<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Toetsing nieuwbouw in
Kinderdorp Nijmegen
Inventarisatie, effecten en maatregelen
beschermde soorten fauna in het kader van de Wet
natuurbescherming
L. Verhoek
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>   Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp
                                          Nijmegen
     Inventarisatie, effecten en maatregelen beschermde
faunasoorten in het kader van de Wet natuurbescherming
                                               L. Verhoek
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen
Inventarisatie, effecten en maatregelen beschermde faunasoorten in het kader van de Wet
natuurbescherming
L. Verhoek
Status uitgave: concept
Rapportnummer:                               20-197
Projectnummer:                               19-0474
Datum uitgave:                               12 augustus 2020
Foto's omslag:                               G. Hoefsloot, L. Verhoek, M. Boonman, Bureau Waardenburg bv
Projectleider:                               ir. G. Hoefsloot
Tweede lezer:                                ir. G. Hoefsloot
Naam en adres opdrachtgever:                 Gemeente Nijmegen
                                             Postbus 9105
                                             6500 HG Nijmegen
Referentie opdrachtgever:                    VPL nummer: 280526
Akkoord voor uitgave:                        drs. D. Emond
Paraaf:
Graag citeren als: Verhoek, L. 2020. Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen. Inventarisatie, effecten en
maatregelen beschermde faunasoorten in het kader van de Wet natuurbescherming. Bureau Waardenburg,
rapportnr. 20-197. Bureau Waardenburg, Culemborg.
Trefwoorden: steenuil, buizerd, huismus,            gierzwaluw,   kleine  marterachtigen,   vleermuizen,  Wet
natuurbescherming, Kinderdorp, Nijmegen.
Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit
toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg
bv.
Opdrachtgever hierboven aangegeven vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband
met deze toepassing.
© Bureau Waardenburg bv / Gemeente Nijmegen.
Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport mag worden
verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere wijze
dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau
Waardenburg bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan
waarvoor het is vervaardigd.
Lid van de branchevereniging Netwerk Groene Bureaus. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau
Waardenburg bv is gecertificeerd door EIK Certificering overeenkomstig ISO 9001:2015. Bureau Waardenburg
bv hanteert als algemene voorwaarden de DNR 2011, tenzij schriftelijk anders wordt overeengekomen.
                  Ecologie & Landschap
Bureau Waardenburg, Varkensmarkt 9 4101 CK Culemborg, 0345 51 27 10, info@buwa.nl, www.buwa.nl
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                                   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Gemeente Nijmegen is voornemens om op het terrein van Kinderdorp Neerbosch te
Nijmegen op vier locaties nieuwe bebouwing te realiseren. Om de effecten op beschermde
soorten van de Wet natuurbescherming (Wnb) te beoordelen heeft Bureau Waardenburg
in 2019 een quickscan Wnb uitgevoerd (Verhoek, 2019) en in 2019-2020 aanvullend
onderzoek naar verschillende fauna uitgevoerd.
In dit rapport staan de resultaten van de inventarisatie beschreven en zijn de effecten van
de werkzaamheden op beschermde soorten beoordeeld. In het rapport zijn indien nodig
maatregelen opgenomen waarmee de functionaliteit van de verblijfplaatsen gewaarborgd
of kansen voor natuur verzilverd kunnen worden.
Aan de totstandkoming van dit rapport werkten mee:
L. Verhoek                    veldwerk vleermuizen, rapportage;
N. van Kessel                 onderzoek steenuil;
D. Emond                      onderzoek kleine marterachtigen, rapportage;
G. Hoefsloot                  onderzoek huismus, buizerd, vleermuizen, projectleiding.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  Inhoud
  Voorwoord                                         3
1 Inleiding                                         6
  1.1    Aanleiding en doel                         6
  1.2    Verantwoording, actualiteit gegevens       6
2 Plangebied en werkzaamheden                       8
  2.1    Plangebied                                 8
  2.2    Uit te voeren werkzaamheden               12
3 Aanpak inventarisatie                            13
  3.1    Relevante soorten                         13
  3.2    Methodiek marterachtigen                  13
  3.3    Methodiek vleermuizen                     14
  3.4    Methodiek steenuil                        15
  3.5    Methodiek buizerd                         16
  3.6    Methodiek huismus                         17
  3.7    Methodiek gierzwaluw                      17
4 Betekenis plangebied voor beschermde soorten     19
  4.1    Marterachtigen                            19
  4.2    Vleermuizen                               19
  4.3    Steenuil                                  22
  4.4    Buizerd                                   23
  4.5    Huismus                                   23
  4.6    Gierzwaluw                                24
5 Effecten op beschermde diersoorten               26
  5.1    Marterachtigen                            26
  5.2    Vleermuizen                               26
  5.3    Steenuil                                  26
  5.4    Buizerd                                   26
  5.5    Huismus                                   26
  5.6    Gierzwaluw                                27
6 Beoordeling Wet natuurbescherming en maatregelen 28
  6.1    Overtreding verbodsbepalingen             28
  6.2    Ontheffing van verbodsbepalingen Wnb      29
  6.3    Kansen voor natuur                        29
         6.3.1    Marterachtigen                   29
         6.3.2    Vleermuizen                      29
  Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>       6.3.3    Steenuil, kerkuil en torenvalk 29
       6.3.4    Huismus                        29
       6.3.5    Gierzwaluw                     30
       6.3.6    Boerenzwaluw en huiszwaluw     30
       6.3.7    Roek                           30
Literatuur                                     31
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> 1 Inleiding
1.1 Aanleiding en doel
    Gemeente Nijmegen is voornemens om op het terrein van Kinderdorp Neerbosch te
    Nijmegen op vier locaties nieuwe bebouwing te realiseren. Uitvoering van de
    werkzaamheden is nog niet gepland. Hierbij zal rekening moeten worden gehouden met
    het huidige voorkomen van beschermde soorten.
    Uit de eerder uitgevoerde quickscan (Verhoek, 2019) bleek dat de vier locaties geschikt
    leefgebied vormen voor verschillende soorten vogels waarvan de nesten jaarrond
    beschermd zijn, kleine marterachtigen en vleermuizen. Deze soorten zijn strikt beschermd
    onder de Wet natuurbescherming1. De quickscan concludeerde dat aanvullend onderzoek
    naar het voorkomen van deze soorten in het plangebied noodzakelijk was.
    In dit rapport worden de volgende vragen beantwoord:
    • Voor welke beschermde soorten heeft het plangebied een functie? Welke functie is
         dat? (Hoofdstuk 4)
    • Wat is het effect van de voorgenomen werkzaamheden op de aanwezige beschermde
         soort(en)? (Hoofdstuk 5)
    • Is er een effect op de (gunstige) staat van instandhouding van de betreffende
         soort(en)? (Hoofdstuk 5)
    • Welke verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming worden overtreden en is
         voor het werk een ontheffing nodig? (Hoofdstuk 6)
    • Welke maatregelen om schade aan beschermde soorten te voorkomen of beperken
         zijn noodzakelijk en welke kansen voor natuur kunnen verzilverd worden? (Hoofdstuk
         6).
1.2 Verantwoording, actualiteit gegevens
    Dit rapport is opgesteld op basis van het in 2019 en 2020 uitgevoerde veldwerk, de huidige
    ter beschikking staande kennis en inschattingen van deskundigen.
    Bronnenonderzoek
    Voor een actueel overzicht van beschermde soorten die in de regio voorkomen is de
    Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd op 14 mei 2019 (Verhoek, 2019)
    en opnieuw in augustus 2020. Bij het raadplegen van de NDFF is uitgegaan van een
    zoekgebied met een straal van ca. één km om het plangebied en gegevens tot drie jaar
    oud. Daarnaast is gebruik gemaakt van eerder door Bureau Waardenburg uitgevoerd
    onderzoek naar het voorkomen van beschermde soorten flora en fauna te in Neerbosch in
    2011 (Anema en Hoefsloot, 2012).
    1
      Op grond van door het voormalige ministerie van LNV verstrekte handreikingen worden nesten van de volgende
    soorten vogels als jaarrond beschermde nestplaatsen beschouwd: boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele
    kwikstaart, havik, huismus, kerkuil.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Veldonderzoek
Het plangebied is onderzocht op kleine marterachtigen, vleermuizen, steenuil, buizerd,
huismus en gierzwaluw in de periode september 2019 t/m juli 2020. Het veldonderzoek
naar steenuil, buizerd, huismus en gierzwaluw is uitgevoerd conform de kennisdocumenten
van BIJ12. Het onderzoek naar vleermuizen is gebaseerd op het Vleermuisprotocol 2017.
Voor het onderzoek naar kleine marterachtigen is gebruikt gemaakt van de Handreiking
kleine marters van de provincie Noord-Brabant. Voor detailinformatie over de
onderzoeksmethodiek wordt verwezen naar Hoofdstuk 3.
   De conclusie in dit rapport is gebaseerd op gegevens van 2019-2020. De gegevens over
   beschermde soorten zijn drie jaar houdbaar tot 2023. Indien de in dit rapport beschreven
   ingreep wijzigt of wordt uitgevoerd na 2023 kan een actualisatie van het onderzoek nodig zijn.
   Indien de periode van uitvoering wijzigt kan een actualisatie van de rapportage aan de orde
   zijn. Dit kan tevens concrete gevolgen hebben voor de geldigheid van een mogelijk reeds
   verstrekte ontheffingsaanvraag.
Kaartondergronden
De in de rapportage gebruikte kaartondergronden zijn verkregen via Esri Nederland,
Community Map Contributors en bagviewer.kadaster.nl.
Medewerkers
Het onderzoek is uitgevoerd door N. Van Kessel, D. Emond, L. Verhoek en G. Hoefsloot
(medewerkers van Bureau Waardenburg). Aansturing heeft plaatsgevonden door dhr. G.
Hoefsloot, projectleider bij Bureau Waardenburg. Deze onderzoekers zijn door opleiding,
werkervaring en zelfstudie gekwalificeerd voor de door hun uitgevoerde werkzaamheden.
Deze zijn door opleiding, werkervaring en zelfstudie gekwalificeerd voor de door hun
uitgevoerde werkzaamheden. Bureau Waardenburg is gecertificeerd overeenkomstig ISO
9001:2015. Het project is uitgevoerd volgens het kwaliteitshandboek van Bureau
Waardenburg.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre> 2 Plangebied en werkzaamheden
2.1 Plangebied
    Kinderdorp Neerbosch is gelegen in Nijmegen-West tussen de Neerbosscheweg en de
    Hogelandseweg (figuur 2.1). Het is een parkachtig besloten gebied aan de rand van de
    bebouwde kom van Nijmegen. Het plangebied bestaat uit vier verschillende locaties (figuur
    2.2) met verschillende karakteristieken. Op alle locaties zijn graslanden, onder begroeiing,
    bosschages en/of bomen aanwezig. Op locatie 1 is daarnaast bebouwing aanwezig in de
    vorm van een woonboerderij met dakpannen (figuur 2.3). Locatie 1 en 3 hebben
    oppervlaktewater in de vorm van een watergang (figuur 2.5). Locatie 2 is een grasveld met
    heggetjes en wat bomen (figuur 2.4) Locatie 3 bestaat voor een deel uit een akker waar in
    2020 koolzaad op geteeld werd. Locatie 4 is voornamelijk grasland, met wat solitaire
    bomen (figuur 2.6).
    Figuur 2.1     Globale ligging van het gebied Kinderdorp te Nijmegen ten noorden van de
                   Neerbosscheweg.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Figuur 2.2 Het plangebied dat onderzocht is bestaat uit vier deelgebieden. Ten tijde van de
quickscan (Verhoek, 2019) was locatie 3 in het zuiden gelegen. Nadien is deze locatie komen te
vervallen en vervangen voor het westelijke perceel (geel omrand). De deelgebieden 1, 2, 4 en de
nieuwe locatie 3 zijn in 2019-2020 geïnventariseerd.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Figuur 2.3    De woonboerderij op locatie 1 op 21 juni 2020.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Figuur 2.4 Impressie van het grasland en de begroeiing op locatie 2.
Figuur 2.5    De watergang langs de akker met koolzaad op locatie 3 op 8 juli 2020. Er is een
              voedselrijke situatie, de watergang heeft een gesloten kroosdek.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    Figuur 2.6 Impressie van de begroeiing op locatie 4, gezien vanuit het noorden.
2.2 Uit te voeren werkzaamheden
    Informatie over de voorgenomen ingreep is aangeleverd door de gemeente Nijmegen.
    Gemeente Nijmegen is voornemens om op de vier locaties aangegeven in figuur 2.2
    nieuwe bebouwing te realiseren. Er bestaat nog geen definitief ontwerp en planning voor
    het project. In deze beoordeling is net als in de quickscan (Verhoek, 2019) uitgegaan van
    het kappen van alle bomen en struiken op alle vier de locaties, het verwijderen van de
    boerderij op locatie 1, het dempen van watergangen op locatie 1 en 3 en bouwrijp maken
    en bebouwen van de vier locaties. Deze werkzaamheden en het gebruik van de nieuwe
    bebouwing kunnen (negatieve) effecten hebben op de aanwezige beschermde soorten en
    zijn beoordeeld in de voorliggende rapportage.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> 3 Aanpak inventarisatie
3.1 Relevante soorten
    Het plangebied (bestaande uit vier deelgebieden) is geschikt leefgebied voor
    marterachtigen, vleermuizen, steenuil, buizerd, huismus en gierzwaluw (Verhoek, 2019).
    Dieren kunnen nest- of verblijfplaatsen gebruiken in het plangebied of foerageren in het
    plangebied.
3.2 Methodiek marterachtigen
    Bij onderzoek naar kleine marterachtigen (wezel, hermelijn en bunzing) zijn verschillende
    onderzoeksmethodieken toegepast, gebaseerd op de handreiking kleine marters
    (Provincie Noord-Brabant, 2017), waarbij het aantal is afgestemd op de omvang en
    geschiktheid van het plangebied (figuur 3). Binnen het plangebied Kinderdorp zijn
    gedurende het onderzoek vier sporenbuizen, twee marterkisten, twee struikrovers en één
    losse cameraval ingezet gedurende minimaal 6 weken. Op 2 april 2020 zijn de materialen
    ingezet. Na circa drie weken (24 april) zijn de batterijen, geheugenkaartjes en sporenvellen
    vervangen. Daarnaast is de cameraval tijdens dit controlebezoek circa 100 meter richting
    het noordwesten van hetzelfde bosperceel verplaatst. Op 20 mei 2020 zijn alle materialen
    weer uit het veld gehaald.
    Figuur 3.1        Locaties onderzoeksmethodieken marteronderzoek.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3.3 Methodiek vleermuizen
    Het onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen is gebaseerd op het
    Vleermuisprotocol 2017. Het onderzoek is in eerste instantie gericht op verblijfplaatsen van
    vleermuizen in de boerderij op locatie 1 en in bomen in de vier deelgebieden. Daarnaast
    zijn gebouwen en bomen in de directe omgeving van de deelgebieden goed onderzocht op
    verblijfplaatsen. Verder is het hele plangebied onderzocht op de aanwezigheid van
    vliegroutes en foerageergebieden. Het onderzochte gebied is vijfmaal bezocht, tweemaal
    in augustus - september 2019 gericht op paar- en overwinteringsplaatsen en driemaal in
    mei-juli 2020 gericht op zomer- en kraamverblijven. Om een zo goed mogelijk beeld van
    de functie van het plangebied voor vleermuizen te krijgen is het veldwerk door twee
    personen uitgevoerd. De onderzoekers verplaatsten zich zowel lopend als op de fiets door
    het onderzoeksgebied. De bezoeken zijn uitgevoerd bij geschikte weersomstandigheden
    (zie tabel 3.1).
    Tijdens het veldwerk is gelet op roepende dieren en verblijfplaats indicerend gedrag (in- en
    uitvliegende dieren, baltsvluchten en het zwermgedrag bij woningen). Ook is gelet op
    sociale geluiden van vleermuizen rond uitvliegtijd. Vlak voor het uitvliegen van vleermuizen
    uit een verblijfplaats kunnen sociale geluiden worden gehoord. Deze geluiden kunnen dan
    de verblijfplaats ‘verraden’. Vliegroutes en foerageergebieden van vleermuizen zijn
    onderzocht door vastleggen van vlieggedrag en foerageergedrag tijdens de vijf
    onderzoeksronden.
    Apparatuur, materieel
    Er is bij het vleermuisonderzoek gebruik gemaakt van een batdetector van het type
    Petterson D240x, voorzien van opname apparatuur (Edirol). Geluidsopnames van lastig
    van elkaar te onderscheiden soorten zijn met het programma BatSound geanalyseerd. De
    onderzoekers hadden daarnaast ook een sterke zaklamp, waarmee zwermgedrag kan
    worden vastgesteld.
    Tabel 3.1     Overzicht data en weersomstandigheden inventarisatie vleermuizen, Kinderdorp
                  Nijmegen.
       Datum           Tijd (u)               Tijd (u) Weer                       Aantal
                                              zon op/                             tussenliggende
                                              onder                               dagen t.o.v. de
                                                                                  voorgaande
                                                                                  vergelijkbare
                                                                                  ronde
       19-08-2019      21:15 – 0:00           20:51    18°C, 1 Bft, geen neerslag
       16-09-2019      21:30 – 0:15           19:48    13°C, 1 Bft, geen neerslag 28
       15-05-2020      21:00 – 23:00          21:22    12°C, 1 Bft, geen neerslag
       02-06-2020      3:15 – 5:30            5:23     12°C, 2 Bft, geen neerslag
       02-07-2020      3:15 – 5:15            5:24     15°C, 1 Bft, geen neerslag 30
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.4 Methodiek steenuil
    Het onderzoek naar nestplaatsen en functioneel leefgebied, zoals foerageerlocaties, van
    de steenuil is conform het Kennisdocument steenuil (BIJ12, 2017e) uitgevoerd. Het
    protocol voor inventarisatie van steenuil vermeldt voor het uitsluiten van broedende
    steenuilen drie veldbezoeken in de avond- of ochtendschemer (half uur na zonsondergang
    of anderhalf uur voor zonsopkomst) liefst in de periode begin februari tot eind april, maar
    aanwezigheid kan het hele jaar worden aangetoond. Tijdens de drie veldbezoeken in het
    plangebied in 2020 (zie tabel 3.3) is gelet op territorium-indicerend gedrag (roepende
    vogels, alarmerende of opvliegende vogels nabij potentiele nestlocaties of nesten). Hierbij
    zijn steenuilgeluiden afgespeeld om een reactie te ontlokken (zie figuur 3.3). Daarnaast is
    gelet op de locaties waar steenuilen foerageren. Bij het laatste bezoek op 28 mei is een
    steenuilkast die aan de rand van het gebied Kinderdorp hangt geïnspecteerd op jongen.
    Als aanvulling op deze veldbezoeken is bij omwonenden geïnformeerd naar de
    aanwezigheid van steenuilen en zijn tijdens de onderzoeken naar de andere soortgroepen
    waarnemingen van steenuil genoteerd.
    Figuur 3.2        Methodiek steenuil onderzoek 2020
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    Tabel 3.3    Overzicht data en weersomstandigheden inventarisatie steenuil, Kinderdorp Nijmegen.
      Datum                  Tijd (u)         Weer                                  Aantal
                                                                                    tussenliggende
                                                                                    dagen t.o.v. de
                                                                                    voorgaande
                                                                                    vergelijkbare
                                                                                    ronde
      04-03-2020             18:00-20:00      4°C, 1 - 2 Bft, droog
      01-04-2020             19:45-21:45      5°C, 1 - 2 Bft, droog                 28
      28-5-2020              20:15-21:45      12°C, 1 - 2 Bft, droog                57
3.5 Methodiek buizerd
    Het onderzoek naar nestplaatsen en het functioneel leefgebied zoals foerageerlocaties van
    de buizerd is conform het Kennisdocument buizerd (BIJ12, 2017d) uitgevoerd. Het protocol
    voor inventarisatie van buizerd vermeldt voor het uitsluiten van broedende buizerds vier
    veldbezoeken overdag in de periode maart tot half mei. Er is een bezoek uitgevoerd op 31
    maart 2020 voordat de bomen in blad stonden om de aanwezige horsten te zoeken. Tijdens
    de veldbezoeken in het plangebied is gelet op territorium-indicerend gedrag (roepende
    vogels, alarmerende of opvliegende vogels nabij potentiele nestlocaties of nesten).
    Daarnaast is gelet op de locaties waar buizerds foerageren.
    Het buizerdonderzoek is in 2020 in vier veldbezoeken te voet uitgevoerd door één persoon,
    met een tussenliggende periode van minimaal zeven dagen (tabel 3.3). Het
    voorgeschreven aantal dagen tussen de ronden is 10 dagen. Deze afwijking van drie dagen
    heeft geen effect op de kwaliteit van de inventarisatie. Met de uitgevoerde vier ronden is
    een goede spreiding in de broedperiode van de buizerd gekozen, de functie van het gebied
    voor de buizerd is goed in beeld gebracht.
    Tabel 3.3    Overzicht data en weersomstandigheden inventarisatie buizerd, Kinderdorp Nijmegen.
      Datum                  Tijd (u)         Weer                                  Aantal
                                                                                    tussenliggende
                                                                                    dagen t.o.v. de
                                                                                    voorgaande
                                                                                    vergelijkbare
                                                                                    ronde
      31-3-2020              10.00-13.00      6°C, 1 Bft, geen neerslag
      16-4-2020              08.00-10.00      8°C, 1 Bft, geen neerslag             15
      24-4-2020              10.00-12.00      14°C, 2 Bft, geen neerslag            7
      15-5-2020              10.00-13.00      12°C, 1 Bft, geen neerslag            20
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                       16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>3.6 Methodiek huismus
    Het onderzoek naar nestplaatsen en het functioneel leefgebied zoals foerageerlocaties en
    slaapplaatsen van de huismus is conform het Kennisdocument huismus (BIJ12, 2017a)
    uitgevoerd. Het protocol voor inventarisatie van huismussen vermeldt twee veldbezoeken
    tussen 1 april en 15 mei, tussen 2 uur na zonsopkomst en 2 uur voor zonsondergang met
    een tussenperiode van minimaal 10 dagen. Het huismussenonderzoek is in de
    ochtenduren uitgevoerd. De ervaring leert dat dit de meest representatieve informatie
    oplevert. Tijdens de veldbezoeken in het plangebied is gelet op territoriumindicerend
    gedrag zoals: zingende huismussen, parende huismussen, huismussen die onder de
    pannen kropen met nestmateriaal of aan- en afvliegen om jongen te voeren. Daarnaast is
    gelet op de locaties waar huismussen foerageren en zijn mogelijke slaapplaatsen in beeld
    gebracht (zie par. 2.2.2 BIJ12, 2017a).
    Het huismussenonderzoek is in twee veldbezoeken te voet uitgevoerd door één persoon,
    met een tussenliggende periode van 15 dagen. Het eerste veldbezoek vond op 31 maart
    2020 plaats. Dat is één dag voor de voorgeschreven datumgrens. Vanwege het mooie
    warme voorjaar waren de huismussen in het plangebied en op andere locaties in Nijmegen
    al volop actief met nestbouw en territoriaal gedrag. De afwijking van één dag heeft geen
    effect op de kwaliteit van de inventarisatie. Met de uitgevoerde methode is de functie van
    het gebied voor huismussen voldoende in beeld gebracht.
    Tabel 3.4    Overzicht data en weersomstandigheden inventarisatie huismus, Kinderdorp Nijmegen.
      Datum                  Tijd (u)         Weer                                 Aantal
                                                                                   tussenliggende
                                                                                   dagen
      31-3-2020              10.00 - 13.00    6°C, 1 Bft, geen neerslag
      16-4-2020              08.00 - 10.00    8°C, 1 Bft, geen neerslag            15
3.7 Methodiek gierzwaluw
    Het onderzoek naar nestplaatsen van de gierzwaluw is conform het Kennisdocument
    gierzwaluw (BIJ12, 2017b) uitgevoerd. Het Kennisdocument vermeldt voor aantonen
    afwezigheid drie veldbezoeken tussen 1 juni en 15 juli, tussen 21:00 uur en 22:30 uur met
    een tussenperiode van minimaal 10 dagen. De bezoeken zijn in 2020 uitgevoerd bij goede
    weersomstandigheden tussen circa 20:30 u en donker (circa 22:30u).
    Tijdens de veldbezoeken is gelet op laagvliegende vogels, groepjes zwaluwen die gierend
    langs bebouwing vliegen, vogels die invliegen onder een dakrand, dakgoot, achter een
    regenpijp etc. (zie par. 2.2.2 BIJ12, 2017b). Ook is gelet op gierzwaluwen die de gevels
    van gebouwen aantikken op zoek naar nestplaatsen, uitvliegers, roepende dieren vanuit
    de nestplaats en mestsporen aan gevels. Het plangebied is driemaal bezocht en lopend
    en per fiets onderzocht. Het veldwerk is door één persoon uitgevoerd. Ook de bebouwing
    buiten het plangebied (de vier deelgebieden) is meegenomen in het onderzoek.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>De eerste ronde gierzwaluwen vond plaats op 15 mei 2020, dat is 16 dagen voor de
datumgrens uit het Kennisdocument. Op 15 mei waren op diverse andere locaties in
Nijmegen al waarnemingen van gierzwaluwen die nesten inspecteerden en gierend langs
de nestlocaties vlogen. Op de avond van 15 mei zijn tientallen overvliegende gierzwaluwen
waargenomen boven het plangebied. Vervolgens zijn in juni en juli nog twee ronden
uitgevoerd waarbij de boerderij op locatie 1 (de enige geschikte nestlocatie in het
plangebied) intensief is onderzocht op gierzwaluwactiviteit. Met de uitgevoerde methode is
de functie van het gebied voor gierzwaluwen goed in beeld gebracht.
Tabel 3.5    Overzicht data en weersomstandigheden inventarisatie gierzwaluw, Kinderdorp
             Nijmegen.
  Datum                  Tijd (u)         Weer                             Aantal
                                                                           tussenliggende
                                                                           dagen
  15-05-2020             20.30 - 22.00    12°C, 1 Bft, geen neerslag       -
  21-06-2020             21.15 - 22.45    20°C, 1 Bft, geen neerslag       36
  8-07-2020              21.00 - 22.30    16°C, 1 Bft, geen neerslag       16
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> 4 Betekenis plangebied voor beschermde soorten
    In dit hoofdstuk is de betekenis van het plangebied voor beschermde soorten beschreven
    op basis van de resultaten van de inventarisatie en beschikbare bronnen.
4.1 Marterachtigen
    Bronnenonderzoek
    In de NDFF zijn tot tien jaar geleden geen waarnemingen van kleine marterachtigen
    bekend in het plangebied.
    Tijdens het veldonderzoek zijn geen waarnemingen van kleine marterachtigen verzameld.
    Op de camerabeelden van de marterkisten zijn verschillende muizensoorten (bosmuis,
    rosse woelmuis, huisspitsmuis) en bruine rat geregistreerd. De struikrovers hebben
    eveneens bosmuis (heel veel), bruine rat en (eenmalig) gewone pad geregistreerd. Het
    hoogste aantal soorten is vastgelegd door de losse cameraval (op twee locaties): vos,
    steenmarter, haas, hond (éénmalig), kat (verschillende individuen), egel en bruine rat. Op
    de sporenvellen zijn hoofdzakelijk muizen geregistreerd en eenmaal een steenmarter (in
    de houtwal langs de Scherpenkampweg).
    Geen van de kleine marterachtigen zijn aangetroffen. Het plangebied heeft geen betekenis
    voor deze soorten. Het plangebied maakt wel deel uit van het territorium van een
    steenmarter. Steenmarters hebben een groot territorium met meerdere verblijfplaatsen,
    waar regelmatig tussen gewisseld wordt. In de omgeving van de vier deelgebieden zijn
    voldoende alternatieve foerageergelegenheden aanwezig. De vier deelgebieden hebben
    geen functie als essentieel foerageergebied voor de steenmarter. Er zijn in 2019 en 2020
    geen verblijfplaatsen aangetoond van de steenmarter. Omdat steenmarters een groot
    territorium hebben en ze vaak wisselen van verblijfplaats is dat echter geen garantie dat
    het plangebied in de toekomst wel een functie als verblijfplaats krijgt. Vooral deelgebied 1
    met bosschages, struwelen en de boerderij is geschikt als verblijfplaats voor de
    steenmarter.
4.2 Vleermuizen
    Bronnenonderzoek
    In de NDFF zijn tot tien jaar geleden geen waarnemingen van vleermuizen bekend in het
    gebied waarbinnen de deelgebieden vallen. Bij eerder onderzoek door Bureau
    Waardenburg in 2011 (Anema en Hoefsloot, 2012), zijn gewone dwergvleermuis, rosse
    vleermuis, laatvlieger en gewone grootoorvleermuis aangetroffen. Alleen van de gewone
    dwergvleermuis zijn verblijfplaatsen binnen het gebied vastgesteld. Dit betrof zomer- en
    paarverblijven en geen kraam- of winterverblijven, De overige soorten zijn alleen
    foeragerend of overvliegend waargenomen.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Verblijfplaatsen
Gewone dwergvleermuis – kraamverblijven en zomerverblijfplaatsen
Er zijn tijdens het onderzoek in 2019-2020 geen (aanwijzingen voor) kraamverblijf- of
zomerverblijfplaatsen gevonden in het plangebied. In de kerk is in 2020 een zomerverblijf
van enkele exemplaren vastgesteld. Bij een schoorsteen van een woning aan de oostzijde
van locatie 4 (ruim buiten het plangebied) is zwermgedrag waargenomen in 2020. Er zijn
hier geen invliegende exemplaren vastgesteld.
Gewone dwergvleermuis – paar- en winterverblijven
In het najaar van 2019 zijn meerdere baltsende mannetjes gewone dwergvleermuizen
gehoord. Op verschillende locaties buiten het plangebied tussen locaties 2 en 4 werd
gebaltst (figuur 4.1). Binnen deze baltsterritoria bevinden zich de paarverblijfplaatsen.
Binnen het plangebied zijn geen paarverblijven vastgesteld.
In 2020 zijn geen aanwijzingen voor (massa)winterverblijven van gewone
dwergvleermuizen gevonden in het plangebied. Er zijn ook geen grote gebouwen aanwezig
in het plangebied met voldoende temperatuurbufferring die geschikt zijn als winterverblijf
voor grote groepen vleermuizen. Een functie van het plangebied als massawinterverblijf is
daarmee uitgesloten.
Gewone dwergvleermuis – foerageergebied en vliegroutes
Gezien het beperkte aantal waarnemingen binnen de 4 locaties en het aanbod aan
alternatieven in de directe omgeving vormen de 4 locaties geen essentieel
foerageergebied.
Bij het vliegen door het plangebied werd geen gebruik gemaakt van aanwezige lijnvormige
elementen, of een vaste route aangehouden. De aanwezigheid van essentiële vliegroutes
is hiermee uitgesloten.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                              20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Figuur 4.1        Waarnemingen gewone dwergvleermuis 2019 - 2020
Overige soorten – verblijfplaatsen
Er zijn geen verblijfplaatsen van andere soorten vleermuizen vastgesteld. Andere soorten
vleermuizen zijn alleen overvliegend/foeragerend waargenomen, zonder verblijfplaats-
indicerend gedrag (figuur 4.2).
Overige soorten – foerageergebied en vliegroutes
Gezien het beperkte aantal waarnemingen en het gebrek aan verblijfplaatsen betreft het
geen essentieel foerageergebied.
Bij het vliegen door het plangebied werd geen gebruik gemaakt van aanwezige lijnvormige
elementen, of een vaste route aangehouden. De aanwezigheid van essentiële vliegroutes
is hiermee uitgesloten.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                             21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    Figuur 4.2        Waarnemingen overige soorten vleermuizen 2019 - 2020
4.3 Steenuil
    Bronnenonderzoek
    In de NDFF staan voor de afgelopen 10 jaar geen waarnemingen van steenuil in het
    plangebied. Bij eerder onderzoek door Bureau Waardenburg in 2011 (Anema en Hoefsloot,
    2012) zijn ook geen steenuilen aangetroffen.
    Verblijfplaatsen
    Het plangebied heeft geen functie als verblijfplaats voor steenuilen. Op minimaal 170 meter
    afstand van locatie 1 is een steenuilnestkast aanwezig (zie figuur 4.3). Volgens
    omwonenden wordt in deze nestkast door een paartje steenuilen al jaren succesvol
    gebroed. In 2020 zijn in de nestkast drie jongen steenuilen aangetroffen.
    Functioneel leefgebied
    Tijdens verschillende avond- en ochtendbezoeken aan het plangebied zijn steenuilen
    waargenomen in of nabij locatie 4. Eenmaal is een steenuil waargenomen bij de boerderij
    op locatie 1. Bij de andere twee locaties zijn de steenuilen niet waargenomen (zie bijlage
    1.4). Gezien het aanbod aan alternatief foerageergebied en de afstand tot de deelgebieden
    1 en 4 heeft het plangebied geen functie als essentieel foerageergebied voor steenuil.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>    Figuur 4.3        Waarnemingen steenuil 2019 - 2020
4.4 Buizerd
    Bronnenonderzoek
    In de NDFF staan voor de afgelopen 10 jaar 29 waarnemingen van buizerd in of nabij het
    plangebied. Dit betreft voornamelijk overvliegende exemplaren. Bij eerder onderzoek door
    Bureau Waardenburg in 2011 (Anema en Hoefsloot, 2012) zijn geen verblijfplaatsen van
    buizerd aangetroffen in het plangebied.
    Verblijfplaatsen
    In het plangebied zijn geen verblijfplaatsen van buizerd aanwezig. Overvliegende buizerds
    zijn enkele malen waargenomen. Er bevindt zich waarschijnlijk een nestlocatie in de
    omgeving van het plangebied, het is niet bekend waar deze zich bevindt.
    Functioneel leefgebied
    Buizerds zijn in 2019 en 2020 vanuit het gebied Kinderdorp diverse keren overvliegend of
    roepend waargenomen. Er zijn geen jagende of op de grond of op paaltjes rustende vogels
    waargenomen. Het plangebied heeft geen essentiële functie voor de buizerd.
4.5 Huismus
    Bronnenonderzoek
    In de NDFF staan voor de afgelopen 10 jaar twee waarnemingen van huismussen binnen
    of vlakbij het plangebied. Het betreft hier een waarneming van zes exemplaren bij de kerk
    ten westen van locatie vier en één waarneming van 28 individuen op de zuidrand van
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>    locatie vier. Tijdens het onderzoek in 2011 uitgevoerd door Bureau Waardenburg (Anema
    en Hoefsloot, 2012) is daarnaast nog een nestlocatie aangetroffen in de witte huizen
    midden tussen locatie drie en vier.
    Verblijfplaatsen
    Tijdens het onderzoek in 2019-2020 zijn vier nestlocaties van huismussen vastgesteld nabij
    het plangebied. Een bevond zich in de kerk ten westen van locatie vier. De overige drie
    bevonden zich in de witte huizen tussen locaties drie en vier. Dit zijn dezelfde witte huizen
    als waar in 2011 nestlocaties zijn aangetroffen (zie figuur 4.4). Het plangebied zelf heeft
    geen functie als nestplaats voor de huismus.
    Functioneel leefgebied
    Er bevinden zich geen nestplaatsen van huismus in het plangebied. Er zijn tijdens de
    huismusonderzoeken en andere bezoeken geen foeragerende huismussen waargenomen
    in het plangebied. Het plangebied heeft geen essentiële functie als foerageergebied voor
    de huismus.
    Figuur 4.4        Waarnemingen huismus 2019 - 2020
4.6 Gierzwaluw
    Bronnenonderzoek
    In de NDFF staan voor de afgelopen 10 jaar twee waarnemingen van in totaal 51
    gierzwaluwen in het plangebied. Het ging hierbij in beide gevallen om
    jagende/overvliegende dieren. Bij het onderzoek uitgevoerd door Bureau Waardenburg in
    2011 (Anema en Hoefsloot, 2012) zijn geen territoria of nestplaatsen van gierzwaluw
    vastgesteld in het plangebied.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                  24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Verblijfplaatsen
Tijdens het onderzoek in 2020 zijn geen nestplaatsen van gierzwaluw vastgesteld. In het
plangebied is slecht een gebouw aanwezig met potentie voor gierzwaluwen, de boerderij
op locatie 1. Er zijn geen gierzwaluwen waargenomen die in de buurt van de boerderij
vlogen of anderszins binding met het gebouw vertoonden.
Functioneel leefgebied
Tijdens verschillende onderzoeksronden zijn grote groepen gierzwaluwen alleen hoog
boven het plangebied waargenomen. Het plangebied heeft geen essentiële betekenis als
foerageergebied voor de gierzwaluw.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre> 5 Effecten op beschermde diersoorten
5.1 Marterachtigen
    Het plangebied heeft geen essentiële functie voor kleine marterachtigen. Verblijfplaatsen
    of essentiële foerageerfuncties zijn niet vastgesteld in het plangebied. Effecten van de
    ingreep op vaste rust- en verblijfplaatsen van kleine marterachtigen zijn daarom
    uitgesloten.
    Het plangebied heeft mogelijk een functie voor steenmarter. Het plangebied heeft
    betekenis als foerageergebied voor steenmarter. Het plangebied maakt deel uit van het
    territorium van een steenmarter en locatie 1 bevat meerdere potentieel geschikt
    verblijfplaatsen. Effecten van de ingreep op een verblijfplaats op locatie 1 zijn in de
    toekomst niet uitgesloten.
5.2 Vleermuizen
    Het plangebied heeft geen essentiële functie voor vleermuizen. Verblijfplaatsen en
    essentiële foerageerfuncties en vliegroutes zijn niet vastgesteld in het plangebied. Effecten
    van de ingreep op vaste rust- en verblijfplaatsen van vleermuizen zijn daarom uitgesloten.
5.3 Steenuil
    Het plangebied heeft geen essentiële functie voor steenuilen. Effecten van de ingreep op
    het broedsucces van steenuilen zijn echter niet volledig uit te sluiten wanneer binnen het
    broedseizoen gewerkt wordt op locatie 1 en 4. Beide locaties maken onderdeel uit van het
    foerageergebied van de steenuilen die buiten het plangebied broeden. Het betreft echter
    geen essentiële functie vanwege de afstand tot de nestplaats en het grote aanbod aan
    foerageermogelijkheden rondom de steenuilkast (moestuin, graslanden en
    schapenweide).
5.4 Buizerd
    Het plangebied heeft geen essentiële functie voor de buizerd. Nestplaatsen en essentiële
    foerageerfuncties zijn niet vastgesteld in het plangebied. Effecten van de ingreep op vaste
    rust- en verblijfplaatsen van de buizerd zijn daarom uitgesloten.
5.5 Huismus
    Het plangebied heeft geen essentiële functie voor huismussen. Nestplaatsen en essentiële
    foerageerfuncties zijn niet vastgesteld in het plangebied. Effecten van de ingreep op vaste
    rust- en verblijfplaatsen van huismussen zijn daarom uitgesloten.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                  26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>5.6 Gierzwaluw
    Het plangebied heeft geen essentiële functie voor gierzwaluwen. Nestplaatsen en
    essentiële foerageerfuncties zijn niet vastgesteld in het plangebied. Effecten van de
    ingreep op vaste rust- en verblijfplaatsen van huismussen zijn daarom uitgesloten.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre> 6 Beoordeling Wet natuurbescherming en
    maatregelen
    In dit hoofdstuk staat de toetsing aan de verbodsbepalingen van de Wet
    natuurbescherming centraal alsmede de kansen die het project biedt om natuurwaarden in
    het gebied Kinderdorp te versterken. Voor geen van de onderzochte soorten brengt de
    ingreep de staat van instandhouding in gevaar.
6.1 Overtreding verbodsbepalingen
    Steenmarter
    Beschadigen of vernielen van een vaste voortplantings- of rustplaats (Wnb art 3.10 lid 1b)
    Het plangebied heeft in de huidige situatie geen functie als verblijfplaats en essentieel
    foerageergebied voor de steenmarter. Locatie 1 is in potentie wel geschikt als zodanig. De
    werkzaamheden op locatie 1 kunnen een functionele verblijfplaats van steenmarters
    aantasten. Aanbevolen wordt om de functie van locatie 1 voor steenmarter te monitoren
    en kort voor de aanvang van werkzaamheden een controle te doen op de aanwezigheid
    van een functionele verblijfplaats.
    Vleermuizen
    Er zijn geen verblijfplaatsen, essentiële foerageergebieden of essentiële vliegroutes van
    vleermuizen aangetroffen in het plangebied. Een overtreding van de Wet
    natuurbescherming is uitgesloten.
    Steenuil
    Opzettelijk verstoring (Wnb art. 3.1 lid 4 en 5)
    Wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd binnen het broedseizoen van de steenuil
    (januari-juni) is er een risico op het overtreden van de Wet natuurbescherming op locaties
    1 en 4. Indien de werkzaamheden buiten het broedseizoen worden uitgevoerd wordt
    overtreding van de Wet natuurbescherming voorkomen.
    Buizerd
    Er zijn geen verblijfplaatsen of essentiële foerageergebieden van de buizerd aanwezig in
    het plangebied. Een overtreding van de Wet natuurbescherming is uitgesloten.
    Huismus
    Er zijn geen verblijfplaatsen of essentiële foerageergebieden van huismussen aangetroffen
    in het plangebied. Een overtreding van de Wet natuurbescherming is uitgesloten.
    Gierzwaluw
    Er zijn geen verblijfplaatsen of essentiële foerageergebieden van gierzwaluwen
    aangetroffen in het plangebied. Een overtreding van de Wet natuurbescherming is
    uitgesloten.
    Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre> 6.2  Ontheffing van verbodsbepalingen Wnb
      Indien de werkzaamheden worden uitgevoerd buiten de broedperiode van de steenuil (en
      andere soorten vogels) en de werkzaamheden geen verblijfplaats van steenmarter
      aantasten is een ontheffing van verbodsbepalingen niet nodig.
 6.3  Kansen voor natuur
      Er zijn mogelijkheden om de natuurwaarden in het gehele gebied Kinderdorp te versterken.
      Deze zijn uitgewerkt in een kansentabel bij de quickscan in 2019 (Verhoek, 2019). Per
      terreintype wordt kort uitgelicht welke maatregelen mogelijk zijn om leefgebied voor diverse
      diersoorten te verbeteren of aan te leggen. De tijdens het onderzoek in 2019-2020
      verkregen kennis van aanwezige soorten is gebruikt om een aanvulling op deze tabel te
      schrijven. Deze aanvulling is hieronder gepresenteerd per soort(groep).
6.3.1 Marterachtigen
           •    Takkenrillen aanleggen langs randen van graspercelen om beschutte verbindingen
                en tijdelijke verblijfplaatsen te creëren.
           •    Nieuwe rust- en verblijfplaatsen realiseren in de vorm van marterhopen.
6.3.2 Vleermuizen
           •    Plaatsen inbouwkasten met paarverblijffunctie in nieuwe gebouwen.
           •    Plaatsen inbouwkasten met kraamverblijffunctie in nieuwe gebouwen.
           •    Locaties met water en opgaande begroeiingen zo veel mogelijk donker houden om
                foerageerfuncties te behouden.
6.3.3 Steenuil, kerkuil en torenvalk
           •    Aanbrengen van twee extra steenuilnestkasten in bomen op rustige locaties met
                voldoende foerageeropties. De steenuilkasten moeten jaarlijks onderhouden
                worden (schoonmaken en controleren bevestiging).
           •    Aanbrengen kerkuilkast in de kerk.
           •    Plaatsen van 2 of 3 torenvalkkasten aan de buitenranden van het gebied.
6.3.4 Huismus
           •    Gebruik bij parkeerplaatsen halfverharding waar kruiden tussen kunnen groeien
                als voedselbron.
           •    Aanleggen stukjes kale zandgrond waar de mussen een zandbad kunnen nemen.
           •    Gebruik ter afscheiding van percelen hagen zoals liguster en meidoorn.
           •    Realiseer in nieuwbouw nestplaatsen onder de dakpannen of in de vorm van
                inbouwkasten.
      Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>6.3.5 Gierzwaluw
           •    Realiseer in nieuwbouw nestplaatsen onder de dakpannen of in de vorm van
                inbouwkasten.
6.3.6 Boerenzwaluw en huiszwaluw
           •    In de omgeving komt de boerenzwaluw nog voor, bij de boerderij zijn foeragerende
                vogels waargenomen in 2020. Boerenzwaluw broedt graag in open schuren of in
                fietsenstallingen. In dergelijke bouwwerken kunnen randjes gemaakt worden waar
                de dieren hun nest aan kunnen bouwen. Mestplankjes onder de nesten voorkomen
                overlast door uitwerpselen. Voor de huiszwaluw kunnen broedplaatsen
                vrijgehouden worden onder dakoverstekken en onder regengoten van gebouwen.
                De vogels bouwen hun nest van klei op deze locaties.
6.3.7 Roek
           •    In het eikenbosje broedt een kolonie roeken, ook in de omgeving van de akker aan
                de oostzijde van het gebied bevinden zich bomen met enkele nesten. De roek is
                in de gemeente een zeldzame soort, er zijn maar enkele kolonies aanwezig die
                langzaam kleiner worden. Voor roeken is het belangrijk dat er voldoende bosjes
                met hoge bomen zijn om in te broeden en akkers en graslanden waar ze naar
                insecten, wormen en ander voedsel kunnen zoeken.
      De maatregelen gepresenteerd in de quickscan en hierboven kunnen met behulp van de
      toolbox natuurinclusief bouwen (https://www.waalsprong.nl/stadsnatuur/toolbox-voor-
      natuurinclusief-bouwen/) verder uitgekristalliseerd worden. Om effectiviteit van de
      maatregelen te garanderen is het belangrijk een ecoloog te betrekken in planvorming en
      realisatie.
      Het team Natuurinclusief Ontwerp van Bureau Waardenburg is gespecialiseerd in integrale
      ruimtelijke planvorming. Alle ruimtelijke aspecten van een gewenste ontwikkeling krijgen
      aandacht bij het ontwerp, terwijl tevens de kennis van natuurwaarden en -kansen wordt
      ingebracht. Onze landschapsarchitecten ondersteunen u graag bij planvorming, benodigde
      participatie en concretisering van het ontwerp.
      Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                               30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Literatuur
Anema L.S.A. & G. Hoefsloot, 2012. Effecten op beschermde soorten herinrichting park Neerbosch
       te Nijmegen. Inventarisatie en effectbeoordeling in het kader van de Flora- en faunawet.
       Rapportnr. 11-169. Bureau Waardenburg, Culemborg.
BIJ12, juli 2017a. Kennisdocument Huismus Passer domesticus, versie 1.0.
BIJ12, juli 2017b. Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus, versie 1.0.
BIJ12, juli 2017c. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Pipistrellus pipistrellus, versie 1.0.
BIJ12, juli 2017d. Kennisdocument Buizerd Buteo buteo, versie 1.0.
BIJ12, juli 2017e. Kennisdocument Steenuil Athene noctua, versie 1.0
Provincie Noord-Brabant, oktober 2017. Handreiking kleine marters in relatie tot soortbescherming.
Verhoek, L., 2019. Notitie quickscan beschermde soorten Kinderdorp Neerbosch. Notitie 19-
       0474/19.04859/LevVe. Bureau Waardenburg, Culemborg.
Toetsing nieuwbouw in Kinderdorp Nijmegen                                                       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bureau Waardenburg bv
Onderzoek en advies voor ecologie en landschap
Varkensmarkt 9, 4101 CK Culemborg
Telefoon 0345-512710
E-mail info@buwa.nl, www.buwa.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>