<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                    Raadsvoorstel
                    Openbaar




                    Onderwerp
                    Toekomstbeeld stedelijk openbaar vervoer

                    Opsteller                Janet Doorduin                              Datum voorstel           19 maart 2019
                    Programma                Bereikbaarheid                              Status                   Openbaar
                    Portefeuillehouder       H. Tiemens                                  Dossiernummer



                    Samenvatting
                    De provincie heeft in 2016 haar openbaar vervoer (OV) visie vastgesteld. Het
                    Toekomstbeeld is de uitwerking van deze visie voor de steden Arnhem en Nijmegen. De
                    focus ligt hierbij op het busvervoer. Het voorstel is om dit Toekomstbeeld vast te stellen.
                    Een belangrijk beleidsuitgangspunt in het Toekomstbeeld is de wens om Hoogwaardig
                    Openbaar Vervoer (HOV) corridors tussen het Centraal Station Nijmegen en de omliggende
                    kernen en tussen het Centraal Station Nijmegen en Heyendaal te realiseren. Een ander
                    belangrijk beleidsuitgangspunt gaat over de minimale bediening van wijken met de bus.
                    Daarnaast staat in het Toekomstbeeld beschreven hoe wij wil willen omgaan met flexibele
                    OV-systemen.
                    Zelf heeft de provincie haar OV-visie uitgewerkt voor het Hoogwaardig Openbaar Vervoer
                    (HOV) per bus. Het Actieplan is deze uitwerking. Deze uitwerking is gedaan voor de gehele
                    regio Arnhem Nijmegen en de uitkomsten van het Toekomstbeeld zijn hierin verwerkt. Het
                    voorstel is om ook dit Actieplan vast te stellen.

                    Voorstel
                        1. Het ‘Toekomstbeeld stedelijk openbaar vervoer (OV) Arnhem en Nijmegen’
                             (bijlage 1) vast te stellen, met als belangrijkste beleidsuitgangspunten:
                                   a. Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) corridors tussen het Centraal
                                       Station Nijmegen en de omliggende kernen en tussen het Centraal
                                       Station Nijmegen en Heyendaal;
                                   b. elke wijk rechtstreeks met het station en/of centrum te verbinden, met
                                       een frequentie van minimaal 2x per uur;
                                   c. flexibele OV systemen als aanvulling en eventueel als vervanging als het
                                       aantal reizigers te laag is voor regulier OV
                        2. Het ‘Actieplan samenwerken aan hoogwaardige openbaar vervoer (HOV)
                             corridors’ (bijlage 2) samen met de provincie uit te voeren, met als belangrijkste
                             acties:
                                   a. de HOV-corridors nader verkennen;
                                   b. prioriteren van investeringen en voorbereiden van de uitvoering;
                                   c. vooruitlopend op de verkenning al een beperkt aantal maatregelen in
                                       2019 uitvoeren (no-regret maatregelen).

                    Aanleiding
                    De provincie heeft in 2016 haar OV-visie vastgesteld. De provincie heeft in 2018 de
                    gemeenten Arnhem en Nijmegen gevraagd de uitwerking van haar OV-visie voor de steden
                    gezamenlijk vorm te geven. Het Toekomstbeeld is deze uitwerking. De focus ligt hierbij op
                    het busvervoer in de stad.
                    Zelf heeft de provincie haar OV-visie uitgewerkt voor het Hoogwaardig Openbaar Vervoer
                    (HOV) per bus. Het Actieplan is deze uitwerking. Deze uitwerking is gedaan voor de gehele




&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel
                     Opgesteld door Janet Doorduin, 0625743299, j.doorduin@nijmegen.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




regio Arnhem Nijmegen en de uitkomsten van het Toekomstbeeld zijn hierin verwerkt. HOV
bussen hebben gestrekte routes; ze zijn meer gericht op verbinden dan op ontsluiten.
Bijvoorbeeld vanuit kernen in de regio naar steden of vanuit P&R terreinen naar
binnensteden. HOV bussen rijden frequent (minimaal 6x per uur in de stad in de spits),
hebben betrouwbare snelle reistijden en goede haltevoorzieningen.

Beoogde impact
Het Toekomstbeeld en het Actieplan verbeteren de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het
busvervoer in onze stad, met als gevolg meer busreizigers. Dit draagt bij aan onze vier
grote opgaven. We willen het gebruik van duurzame vervoerswijzen stimuleren, waaronder
de bus. We willen een sociale stad waarbij ook reizigers die minder goed te been zijn of
geen auto hebben zich wel goed kunnen verplaatsen. Tevens willen we een aantrekkelijk
stad zijn, zowel voor bedrijven als voor bewoners. Goede bereikbaarheid met de bus draagt
hier aan bij.

Argumenten
1.1 Het is belangrijk dat wij onze OV-uitgangspunten helder hebben
Ten eerste omdat de provincie ons geregeld om input vraagt; Wat vinden wij van de
vervoersplannen van de concessiehouder? Welke wensen hebben wij met betrekking tot
het busvervoer in onze stad? Deze vragen worden jaarlijks gesteld ter voorbereiding van de
nieuwe dienstregeling. Ten tweede speelt dat in december 2022 de huidige OV-concessie
afloopt. Duidelijkheid over OV-uitgangspunten zijn nodig om goed onze wensen mee te
geven voor de nieuwe concessie.

1.2 HOV-corridors verbeteren de bereikbaarheid
De stedelijke bereikbaarheid staat onder druk. Een betere bereikbaarheid met het OV
draagt bij aan een (economisch) aantrekkelijkere stad en duurzamere stad. HOV-bussen
verbeteren de bereikbaarheid doordat de huidige OV-reizigers vaker en sneller kunnen
reizen. Ook trekt het nieuwe ov-reizigers aan, wat eveneens goed is voor de
bereikbaarheid. Dat HOV zijn vruchten afwerpt blijkt uit het gebruik van onze huidige HOV-
lijnen 300 en 331, deze hebben de afgelopen jaren een forse groei in reizigers laten zien.

1.3 De sociale functie van de bus moeten we waarborgen
De bus heeft een sociale functie. Enerzijds voor mensen die minder mobiel zijn en daardoor
minder goed kunnen lopen of fietsen. Anderzijds voor mensen die geen auto kunnen of
willen kopen. Vooral voor de eerste doelgroep is het van belang dat de loopafstand naar
een bushalte niet te ver is en overstappen wordt beperkt. Deze wensen staan soms onder
druk. Ten eerste doordat het kostenefficiënt is om rustige busroutes op te heffen en deze
bussen in te zetten op drukkere trajecten. Ten tweede doordat HOV-lijnen gestrekte routes
rijden, niet door wijken, waardoor loopafstanden groter worden. Het Toekomstbeeld geeft
beleidsuitgangspunten zodat de sociale functie wel gewaarborgd blijft. Zoals dat elke wijk
rechtstreeks met het station en/of centrum verbonden is en dat de maximale loopafstand
naar een bushalte 400 meter is.

2.1 We moeten samen aan de slag
Om HOV-corridors te realiseren zijn maatregelen nodig om de doorstroming en de kwaliteit
van de haltes te verbeteren en moeten de routes en dienstregeling geoptimaliseerd
worden. Om dit uit te kunnen voeren is samenwerking met de provincie en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




regiogemeenten noodzakelijk. Ten eerste omdat de provincie concessiegever is voor het
busvervoer. Ten tweede omdat de HOV bussen rijden over de infrastructuur van de
provincie en regiogemeenten. Het voorstel is dat een gezamenlijke projectorganisatie de
acties onder haar regie uitvoert.

2.2 Nader onderzoek is nodig om te bepalen welke HOV-corridors haalbaar zijn
In het Actieplan zijn twaalf HOV-corridors benoemd, waarvan zeven Nijmegen aandoen.
Tot deze lijst is gekomen middels regionale overleggen. Deze corridors worden kansrijk
geacht, maar nader onderzoek moet uitwijzen of dit ook daadwerkelijk het geval is.
Hiervoor worden dit jaar verkenningen uitgevoerd. Belangrijke vragen hierbij zijn onder
andere; Welke reizigerseffecten worden verwacht? Wat is het effect op de exploitatie?
Welke route kan het beste gereden worden? Als het duidelijke is welke HOV-corridors
daadwerkelijk worden gerealiseerd kunnen maatregelen worden uitgewerkt en uitgevoerd.
Een aantal no-regret maatregelen worden dit jaar al uitgevoerd.

Kanttekeningen
1.1 De provincie kan uitgangspunten uit ons Toekomstbeeld naast zich neerleggen
Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor de infrastructuur en beslissen wij over welke
wegen bussen mogen rijden (hierna te noemen: Beschikbare Wegen) . De provincie is
concessiegever van het OV en bepaald welke routes de bussen rijden over de Beschikbare
Wegen en hoeveel bussen. Wij worden gevraagd om mee te denken en input te leveren
over de routes, maar gaan hier uiteindelijk niet over. Het kan dus zijn dat als wij wel graag
een wijk rechtstreeks verbonden zien met de binnenstad, de provincie er voor kiest om dit
niet te doen.

2.1 Het OV-exploitatiebudget is naar verwachting niet genoeg
In 2016 is het OV-exploitatiebudget door provinciale staten vastgesteld. Verwacht wordt
dat dit budget niet genoeg is als we onze ambities voor zowel de stadslijnen als de HOV-
corridors willen waarmaken. In maart 2019 hebben alle gemeenten in de regio Arnhem
Nijmegen daarom gezamenlijk richting de provinciale staten een lobbybrief gestuurd voor
meer exploitatiebudget.

Vervolg
1.1 Uitwerking elke wijk rechtstreeks verbinden
Het streven om elke wijk rechtstreeks met het station en/of centrum te verbinden, met een
frequentie van minimaal 2x per uur, moet concreter gemaakt worden. Wat verstaan wij
onder een wijk? Welke wijk moet waarmee verbonden zijn en hoe vaak per uur? Denk aan
station, wijkcentra, binnenstad, ziekenhuis en scholen. Moet iedereen binnen 400meter
een bushalte hebben? Tevens is het belangrijk om te weten in hoeverre het huidige
buslijnennet voldoet aan dit streven. En daar waar het niet voldoet, of er
oplossingsrichtingen zijn. Denk hierbij aan het aanpassen van het lijnennet, het bieden van
een goede overstapmogelijkheid, flexibel OV of het accepteren van langere loopafstanden.

1.2 Uitwerking inzet flexibel OV
De reizigersstromen in Nijmegen zijn zodanig groot, dat het vervangen van een gehele lijn
door flexibel OV naar verwachting nauwelijks aan de orde zal zijn. Echter, als het aantal ov-
reizigers wel te weinig wordt om een vaste lijndienst met een halfuurdienst te exploiteren,
kan flexibel OV een goede oplossingsrichting zijn. Bijvoorbeeld voor delen van de wijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




Dukenburg en Lindenholt. Verwacht wordt dat hier het aandeel OV-reizigers alleen maar
meer zal afnemen als gevolg van krimp en vergrijzing (paragraaf 4.2 bijlage 2). Juist in
dergelijke wijken met veel ouderen willen we dat de loopafstanden acceptabel blijven en
zijn overstappen minder gewenst. Of en hoe flexibel OV hier een rol in kan spelen dient
nader onderzocht te worden.

2.1 Uitvoeren verkenningen
In 2019 worden verkenningen uitgevoerd voor de HOV-corridors. Gestart wordt met een
eerste selectie van corridors. Voor Nijmegen betreft dit:
     -    Druten – Beuningen – Nijmegen (lijn 12, 85, 89)
     -    Arnhem – Huissen – Bemmel – Nijmegen – Heyendaal (lijn 300) gekoppeld aan
          Nijmegen – Heyendaal (lijn 10)
     -    Arnhem – Elst – Nijmegen – Dukenburg (lijn 331), waarbij in het specifiek
          gekeken wordt naar de mogelijke aanpassing van de Graafseweg van twee
          rijstroken naar één rijstrook per richting en een gewenste route-optimalisatie in
          de wijk Dukenburg
Vanuit de gemeente nemen wij deel aan het kernteam die deze verkenningen begeleidt.

2.2 Uitvoeren no-regret maatregelen
Vooruitlopend op de verkenningen voor de HOV-corridors worden in 2019 al een beperkt
aantal maatregelen uitgevoerd (no-regret maatregelen). In Nijmegen worden in 2019 twee
no-regret maatregelen uitgevoerd; het verbeteren van de bushaltes op de Singels en op de
Griftdijk.

Financiën
1.1 Uitwerking elke wijk rechtstreeks verbinden
Deze uitwerking kan betaald worden uit het exploitatiebudget openbaar vervoer.

1.2 Uitwerking inzet flexibel OV
Deze uitwerking kan betaald worden uit het exploitatiebudget openbaar vervoer.

2.1 Verkenningen
Voor de uitvoering van de HOV- verkenningen heeft de provincie €775.000,- vrij gemaakt.
De verkenningen w orden volledig betaald door de provincie.

2.2 No-regret maatregelen
Voor de uitvoering van de no-regret HOV-maatregelen in Nijmegen heeft de provincie
€600.000,- vrij gemaakt. De raming en uitvoering van de maatregelen ligt bij ons. Wij
kunnen hier 100% subsidie voor aanvragen, exclusief ambtelijke personele inzet.

2.2 Maatregelen na verkenningen
De exact benodigde financiële inzet na uitvoering van de HOV-verkenningen is nu nog niet
te ramen. Hiervoor moeten eerst de verkenningen zijn uitgevoerd. Voor de periode 2020 tot
en met 2023 is de inschatting dat jaarlijks een investeringsbudget nodig is van 4 tot 8
miljoen euro. Of en zoja in welke mate cofinanciering van ons hiervoor wordt gevraagd is
nog onbekend.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




Bijlagen
     1. Toekomstbeeld stedelijk openbaar vervoer Arnhem en Nijmegen
     2. Actieplan samenwerken aan hoogwaardige openbaar vervoer (HOV) corridors
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>