<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>        pagina 1/2
 onderwerp  Mountainbike-pad Westermeerwijk          aan
                                                          Gemeente Nijmegen
        uw
                                                          College van burgemeester en wethouders
referentie                                                Raadsleden
      onze                                                Gemeente Berg en Dal
referentie  JD/ML/004                                     College van burgemeester en wethouders
                                                          Raadsleden
     datum  9 juli 2020
        Geacht college’s van burgemeester en wethouders, geachte raadsleden,
        Met verbijstering hebben wij kennis genomen van het dwars door de bossen en bosranden van
        aangelegde mountainbike-pad in Westermeerwijk, eigendom van de gemeente Nijmegen en
        gelegen op grondgebied van de gemeente Berg en Dal.
        Het ecologisch onderzoek (Natuurtoets MTB routenetwerk Nijmegen) waaruit zou moeten
        blijken dat er een verantwoorde afweging en vergunningverstrekking zou hebben
        plaatsgevonden, mist het vliegend hert. Deze soort geniet strikte nationale en internationale
        bescherming.
        De benodigde, niet aangevraagde, ontheffing voor deze soort, kan alleen worden verleend
        wanneer er sprake is van een dwingende reden van groot openbaar belang waartoe met de
        beste wil van de wereld een mountainbike-pad niet kan worden gerekend. Zou dit wel het
        geval zijn dan kan alleen een ontheffing worden verleend wanneer er voor dit belang geen
        enkele alternatieve locatie voorhanden is, zoals b.v. de vuilnisbelt in Groesbeek.
        En indien een ontheffing was aangevraagd en in behandeling zou zijn genomen, dan nog
        zouden mitigerende maatregelen moeten zijn getroffen zodat de duurzame instandhouding
        van de soort ter plaatse op geen enkele wijze in gevaar zou komen.
        De gunstige staat van instandhouding, een verplichting uit de habitatrichtlijn, is niet
        aantoonbaar het geval. De soort gaat in zijn gehele verspreidingsgebied achteruit en
        maatregelen om de soort in stand te houden worden niet of nauwelijks getroffen; ook niet of
        nauwelijks bij Nijmegen. Tegen deze achtergrond behoort een ontheffing niet te worden
        afgegeven.
        Kortom: het werk moet worden overgedaan en in de tussentijd dient het mountainbike-pad
        gesloten te worden gedurende de maanden juni en juli met uitloop tot half augustus.
        Hiertoe hebben wij vanmiddag een handhavingsverzoek ingediend bij het bureau handhaving
        van de provincie Gelderland .
        Het feit dat steeds meer gemeenten genoegen nemen met onderzoekbureaus die slechts
        literatuuronderzoek en websites als bron van onderzoek beschouwen en genoegen nemen met
        slechts één of enkele veldbezoeken en dan niet eens in de belangrijke seizoenen en of
        periodes, wreekt zich telkenmale, maar daaruit worden geen conclusies getrokken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>pagina 2/2
Vliegende herten zijn sinds jaar en dag in dit gebied aanwezig en zijn afgelopen week nog
gefotografeerd in de onmiddellijke nabijheid van het gewraakte pad. Aanrijdingen met fietsen
en auto's zijn een veel voorkomende doodsoorzaak, zoals ieder jaar wordt bewezen aan de
voet van het Reichswald op het daar gelegen fietspad. Echter waar dat daar nog een
enkelvoudige doorsnijding betreft aan de rand van het vliegende herten habitat, slingert het
mountainbike-pad in Westermeerwijk kriskras door het leefgebied van deze soort die zich in
dit deel van het Gelders Natuurnetwerk veilig zouden moeten kunnen voelen. Zeker
gezien déze soort en niet mountainbikers in een dergelijk gebied met die status het primaat
behoren te hebben.
Bovendien blijkt deze week na herhaalde veldbezoeken dat het gebruik van het betreffende
pad een piek kent na de avondmaaltijd tot in de schemering; hét moment waarop de
vliegende herten uitvliegen en trachten te paren. Een broodnodige paring gezien de rode lijst
status en de bescherming die de soort niet voor niets in heel Europa is gegeven.
Graag vernemen wij met spoed op welke wijze u met deze materie denkt om te gaan.
Overbodig wellicht te melden dat uw gemeente in overtreding is met de wet
Natuurbescherming en de habitatrichtlijn, het verdrag van Bern en het verdrag voor de
Biodiversiteit.
Gezien de ernst van de situatie hebben wij gemeend ook de Minister die natuur in haar
portefeuille heeft van uw handelswijze tot dusver op de hoogte te stellen.
Wij treden graag met u in contact om uit deze impasse te komen waarbij het vliegend hert,
een met uitsterven bedreigde soort, recht wordt gedaan. Wij laten het aan u over welke
organisaties en overheden die op dit gebied verantwoordelijkheid dragen, u bij zo'n gesprek
wenst uit te nodigen.
Met vriendelijke groet,
J.J. Dirkmaat
Directeur Vereniging Nederlands Cultuurlandschap
Voorzitter Stichting Das & Boom
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>        pagina 1/5
 onderwerp  Mountainbike-pad Westermeerwijk                    aan
                                                                    Gedeputeerde Staten van Gelderland
        uw
                                                                    T.a.v. afdeling VVHH/HH
referentie  2020-009499                                             Postbus 9090
                                                                    6800 GS Arnhem
      onze
referentie  JD/ML/006
     datum  4 augustus 2020
        Geacht college,
        Naar aanleiding van uw brief d.d. 23 juli jl. (via mail ontvangen op 23 juli jl., 09.36 uur) waarin u
        aankondigt voornemens te zijn om niet te handhaven en zelfs van mening bent dat er geen strijdigheid is
        met het natuurbeschermingsrecht én ondanks onze waarnemingen van het vliegend hert in het betreffende
        gebied, dienen wij bij deze onze zienswijze in.
        In uw brief d.d. 22 juli jl. (via mail ontvangen op 22 juli om 13.13 uur) geeft u aan dat u inmiddels nadere
        informatie heeft opgevraagd bij de eigenaar/vergunninghouder van het betreffende mountainbikepad. In uw
        brief van 23 juli jl. blijkt dat u enkel informatie heeft ingewonnen bij het adviesbureau (Fopma Advies);
        niet zijnde de eigenaar/vergunninghouder van het betreffende mountainbikepad.
        Uw handelwijze is voor ons volstrekt vreemd en heeft tot onze verbazing geleid. Wat hier aan de orde is, is
        een directe toets aan de Wet Natuurbescherming en daar waar deze in tekst onnauwkeurig is, aan de
        Habitatrichtlijn of de toetsings- en afwegingskader van de Omgevingsverordening Gelderland (paragraaf
        2.6.5.). Deze kennen min of meer dezelfde toetsingskaders waaraan een eventuele afweging van het belang
        van de natuur in casu soorten (vliegend hert) versus menselijke belangen moeten worden afgewogen.
        Bij de aanleg van het mountainbikepad dient sprake te zijn van:
             1. een dwingende reden van groot openbaar belang;
             2. waaraan op geen enkele wijze elders invulling kan worden gegeven
        Zo dit het geval zou zijn geweest, dienen er
             3. compensatie- en mitigerende maatregelen te worden getroffen zodat de duurzame instandhouding
                 van de betreffende soort is gewaarborgd en de kernkwaliteit van het betreffende gebied niet wordt
                 aangetast.
        U kunt hierover voldoende lezen in:
                 -   Habitatrichtlijn ;
                 -   Wet Natuurbescherming;
                 -   Natuurbeheersplan Provincie Gelderland.
        Voor de bossen oostelijk van Nijmegen geldt volgens uw eigen Natuurbeheerplan dat het gehele gebied een
        belangrijk leefgebied is voor o.a. het vliegend hert (Natuurbeheerplan 2020 bijlage 6 – pagina 57). Elders
        kunnen we in ditzelfde plan lezen dat bij het vliegend hert vooral aandacht uitgaat naar ruigtes en randen en
        opgaande begroeiing (Natuurbeheerplan 2020 – bijlage 5 – pagina’s 47 en 48).
        Het mag dus duidelijk zijn dat het vliegend hert behoort tot de kernkwaliteiten van betreffend gebied in het
        Gelders Natuurnetwerk. De vraag in hoeverre de gunstige staat van instandhouding van het vliegend hert
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>pagina 2/5
wordt gehaald is een gedeelde verantwoordelijkheid van de provincies waarin de laatste populaties zich nog
bevinden, waarbij het duidelijk mag zijn dat uitwisseling van gegevens en het verzamelen daarvan impliciet
verplichtend zijn, anders kan aan een afweging al niet eens begonnen worden. Uit niets blijkt dat provincies
hierover overleggen, ook niet wanneer zij met bijvoorbeeld een mountainbikepad een populatie bedreigen
of hervestiging hinderen zonder daarvoor elders of in andere provincies te compenseren.
Alhoewel er geen verplichting rust op burgers en georganiseerde burgerorganisaties zoals NGO’s om
ervoor zorg te dragen dat overheden de wet volgen, hebben wij gemeend te interfereren omdat de
bestuurslagen kennelijk niet automatisch corrigerend optreden, zelfs niet als daartoe een
handhavingsverzoek wordt ingediend.
Het volgende is aan het licht gekomen. Er is geen overzicht van de al dan niet gunstige staat van
instandhouding zoals bedoeld in de Habitatrichtlijn en Wet Natuurbescherming. Immers daartoe moet in
een reeks van jaren sluitend aantalsonderzoek gedaan worden. Dit is noch op de Veluwe noch in het Rijk
van Nijmegen gebeurd, noch bij de twee populaties in de andere twee provincies waar het vliegend hert
voorkomt (Overijssel en Limburg). Let wel: de verplichting om een gunstige staat van instandhouding te
realiseren voor internationaal beschermde soorten als het vliegend hert rust reeds 28 jaar op onze
schouders. Lees: de Staat der Nederlanden later gedecentraliseerd naar 12 provincies.
Een tweede voorwaarde om die gunstige staat van instandhouding te kunnen garanderen is een
wetenschappelijke onderbouwing van het minimale aantal daartoe benodigde dieren. In de literatuur is zo’n
richtgetal nergens te vinden. Als u dit wel op uw netvlies had gehad was u hier ongetwijfeld mee gekomen
als bewijs dat de provincie niets te verwijten valt.
Stel dat het getal wel bekend zou zijn en er zou wel interprovinciaal overleg zijn over de vier nog
resterende populaties, dan nog geldt dat er in de ruimtelijke ordening die wij noodzakelijk achten in dit land
natuur in aparte gebieden beschermd wordt en geacht wordt veilig te zijn. Uw volgorde en denkwijze
kunnen wij dan ook niet volgen omdat hierin andersom gehandeld is, ook blijkens het ecologisch
adviesbureau dat gevraagd en ongevraagd bij allerhande beschermde soorten die mogelijk in dit gebied zich
ophouden niets te duchten valt van een mountainbikepad of de mountainbikers.
Ook het aanvullend advies dat u meent te moeten vragen terwijl u dat vanuit eigen vergaarde kennis had
moeten weten, bewandelt allerhande zijpaden die ecologisch niet kloppen dan wel niet ter zake doen. Om
er een aantal uit te lichten: wij kunnen bij raadpleging van onafhankelijke deskundigen en literatuur niets
vinden over de dreiging van honden en katten voor vliegende herten, maar mocht dat al zo zijn, dan betreft
dat de kevers en niet de larven om welke reden het in uw schrijven genoemde niet bedreigend zijn van
mountainbikers in het larvenstadium er niet toe doet. Immers in het keverstadium kunnen vliegende herten
worden aangereden omdat zij zich dan op voortplanting gericht constant verplaatsen, waarbij de mannetjes
vliegen en de vrouwtjes veelal lopen. Als de vliegende herten dan zoals u zegt zich voornamelijk in de
bebouwde kom (lees: tuinen) bevinden, waar u als provincie geen juridische macht heeft om te bepalen wat
eigenaren daar doen, bent u voor de duurzame instandhouding dus aangewezen op door u zelf beschermd
verklaarde gronden gelegen in het Natuurnetwerk.
Aangezien gemeentes hun eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van hun eigendom in het natuurnetwerk
dienen te nemen, had gemeente Nijmegen al dan niet aangestuurd door de provincie al jaren ‘vliegend hert-
beheer’ dienen te voeren. En als vliegende herten worden doodgereden op een drukke weg in de bebouwde
kom – zoals ook bekend is dat zij worden aangereden op fietspaden en de Wylerbaan en andere wegen in
de omgeving – dan is bij gebrek aan kennis over de gunstige staat van instandhouding en geen positief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>pagina 3/5
beheer, het onbegrijpelijk dat in hun leefgebied een mountainbikepad wordt aangelegd waarbij de
vliegende herten in hun meest kwetsbare periode (voortplanting) extra risico’s wordt aangedaan.
Ook het feit dat u lijkt te willen ontkennen dat betreffend gebied deel uitmaakt van het natuurlijk habitat
van deze soort, heeft ons in hoge mate bevreemd. Het bureau en ook u via het bureau beroept zich op
waarneming.nl, om blijkbaar met die incidenteel verzamelde gegevens in de hand te willen ontkennen dat
daarbuiten kansen liggen voor het vliegend hert of vliegende herten daadwerkelijk aanwezig zijn. Hetzelfde
bureau dat bij het onderzoek ten behoeve van de realisatie van het mountainbikepad het vliegend hert over
het hoofd heeft gezien en, wanneer gevraagd om extra informatie, wederom geen eigen onderzoek heeft
gedaan, maar zich beroept op incidenteel door vrijwilligers verzamelde waarnemingen in een databank.
Wij hebben bij voortduring bewijs opgestuurd van vliegende herten op steenworp afstand van het
mountainbikepad. Met deze gegevens is niets gedaan: deze zijn niet gecontroleerd, niet geverifieerd en u
bent niet zelf gaan kijken. Het feit dat wij deze waarnemingen gedaan hebben zonder dat daartoe opdracht
is gegeven of hieraan een vooropgezet doel aan de basis lag wil geenszins zeggen dat niet ook op andere
plekken waarnemingen kunnen worden gedaan. Maar zelfs of vliegende herten daar nu wel of niet waren
ten tijde van de beslissingen rondom het mountainbike is irrelevant, immers voor een gunstige staat van
instandhouding dient voldaan te worden aan de randvoorwaarden die een vliegend hert aan zijn leefgebied
stelt en dient het aantal dieren gehaald te worden voor een gunstige staat van instandhouding. Indien
zorgvuldig onderzoek zou hebben plaatsgevonden in de hele verspreiding van deze populatie zou men
weten hoeveel extra hectare bos, bosranden en droge dooradering er gerealiseerd dient te worden, dan wel
gunstig beheerd dient te worden om te komen tot die gunstige staat van instandhouding. Daarbij valt niet
uit te sluiten dat een groei van de populatie vereist is en gezien de geringe mobiliteit van de soort (250
meter vliegen) is een groot deel van het nu ter discussie staande mountainbikepad (dat helaas ook nog door
droge dooradering en ruigtes en randen is aangelegd), gelegen in het leefgebied dat bewoond is dan wel in
het belang van de soort dient te geraken. Bijvoorbeeld de broedboom waar onze waarnemingen zijn gedaan,
ligt omsloten door het mountainbikepad. Als het al een nieuw fenomeen zou zijn dat de soort ook hier zit, is
dat een reden om met gejuich te ontvangen omdat hieruit blijkt dat de populatie krachtig genoeg is om
nieuwe voortplantingslocaties te vinden en gelukkig binnen het Gelders Natuurnetwerk en niet in de
bebouwde kom. Wanneer dit op tal van plekken meer het geval zou zijn zou dat goed nieuws zijn op weg
naar de gunstige staat van instandhouding die verplicht gerealiseerd moet worden.
Ook de discussie omtrent de doodrijkans van vliegende herten op fietspaden achten wij een zinloze. Nu dit
jaar er wel een landelijk onderzoek gedaan wordt naar de staat en verspreiding van het vliegend hert, ook al
is er nog geen minimaal aantal exemplaren bekend wil een populatie in een gunstige staat van
instandhouding verkeren, zal volgend jaar in publicatie een heel ander beeld naar voren komen omdat er
systematisch met behulp van vele vrijwilligers onderzoek is gedaan. Op de Sophiaweg zijn ten minste 13
vliegende herten door fietsers/auto’s doodgereden en gevonden. Ook zijn dode exemplaren gevonden op
het fietspad langs de Meerwijkselaan en staat gedurende de gehele voortplantingsperiode een boswachter
van Natuurmonumenten langs het fietspad van het Reichswald om de overstekende vliegende herten te
beschermen door de fietsers te vragen af te stappen dan wel om te rijden. Tevens bewaakt hij de bomen
tegen opdringerige toeristen en tegen roof (vliegende herten zijn in het buitenland bij verzamelaars erg
populair).
Gezien uw verplichting uit de Habitatrichtlijn en de Wet Natuurbescherming zijn wij van mening dat u zélf
op de hoogte dient te zijn van de standsontwikkeling en de gunstige staat van instandhouding van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>pagina 4/5
beschermende soorten in het betreffende gebied en wat er aan leefgebied nodig is om deze gunstige staat te
bereiken dan wel te handhaven en welk beheer deze gunstige staat naderbij brengt of in stand houdt.
Tevens dient u erop toe te zien dat gemeenten zich door adviesbureaus gedegen laten adviseren, die
tenminste in alle vier de seizoenen, relevant voor de soorten zélf, onderzoek hebben verricht en zich niet
beperken tot websites en literatuur en zich puur beperken tot de wettelijke verplichtingen voor gebieden en
soorten en sluitend bewijs leveren voor afwezigheid of aanwezigheid van soorten in het licht van de
gunstige staat van instandhouding. Hierbij moet ons ook van het hart dat bedreigde, beschermde soorten in
natuurgebieden met een beschermde status voorrang hebben boven menselijke activiteiten die in de rest van
ons land reeds gezorgd hebben voor een grove aderlating als het gaat om de biodiversiteit, waardoor
internationale verplichtingen op ons af zijn gekomen om te redden wat er nog te redden valt. Grosso modo
ligt het primaat hier dus bij het vliegend hert en niet bij de mountainbikers.
De volgende vragen dienen alsnog door u te worden beantwoord:
          -  Is er sprake van een dwingende reden van een groot openbaar belang (Habitatrichtlijn, Wet
             Natuurbescherming, afwegingskaders van de omgevingsvisie;
          -  Zo ja, kan aan dit belang (mountainbikepad) elders invulling worden gegeven?
          -  Zo nee, hoe staat het met de gunstige staat van instandhouding op basis van wetenschappelijke
             feiten, dus niet zoals dhr. J. Smit van bureau EIS stelt in een artikel van omroep Gelderland dat
             hij wel denkt dat het wel goed gaat met het vliegend hert omdat daarvoor ieder
             wetenschappelijk bewijs ontbreekt 1. Alleen langjarig zorgvuldig onderzoek kan hiervoor
             bewijsmateriaal leveren. Hiervan is geen sprake.
          -  Is in het betreffende gebied met de daar gedane waarnemingen en uw onderzoek daarna sprake
             van een natuurlijk verspreidingsgebied van deze soort conform de Habitatrichtlijn, dan wel een
             potentieel leefgebied dat gezien ontbrekende cijfers over de duurzame instandhouding
             voorlopig geschikt moet worden gehouden voor uitbreiding van de populatie?
          -  Zo ja, zijn er toereikende compensatiemaatregelen dan wel mitigerende maatregelen getroffen
             om de droge dooradering en ruigten en struwelen te vrijwaren van het parcours?
1
  https://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2458136/Vliegend-hert-steeds-vaker-waargenomen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>pagina 5/5
Wij kunnen ons ten slotte niet aan de indruk onttrekken dat eigenaren van terreinen, het adviesbureau
en – indien uw beleid als provincie niet verandert – u ook, ook elders langs de zeventig kilometer
gewenste pad tegen dezelfde problematiek zult aanlopen, omdat dit waardevolle gebied het grootste
aaneengesloten bosgebied is (met het Reichswald) buiten de Veluwe met zandhagedissen, gladde
slangen, hazelwormen, vliegende herten etc.
We zien uw antwoord met belangstelling tegemoet.
Met vriendelijke groet,
J.J. Dirkmaat
Directeur Vereniging Nederlands Cultuurlandschap
Voorzitter Stichting Das & Boom
cc.     Minister Schouten
        Gemeente Nijmegen
        Gemeente Berg en Dal
        Vereniging Natuurmonumenten
        Staatsbosbeheer
        Gelders Landschap
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>