziening, advisering etc.
                                               Deze koppeling is nog duidelijker in de tekst
                                               weergegeven.
 Wanneer uitvoeringsregels zijn opgesteld Dit nemen we mee en daarbij hebben de
 wordt geadviseerd deze te toetsen aan de consulenten ook een cursus klantgericht
 paragraaf ‘ preventie’                        schrijven gevolgd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Deel uitkeringsgerechtigde schriftelijk mee       Dit advies    wordt   meegenomen       in   de
welke gegevens deze niet hoeft aan te             uitvoering.
leveren en welke wel.
Geef aan op welke manier niet                     Dit is in de tekst toegevoegd
strafvorderlijke sanctionering tot stand komt
Zet bij de landelijke wet- en regelgeving de      Er is een alinea over de verzorgingsstaat
eerste twee alinea’s in de context van het        toegevoegd waarin dit helder wordt uitgelegd
recht op uitkering, de plicht tot naleving en     in de volgorde zoals de adviesraad dit wenst.
pas daarna de gevolgen van niet-naleving.
Bij herinvoering bestuurlijke boete aangeven      In tekst staat dat het hier om het
of het gaat om evenredigheidsbeginsel of          evenredigheidsbeginsel gaat. In de tekst is
proportionaliteitsbeginsel en advies is om op     toegevoegddat we rekening houden met de
te nemen dat van 100% boete kan worden            persoonlijke situatie en in de voetnoot staat
afgezien in geval van aanwezigheid van een        aangegeven dat in veel gevallen de 100%
dringende reden.                                  boete niet wordt gehanteerd.
De alinea over ‘ langer terugvorderen’ kan        In dezelfde alinea staat direct onder de tekst
scherper worden geformuleerd. Er wordt            die door de adviesraad aangehaald wordt
begonnen met de opmerking dat de                  dat je in bepaalde gevallen wel kunt afwijken
gemeente geen vrijheid heeft bij de bepaling      en dat de gemeente Hattem hier gebruik van
tot     terugvordering     van      verwijtbare   maakt.
vorderingen. Dit is niet correct, omdat de        De zin die de adviesraad aanhaalt is voor de
leden 7 en 8 van 58 die bevoegdheid wel           duidelijkheid anders geformuleerd.
geven.
Leg uit wat recidive is en wat de beslagvrije     Het beleid dat de gemeente Hattem hierop
voet is en geef aan wat voor beleid de            toepast stond al genoemd in deze alinea.
gemeente Hattem daarop toepast.                   Zowel recidive als beslagvrije voet staan nu
                                                  in de nota uitgelegd.
Raadplegen wij open of gesloten bronnen op        In tekst aangegeven dat we met openbare
het internet en geef specifiek aan wanneer        bronnen werken en dat het werken volgens
we gaan besluiten of wij volgens het              het protocol geen extra capaciteit kost. het
internetprotocol gaan werken en welke             protocol is als bijlage toegevoegd.
kosten en apparatuur hiermee gemoeid zijn.

Verduidelijk wat het Inlichtingenbureau is en     In de tekst aangepast.
verduidelijk de werkwijze bij zwarte fraude
Geef scherper aan wanneer een inwoner toe       U kunt hiervoor de beleidsregels raadplegen,
moet staan dat er een huisbezoek bij hem of     dit is uitvoering en komt niet uitgebreider in
haar plaats mag vinden                          de notitie terug. Voor uw beeld hebben wij
                                                als bijlage bij deze reactienotitie meer
                                                informatie over een huisbezoek toegevoegd.
Geef aan op welke manier fraudealertheid in In hoofdstuk vier is hier een uitgebreider stuk
het administratieve proces is opgenomen         tekst over opgenomen om hier helderheid
                                                over te verschaffen.
Geef aan welke criteria aan de elementen Dit is maatwerk. Per persoon wordt bepaald
uiterlijk, duur, reistijd en wel of niet willen wat haalbaar is (reistijd is bijvoorbeeld ook
verhuizen, worden gesteld                       afhankelijk van gezinssituatie).

Advies is om communicatie tussen inwoner Dit is in de uitvoering geregeld en wat betreft
en gemeente waar eisen aan bijvoorbeeld taalvaardigheid wordt dit nog in de uitvoering
het uiterlijk en taalvaardigheid, sterk in de meegenomen.
administratieve organisatie op te nemen en
in de persoonlijke gesprekken aan de orde te
stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Het advies is om de tekst over discretionaire   De tekst is vereenvoudigd.
bevoegdheid nogmaals tekstueel na te lopen
Zorg bij de tegenprestatie voor goede           We nemen dit mee in de uitvoering. In het
coaching op de werkplek door mensen die er      beleidsplan was al opgenomen dat we
toe bekwaam zijn en zorg voor goede             zorgen voor goede coaching. De monitoring
monitoring                                      hebben we nu toegevoegd.
Bij de ambities van de komende jaren is het     De paragraaf over de uitvoering van het
advies aandacht te besteden aan het             landelijk programma is geschrapt, zodat
specifieke beleid van de gemeente Hattem.       helderder naar voren komt dat wij als
Volgens de adviesraad staat nu de uitvoering    gemeente ook lokaal beleid voeren
van het landelijke programma van de
Inspectie van SZW centraal.
Het advies is om de test over zowel het         De tekst is nagelopen en op punten
onderzoek bij aanvang van een voorziening       aangepast.
als        bij        het        face-to-face
dienstverleningsgesprek na te lopen op
consistentie
Het advies is de frequentie van het toesturen
                                            Wij hebben de frequentie niet aangepast.
van het statusformulier te heroverwegen.    Voorheen werkten wij met maandelijkse
                                            formulieren en dit werd als zeer onvriendelijk
                                            ervaren. Het merendeel van onze klanten is
                                            nu tevreden over de nieuwe frequentie.
Geadviseerd wordt inzichtelijk te maken Informatie         uit   suwinet,     van     het
welke    informatieverplichting  inwoners Inlichtingenbureau enz. lopen altijd achter.
hebben en hoe dit zich verhoudt met artikel Daarom moet het mutatieformulier worden
17 van de Participatiewet.                  gebruikt.            Wanneer               er
                                            wijzigingen/bijzonderheden/inkomsten zijn
                                            moet dit formulier op de eerste werkdag van
                                            de maand worden ingeleverd. Het formulier
                                            heeft dan betrekking op de voorgaande
                                            maand. Op basis hiervan kan de uitkering
                                            over de voorgaande maand worden
                                            berekend en betaald.

                                               Wanneer wij achteraf in een systeem iets
                                               zien wat niet is doorgegeven, wordt contact
                                               met de klant opgenomen om dit te
                                               bespreken. Er kan dan naar nadere stukken
                                               worden gevraagd en worden besproken of
                                               de uitkering op juiste wijze is betaald.
Bij concrete repressie-activiteiten staat een Bij het onderdeel ‘ signaalsturing’ wordt
zin die niet loopt en er staat in deze aangegeven hoe de gemeente in dit
paragraaf dat ‘ waar nodig’ de sociale voorstadium werkt.
recherche wordt ingezet. De adviesraad
vindt het belangrijk dat de gemeente juist in
het traject voor de verdenking actief moet
zijn en ook ongerichte controles uit dienen te
voeren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Bijlage 1, nadere informatie betreffende het huisbezoek:

In de volgende situaties kan een huisbezoek worden afgelegd:

   1. Bij wijze van dienstverlening. Voor cliënten die om medische of sociale redenen niet in
      staat zijn om zelf naar de dienst te komen.
   2. Bijstandsverlening "op maat". Het gaat hier vooral ter beoordeling van een aanvraag
      bijzondere bijstand.
   3. Als controle-instrument naar aanleiding van het vermoeden dat een cliënt niet verblijft
      op het door hem opgegeven adres of dat de alleenstaande (ouder) een gezamenlijke
      huishouding voert. Dit vermoeden kan zijn ontstaan naar aanleiding van bijvoorbeeld:
          o de aanvraag voor een uitkering;
          o een gepland periodiek heronderzoek;
          o een tip;
          o aanvraag bijzondere bijstand;
          o risicoanalyse om vervolgens projectmatig te werk te gaan;
          o het gesprek met de cliënt tijdens de aanvraag of het heronderzoek.

   4. In het kader van een bewijsopdracht. Het college kan een belanghebbende een aanbod
      doen tot het afleggen van een huisbezoek teneinde belanghebbende in staat te stellen
      te voldoen aan zijn bewijsopdracht (zie Bewijsopdracht en aanbod tot huisbezoek).

Bewijsopdracht en aanbod tot huisbezoek

Het college kan een belanghebbende in het kader van een aanvraag om bijstand of in het
kader van een heronderzoek een bewijsopdracht geven. Het college kan een belanghebbende
verzoeken aan te tonen dat :

      hij een alleenstaande of alleenstaande ouder is van 18, 19 of 20 jaar;
      hij een alleenstaande of alleenstaande ouder is van 21 jaar of ouder die geen
       kostendelende medebewoners heeft;
      er niet meer dan het door hem gestelde aantal kostendelende medebewoners zijn; of
      de feitelijke woonsituatie in overeenstemming is met het verstrekte adres.

Voor een schematisch overzicht zie het schema 'aantonen van de leefsituatie'.

Aanbieden huisbezoek

Om de woon- en leefsituatie aan te tonen en dus aan de bewijsopdracht te voldoen, kan het
college belanghebbende een huisbezoek aanbieden. Het aanbieden van een huisbezoek is
geen verplichting. Belanghebbende kan zijn leefsituatie volgens de wetgever ook op een
andere, minder belastende wijze aantonen. In dat geval is een huisbezoek niet noodzakelijk
(zie TK 2011-2012, 31 929, nr. 20, p. 2). Zie Huisbezoek voor de regels die het college in acht
moet nemen bij het afleggen van een huisbezoek.

Informed consent geldt ook bij huisbezoek in het kader van bewijsopdracht

Bij een huisbezoek in het kader van een bewijsopdracht geldt volgens de auteurs van Grip op
het vereiste van het verlenen van toestemming voor het afleggen van een huisbezoek op basis
van informed consent volledig. De bewijsopdracht kan een schending van artikel 8 EVRM
(inbreuk op het huisrecht dat kan worden voorkomen als belanghebbende vrijwillige
toestemming geeft voor een huisbezoek op basis van informed consent) niet helen omdat de
wetgever met de invoering hiervan slechts heeft beoogd dat de rechtsgevolgen van het niet
aantonen van de leefsituatie na het aanbod van een huisbezoek ook worden verbonden aan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>situaties waarin geen sprake is van gerede twijfel over de woon- en leefsituatie van een
belanghebbende. Uit artikel 53a lid 2 e.v. Participatiewet en de toelichting blijkt bovendien dat
bij het aanbieden van een huisbezoek in het kader van de bewijsopdracht het in artikel 8 EVRM
gewaardborgde subsidiariteitsbeginsel (inhoudende dat de woon- en leefsituatie niet op een
andere effectieve en minder belastende wijze kan worden geverifieerd) een rol speelt. Dit volgt
uit CRvB 09-06-2015, nrs. 14/3702 AOW e.a. waarin de CRvB oordeelt over huisbezoeken in
het kader van de bewijsopdracht in de AOW. De auteurs van Grip op menen dat deze uitspraak
ook aanknopingspunten biedt voor de Participatiewet. Dit gelet op de vergelijkbare regeling en
de citaten uit de parlementaire geschiedenis die ook zien op de bewijsopdracht in de
Participatiewet.

Zie over informed consent ook Grenzen huisbezoek.

Geen redelijke grond

Voor het afleggen van een huisbezoek binnen het kader van artikel 53a lid 2 Participatiewet is
niet vereist dat sprake is van een redelijke grond. Een redelijke grond betekent dat
redelijkerwijs kan worden getwijfeld aan de juistheid of volledigheid van de door een
belanghebbende over zijn woon- en leefsituatie verstrekte inlichtingen. De aanwezigheid van
een redelijke grond is bij een 'gewoon' huisbezoek op grond van artikel 17 lid 2 Participatiewet
wel van belang aangezien aan het niet meewerken aan een dergelijk huisbezoek pas gevolgen
kunnen worden verbonden indien voor dat huisbezoek in het individuele geval een redelijke
grond bestaat (zie hierover Grenzen huisbezoek en Gevolgen niet nakomen
medewerkingsplicht). Bij het aanbieden van een huisbezoek op grond van artikel 53a lid
2 Participatiewet hoeft echter geen sprake te zijn van een vermoeden van fraude.

Grenzen huisbezoek

Het huisbezoek is één van de in aanmerking komende controlemiddelen. Voor al het
overheidshandelen geldt dat het evenredig moet zijn in relatie tot de gestelde doelen. Dit geldt
dus ook voor het huisbezoek als controlemiddel. Dit betekent dat in het algemeen verband
moet bestaan tussen de aard van de te onderzoeken gegevens en de wijze waarop het
onderzoek plaatsvindt. Het overleggen van giro-afschriften kan bijvoorbeeld evengoed op het
kantoor van de sociale dienst. Andere gegevens kunnen beter worden gecontroleerd door een
huisbezoek, bijvoorbeeld de woonsituatie. Het huisbezoek kan dus niet de standaardwijze van
verificatie van gegevens zijn, maar als het nodig is, moet dit middel wel kunnen worden
toegepast (vgl. ook TK 1993-1994, 22 454, nr. 48, p. 63).

actieve rol belanghebbende

Zoals vermeld is de plicht om mee te werken aan een (aangekondigd/onaangekondigd)
huisbezoek    een bijzondere vorm           van de medewerkingsplicht. Onder              de
medewerkingsverplichting is ook begrepen de aanwezigheid van een belanghebbende bij het
huisbezoek. Wil er sprake zijn van een volledig en zorgvuldig onderzoek in een woning in het
kader van een huisbezoek, kan niet worden volstaan met uitsluitend de waarnemingen van de
onderzoekers, maar is ook een actieve rol weggelegd voor belanghebbende zelf (zie CRvB
07-09-2010, nr. 08/3133 WWB).

Gemachtigde hoeft niet aanwezig te zijn bij huisbezoek. Het enkele feit dat de gemachtigde
van een belanghebbende niet aanwezig is bij een huisbezoek doet niet af aan de bevindingen
van dat huisbezoek. Het belang van het college om onmiddellijk de door belanghebbende
opgegeven woon- en leefsituatie feitelijk te verifiëren hoeft niet te wijken voor het belang van
belanghebbende bij de aanwezigheid van zijn gemachtigde bij een huisbezoek (zie CRvB 4-
11-2014, nr. 13/5963 WWB).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Uitsluitend een zwaarwegende reden die aan onmiddellijke uitvoering van een -
onaangekondigd - huisbezoek in de weg staat, kan een rechtvaardigingsgrond vormen voor
het niet verlenen van medewerking aan een huisbezoek. Het ligt op de weg van een
belanghebbende aannemelijk te maken dat sprake is van een dergelijke zwaarwegende
reden (zie CRvB 31-07-2012, nr. 11/695 WWB).

Indien een belanghebbende kan aantonen dat deze zelf voldoende pogingen heeft
ondernomen om een afspraak te maken voor een huisbezoek, kan een college zich niet op het
standpunt stellen dat de pogingen die wel zijn ondernomen om een huisbezoek af te leggen
moedwillig door de belanghebbende zijn gesaboteerd (zie CRvB 13-05-2014, 12-6726 WWB
e.a.).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>