<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen
Om de Landskroon 3
7722 VG Dalfsen




        Zijne excellentie de heer M.G.J. Harbers
        Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
        Postbus 20901
        2500 EX Den Haag


        Betreft: Lelystad Airport

        Dalfsen, 29 september 2022.



        Hooggeachte heer Harbers,

        Naar aanleiding van uw Kamerbrief 31936 nr. 987 d.d. 11 juli jl. aan de voorzitter van de
        Tweede Kamer vragen wij graag uw aandacht voor het volgende.

        In de Kamerbrief memoreert u het kennismakingsgesprek dat u op 27 juni jl. met een kleine
        delegatie van SATL hebt gehad. U kwalificeert deze bijeenkomst als ‘open en informeel’, een
        typering die wij onderschrijven. SATL streeft naar uitwisseling van kennis en inzichten en
        waardeert uw bereidheid tot deze eerste open dialoog over visies en standpunten. Met
        voldoening stelde onze delegatie tevens vast dat u aan het eind van de bijeenkomst te kennen
        gaf dat naar uw idee een vervolg in de rede ligt en de indruk was dat dit voor u geen gratuite
        gemeenplaats is.

        Wij voelen ons daarom vrij u aan deze afsluitende woorden te herinneren. Mét het verzoek om
        op afzienbare termijn een inhoudelijk vervolg te plannen. Onze inzet is om de verzamelde
        kennis en inzichten van SATL daadwerkelijk mee te laten wegen in de besluitvormings-
        processen over Lelystad Airport.

        Zo’n vervolg is naar ons idee echt nodig. Veel van de aandachts- en agendapunten die wij in
        onze brief aan u van 6 mei jl. noemden, konden immers niet of anders hooguit in hoofdlijnen
        worden besproken. (Reden om ze hier als bijlage opnieuw op te nemen.)

        Zo noemt u in uw Kamerbrief de kwestie van het laagvliegen, maar daarover is, wat SATL
        betreft, het laatste woord nog niet gezegd. Voor besturen van betrokken gemeenten en
        provincies evenmin. Anders dan wat uw ministerie beweert, beperkt het laagvliegen zich
        namelijk niet tot een laatste stukje boven het Overijsselse Vechtdal. Wij kunnen aantonen dat
        het zich op veel meer plaatsen zal voordoen, vooral boven Flevoland, NO-Gelderland, NW-
        Overijssel en ZW-Drenthe. Grondige analyses hebben ons de afgelopen vijf jaar geleerd dat
        een opening van Lelystad Airport in combinatie met de huidige B+ routes altijd tot laagvliegen
        zal leiden.



                                                                                                    1/5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De ligging van Lelystad Airport ten opzichte van Schiphol is zodanig, dat relatief veel mensen
en natuur hinder zullen ondervinden van dit laagvliegen. Uw formulering dat de
laagvliegroutes ‘moeten kunnen worden opgelost’, wijkt bovendien af van de garantie die de
provincies Overijssel en Gelderland al jaren verlangen, namelijk dat vóór een eventuele
opening het laagvliegen daadwerkelijk is opgelost.

Voor het andere door u genoemde gespreksthema van de natuurvergunning geldt mutatis
mutandis hetzelfde.

Graag vernemen wij of u ons voorstel voor spoedig inhoudelijk vervolgoverleg steunt en, als
dat zo is, hoe en wanneer u hieraan invulling wenst te geven.

Een afschrift van deze brief gaat naar de leden van de Eerste en Tweede Kamer en naar
regionale en provinciale instanties.

Met hoogachting en vriendelijke groet, namens SATL,




dr. ir. Leon Adegeest (voorzitter)
voorzitter@satl-lelystad.nl




Bijlage: Agendapunten genoemd in brief van 6 mei 2022.




                                                                                           2/5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Agendapunten genoemd in de brief d.d. 6 mei 2022 van SATL aan minister M.G.J. Harbers

1.   Verkeersverdelingsregeling (VVR). Recente uitlatingen van woordvoeders van
     vliegmaatschappijen die geacht worden naar LA te verhuizen, bevestigen het failliet van
     het sinds 2007 gevoerde selectiviteitsbeleid: op basis van de door uw ambtsvoorganger C.
     van Nieuwenhuizen ontwikkelde VVR wordt LA een vrijplaats voor ongewenste autonome
     groei. In drie moties heeft de Tweede Kamer zich daartegen uitgesproken. (Zie uitvoerig
     ons bijgevoegde boek Schiphol Regeert over de gang van zaken rond de VVR.1)

2.   Nachtvluchten. In strijd met de toezegging van uw ambtsvoorganger C. van
     Nieuwenhuizen en de generieke ambities van de Luchtvaartnota 2020-2050 zullen de
     openingstijden van LA wél leiden tot ongewenste nachtvluchten en tot dito verplaatsing
     van dag- en nachtvluchten van Schiphol en elders (!) naar vluchten in de randen van de
     nacht bij LA.

3.   Laagvliegen. Het probleem met het laagvliegen is omvangrijker dan uw ministerie wil
     doen voorkomen. Zolang de onmogelijke routeset B+ van kracht blijft, zal het zich blijven
     voordoen boven Salland, West-Overijssel, Gelderland en Flevoland. Boven de Noordoost-
     Veluwe (Wezep, Hattem, Wapenveld, Heerde, Epe) zal doorstijgen zelfs tot aanzienlijk
     verslechtering leiden.
     Bovendien zijn er geen garanties dat de luchtruimherziening tot wezenlijke verbetering zal
     leiden. Een grondige studie naar varianten voor de B+ routeset zal hier duidelijkheid over
     moeten geven. Een heroverweging van de B+ routeset is door uw ministerie toegezegd.

4.   Natuurvergunning. Nu de eerdere PAS-melding is afgevlagd, heeft LA in tweede instantie
     een natuurvergunning aangevraagd, naar verluidt voor 10.000 vliegbewegingen per jaar.
     Dit is in strijd met (Europese) regelgeving, die voorschrijft dat een vergunning voor ‘het
     gehele project’ dient te worden aangevraagd, i.c. 45.000 vliegbewegingen. Voor
     salamipolitiek is dus wettelijk geen ruimte. Zoals in onze zienswijze is aangegeven, zijn
     bovendien de berekeningen van de stikstofdepositie nog steeds onvolledig en onjuist. (Zie
     ook 5.)

5.   Strafrechtelijke aanklacht. In juni 2020 is een grondig gedocumenteerde aangifte gedaan
     bij het OM wegens een ernstig vermoeden van strafbare feiten in verband met het
     stikstofdossier van LA. Voorafgaand zijn uw ministerie, Schiphol en enkele betrokken
     adviesbureaus in de gelegenheid gesteld onze bevindingen op eventuele onjuistheden te
     controleren, maar daarvan is geen gebruik gemaakt. Het onderzoek door het OM is
     inmiddels gestart.



                                                                                          3/5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>6.   Blokkade 70.000 woningen, jaar op jaar. Berekeningen in de Passende Beoordeling t.b.v.
     de aanvraag natuurvergunning laten zien dat de stikstofuitstoot van LA op termijn elk jaar
     opnieuw 334.000 kilo NOx bedraagt (waarbij nota bene emissies alleen zijn berekend tot
     1.000 m hoogte en het netwerkeffect van wegverkeer te beperkt was). Ter vergelijking: de
     realisatie van een typische woonwijk van 150 woningen kost 718 kg NOx.2 In plaats van LA
     kunnen dus 70.000 woningen gebouwd worden. Elk jaar opnieuw! En uit het EASA-
     rapport Europees Luchtvaart Milieurapport 2022 blijkt opnieuw, dat juist bij vernieuwing
     van de vliegtuigen de stikstof-emissies naar verwachting onevenredig sterk toenemen.

7.   Oosterwold. In Almere en Zeewolde is het grote woongebied Oosterwold in ontwikkeling.
     Hier botsen drie overheidsdoelstellingen: woningbouw, duurzame energie en de B+
     routes van LA. De inkomende vliegroute 05 maakt op 500 meter hoogte een bocht van
     180° boven het woongebied waar ook windturbines van 220 meter staan. De uitgaande
     vliegroute 023 is eveneens boven het gebied gepland. Hier is kortom een probleemgebied
     in wording, qua rampscenario’s, schadelijke emissies en piekbelasting van het geluid, ook
     in de (randen van de) nacht.

8.   Baanlengte. De lengte van de baan van LA voldoet niet aan de internationale standaarden
     vastgelegd in het Verdrag van Chicago. De overtredingen hebben betrekking op schending
     van de veiligheidsnormen ten aanzien van een aantal onderdelen van de luchthaven,
     waaronder de veiligheidszones aan de uiteinden van de baan (‘Runway and safety areas’).
     SATL e.a. hebben hierover een handhavingsverzoek ingediend bij de ILT. De ILT heeft het
     handhavingsverzoek afgewezen omdat de indieners niet ontvankelijk zouden zijn.
     Inhoudelijk heeft de ILT niet gereageerd.

9.   Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA). De laatste jaren is in diverse
     onafhankelijke MKBA’s aangetoond dat de op groei gebaseerde uitgangspunten van het
     luchtvaartbeleid en de plaats van LA daarin achterhaald zijn. Boven circa 350.000
     vliegbewegingen leiden steeds kleinere toevoegingen aan de winst- en verliesrekening
     van de Schiphol Groep tot steeds grotere (maatschappelijke) kosten, die echter in de
     berekeningen van uw ministerie en Schiphol niet of onvoldoende worden meegenomen.
     Een goed voorbeeld is het veronachtzamen van de schade aan de belangrijke, op rust en
     natuurbeleving gebaseerde toeristische en aanverwante sectoren onder de
     geprojecteerde vliegroutes van LA. Gezonde sectoren die in tegenstelling tot de
     toeristische vliegsector wel substantieel bijdragen aan de Nederlandse economie.

10. Business case LA. LA is nog helemaal niet klaar. Alleen de eerste van drie
    investeringsfases is afgerond en daarbij is nu al het totaal van de geraamde kosten voor
    de complete aanleg ruim overschreden (ruim € 200 mio in plaats van de geraamde
    investering van ca € 90 mio). Ook de jaarlijkse operationele kosten hebben zich inmiddels
    opgestapeld.




                                                                                          4/5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>        Bovendien kan LA als gevolg van de stikstofproblematiek voorlopig niet open. Als dat ooit
        wel zou kunnen, door bijvoorbeeld salderen van stikstof, dan brengt dit wederom veel
        extra kosten met zich mee. Al met al is LA gedoemd een verliesgevend vliegveld te blijven.
        Een schoolvoorbeeld van wat in de economie ‘sunk cost fallacy’ wordt genoemd: willens
        en wetens goed geld naar kwaad geld blijven brengen. Gemeenschapsgeld wel te
        verstaan.


1   Zie ook https://satl-lelystad.nl/wp-content/uploads/2020/12/SATL-Digitaal-1120.pdf
2   https://noordwijk.nl/dsresource?objectid=f3fdc3af-c2dd-4750-a8d3-d2f9a51cd063&type=pdf.




                                                                                              5/5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>