<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>College van burgemeester en wethouders
Postbus 91015
6500 HG Nijmegen


Betreft: gevraagd advies Doorontwikkeling

                                                                        31 oktober 2019

Geacht college,

Op vrijdag 18 oktober 2019 kregen wij ter advisering voorgelegd het (vertrouwelijke)
concept collegevoorstel tot vaststelling van het raadsvoorstel Doorontwikkeling Stelsel
MO & Jeugd, met het daarbij behorende beleidsstuk omtrent de vorming van Brede
Basisteams. Graag maken wij gebruik van de mogelijkheid om aan uw college advies uit
te brengen.

Overigens willen wij – via u – Carole Derks en haar collega’s danken voor de inzet en
tijdsbesteding om onze (en de andere) adviescommissies in een tweetal sessies
uitgebreid te informeren over de voorgenomen stelselwijziging.

Het advies bestaat uit twee delen. In het eerste deel gaan wij specifiek in op de mogelijke
consequenties van de doorontwikkeling voor cliënten met een LHBT-achtergrond. In het
tweede deel van het advies gaan wij in op enkele, mogelijk zeer ingrijpende
consequenties die zullen gelden voor de hele cliëntpopulatie van de gemeente Nijmegen.


Beperking keuzevrijheid LHBT’ers huidige vs nieuwe stelsel

Een eerste punt van zorg is de beperking van de keuzevrijheid die in het voorstel
besloten ligt. Waar nu een groot deel van de begeleiding nog wordt aangeboden als
maatwerkvoorziening, is het voornemen om 80% van de begeleiding te kwalificeren als
algemene voorziening bij 1 partij. In geval van een algemene voorziening bestaat geen
recht op PGB en bovendien ontbreekt de mogelijkheid om een andere gecontracteerde
zorgorganisatie te kiezen. Onze commissie is hier gespitst op, omdat het juist voor
LHBT’ers vaak van belang is om te kiezen voor een zorgorganisatie met ervaring of
goede voornemens op het gebied van LHBT-sensitief werken, c.q. een organisatie
waarmee andere LHBT’ers goede ervaringen hebben. In het geval slechts voor 1 partij
“gekozen” kan worden, moet men afwachten hoe deze organisatie op dit punt acteert.
Wij gaan er van uit dat u op dit punt in het definitieve bestek de nodige eisen zult stellen

                                                                                           1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>(in de Bijlage “Contouren bestek bbt” lijkt dit niet het geval), doch het gevaar blijft zitten
in de daadwerkelijke uitvoering door de betreffende organisatie. Bovendien moet
geconstateerd worden dat als er op dit vlak in een individuele casus problemen
ontstaan, de betreffende cliënt geen mogelijkheden heeft om uit te wijken naar een
andere organisatie.

Hetzelfde geldt overigens voor bestaande cliënten met een lopende indicatie bij een
zorgorganisatie die specifiek op dit punt is uitgekozen. Bij de herindicatie is de kans
groot dat de betreffende cliënt wordt overgedragen naar de eerstelijnszorg van het BBT.
Ten aanzien van deze keuzevrijheid geeft het voorstel aan dat er binnen de
eerstelijnszorg weliswaar 1 zorgaanbieder is, maar dat er wel gekozen kan worden
tussen verschillende professionals binnen het BBT. Uiteraard is dat waar, echter tegelijk
moet geconstateerd worden dat er gebiedsgericht gewerkt gaat worden door de
professionals, hetgeen de keuze weer beperkt. De LHBT-er met een zorgvraag wordt dus
afhankelijk van de vraag of er binnen het betreffende gebied een professional werkzaam
is met een ruime ervaring op het gebied van LHBT-sensitief werken. Bovendien werkt
de betreffende professional uit naam van het BBT, zodat het voor een cliënt in geval van
een geschil niet prettig zal voelen om naar een collega over te stappen.

Onze zorg rondom het LHBT-sensitief werken komt overigens ook voort uit het
voornemen om met meer generalisten te werken binnen het BBT. Uiteraard zal dit op
onderdelen zijn voordelen hebben, doch hier kleven ook nadelen aan. Een hulpverlener
is opgeleid tot hulpverlener. En niet tot schuldhulpverlener, woondeskundige of
financieel specialist. Het gevaar bestaat dus dat een generalist, ongetwijfeld met de beste
bedoelingen, een verkeerd advies geeft vanwege een kennisgebrek. Datzelfde gevaar
bestaat op het gebied van LHBT-sensitief werken.


LHBT-sensitiviteit huidige vs nieuwe stelsel

In de aanloop naar de decentralisatie in 2015, en in de jaren daarna, heeft onze
commissie herhaaldelijk aangedrongen op het aanbieden van trainingen op het gebied
van seksuele en genderdiversiteit aan de leden van de sociale wijkteams. Dat bleek in de
praktijk vanwege de hoge werkdruk en “trainingsmoeheid” niet mogelijk – daarvoor
hebben wij begrip. Wij hebben regelmatig medewerkers van Sterker Sociaal Werk
uitgenodigd bij onze vergaderingen om te horen welke aandacht dan wel aan
sensitivering op het gebied van seksuele en genderdiversiteit wordt besteed. Uit die
gesprekken bleek dat sensitivering plaatsvindt in de vorm van niet-verplichte e-
learnings, thema-middagen en sociaal werkers en verzorgend personeel, en
verschillende interne en externe netwerken. Tijdens de recente bijeenkomst van de
Rekenkamer over haar rapport “Toegang tot de WMO” (25-10-2019) werd de aandacht
en kennis voor diversiteit bij de huidige organisaties nadrukkelijk gewaardeerd.

Een tweede punt van zorg betreft daarom de vraag of en in hoeverre de opgebouwde
expertise en netwerken in stand zullen blijven bij de voorgestelde doorontwikkeling.
Deze expertise is in de loop van heel veel jaren ontwikkeld en zit nu voor een belangrijk
deel bij Sterker Sociaal Werk, alsook bij Bindkracht10. Als er een geheel nieuwe partij
komt, dan moet men op het gebied van cultuursensitief werken in brede zin (dus op het
gebied van seksuele, gender- èn culturele diversiteit) opnieuw beginnen. De

                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>ontwikkelingen in de gemeente Venlo, waar een consortium van lokale partners nipt het
bid verloor van een partij van buiten de regio, laten zien dat dit een reëel risico is: de
nieuwe aanbieder daar heeft de grootste moeite om voldoende personeel te vinden, laat
staan personeel dat ervaring heeft met LHBT-cliënten.


Inhoudelijke en financiële risico’s nieuw stelsel

Wij willen onze zorgen uitspreken over het voornemen om zowel de indicatie, als de
uitvoering, als de bekostiging van de begeleidingstaken in de hand van 1 organisatie te
beleggen. Deze organisatie ontvangt straks een lumpsum bedrag. Dit zal in ieder geval
een bedrag zijn waarvan bekend is dat dit ontoereikend is in het huidige stelsel. Het
wordt de taak van de nieuwe organisatie om binnen dit budget de eerstelijnszorg te
verlenen, om minder tijd kwijt te zijn aan indicatiestellingen en om cliënten lichtere
vormen van hulp aan te bieden. Waar u in de huidige situatie aanloopt tegen de door u
benoemde P*Q-prikkel, maken wij ons zorgen over de lumpsum-prikkel in de nieuwe
situatie. Die prikkel zou er enerzijds toe kunnen leiden dat meer dan de door u begrote
20% van de hulpvragen wordt doorgeleid naar specialistische zorg, doch anderzijds – en
dat gevaar lijkt veel groter – aan cliënten te lichte zorg wordt aangeboden dan wel zorg
te snel wordt gestaakt. Zou de indicatiestelling, de uitvoering en de bekostiging niet in 1
hand gebracht worden, dan is er minder risico dat inhoudelijke zorgkeuzes worden
gemaakt op basis van de financiële situatie van de uitvoeringsorganisatie.

Dit klemt temeer nu het doel is om te komen tot minder indicatiestellingen. Dit brengt
immers met zich dat cliënten minder mogelijkheden tot bezwaar en beroep hebben,
hetgeen kan leiden tot rechtsonzekerheid en minder transparantie over de
achterliggende beweegredenen van het BBT om – bijvoorbeeld – zorg te staken.

Daarnaast vinden wij het zorgelijk dat de gemeente, door het contracteren van slechts 2
partijen (1 voor het BBT Volwassenen en 1 voor het BBT Gezin), zich erg afhankelijk
maakt van het voortbestaan van deze organisaties. Zoals gezegd, ontvangen de
organisaties een lumpsum bedrag, waarvan nu reeds duidelijk is dat dit ontoereikend is
in de huidige situatie. De financiële staat– en daarmee het voortbestaan van de
betreffende organisaties is dus afhankelijk van de vraag of de organisaties de aannames
omtrent de bezuinigingsmogelijkheden (minder indicaties, lichtere vormen van zorg,
eerder zorg beëindigen) kunnen waarmaken. Eenzelfde gedachte had het kabinet
rondom de decentralisatie in 2015, welke gedachte heeft geleid tot enorme tekorten in
gemeenteland. Als de gecontracteerde organisatie zou omvallen ten gevolge van
ontoereikende budgetten, dan ligt de gehele eerstelijnszorg in Nijmegen plat. Zoals
hierboven gesuggereerd, het ligt niet in de lijn der verwachting dat in een dergelijk geval
kan worden teruggevallen op de huidige zorgaanbieders in Nijmegen, aangezien deze
zorgaanbieders vanwege de stelselwijziging ook zullen moeten reorganiseren.

Hoewel deze consequenties relevant zijn voor de hele cliëntpopulatie van de gemeente
Nijmegen, maken wij ons als LHBT-adviescommissie zorgen omdat uit de meest recente
LHBT-monitor van het Sociaal- en Cultureel Planbureau blijkt dat LHBT’ers gemiddeld
minder gezond blijken en slechtere werksituaties kennen dan heteroseksuelen en dat




                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>trans mensen specifiek een sterk slechtere sociaal economische positie hebben1.
Vanwege deze kenmerken is een goed georganiseerde en toegankelijke eerstelijnszorg
voor cliënten met een LHBT-achtergrond van extra belang.


Samenvattend: ons advies

Uiteraard begrijpt onze commissie de noodzaak van uw college om in te grijpen in het
huidige stelsel. De tekorten binnen de begroting nopen daartoe en dat is ook in het
belang van de continuering van zorg voor de cliënten. Desalniettemin vragen wij ons,
vanwege voornoemde zorgen, af of het voorliggende voorstel de juiste keuze is.

In onze visie zou het beter zijn om het huidige stelsel in stand te laten, doch
aanpassingen door te voeren op het gebied van bijvoorbeeld indicatiestellingen en
bureaucratie. Ook in het huidige stelsel zou toegewerkt kunnen worden naar minder
indicatiestellingen. En waar uw college het vermoeden heeft dat cliënten vaker geholpen
kunnen worden met lichtere vormen van zorg (of eerder gekomen kan worden tot
beëindiging van zorg) zou dat ook in het huidige stelsel kunnen worden doorgevoerd.
Binnen het huidige stelsel is de kans ook groter dat de inmiddels opgedane kennis en
expertise rondom seksuele en genderdiversiteit in stand blijft. Juist omdat wij de
ontwikkelingen op dit punt sinds de decentralisaties nauw hebben gevolgd, denken wij
dat het uitbouwen van bestaande werkpraktijken zinvoller en uiteindelijk effectiever is
dan een nieuwe, radicale verandering.

Mocht evenwel worden besloten om te komen tot de voorgenomen stelselwijzigingen,
dan adviseren wij uw college om nadere waarborgen in te bouwen ten aanzien van de
bovenvermelde zorgen.

Met vriendelijke groet,




Peter-Paul Leferink op Reinink
voorzitter adviescommissie LHBT-beleid




Adviescommissie LHBT-beleid
F. Eliëns, secretaris, MO10
Postbus 9105
6500 HG Nijmegen
f.eliens@nijmegen.nl


1Van Beusekom, G. en Kuyper, L. (2018). LHBT-monitor 2018. De leefsituatie van lesbische, homoseksuele,
biseksuele en transgender personen in Nederland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>