<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>   00
                - CONCEPT -
                    RPW Regio
                    Foodvalley
                    2021 - 2025
Stec Groep aan Regio Foodvalley
Lukas Meuleman, Evert-Jan de Kort en Callum Lewis
8 november 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>        CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                    2
        20.044
Inhoudsopgave
1 Kwantitatieve opgave                                                                                             3
  1.1     Benodigde ruimte om economie op werklocaties te kunnen
          huisvesten circa 320 tot 350 hectare ...................................................... 4
  1.1.1   Uitbreidingsvraag: 199 hectare ............................................................... 4
  1.1.2   Vervangingsvraag door transformatie: circa 40 tot 45 hectare ............ 4
  1.1.3   Vervangingsvraag door verplaatsingsopgave naar een
          bedrijventerrein: Circa 15 tot 20 hectare ................................................ 5
  1.1.4   Ruimtevraag/vervangingsvraag door Next Economy-
          doelstellingen: 24 tot 34 hectare ............................................................. 6
  1.1.5   Bovenregionale vraag: tenminste 15 tot 25 hectare ............................. 6
  1.1.6   Vraag vanuit kennisintensieve bedrijven en naar campuslocaties:
          14 tot 28 hectare ....................................................................................... 6
  1.2     Mogelijkheden om de ruimteclaim te huisvesten ................................. 6
  1.2.1   Hard planaanbod: 58 hectare .................................................................. 6
  1.2.2   Zacht planaanbod: circa 120 hectare ...................................................... 7
  1.2.3   Mogelijke ruimtewinst door verdichten? ............................................... 8
  1.2.4   Naar een passende kwantitatieve en kwalitatieve programmering .... 8
2 Kwalitatieve opgave                                                                                            10
  2.1     Bestaande voorraad: herstructureren van locaties en benutten
          van Next Economy potentie ten behoeve van een
          toekomstbestendige werklocatieportefeuille ....................................... 10
  2.2     Bestaande voorraad: Optimaal en meervoudig ruimtegebruik ......... 11
  2.3     Bestaande voorraad: Circulaire ambitie en energietransitie .............. 12
  2.4     Profilering, clustering en netwerkvorming rondom werklocaties ..... 12
  2.5     Proces & Monitoring .............................................................................. 13
3 Uitwerking afspraken in drie actielijnen                                                                       15
  3.1     Actielijn A: Kansen benutten binnen bestaande voorraad ................. 15
  3.2     Actielijn B: Integrale locatieafweging voor nieuwe
          bedrijventerreinen.................................................................................. 16
  3.3     Actielijn C: Uitgiftestrategie bij kaveluitgifte ....................................... 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>            CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                       3
            20.044
1 Kwantitatieve opgave
De Visie Werklocaties Foodvalley vormt het kader waar binnen we als regio samenwerken. In deze visie
zijn leidende principes vast gesteld die richtinggevend zijn voor de uitwerking van de visie. De uitwerking
van de visie naar concrete kwantitatieve en kwalitatieve afspraken vindt plaats in dit Regionaal
Programma Werklocaties Foodvalley. Uitwerking van de afspraken leest u in de drie actielijnen (hst 3).
De leidende principes zijn uitgewerkt in de Visie. Middels onze leidende principes streven we naar:
1.             Optimalisatie van regionale samenwerking.
               De regio werkt al jaren goed samen en stemt in regionaal verband de ontwikkelingen op en
               van bedrijventerreinen met elkaar af. De huidige vorm van samenwerking vormt dan ook de
               basis, daarbovenop zoeken we naar optimalisatiemogelijkheden (waaronder betere
               afstemming tussen de provincies Utrecht en Gelderland).
2.             Gezonde vraag-aanbodverhoudingen voor werklocaties.
               Er is een forse kwantitatieve ruimtebehoefte aan bedrijventerreinen in Foodvalley. Daarnaast
               zijn er kwalitatieve verschillen in vraag en aanbod. Onze ambitie is om zowel kwantitatief als
               kwalitatief vraag en aanbod op elkaar aan te laten sluiten in Foodvalley als regio, en per
               gemeente.
3.             Het juiste bedrijf op de juiste plek.
               Bedrijven worden passend binnen de ruimtelijke structuur van de bedrijventerreinen in de
               regio gevestigd. Dit betekent dat grootschalige bedrijven op ruimtelijk passende locaties
               worden gevestigd en dat tevens lokaal maatwerk mogelijk is voor lokale bedrijvigheid.
               Bovendien bieden we lokaal ruimte voor verplaatsing van bedrijvigheid uit het buitengebied
               naar de werklocaties.
4.             Versterking van het regionale food-profiel door middel van clustering van
               toonaangevende sectoren en ketens.
               We blijven inzetten op clustering van bedrijven binnen een sector of clustering van bedrijven
                binnen een zelfde keten die elkaar kunnen versterken en zo een grote toegevoegde waarde
                vertegenwoordigen voor de economie in Foodvalley. We blijven bovendien inzetten op de
                verdere ontwikkeling van onze speerpuntsectoren (Agrofood, ICT en Poultry) en
                bijbehorende specifieke doelgroepen.
5.             Optimaliseren van het ruimtegebruik op werklocaties.
               Middels het RPW werklocaties streven we er naar om voldoende ruimte voor economie te
               Behouden. Tegelijkertijd moet de ruimte die hiervoor wordt gebruikt zo optimaal mogelijk
               worden benutten, bijvoorbeeld door meervoudig ruimtegebruik.
6.             Toekomstbestendige werklocaties
                De huidige, grote waarde van de werklocaties in Foodvalley moeten worden behouden en
                versterkt. Dat betekent dat we onze werklocaties optimaal willen laten aansluiten bij de
                hedendaagse (en toekomstige) marktvraag en opgaven die op werklocaties afkomen.
                Veranderingen op het vlak van energietransitie, klimaatadaptatie, ruimtelijke kwaliteit,
                veiligheid, mobiliteit en (digitale) bereikbaarheid en ‘Next Economy’
                (digitalisering, circulair) zijn daarbij het meest prominent.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>             CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                     4
             20.044
1.1 Benodigde ruimte om economie op werklocaties te kunnen huisvesten circa 320 tot
      350 hectare
Er is een forse kwantitatieve ruimtebehoefte aan bedrijventerreinen in Regio Foodvalley. Daarnaast zijn er
kwalitatieve verschillen in vraag en aanbod. Onze ambitie is om zowel kwantitatief als kwalitatief vraag en
aanbod op elkaar aan te laten sluiten in Foodvalley als regio, en per gemeente. Dit betekent dat Regio
Foodvalley inzet op een gezonde vraag-aanbodverhouding.
Het nieuwe programma werklocaties heeft als doel: voldoende aanbod van bedrijventerreinen van de juiste
kwaliteit hebben, waarbij de toekomstige marktbehoefte het uitgangspunt is. Regio Foodvalley wil middels
het Regionaal Programma Werklocaties 2021-2024 (RPW) nu en in de komende jaren kunnen voldoen aan
de te verwachten (kwantitatieve en kwalitatieve) marktvraag, maar ook flexibiliteit hebben om in te kunnen
spelen op nieuwe ontwikkelingen in een dynamische markt. Uitgangspunt is dat er bij de verdeling van de
inmiddels schaarse resterende ruimte, voldoende economie kan worden bediend.
Om de economie te kunnen bedienen zal de ruimteclaim voor werklocaties in verhouding moeten staan
met de uitbreidingsvraag van bedrijven. Hier bovenop komt nog een forse aanvullende vraag vanuit
verschillende disciplines zoals vervangingsvraag door transformatie, bovenregionale vraag en de
ruimteclaim vanuit bijvoorbeeld de energietransitie. Het is lastig in te schatten hoe groot deze specifieke
vraag daadwerkelijk is, en is bovendien afhankelijk van beleidskeuzes. Duidelijk is wel dat de ruimtevraag
lang niet enkel meer komt vanuit een uitbreiding van bedrijven op bedrijventerrein maar dat deze
ruimteclaim veel meer divers en complexer is geworden. We sommen de verschillende ruimteclaims
hieronder op.
1.1.1 Uitbreidingsvraag: 199 hectare
In 2019 is de provinciale bedrijventerreinenprognose voor Gelderland opgesteld. De ruimtebehoefte vanuit
bedrijventerreinen in Regio Foodvalley is in de periode 2019 t/m 2030 geraamd als circa 141 tot 199
hectare. Meer dan de helft van de ruimtebehoefte komt vanuit de werkmilieus ‘klassiek - gemengd’ en
‘agrifood’. Ook ‘logistiek’ en ‘HMC’ hebben naar verwachting een forse ruimtebehoefte in de regio. In
figuur 18 uit de Werklocatievisie Foodvalley tonen we de ruimtebehoefte naar verschillende werkmilieus
vanuit bedrijventerreinen tot en met 2030.
Op basis van verschillende indicatoren (zie hiervoor de Visie Werklocaties), verwachten we momenteel dat
de bovenkant van de bandbreedte van de ruimtevraag aangehouden moet worden.
  AFSPRAAK 1:
  •   We werken met zo actueel mogelijke prognoses. Dit betekent dat we bij beide provincies aandringen
      op het tijdig actualiseren van prognoses, waarbij we streven naar jaarlijkse actualisering. We
      monitoren de verwachte uitbreidingsvraag op basis van de meest actueel beschikbare prognoses.
1.1.2 Vervangingsvraag door transformatie: circa 40 tot 45 hectare
Op enkele bedrijventerreinen vindt transformatie naar andere functies plaats (zie bijvoorbeeld ook de
concept-Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley). Bijvoorbeeld de transformatie van
binnenstedelijke werklocaties naar een meer gemengd gebied en of een volledige transformatie naar
wonen. Dit betekent dat ruimte die momenteel wordt gebruikt door bedrijven, (deels) wordt opgegeven
voor een andere functie. Deze bedrijven verdwijnen echter niet en hun ruimteclaim dient elders te worden
gehuisvest. Hier ontstaat een vervangingsopgave. In tabel 1 wordt inzicht gegeven in de verwachte
vervangingsopgave. Deze vervangingsopgave wordt een steeds wezenlijker uitgangspunt bij de
programmering van werklocaties: door de hoge ruimtedruk en een (vaak) prioritering aan andere functies
binnen de rode contouren, wordt de ruimte voor bedrijvigheid schaarser terwijl de behoefte aan ruimte
voor deze functies onverminderd groot blijft.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                           5
                20.044
Tabel 1: Vervangingsopgave vanaf 2019
  Gemeente          Bedrijventerrein          Omschrijving                                                 Vervangingsopgave in
                                                                                                           hectare
  Ede               Klaphekterrein            Momenteel visievorming over de toekomst van terrein,                          5 tot 11
                                              bestuurlijke besluitvorming moet nog plaats vinden. Opties
                                              variëren van volledige transformatie tot deels
                                              herstructurering.
  Nijkerk           Spaanse Leger                                                                                                0,9
                    Havenkom Project                                                                                             0,9
                    Euretco Terrein                                                                                              6,0
                    Bronswerk                                                                                                    2,0
                                              Toekomstige herontwikkeling naar woningbouw
                    Voormalig DC Jumbo                                                                                           0,8
  Rhenen  1
                    Drie                      Drie bedrijven worden verplaatst. De huidige bestemming                            4,5
                    bedrijfsverplaatsingen    wordt vervangen door woningbouw of een andere passende
                                              ruimtelijke invulling.
  Veenendaal        Ambacht                   Eerste deel is gereed: woningbouw is in aanbouw.                                    12
                    Bouwmaterialen                                                                                                 2
                    handel
                    Veenendaal divers                                                                                              1
  Wageningen        Nudepark/Costerweg        Deprogrammering van bedrijvigheid/PDV naar o.a. wonen                              2,7
  Totaal                                                                                                             Circa 40 tot 45
Bron: Input gemeenten Regio Foodvalley 2021
Uitgangspunt in dit RPW is dat bedrijfsverplaatsing als gevolg van transformatie in eerste instantie
opgevangen wordt binnen de betreffende gemeente. Indien dit niet mogelijk of wenselijk is, wordt binnen
de regio gezocht naar alternatieven. Zo wordt binnen de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-
Foodvalley verkend waar deze alternatieve locaties beschikbaar kunnen komen.
  AFSPRAAK 2:
  •    Jaarlijkse monitoring van de vervangingsvraag door transformatie.
  •    Constante regionale informatiedeling rondom transformatie: o.a. het delen van succesverhalen, het
       gezamenlijk in kaart brengen van financierings-en subsidieregelingen. Conform huidige
       samenwerkingsstructuren binnen de regio.
  •    In het jaar 2022 worden (eventueel gemeente-overstijgende) uitbreidingslocaties aangewezen om de
       vervangingsvraag te kunnen huisvesten.
1.1.3 Vervangingsvraag door verplaatsingsopgave naar een bedrijventerrein: Circa 15 tot 20 hectare
Binnen verschillende gemeenten binnen Regio Foodvalley staan bedrijven voor een verplaatsingsopgave.
Het gaat hierbij om bedrijven die momenteel op een locatie (buiten een formele werklocatie) zijn gevestigd
waar dat niet langer gewenst is vanuit maatschappelijke overwegingen (denk aan overlast van of richting
het bedrijf) of waar uitbreiding niet mogelijk is. Het gaat hier veelal om bedrijven in het buitengebied of
bij/binnen een woonkern.
Tabel 2: Vervangingsvraag door verplaatsing naar een bedrijventerrein sinds 2019
  Gemeente          Omschrijving                                                                          Vervangingsopgave in
                                                                                                          hectare
  Ede               Inschatting t/m het jaar 2040 conform omgevingsvisie                                                   10 tot 15
  Rhenen            Inschatting t/m het jaar 2030 door bedrijfsverplaatsing vanuit het buiten gebied naar                          5
                    een nieuw terrein in de buurt van Achterberg.
Bron: Input gemeenten Foodvalley 2021
1
  In Rhenen is in de afgelopen jaren (ook voor 2019), circa 22 hectare aan werklocaties herbestemd naar wonen en/of natuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                     6
              20.044
1.1.4 Ruimtevraag/vervangingsvraag door Next Economy-doelstellingen: 24 tot 34 hectare
Naast de reguliere uitbreidingsvraag en vraag vanuit herstructurering/vervanging van de bestaande
voorraad zorgen steeds meer verschillende aspecten die samenhangen met de economie, voor een
toename van de ruimtedruk. Denk hierbij aan de ruimtevraag vanuit energietransitie,
biodiversiteit/vergroening en circulariteit (bijvoorbeeld een circulaire hub).
Tabel 3: Opgaven om NE-doelstellingen te bereiken
  Gemeente        Locatie              Omschrijving NE-doelstelling                                Opgave in hectare
  Ede             Te onderzoeken       Realisatie Circulaire hub                                                Ca. 5 tot 10
                  Kievitsmeent 2       Circulair bedrijventerrein (inclusief hoge milieucategorie)                        10
  Barneveld       Te onderzoeken       Uitbreiding energiestation Liander                                              Ca. 4
                  Lagerweij            Recycling van materialen windmolenindustrie en een open                  Ca. 5 tot 10
                                       research center (incl. proeflocatie)
  Totaal                                                                                                           24 tot 34
Bron: Input gemeenten Foodvalley 2021
1.1.5 Bovenregionale vraag: tenminste 15 tot 25 hectare
Regio Foodvalley heeft tegelijkertijd nog te maken met een extra ruimtedruk vanuit omliggende regio’s.
Bedrijven vanuit regio’s als Arnhem-Nijmegen en Amersfoort kijken steeds vaker naar
vestigingsmogelijkheden in Regio Foodvalley, simpelweg omdat in deze regio’s de ruimte nog schaarser
is. Gezien de hoge ruimtedruk vinden gemeenten binnen de regio het belangrijk om keuzes te maken in het
type bedrijvigheid dat men binnen de regio huisvest (bijvoorbeeld in de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-
Nijmegen-Foodvalley). Hoe groot deze vraag precies is, is moeilijk in te schatten en sterk afhankelijk van
beleidskeuzes die worden gemaakt. Duidelijk is wel dat er ook in omliggende regio’s een tekort aan
huisvestingsmogelijkheden voor bedrijven is en verplaatsing naar Regio Foodvalley als alternatief wordt
beschouwd. Binnen Regio Foodvalley vervullen verschillende gemeenten hierin een verschillende rol: zo
wordt er bijvoorbeeld bedrijvigheid vanuit de omliggende regio opgevangen in Ede of Barneveld terwijl
Veenendaal in haar omgevingsvisie heeft opgenomen dat enkel arbeidsintensieve bedrijven naar de
gemeente worden getrokken die bijdragen aan het in stand houden van de woon-werkbalans. Op basis van
de visie bepaald in hoeverre een bovenregionale ruimtevrager binnen de regio wordt gehuisvest, zie
volgende hoofdstuk.
1.1.6 Vraag vanuit kennisintensieve bedrijven en naar campuslocaties: 14 tot 28 hectare
Regio Foodvalley zet met het programma Foodvalley 2030 in op het realiseren van ‘de meest
baanbrekende innovaties in landbouw en voedsel voor een duurzame en gezonde toekomst’. Om deze
ambitie waar te maken moet er voldoende geschikte ruimte zijn om de hierbij passende bedrijven te
faciliteren. De ruimtevraag naar kennislocaties binnen het Kennishart is hiervoor in beeld gebracht voor
Ede en Wageningen (bron: ‘Behoefte kennisintensieve werklocaties Foodvalley 2030’, Stec Groep, 8
december 2020). Gezien langjarige en constante groei, de sterke propositie van het Kennishart en de
ambitie om het Kennishart te versterken, signaleren we een structurele groei van de ruimtevraag naar
kennislocaties binnen het Kennishart. Op basis van (de ontwikkeling van) de werkgelegenheid, ruimtevraag
per werknemer en de locatietypevoorkeur verwachten we een ruimtevraag naar kennislocaties in de
komende 10 jaar van circa 14 tot 28 hectare. Deze ruimtevraag komt vanuit bedrijfsruimtegebruikers maar
ook vanuit bijvoorbeeld kennisintensieve kantoorgebruikers, laboratoria en (gedeelde)
onderzoeksfaciliteiten.
1.2 Mogelijkheden om de ruimteclaim te huisvesten
1.2.1 Hard planaanbod: 58 hectare
Wanneer we kijken naar het huidige beschikbare aanbod valt op dat er in bijna elke gemeente aanbod
beschikbaar is maar de ruimte binnen een aantal gemeenten ook zeer beperkt is of ontbreekt. De plannen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>               CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                                                                              7
               20.044
die resteren bieden ruimte aan verschillende typen bedrijven(terreinen). In totaal is er circa 58 hectare
direct uitgeefbaar aanbod op bedrijventerreinen in de regio. Dit betreft de stand van januari 2021. Van de
totale netto voorraad van ruim 1.100 hectare bedrijventerreinen is dus nog 6% uitgeefbaar.
 AFSPRAAK 3:
 Middels jaarlijkse monitoring van het planaanbod blijven we zorgen we dat we zicht hebben op vraag-
 aanbodverhoudingen zodat op tijd bijgestuurd kan worden, door bijvoorbeeld nieuwe plannen (versneld)
 in procedure te brengen of intensief op zoek te gaan naar geschikte locaties. Zie ook paragraaf 2.5.
Tabel 4: Hard (plan)aanbod in Regio Foodvalley (d.d. januari 2021).
                                                                                           Direct uitgeefbaar          Grootste                                  Maximale
                                                                                                                                           Maximale
 Gemeente            Terrein                                    Type terrein               (hectare)                   uitgeefbare kavel   Bouwhoogte            milieucategorie
 Barneveld           Harselaar Driehoek                         Zware industrie                            6,4               4,2                  25                           5.2
 Barneveld           Harselaar-Zuid                             Regulier gemengd                           3,3               3,3                  20                           4.1
 Ede                 A12 Zuid                                   Regulier gemengd                           0,7               0,7                  30                           4.2
 Ede                 Food & Businesspark                        Food gerelateerd                           8,8               1,6                   -                           3.1
 Nijkerk             Arkerpoort                                 Regulier gemengd                           0,3               0,3                  12                           3.2
 Nijkerk             De Flier en omgeving                       Regulier gemengd                          17,0               1,0                  20                           4.2
 Nijkerk             Nijkerker Poort                            Regulier gemengd                           7,4               6,3                  12                           4.2
 Nijkerk             Watergoor 2000                             Regulier gemengd                           2,3               0,6                  12                           3.2
 Veenendaal          De Batterijen                              Grootschalig                               0,4               0,4                  26                           4.2
 Wageningen          Business en Science Park: Kortenoord       Hoogwaardig                                5,9               2,2                  24                             2
 Wageningen          Nude 2                                     Regulier gemengd                           5,7               0,1                  12                           3.2
 Totaal                                                                                                   58,2
Bron: IBIS, 2021; Provincie Gelderland Bedrijventerreinenmonitor, 1 juli 2020; Input gemeenten Regio Foodvalley, 2021.
1.2.2 Zacht planaanbod: circa 120 hectare
Naast bovenstaande harde plannen zijn er in enkele gemeenten ook plannen die uitbreiding van het
bedrijventerreinenareaal beogen maar nog niet alle benodigde (plan)procedures hebben doorlopen, zie
onderstaand tabel 5. Dit gaat om grofweg 120 hectare. Ook zijn er gemeenten waar uitbreiding wordt
beoogd, maar waar simpelweg geen ruimte resteert binnen de gemeentegrenzen om deze uitbreiding te
huisvesten. Deze gemeenten kijken over de gemeentegrenzen om dergelijke ruimtevragers te kunnen
huisvesten.
Tabel 5: Zachte plannen in Regio Foodvalley
                                                                                                                                           Maximale Bouwhoogte
                                                                                                                 Grootste uitgeefbare
                                                                                      Beoogde omvang                                                                 Maximale
                                                                                      terrein (hectare)          kavel (hectare)           (meter)                   milieucategorie
 Gemeente            Terrein                     Type terrein
 Barneveld           Stroe                       Regulier gemengd                              3,5                           0,5                         -                     3.2
 Barneveld           Voorthuizen                 Regulier gemengd                              2,5                           0,2                         -                       2
 Barneveld           Harselaar-Zuid 1b           Regulier gemengd                            20,0                            5,9                        20                     4.2
 Barneveld           Harselaar-Zuid fase 2                                                   18,0                              -                         -                       -
 Barneveld           Thorbeckelaan-Noord         Kleinschalige bedrijvigheid                 13,7
 Ede                 Food innovation district    Food gerelateerd                        5,0 - 7,0                             -                             -                   -
 Ede                 Harskamp                    Regulier gemengd                              3,9                           3,5                             -                 3.2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                           8
                20.044
  Ede                  De Stroet IV              Regulier gemengd                             15,0    5,0          -       3.2
  Ede                  Kievietsmeent 2           Circulair                              5,0 - 10,0      -          -       4.2
  Renswoude            Groot Overeem II          Regulier gemengd                              3,5    0,4        10        3.2
                       2 zoeklocaties van 5                                                   10,0      -          -         -
  Rhenen               hectare per locatie       Regulier gemengd
  Scherpenzeel         ’t Zwarte Land II         Grootschalig en regulier gemengd              5,0    2,5          -       3.1
  Wageningen           Born Oost                 Hoogwaardig                                  10,0      -          -       3.1
  Wageningen           Kwadrant 3                Kleinschalig                                  0,5      -          -         -
  Totaal                                                                                                       115,6 tot 122,6
Bron: IBIS, 2021; Provincie Gelderland Bedrijventerreinenmonitor, 1 juli 2020; Input gemeenten Foodvalley, januari 2021. Afgerond op 1
cijfer achter de komma.
1.2.3 Mogelijke ruimtewinst door verdichten?
Een deel van de te verwachten extra vraag kan worden opgevangen door het verdichten van bestaande
bedrijventerreinen. Hoe groot deze verdichtingskans is, is momenteel nog niet duidelijk. Voor de gemeente
in het Utrechtse deel van de regio zijn deze mogelijke kansen inmiddels ruimtelijk in beeld gebracht. We
brengen deze kansen voor de Gelderse gemeenten het komende jaar in kaart.
De ruimtelijke kansen zijn in potentie aanwezig, maar in de praktijk lopen gemeenten ook tegen
belemmeringen aan (zie de Werklocatievisie Foodvalley). Naast praktische belemmeringen zijn vooral ook
de hoge kosten die gepaard gaan met dergelijke opgaven een belemmerende factor. Samen met Provincie
Utrecht (middels de OMU) en provincie Gelderland wordt gekeken naar financieringsmogelijkheden en het
mitigeren van andere belemmeringen (zoals het belemmeren van de bedrijfsvoering door veranderende
milieu- en geluidshinderzones, parkeerproblematiek, het moeilijker kunnen voldoen aan
vergroeningsopgaven, etc.). Ook wordt gekeken naar financieringsmogelijkheden via het OHG (OostNL) en
Perspectieffonds Gelderland. Deze intensiveringslag is met onzekerheden omgeven en gebonden aan
randvoorwaarden van financiering, kwalitatieve ambities en schuifruimte. Daarnaast mag verwacht worden
dat de intensiveringslag geleidelijk zal plaatsvinden. Middels bijvoorbeeld pilots verkennen we het
realiteitsgehalte van de intensiveringsambitie. Afhankelijk van de mate waarin we hierin slagen kan de
ruimtewinst door verdichting beperkt of juist groot zijn. We monitoren de behaalde en nog te behalen
ruimtewinst door middel van verdichting jaarlijks.
  AFSPRAAK 4:
  •     We brengen in 2022 ruimtelijk in beeld welke verdichtingsmogelijkheden er zijn voor de Gelderse
        bedrijventerreinen, aansluitend op analyses die al voor het Utrechtse deel zijn uitgevoerd.
  •     Vervolgens zetten we hierin als regio een vervolgstap waarbij we kijken naar praktische haalbaarheid
        van deze opgaven en wat hier voor nodig is, denk aan financieringsmogelijkheden, mobiliteit,
        vergroeningsopgaven/biodiversiteit, ruilverkaveling, etc.
1.2.4 Naar een passende kwantitatieve en kwalitatieve programmering
Binnen Regio Foodvalley is er een tekort aan werklocaties. Er resteert binnen de regio – na de realisatie van
alle harde plannen – nog steeds een tekort van grofweg 260 tot 290 hectare. Het is van groot belang op
korte termijn tenminste de circa 120 hectare aan - nu nog - zachte plannen voor nieuwe
bedrijventerreinenlocaties te realiseren (zie tabel 5). Lukt dit onvoldoende dan betekent dit dat
bedrijfsruimtegebruikers zich op de korte en/of lange termijn niet binnen de gemeente of binnen de regio
kunnen vestigen. Extra nieuwe bedrijventerreinen dienen daarom aan de regionale programmering te
worden toegevoegd (zie ook monitoringsafspraken). De noodzaak om voldoende ruimte voor economie te
blijven bieden, blijft onveranderd groot. Dit standpunt zal constant worden bepleit bij (beslissingen over
de) invulling van de ruimte (zoals Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley).
Kern van de strategie voor regionaal programmeren is om de benodigde hectares daar te laten landen
waar ook de vraag naar is. Dit betekent dat lokale bedrijfsruimtegebruikers met een ruimtevraag in eerste
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>             CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                   9
             20.044
instantie zo veel mogelijk binnen de eigen gemeente worden gehuisvest en daarna pas over de
gemeentegrenzen wordt gekeken. Voor de huisvesting van bovenregionale ruimtevragers wordt per casus
gekeken of en waar deze ruimtevraag in de regio kan landen. Accountmanagers economie hebben hier
onderling afstemming over. We hanteren hierbij constant het uitgangspunt ‘het juiste bedrijf op de juiste
plek’ zoals omschreven in de Visie Werklocaties Foodvalley 2021. Zie verder de uitgiftestrategie in
hoofdstuk 3.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                10
              20.044
2 Kwalitatieve opgave
  WAT VERSTAAN WE ONDER TOEKOMSTBESTENDIGE BEDRIJVENTERREINEN, OOK VOOR GOED
  FUNCTIONERENDE WERKLOCATIES?
  Wij hebben als ambitie onze werklocaties zo duurzaam en circulair mogelijk te maken en te houden.
  Veranderingen op het vlak van energietransitie, klimaatadaptatie, ruimtelijke kwaliteit, veiligheid,
  mobiliteit en (digitale) bereikbaarheid en ‘Next Economy’ (digitalisering, circulair) zijn daarbij het meest
  prominent.
  Op een duurzame, circulaire werklocatie wordt per activiteit zo min mogelijk energie verbruikt, omdat
  processen zijn geoptimaliseerd en omdat het vastgoed goed is geïsoleerd. Daarnaast wordt zoveel
  mogelijk energie lokaal en duurzaam opgewekt, bijvoorbeeld door zonnepanelen op daken of
  windmolens, maar ook bijvoorbeeld door ‘restenergie’ van andere bedrijven in het gebied te
  hergebruiken. Met grote dakoppervlakken kunnen bedrijventerreinen energie-opwekkers zijn. Het
  vergroenen van daken en parkeerplaatsen helpt om wateroverlast bij piekbuien te verminderen
  (hittestress, klimaatadaptie), draagt bij aan de biodiversiteit en maakt van bedrijventerreinen een
  comfortabelere werkomgeving. Verduurzaming van werklocaties begint met goede samenwerking van
  bedrijven op werklocaties. We verwijzen hierbij bovendien naar de Werklocatievisie Foodvalley. In de
  Monitor Bedrijventerreinen Regio Foodvalley (Ruimtemensen, 2020) worden enkele sprekende
  voorbeelden gegeven van inzet op het toekomstbestendig maken van onze bedrijventerreinen (zie figuur
  1 op de vorige pagina).
2.1 Bestaande voorraad: herstructureren van locaties en benutten van Next Economy
       potentie ten behoeve van een toekomstbestendige werklocatieportefeuille
We zetten op korte en middellange termijn in op herstructurering van werklocaties met beperkt
toekomstperspectief. Op basis van monitoring kunnen deze locaties worden aangewezen door de
individuele gemeente. Dit leidt tot een versterking van de portefeuille aan werklocaties en kan tegelijkertijd
zorgen voor optimaal ruimtegebruik. Op tijd maatregelen treffen is belangrijk om verpaupering tegen te
gaan. Anderzijds biedt verpaupering ook kansen: een locatie met te weinig toekomstpotentie, een relatief
beperkte financiële (vastgoed)waarde komt in aanmerking voor herstructurering. Dit kan middels
transformatie naar een andere functie (denk aan een woonfunctie in of aan de rand van een woonkern) of
herstructurering naar een ander type of upgrade van een bedrijventerrein. Bedrijfsverplaatsing als gevolg
van transformatie wordt in eerste instantie opgevangen binnen de betreffende gemeente, indien niet
mogelijk of wenselijk wordt binnen regio gezocht naar alternatieven.
Gemeenten en regio hechten groot belang aan het kunnen blijven bieden van toekomstbestendige
werklocaties. Binnen Regio Foodvalley worden mede daarom in de nabije toekomst herstructurerings-
en/of transformatieopgaven voorzien. Middels de ‘Monitor bedrijventerreinen Foodvalley’ (Ruimtemensen,
28 september 2020) is geïnventariseerd welke terreinen voor een specifieke transformatie, revitalisering of
herstructureringsopgave staan. Zie onderstaande tabel 6.
Tabel 6: Herstructureringsopgaven en benutten Next Economy potentie Regio Foodvalley
  Gemeente        Bedrijventerrein  Omschrijving herstructureringsopgave of Next Economy opgave    Fase en planning
  Barneveld       Harselaar-Oost    Revitalisering van 36 hectare                                  Visievorming 2021
  Ede             Klaphek           Revitaliseren en/of herstructureren van circa 11 hectare       Visievorming gestart
                  Kievitsmeent 1    Aanpak met ondernemers om bedrijventerrein (33 hectare)        Loopt nu
                                    toekomstbestendiger te maken. Projectvoorstel wordt gemaakt om
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                       11
              20.044
                                      gebruik te kunnen maken van subsidie uit het Gelderse programma
                                      Toekomstbestendige bedrijventerrein.
                                      Inzet op energietransitie, ruimtegebruik en link met Kievitsmeent 2
                                      (circulair), naast de zoektocht naar het verbeteren van
                                      collectiviteit en funding voor parkmanagement.
 Veenendaal       Verschillende       Verduurzamen intensiveren                                           Visievorming gestart
                  bedrijventerreinen
 Wageningen       Business &          Herinrichten en verduurzamen                                        Start 2021
                  Science Park
                  Aangrenzend op      Zonnepark aangrenzend aan BSPW (is voor de energievoorziening       Integrale afweging
                  BSPW                van het bedrijventerrein en voor de buurt).                         van de ruimte volgt
 Scherpenzeel     Zwarte Land I       Aanpak met ondernemers om bedrijventerrein (35 hectare)             Planvorming 2022,
                                      toekomstbestendiger te maken. Projectvoorstel wordt gemaakt om      uitvoering 2023 – 2024
                                      gebruik te kunnen maken van subsidie uit het Gelderse programma
                                      Toekomstbestendige bedrijventerrein.
Bron: Monitor bedrijventerreinen Foodvalley, Ruimtemensen, september 2020; update input regiogemeenten 2021
Voor de Gelderse gemeenten wordt voor de genoemde terreinen verkend in hoeverre gebruik kan worden
gemaakt van de subsidieregelingen voor bedrijventerreinen. We kijken hoe de provincie hierbij kan
ondersteunen, bijvoorbeeld met ontwikkelkracht of revolverende middelen via de OHG en het
Perspectieffonds of subsidieregelingen ten behoeve van bedrijventerreinen zoals ‘Toekomstbestendige
bedrijventerreinen’ van de provincie Gelderland.
 AFSPRAAK 5:
 •    Gelderse bedrijventerreinen die voor een herstructureringsopgave staan worden indien nodig en
      mogelijk aangemeld bij het subsidieprogramma’s zoals ‘Toekomstbestendige bedrijventerreinen’ van
      de provincie Gelderland, of het Perspectieffonds.
 •    Utrechtse gemeenten verkennen (via RP wonen en werken Utrecht) of genoemde locaties kunnen
      worden geïntensiveerd en wat daar voor nodig is. We zoeken hierbij naar financieringsmogelijkheden
      via OMU of EBU.
 •    Alle gemeenten binnen Regio Foodvalley informeren elkaar over de voortgang van dergelijke
      opgaven en helpen elkaar doormiddel van kennisdeling rondom herstructurering, conform huidige
      samenwerkingsstructuren binnen Regio Foodvalley.
 •    Gemeenten conformeren zich aan Actielijn A uit het actieprogramma (hoofdstuk 3) en dragen zo bij
      aan toekomstbestendige werklocaties.
2.2 Bestaande voorraad: Optimaal en meervoudig ruimtegebruik
Gezamenlijke ambitie: Het ruimtegebruik op de bedrijventerreinen in Regio Foodvalley is intensief. Ons
uitgangspunt als gemeenten is om ruimtevragers zoveel mogelijk een plaats te laten krijgen binnen
bestaande bebouwde gebieden, onder andere op bestaande werklocaties. We streven tot aan 2040 naar
verdere verhoging van de floor space index (verhouding tussen het bruto vloeroppervlak van de
bebouwing (BVO) en grondoppervlak van het uitgeefbare terrein) en het verlagen van het aantal vierkante
meter per arbeidsplaats ten opzichte van de huidige situatie (2021).
1. De uitwerking van hoe de intensivering wordt vormgegeven verschilt per terrein en per kavel. Dit
    vraagt ook een belangrijke rol van eigenaar/gebruikers. Niet ieder terrein is geschikt voor intensivering
    en er is dus een afweging noodzakelijk per werklocatietype om te bepalen in hoeverre intensivering
    mogelijk en gewenst is.
2. Het verder optimaliseren en intensiveren van bedrijventerreinen kan niet los worden gezien van de
    uitbreiding met nieuwe werklocaties (samenhangend bedrijventerreinenbeleid) en randvoorwaarden
    als financiën. Daarnaast verkennen gemeenten en provincie hoe de OMU kan bijdragen aan de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                  12
              20.044
    intensiveringsprocessen in het Utrechtse deel van de regio en hoe provincie Gelderland kan bijdragen
    aan intensivering op de Gelderse locaties (zie afspraak 4).
3.  We verkennen vanuit Regio Foodvalley de kansen voor intensivering (zie afspraak 4). Voor de
    Utrechtse gemeenten zijn ruimtelijke mogelijkheden al in beeld gebracht in het Regionaal Programma
    Wonen en Werken Regio Foodvalley (Utrecht). Afhankelijk van de praktische uitvoerbaarheid die uit dit
    onderzoek moet blijken, ontwikkelen we als gemeenten mogelijk een intensiveringsstrategie voor de
    bestaande bedrijventerreinen en maken daarin onderscheid naar werklocatietype (terreintype). De
    haalbaarheid van het verhogen van de dichtheid moet in de praktijk worden bekeken, en kan gezien
    huidig gebruik en dichtheid van locaties mogelijk complex zijn. We moeten dit goed monitoren.
2.3 Bestaande voorraad: Circulaire ambitie en energietransitie
Gezamenlijke ambitie: We streven als gemeenten ernaar uitleglocaties voor nieuwe bedrijventerreinen
circulair te ontwikkelen, met als doel dat onze bedrijventerreinen een circulair karakter hebben in
2040, zie hiervoor verder ook de Visie Werklocaties Foodvalley.
 AFSPRAAK 6:
 •    Gemeenten informeren elkaar en delen onderling kennis uit om te komen tot succesvolle uitvoering
      circulaire en duurzaamheidsambities.
 •    Gemeenten wijzen in overleg met de regio bovendien in de komende 4 jaar (uiterlijk 2025) tenminste
      één geschikte, goed ontsloten, regionale locatie aan die concrete circulaire samenwerking direct kan
      faciliteren.
 •    Gemeenten conformeren zich aan Actielijn A uit het Actieprogramma (hoofdstuk 3) en dragen zo bij
      aan de circulaire ambities en ambities op het gebied van energietransitie.
2.4 Profilering, clustering en netwerkvorming rondom werklocaties
Gezamenlijke Ambitie: Gemeenten in de regio houden aandacht voor clustering van sectoren (foodcluster)
en bedrijven binnen een zelfde keten en zal blijven inzetten op het clusteren van bedrijven die elkaar
kunnen versterken en zo een grote toegevoegde waarde vertegenwoordigen voor de economie in Regio
Foodvalley. Deze ambitie sluit aan bij de Strategische Agenda Foodvalley 2020-2025. Hierin wordt ingezet
op ‘Netwerk- en clustervorming’. We zetten in op verdere ontwikkeling van deze clusters op het gebied van
kennisontwikkeling, kennisdeling, stimuleren van samenwerkingsverbanden en door fysieke ruimte te
bieden voor uitbreiding. We stimuleren bovendien het (al dan niet tijdelijk) bieden van opvang van
bedrijven in de regio bij herstructurering. Zo ontstaat schuifruimte en wordt er bijgedragen aan
doelstellingen als intensivering en verduurzaming. Bij nieuwe uitgifte hebben we aandacht voor gezonde
vraag-aanbodverhoudingen, het juiste bedrijf op de juiste plek, het versterken van food-profiel en
bijbehorende speerpunten per gemeente/subregio en benutten daarmee de schaarse ruimte beter.
 AFSPRAAK 7:
 •    In 2022 brengen we best practices in beeld en werken deze verder uit. In de bedrijventerreinenmonitor
      (bron: Ruimtemensen, 2020) staan al goede eerste voorbeelden van bijvoorbeeld
      verduurzamingsmogelijkheden en dienen ter verdere inspiratie.
 •    Wij onderzoeken in de komende twee jaar in samenwerking met de provincie Gelderland hoe wij de
      positionering van het Food Production Cluster aan de noordkant van de regio Foodvalley kunnen
      versterken
 •    Gemeenten conformeren zich aan Actielijn B uit het Actieprogramma (hoofdstuk 3) en zorgen
      daarmee voor juiste en passende nieuwe locaties voor bedrijventerreinen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>             CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                   13
             20.044
2.5 Proces & Monitoring
Monitoring
Continue monitoring is essentieel om voortdurend in beeld te hebben of het aanbod voldoende is en van
de juiste kwaliteit. De inzichten uit monitoring kunnen leiden tot aanpassing van het aanbod, bijvoorbeeld
door het onderbouwen en ontwikkelen van nieuwe locaties of door het schrappen van plannen of
terreinen die onvoldoende toekomstperspectief hebben. De resultaten van de monitoring worden jaarlijks
besproken met de provincie Gelderland en Utrecht tijdens het voortgangsoverleg RPW. De regio monitort
sinds 2017 (Regionaal Programma Werklocaties FoodValley 2017-2020) jaarlijks de vraag (uitgifte), het
(plan)aanbod en de status van de huidige voorraad van bedrijventerreinen (zoals transformatie- en
herstructureringsopgaven). We zetten deze vorm van monitoring na vaststelling van dit RPW voort. Doel
hiervan is om de balans tussen vraag en aanbod te optimaliseren: aanbod moet zo goed mogelijk
aansluiten bij de vraag (qua locatie en type aanbod).
 AFSPRAAK 8:
 De afspraken over monitoring zien er als volgt uit:
 1. Gemeenten werken IBIS minimaal eens per drie maanden bij, opdat de gegevens altijd actueel zijn.
 2. De uitgiftecijfers worden gerelateerd aan de ambities en verwachte vraag. De uitgifte worden
      bovendien in beeld gebracht conform de in hoofdstuk één genoemde type ruimteclaims.
 3. Op basis van de confrontatie tussen vraag (uitgifte) en aanbod in de regio, wordt ook het resterende
      aanbod van bedrijventerreinen gemonitord en ontstaat inzicht in: kwaliteit van het aanbod en de
      kwaliteit van de kavels.
 4. De kwaliteit en vitaliteit van het bestaande aanbod (inclusief leegstand) wordt integraal onderdeel van
      de monitoring, zodat ook de kwaliteit van bestaande bedrijventerreinen continu in de peiling wordt
      gehouden.
 5. Resultaten van de monitoring worden elk jaar gebundeld tot een adviesrapport, met de resultaten
      inclusief aanbevelingen om in te grijpen (uiteenlopend van ruimte voor nieuwe ontwikkelingen tot het
      uitnemen van incourant aanbod).
Afspraken ‘nieuwe initiatieven’
Nieuwe initiatieven betreffen nieuw ontwikkelingen van bedrijventerreinen en/of uitbreiding van
bestaande terreinen. Binnen Regio Foodvalley bestaat een (toekomstig) tekort aan ruimte voor
bedrijfsruimtegebruikers. Er is momenteel circa 58 hectare beschikbaar in harde plannen en daarnaast
zullen er nog verschillende nieuwe plannen ‘op de markt moeten komen’ om in de ruimtevraag te kunnen
voorzien. Uitgangspunt hierbij is dat de huidige harde plannen tot ontwikkeling kunnen worden gebracht.
Sterker: we stimuleren gemeenten met harde plannen om deze snel tot ontwikkeling te brengen om zo op
korte termijn in de benodigde ruimtevraag te kunnen voorzien. We houden hierbij rekening met een
verschil in dynamiek tussen de verschillende gemeenten. Zo kunnen gemeenten die nog altijd (enige)
ruimte beschikbaar hebben om (plannen voor) bedrijventerreinen toe te voegen, de mogelijkheid krijgen
om planaanbod versneld in procedure te brengen. Zo kan op korte én op lange termijn voldoende ruimte
worden geboden voor bedrijven.
 AFSPRAAK 9:
 Afspraken over het regionaal proces van nieuw-uitgifte zien er als volgt uit:
 1. De gemeente die voornemens is een nieuw initiatief in procedure te brengen, brengt deze intentie in
      het regionale overleg naar voren.
 2. De betreffende gemeente is verantwoordelijk voor het aantonen van de actuele behoefte en zal
      daarbij de Ladder voor Duurzame Verstedelijking hanteren. Er wordt geen ondergrens gehanteerd:
      elke uitbreiding wordt ingebracht in het regionale overleg.
 3. De gemeente waar het initiatief speelt, brengt de onderbouwing in het regionaal overleg in. Het
      ambtelijk regionaal overleg overweegt het initiatief en formuleert een advies.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                    14
              20.044
  4.  De betreffende gemeente presenteert een integrale locatie-afweging, conform Actielijn B uit het
      Actieprogramma (hoofdstuk 3).
  5.  Onderdeel van het advies is ook het bespreken van eventuele flankerende maatregelen die nodig zijn
      om ongewenste ruimtelijke effecten te voorkomen. Daarbij worden de resultaten van de monitoring
      meegenomen: ligt de regio op schema, of juist of achter op de verwachte uitgiftes. In overleg wordt
      hierover een standpunt ingenomen en wordt de regionale bestuurders, indien relevant, geadviseerd
      tot maatregelen over te gaan.
  6.  Het ambtelijk regionaal overleg adviseert regionale bestuurders over het initiatief. Het advies wordt
      bestuurlijk besproken en er wordt een regionaal bestuurlijk standpunt ingenomen.
  7.  Het resultaat van de regionale afstemming zal als advies worden aangeboden aan de provincie
      Gelderland.
  8.  Voor de regiogemeenten die in de provincie Utrecht liggen, geldt dat de plannen moeten passen
      binnen de afspraken uit het Regionaal Programma Wonen en Werken Regio Foodvalley (2021). De
      betreffende gemeente gaat in gesprek met de provincie Utrecht.
  9.  De initiërende gemeente start en doorloopt de reguliere procedures voor planontwikkeling.
Spelregels ‘grote vissen’ en XXL-bedrijvigheid
De regio spreekt ook spelregels af voor de werkwijze bij nieuwe vestigingsverzoeken van bedrijven (van
binnen en van buiten de regio). De regio wil bedrijven zo goed mogelijk faciliteren en huisvesten in de
regio. Tegelijkertijd wil de regio zorgvuldig omgaan met de beschikbare voorraad bedrijventerreinen en
vastgoed en voorkomen dat bedrijventerreinen te versnipperd worden uitgegeven. Het motto is dan ook
‘het juiste bedrijf op de juiste plek’.
  AFSPRAAK 10:
  De spelregels die de regio hanteert bij grote vissen ten aanzien van het regionale economische profiel zijn
  de volgende:
  1. Verzoeken boven 5.000 m² (‘grote vissen’) worden door de betreffende gemeente gemeld in het
      regionaal overleg. Kleinschaliger ontwikkelingen worden door de gemeenten zelf aangepakt en
      gefaciliteerd (conform de afweging uit Actielijn C van Actieprogramma [hst 3])
  2. Voor ‘grote vissen’ (5.000 m²) van buiten de regio wordt regionaal gekeken naar de beste opties.
      Hierbij wordt zowel rekening gehouden met de wensen van het bedrijf als met het op dat moment
      beschikbare aanbod aan bedrijventerreinen in de regio. Hierbij krijgen bedrijven die binnen de
      specifieke doelgroepen van de regio vallen (agro, food, logistiek) voorrang. Het gaat hierbij om
      bedrijven die in potentie een grote impact hebben op de ambities van de regio, in termen van
      werkgelegenheid, hectares en/of profilering.
  3. Tegelijkertijd is Regio Foodvalley zich bewust van de schaarse ruimte die nog in de regio resteert. De
      regio gaat daarom terughoudende om met huisvestingsaanvragen van ‘XXL-bedrijven’ en voert er
      geen actieve acquisitie op (XXL-bedrijven zijn bedrijven met een kaveloppervlak van minimaal 4
      hectare). XXL-bedrijven die direct of indirect onvoldoende bijdragen aan de specifieke doelgroepen
      van de regio en/of een te beperkte toegevoegde waarde vormen (bijvoorbeeld in innovatie of
      werkgelegenheid), worden niet in de regio gehuisvest. De huisvesting van XXL-bedrijven (met
      meerwaarde) concentreert zich bovendien enkel bij de belangrijkste vervoersassen en -knooppunten
      A12, A30 en A1.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                  15
              20.044
3 Uitwerking afspraken
         in drie actielijnen
De uitgangspunten van de Visie Werklocaties vormt de basis voor afspraken die we in dit RPW hebben
gemaakt 2. Om een duurzame economische regio te zijn en blijven voeren we een regionaal
actieprogramma uit. Dit programma bestaat uit drie actielijnen:
A. Kansen benutten binnen de bestaande voorraad.
B. Een integrale locatieafweging voor nieuwe bedrijventerreinen.
C. Een uitgiftestrategie voor nieuwe kaveluitgifte.
De sturingsmogelijkheden per pijler verschillen sterk van elkaar. De bestaande voorraad is de grootste en
belangrijkste pijler op het gebied van bedrijventerreinen (het gros van de bedrijven is immers al op de
bedrijventerreinen gevestigd) terwijl tegelijkertijd de sturingsmogelijkheden vanuit gemeente of regio op
deze al gevestigde bedrijven beperkt is. Afdwingen is bij deze doelgroep lastig. Wel kunnen gemeenten
deze groep stimuleren, informeren en faciliteren om doelstellingen te bereiken. Voor nieuwe terreinen en
nieuwe kaveluitgifte kunnen gemeenten – vooraf – veel meer af spreken met ondernemers. Hier zijn
sturingsmogelijkheden uitgebreider. Tegelijkertijd is borging en handhaving op basis van huidige wet- en
regelgeving niet evident. We maken daarom in het actieprogramma onderscheid tussen twee
(sturing)mogelijkheden:
• Inspanningsverplichting: een gemeente en/of bedrijf zal zich inspannen om een resultaat te behalen
     maar garanties worden niet gegeven.
• Extra gemeentelijke ambitie: gemeenten kunnen individueel streven naar een ‘plus’ op de
     inspanningsverplichtingen op één of meerdere onderdelen en daarmee fungeren als regionale
     inspiratie.
De actielijnen worden jaarlijks geëvalueerd waarbij onder andere wordt geïnventariseerd of een
resultaatsverplichting op één van de actielijnen gewenst en (juridisch) haalbaar is.
3.1 Actielijn A: Kansen benutten binnen bestaande voorraad
Waarde bedrijventerreinen borgen en versterken naar de toekomst
We willen de huidige, grote waarde van de bedrijventerreinen in Regio Foodvalley borgen en versterken
naar de toekomst. Dat betekent dat we onze terreinen optimaal willen laten aansluiten bij de hedendaagse
(en toekomstige) marktvraag en opgaven die op bedrijventerreinen afkomen. Veranderingen op het vlak
van energie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezonde werkomgeving, ruimtelijke kwaliteit, veiligheid,
mobiliteit en (digitale) bereikbaarheid en ‘Next Economy’ (circulaire economie, smart industry, smart
logistics, open innovatie en robotisering) zijn daarbij het meest prominent.
  ENERGIETRANSITIE EN AANPAK BESTAANDE BEDRIJVENTERREINEN
  Bedrijventerreinen zijn grootverbruikers van energie. In de concept RES is beschreven dat we inzetten op
  energiebesparing op bedrijventerreinen. En dat opwek zoveel mogelijk moet plaatsvinden dicht bij
  afnemers. De ruimteclaim die de energietransitie vraagt kan voor een deel op bedrijventerreinen landen.
  Om stappen te zetten in de energietransitie gaan we op alle bedrijventerreinen actief aan de slag met zon
  op daken. Vanuit de provincie Gelderland loopt op dit moment een actie om ondernemers te stimuleren
  zonnepanelen op daken te realiseren. Onder andere gemeente Barneveld loopt hierin al voorop qua
  volume.
2
  Onder andere over kwantitatieve en kwalitatieve vraag-aanbodverhoudingen en de leidende principes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                             16
              20.044
Nóg belangrijker is dat we de kennis, expertise, capaciteit en middelen organiseren om ook echt met de
bestaande terreinen aan de slag te gaan. Cruciaal voor een sterke aanpak is op de hoogte zijn wat bij
bedrijven leeft, waar ze tegenaan lopen en om te signaleren wat de belangrijkste kansen en opgaven op de
bestaande bedrijventerreinen zijn.
Inspanningsverplichtingen om ambities te verwezenlijken
Om onze gezamenlijke ambities als regio te realiseren, spreken we onderstaande
inspanningsverplichtingen af voor de bestaande bedrijventerreinenvoorraad. We betrekken – om de
haalbaarheid te vergroten - waar nodig beide provincies op het gebied van capaciteit en middelen bij deze
trajecten.
a) Bij de aanvragen van (omgevings)vergunningen op de bestaande terreinen gaan we vanuit EZ (in
     overleg met o.a. RO en omgevingsdienst) in gesprek met de ondernemer over mogelijkheden voor
     verduurzaming.
b) We vergaren kennis over het (her)gebruiken van reststromen, -warmte en CO2 zien we als een
     belangrijke stap richting circulaire en duurzame economie. Helaas ontbreken nog te vaak inzichten in
     (potentiële) reststromen op onze bedrijventerreinen, dus willen we dit beter in beeld krijgen.
c) We sporen actief vastgoedeigenaren en ondernemers op die met grote dakoppervlakken potentie
     hebben voor het realiseren van zon (op basis van analyses uit o.a. de RES). Met hen gaan we actief in
     gesprek over de (on)mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen.
d) We verstevigen organisatiegraad en/of partnerschap op bedrijventerreinen.
e) We brengen samen met ondernemers reststromen in beeld. We sluiten aan bij de initiatieven die er al
     zijn op dit vlak en dragen de lessen van deze ondernemers actief uit bij andere gemeenten,
     ondernemers, ondernemersverenigingen en parkmanagementorganisaties in onze regio.
f) We kijken voordat we een nieuwe bedrijventerreinontwikkeling mogelijk maken - conform de Ladder
     voor duurzame verstedelijking en uitgangspunten van de verstedelijkingsstrategie - altijd eerst naar
     intensiveringsmogelijkheden op bestaande bedrijventerreinen. Dit is een prikkel voor zorgvuldig
     ruimtegebruik en herontwikkeling van (verouderd) bedrijfsvastgoed. We koppelen dit aan actie 4 op
     pagina 8.
3.2 Actielijn B: Integrale locatieafweging voor nieuwe bedrijventerreinen
‘Regio Foodvalley is een topregio op het gebied van landbouw en voeding, ingebed in een omgeving waar
het goed wonen, werken en ondernemen is. We zetten gericht in op het duurzaam realiseren van brede
welvaart.’ (bron: Strategische Agenda 2020-2025). Hierbij dient de juiste balans te worden gevonden tussen
wonen, werken, verblijven en recreëren. Bij de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen hanteren we
kwalitatieve kaders die bijdragen aan een integrale locatieafweging (conform regionaal ruimtelijk beleid
zoals de verstedelijkingsstrategie en de Ruimtelijke Regionale Verkenning) die past bij het vinden van de
juiste balans. Deze kaders sluiten aan bij de economische ambities van de regio maar ook bij de ambities
zoals geformuleerd in de RES.
Naar zo optimaal mogelijke bedrijventerreinlocaties
We spreken af dat voordat een nieuw bedrijventerrein in (bestemmingsplan)procedure kan worden
gebracht, de betreffende gemeente de beoogde locatie integraal afweegt. Een afweging bestaat in dit geval
uit het in beeld brengen van de in onderstaande tabel geschetste locatie-eigenschappen. De regio wordt
meegenomen in de afwegingen die zijn gemaakt, in aanvulling op de ladderonderbouwing, omtrent de
locatiekeuze en de locatie-eigenschappen. Daarbij maken we gebruik van de bestaande structuren in de
regio. Afstemming vindt plaats in het Ambtelijk Overleg economie Regio Foodvalley. Afwijkingen van de
locatie-doelstelling worden gemotiveerd voorgelegd.
               Locatie-eigenschap                                                                 Locatie X Locatie Y
  Economie     •    De locatie sluit aan op een bedrijventerrein dat zich reeds bewezen heeft als …
                    economische top-locatie.
               •    De Next Economy-potentie van de locatie is passend bij de beoogde doelgroep.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>             CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                    17
             20.044
              •    De locatie sluit aan bij het beoogde (lokale/regionale) arbeidspotentieel.
 Ruimte       •    Er zijn geen of onvoldoende geschikte locaties binnen de bestaande voorraad    …
                   om de boogde uitbreiding in te kunnen voorzien.
              •    De locatie biedt mogelijkheden voor een zo optimaal mogelijke benutting van de
                   ruimte (bijvoorbeeld door dubbelgebruik of hoge fsi).
 Energie,     •    Op de locatie zijn voldoende kansen voor een energiezuinig bedrijventerrein    …
 Klimaat &         (naar 0 op de meter).
 Natuur
              •    Op de locatie zijn kansen voor duurzame opwekking: zon, wind, H2, etc.
              •    De locatie biedt kansen voor energie opslag- en distributie of (Rest)warmte?
              •    De locatie is gelegen aan het bestaande energienetwerk en netcapaciteit is op
                   deze locatie optimaal te benutten.
              •    We houden rekening met het bodem- en watersysteem: geschiktheid
                   ondergrond en mogelijkheden infiltratie
              •    We houden rekening met ruimte voor benodigde voorzieningen zoals
                   truckparking en energieopslag.
              •    De locatie moet voldoende kansen bieden voor het behouden van natuur- en
                   landschapswaarde en biodiversiteit.
 Circulair    •    De locatie biedt mogelijkheden om de circulaire economie verder op gang te     …
                   brengen door bijvoorbeeld een gunstige positie in een bestaande keten
                   (gunstige inzamel/verwerkingslocatie).
              •    De locatie heeft ‘key assets’ voor circulaire economie: water/kade, HMC, grote
                   kavels, etc.
 Digitaal     •    De locatie biedt kansen voor smart industry, robotisering, 3D printing, etc.   …
                   doordat juiste randvoorwaarden aanwezig zijn: glasvezel, 5G, etc.
 (duurzame)   •    De locatie is optimaal bereikbaarheid voor de beoogde doelgroep,
 Mobiliteit   •    De locatie leidt tot zo min mogelijke verkeershinder voor derden.
              •    De locatie is multimodaal ontsloten
              •    De locatie is verkeersveilig (zowel voor interne als externe
                   vervoersbewegingen)
              •    De locatie biedt kansen voor duurzame vervoersmogelijkheden (fietspad,
                   wandelpaden, laadpalen, etc.)
3.3 Actielijn C: Uitgiftestrategie bij kaveluitgifte
Ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen is dé kans om concreet in te spelen op het behalen van
duurzaamheidsambities. Doelen die in de Regionale Energiestrategie zijn gesteld bieden hierbij een
belangrijk kader. Het gaat om een uitgiftestrategie die past binnen de regionale visie en leidende principes
van de regio. Daarin staat een duurzame toekomst voorop. Met de opgestelde regionale uitgangspunten
voor gronduitgifte geven we bovendien invulling aan concreet beleid.
Organisatiegraad als basisvoorwaarde
Georganiseerde ondernemers bereiken meer, hebben over het algemeen meer slagkracht voor collectieve
voorzieningen en kunnen elkaar versterken met ideeën en innovaties. Een hogere organisatiegraad
vereenvoudigt communicatie tussen ondernemers onderling en tussen gemeente en ondernemers. Bij
nieuwe bedrijventerreinontwikkelingen stellen we daarom een vorm van collectiviteit en/of partnerschap
verplicht. Verschillende gemeenten in de regio hanteren deze verplichting al (bijvoorbeeld Barneveld,
Scherpenzeel, Nijkerk en Ede) of overwegen een dergelijke verplichting (Wageningen). Lokaal maatwerk is
mogelijk, want er zijn verschillende vormen van collectiviteit. Als we als overheid zelf de grond uitgeven
nemen we in de anterieure verkoopovereenkomst een kwalitatieve verplichting op. In die kwalitatieve
verplichting wordt een vorm van collectiviteit vastgelegd. Bij zeer kleine nieuwe ontwikkelingen waar een
vorm van collectiviteit niet haalbaar is, kan gezocht worden naar aansluiting bij bestaande collectieven op
aanpalende bedrijventerreinen. Bij al bestaande bedrijventerreinen of bij bedrijventerreinen waar de
gemeente geen grond uitgeeft, hebben we een inspanningsverplichting om collectiviteit aan te jagen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>             CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                  18
             20.044
 WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? SPECIFIEKE VORM VAN COLLECTIVITEIT
 We stellen een vorm van organisatiegraad en/of partnerschap verplicht. Deze collectiviteit kan zich in
 verschillende vormen voordoen zoals parkmanagement, een Vereniging van Eigenaren (VvE) of een
 BedrijvenInvesteringszone (BIZ). Veel gemeenten in de regio stellen parkmanagement al verplicht bij
 nieuwe uitgifte. Middels parkmanagement kunnen collectieve afspraken worden gemaakt met
 ondernemers over bijvoorbeeld parkeren, vergroenen, vandalisme, het netjes houden van een terrein,
 etc.). Dergelijke maatregelen kunnen ook middels een BIZ verplicht worden gesteld.
Duurzame daken zijn een verplichting, circulair bouwen streven we na
We stellen het verplicht dat constructies van daken geschikt zijn voor meervoudig ruimtegebruik. Dit is
momenteel nog niet planologisch afdwingbaar maar zal na inwerkingtreding van de omgevingswet via het
bouwbesluit afdwingbaar zijn. We willen vastleggen dat dakconstructies stevig genoeg moeten zijn voor
het dragen van zonnepanelen inclusief de technische installatie, vanuit het oogpunt van een goede
ruimtelijke ordening. Daarnaast willen we in de toekomst (middels het omgevingsplan) stimuleren dan wel
afdwingen dat het dakvlak voorzien dient te worden van zonnepanelen, tenzij het dak wordt gebruikt voor
een ander duurzame invulling (zoals een groen dak). Ook andere vormen van meervoudig ruimtegebruik
(op het dak) zijn mogelijk (zie verderop in de tekst). Voor deze vormen van meervoudig ruimtegebruik is
maatwerk mogelijk. O.a. vanuit Wageningen, Ede en Rhenen wordt uitgesproken om deze maatregel
verplichtend te maken bij kaveluitgifte. Bovendien vraagt de RES om energiebesparingsmaatregelen en om
het duurzamer opwekken van energie. Met deze verplichting geven we uitvoering aan dit vastgestelde
beleid.
Figuur 1: Voorbeelden Toekomstbestendige bedrijventerreinen uit Monitor Bedrijventerreinen
Foodvalley
Tegelijkertijd zijn we ons bewust van uitzonderingen die zich op deze regel voordoen. Niet ieder type
bedrijf is geschikt voor zonnepanelen op het dak maar andere vormen van dubbelgebruik zijn mogelijk wel
haalbaar. We bieden daarom in deze specifieke gevallen ruimte voor maatwerk. Daarom nemen we het
realiseren van een geschikte dakconstructie als verplicht onderdeel op in het omgevingsplan (en dus niet
het realiseren van zonnepanelen). Hiermee voorkomen we praktische problemen of bezwaren, bijvoorbeeld
wanneer zon op dak niet mogelijk is vanwege bedrijfsprocessen én/of medewerking van verzekeraars.
Maatwerk kan zich voordoen bij de aard van specifieke bedrijfsactiviteiten. Een ander belangrijk
aandachtspunt is de netcapaciteitsnetwerk, iets waar bedrijven slechts beperkt invloed op hebben (zie ook
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>             CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                    19
             20.044
de RES over combinaties van duurzame bronnen en buffering). We sluiten ons hierbij aan op de acties die
vanuit de RES worden ingezet om een oplossing voor dit probleem te vinden. Monitoring van de
(ontwikkelingen rond) netcapaciteit is hierbij van belang.
  WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? ANDERE VORM MEERVOUDIG RUIMTEGEBRUIK
  De regio wil bedrijven ook de ruimte bieden om voor andere vormen van duurzaam meervoudig
  ruimtegebruik te gaan. Denk aan parkeren op dak, opslag op dak of zelfs andere functies (bijvoorbeeld
  sport) op dak. Hiervoor moeten de bedrijfsdaken geschikt zijn: minimale oppervlakte, plat dak en sterke
  dakconstructie. Ook dienen de daken (in het geval van parkeren, opslag of sportfunctie) bereikbaar
  gemaakt te worden via een hellingbaan of intern ontsloten worden.
  WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? MATERIALENPASPOORT
  De transitie van een lineaire economie naar een circulaire economie is in volle gang en gemeenten
  kunnen bij nieuwe bedrijventerreinontwikkeling circulaire bouw nastreven. Door circulair te bouwen
  wordt een gebouw aan het eind van de levensduur gedemonteerd wordt in plaats van gesloopt.
  Bouwmaterialen kunnen opnieuw gebruikt worden in een nieuw gebouw. Gemeenten kunnen circulariteit
  nastreven door bijvoorbeeld eisen te stellen aan bedrijven om hun circulariteit aan te tonen op het gebied
  van de herbruikbaarheid van materialen in hun pand middels een materialenpaspoort. Ook kunnen
  reststromen voortkomend uit productieprocessen inzichtelijk worden gemaakt in een databank.
Paraplubestemmingsplan of omgevingsplan borgt natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen
Traditionele bedrijventerreinen zijn stenig en weinig groen. Hitte en piekbuien kunnen flink overlast
veroorzaken. Om die reden wordt bij nieuwe ontwikkelingen in paraplubestemmingsplannen of
omgevingsplannen een minimum percentage groen/blauw opgenomen voor het onbebouwde terrein
(zowel op private kavels als de openbare ruimte) waarbij de onverharde gronden landschappelijk moeten
worden ingepast. Dit minimum percentage verschilt per bedrijventerreinontwikkeling omdat het afhankelijk
is van de locatie-specifieke situatie. Constaterende dat Nederland meer dan 100.000 hectare
bedrijventerreinen heeft en dat slechts 1% van deze oppervlakte ‘groen’ of ‘blauw’ is, zullen we als regio
hier forste stappen op kunnen zetten. Als regio zullen we nu en in de toekomst boven dit gemiddelde uit
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                    20
                20.044
moeten komen. Parkeerplaatsen worden standaard halfopen verhard aangelegd (of er wordt gebruik
gemaakt van een andere vorm van vergroening die minimaal hetzelfde resultaat bewerkstelligt).
Uitgangspunt blijft dat parkeren op eigen terrein moet plaatsvinden met voldoende elektrische laadpalen
voor auto's en fietsen. Dergelijke maatregelen worden door iedere gemeente binnen Regio Foodvalley
ondersteund en in meer of mindere mate als eis gesteld bij gronduitgifte.
  WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? LANDSCHAPPELIJKE INPASSING
  Gemeenten kunnen inzetten op de landschappelijke inpassing van een nieuw bedrijventerrein. Hierbij is
  het van belang om rekening te houden met de karakteristieke kenmerken en kwaliteiten van het
  landschap. Dit kan gedaan worden met de architectuur van een bedrijfspand en/of het realiseren van
  gebiedseigen beplanting. Met welstandsnormen (welstandsnota) kan de gemeente de architectuur, te
  gebruiken materialen, kleuren en dergelijke beïnvloeden. Daarnaast is het goed mogelijk om aan de hand
  van een beeldkwaliteitsplan de richtlijnen die horen bij de realisatie van een nieuw bedrijfspand te
  vertalen naar concrete oplossingsrichtingen.
  WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? INFORMEREN OVER VOORDELEN GROEN
  Gemeenten kunnen ondernemers stimuleren om in te zetten op verdere vergroening van het terrein.
  Gemeenten ondersteunen ondernemers door te informeren over de kansen en waarden van groen. Dit
  versterkt de bewustwording en draagt bij aan de bereidheid om vergroening toe te passen op
  bedrijventerreinen. Informeren kan op vele manieren, met publicaties, folders en bijeenkomsten. Het is
  daarbij de grote opgave om aan te haken op de leefwereld en belangen van de doelgroep Door inzicht te
  bieden in de voordelen van een groen terrein (denk aan maatregelen als groende daken, groene gevels,
  en erfafscheidingen) worden ondernemers sneller in een actiestand gezet. Bovendien kan het voor een
  bedrijf fiscaal voordelig zijn om te investeren in bijvoorbeeld een verticale tuin (via de Milieu
  Investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil).
  Subsidiemogelijkheden kunnen door de regiogemeenten worden uitgezocht en uitgewisseld. Op deze
  manier hoeft niet iedere gemeente of bedrijf het wiel opnieuw uit te vinden.
We borgen duurzaamheidseisen aan de voorkant
We borgen waar mogelijk duurzaamheidseisen volgens landelijke wetgeving aan de voorkant. Waar dit kan
worden algemene duurzaamheidseisen geborgd in publiekrechtelijk en privaatrechtelijk instrumentarium.
Alle nieuwbouw op bedrijventerreinen moet uiteraard voldoen aan landelijke (duurzaamheids)normen
(zoals regels vastgelegd in Bouwbesluit, Energieprestatie – BENG, MilieuPrestatie Gebouwen, EPBD III en
Energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS)) 3. Volgens de Energiebesparingsplicht dienen bedrijven die
per jaar vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas (gelijkwaardig) verbruiken verplicht
energiebesparende maatregelen te nemen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder.
  WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? DUURZAME RUIMTELIJKE INDELING
  Bestemmings- of omgevingsplannen stimuleren duurzame ontwikkeling door regels op te nemen over
  noord-zuid oriëntatie van bebouwing (uiteraard waar mogelijk). Daarnaast reserveren we openbare
  ruimte voor collectieve en/of decentrale warmtelevering of energieopwekking (windturbines, bio-
  energiecentrale), zie de ruimtevraag uit paragraaf 1.1.4. Hierbij kijken we altijd naar de locatie-specifieke
  situatie.
3
  Verplicht voor gezondheidszorg- en welzijnszorginstellingen, kantoren, onderwijsinstellingen, sport en recreatie, hotels en
restaurants en detailhandel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>              CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                  21
              20.044
Wanneer een gemeente eigenaar is van de gronden op nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen, kunnen
privaatrechtelijk verdergaande voorwaarden opgenomen worden ten aanzien van duurzaamheid en milieu,
dan mogelijk is in ruimtelijke plannen (bestemmingsplan / omgevingsplan). Duurzaamheidsmaatregelen op
kavelniveau zijn veel vaker maatwerk. Iedere kavel en eindgebruiker is immers anders. Daarom willen we
dat ondernemers kunnen kiezen uit de voor hen meest passende (duurzaamheids)maatregelen waardoor
lokale ondernemersvrijheid geborgd wordt.
Een bedrijf dient daarbij na te denken over hoe het invulling gaat geven aan het betreffende onderwerp.
Het is vervolgens aan iedere gemeente voor zich om te bepalen in hoeverre ambities hoger worden gelegd
en/of bedrijven verder kunnen worden gestimuleerd. Gedacht kan worden aan een korting op de grondprijs
wanneer aan meerdere eisen wordt voldaan.
Op deze manier geldt er een inspanningsverplichting voor zowel gemeente als bedrijf maar wordt er
tegelijkertijd lokaal maatwerk geboden voor de specifieke invulling van de maatregelen. Ook kunnen
gemeenten op individueel niveau haar eigen ambities bepalen.
  WAT KUNNEN GEMEENTEN EXTRA OVERWEGEN? BENUTTEN MOGELIJKHEDEN OMGEVINGSWET
  Met de komst van de Omgevingswet krijgt de overheid naar verwachting een extra bevoegdheid op basis
  van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). In de opvolger van het Bouwbesluit 2012 komen regels
  te staan over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken. Gemeenten
  krijgen hiermee een steviger instrument om de energietransitie af te dwingen voor panden met een
  ‘industriefunctie of overige gebruiksfunctie (bijvoorbeeld parkeergarages)’.
Onderstaande lijst is gebaseerd op een bestaande inventarisatielijst van de gemeente Nijkerk. Ook andere
gemeenten hanteren of werken momenteel aan een (enigszins) vergelijkbaar afwegingskader (Renswoude,
Scherpenzeel, Ede, Barneveld en Rhenen). Deze lijst is op maat gemaakt voor Regio Foodvalley en
aangevuld met een menukaart met duurzaamheidsmaatregelen. Deze duurzaamheidsmaatregelen zijn tot
stand gekomen op basis van diverse gesprekken met de verschillende gemeenten binnen de regio en sluit
zo goed mogelijk aan op de uitgangspunten van de RES. Veel van de geschetste maatregelen zijn in de
diverse gemeente al aan de orde van de dag. De menukaart bestendigt daarmee regionaal de bestaande
inspanningen en aanvullende ambities van de verschillende gemeenten.
We evalueren onderstaand kader jaarlijks. We evalueren hierbij onder andere de gestelde criteria: zijn deze
passend en haalbaar? Welke criteria moeten meer worden gespecificeerd? Welke criteria ontbreken nu nog
en kunnen we toevoegen? Ook evalueren we de praktische haalbaarheid van de inhoud en het proces. We
betrekken hierbij onder andere bedrijfscontactfunctionarissen en zeker ook ondernemers. We toetsen het
keuzemenu bij verschillende ondernemers. Ook evalueren we in hoeverre de inspanningsverplichting om
kan en/of moet worden gezet naar een resultaatverplichting, bijvoorbeeld in de vorm van een
puntensysteem. Belangrijk hierbij is de juridische haalbaarheid te toetsen van een dergelijk
puntensysteem: in hoeverre zijn gestelde criteria daadwerkelijk af te dwingen en/of te handhaven? (In
Renswoude en Ede wordt al – succesvol – met een vorm van een puntensysteem gewerkt).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>               CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                          22
               20.044
Format bedrijf – Menukaart duurzame en toekomstbestendige bedrijventerreinen
                                                                    Bedrijf
 Bedrijfsnaam
 KvK nummer
 Datum oprichting
 Huidig adres
 Huidige afmeting perceel
 Inschatting milieucategorie
 Boven regionale functie
                                                              Werkzaamheden
 Specificering werkzaamheden
 Verdeling werkzaamheden                          Percentage kantoor
                                                  Percentage werkplaats
                                                  Percentage opslag
                                                  Percentage overig
 Relatie met foodsector
 Sprake van lokale/regionale toeleveranciers
 Innovatieve zaken
 Verkeersbewegingen per dag                       Bedrijfsauto
                                                  Vrachtwagen
                                                                Medewerkers
 Huidig aantal fte
 Opleidingsniveau
 Intern opleidingstraject
 Beoogde personeelsgroei
 Kansen Participatiewet
                                                               Nieuwe locatie
 Gewenste locatie
 Oppervlakte
 Ligging kavel
 Reden voor verhuizing
 Reden voor keuze gemeente X
 Reden voor keuze locatie
 Thema         Maatregel         Toelichting
 Energie       Constructie       Met zonnepanelen wordt duurzame energie opgewekt op of aan de gevel van uw bedrijfspand. Met
               geschikt voor     zonne-energie wordt de CO2-uitstoot verminderd en wordt bespaard op de energierekening. Voldoende
               zonnepanelen      draagconstructie van het dak is een belangrijke vereiste voor het aanleggen van zonnepanelen.
                                 Momenteel niet wettelijke verplicht. Dit is middels de (toekomstige) Omgevingswet afdwingbaar.
                                 Gemeenten krijgen dan de mogelijkheid duurzame maatregelen op daken van gebouweigenaren te
                                 verplichten. Het gaat hierbij specifiek om pv-panelen en groene daken op industriële en overige
                                 gebruiksfuncties.
               Zonnepanelen      Het bedrijf legt zonnepanelen op het dak en is daarmee qua stroom zelfvoorzienend.
               op het dak
               Buffering         Het bedrijf neemt maatregelen voor het bufferen van energie middels bijvoorbeeld een
               energie           ondergrondstations (elektriciteit) of andere vormen van buffers van duurzame energie.
               Optimale          Door optimale isolatie gaat zo min mogelijk energie verloren. Isolatie kan worden toegepast in de vorm
               isolatie          van: dakisolatie, gevelisolatie, vloerisolatie en hoogrendementsglas.
                                 Het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht bedrijven en instellingen om alle energiebesparende
                                 maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren. Dit is de
                                 energiebesparingsplicht. Deze geldt voor bedrijven en instellingen (Wet milieubeheer-inrichtingen) die
                                 per jaar vanaf 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas of een equivalent daarvan verbruiken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>           CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025                                                                            23
           20.044
           Onderzoeken      Restwarmte kan vrijkomen bij een productieproces van een bedrijf. Het is warmte die ‘over is’ en niet
           mogelijkheden    meer door het bedrijf zelf kan worden gebruikt. Onderzoek de mogelijkheden voor het mogelijk
           restwarmte       verwarmen van gebouwen in de omgeving of het verwarmen van tapwater.
           Overig           Andere vorm van duurzame energiebesparing of innovatie duurzame opwekking.
Groen/     Klimaat-         Met klimaatbestendige parkeerplaatsen dragen we bij aan bijvoorbeeld het voorkomen van
blauw      bestendige       wateroverlast, verminderen van hittestress en versterking van biodiversiteit. Gedacht kan worden aan
           parkeerplaats    doorlatende verharding waarbij ook het grondwater wordt aangevuld.
           Groene daken     Groene daken bevorderen de (lokale) biodiversiteit in het gebied. Verschillende typen begroeiing zijn
                            mogelijk op een dak. Denk aan vetplanten, kruiden, mos en gras (extensieve begroeiing) en struiken en
                            bomen (intensieve begroeiing). Een geschikte (zwaardere) dakconstructie is nodig voor deze intensieve
                            begroeiing. Groene daken hebben als voordeel dat ze hittestress tegengaan en regenwater opvangen.
                            De combinatie van een groen dak met zonnepalen is mogelijk.
                            Gemeenten krijgen bij de omgevingswet de mogelijkheid duurzame maatregelen op daken van
                            gebouweigenaren te verplichten. Het gaat hierbij specifiek om pv-panelen en groene daken op
                            industriële en overige gebruiksfuncties
           Groene gevels    Groene gevels werken verkoelend voor het bedrijfspand. Daarnaast draagt het bij aan een gezonde
                            werkomgeving, minder hittestress, leefgebied voor verschillende vogels en insecten en het reinigt de
                            lucht.
           Groene           Een groene erfafscheiding draagt bij aan de biodiversiteit en verhoogt de infiltratiemogelijkheden voor
           erfafscheiding   de ondergrond. Ook verfraait het de kavel.
           Natuurinclusief  Bij natuurinclusief bouwen worden bouwwerken opgericht en de omgeving van de gebouwen zo
           bouwen           ingericht dat de natuurwaarden er baat bij hebben bovenop de wettelijke milieuregels (denk aan
                            nestkasten/ insectenhotels).
           Op kavelniveau   Bedrijven dragen bij aan een duurzame waterhuishouding op eigen terrein. Gemeenten zijn doorgaans
           bijdragen aan    verantwoordelijk voor bijvoorbeeld een retentievijver. Dit is een vijver of plas waarin het water fluctueert
           duurzame         (o.a. ‘trage’ oevers). Het is een natuurlijke waterbuffer voor regenwater waardoor de kans op
           water-           wateroverlast verkleind wordt). Een bedrijf kan zelf aan de waterhuishouding bijdragen door bijvoorbeeld
           huishouding      een wadi in te richten: een bufferplek die tijdelijk regenwater opvangt waarna het langzaam in de bodem
                            infiltreert. Ook hiermee wordt de kans op wateroverlast verkleind.
           Overig           Andere vorm die bijdraagt aan de vergroening van het bedrijventerrein, kavel of pand.
Circulair  Materialen-      Met een materialenpaspoort worden de gebruikte materialen per bedrijfspand geregistreerd. Hiermee is
           paspoort         inzichtelijk welk en hoeveel materiaal er nodig is bij reparatie of vervanging. Wanneer het bedrijfspand in
                            de toekomst wordt gesloopt, is duidelijk welk materiaal waar in het pand zit. Hierdoor kan het makkelijker
                            worden hergebruikt.
                            Begin 2022 hakt het kabinet de knoop door over een mogelijke wettelijke verplichting van een
                            materialenpaspoort.
           Database         Om te komen tot een circulaire economie dient op efficiënte wijze om te worden om gegaan met rest- en
           afvalstromen/    afvalstromen. Er zit veel potentie in het omzetten van rest- en afvalstommen in hoogwaardige secundaire
           grondstoffen     grondstoffen. Met een database afvalstromen/grondstoffen wordt in kaart gebracht welk bedrijf welke
                            afvalstromen/grondstoffen gebruikt, zodat mogelijke uitwisseling kan plaatsvinden. Door als bedrijf een
                            inzichtelijk plan te schetsen hoe het om gaat met afvalstromen, inzicht geven in welke afvalstromen van
                            het bedrijf (in potentie) omgezet kunnen worden naar grondstoffen, etc. draagt het bedrijf actief bij aan
                            een circulaire economie.
           Circulair        Er wordt circulaire gebouwd wanneer bij de bouwvoorraden in een gesloten kringloop worden
           bouwen           gehouden, zonder schadelijke emissies naar lucht, water en bodem.
           Overig           Andere maatregelen die bijdragen aan een verhoging van de circulariteit.
Mobiliteit Laadpalen-       Bedrijven kunnen laadpalen realiseren op hun parkeerplaatsen. Hiermee stimuleren ze de ontwikkeling
           structuur        en groei van elektrische vervoer en duurzame mobiliteit.
                            Bij nieuwbouw: met meer dan 10 parkeerplaatsen op hetzelfde terrein moet er minimaal één oplaadpunt
                            voor het hele parkeerterrein worden geplaatst.
                            Voor bestaande bouw: met meer dan 20 parkeerplaatsen op hetzelfde terrein moet er minimaal één
                            oplaadpunt zijn geplaatst.
           Inzetten op      Door in te zetten op een goede fietsvoorzieningen (laadpunten voor e-bikes, fietsenstallingen,
           fietsvoorziening douchefaciliteiten, etc.) wordt fietsen gestimuleerd. Stimuleren van fietsgebruik draagt bij aan duurzame
                            mobiliteit en beperkt de CO2-uitstoot dan wanneer werknemers met de auto komen. Bovendien bevordert
                            fietsen de gezondheid van medewerkers.
           Overig           Andere vorm die bijdraagt aan duurzame mobiliteit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>CONCEPT - RPW Regio Foodvalley 2021 - 2025 24
20.044
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>