<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag


De Voorzitter van de Tweede Kamer                                                                   Bezoekadres
der Staten-Generaal                                                                                 Parnassusplein 5
Postbus 20018                                                                                       2511 VX Den Haag
                                                                                                    www.rijksoverheid.nl
2500 EA DEN HAAG
                                                                                                    Kenmerk
                                                                                                    1607421-198237-J


                                                                                                    Bijlage(n)
                                                                                                    5


                                                                                                    Uw brief

Datum            7 november 2019
Betreft          Naar een betere organisatie van jeugdhulp, jeugdbescherming en
                jeugdreclassering                                                                   Correspondentie uitsluitend
                                                                                                    richten aan het retouradres
                                                                                                    met vermelding van de
                                                                                                    datum en het kenmerk van
                                                                                                    deze brief.

Geachte voorzitter,

De beloften van de Jeugdwet zijn nog onvoldoende ingelost.1 Hoewel er méér
kinderen in beeld zijn dan voorheen, ontvangen zij niet altijd op tijd de hulp die ze
nodig hebben. Jeugdprofessionals ervaren een hoge werkdruk en zijn veel tijd
kwijt aan administratie. De uitvoering van de jeugdbescherming staat onder grote
druk blijkens bijgevoegde rapportages van de inspecties.2

Om de zorg voor kinderen en gezinnen merkbaar te verbeteren zijn we in april
2018 gestart met het programma Zorg voor de Jeugd, samen met cliënten,
professionals, aanbieders en gemeenten. Aanvullend op dit programma hebben we
samen met de VNG een verdiepend onderzoek laten uitvoeren naar de uitgaven
voor jeugdhulp. Naar aanleiding van dit onderzoek heeft het kabinet bij
Voorjaarsnota extra geld uitgetrokken voor de uitvoering van de Jeugdwet: € 420
mln in 2019, € 300 mln in 2020 en € 300 mln in 2021. We onderzoeken volgend
jaar of gemeenten structureel (na 2021) extra middelen nodig hebben voor de
uitvoering van de Jeugdwet.

Rijk en VNG hebben dit voorjaar ook geconcludeerd dat - naast het extra geld -
ook een betere organisatie van het jeugdstelsel nodig is om de beloften van de
Jeugdwet te kunnen inlossen. Een niet vrijblijvende manier van (boven-) regionaal
samenwerken van gemeenten is nodig om de continuïteit van specifieke vormen
van jeugdhulp, jeugdbescherming (jb) en jeugdreclassering (jr) te borgen.
Samenwerking van gemeenten is in het belang van kinderen en gezinnen omdat
het leidt tot een stabieler aanbod van hulp voor jeugdigen met complexe
problemen. Door regionaal samen te werken kan zowel aan de kant van de
gemeenten als van jeugdhulpaanbieders op inkoopkosten en administratieve
lasten worden bespaard en kan een regionale inbedding van de specialistische
zorg worden gerealiseerd. Hierdoor ontstaat de noodzakelijke ruimte voor
transformatie, om de jeugdhulp integraal en dichtbij het kind aan te bieden.


1
  Evaluatie Jeugdwet, januari 2018.
2
  Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd: Toezicht bij de jeugdbescherming en jeugdreclassering
Signalement Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd: Jeugdbeschermingsketen in gevaar.



                                                                                                    Pagina 1 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Met onze voorstellen in deze brief willen wij - in het belang van                     Kenmerk
kinderen, gezinnen en professionals - de jeugdhulp, jeugdbescherming                  1607421-198237-J

(jb) en jeugdreclassering (jr) beter ordenen.

We willen:
 1) jeugdregio’s versterken door duidelijkheid te scheppen over de inrichting
     en taken van jeugdregio’s;
 2) regelen op welk niveau (lokaal, regionaal, bovenregionaal) welke vormen
     van jeugdhulp, jb en jr worden georganiseerd;
 3) dat bij inkoop van jeugdhulp, jb en jr specifieke zorgvuldigheidseisen in
     acht worden genomen;
 4) dat jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen een fair tarief
     ontvangen voor hun diensten;
 5) meer eenheid scheppen in de toegang tot jeugdhulp, zodat voor gezinnen
     en professionals helder is wat van de gemeentelijke toegang/lokale teams
     mag worden verwacht;
 6) de organisatie en uitvoering van de jeugdbescherming en
     jeugdreclassering verbeteren;
 7) onderzoeken hoe de jeugdhulpplicht beter is af te bakenen.

Wij gaan een betere ordening van jeugdhulp, jb en jr van een wettelijke
grondslag voorzien. Zo weten gemeenten, jeugdhulpaanbieders en
gecertificeerde instellingen beter dan nu wat zij van elkaar mogen verwachten.
Hiertoe gaan we de volgende aanpassingen in wet- en regelgeving
voorbereiden:
   We gaan in de Jeugdwet en de daarop gebaseerde regelgeving de taken
      van jeugdregio’s vastleggen én op welk schaalniveau specifieke vormen
      van jeugdhulp, jb en jr dienen te worden georganiseerd.
   Ook gaan we bij wet en nadere regelgeving een aantal
      zorgvuldigheidseisen stellen bij de inkoop van jeugdhulp, jb en jr, zoals
      meerjarige contracten bij weinig voorkomende specialistische jeugdhulp.
   Bij Amvb gaan we een aantal basiscomponenten – waaronder loon- en
      prijsbijstelling - vastleggen die onderdeel zijn van het tarief bij de inkoop
      van jeugdhulp, jb en jr. We passen de Jeugdwet aan om zo’n Amvb
      mogelijk te maken.
   We overwegen een aantal nadere eisen te stellen aan de gemeentelijke
      toegang om de geïnventariseerde basisfuncties van lokale teams te
      borgen.

Hierover gaan we komende periode met betrokken partijen – gemeenten,
aanbieders, cliënten, professionals - in gesprek. We willen medio 2020 een
wetsvoorstel gereed hebben voor externe consultatie.

De Kamer ontvangt de derde voortgangsrapportage van het programma Zorg voor
de Jeugd apart van deze brief. Ook informeren wij u vóór het WGO jeugd van 18
november a.s. over het vervolg dat we geven aan het onderzoek naar de positie
van de jeugd-ggz3, het inrichten van expertisecentra specialistische jeugdhulp
(structureel € 26 miljoen beschikbaar) en verbeteren van de ketenaanpak
anorexiazorg op basis van het advies van de stuurgroep K-EET (oktober 2019).




3
    De Kamer heeft het onderzoek bij brief van 1 juli 2019 ontvangen.


                                                                                      Pagina 2 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>In het vervolg van deze brief informeren we u in:
 par. 1 over de noodzaak en richting van de aanpassingen die nodig zijn om de        Kenmerk
    organisatie van de jeugdzorg te verbeteren;                                       1607421-198237-J

 par. 2 over onze voorstellen om de organisatie en uitvoering van de
    jeugdbescherming en jeugdreclassering te verbeteren, mede naar aanleiding
    van een recent rapport van de Inspecties IGJ en J&V over het functioneren
    van de jeugdbescherming en jeugdreclassering en een signalement over de
    werking van de jeugdbeschermingsketen (bijgevoegd);
 par. 3 over het onderzoek hoe de jeugdhulpplicht beter is af te bakenen door
    een expertiseteam van de VNG;
 par. 4 over de opzet van de toegezegde financiële onderzoeken.

1. Nadere ordening jeugdhulp, jeugdbescherming en
   jeugdreclassering

1.1 Niet vrijblijvende samenwerking gemeenten nodig
De Jeugdwet was hard nodig. Voor de decentralisatie waren er te veel
bestuurslagen betrokken bij de uitvoering van de jeugdzorg: Rijk, provincies,
zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten. Alle bestuurslagen hadden
inspraak, het geld kwam uit allerlei verschillende potten en de zorg was
versnipperd. Als iedereen een beetje verantwoordelijk is, is uiteindelijk niemand
verantwoordelijk. Het was echt nodig om die zorg dichter bij huis, dichter bij
jongeren en in de wijk te organiseren. De doelen van de Jeugdwet gelden
onverkort: op tijd passende hulp (maatwerk) en betere samenwerking rond
kinderen en gezinnen. In de praktijk zijn er inmiddels heel veel mooie voorbeelden
van praktisch maatwerk door gemeenten ontwikkeld, zijn er meer kinderen dan
ooit in beeld bij de lokale teams, zijn er kansrijke voorbeelden van specialistisch
werken in de wijk, zijn er meer POH-ers jeugd aangesteld bij huisartsen, loopt de
samenwerking met het passend onderwijs steeds beter, worden er minder
kinderen uithuisgeplaatst en zijn voor een aantal specialistische functies op
landelijk niveau raamcontracten afgesloten (LTA).

Maar de beloften van de Jeugdwet zijn nog onvoldoende ingelost. Kinderen met
complexe problemen ontvangen nog niet altijd op tijd de hulp die ze nodig
hebben. Jeugdprofessionals ervaren een hoge werkdruk en zijn veel tijd kwijt aan
administratie.

We zien:
-  Instabiele jeugdregio’s
   De jeugdregio’s zijn divers in omvang en de wijze waarop de samenwerking
   tussen gemeenten is georganiseerd is te vrijblijvend. Sommige
   jeugdhulpregio’s vallen uit elkaar en zijn niet stabiel. Hierdoor bestaan er
   grote verschillen in de slagkracht en de regie van gemeenten en regio’s op de
   organisatie van de jeugdhulp. De casuïstiek van de laatste tijd laat zien dat
   continuïteit van weinig voorkomende en complexe jeugdhulp in de knel kan
   komen en daarmee de hulp aan kwetsbare kinderen en gezinnen waaronder
   gezinnen waarop jeugdbescherming toezicht houdt.
-  Continuïteit van weinig voorkomende complexe hulp is onvoldoende geborgd
   Met de decentralisatie is de schaal waarop het opdrachtgeverschap wordt
   uitgevoerd verkleind. Hierdoor is meer nabijheid en samenhang van zorg
   mogelijk, maar dit verhoudt zich niet altijd goed tot de noodzakelijke
   schaalgrootte van (zeer) complexe zorgvragen van specifieke jeugdigen en
   gezinnen. Instellingen die weinig voorkomende specialistische hulp bieden


                                                                                      Pagina 3 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     hebben meerdere gemeenten als financier (vaak tientallen), terwijl de
     belangen van individuele gemeenten bij continuïteit van een specifieke                                    Kenmerk
     instelling soms beperkt zijn. Om deze voorzieningen toch te borgen en                                     1607421-198237-J
     schokken in het jeugdstelsel te voorkomen is niet vrijblijvende regionale en bij
     een aantal vormen van jeugdhulp ook niet vrijblijvende bovenregionale
     samenwerking nodig.
-    Instellingen hebben te maken met een variëteit aan inkoopvoorwaarden en
     tarieven die onder druk staan.

Daarom willen we - in het belang van kinderen, gezinnen en professionals - de
jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering beter ordenen. Dat doen we
als volgt:

a) We gaan regio’s versterken door duidelijkheid te scheppen over de inrichting
   en taken van jeugdregio’s.
    We beschrijven wat een regio is en welke gemeenten in welke regio’s
       samenwerken.
    We geven aan wat een passend schaalniveau is om samen te werken. We
       gaan uit van de huidige indeling in 42 jeugdzorgregio’s, tenzij een ander
       schaalniveau wenselijk is. We stellen nadere eisen aan (boven-) regionale
       samenwerking.
    Daarbij is van belang dat ook aanbieders zicht beter gaan verhouden tot
       de regionale schaal.

b) We gaan regelen op welk schaalniveau jeugdhulp, jeugdbescherming en
   jeugdreclassering wordt georganiseerd.
   Wat je regionaal moet doen is waar je lokaal niet het verschil kunt maken. Zo
   komt er lokaal meer ruimte voor de transformatie. We denken aan:
    Bovenregionale schaal: voor jeugdzorg+, jeugdbescherming en
       jeugdreclassering, Veilig Thuis en de nog te ontwikkelen expertisecentra
       specialistische jeugdhulp.
    Regionaal: voor pleegzorg, gezinsvervangende jeugdhulp, spoedzorg
       overdag, behandeling en hulp aan jongeren met een beperking,
       logeervoorzieningen en eenheid in de toegang.
    Lokaal: voor de algemene vormen van opvoed- en gezinsondersteuning,
       lokale teams, doorlopende ondersteuning bij duurzame problematiek, inzet
       lokaal gezondheids- en preventiedomein, en schoolmaatschappelijk werk.

c)   We gaan regelen dat bij inkoop jeugdhulp, jb en jr specifieke
     zorgvuldigheidseisen in acht worden genomen, zoals:
      De inkoopprocedure start tijdig en is tijdig afgerond, zodat er voldoende
         tijd is om veranderingen door te voeren.
      Aanbieders en regio’s/gemeenten hebben voor de inkoop van weinig
         voorkomende specialistische jeugdhulp en jeugdbescherming afspraken
         gemaakt over het waarborgen van de continuïteit van zorg.
      Voor weinig voorkomende specialistische jeugdhulp maken gemeenten
         meerjarige afspraken. Het gaat daarbij in ieder geval om
         jeugdbescherming, jeugdreclassering, Jeugdzorg+ en forensische zorg.4



4
 Jeugdbescherming en jeugdreclassering en veelal ook Veilig Thuis wordt door veel regio’s via een meerjarige
subsidie ingekocht; dit is een positieve ontwikkeling.



                                                                                                               Pagina 4 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                    Kenmerk
Wijziging Jeugdwet                                                                  1607421-198237-J
Wij gaan de nadere ordening van jeugdhulp, jb en jr zoals hierboven beschreven
van een wettelijke grondslag voorzien. Zo weten gemeenten, jeugdhulpaanbieders
en gecertificeerde instellingen beter dan nu wat van zij van elkaar mogen
verwachten. Een wetstraject hoort bij de stelselverantwoordelijkheid van het Rijk
en vraagt een zorgvuldige voorbereiding. We willen medio 2020 een wetsvoorstel
gereed hebben voor externe consultatie.

Vooruitlopend op dit wetstraject hebben we met de VNG bestuurlijk gesproken.
Gemeenten delen de analyse. Ook gemeenten zien dat instabiele regio’s
ongewenst zijn en dat regionale samenwerking en bovenregionale samenwerking
tussen gemeenten nodig is om de Jeugdwet goed uit te kunnen voeren.
Afgesproken is dat de VNG, gemeenten en andere betrokken partijen de komende
maanden nauw betrokken zullen worden bij dit vraagstuk en de zoektocht naar
passende oplossingen. We gaan samen met BZK in gesprek over welke gemeenten
in welke regio samen werken, wat werkzame bestanddelen zijn in de
(boven)regionale samenwerkingen en welk schaalniveau voor welke vorm van
jeugdhulp behulpzaam is. Voor de korte termijn – vooruitlopend op het wetstraject
- maken we bestuurlijke afspraken over bovengenoemde zorgvuldigheidseisen en
afspraken over hoe regionale en bovenregionale samenwerking bij kunnen dragen
aan oplossingen op de korte termijn.

Moties Agema en Hijink
Op bovenstaande wijze geven wij mede uitvoering aan de motie van het lid Agema
(TK 31839, nr. 671) waarin wordt gevraagd te onderzoeken of de meer
complexere jeugdhulp niet (deels) bovenregionaal georganiseerd moet worden.
Ook de motie van het lid Hijink (TK 31839, nr. 672) over het stimuleren van
samenwerking tussen jeugdzorgaanbieders willen wij op deze wijze invoeren.

1.2 Faire tarieven
Kwalitatief goede jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering vallen of
staan met goed opgeleid en voldoende personeel. Hiertoe is het noodzakelijk dat
gemeenten en aanbieders faire tarieven afspreken die rekening houden met de
opleiding van personeel, de aard van het werk, voldoende tijd en ruimte bieden
voor samenwerking en reflectie van medewerkers, en ruimte bieden voor
loonontwikkeling en hiermee voldoende ruimte is voor het bieden van passende
zorg.

De gemeenten zijn in het decentrale stelsel verantwoordelijk voor de vormgeving
van de jeugdhulp in hun gemeente en dienen te zorgen voor een kwalitatief en
kwantitatief toereikend aanbod van hulp. Bij de inkoop van dit aanbod verplicht
artikel 2.12 van de Jeugdwet de gemeenten zich te baseren op een goede prijs-
kwaliteitverhouding en mogen zij niet enkel op grond van de laagste prijs een
aanbieder selecteren. Gemeenten moeten daarbij rekening houden met de
deskundigheid van de beroepskrachten en de toepasselijke arbeidsvoorwaarden.
Tevens moeten de gemeenten zich bij de inkoop van de hulp ervan vergewissen
dat de instelling in staat is om conform de wettelijke kwaliteitseisen de
hulpverlening uit te voeren en zullen gemeenten vanuit het oogpunt van
continuïteit van de hulpverlening zich ervan moeten vergewissen dat de instelling
in staat is om de hulp duurzaam te verlenen. Een kostendekkend tarief is daarbij
een belangrijke randvoorwaarde. Het is aan gemeenten en instellingen om daar


                                                                                    Pagina 5 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>met elkaar afspraken over te maken, zodat instellingen in staat zijn op duurzame
wijze hulp van goede kwaliteit te leveren.                                             Kenmerk
                                                                                       1607421-198237-J

In de praktijk is er veel discussie over tarieven en zijn er signalen van aanbieders
dat sommige gemeenten niet of onvoldoende indexatie bieden en geven sommige
aanbieders aan dat afgesproken tarieven niet kostendekkend zijn. Op 22 oktober
2019 heeft de voorzieningenrechter een uitspraak gedaan over de gehanteerde
tarieven in een regio. De betreffende regio moet opnieuw naar de tarieven kijken
voor de inkoop van jeugdhulp en deze in overeenstemming brengen met de
Jeugdwet, zodat de tarieven alsnog kostendekkend en reëel worden. Ook heeft de
rechter zich uitgesproken dat indexering moet worden meegenomen in de tarieven
en dat dit zichtbaar en volledig moet gebeuren.

Onderdeel van een fair tarief zijn afspraken over indexatie (loon- en
prijsbijstelling). Vanaf 2019 is het (grootste deel van het) jeugdbudget onderdeel
van de Algemene Uitkering geworden. Vanaf 2020 genereert dit jeugdbudget ook
accres omdat het onderdeel is van het Gemeentefonds. De afgelopen periode
hebben Rijk en gemeenten overlegd over de wijze waarop gemeenten in deze
nieuwe indexatiesystematiek recht kunnen doen aan benodigde loon- en
prijsontwikkeling in de Jeugd- (en Wmo) sector. Beide partijen zijn het eens dat
verwacht mag worden dat gemeenten goede indexatieafspraken maken met hun
aanbieders. Om dit belang te onderstrepen zal de VNG jaarlijks in mei (gekoppeld
aan de meicirculaire) een bericht op haar site plaatsen met de gehanteerde loon-
en prijsbijstellingspercentages in de zorg. Gemeenten krijgen hiermee richting bij
de te hanteren indexatiepercentages bij de inkoop van jeugdhulp- en Wmo-
aanbieders. Deze afspraak ziet echter alleen op indexatie en is niet bindend.

Wijziging Jeugdwet
Wij nemen daarom in de Jeugdwet een artikel op, net zoals dat voor de Wet
maatschappelijke ondersteuning 2015 al geldt, op grond waarvan bij algemene
maatregel van bestuur (AMvB) regels kunnen worden gesteld ten aanzien van de
‘reële prijzen’ die gemeenten ingevolge artikel 2.12 van de Jeugdwet met
aanbieders moeten afspreken. Tegelijkertijd werken we aan zo'n AMvB, waarbij we
ook de ervaringen met de AMvB voor de Wmo 2015 zullen meenemen. De AMvB
zal in ieder geval een verplichting tot indexatie bevatten.

1.3 Meer eenheid in de toegang
In opdracht van VWS en de VNG is door KPMG een onderzoek uitgevoerd naar de
basisfuncties van de gemeentelijk lokale teams voor de toegang tot hulp (zie
bijlage). Op basis van praktijkvoorbeelden bij 15 gemeenten, literatuur en
interviews met experts, komen de onderzoekers tot de volgende inzichten:
     -   Maak voldoende inhoudelijke (specialistische) expertise aan de voorkant
         beschikbaar.
     -   Lokale teams horen de individuele en collectieve vraagstukken van de wijk
         te reflecteren.
     -   Een lokaal team levert ook zelf (kortdurende) ondersteuning.
     -   Een goede visie dwingt keuzes af en maakt ze consistent uitlegbaar naar
         alle betrokkenen.
     -   Je kunt niet werken aan samenwerking met een (sterk) wisselend
         aanbiedersveld.




                                                                                       Pagina 6 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Uit het onderzoek komen de volgende vijf basisfuncties voor de gemeentelijke           Kenmerk
toegang tot jeugdhulp naar voren:                                                      1607421-198237-J
    1. Veilige leefomgeving: heb oog voor een veilige leefomgeving van de
        inwoner en pas de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling toe.
    2. Tijdig signaleren van vraag: wees aanwezig daar waar de doelgroep is,
        zodat vragen gezien worden. Maak verbinding met de wijk en werk
        ‘outreachend’. Investeer in preventie.
    3. Vindbare en toegankelijke hulp: wees toegankelijk en vindbaar en voer
        een goede triage uit
    4. Handelen met een brede blik: verhelder de vraag, maak een plan van en
        met het gezin en verleen ondersteuning, beleg de regie, maak duidelijke
        afspraken, houd een vinger aan de pols en blijf zichtbaar en benaderbaar.
    5. Leren en verbeteren: Verzamel inzichten over je handelen, deel ze, ga
        erover in gesprek en trek er lessen uit.

Rijk en VNG zullen gemeenten de komende maanden ondersteunen bij het borgen
van de basisfuncties van de gemeentelijke, door middel van onder andere de inzet
van specialistische expertise. Dit doen we samen met de partners in het
(jeugd)veld (o.a. Associatie voor Wijkteams, beroeps-, cliënt- en
brancheorganisaties). Voor de basisfunctie ‘veilige leefomgeving’ zijn in opdracht
van de VNG kwaliteitsstandaarden ontwikkeld, die nu worden besproken met
gemeenten en regio’s. Het gaat over het “wat” minimaal lokaal geregeld, moet zijn
met voldoende ruimte voor lokale invulling, het “hoe”. Doel is meer eenheid in een
regio opdat professionals weten wat ze van een lokaal team kunnen verwachten.
Het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ), het programma Geweld hoort
nergens thuis en de kennisinstituten ondersteunen via o.a. leersessies, regio-
bijeenkomsten en train de trainer cursussen.

Wijziging Jeugdwet
Wij bezien nog of het nodig is (en zo ja hoe) de invoering van basisfuncties van de
gemeentelijke toegang wettelijk te ondersteunen, bijvoorbeeld door in de
Jeugdwet of daarop gebaseerde nadere regelgeving aan te geven wat van de
gemeentelijke toegang i.c. lokale teams verwacht mag worden.

Motie Kuiken
Op deze wijze en ook via de follow-up van het onderzoek jeugd GGZ (zie aparte
brief aan TK over expertisecentra en anorexiazorg) voeren we mede de motie van
het lid Kuiken uit over een onderzoek naar het toevoegen van relevante
beroepsgroepen aan wijkteams (TK 31839-682).

1.4 Jeugdautoriteit
Signalen rond de financiële ontwikkelingen van jeugdhulpaanbieders neem ik zeer
serieus vanuit mijn rol als stelselverantwoordelijke. Zorgcontinuïteit staat hierbij
altijd voorop. Gemeenten hebben een jeugdhulpplicht en zijn verantwoordelijk
voor de beschikbaarheid van jeugdhulp. Bestuurders van aanbieders dragen zorg
voor continuïteit van de organisatie en het waarborgen van de kwaliteit van zorg.
Als een aanbieder financiële problemen heeft moet hij samen met de gemeente en
andere betrokkenen een passende oplossing zoeken.

Als gesignaleerd wordt dat partijen er samen niet uitkomen en de continuïteit van
cruciale jeugdhulp in gevaar dreigt te komen, kan de hulp worden ingeroepen van
het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ). Het OZJ is sinds 1 januari


                                                                                       Pagina 7 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2019 operationeel en biedt onder andere eerstelijns bemiddeling bij geschillen
tussen gemeenten en aanbieders. Als het OZJ geen soelaas biedt, kan geëscaleerd          Kenmerk
worden naar de Jeugdautoriteit. Het doel van de Jeugdautoriteit die ook per 1            1607421-198237-J
januari 2019 is opgericht, is om de continuïteit van cruciale jeugdhulp,
jeugdbescherming en jeugdreclassering te borgen. De Jeugdautoriteit doet dit
door te bemiddelen rond de inkoop van jeugdhulp, gemeenten aan te spreken
rond continuïteitsvraagstukken, bestuurlijke maatregelen voor bereiden en indien
aan de orde mij te adviseren over tijdelijke liquiditeitssteun. Als de Jeugdautoriteit
in gesprek met gemeenten en aanbieders geen zekerheid kan krijgen over het
waarborgen van de continuïteit van cruciale jeugdhulp, escaleert de
Jeugdautoriteit naar het ministerie. Dit brengt de Rijksoverheid in positie om regie
te nemen als partijen er onderling niet uit dreigen te komen. De kern van het
beleid blijft: de continuïteit van zorg cruciale jeugdhulp staat centraal, niet de
continuïteit van een individuele zorgaanbieder.

De Jeugdautoriteit werkt aan een ontwikkelagenda om het doel en de taken van
de Jeugdautoriteit verder vorm te geven en instrumenten te ontwikkelen ten
behoeve van de continuïteit van jeugdhulp en het voorkomen van schoksgewijze
bewegingen in het zorglandschap. De ervaringen en aanbevelingen van de
Transitieautoriteit Jeugd vormen samen met de korte ervaring van de
Jeugdautoriteit een belangrijke aanleiding voor de Ontwikkelagenda
Jeugdautoriteit. De evaluatie van de Transitie Autoriteit Jeugd die dit jaar wordt
afgerond, vormt mede input voor de Ontwikkelagenda Jeugdautoriteit. De
ontwikkelagenda wordt momenteel verder vormgegeven in afstemming met
gemeenten en aanbieders in vier fases en wordt voor de zomer van 2020
afgerond:
  1. Bepalen van de risicogebieden waar een jeugdautoriteit op zou moeten
      toezien.
  2. Signaleren, voorkomen, opvangen. Vastellen wat de rol is van een
      jeugdautoriteit in het signaleren, voorkomen en opvangen van mogelijke
      discontinuïteit in cruciale jeugdhulp. Daarbij wordt ook de vraag
      meegenomen of een meer bindende of arbitrerende rol voor de
      Jeugdautoriteit nodig is om te komen tot een stabieler stelsel.
  3. Bevoegdheden en functies. Over welke bevoegdheden dient een
      Jeugdautoriteit te hebben en gegeven de uitkomsten van Fase 1 en 2.
  4. Positionering, instrumenten, organisatie. In deze fase wordt bepaald wat
      voor soort organisatie er nodig is en hoe deze wordt gepositioneerd. Hoe
      verhoudt de organisatie zich tot bestaande initiatieven en wat zijn de
      instrumenten die nodig zijn.

Regeling t.b.v. continuïteit van cruciale jeugdzorg
Om liquiditeitssteun voor jeugdhulpaanbieders mogelijk te maken, wordt begin
2020 de eerder aangekondigde subsidieregeling voor het verstrekken van subsidie
voor continuïteit van cruciale jeugdhulp gepubliceerd. Voor deze regeling is € 20
miljoen beschikbaar gesteld vanuit het gemeentefonds. Met deze regeling kan
worden gewaarborgd dat cruciale jeugdhulp, jeugdbescherming en
jeugdreclassering gecontinueerd kan worden in gevallen waarin acute
liquiditeitsproblemen zijn ontstaan. Subsidie wordt slechts verstrekt in
uitzonderlijke, acute situaties, waarin de desbetreffende organisatie en de
(veelheid van) samenwerkende gemeenten onvoldoende slagen in het garanderen
van de continuïteit van cruciale jeugdzorg. Op basis van een continuïteitsplan
dient aangetoond te worden dat met de subsidie, in de vorm van liquiditeitssteun,
de continuïteit gegarandeerd is. En ook moet aangetoond worden hoe uiterlijk na


                                                                                         Pagina 8 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>een jaar de liquiditeitssteun terugbetaald kan worden. De Jeugdautoriteit
adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en daar waar het          Kenmerk
een gecertificeerde instelling betreft, eveneens de minister voor                      1607421-198237-J
Rechtsbescherming over het toekennen van subsidie.

Financiële gezondheid van jeugdhulpaanbieders
In het kader van signaleren, voorkomen en opvangen heeft de Jeugdautoriteit
heeft een onderzoek laten uitvoeren door EY Advisory Netherlands LLP (hierna:
EY) naar de stand van de financiële gezondheid van jeugdhulpaanbieders. De
uitkomsten van dit onderzoek doe ik u bijgevoegd toekomen. Hoewel dit
onderzoek op een aantal onderdelen verschilt van het recent in de media
verschenen onderzoek van Intrakoop en Verstegen, zijn de uitkomsten
vergelijkbaar. EY concludeert dat de financiële positie van 40% van de
onderzochte aanbieders hoog risicovol is. Dit is dezelfde uitkomst als het
onderzoek van de Transitieautoriteit Jeugd uit 2018. De Jeugdautoriteit merkt op
dat de resultaten wijzen op de financiële kwetsbaarheid van jeugdhulpaanbieders.
Evenwel is nader onderzoek naar de achterliggende factoren noodzakelijk om hier
in concluderende vorm uitspraken over te doen. De Jeugdautoriteit is van plan dit
onderzoek in het komende jaar uit te voeren. Onderdeel van dit onderzoek zijn
gesprekken met aanbieders waarvan de jaarrekening risico’s laat zien. Over de
uitkomsten van dit verdiepend onderzoek zal ik de Kamer infomeren.

Daarnaast voert de Jeugdautoriteit een verkenning uit naar het opzetten van een
Early Warning System (EWS). Het is belangrijk continuïteitsrisico’s in het
jeugddomein vroegtijdig te signaleren en deze tijdig te adresseren omwille van
continuïteit van jeugdhulp.

1.5 Start arbeidsmarkttafel jeugdsector
Wij hebben zorgen over de arbeidsmarktsituatie en het hoge personeelsverloop in
de jeugdsector, in het bijzonder de jeugdbescherming. Dit vraagt om een
actiegerichte aanpak voor de lange termijn. In samenwerking met gemeenten,
aanbieders, beroeps- en vakorganisaties nemen wij actie om het werken in de
jeugdsector aantrekkelijk te maken en te houden. Met het actieprogramma
Werken in de Zorg zijn we aan de slag met een aanpak voor de gehele sector zorg
en welzijn. Daarnaast zetten de verschillende sectoren binnen zorg en welzijn
aanvullende acties in. In het verlengde hiervan heeft Jeugdzorg Nederland, mede
namens het Platform arbeidsmarkt Jeugdzorg, aan VWS gevraagd om een
‘arbeidsmarkttafel jeugdhulp’ te faciliteren. Hierop hebben wij positief gereageerd.
Op dit moment werken we aan een aparte arbeidsmarktagenda Jeugd. Het doel
van deze tafel is om gezamenlijk te werken aan vermindering van de knelpunten
op de arbeidsmarkt in de jeugdsector. Daarbij gaat het in de eerste plaats om het
behoud van jeugdzorgprofessionals voor de sector en daarnaast ook om
vergroting van de instroom. Om het werken in de jeugdzorg aantrekkelijker te
maken zijn maatregelen gericht op werkklimaat, goed werkgeverschap en
vakmanschap nodig. Voor een periode van drie jaar (tot eind 2022) werken
betrokkenen vanuit een actiegerichte en pragmatische werkwijze aan het (door-)
ontwikkelen, versterken of verspreiden van nieuwe of reeds bestaande
initiatieven.




                                                                                       Pagina 9 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2. Naar een betere organisatie en uitvoering van
   jeugdbescherming en jeugdreclassering                                                 Kenmerk
                                                                                         1607421-198237-J

2.1 Betere organisatie en uitvoering jeugdbescherming en
    jeugdreclassering nodig

De uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering bij de gecertificeerde
instellingen (GI’s) staat onder grote druk. Bij deze instellingen is het verloop onder
het personeel groot, zijn de wachtlijsten lang en hebben zij onvoldoende financiële
zekerheid. Kinderen die door de rechter aan hun zorg zijn toevertrouwd lopen het
risico te lang in onveilige situaties te verkeren, waardoor hun problematiek
verergert en zwaardere hulp noodzakelijk wordt. Door het uitblijven van de
noodzakelijke zorg en begeleiding, de vele personeelswisseling en de beperkte tijd
die jeugdbeschermers aan de kinderen die onder hun toezicht of gezag staan
kunnen besteden, neemt het vertrouwen van ouders en kinderen in de
jeugdbescherming af. De afgelopen periode zijn verschillende maatregelen in gang
gezet om de knelpunten weg te nemen. Deze hebben de druk op de praktijk van
de jeugdbescherming en de jeugdreclassering tot nu toe onvoldoende weg kunnen
nemen. De inspectierapporten bevestigen dit (zie bijlage). Daarom zijn
aanvullende maatregelen nodig.

Wat is er meer nodig?
We hebben de knelpunten in de jeugdbescherming en jeugdreclassering besproken
met de VNG en Jeugdzorg Nederland. Alle betrokken partijen onderschrijven de
noodzaak de uitvoering en organisatie van de jeugdbescherming,
jeugdreclassering en jeugdhulp in gedwongen kader, zo snel mogelijk en met
voorrang te verbeteren, zodat kinderen die door de rechter aan onze zorg zijn
toevertrouwd kunnen rekenen op adequate hulp, bescherming en begeleiding.

In de paragraaf 1 van deze brief zijn de maatregelen besproken die wij voor de
hele jeugdsector willen inzetten om te komen tot verbeterde inkoop van zorg
tegen een reële prijs, duidelijkheid over inrichting en taken van jeugdregio’s,
bovenregionale samenwerking en het schaalniveau waarop de hulp wordt
ingekocht. Deze maatregelen leveren een belangrijke bijdrage aan de continuïteit
en kwaliteit in het werk van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering.
Vooruitlopend op deze maatregelen heeft de VNG samen met de gemeenten het
initiatief genomen om aan de huidige GI’s, veertien accounthoudende regio’s te
koppelen. Dit is een belangrijke eerste stap om de gezamenlijke bovenregionale
regie en verantwoordelijkheid van gemeenten voor de beschikbaarheid van de
jeugdbescherming en de jeugdhulp in gedwongen kader gecoördineerd vorm te
geven. Ook biedt het betere mogelijkheden om een gezamenlijke
transformatiestrategie in gang te zetten en knelpunten die zich in de praktijk
voordoen eerder te signaleren en aan te pakken.

Aanvullend op deze voorstellen willen het Rijk, VNG en Jeugdzorg Nederland de
organisatie en uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering
verbeteren en aanscherpen. Vóór 1 maart 2020 komen wij met een gezamenlijke
geprioriteerde aanpak met verbetermaatregelen, waarbij het behoud van
medewerkers de eerste prioriteit heeft. Alleen met voldoende mensen kan
voldoende aandacht gegeven worden aan de gezinnen, kunnen nieuwe
medewerkers goed worden voorbereid op hun taak en lukt het de wachttijden
geleidelijk terug te dringen.



                                                                                         Pagina 10 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Vooruitlopend hierop hebben het Rijk, VNG en Jeugdzorg Nederland afgesproken
dat gemeenten en GI’s nog voor het eind van het jaar de precieze problematiek                            Kenmerk
per GI in kaart brengen. De account houdende regio neemt hier het voortouw in.                           1607421-198237-J
Vóór het einde van dit jaar dient inzichtelijk te zijn wat de situaties in de regio’s is
met betrekking tot de tarieven, wachtlijsten en het verloop. Voor uiterlijk 1 maart
2020, maar eerder indien de situatie daartoe aanleiding geeft, worden
maatregelen doorgevoerd die noodzakelijk zijn om het personeelsverloop/
werkdruk te verminderen. We bekijken ook welke ondersteuning ingevuld moet
worden om dit daadwerkelijk te realiseren.

De maatregelen onderscheiden we in:
A. Maatregelen gericht op de uitvoering van de jeugdbescherming en
   jeugdreclassering door de gecertificeerde instelling.
B. Maatregelen gericht op de gehele jeugdbeschermingsketen.

A. Verbetermaatregelen uitvoering jeugdbescherming en
   jeugdreclassering door de Gecertificeerde Instellingen (GI’s)

a) Behoud van medewerkers door het verlagen van werkdruk
   Jeugdbeschermers en Jeugdreclasseerders moeten op de korte termijn meer
   tijd en ruimte krijgen voor de bescherming en begeleiding van kinderen en
   gezinnen. Omdat de precieze problematiek per regio verschilt, vraagt dit om
   een regionale aanpak met heldere afspraken tussen gemeenten en
   instellingen. Gemeenten hebben een sleutelrol ten aanzien van het zorgen
   voor voldoende financiële zekerheid om overeenkomstig de caseloadnorm te
   kunnen werken en medewerkers de ruimte te geven hun wettelijke taken
   goed uit te voeren.5 We vinden het belangrijk dat er meer waardering komt
   voor het moeilijke vak van jeugdbeschermer en dat zij hun werk veilig kunnen
   uitvoeren. Medewerkers krijgen in toenemende mate te maken met agressie
   en geweld. Dat geldt ook voor medewerkers van de Raad voor de
   Kinderbescherming. Dit is niet acceptabel. Werkgevers dienen hier hun
   medewerkers zo goed mogelijk tegen te beschermen (Veilige Publieke Taak).
   Conform de eenduidige landelijke afspraken (ELA), geven de politie en het OM
   prioriteit aan aangiftes als medewerkers alsnog het slachtoffer worden van
   agressie. Wij zullen met de werkgevers, gemeenten, politie en OM
   onderzoeken welke maatregelen aanvullend mogelijk zijn om professionals in
   de jeugdbeschermingsketen weerbaarder te maken en te beschermen tegen
   agressie en geweld. Daarnaast zal na de consultatie van het
   conceptwetsvoorstel uitbreiding taakstrafverbod onderzocht worden of de
   jeugdbeschermer/jeugdreclasseerder onder de reikwijdte van dit wetsvoorstel
   kan worden gebracht.

b) Verbeteren van afspraken over tijdige inzet van passende jeugdhulp
   Op dit moment slagen de medewerkers van de GI er onvoldoende in om tijdig
   noodzakelijke hulp voor het kind en gezin in te zetten. Geregeld komt het voor
   dat gemeenten de jeugdbeschermer verzoekt om de jeugdhulp die
   jeugdbeschermers noodzakelijk achten, te heroverwegen. Voor de complexe
   en zware doelgroep van de jeugdbescherming leidt dit tot tijdverlies,
   regeldruk en minder passende hulp. Het wettelijk uitgangspunt is echter dat

5
  De urennormering zoals opgenomen in de VNG/VWS/JenV-brochure ‘Tarieven 2014 voor jeugdbescherming en
jeugdreclassering’ geldt daarbij als uitgangspunt.



                                                                                                         Pagina 11 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>       GI’s vanuit de verantwoordelijkheid die zij dragen voor kinderen met een
       kinderbeschermings- en/of jeugdreclasseringsmaatregel bepalen welke              Kenmerk
       jeugdhulp in het individuele geval noodzakelijk is. Deze hulp moet dan zo snel   1607421-198237-J

       mogelijk worden geleverd. Hiervoor is het van belang dat gemeenten en GI’s
       op regionaal bestuurlijk niveau afspraken maken over welke jeugdhulp -
       passend binnen regionale visie op de transformatie (zo thuis en zo preventief
       mogelijk) - voor de uitvoering van het gedwongen kader beschikbaar moet
       zijn. Wij zullen met de VNG, Jeugdzorg Nederland en de Raad voor de
       Kinderbescherming voorstellen uitwerken die de regio’s bij het maken van
       regionale afspraken, kunnen ondersteunen.

c)     Inzet expertise volwassenzorg
       De complexiteit van de doelgroep van de jeugdbescherming is onder andere
       toegenomen omdat verhoudingsgewijs steeds zwaardere gevallen, waaronder
       vechtscheidingen en ernstige psychiatrische problematiek, in de
       jeugdbescherming terecht komen. In deze zaken speelt de problematiek van
       de ouders een dominante rol. Deze zaken vragen een andere expertise dan de
       vooral pedagogische kennis waarover de jeugdbescherming beschikt. Daarom
       zullen de ministeries van VWS en JenV onderzoeken op welke wijze de
       expertise vanuit de hulpverlening aan volwassenen vaker kan worden ingezet.

d) Stroomlijnen klacht- en tuchtrecht
   In de uitvoering van de motie Tielen-Peeters werken wij aan het stroomlijnen
   van het klacht- en tuchtrecht om daarmee de belasting voor medewerkers te
   verminderen zodat meer tijd beschikbaar is voor hulp aan kinderen en
   gezinnen. Wij hebben u hier in de tweede voortgangsrapportage Zorg voor de
   Jeugd over bericht.6 Aanvullend onderzoeken wij met de GI’s of het in
   sommige situaties mogelijk is om stelselmatig klagen door cliënten op een
   andere wijze af te doen (bv. mogelijkheid van het instellen van een time-out
   in voordat klagers een nieuwe klacht kunnen indienen). Daartoe starten we
   enkele pilots bij de GI’s.

B. Verbetermaatregelen voor de gehele jeugdbeschermingsketen

a) Aanpak wachtlijsten in de gehele keten
   Wij delen met de Inspecties het belang van een gecoördineerde regionale
   aanpak van de wachtlijsten. Een aanpak die wij vanuit het Rijk willen
   ondersteunen. Daartoe stellen wij voor dat gemeenten regionaal een
   bestuurlijk ketenoverleg instellen waarin de gemeenten, GI’s, de Raad voor de
   Kinderbescherming (RvdK), Veilig Thuis, de wijkteams en de meest relevante
   zorgaanbieders zijn vertegenwoordigd. Dit ketenoverleg krijgt de taak om -
   onder regie van de gemeenten - met regionale partijen tot een afgestemde,
   gecoördineerde en geprioriteerde aanpak te komen om de wachtlijsten terug
   te dringen, personele en andere belemmeringen weg te nemen die aan het
   ontstaan van de wachttijden ten grondslag liggen en successen te
   verspreiden. Bij de uitwerking sluiten we aan bij de activiteiten binnen de
   programma’s ‘Zorg voor de Jeugd’ en ‘Geweld hoort Nergens Thuis’. Een
   belangrijk onderdeel van de aanpak is dat partijen onderling prioriteren welke
   cliënten in vrijwillig kader geholpen kunnen worden en welke cliënten door de
   jeugdbescherming. Ook de 'Quick Wins´ uit de pilots jeugdbescherming
   kunnen worden ingezet om knelpunten in de keten weg te nemen.

6
    Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 880, nr. 15


                                                                                        Pagina 12 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>     Een landelijke strategisch beraad, onder voorzitterschap van het ministerie
     van JenV houdt zicht op de voortgang van de wachtlijstaanpak, laat                Kenmerk
     knelpunten in kaart brengen, zet initiatieven in gang om deze op te lossen en     1607421-198237-J

     spreekt lokale partijen aan wanneer een effectieve aanpak niet op gang komt.

b) Ontwikkelen van een snellere, effectievere en eenvoudigere
   jeugdbeschermingsketen.
   Op zes plekken in het land is gestart met pilots om de
   jeugdbeschermingsketen effectiever te maken. In deze pilots werken de
   organisaties uit de jeugdbeschermingsketen onder regie van de gemeente aan
   een snellere, effectievere en eenvoudiger jeugdbescherming, door het
   wegnemen van overlap in taken, door meer parallel in plaats van volgtijdelijk
   te werken en door gezamenlijk aan triage te doen. Doel daarbij is te komen
   tot een nieuwe werkwijze waarin uitsluitend die elementen zitten die nodig zijn
   om een gezin weer veilig te krijgen. De pilots in de gemeente Amsterdam en
   de Zeeuwse gemeenten intensiveren hun aanpak, om een meer verregaande
   integratie van taken in de jeugdbeschermingsketen te onderzoeken. In
   Amsterdam werken medewerkers van de deelnemende organisaties samen en
   testen zij hoe je kunt werken in één integraal team, als ware dit team één
   eigenstandige organisatie. Alle expertise en bevoegdheden zijn binnen dit
   team gebundeld. Gezinnen hoeven daardoor nog maar op één plek hun
   verhaal te doen en het team kan direct een gezamenlijke strategie bepalen.
   Alle pilots worden ondersteund door het Rijk, onder andere door de inzet van
   juridisch advies. De pilots worden gemonitord en resultaten zullen in de zomer
   van 2020 in beeld worden gebracht. Uit de pilots zal moeten blijken of en zo ja
   welke wettelijke belemmeringen er zijn om tot een effectievere
   jeugdbescherming te komen. Hierbij kan gedacht worden aan een wijziging of
   samenvoeging van bevoegdheden van de afzonderlijke organisaties en aan
   betere mogelijkheden om tot informatie-uitwisseling te komen.


2.2 Stand van zaken aanpak wachtlijsten Raad voor de
Kinderbescherming

De Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) heeft vooruitgang geboekt met het
verbeterplan (‘Versnellen naar 2020’) om de wachtlijsten terug te dringen. De
productiviteit is in de afgelopen maanden gestegen en de gemiddelde wachttijd is
licht afgenomen ten opzichte van vorig jaar. Tegelijkertijd blijkt dat de ambitie om
op 1 januari 2020 de wachttijd te hebben teruggebracht tot maximaal 10 dagen,
niet haalbaar is.7 Zoals in de afgelopen voortgangsrapportage Zorg voor de Jeugd
is aangekondigd is een analyse uitgevoerd naar de wijze waarop factoren die de
wachttijden beïnvloeden beter beheerst kunnen worden.8 Deze analyse is
uitgevoerd door KPMG9. Deze analyse levert waardevolle inzichten op voor de
aanpak van deze problematiek, die langs twee lijnen moet worden aangepakt. Zo
kunnen volgens de onderzoekers van KPMG de wachttijden van de RvdK niet los
worden gezien van de complexe problematiek in de jeugdbeschermingsketen als
geheel, waarvoor een meer ketengerichte benadering nodig. Daarnaast ziet KPMG
binnen de organisatie van de RvdK aangrijpingspunten om winst te kunnen
boeken in het terugbrengen van de wachttijden. Op basis van deze inzichten wordt
de aanpak van wachtlijsten en wachttijden verder aangescherpt.

7
  Zie bijlage 1.
8
  Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 880, nr. 15
9
  Zie bijlage 2.


                                                                                       Pagina 13 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Aanscherping aanpak binnen RvdK                                                        Kenmerk
Een speciaal aangewezen programmadirectie bij de RvdK richt zich naast het             1607421-198237-J
terugdringen van het hoge verzuimpercentage en de aanpak van de
arbeidsmarktproblematiek (door personeel beter te binden en te behouden) bij de
interne aanpak in elk geval op:
    Kaders: verwachtingen in ontwikkeling en resultaten van teams wordt
     geëxpliciteerd en verhelderd. Aan de hand van een dashboard worden de
     stand en het verloop van de ontwikkeling in een bepaalde regio zichtbaar.
    Sturing: De sturing op gewenste ontwikkeling en resultaten wordt verder
     versterkt met duidelijke afspraken over rekenschap en naleving.
    Ondersteuning: De ondersteuning aan teams wordt gecontinueerd en waar
     nodig passend bij de ontwikkeling van teams geïntensiveerd.
Om meer inzicht te krijgen in een zo slim en effectief mogelijke inzet van de
beschikbare capaciteit van medewerkers in het primaire proces wordt een
tijdsbestedingsonderzoek uitgevoerd, waaronder welke winst te behalen valt door
slimmer samen te werken in de keten.

Ambitie RvdK komende periode
Voor komend jaar ligt de focus op het verder verhogen van productiviteit, het
terugbrengen van wachttijden en het waarborgen van het zicht op veiligheid van
kinderen. Dit betekent allereerst dat, zoals dat ook in de afgelopen periode is
gebeurd, spoedzaken door de RvdK direct worden opgepakt en niet op een
wachtlijst komen. Daarnaast wordt geborgd dat bij zaken die op de wachtlijst
staan die betrekking hebben op een kinderbeschermingsmaatregel altijd een
veiligheidsplan is opgesteld en duidelijk afspraken zijn vastgelegd over de
communicatie tussen de ketenpartners om snel te kunnen reageren als de
omstandigheden verslechteren. Tot slot zal in lijn met de focus op veiligheid voor
de gehele werkvoorraad beter inzichtelijk worden gemaakt om welk type
onderzoek het gaat, waar potentieel sprake is van een veiligheidsrisico en de wijze
waarop dit wordt meegewogen bij het oppakken van zaken.

Uiteindelijk geeft de gemiddelde wachttijd van de RvdK een beperkt beeld bij de
vraag of kinderen ook daadwerkelijk tijdig en adequaat worden geholpen. Een deel
van de kinderen wacht op een zitting die door een rechtbank wordt gepland.
Hierbij is het vooral van belang dat een advies van de RvdK op tijd voor een
geplande rechtszitting geleverd is. Bij zaken die betrekking hebben op een
kinderbeschermingsmaatregel wordt een zitting, indien nodig met spoed,
ingepland op verzoek de RvdK. In alle gevallen geldt dat de goede hulp ook
daadwerkelijk tijdig beschikbaar moet zijn. In de komende periode zullen in
afstemming met de jeugdbescherming en jeugdreclassering indicatoren worden
opgesteld die een goed beeld geven van de ‘outcome’ van het handelen van de
RvdK. Verbonden hieraan is ook het uitvoeren van een tijdsbestedingsonderzoek
om beter zicht te krijgen op de capaciteit die nodig is voor de diverse taken van de
RvdK. Daarnaast volgt uit de in paragraaf 2.1 genoemde verbetermaatregelen in
de jeugdbeschermingsketen een bijgesteld normenkader op basis waarvan de
RvdK meldingen in onderzoek neemt. Doel hiervan is om zeker te stellen dat de
RvdK haar onderzoekscapaciteit gericht aanwendt voor de kinderen die hulp het
hardst nodig hebben.




                                                                                       Pagina 14 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3. Afbakenen jeugdhulpplicht
                                                                                             Kenmerk
Preventie, normaliseren, demedicaliseren èn inzet van het sociale netwerk zijn               1607421-198237-J
belangrijke doelen van de Jeugdwet, naast het tijdig voorzien in passende
jeugdhulp. De ‘jeugdhulpplicht’ is in de Jeugdwet ruim geformuleerd om maatwerk
mogelijk te maken en te voorkomen dat kinderen en gezinnen onnodig naar
verschillende ‘loketten’ worden doorverwezen. Uit het verdiepend onderzoek jeugd
dat in opdracht van Rijk en VNG is uitgevoerd blijkt dat het ‘open’ karakter van de
jeugdhulpplicht in de uitvoering vragen oproept wie wel en niet voor
jeugdhulpplicht in aanmerking komt, mede in relatie tot andere wettelijke kaders
waar kinderen en ouders mee te maken kunnen hebben (passend onderwijs, Wlz
en Zvw). Ook is relevant of het voorliggende veld (preventie,
jeugdgezondheidszorg, jongerenwerk, scholen) voldoende is toegerust op haar
taken. Het is ook een maatschappelijk vraagstuk: wat valt onder
verantwoordelijkheid van de ouders en hoort bij gewoon opgroeien en opvoeden
en waar ligt de verantwoordelijkheid van de overheid voor hulp en ondersteuning?
Opvoedproblemen kunnen bijvoorbeeld hun oorsprong vinden in de situatie van de
ouders (vechtscheiding, schulden etc.). Vraag is of de oplossing dan vanuit de
Jeugdwet en het bijbehorend budget moet worden georganiseerd, dan wel dat de
oplossing op ander gebied ligt.

Expertiseteam VNG:
Vanwege de behoefte van gemeenten aan richtinggevende uitspraken over de
reikwijdte van de jeugdhulpplicht heeft het VNG bestuur - op verzoek van de
VNG-commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs – een expertiseteam ingesteld onder
voorzitterschap van José Manshanden. Het team is gevraagd om advies uit te
brengen op basis van een analyse van de vragen waar gemeenten mee
worstelen, de mogelijkheden die de jeugdwet biedt om passend aanbod te
bieden aan kinderen en gezinnen en een inventarisatie van kansrijke initiatieven
van gewoon opvoeden en versterken van het opvoedkundige klimaat in
gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang. Specifieke vragen die aan
het expertiseteam zijn voorgelegd:
   Heeft een gemeente voldoende wettelijke grond om bij vragen van kinderen en
    ouders een passende (algemene) voorziening in het onderwijs, kinderopvang of
    vanuit een ander wettelijk kader voor te stellen? Zou dit moeten leiden tot wettelijke
    aanpassingen?
   Biedt de Jeugdwet voldoende aanknopingspunten om te begrenzen of op de
    verantwoordelijkheid van andere opdrachtgevers te wijzen, en zo niet, tot welke
    aanpassingen zou dit moeten leiden?
   Hebben gemeenten voldoende mogelijkheden om in afwijking van de algemene
    regels/opvattingen over wat wel/niet jeugdhulp is, een afweging te maken om alsnog
    ‘onorthodoxe’ voorzieningen te treffen die, al dan niet ter ondersteuning van
    jeugdhulp, het gewone leven versterken?
   In welke mate is het kansrijk en zinvol om in de verordening of onderliggende
    beleidsregels als gemeente nader te omschrijven wat jeugdhulp wel en niet is?
   Zijn professionals die in wijken en buurten werken en die de toegang tot jeugdhulp
    vormen voldoende toegerust om in plaats van jeugdhulp te bieden tot andere
    oplossingen binnen of buiten het sociaal domein te komen?
   Welke mogelijkheden zien de zorgvragers (ouders en kinderen) professionals en
    zorgaanbieders in het begrenzen van de jeugdhulp en wat zien zij als kansrijke
    oplossingsrichtingen?
   Tot welke aanpassingen in wetgeving en praktijk in aanpalende wetten zou het advies
    van het expertiseteam moeten leiden?


                                                                                             Pagina 15 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Het expertiseteam is in september 2019 van start gegaan. De VNG verwacht dat
het advies in het eerste kwartaal van 2020 beschikbaar komt. Dan bezien we of        Kenmerk
verheldering van de jeugdhulpplicht in de Jeugdwet nodig is.                         1607421-198237-J


Motie Peters
Op deze wijze wordt mede invulling gegeven aan de motie van het lid Peters c.s.
(TK 31839-670) van juni 2019 om samen met gemeenten de reikwijdte van de
jeugdhulpplicht te verkennen/onderzoeken en daarbij mee te nemen wat hoort bij
normaal opvoeden en opgroeien, wat onderdeel kan zijn van een (collectieve)
preventieaanpak en waar de jeugdhulpplicht begint.

4. Financiële onderzoeken

In de brief over de uitkomsten voorjaarsnotabesluitvorming jeugd en ggz10
hebben wij twee onderzoeken aangekondigd om een antwoord te krijgen op de
vragen:
    (1) waar worden de jeugdhulpmiddelen zorginhoudelijk aan uitgegeven?
    (2) hebben gemeenten structureel extra financiële middelen nodig ten
        behoeve van de uitvoering van de Jeugdwet?

Ad. 1 Onderzoek naar besteding jeugdhulpmiddelen
In juni jl. hebben wij met uw Kamer van gedachten gewisseld over het onderzoek
naar de zorginhoudelijke besteding van de jeugdhulpmiddelen. De basis voor dit
gesprek betroffen de eerste gedachten over dit onderzoek die ik met uw Kamer
heb gedeeld[2]. Deze zomer heeft het offertetraject plaatsgevonden en begin
september is het onderzoeksbureau KPMG met het onderzoek gestart. KPMG heeft
de afgelopen periode gemeenten benaderd voor deelname en is inmiddels bezig
met de dataverzameling. Met dit onderzoek wordt ook invulling gegeven aan de
motie van het lid Peters waarin verzocht wordt te onderzoeken welk deel van het
geld aan zorg wordt besteed (TK 31839-677) en het eerste deel van de motie van
het lid Voordewind (TK 31839-679) waarin verzocht wordt te kijken naar de
ontwikkeling (en verklarende factoren) van de kostprijs per traject. In de motie
van het lid Tielen wordt verzocht om in dit onderzoek zowel het aanbod als de
vraag mee te nemen (TK 31839-684). Aan KPMG is gevraagd via de toegang de
vraagkant explorerend in beeld te brengen en hoe dit gekoppeld kan worden aan
de bevindingen over aanbod in de onderzochte gemeenten. De uitkomsten van dit
onderzoek moeten enerzijds gemeenten handvatten bieden voor betere lokale en
regionale sturing. Anderzijds moet het onderzoek input leveren voor het financiële
onderzoek naar de noodzaak voor structureel extra financiële middelen voor
jeugdhulp. Eind dit jaar moet het onderzoek zijn afgerond. Na afronding zullen wij
uw Kamer informeren over de uitkomsten van dit onderzoek.

Ad. 2 Onderzoek naar noodzaak structureel extra financiële middelen jeugdhulp
Dit onderzoek heeft als doel te onderzoeken of, en zo ja in welke mate,
gemeenten structureel extra middelen nodig hebben. Dit onderzoek moet in het
najaar van 2020 zijn afgerond zodat de uitkomsten tijdig voor de formatie van het
volgende kabinet beschikbaar zijn. Eerder hebben wij toegezegd uw Kamer dit
najaar te informeren over de denkrichting voor de onderzoeksvragen, zodat we uw
input mee kunnen nemen in de uiteindelijke onderzoeksopdracht. Het onderzoek
dient antwoord te geven op de volgende hoofdvragen:

10
      TK 2018-2019, 31839, nr 657
[2]
      TK 2018-2019, 34880, nr 15


                                                                                     Pagina 16 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>   1) Hoeveel budget hebben gemeenten structureel nodig voor een doelmatige
      en doeltreffende uitvoering van de huidige Jeugdwet, binnen de context        Kenmerk
      van de transformatiedoelen van de Jeugdwet?                                   1607421-198237-J
   2) Welke (budgettaire) maatregelen kunnen worden genomen om te bereiken
      dat gemeenten de Jeugdwet doelmatig en doeltreffend uitvoeren?
   3) Gegeven de uitkomst van vraag 1), zijn er structureel extra middelen
      nodig ten opzichte van het huidige budget, en zo ja in welke mate,
      gegeven een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de Jeugdwet?
   4) Welke aanpassingen in de Jeugdwet/jeugdstelsel kunnen bijdragen aan
      een beperking van de uitgaven vanuit de Jeugdwet?

Wij willen de volgende elementen in het onderzoek aan bod laten komen:
 De volume- en uitgavenontwikkeling in de periode 2015–2019, waarbij voor
    de periode 2015–2017 gebruik wordt gemaakt van het recent afgeronde
    verdiepend onderzoek jeugd.
 De verklarende factoren van de geconstateerde volume- en uitgaven-
    ontwikkeling. Voor dit onderdeel wordt input gebruikt van onder meer het
    onderzoek naar «inzicht in de patronen bij uitgavenontwikkeling» in een
    aantal jeugdregio’s.
 De aard van de volume- en uitgavenontwikkeling en de mogelijkheden,
    inclusief de verbreding van het aanbod, om deze te beheersen.
 De ontwikkeling (en verklarende factoren) van de kostprijs per traject.
 De verschillen tussen gemeenten onderling, rekening houdend met de omvang
    en aard van de populatie.
 Het effect van getroffen maatregelen.
 Mogelijke beleidsmaatregelen op lokaal en nationaal niveau.

De opdracht voor het onderzoek wordt in het 1e kwartaal van 2020 uitgezet, zodat
de resultaten van het hiervoor genoemde diepteonderzoek door KPMG
meegenomen kunnen worden.

Tot slot
Met de extra middelen dit voorjaar en de in deze brief voorgestelde verbeteringen
in de organisatie van de jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering
hebben wij er vertrouwen in dat we - samen met gemeenten, jeugdhulp-
aanbieders en jeugdprofessionals - kinderen en gezinnen die zorg nodig hebben
beter kunnen helpen.

Hoogachtend,

de minister van Volksgezondheid,          de minister voor Rechtsbescherming,
Welzijn en Sport,




Hugo de Jonge                             Sander Dekker




                                                                                    Pagina 17 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>