<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>BELEIDSPLAN WMO 2015 - 2017
GEMEENTE HATTEM
Oktober 2014
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
1. Inleiding ....................................................................................................................................................... 4
   1.1 Doel van deze notitie............................................................................................................................. 4
   1.2 Leeswijzer ............................................................................................................................................. 4
2. Integraliteit in het sociaal domein............................................................................................................... 6
   2.1 Verschillende (beleids-)terreinen verbonden met elkaar ..................................................................... 7
   2.2 Proces tot nu toe ................................................................................................................................... 7
3. Rol van de gemeente en maatschappelijke effecten ................................................................................. 9
4. Sociale samenhang en leefbaarheid ......................................................................................................... 10
5. Ondersteuningsstructuur .......................................................................................................................... 11
   5.1 Preventie & vroegtijdig signaleren ...................................................................................................... 12
   5.2 Voorliggende en algemene voorzieningen .......................................................................................... 13
   ................................................................................................................................................................... 14
   5.3 Toegang tot individuele voorzieningen ............................................................................................... 15
   5.4 Cliëntondersteuning ........................................................................................................................... 17
6. Mantelzorg, vrijwilligers, cliëntparticipatie en sociale kaart..................................................................... 18
   6.1 Mantelzorg en vrijwilligers .................................................................................................................. 18
   6.2 Cliëntparticipatie ................................................................................................................................. 20
   6.3 Sociale kaart ........................................................................................................................................ 20
7. Vervoer ...................................................................................................................................................... 21
8. Veiligheid .................................................................................................................................................. 22
   8.1 Beschermd wonen ............................................................................................................................... 22
   8.2 Maatschappelijke opvang.................................................................................................................... 23
   8.3 Huiselijk geweld en kindermishandeling ............................................................................................. 23
   8.4 Nazorg ex-gedetineerden .................................................................................................................... 23
9. Contracteren............................................................................................................................................. 24
   9.1 Algemene voorziening ......................................................................................................................... 24
   9.2 Maatwerkondersteuning ..................................................................................................................... 24
   9.3 PGB ...................................................................................................................................................... 24
   9.4 Meerkosten inwoners met een chronische ziekte en/of beperking ................................................... 25
10. Financiën ................................................................................................................................................. 26
11. Kwaliteit ................................................................................................................................................... 28
   11.1 Kwaliteitseisen en monitoring ........................................................................................................... 28
   11.2 Klachten ............................................................................................................................................. 29
   Bronvermelding ......................................................................................................................................... 30
                                                                                                                                                            Pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Overzicht van de diverse beleidsterreinen en raakvlakken Wmo ................................................. 31
Bijlage 2: Cliëntondersteuning ...................................................................................................................... 33
                                                                                                                                           Pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1 Doel van deze notitie
Het rijk decentraliseert een aantal taken binnen het sociale domein naar gemeenten.
Met de drie decentralisaties (Jeugd, AWBZ naar Wmo en de Participatiewet) wordt de gemeente Hattem
verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning aan inwoners in de gemeente.
De nieuwe Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) is door de Eerste en Tweede Kamer goedgekeurd
en zal op 1 januari 2015 in werking treden. Anders dan de huidige Wmo bestaat de nieuwe Wmo niet uit
prestatievelden, maar uit een drietal doelen:
     1. Het bevorderen van sociale samenhang, de mantelzorg, het vrijwilligerswerk en de veiligheid en
          leefbaarheid van de gemeente, alsmede het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld.
     2. Het ondersteunen van zelfredzaamheid en participatie van personen met een beperking of met
          chronische, psychische of psychosociale problemen, zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving.
     3. Het bieden van opvang (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en
          verslavingszorg).
Dit periodiek beleidsplan heeft een looptijd van twee jaar (2015-2017) en geeft de beleidsvoornemens
van het college van B&W weer op de verschillende doelen van de Wmo. Middels de reguliere planning &
controlcyclus wordt dit beleidsplan gemonitord, geëvalueerd en bijgesteld waar nodig.
Dit beleidsplan is een verzameling van eerder vastgesteld beleid, waaronder de Maatschappelijke Visie en
Kadernota Wmo1. In Hattem geven we aan dit beleid al ten dele uitvoering; de gekantelde manier van
werken vormt hierbij het uitgangspunt. Daarmee zetten we eigen kracht van inwoners en hun omgeving
voorop en zoeken we in Het Gesprek naar passende ondersteuningsmanieren. Om eigen kracht te
vergroten werken we nauw samen met vrijwilligersorganisaties en ontwikkelen we bijvoorbeeld in
gezamenlijkheid een sociale kaart die door inwoners en maatschappelijke partners kan worden benut. In
de Maatschappelijke Visie 2025 wordt de nadruk gelegd op het kennen van elkaar, gekend worden,
waardoor inwoners in staat zijn om op eigen kracht en netwerkkracht veilig en prettig te leven in hun
eigen buurt. Dit hangt samen met de wettekst uit de Wmo: het beleidsplan is erop gericht om cliënten,
indien mogelijk, weer op eigen kracht te laten handhaven in de samenleving.
Met vaststelling van dit periodiek beleidsplan wordt voldaan aan de aan de gemeente opgelegde
verplichtingen. Uitwerking van het beleidsplan is voorzien in de uitvoeringsparagraaf Maatschappelijke
Visie, (lokaal en regionaal) uitvoeringsprogramma Jeugd, beleid en uitvoeringsprogramma Werk &
Inkomen, (lokaal en regionaal) uitvoeringsprogramma AWBZ naar de Wmo en in de (lokale en regionale)
inkoopnota’s Jeugd en Wmo.
Nadrukkelijk willen we benoemen dat het jaar 2015 zich zal kenmerken als een overgangsperiode. De
transformatie is gericht op het anders omgaan met zorg en ondersteuning, en het slimmer en efficiënter
organiseren. Dit vraagt een andere manier van werken en denken van ons, onze partners én onze
inwoners. Dat vraagt experimenteerruimte zoals we op dit moment doen in CJG-4-Kracht en het
opschalen van MDT’s 18+ (Multidisciplinair team) naar een bredere doelgroep.
1.2 Leeswijzer
Hoofdstuk twee beschrijft de integraliteit in het sociale domein en hoe de verschillende terreinen met
elkaar zijn verbonden. Hoofdstuk drie geeft aan welke rol de gemeente neemt en wat we verwachten
van inwoners en maatschappelijke partners, ook staan hier de maatschappelijke effecten beschreven.
Vervolgens gaat hoofdstuk vier in op sociale samenhang en leefbaarheid.
1 Zie bronvermelding: kadernota Wmo.
                                                                                                  Pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De inrichting van de ondersteuningsstructuur lichten we toe in het vijfde hoofdstuk. Mantelzorg,
vrijwilligers, cliëntparticipatie en sociale kaart geven we weer in hoofdstuk zes. Vervoer vinden we terug
in hoofdstuk zeven. In hoofdstuk acht komt veiligheid aan de orde. Hoofdstuk negen is gewijd aan
contracteren en inkoop. Hoofdstuk tien geeft de Financiën weer. In hoofdstuk elf tenslotte wordt invulling
gegeven aan de kwaliteitsdoelstellingen. Deze beleidsnota bevat twee bijlagen: Overzicht van de diverse
beleidsterreinen en raakvlakken Wmo en een document over cliëntondersteuning.
                                                                                                  Pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. Integraliteit in het sociaal domein
In dit plan verbinden we de verschillende (beleids-)terreinen met elkaar. Een doel van de nieuwe Wmo is
om tot een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning,
publieke gezondheid, preventie, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen te komen.
In de Maatschappelijk Visie is de volgende actie beschreven om integraliteit te bereiken:
Er is een duidelijk loket waar alle inwoners ( 0 – 100 jaar) van Hattem terecht kunnen voor kleine en grote
hulpvragen. In dit loket heeft de kanteling plaatsgevonden en het gemeentelijke beleid en uitvoering sluit
hierop aan. Signalen vanuit verschillende partners worden samengebracht in het loket van 0 – 100 jaar.
Dit loket willen we op 1 januari 2017 gerealiseerd hebben, tot die tijd focussen we ons op continuïteit van
ondersteuning en het borgen van zorg, in ieder geval op het huidige kwaliteitsniveau en worden niet-
financiële risico’s geminimaliseerd. We werken planmatig om op de langere termijn een meer integraal
model te kiezen dat past bij het besluit uit de Maatschappelijke Visie.
Tot die tijd kunnen inwoners met ondersteuningsvragen bij verschillende voorzieningen terecht. We gaan
er vanuit dat veel ondersteuningsvragen in het eigen netwerk of door een marktpartij worden
opgevangen, maar ondersteuning kan ook plaatsvinden via bijvoorbeeld de kerk, de sportclub,
vrijwilligersorganisaties of andere systemen. Als dat niet mogelijk is, dan kunnen mensen terecht bij
algemene voorzieningen, zoals hulp bij het huishouden, maatschappelijk werk en de ouderenadviseur.
Integraliteit van de ondersteuningsaanpak is hierin geborgd door de ketenregisseur en netwerkafspraken.
De integraliteit binnen het sociaal domein ligt verankerd in de Maatschappelijke Visie. Dit vormt de kern
voor al het sociale beleid. De beleidsdocumenten die binnen het proces van de decentralisaties zijn
opgeleverd vallen rechtstreeks onder de Maatschappelijke visie. De Maatschappelijke Visie valt onder de
Toekomstvisie Hattem 2025.
De samenhang tussen de Maatschappelijke Visie en het maatschappelijke beleid kan als volgt worden
weergegeven:
                                                                                                  Pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.1 Verschillende (beleids-)terreinen verbonden met elkaar
De Wmo heeft een overlap in bestaande beleidsterreinen. Zo ligt er onder andere een direct verband naar
de uitvoering van de nieuwe Jeugdwet, de Participatiewet, Volksgezondheid, Vrijwilligersbeleid,
Veiligheid, sport, Onderwijs, et cetera.
In de maatschappelijke visie worden deze beleidsterreinen onderverdeeld over drie thema’s:
        Opgroeien en ontwikkelen
        Ouder worden
        Samen leven en meedoen
Per thema zijn leidende principes benoemd die kader stellend zijn voor nieuw beleid en ontwikkelingen.
Deze komen terug in de jaarlijkse begrotingscyclus, aangevuld met de korte- en lange termijn
beleidsdoelen inclusief de wijze van uitvoering.
De samenhang van de beleidsterreinen (zoals in de bovenstaande afbeelding staan) zijn nodig om het
‘Wat willen we?’ met het ‘Hoe gaan we dat doen?’ te verbinden. De raad krijgt vanuit de Wet de
specifieke opdracht om bijzonder aandacht te besteden aan een zo integraal mogelijke dienstverlening op
het gebied van maatschappelijke ondersteuning, publieke volksgezondheid, preventie, zorg, jeugdhulp,
onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen. Voor een deel is deze integraliteit al mogelijk en geven we
daar in Hattem al uitvoering aan. Beleidsmatig is deze integraliteit terug te brengen naar de
Maatschappelijke Visie, waarin zowel beleid (wat-vraag) als uitvoering (hoe-vraag) aan elkaar zijn
verbonden. In de praktijk wordt integraliteit bewerkstelligd door systemen die aan elkaar gekoppeld zijn,
waardoor signalering en preventie mogelijk zijn, door de inzet van een (gemeentelijke) ketenregisseur en
door het toepassen van Het Gesprek en Eén Gezin, Eén Plan-methodiek. Middels de Planning & Control
cyclus kan de raad de integraliteit bewaken. Hierin legt het college verantwoording af over de uitvoering
van het beleid. Dit is tevens ook de plek om financiële kaders vast te stellen en monitoring toe te passen.
2.2 Proces tot nu toe
In 2012 is er gestart met het proces Maatschappelijke visie. Het toekomstdocument is opgesteld in
samenspraak en afstemming met maatschappelijke partners. Ook de Kadernota Wmo is participatief
aangepakt. In werkconferenties met inwoners, maatschappelijke partners, raad- en commissieleden, en
het college is de vraag van eigen kracht naar boven gehaald. De volgende vragen: Wat is eigen kracht in
onze gemeente? Hoever gaan we in zorgen voor iemand? Wat mogen we van elkaar verwachten?
stonden hierbij centraal. De Wmo-raad is actief betrokken bij de werkconferenties en heeft vervolgens
advies uitgebracht aan het college over de kadernota Wmo en deze beleidsnota Wmo.
Binnen de samenwerking met de regio is afstemming gezocht met de zorgaanbieders in onze regio en
daarbuiten. Ook hebben de nota’s inkoop en de verordeningen Wmo en Jeugd ter inspraak gelegen. In
het vervolgproces is er gekozen voor 3 fases: richten, inrichten en verrichten.
Het resultaat van de fase richten zijn in de Maatschappelijke Visie en de Kadernota Wmo opgenomen.
                                                                                                    Pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Kern maatschappelijke visie:
Hattem is een kleinschalig stad met veel voorzieningen en een rijk verenigingsleven. Inwoners,
verenigingen en organisaties hebben een plek in de gemeenschap, de gemeente heeft een regierol
gekregen en zorgt op hoofdlijnen voor een passende structuur.
De volgende beleidsuitgangspunten zijn vastgesteld:
     - We investeren in burgerkracht.
     - Bij ondersteuning wordt eerst gekeken naar het eigen, sociale netwerk en de financiële
        mogelijkheden van mensen.
     - Ondersteuning is gericht op participatie in de samenleving.
     - Voorzieningen zijn zoveel mogelijk geclusterd en zien we als ontmoetingsplaatsen van inwoners
        en activiteiten.
     - Organisaties werken samen om beleidsdoelen te realiseren.
     - Subsidies zijn gericht op effecten en activiteiten en stimuleren samenwerking tussen
        maatschappelijke partners.
     - Investeren doen we samen met maatschappelijke partners. We verwachten flexibiliteit om te
        investeren, mee te bewegen en samen te werken.
Kern Kadernota Wmo 2015; dit is eigen kracht in Hattem!
In de Kadernota Wmo gaan we uit van de eigen kracht van inwoners en hun omgeving. De weg naar
ondersteuning via eigen kracht, naar een algemene voorziening en eventueel een individuele voorziening
wordt beschreven.
                               Wat doen inwoners?                     Wat doet de gemeente?
Individuele voorziening:       Zijn zelf verantwoordelijk voor de     Financieren individuele
Langdurige en                  inrichting van hun eigen leven en      voorzieningen. Zorgt voor
specialistische zorg           houden zoveel mogelijk de regie op     1G,1P,1R2 in complexe situaties
Maatwerkvoorziening            hun eigen proces.                      = Vangnet regelen, met de daaraan
                                                                      verbonden voorwaarden.
Algemene voorziening:          Geven aan wat zij aan ondersteuning    Regisseren, Netwerken
Vrij toegankelijk              nodig hebben en welk resultaat nodig   Faciliteren = subsidiëren van
Kortdurende ondersteuning      is. En versterken hun eigen netwerk.   algemene voorzieningen
en verwijzing                                                         (onafhankelijke cliënten
                                                                      ondersteuning).
Zelf doen:                     Denken zoveel mogelijk in eigen        Faciliteren van burgerkracht
Eigen kracht en                kracht, zoeken naar oplossingen in     (vrijwilligers en hun organisaties,
samenredzaamheid               eigen netwerk en buurt.                zorgen dat mantelzorgers niet
                               Zoeken naar oplossingen met eigen      overbelast worden). Inzet op
                               middelen.                              preventie & signalering.
2 Eén gezin, één plan, één regisseur.
                                                                                                Pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Rol van de gemeente en maatschappelijke effecten
Het beleid voor maatschappelijke ondersteuning is er op gericht dat inwoners zelf verantwoordelijk zijn
voor zelfredzaamheid en deelnemen aan de samenleving, hetzij zelfstandig, hetzij met behulp van hun
omgeving. De gemeente heeft hierin een specifieke rol. De rol van de gemeente van ‘zorgen voor’ naar
‘zorgen dat’. Het plaatje hieronder geeft aan welke rollen de gemeente heeft:
Op het terrein van maatschappelijke ondersteuning wordt de rol van de gemeente langs drie lijnen
gevuld:
         Het ondersteunen van inwoners die belangeloos omzien naar elkaar, namelijk de mantelzorgers
         en vrijwilligers.
         Het treffen van algemene maatregelen gericht op het bevorderen van een krachtige samenleving,
         door middel van beleid gericht op het vergroten van de leefbaarheid en sociale cohesie.
         Het ondersteunen van individuele inwoners die op eigen kracht en met behulp van anderen niet
         zelfredzaam zijn en/of niet kunnen deelnemen aan de samenleving.
De gemeente voert de regie en schept voorwaarden om de zorg en ondersteuning zo optimaal mogelijk te
laten uitvoeren. We bieden aan inwoners en zorgaanbieders qua inhoud en opzet van zorg en
ondersteuning zoveel mogelijk vrijheid om de afgesproken resultaten te behalen. We beperken de
administratieve belasting tot het meest noodzakelijke. Met het door het Rijk beschikbare gestelde budget
voor de decentralisaties willen we de taken ook uitvoeren. Bij het sturen op resultaat hoort een adequate
evaluatie- en monitoringssystematiek.
Maatschappelijke effecten
Het beleid zoals op hoofdlijnen uiteengezet in deze notitie moet er toe leiden dat:
1. de zelfredzaamheid van inwoners wordt vergroot;
2. de deelname aan de samenleving wordt vergroot;
3. mantelzorgers en vrijwilligers voldoende worden ondersteund in hun taak;
4. voor alle inwoners die dat nodig hebben professionele ondersteuning beschikbaar is, die gericht is op
het vergroten van de zelfredzaamheid en de deelname aan de samenleving.
                                                                                                 Pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4. Sociale samenhang en leefbaarheid
In de Toekomstvisie Hattem 2025 hebben we de volgende missie vastgesteld over Hattem:
        Het is prettig samen wonen in een compacte en goed functionerende Hanzestad.
In de Maatschappelijke Visie is deze missie vertaald naar:
        Het is prettig wonen in Hattem door een goed voorzieningenniveau en winkelaanbod. De stad is
        aantrekkelijk voor gezinnen, voor kinderen en voor ouderen.
De basis van de samenleving wordt gevormd door de inwoners die met elkaar verbonden zijn door
familiebanden, vriendschappen, religieuze instelling, vereniging en gezamenlijke activiteiten. In een
sterke, leefbare samenleving tonen inwoners zich betrokken bij elkaar en ondersteunen elkaar waar
mogelijk. De veiligheid, zowel subjectief als objectief, in de buurt wordt hierdoor versterkt (zie hoofdstuk
7 voor een verdere toelichting op veiligheid).
Toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor inwoners met een beperking
Inwoners met een beperking kunnen alleen zelfredzaam zijn en participeren als de openbare ruimte en
maatschappelijke voorzieningen voor hen toegankelijk zijn. Voorzieningen zijn zoveel mogelijk geclusterd
en we zien deze als ontmoetingsplaatsen van inwoners en activiteiten. Meedoen in de samenleving
vinden we belangrijk. Daarom streven we naar een optimale toegankelijkheid van voorzieningen voor
inwoners met een beperking.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
        Mensen zijn medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid in hun buurt. Onder buurten verstaan
        we de kleinschalige cirkel rondom de woning van inwoners die mensen als hun buurt ervaren. Het
        gaat dan bijvoorbeeld om zorg dichtbij en kleinschaligere voorzieningen zoals een speelpleintje
        voor kinderen. We willen veilige en gevarieerde buurten behouden. Een middel om dit te doen is
        het inzetten van groenadoptie. Hierdoor worden inwoners gestimuleerd om gezamenlijk een
        stukje openbaar groen of speelterrein in te richten en te beheren (Maatschappelijke visie).
        Door vrijwillige buurtregie bevorderen we per buurt ontmoeting en verbinding. Dit is tevens de
        eerste vorm van preventie. Maatschappelijke partners hebben hierbij een uitvoerende rol. Deze
        regisseur kent de buurt, weet wat er leeft en vormt de ogen en oren in de wijk. Hierdoor kunnen
        preventieve maatregelen worden genomen als dat nodig is (Maatschappelijke visie).
        Voorzieningen worden zoveel mogelijk geclusterd en we zien deze als ontmoetingsplaatsen van
        inwoners en activiteiten (Maatschappelijke visie).
        Mensen met een beperking moeten in staat zijn om gebruik te maken van algemene
        voorzieningen. Dit vraagt om toegankelijke gebouwen (Kadernota Wmo).
        Inwoners zorgen samen voor een veilig gevoel in de directe omgeving. Zij kunnen door eigen
        gedrag in verkeer, parkeren, onderhoud van eigen omgeving en sociaal contact zorgen voor een
        schoon, leefbaar en veilig milieu. Openbare veiligheid blijft een taak van de politie (Kadernota
        Wmo).
                                                                                                   Pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>5. Ondersteuningsstructuur
Inwoners met een (zorg)vraag of met behoefte aan ondersteuning kunnen op verschillende manieren
ondersteuning ontvangen. Hiervoor zijn tal van voorzieningen beschikbaar. Gemeenten zorgen voor
voorzieningen voor hun inwoners. Maatschappelijke voorzieningen, zoals sportvelden, zijn in principe
voor iedereen. Voor bijzondere doelgroepen zoals gehandicapten, ouderen maar ook jeugd zijn er
voorzieningen die maatschappelijke participatie bevorderen. Soms is er ook maatwerk voor individuele
inwoners bijvoorbeeld ondersteuning bij de opvoeding. Het terrein voorzieningen is breed en bestaat
onder andere uit:
          sport-, recreatie-, cultuur-, en welzijnsvoorzieningen
              o voorzieningen voor ouderen en gehandicapten
              o algemeen maatschappelijk werk
              o jeugd- en jongerenwerk
          openbare gezondheidszorg
          dierenwelzijn
 We gaan ervan uit dat veel ondersteuningsvragen in het eigen netwerk of door een marktpartij worden
opgevangen, maar ondersteuning kan ook plaatsvinden via bijvoorbeeld de kerk, sportclub,
vrijwilligersorganisaties of andere systemen. Als dat niet mogelijk is dan kunnen mensen terecht bij
algemene voorzieningen, zoals hulp bij het huishouden, maatschappelijk werk en ouderenadviseur. Over
het algemeen wordt middels een lichte toegangstoets (vaak in de vorm van een gesprek) toegang tot deze
voorzieningen mogelijk. Wanneer er sprake is van meervoudige of complexe hulpvragen kan een inwoner
zichzelf aanmelden bij een van de loketten die we in Hattem kennen. Deze aanmelding kan ook door een
mantelzorger gedaan worden gedaan of via een instelling verlopen. De onderstaande afbeelding schetst
hoe de weg naar ondersteuning er in 2015 uitziet. In 2017 streven we zoals eerder genoemd naar een
integraal loket, waarbij de onderste drie blokken (loketten) worden samengevoegd tot één loket.
                                                                                               Pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         We kiezen ervoor om met ingang van 1 januari 2015 nieuwe doelgroepen op te vangen in de
         bestaande ondersteuningsstructuren en via de loketten die Hattem kent (Inrichtingsplan:
         Toegang).
         We versterken deze loketten met voldoende kennis, kunde en personeel om nieuwe
         ondersteuningsvragen te kunnen beantwoorden (Inrichtingsplan: Toegang).
         We zetten in op de inrichting van een nieuwe pilot MDO Plus. Hierdoor starten we met de
         samenwerking met partners om een signaleringsnetwerk voor met name volwassenen op te
         zetten. Vanaf november 2014 wordt het bestaande zorgoverleg uitgebreid (Inrichtingsplan:
         Toegang).
5.1 Preventie & vroegtijdig signaleren
Als inwoners problemen ervaren met zelfredzaamheid, dan is dat veelal gelegen in een verstandelijke,
fysieke, psychiatrische of psychogeriatrische beperking, hersenletsel of een ernstige ziekte. Deze oorzaken
zijn niet of maar in beperkte mate te voorkomen. Een sociaal krachtige leefomgeving houdt inwoners
echter wel langer zelfredzaam en voorkomt dat ze vereenzamen.
Een belangrijk deel van de preventie bestaat uit het stimuleren van een sociaal krachtige leefomgeving. In
een sociaal krachtige omgeving is ook plaats voor inwoners met een beperking of aandoening.
Beperkingen worden als vanzelfsprekend gecompenseerd door de omgeving, die mede-inwoners helpt
om hun leven op de rit te houden. Een focus op preventie en vroegsignalering leidt tot een stevig
fundament dat inwoners stimuleert en kansen biedt om te participeren in de samenleving. Door goede
preventie en vroegsignalering is de verwachting dat inwoners niet of minder snel een beroep doen op
professionele ondersteuning. Het betekent ook dat de gemeente het accent legt op algemene- en
basisvoorzieningen. Een individueel arrangement is pas aan de orde als algemene voorzieningen geen
uitkomst bieden.
Vroegtijdige signalering van problemen kan voorkomen dat intensievere vormen van ondersteuning nodig
zijn. Problemen worden als eerste gesignaleerd door inwoners in de directe omgeving van de betreffende
persoon: familieleden, vrienden, huisartsen, kerken of de verenigingen waar iemand lid van is. Het is van
belang dat deze actoren weten waar ze terecht kunnen met vragen op het gebied van zelfredzaamheid en
participatie.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         Inwoners doen meer zelf, maken gebruik van hun eigen (financiële) mogelijkheden én
         mogelijkheden uit het eigen netwerk en directe omgeving (Kadernota Wmo).
         We investeren in burgerkracht ( Maatschappelijke visie).
         Om preventie door vroeg signalering te bereiken op locaties waar kinderen zijn, wordt een plan
         van aanpak opgesteld in het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) ( Maatschappelijke Visie).
         Met onderwijs wordt antwoord gegeven op de samenwerking tussen de verschillende scholen en
         de inbedding van preventie, passend onderwijs en eigen kracht (Maatschappelijke visie).
         Meedoen (arbeidsparticipatie) kan op verschillende manieren. Mensen met een korte afstand tot
         de arbeidsmarkt hebben prioriteit. Wanneer er grotere afstand tot de arbeidsmarkt is, zetten we
         waar mogelijk in op sociale participatie (Maatschappelijke visie).
         Aanpassingen binnen de eigen woonomgeving zijn in eerste instantie een verantwoordelijkheid
         van de mensen zelf (maatschappelijke visie).
                                                                                                  Pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>         Er is een overzichtelijke sociale kaart waarop voor iedereen duidelijk is waar men terecht kan voor
         mogelijke hulpvragen (Maatschappelijke visie).
         Er zijn voldoende vrijwilligers en mantelzorgers om mensen met een (bescheiden) hulpvraag te
         ondersteunen. Men weet elkaar te vinden via een vraag- en aanbodmarkt die zowel digitaal,
         telefonisch als fysiek te bereiken is. In afstemming met de partners bepalen we wie aan dit
         project uitvoering geeft. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol (Maatschappelijke visie).
         Ter bevordering van binding en sociale cohesie worden ontmoetingsplaatsen gecreëerd
         (Maatschappelijke visie).
         Sportdeelname stimuleren we voor alle doelgroepen en leeftijden (Maatschappelijke visie).
         De verantwoordelijkheid voor vrije tijd ligt in beginsel bij organisaties en inwoners in
         samenwerking met het bedrijfsleven (Maatschappelijke visie).
5.2 Voorliggende en algemene voorzieningen
Op het moment dat een inwoner vragen heeft over zelfredzaamheid of participatie kan er op
verschillende manieren ondersteuning geboden worden. Ten eerste door inwoners uit het netwerk van de
cliënt zelf of door vrijwilligers. De gemeente heeft een rol in het stimuleren en ondersteunen hiervan.
Daarnaast zijn er talloze voorzieningen in Hattem die een belangrijke rol kunnen spelen op het gebied van
zelfredzaamheid en participatie: verenigingen, kerken, vrijwilligersorganisaties, het vrijwilligersvervoer.
Daarbij gaat het niet alleen om organisaties zonder winstoogmerk, maar ook om voorzieningen die door
de markt worden aangeboden, zoals een boodschappendienst, bibliotheek of maaltijdenservice. Dit zijn
voorliggende voorzieningen.
Een aantal voorzieningen wordt aangemerkt als ‘algemene voorziening’ in de zin van de Wmo. Het betreft
hier voorzieningen die toegankelijk zijn zonder uitgebreid onderzoek naar de behoeften,
persoonskenmerken en mogelijkheden van de gebruikers. Een inwoner heeft geen beschikking nodig om
van deze algemene voorzieningen gebruik te maken. Ook een uitgebreid vraagverhelderingsgesprek is
niet nodig. Wel kan uit het vraagverhelderingsgesprek blijken dat een algemene voorziening een (deel)
van de oplossing kan bieden. Ook kunnen algemene criteria worden gesteld met betrekking tot de
doelgroep van de voorziening. De voorziening is vervolgens algemeen toegankelijk voor alle inwoners die
behoren tot de doelgroep. De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de algemene
voorzieningen. In Hattem kan het welzijnswerk worden gezien als algemene voorziening. Ook de hulp bij
het huishouden is in Hattem als algemene voorziening georganiseerd. Daarnaast wordt ook de
begeleiding AWBZ in 2015 als algemene voorziening ingericht.
Hoewel er nog onvoldoende zicht is op de toekomstige uitgaven en de budgettaire kaders beperkt zijn,
wordt een financiële noodzaak voorzien om aan inwoners een bijdrage te vragen voor het gebruik van
sommige algemene voorzieningen. Ook om inhoudelijke redenen kan een bijdrage wenselijk zijn. Dit
voorkomt immers onnodig gebruik van de voorziening. In de tweede helft van 2014 zal een bijdragen-
systematiek worden uitgewerkt waarbij ten hoogste de kostprijs van de voorziening in rekening wordt
gebracht. Niet voor alle voorzieningen zal een bijdrage worden gevraagd. De hoogte van de eigen bijdrage
kan per voorziening variëren.
                                                                                                  Pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
        We sturen op samenwerking met formele en informele partijen (Maatschappelijke visie).
        We zetten in op het realiseren van betekenisvolle sociale netwerken (meer regie vanuit sociaal
        netwerk (Maatschappelijke visie).
        Organisaties werken samen in een netwerkstructuur: zorg, welzijn en wonen (Maatschappelijke
        visie).
        We richten een algemene voorziening in voor Hulp bij het Huishouden.
        Algemene voorzieningen worden via een lokaal traject geregeld, waarbij we (lokale) aanbieders
        uitnodigen om samen te werken (Kadernota Wmo).
        Vrij toegankelijke voorzieningen organiseren we waar dat kan (Kadernota Wmo).
        Voorzieningen zijn zoveel mogelijk geclusterd en zien we als ontmoetingsplaatsen van inwoners
        en activiteiten (Maatschappelijke Visie)
        Als een maatwerkvoorziening (materieel) aan vervanging toe is, wordt deze alleen vervangen als
        deze technisch is afgeschreven (Verordening Wmo), verloren is gegaan, de inwoner zelf
        gedeeltelijk tegemoet komt in de kosten of de eerder verstrekte voorziening niet langer een
        oplossing biedt.
        Te leveren zorg, welzijn en dienstverlening moeten aansluiten op de zich snel ontwikkelende
        vraag naar geschikte woonvormen in een passende woonomgeving en bij de behoefte om zo lang
        mogelijk zelfstandig te blijven wonen (Maatschappelijke visie).
        Bij (nieuw)bouw programma’s krijgen levensloopgeschikte woningen de prioriteit
        (Maatschappelijke visie).
                                                                                            Pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>5.3 Toegang tot individuele voorzieningen
In dit hoofdstuk richten we ons op de toegang tot de individuele voorzieningen. Daarmee bedoelen we de
ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een complexe of meervoudige ondersteuningsvraag.
De toegang tot individuele voorzieningen begint met een gesprek. Tijdens dit gesprek wordt de vraag
goed in kaart gebracht. Bij de vraagverheldering wordt in overleg met de cliënt in beeld gebracht wat de
ondersteuningsbehoefte is. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de gearticuleerde vraag, maar wordt
doorgevraagd naar de vraag achter de vraag. Onderzocht wordt op welke leefdomeinen ondersteuning
gewenst is. Daarna wordt eerst gekeken wat de cliënt zelf kan doen, welke ondersteuning zijn of haar
netwerk kan bieden en of er algemene voorzieningen zijn die een oplossing kunnen bieden. Is dat niet het
geval, dan wordt gekeken naar meer individuele maatwerkoplossingen. Afspraken over de inzet van de
cliënt, zijn of haar netwerk, algemene voorzieningen of maatwerkvoorzieningen worden vastgelegd in een
gezins-ondersteuningsplan.
Met de transitie wordt de gemeente verantwoordelijk voor nieuwe doelgroepen. Het gaat dan om
inwoners die moeite hebben met zelfredzaamheid vanwege een psychiatrische, verstandelijke,
zintuigelijke of somatische beperking of aandoening. Om een goede inschatting te kunnen maken van de
ondersteuningsbehoefte is het van belang dat er voldoende kennis van de beperking aanwezig is bij
degene die het eerste gesprek voert. Hiervoor wordt ‘de toegang’ uitgerust met voldoende kennis van de
doelgroep. Hierbij kan gedacht worden aan extra versterking bij de verschillende loketten (CJG en loket in
de gemeente).
Individuele voorzieningen worden versterkt als ZIN (zorg in natura) of persoonsgebonden budget (PGB). Er
is sprake van keuzevrijheid. De inwoner moet weten welke aanbieders er zijn en welke ondersteuning kan
worden geboden. In de keuzemogelijkheden tussen aanbieders voor degene aan wie een
maatwerkvoorziening wordt verstrekt, wordt rekening gehouden met de godsdienstige gezindheid, de
levensovertuiging en de culturele achtergrond van cliënten, in het bijzonder van kleine doelgroepen. Bij
keuzevrijheid wordt altijd een afweging gemaakt tussen efficiency en effectiviteit. Cliënten hebben
keuzevrijheid van aanbieders die deelnemen aan de in hoofdstuk 9 genoemde raamovereenkomst. We
aanbod van zorg in natura.
Het PGB bestaat uit een geldbedrag waarmee mensen die in aanmerking komen voor een individuele
(maatwerk)werkvoorziening zelf de ondersteuning kunnen inkopen.
In de nieuwe Wmo en de Jeugdwet worden aan personen drie voorwaarden gesteld om in aanmerking te
komen voor een PGB:
          De cliënt is op eigen kracht, of met hulp van een aangewezen vertegenwoordiger, voldoende in
          staat om de taken die verbonden zijn aan een PGB op verantwoorde wijze in te vullen.
          De cliënt moet motiveren dat de individuele (maatwerk) voorzieningen (ZIN) die door aanbieders
          worden geleverd voor hem of haar niet passend zijn.
          Er is gewaarborgd dat de voorzieningen die de cliënt van het budget wil betrekken van goede
          kwaliteit zijn.
In 2015 geldt het overgangsrecht voor huidige cliënten in de jeugdhulp en voor PGB-houders. Dat beperkt
de ruimte voor gemeenten in het sturen bij de contractering van aanbieders van bestaande cliënten.
                                                                                               Pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
        In 2015 geldt het overgangsrecht voor huidige cliënten in de jeugdhulp en voor PGB houders
        (regionale inkoopnota Jeugd)
        Deze cliënten behouden gedurende een jaar (tenzij de indicatie eerder afloopt) de rechten die
        verbonden zijn aan het huidige indicatiebesluit. De zorg en ondersteuning wordt onder dezelfde
        condities geleverd in Jeugdzorg en AWBZ, wat betekent dat de cliënt een vergelijkbaar aanbod
        krijgt (regionale inkoopnota Jeugd). Hierdoor wordt de continuïteit van zorg gewaarborgd.
        Inwoners hebben zelf zeggenschap over de ondersteuning. Is hij/zij niet capabel dan is dit iemand
        die het vertrouwen van de inwoner heeft (Kadernota Wmo).
        Niet de beperkingen, maar de mogelijkheden van mensen met een handicap en ouderen met een
        zorgvraag zijn leidend (Maatschappelijke visie).
        Van zorg naar participatie (van individueel recht naar compensatie in het kader van de Wmo
        (maatschappelijke visie).
        Het gesprek kan leiden tot een integraal ondersteuningsplan gecoördineerd door een
        verantwoordelijke (regisseur). Dit stellen we op als er sprake is van meerdere hulpvragen of
        complexere hulpvragen (Kadernota Wmo).
        In het gesprek wordt in kaart gebracht wat de mogelijkheden van de inwoner en zijn of haar
        sociale netwerk is. Maar ook waar draagkracht een grens heeft bereikt. Daarvoor is er door de
        gemeente een vangnetconstructie ingericht (Kadernota Wmo).
        We maken onderscheid tussen een algemene voorziening en een individuele voorziening
        (Inkoopnota Wmo).
        Maatwerkvoorzieningen worden regionaal ingekocht waarbij alle aanbieders mee kunnen doen
        (Kadernota Wmo).
        Continuïteit van jeugdzorg wordt gewaarborgd voor jongeren die voor hun 18e een traject
        ontvingen, tot hun 23e levensjaar. Jongeren die na hun 18e zorg ontvangen of na hun 23e vallen
        onder de AWBZ zorg (Beleidsnota Jeugd).
                                                                                               Pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>5.4 Cliëntondersteuning
Cliëntondersteuning wordt op een nieuwe wijze gedefinieerd in het wetvoorstel. Dat betekent onder
meer dat gemeenten er zorg voor moeten dragen dat burgers kunnen worden geholpen met informatie,
advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en
participatie. Daarnaast moeten burgers in het toegangsproces tot voorzieningen een beroep kunnen doen
op een cliëntondersteuner die hem bijstaat bij het behartigen van zijn belangen en het verhelderen van
zijn vraag. Dat geldt voor alle doelgroepen op alle levensgebieden. De verwachting is dat voornamelijk
kwetsbare burgers hiervan gebruik willen maken. Voor een uitgebreidere toelichting op de verschillende
vormen van cliëntondersteuning, zie bijlage 2.
We onderscheiden twee begrippen als het gaat om cliëntondersteuning:
     1. Cliëntondersteuning breed waarbij alle mogelijke vormen van cliëntondersteuning gegeven
         kunnen worden zoals informatie en advies en ondersteuning. Dit betekent dat deze professional
         ook in de toegang het gesprek kan voeren met de cliënt en onderzoek kan doen. Maar hij mag
         niet beslissen over een maatwerkvoorziening.
     2. Cliëntondersteuning als belangenbehartiger in het geval dat de cliënt aangeeft dat zijn belang niet
         goed genoeg wordt behartigd.
De cliëntondersteuner als belangenbehartiger wordt alleen ingezet indien de cliënt aangeeft dat zijn
belangen niet genoeg worden behartigd. Deze cliëntondersteuner hoeft niet eens professionele
cliëntondersteuner te zijn, het mag ook iemand uit de directe omgeving zijn, een vrijwillige
ouderenadviseur etc. Conform onze uitgangspunten willen we ook hier eigen kracht als vertrekpunt laten
gelden.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         We sturen op samenwerking met formele en informele partijen (Maatschappelijke visie).
         Er zijn voldoende vrijwilligers en mantelzorgers om mensen met een (bescheiden) hulpvraag te
         ondersteunen (Maatschappelijke visie).
         Iedere inwoner kan gebruik maken van onafhankelijke, kosteloze cliëntondersteuning voor
         informatie en advies (Kadernota Wmo).
         De (ondersteunings-)vraag achter de vraag staat centraal in het gesprek tussen de inwoner en de
         professional. De vraag van inwoners én het resultaat is leidend. Daarom wordt maatwerk
         geboden (Kadernota Wmo).
         Inwoners hebben zelf zeggenschap over de ondersteuning. Is hij/zij niet capabel dan is dit iemand
         die het vertrouwen van de inwoner heeft (Kadernota Wmo).
                                                                                                 Pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>6. Mantelzorg, vrijwilligers, cliëntparticipatie en sociale kaart
6.1 Mantelzorg en vrijwilligers
In de nieuwe Wmo worden eigen kracht en zelfredzaamheid belangrijk. Daarom wordt er eerst gekeken
naar wat iemand zelf kan, of wat hij met behulp van zijn omgeving kan, voordat er verwezen wordt naar
de mogelijkheden binnen de Wmo. Het beroep op vrijwilligers en mantelzorgers wordt daarom groter.
Daarom wordt de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers ook belangrijker.
Mantelzorgers
Door het grotere beroep op mantelzorgers, moeten deze zelf op tijd ondersteuning krijgen, of
vervangende zorg kunnen krijgen voor de persoon voor wie ze zorgen. Dit kan de gemeente regelen door
bijvoorbeeld respijtzorg aan te bieden. Respijtzorg is per 1 januari 2015 een onderdeel van de algemene
voorziening Regieondersteuning, maar kan ook worden geboden als een individuele voorziening, daar
waar de algemene voorziening geen of onvoldoende ontlasting van de mantelzorg kan bieden.
Familie en mantelzorger worden betrokken bij het opstellen van het zorgplan. De zorgaanbieder betrekt
de mantelzorger bij de hulp. Samen bepalen ze waaruit die hulp kan bestaan, bijvoorbeeld in het
verpleeghuis. Ook bij het inkoopproces waar de gemeente Hattem aan deel neemt hebben mantelzorgers
een belangrijkere plek. Daarnaast is het belangrijk dat op tijd wordt gesignaleerd wanneer mantelzorgers
overbelast raken. Hiervoor gaat de gemeente Hattem de signaleringsfunctie versterken, zodat
bijvoorbeeld op scholen, bij huisartsen, bij sportverenigingen, mensen voorlichting krijgen over
mantelzorg.
De vraag “Wat wil de mantelzorger?” blijkt een lastige vraag. Elke mantelzorger heeft zijn eigen specifieke
wensen en behoeften aan ondersteuning, en sommige mantelzorgers hebben geen behoefte aan
ondersteuning (kunnen het zelf nog aan, regelen het liever zelf, hulpbehoevende wil geen hulp van
anderen). Wanneer mantelzorgers behoefte hebben aan ondersteuning, is het vaak op de volgende
punten:
         informatie over financiële regelingen en over het aanbod van zorgvoorzieningen
         een financiële tegemoetkoming ter compensatie van de extra kosten
         een luisterend oor
         respijtzorg
         ontspanningsmogelijkheden.
Per 1 januari 2015 houdt het mantelzorgcompliment vanuit de Rijksoverheid op te bestaan. De gemeente
is vanaf 2015 verantwoordelijk voor de jaarlijkse blijk van waardering voor de mantelzorger. Ook in de
Kadernota Wmo 2015 staat: “Voor de mantelzorger is ondersteuning mogelijk”. De gemeente Hattem
subsidieert momenteel mantelzorgondersteuning.
Vrijwilligers
We beogen een lokale samenleving waarin het organiserende en probleemoplossende vermogen van alle
burgers die willen participeren tot zijn recht komt. In Hattem is vrijwilligerswerk niet alleen een
onmisbaar element, maar daarnaast ook individueel, maatschappelijk en economisch van groot belang.
Door te zorgen voor een adequaat ondersteuningsaanbod voor het vrijwilligerswerk dragen we bij aan
een betrokken samenleving (sociale cohesie). Zodoende kunnen vrijwilligers(organisaties) onder andere
mogelijkheden creëren op het gebied van ontmoeting, ontspanning en sport. Daarnaast is het doel van de
ondersteuning dat vrijwilligers hun werk langer en met veel plezier kunnen doen, waarbij mogelijk het
aantal vrijwilligers kan groeien.
Door een faciliterende rol te kiezen, formuleren de vrijwilligersorganisaties zelf waar ze tegen aan lopen
en wat mogelijke oplossingen zijn. Daarnaast werken ze samen in groepen die voorheen niet bij elkaar
                                                                                                 Pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>kwamen. Hierdoor sluiten oplossingen en acties beter aan bij de behoeften van de organisaties. De
gemeente denkt met het platform mee, is een luisterend oor, en ondersteunt en faciliteert waar mogelijk.
Werkzoekenden
Er zijn inwoners die hun arbeidsvermogen, vanwege in de persoon gelegen belemmerende factoren, niet
om kunnen zetten in een inkomen. Zij maken geen aanspraak op middelen (geld en formatie voor
individuele begeleiding) vanuit het re-integratiebudget en hebben de verplichting om een
maatschappelijke bijdrage te leveren.
We vragen inwoners zelf een voorstel te doen voor het leveren van een tegenprestatie, in het kader van
eigen kracht. Dit doen we vanuit de overtuiging dat inwoners zelf het beste weten op welke manier zij
naar vermogen hun steentje bij kunnen dragen. We vragen hierbij wel aansluiting bij lokale initiatieven of
activiteiten.
Heeft de persoon binnen een bepaalde termijn nog geen tegenprestatie gevonden, dan legt het college
een concrete tegenprestaties als verplichting op. Vanuit de afdeling Werk en Inkomen vindt dan de
doorverwijzing plaats.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
          We sturen op samenwerking met formele en informele partijen (Maatschappelijke visie).
          Er zijn voldoende vrijwilligers en mantelzorgers om mensen met een (bescheiden) hulpvraag te
          ondersteunen (Maatschappelijke visie).
          Er is een overzichtelijke sociale kaart waarop voor iedereen duidelijk is waar men terecht kan voor
          mogelijke hulpvragen (Maatschappelijke visie).
          De gemeente stimuleert netwerkbijeenkomsten waar samenwerkingsafspraken gemaakt kunnen
          worden over de beleidsdoelen die gezamenlijk zijn opgesteld (Maatschappelijke visie).
          Kantelen wordt de nieuwe manier van werken: In elk gesprek staat regie over eigen leven en
          zelfredzaamheid voorop (Kadernota Wmo).
          We gaan uit van de kracht van de lokale gemeenschap (Maatschappelijke visie).
          We bevorderen ontmoeting en verbinding ten behoeve van sociale cohesie (Maatschappelijke
          visie).
          We sturen op samenwerking met formele en informele partijen (Maatschappelijke visie).
          Om verenigingen tegemoet te komen en om in de regierol te blijven, onderzoeken we de
          mogelijkheden van een subsidieloket (Maatschappelijke visie).
          We zoeken aansluiting bij bestaande vrijwilligersstructuren en de mogelijkheden voor
          dagbesteding (Kadernota Wmo).
          Er is binnen de gemeente een vast contactpersoon voor ondernemers (Kadernota Wmo).
                                                                                                   Pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>6.2 Cliëntparticipatie
Cliëntparticipatie is het vroegtijdig betrekken van cliënten en gebruikers in het beleidsproces. Zij denken
mee, geven advies en hebben invloed op het beleidsproces en het hulp- en ondersteuningsaanbod van de
gemeente. We onderscheiden formele (voortkomend uit de wettelijke verplichting) en informele
cliëntparticipatie.
In Hattem hebben we een actieve Wmo-raad. Onze cliëntenraad op het gebied van werk en inkomen
heeft sinds een aantal jaren geen leden meer en is daardoor slapende. Dit zijn formele vormen van
cliëntenparticipatie. Uitgangspunt is dat de Wmo-raad een goede afspiegeling is van de lokale
samenleving, en meer specifiek van de gebruikers van de Wmo. In onze Wmo-raad hebben diverse
burgers zitting op persoonlijke titel. De Wmo-raad geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college.
De gemeente kan hiermee haar Wmo-beleid goed afstemmen op de behoeften van burgers en
gebruikers.
Niet alle groepen cliënten maken gebruik van formele cliëntenparticipatie. Bijvoorbeeld omdat zij hun
belangen en behoeften niet goed kenbaar kunnen maken, daar niet structureel tijd voor kunnen of willen
maken, niet mobiel zijn of vrijwel alleen bereikbaar zijn via hun sociale netwerk, zoals familie, vrienden,
buren en hulpverleners. Daarom willen we samen met de Wmo-raad ook op zoek naar andere, meer
informele, creatievere en soms meer laagdrempelige vormen van cliëntenparticipatie om alle groepen
burgers te betrekken.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         Aansluiten bij de inzet en inspelen op de behoeften van inwoners en daar waar nodig
         ondersteunen, daarom zoeken we naar nieuwe manieren om inwoners te betrekken bij het Wmo
         beleid. Dit is van belang voor het opvangen van signalen vanuit verschillende bevolkingsgroepen,
         maar ook van belang om nieuw beleid te toetsen (collegebesluit: Wmo-raad).
         Cliënten en zorgaanbieders worden in bijeenkomsten nadrukkelijk ook om consultatie en advies
         gevraagd (Regionale beleidsnota Inkoop jeugd en Wmo).
6.3 Sociale kaart
We ontwikkelen een kwalitatief goed en actueel overzicht, waarin de vormen van zorg en ondersteuning
zijn opgenomen en stellen dit beschikbaar voor inwoners, informele netwerken en professionals. Dit
zorgaanbod heeft betrekking op alle sociale domeinen en leeftijden.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         Er is een overzichtelijke sociale kaart waarop voor iedereen duidelijk is waar men terecht kan voor
         mogelijke hulpvragen (Maatschappelijke visie).
                                                                                                  Pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>7. Vervoer
De gemeente wordt per 1 januari 2015 ook verantwoordelijk voor het vervoer van en naar
groepsbegeleiding. Gemeenten krijgen met de decentralisaties te maken met flinke bezuinigingen, wat
aanleiding is om op zoek te gaan naar een doelmatigere inrichting van de huidige vervoersstromen.
Daarnaast wil de provincie graag de regiotaxi (Wmo-vervoer en aanvullend openbaar vervoer)
overhevelen naar de regio. Ook zien provincies bezuinigingen in het openbaar vervoer op zich afkomen.
Deze verschillende ontwikkelingen zijn aanleiding voor het ontwikkelen van een nieuwe visie op
basismobiliteit. Met als doel een heroriëntatie op de verschillende mobiliteitsvraagstukken, regionale
samenwerking op vervoer en de aansturing hiervan. Deze visie zal zich de komende jaren vertalen in
concrete acties en het efficiënter regelen van mobiliteitsvraagstukken. Hierbij wordt nadrukkelijk
samengewerkt met regiogemeenten en provincie.
De gemeente is nu al verantwoordelijk voor het leerlingenvervoer en Wmo-vervoer. In 2015 wordt dit
beleid gecontinueerd. Daarnaast wordt de gemeente verantwoordelijk voor het vervoer van en naar
dagbesteding, dit vervoer wordt meegenomen in het inkoopproces begeleiding. Dit houdt in dat
aanbieders van begeleiding ook verantwoordelijk worden voor het vervoer hier naar toe. Op een iets
langere termijn wordt gekeken hoe deze vervoersstromen efficiënt kunnen worden gebundeld.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
        Voorzetten beleid leerlingenvervoer en Wmo-vervoer (Inkoopnota’s Jeugd en Wmo).
        Het in regionaal verband streven naar bundeling van verschillende vormen van route gebonden
        deur-tot-deur vervoer (Inkoopnota Wmo).
        Een vervoersvraag moet opgelost worden en maakt deel uit van het te bereiken resultaat
        (Kadernota Wmo).
                                                                                               Pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>8. Veiligheid
Het welzijn van mensen in buurten draagt bij aan het veiligheidsgevoel van inwoners. Veiligheid ligt voor
een deel bij mensen zelf, waar het gaat om gedrag en een leefbare buurt. Voor het justitiële deel werkt
Hattem samen met het NOG Veiligheidshuis en is onderdeel van de veiligheidskamer Noordwest-Veluwe.
Deze veiligheidskamer richt zich onder meer op jongeren die een delict hebben begaan en jongeren die
een risico vormen verder af te glijden. Daarnaast richt het zich ook op huiselijk geweld. Behalve eventueel
straf zijn vooral hulp en ondersteuning aan de jongeren/betrokkenen en het gezin belangrijk. Hierdoor
ontstaat een integrale aanpak vanuit de zorg- en strafrechtketen.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         Mensen zijn medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid in de buurt. Onder buurten verstaan we
         de kleinschalige cirkel rondom de woning van inwoners die mensen als hun buurt ervaren
         (Maatschappelijke visie).
8.1 Beschermd wonen
In het wetsvoorstel Wmo 2015, zoals dat onlangs is vastgesteld, is ook de verantwoordelijkheid voor
beschermd wonen (Geestelijke gezondheidszorg) vanaf 1 januari 2015 bij de gemeenten belegd.
Gemeenten dienen vanaf dat moment beschermd wonen te bieden aan personen met psychische of
psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht, met de reguliere hulp, mantelzorg, of
met hulp vanuit hun sociale omgeving te handhaven in de samenleving.
Voor de gemeente Hattem is de gemeente Zwolle de zogenoemde ‘centrumgemeente’. De
centrumgemeente Zwolle heeft hierin de komende 3 jaar een bijzondere verantwoordelijkheid. Zij heeft
in die periode de verantwoordelijkheid in overleg met regiogemeenten de middelen die hiervoor
beschikbaar komen adequaat en regionaal in te zetten. Doelstelling is om cliënten die beschermd wonen
een veilige woonomgeving te bieden en indien mogelijk (op termijn) weer op eigen kracht te laten
deelnemen in de samenleving. De Wmo 2015 spreekt dan ook van het bevorderen van de
zelfredzaamheid en de participatie.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
Bij de transitie beschermd wonen zetten Zwolle en de regiogemeenten in op3:
     - Het bieden van continuïteit van zorg. Continuïteit van zorg voor de bestaande klanten is van groot
         belang. Zeker deze doelgroep is gebaat bij het niet onnodig creëren van onrust qua
         woonomgeving. Er wordt dan ook gekozen voor een contracteringsproces dat inzet op het
         contracteren van de huidige in de regio gecontracteerde aanbieders Beschermd wonen ggz.
     - Het sturen van maatschappelijk resultaat en in vertrouwen. Er wordt gekozen voor het sturen op
         maatschappelijk resultaat van de woonvorm(en) van de instelling als geheel (op basis van
         vertrouwen), in plaats van rapportages op cliëntniveau. De inzet is dat de zorgaanbieders
         hetzelfde of verbeterde aanbod kunnen leveren tegen minder kosten (besparing op
         administratieve lasten). Doel is dat meer geld naar de directe zorg kan gaan en minder naar
         administratieve handelingen.
     - Een goede balans tussen bevorderen van participatie en bieden van bescherming. Een van de
         achterliggende doelen van de decentralisatie is dat gemeenten samen met aanbieders in staat zijn
         de komende periode meer accent te leggen op maatwerk en de mogelijkheden van cliënten om
         op eigen kracht te functioneren op het vlak van participatie en zelfredzaamheid. Wel moet er
         tegelijkertijd stabiliteit en veiligheid worden blijven geboden vanuit de beschermde
         woonomgeving.
3 Nadere informatie is de vinden in de Kadernotitie Transitie begeleid wonen ggz 2015, die in
regiogemeente Zwolle is vastgesteld. Deze notitie ligt ter inzage bij de griffie .
                                                                                                 Pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>     -   Het inkopen van beschermd wonen is een taak van de centrumgemeente Zwolle. Zwolle kiest
         voor een inkoop op basis van subsidiëring van de bestaande aanbieders.
8.2 Maatschappelijke opvang
Ook met betrekking tot maatschappelijke opvang neemt de gemeente Zwolle een regierol in. De
uitvoering daarvan wordt beschreven in het Regionaal Kompas. Ook de opstelling hiervan vindt plaats in
overleg met de regiogemeenten. In 2015 moet een nieuw Regionaal Kompas opgesteld worden. Het
overleg met de regiogemeenten vindt op beide onderwerpen structureel plaats. Ook voor verslavingszorg
zijn we aangewezen op Zwolle.
8.3 Huiselijk geweld en kindermishandeling
Vanaf 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de organisatie van het Advies- en Meldpunt
Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK). Het AMHK richt zich op alle vormen van geweld in
afhankelijkheidsrelaties en op alle leeftijdsgroepen en heeft een eigen wettelijke bevoegdheid tot
onderzoek. Dit wordt op grond van de nieuwe Wmo als regionale voorziening georganiseerd.
Centrumgemeente Apeldoorn neemt hierin het voortouw. Het meldpunt wordt ingesteld voor burgers en
professionals voor (vermoedens) van huiselijk geweld en kindermishandeling. Een melding bij het AMHK
kan leiden tot een advies over hoe om te gaan met de situatie door bijvoorbeeld een inzet van een (vrij
toegankelijke) overige voorziening zoals het maatschappelijk werk of een toeleiding naar de lokale
toegang wanneer er toch een individuele voorziening nodig blijkt.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten (Regionale uitvoeringsnota Jeugd):
         Veiligheid centraal: snelle hulp is noodzakelijk wanneer de veiligheid in het gedrang is.
         Dichtbij: het AMHK moet aansluiten op het lokale domein en de lokale kleur van gemeenten.
         Onafhankelijk onderzoek: het AMHK moet onderzoek kunnen doen bij vermoedens van huiselijk
         geweld of kindermishandeling, ook als er al hulp aanwezig is
         Experts voor alle specifieke doelgroepen: de organisatie van het AMHK moet in staat zijn te
         spelen op de grote diversiteit aan casussen en adviesvragen.
         Integraal en systeemgericht: integrale aanpak tussen jeugd- en volwassenzorg en de
         strafrechtketen is noodzakelijk.
         De tweede helft van 2014 wordt een proeftuin ingericht op het gebied van het AMHK. In 2015
         wordt dit waarschijnlijk voortgezet en aangepast waar nodig.
8.4 Nazorg ex-gedetineerden
Ook nazorg ex-gedetineerden is regionaal ingericht. De nazorg voor ex-gedetineerden voor gemeenten is
belegd bij de Regio Noord-Veluwe. Voor casusoverleg nazorg is een overlegvorm ingericht. Relevante
netwerkpartners sluiten zich aan bij dit casusoverleg. In gezamenlijkheid wordt een individueel plan van
aanpak samengesteld, en wordt een eventueel begeleidingstraject uitgezet alsmede een casemanager
aangewezen. Wanneer een ex-gedetineerde terugkeert in de maatschappij, zijn er veel zaken die vanuit
nazorg geregeld moeten worden. Sommige zaken kunnen vooraf worden geregeld, andere zaken komen
erna. Na detentie wordt de ex-gedetineerde begeleid met als doelen een goede terugkeer in de
maatschappij en om recidive te voorkomen.
                                                                                                   Pagina 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>9. Contracteren4
De nieuwe Wmo spreekt over het inzetten van algemene voorzieningen voor maatwerkvoorziening. Deze
algemene voorzieningen zijn laagdrempelig en toegankelijk en voorkomen het inzetten van een relatief
duurdere maatwerkvoorziening.
9.1 Algemene voorziening
In Hattem worden de meeste algemene voorzieningen gesubsidieerd. Denk hierbij aan welzijnswerk en
maatschappelijk werk. Vorig jaar is via een aanbesteding hulp bij het huishouden als algemene
voorziening ingevoerd. Voor de inkoop van de algemene voorziening in het kader van de decentralisatie
van de AWBZ is een lokaal traject gestart.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         In de Kadernota Wmo is gekozen voor het inkopen van een algemene voorziening via een lokaal
         traject en het inkopen van een maatwerkvoorziening in regionaal verband. Hierdoor kan de
         algemene voorziening meer worden afgestemd op de lokale omstandigheden en kan er in
         regionaal verband financieel voordeel worden behaald door gezamenlijk inkopen (Kadernota
         Wmo).
9.2 Maatwerkondersteuning
Voor de uitvoering van maatwerkondersteuning is de gemeente Hattem aangesloten bij regionale
verbanden. Maatwerkondersteuning wordt ingekocht via een privaatrechtelijke overeenkomst. De
gemeente legt (samen met de regio) de diverse vormen van ondersteuning, de bijbehorende
kwaliteitsafspraken, registratievereisten en prijzen vast in een raamovereenkomst.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         De gemeenten sluiten een algemene raamovereenkomst met alle aanbieders die voldoen aan de
         gestelde criteria. In de raamovereenkomst zijn bouwstenen opgenomen (Uitgangspuntennotitie
         Inkoop Wmo).
         Opdracht tot het leveren van ondersteuning aan een cliënt geschiedt door middel van een
         ‘nadere overeenkomst’, die wordt opgesteld op basis van de afspraken in het gezins-
         /ondersteuningsplan. De inkoop vindt plaats binnen de vastgestelde kaders: het gemeentelijke
         Inkoop- en aanbestedingsbeleid en het Aanbestedingsprotocol.
9.3 PGB
De regelgeving omtrent PGB zal in de verordening en (verstrekkingen)beleidsregels nader worden
uitgewerkt. De uitwerking in de verordening zal betrekking hebben op de wijze waarop de hoogte van het
PGB wordt vastgesteld en de voorwaarden waaronder met het PGB hulp kan worden betrokken van een
persoon uit het netwerk van de cliënt. In de verordening zal de bevoegdheid tot het vaststellen van de
nadere regelgeving omtrent het PGB aan het college worden gedelegeerd. In de
(verstrekkingen)beleidregels zal de regelgeving nader uitgewerkt worden. Voor het komen tot deze
regelgeving zal een aparte notitie worden gemaakt welke aan de Wmo-adviesraad ter advies voorgelegd
zal worden. Ook zullen er aparte bijeenkomsten worden georganiseerd om te horen wat er bij de burgers
speelt.
4
  Zie ook de verschillende inkoopnota’s 2014
                                                                                             Pagina 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>9.4 Meerkosten inwoners met een chronische ziekte en/of beperking
Bij de ontwikkeling van beleid voor financiële ondersteuning van personen met een chronisch ziekte en/of
beperking sluit de gemeente Hattem aan bij de wettelijk kaders van de Wmo en de bijzondere bijstand en
het bestaand beleid, aangezien dat houvast biedt bij de vormgeving, de inpassing in de organisatie en de
communicatie richting onze inwoners. Dat betekent voor Hattem dat wij:
     1. De mogelijkheden voor individuele bijzondere bijstand uitbreiden;
In de beleidsregels leggen wij vast welke kosten vergoed worden en tot welk bedrag. We ondersteunen
inwoners, die de beschikking hebben over een inkomen lager dan 120% van de van toepassing zijnde
bijstandsnorm.
     2. Onze inwoners met een minimuminkomen een collectieve (aanvullende) zorgverzekering aan
        (gaan) bieden;
Via het aanvullend pakket dekken we veelvoorkomende meerkosten van burgers met een chronische
ziekte en/of beperking. We doen dat voor inwoners met een inkomen tot de inkomensgrens van 120
procent van het sociaal minimum.
     3. De mogelijkheid bieden voor een financiële tegemoetkoming vanuit de Wmo;
Wij hanteren hierbij dezelfde inkomensgrenzen en draagkrachtregels als die van de individuele bijzondere
bijstand. In de beleidsregels leggen wij vast op welke wijze wij hieraan invulling geven.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
        Verhoging inkomensgrens voor aanvragen individuele bijzondere bijstand van 110% naar 120%
        (Coalitieakkoord 2014)
        Invoering collectieve ziektekostenverzekering (beleidsnota werk & inkomen)
                                                                                              Pagina 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>10. Financiën
Gemeenten worden met ingang van 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de extra taken op het terrein
van de jeugdzorg, langdurige zorg en begeleiding naar werk. Het geld dat daarvoor nodig is, ontvangen
gemeenten rechtstreeks in het gemeentefonds als integratie-uitkering. Gemeenten kunnen dit geld naar
eigen inzicht besteden. Volgens het Ministerie van BZK worden gemeenten daardoor maximaal in staat
gesteld om lokaal maatwerk te leveren. Door het kabinet en de VNG is afgesproken dat gemeenten in
ieder geval de komende drie jaar deze gelden besteden aan de nieuwe gedecentraliseerde taken in het
sociaal domein. De verdeling van de gelden voor 2015 is door het Rijk gemaakt op basis van het
historische verdeelmodel. Met ingang van 2016 zal een objectief verdeelmodel ingevoerd worden. Dit kan
leiden tot een andere budgetverdeling voor 2016 en verder.
De bedragen voor de decentralisaties zijn als volgt weer te geven:
 Deelfonds Sociaal Domein                                          2015      2016      2017       2018       2019
 Decentralisatie AWBZ naar Wmo                                 1.519.732 1.592.316 1.548.078  1.543.784 1.543.354
 Decentralisatie Jeugdzorg                                     2.570.600 2.534.048 2.448.317  2.463.602 2.463.602
 Decentralisatie participatiewet (indicatief budget) P-budget    115.735   115.735   115.735    115.735   115.735
 Decentralisatie participatiewet (indicatief budget) WSW       1.173.309 1.173.309 1.173.309  1.173.309 1.173.309
 Totaal budget Deelfonds Sociaal Domein                       5.379.376 5.415.408 5.285.439 5.296.430 5.296.000
De verdeling van het budget voor begeleiding in 2015 zal gebaseerd zijn op het historisch gebruik van de
functie AWBZ-begeleiding. Vanaf 2016 zal een verdeelmodel worden gehanteerd dat gebaseerd is op
objectief vast te stellen indicatoren. De eerste signalen zijn dat Hattem daardoor minder budget gaat
ontvangen.
Daarnaast zijn er nog een aantal integratie uitkeringen, waaronder ook bijvoorbeeld de hulp bij het
huishouden valt. Een verdere specificatie van deze aanvullende budgetten is te vinden in de begroting.
Uitgangspunt financieel beleid
Het uitgangspunt is dat de uitgaven op het gebied van Wmo binnen de rijksuitkering blijven.
De extramurale AWBZ-zorg wordt in 2015 overgeheveld naar de gemeentelijke WMO. Gemeenten
kunnen dankzij het voorzieningenkarakter de hulp beter dicht bij de burger organiseren en ook beter
maatwerk leveren. Voor de Gemeente Hattem bedraagt het budget ruim € 1,5 miljoen. In dit dossier
spreken we over een taakstelling van ongeveer 15%. Deze taakstelling zal deels gerealiseerd worden door
het schrappen van zorgtaken en anderzijds zal de besparing ontstaan door de zorg dichter bij de mensen
te organiseren. Als deze taakstelling niet is te realiseren, ontstaat een risico van 15% over het budget van
€ 1,5 miljoen. Dat houdt een bedrag in van € 225.000.
De onzekerheid rondom dit dossiers ontstaat vooral door het ontbreken van informatie. Begin 2014
ontvingen wij van externe registratiebureaus cliënt gegevens voor het onderdeel begeleiding binnen deze
wet. In de zomer 2014 zijn deze gegevens bijgesteld vanuit andere bronnen. De verschillen tussen deze
gegevens zijn financieel te vertalen naar een bedrag van € 100.000. Dit bevestigt de onduidelijkheid
rondom het totale dossier AWBZ-zorg/WMO. Daarom schatten wij het risicobedrag voor dit onderdeel op
€ 225.000. Dit is benoemd in de paragraaf weerstandsvermogen van de begroting 2015-2018. Door deze
voorziene risico’s is er structureel een stelpost in de begroting opgenomen van € 125.000, voor
                                                                                                   Pagina 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>onvoorziene extra (uitvoerings)kosten met betrekking tot de decentralisaties. Deze stelpost zit niet langer
in de begroting.
Financiële risico’s
Met de Wmo 2015 krijgt de gemeente de verantwoordelijkheid voor meer taken en minder budget.
Hieronder vallen kortingen op onder andere begeleiding, jeugdzorg en hulp bij het huishouden.
Daarnaast zijn er nog een aantal andere onzekerheden:
- de nieuwe Wet langdurige zorg (WlZ) dwingt inwoners met beperkingen om langer zelfstandig te
    blijven wonen. Ook zij gaan meer en meer een beroep doen op de beperkte Wmo middelen die de
    gemeente beschikbaar krijgt;
- daarnaast draagt de Wmo 2015 het kenmerk van een open eind financiering. Dit betekent dat
    gemeenten te allen tijde op een vraag van een inwoner dienen te reageren en dat geen of beperkte
    budgetten geen argument is om iets niet te doen of uit te stellen;
- overgangsrecht: in het wetsvoorstel geldt voor bestaande cliënten een overgangsrecht van maximaal
    een jaar. Dit sluit aan bij het uitgangspunt dat continuïteit van zorg voor bestaande cliënten een van
    de ambities is. Tegelijkertijd vormt het overgangsrecht een financieel risico. Daarom worden er in
    2015 gefaseerd vraagverhelderingsgesprekken gevoerd met bestaande cliënten, die kunnen leiden tot
    een nieuw ondersteuningsarrangement. De wet biedt deze mogelijkheid.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         De uitvoering van de decentralisaties moet budgetneutraal plaatsvinden. Het inrichten van de
         sociale infrastructuur moet bekostigd worden uit het budget (Kadernota Wmo).
         Voor de Wmo is het van groot belang om het onderscheid met de Wet Langdurige Zorg en de
         Zorgverzekeringswet scherp te houden. De exacte afbakening zal samen met de zorgverzekeraars
         moeten worden geformuleerd (uitgangspuntennotitie inkoop Jeugd).
         Er komt een collectieve aanvullende zorgverzekering voor inwoners die gebruik maken van de
         bijzondere bijstand. De implementatie van deze collectieve zorgverzekering wordt door het
         college nader onderzocht (2015).
         Voor de GGZ Beschermd wonen zoeken we naar een goede balans tussen bevorderen van
         participatie en tegelijkertijd stabilisatie en veiligheid blijven bieden vanuit de beschermde
         woonomgeving (Kadernotitie Transitie begeleid wonen, 2014)
                                                                                                 Pagina 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>11. Kwaliteit
11.1 Kwaliteitseisen en monitoring
De volgende randvoorwaarden en kwaliteitseisen worden van groot belang geacht:
- inwoners weten waar ze terecht kunnen met vragen over zelfredzaamheid en participatie;
- zorg en ondersteuning wordt tijdig geleverd;
- ondersteuning wordt zo veel mogelijk geleverd door personen uit het eigen netwerk en vrijwilligers;
- de geboden ondersteuning heeft een duurzaam effect;
- de cliënt is tevreden over het proces van vraagverheldering en zorgtoewijzing;
- de cliënt is tevreden over de geboden ondersteuning;
- de uitgaven voor maatschappelijke ondersteuning blijven binnen de begroting.
In het landelijk wettelijk kader zijn algemene kwaliteitseisen opgenomen die gelden voor alle organisaties
die jeugdhulp bieden. Daarnaast zijn er ook landelijk wettelijke kaders voor kwaliteitseisen in de Wmo. Op
een aantal onderdelen worden specifieke normenkaders ontwikkeld. Als gemeente zijn wij vooral
geïnteresseerd in de kwaliteit van de dienstverlening (bijvoorbeeld via een cliënttevredenheid onderzoek)
en het effect en de financiën van de geboden zorg (resultaat van de interventie).
Voor de lokale uitvoeringsaangelegenheden ontwikkelen we in 2015 een systematiek om de resultaten
rond de uitvoering van de nieuwe taken vanaf 2015 goed te kunnen meten. Hierbij kan gedacht worden
aan bijvoorbeeld de tijd tussen een melding/aanvraag en de inzet van de daadwerkelijke hulp. We vinden
het van belang dat de verzamelde gegevens zicht geven op de tevredenheid van de cliënt en het effect
van de geboden hulp. Dit geeft ons mogelijkheden om bij te sturen.
Voor de uitvoering van maatwerkondersteuning is de gemeente Hattem aangesloten bij regionale
verbanden. Maatwerkondersteuning wordt ingekocht via een privaatrechtelijke overeenkomst. De
gemeente legt (samen met de regio) de diverse vormen van ondersteuning, de bijbehorende
kwaliteitsafspraken (outcomecriteria), registratievereisten en prijzen vast in een raamovereenkomst. Alle
zorgaanbieders die voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen en de bijbehorende prijs accepteren, kunnen
zich aansluiten bij de raamovereenkomsten.
Beleids- en uitvoeringsbesluiten:
         Vanaf 1 januari 2015 kiezen de gemeenten ervoor om een regierol aan te nemen. Deze regierol
         brengt niet alleen met zich mee dat de gemeente zich voornamelijk richt op het ‘wat’, maar ook
         dat het ‘hoe’ aan de aanbieders overgelaten wordt (uitgangspuntennotitie Inkoop Wmo).
         Gemeenten hanteren een basisset aan eisen en voorwaarden , zowel als het gaat om geschiktheid
         van aanbieders als om te stellen eisen aan de dienstverlening. Na het opstellen van het
         ondersteuningsplan wordt gekeken welke aanbieder hier het beste bij past
         (uitgangspuntennotitie Inkoop Wmo).
         De geschiktheidscriteria waaraan een zelfstandige zonder personeel (verder zzp’er) moet voldoen
         worden beschreven in de uitgangspuntennotitie Inkoop Wmo.
         Voor de maatschappelijke ondersteuning worden nieuwe landelijke kwaliteitsstandaarden
         ontwikkeld. Dit gebeurt in samenwerking tussen cliëntenorganisaties, aanbieders en gemeenten.
         Deze nieuwe standaarden zijn naar verwachting niet gereed voor 1 januari 2015
         (uitgangspuntennotitie Inkoop Wmo).
         Voor analyse van de managementinformatie en (bij)sturing op de resultaten is het van belang om
         contractbeheer uit te voeren. Dit kan per gemeente uitgevoerd worden, maar er kan ook gekozen
         worden om hiervoor een coördinerende gemeente aan te wijzen. Deze opties worden nog
         onderzocht door de gemeenten (uitgangspuntennotitie Inkoop Wmo).
                                                                                                  Pagina 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>        Op basis van de regionale kadernotitie is besloten dat bovenlokale jeugdhulp gezamenlijk wordt
        ingekocht en dat hiervoor een gezamenlijk sturings- en financieringssysteem wordt ingericht. Er is
        besloten te werken met een financieringsmodel waarmee op resultaten wordt gestuurd
        (regionale beleidsnota Inkoop Jeugd).
        In de raamovereenkomst dienen de wettelijk gestelde kwaliteitseisen meegenomen te worden.
        Via de af te sluiten contracten worden kwaliteitseisen aan de te leveren diensten gesteld.
        Wanneer aanbieders zich niet aan deze eisen houden kan de afname van diensten stopgezet
        worden (regionale beleidsnota inkoop jeugd).
11.2 Klachten
Het klachtrecht en inspraak en medezeggenschap bij de gemeente is niet expliciet in de Jeugdwet en
Wmo geregeld. Voor klachtrecht en inspraak bestaan al algemene regelingen: voor klachtrecht geldt
hoofdstuk 9 van de Awb en voor inspraak geldt artikel 150 van de Gemeentewet. Gemeenten zijn in het
algemeen verplicht tot een behoorlijke behandeling van mondelinge en schriftelijke klachten over
gedragingen van personen en bestuursorganen die onder haar verantwoordelijkheid werkzaam zijn.
In de Verordeningen Jeugd en Wmo worden in het kader van de rechtszekerheid bepalingen opgenomen
over klachtrecht, inspraak en medezeggenschap.
In de regel zal eerst de aanbieder worden aangesproken bij klachten over de wijze van behandeling. Pas
wanneer dit klachtrecht niet bevredigend is, of niet logisch, bijvoorbeeld bij gedragingen van
gemeenteambtenaren, dan komt de gemeentelijke klachtmogelijkheid in zicht en geldt de gemeentelijke
klachtenverordening.
                                                                                                Pagina 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bronvermelding
Vastgestelde documenten door college/en of raad: (alleen college staat vermeld, zonder vermelding
vastgesteld door raad)
Maatschappelijke visie 2013-2015 (nov 2013)
Inkoop AWBZ (aug 2014) (college)
Toegang (juni 2014) (college)
Kadernota Wmo dit is eigen kracht (juni 2014)
Verordening Wmo (okt 2014)
Definitiefase AWBZ (dec 2012)
Definitiefase wet werken naar vermogen (dec 2012)
Definitiefase jeugd (dec 2012)
Regionaal: Startnotitie regionale samenwerking jeugd (maart 2013)
Regionaal transitiearrangement jeugd (november 2013)
Regionale kadernotitie jeugd (maart 2014)
Regionale Beleidsnota Inkoop Jeugd (juni 2014)
Regionale uitvoeringsnota jeugd 2014
Beleidskeuzes in wet maatregelen Wet Werk en bijstand en de Participatiewet 2015
Foto’s: 3d Toolkit VNG Zorginbeeld/Frank Muller
        www.voordejeugd.nl/ beeldbank
                                                                                        Pagina 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Overzicht van de diverse beleidsterreinen en raakvlakken Wmo
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Met de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) moeten gemeenten ervoor zorgen dat
volwassenen met een somatische aandoening, een verstandelijke, lichamelijke en/of zintuiglijke
beperking en/of een psychiatrische aandoening kunnen meedoen in de samenleving. Het
wetsvoorstel Wmo 2015 is een uitbreiding van de bestaande WMO. Per 2015 gaan extramurale
begeleiding (inclusief dagbesteding) en kortdurend verblijf voor volwassenen van de AWBZ over
naar de Wmo. De gemeente toetst en beslist welke ondersteuning iemand krijgt op grond van deze wet.
Participatiewet
De Participatiewet is een nieuwe wet voor werk en inkomen. Het is een samenvoeging van drie
oude wetten: Wet sociale werkvoorziening (Wsw), Wajong en Wet werk en bijstand (WWB). Door de
invoering van deze wet wordt de gemeente verantwoordelijk voor een bredere doelgroep die in behoefte
heeft aan begeleiding op- en naar de arbeidsmarkt. Met de wet wordt beoogd dat er zoveel mogelijk
mensen participeren in de samenleving. Het uitgangspunt was om een regeling voor de onderkant van de
arbeidsmarkt te creëren. Voor iedereen die onder de Participatiewet valt gelden dezelfde rechten en
plichten.
Wajong
Inwoners die nu onder de Wajong vallen, blijven in deze Wajong regeling onder verantwoordelijkheid van
het UWV. De Wajong vanaf 2015 is alleen toegankelijk voor burgers die blijvend en volledig
arbeidsongeschikt zijn en zal ook uitgevoerd worden door het UWV. Inwoners die een arbeidsbeperking
hebben, maar wel over arbeidsvermogen beschikken, vallen onder de doelgroep van de Participatiewet.
De gemeente is verantwoordelijk voor alle jongeren die onvoldoende arbeidsvermogen hebben om
zelfstandig in hun levensonderhoud te voorzien. Die verantwoordelijkheid komt voort uit de
gemeentelijke taken op het gebied van de Participatiewet, of uit de taken op het gebied van de nieuwe
Wmo. De Jeugdwet en Passend Onderwijs zijn het voorportaal van de Participatiewet en de Wmo. Deze
wetten hebben als doel de jeugdigen voor te bereiden op zo zelfstandig mogelijke participatie in de
samenleving. Dit kan zowel in de vorm van werk als in de vorm van maatschappelijke participatie en/of
dagbesteding.
Jeugd5
Om de zorg voor de jeugd van 0- 18 jaar te verbeteren en dichter bij de inwoners te organiseren heeft het
kabinet besloten deze per 1 januari 2015 onder te brengen bij de gemeente middels de Jeugdwet. Een
verbinding met de Wmo is onder andere te vinden op de focus op eigen kracht, inzet op preventie, de
ondersteuning van jongeren met begeleiding en het bieden van een veilige leefomgeving (voor het kind).
De gemeente heeft de plicht een voorziening te treffen op het gebied van jeugdhulp als een jeugdige of
zijn ouders dit nodig hebben en zij er op eigen kracht niet uitkomen. De gemeente moet hierbij zorgen
voor deskundige advisering over en beoordeling van de vraag om hulp, maar kunnen zelf bepalen welke
voorziening precies moet worden getroffen. Met deze omslag van de gemeente om waar nodig
voorzieningen te treffen, kan de gemeente beter inspelen op de lokale en persoonlijke omstandigheden.
Het eigen netwerk wordt maximaal benut en de zorg wordt zoveel mogelijk afgestemd op wat het gezin
zelf kan. Als blijkt dat die ondersteuning onvoldoende mogelijkheden biedt, worden andere vormen van
zorg of ondersteuning aangeboden. Ouders en jongeren zijn zelf regisseur van hun eigen plan. Dat
betekent dat ze in gezamenlijkheid met de hulpverlener/regisseur bepalen welke ondersteuning passend
is.
5
  verdere informatie, zie de regionale en lokale uitvoeringsnota jeugdhulp 2014.
                                                                                               Pagina 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>(Passend) onderwijs
Op het gebied van aanpak uitvoering leerplicht, aanpak thuiszitters, leerlingenvervoer en
onderwijshuisvesting werken we al nauw samen met het onderwijs. In augustus 2014 wordt de zorgplicht
voor scholen ingevoerd. Scholen hebben dan de plicht om ieder kind op zijn eigen niveau en in zijn eigen
omgeving onderwijs aan te bieden. Zorg die niet door de school zelf geleverd kan worden, kan wellicht
door een naburige school worden geleverd. Dit betekent dat de transitie Jeugdzorg grote raakvlakken
heeft met de invoering van het passend onderwijs. De samenwerking tussen gemeenten en onderwijs
wordt nog belangrijker. Het bestaande overleg tussen gemeenten en samenwerkingsverbanden van
schoolbesturen wordt gebruikt om de wederzijdse plannen op elkaar af te stemmen.
Relatie met bestaand sociaal beleid
Binnen het sociale beleid zal via sport-, gezondheids- en alcoholmatigingsbeleid worden ingezet op
preventie. Daarnaast zal met het jeugdbeleid worden ingezet op voldoende jeugdvoorzieningen voor de
verschillende leeftijdsgroepen in Hattem. Vooral de 18+ verdient in dit opzicht aandacht. Met aanpalend
beleid kan gestimuleerd worden dat kinderen meedoen in de samenleving. Het gaat daarbij bijvoorbeeld
vooral om jeugdbeleid, sportbeleid en minimabeleid.
Verbinding Wmo en volksgezondheid
Een gezonde leefstijl draagt bij aan participatie. Aspecten als jeugdgezondheidszorg, preventieve
ouderengezondheidszorg en gezondheidsbevordering hebben een sterke relatie met taken uit de Wmo.
Volksgezondheid en Wmo kennen een zekere overlap in doelgroepen (bijvoorbeeld kinderen met
problemen met opgroeiende, kwetsbare ouderen en chronisch ziekten) en beleidsthema’s (bijvoorbeeld
informatie en advies, geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg). De verbinding tussen Wmo en
volksgezondheid is voor een belangrijk deel gelegen in de gedeelde inzet op zelfredzaamheid en
participatie. Preventie en zorg worden in toenemende mate gericht op het bevorderen van participatie.
Andersom wordt de kans op gezondheid vergroot door het verrichten van betaald werk, vrijwillige inzet
en maatschappelijke participatie. Dit terwijl sociale uitsluiting en armoede de kansen op een goede
gezondheid juist weer verkleinen. Vanuit de Wmo worden in Hattem verbindingen gezocht met
bestaande ontwikkelingen zoals de Integrale Jeugdgezondheidszorg en aanpak van overmatig
alcoholgebruik via het preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet.
Volkshuisvesting
De gemeente Hattem wil een lokale vertaling van de regionale woonvisie, waarbij ook de lokale
woonbehoefte wordt onderzocht. Hierin zal aandacht geschonken worden aan speciale doelgroepen zoals
jongeren en senioren, aan duurzaamheid en aan levensloopbestendig wonen. Hierbij wordt ook aandacht
besteed aan het zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kunnen wonen. Dit wordt ook gebruikt voor
prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en gezondheidsinstellingen.
                                                                                              Pagina 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Cliëntondersteuning
Clientondersteuning onder de Wmo in 2015
In de gevallen waarin een ingezetene het naar zijn idee niet redt (alleen dan wel met hulp van zijn sociale
omgeving of wellicht met gebruikmaking van algemene voorzieningen) en naar zijn idee hulp van de
gemeente nodig heeft, kan hij zich bij de gemeente melden. De melding dat iemand behoefte heeft aan
maatschappelijke ondersteuning, is vormvrij; die kan bijvoorbeeld telefonisch of via het internet
plaatsvinden. In veel gevallen zal de melding ook niet uitsluitend op het gemeentehuis kunnen
plaatsvinden, maar ook (als de gemeente dat zo organiseert) bijvoorbeeld bij een sociaal wijkteam of een
buurthuis. De gemeente zal de ontvangst van de melding aan de cliënt bevestigen en het tijdstip van de
melding registreren. In vervolg op deze melding zal het college in samenspraak met de cliënt zo spoedig
mogelijk een onderzoek (laten) instellen. Indien een ingezetene alleen informeert naar bijvoorbeeld de
beschikbaarheid van een algemene voorziening of kenbaar maakt gebruik te willen maken van een
algemene voorziening, is er geen aanleiding om een onderzoek in te stellen.
Tijdens het onderzoek van de gemeente kan de cliënt, als hij dat wenst, gebruik maken van
cliëntondersteuning. Op basis van dit wetsvoorstel moet het college ervoor zorgen dat
cliëntondersteuning beschikbaar is voor cliënten die maatschappelijke ondersteuning nodig hebben of
problemen hebben op andere terreinen binnen het sociale domein, bijvoorbeeld op het gebied van
wonen, onderwijs of schuldenproblematiek. Het is van belang dat de cliëntondersteuner daadwerkelijk
het belang van de cliënt dient en dat de cliënt het gevoel heeft dat deze persoon naast hem staat en in de
positie is om diens belang te dienen. Indien de cliënt twijfelt aan de objectiviteit van de
cliëntondersteuner, mag hij de gemeente daarop wijzen en vragen om een andere ondersteuner. De
cliëntondersteuning is kosteloos voor de cliënt die daar een beroep op doet. Uiteraard kan de cliënt ook
zelf zijn ondersteuning organiseren (naasten, vertegenwoordigers).
Eenvoudige vraagstukken
Veel cliënten zijn zeer goed in staat om zelf informatie te vergaren en te beoordelen. Voor eenvoudige
hulpvragen volstaat voor de meeste cliënten doorgaans de functie van informatie en advies zoals deze
reeds onder de oude Wmo is geregeld door de gemeente via bijvoorbeeld vrijwilligersorganisaties,
welzijnsvoorziening (bijvoorbeeld vrijwilliger coördinator en de ouderenwerker), maar ook via het Wmo
loket of het Centrum voor Jeugd en Gezin. Op grond van de Awb kan een cliënt zich in het verkeer met
bestuursorganen laten bijstaan of vertegenwoordigen door een derde. Dat kan bijvoorbeeld een partner,
familielid of een vrijwilliger zijn.
Complexere vraagstukken
Voor complexere vraagstukken kan een andere vorm van cliëntondersteuning nodig zijn, die verder gaat
dan informatie en advies; het betreft het kortdurend ondersteunen van mensen die verminderd
zelfredzaam zijn, bijvoorbeeld bij het oplossen van een vraag of situatie die zo complex is dat zij het niet
zelf – of met hulp van hun omgeving – kunnen oplossen. De cliëntondersteuning blijft in de toekomst ook
gericht op het versterken van de zelfredzaamheid van de cliënt. Het gaat doorgaans over vraagstukken die
meerdere levensdomeinen omvatten. Cliëntondersteuning speelt met name bij cliënten die niet goed in
staat zijn zelf regie over het eigen leven te voeren, hun hulpvraag te verwoorden, de mogelijkheden van
het eigen sociale netwerk in kaart te brengen en keuzes te maken.
Een belangrijk moment waarop cliëntondersteuning van belang kan zijn, is de fase van het onderzoek
volgend op een melding. Vaak zal dat plaatsvinden in de vorm van een gesprek met de cliënt. Een
cliëntondersteuner kan de cliënt in het gesprek helpen zijn hulpvraag te verwoorden en keuzes te maken.
Indien adequate ondersteuning uit het informele circuit niet mogelijk is, kan de gemeente ook zorg
dragen voor een beroepsmatige cliëntondersteuner. De regering benadrukt dat deze vorm van
cliëntondersteuning professionaliteit veronderstelt, waarbij het belang van de betrokken cliënt het
uitgangspunt in die ondersteuning dient te zijn. Dit vraagt om een professionele autonomie, vergelijkbaar
met functionarissen in de positie van sociale raadslieden, en maatschappelijk werkers.
                                                                                                Pagina 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Wmo-beleidsplan 2015-2017
        Gemeente Hattem
             Pagina 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>